Saǵınbay Ibragimov

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kaa">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>kaawiki</dbname>
    <base>https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Arnawlı</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talqılaw</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Paydalanıwshı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Paydalanıwshı talqılawı</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talqılawı</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl talqılawı</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talqılawı</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Úlgi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Úlgi talqılawı</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Járdem</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Járdem talqılawı</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoriya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriya talqılawı</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal talqılawı</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul talqılawı</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Saǵınbay Ibragimov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7268</id>
    <revision>
      <id>274496</id>
      <parentid>274474</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8216" sha1="46duw9xww8dybtsi7n80b7ut5dbmbq9" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
|qaraqalpaqsha atı = 
|negizgi atı = 
|súwret =Saǵınbay Ibragimov.jpg 
|súwret eni =
|súwret táriypi = 
|tuwılǵandaǵı atı = 
|tolıq atı = 
|ádebiy laqabı =
|tuwılǵan sánesi =1.9.1956 
|tuwılǵan jeri =[[Qońırat rayonı]] 
|qaytıs bolǵan sánesi =
|qaytıs bolǵan jeri = 
|puqaralıǵı = 
|milleti = [[Qaraqalpaqlar|Qaraqalpaq]]
|dóretiwshilik túri = 
|oqıǵan jeri =M. Gorkiy atındaǵı ádebiyat institutı 
|dóretiwshilik jılları = 
|baǵdarı =
|baǵdarları =
|janrı =
|janrları =
|shıǵarmalarınıń tili =
|birinshi kitabı =«Dalalar» (1982)
|ákesi = 
|anası = 
|ómirlik joldası = 
|ómirlik joldasları =[[Gúlnara Ibragimova]] 
|perzentleri =Inamjan (ulı)&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://livingasia.online/2020/03/25/maski-ot-kelinki/| bet = livingasia.online - Маски от келинки = 25-mart 2020| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240901140808/https://livingasia.online/2020/03/25/maski-ot-kelinki/| arxivsáne = 2024-jıl 1-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;Ziyba (qızı)&lt;br/&gt;Eleonora(qızı) 
|belgili pikirleri = 
|ataqları hám sıylıqları = 
|ataqları =
|sıylıqları =
|sayt = http://katharsis.su &lt;br/&gt; [https://t.me/katharsis_nukus Saǵınbay Ibragimovtıń telegram kanalı]
|qolı = 
|atı=Saǵınbay Ibragimov}}
'''Saǵınbay Ibragimov''' (Сағынбай Ибрагимов; [[1956|1956-jıl]] [[1-sentyabr]], [[Qońırat rayonı]]) — [[shayır]] hám [[jazıwshı]], esseist, «Jıldıń eń jaqsı shıǵarması» tańlawı jeńimpazı.

== Ómiri ==
1956-jılı 1-sentyabrde [[Qońırat rayonı]]&lt;nowiki/&gt;nda tuwıladı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://kp74.ru/sovremennye-poety-srednej-azii.html| bet = kp74.ru - Современные поэты Средней Азии = 18-yanvar 2019| arxivurl = https://web.archive.org/web/20250102210845/http://kp74.ru/sovremennye-poety-srednej-azii.html| arxivsáne = 2025-jıl 2-yanvar | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://www.anadilturkce.org/saginbay-ibragimov/| bet = anadilturkce.org - Saginbay İbragimov =| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240901141228/https://www.anadilturkce.org/saginbay-ibragimov/| arxivsáne = 2024-jıl 1-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

1982-jılı M.Gorkiy atındaǵı Ádebiyat institutın tamamlaǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://mv74.ru/blog/archives/chelyabinsk-uzbekistan/| bet = mv74.ru - Челябинск-Узбекистан = 15-iyul 2019| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240901140956/https://mv74.ru/blog/archives/chelyabinsk-uzbekistan/| arxivsáne = 2024-jıl 1-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Dóretiwshiligi ==
Saǵınbay Ibragimov – qaraqalpaq lirikasında hám mazmunlıq, hám formalıq jaqtan jańalıqlar jaratqan, óz stilin qáliplestirip, oqıwshını oylandırıwǵa, pikirlewge májbúrley alǵan shayır. Dóretiwshilikke kirip kelgen qırq jılǵa jaqın waqıt ishinde barı-joǵı tórt dana kitabın '''«Dalalar»''' (1982), '''«Besinshi máwsim»''' (1986), '''«Jer menen aspannıń aralıǵında»''' (1990) hám '''«Tańlamalı qosıqlar»''' (2016) járiyalaǵan shayır 2021-jıldıń ózinde tórt jańa shıǵarmalar toplamın basıp shıǵardı. Sonıń ushın da bul jıldı shayır dóretiwshiligindegi eń nátiyjeli jıl boldı dep ataw múmkin.

1988-jıldan Qaraqalpaqstan hám Ózbekstan Jazıwshılar awqamı aǵzası&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://www.awardslondon.com/%D1%81%D0%B0%D0%B3%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9-%D0%B8%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2/| bet = awardslondon.com - Сагынбай Ибрагимов =| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240901140220/https://www.awardslondon.com/%D1%81%D0%B0%D0%B3%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9-%D0%B8%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2/| arxivsáne = 2024-jıl 1-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Saǵınbay hám Gúlnara Ibragimova.jpg|right|300px|thumb|[[Gúlnara Ibragimova]] hám Saǵınbay Ibragimov]]
2020-jıl alıs [[Chexiya]]daǵı perzentin kóriwge barǵan dóretiwshi juplıq – Saǵınbay Ibragimov hám [[Gúlnara Ibragimova]]lar bir jıl dawamında karantinde, óz tuwǵan elinen alısta qalıp qoydı. Biraq, Brno qalasında ([[Chexiya]]) ótken waqıt shayırdıń júregindegi sezimlerin qaǵazǵa túsiriwge imkan jaratıp berdi hám usı qalada «Brno dápteri» hám «Brno sáwbetleri» kitapları dúnyaǵa keldi. Bul kitaplardıń birinde shayırdıń qosıqları berilgen bolsa, ekinshisinde ádebiyat, dóretiwshilik haqqındaǵı oyları zayıbı, belgili jazıwshı hám awdarmashı [[Gúlnara Ibragimova]] menen sáwbeti tiykarında berilgen.

Qaraqalpaq xalqınıń tariyxına baylanıslı jazılǵan '''«Berdaqtıń «Shejire»''' '''dástanı hám qaraqalpaqlar tariyxı»''' etnotariyxıy essesi shayırdı tariyxshı sıpatında xalıqqa tanıstırdı.

Qaraqalpaqstan xalıq shayırı, belgili awdarmashı Rustam Musurman tárepinen S.Ibragimovtıń qosıqları [[ózbek tili]]&lt;nowiki/&gt;ne awdarılıp, «Yo'l o'rtasi» ataması menen ózbek tilinde járiyalandı.

=== Kitapları === 
* '''«Dalalar»''' (1982) 
* '''«Besinshi máwsim»''' (1986) 
* '''«Jer menen aspannıń aralıǵında»''' (1990) 
* '''«Tańlamalı qosıqlar»''' (2016)
* '''«Brno dápteri»''' (2021)
*'''«Berdaqtıń &quot;Shejire&quot; dástanı hám qaraqalpaq tariyxı. Etnografiyalıq esse»''' (2021)
*'''«Brno sáwbetleri»''' (2021)
*'''«Yoʻl oʻrtasi»''' (ózbek tilinde) (2021)
*'''«Mádeniyat hám ilim darǵaları menen sáwbetler»''' (2022)
*'''«Moy karakalpakskiy narod»'''&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://kknews.uz/kk/96610.html| bet = kknews.uz - «Мой каракалпакский народ»: Сағынбай Ибрагимовтың қарақалпақлар тарийхы ҳаққында рус тилиндеги китабы баспадан шықты = 1-fevral 2022| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240901142056/https://kknews.uz/kk/96610.html| arxivsáne = 2024-jıl 1-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt; (rus tilinde) (2022)
*'''«Sentyabrdiń sońǵı kúnleri»''' (2022)
*'''«Shıǵarmalarınıń jıynaǵı»''' IV tomlıq (2025)

=== Awdarmaları ===
*'''Abay «Qarasózler: Abay shıǵarmalarınıń bir tomlıǵı»''' (1990)
*'''Saadiy «Gúlistan»''' (1994)
*'''Muslihaddin Saadiy Shiraziy «Gúlistan»''' (2022)
*'''Áliysher Nawayı «Ǵázzeller. Rubailar. Tuyıqlar»''' ([[Dáwlen Aytmuratov|D. Aytmuratov]] penen birgelikte) (2020)
*'''Maqtumqulı''' (2023)

== Jetiskenlikleri ==
Ózbekstan Jazıwshılar awqamı, Ózbekstan Respublikası Ilimler Akademiyası, Ózbekstan Respublikası Mádeniyat ministrligi, Respublikalıq Ruwxıy-aǵartıwshılıq orayı hám Ózbekstan dóretiwshilerin qollap-quwatlawshı «Ilham» jámiyetlik qorı menen birgelikte ótkerilgen «Jıldıń eń jaqsı shıǵarması» tańlawı jeńimpazı boldı.

'''«Jıldıń eń jaqsı shıǵarması»''' tańlawında Saǵınbay Ibragimov '''«Brno dápteri»''' qosıqlar toplamı hám «Berdaqtıń «Shejire» dástanı hám qaraqalpaqlar tariyxı» kitabı ushın xoshametlewshi sıylıqqa múnásip dep tabıldı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://kknews.uz/kk/94186.html| bet = kknews.uz - Сағынбай Ибрагимов – «Жылдың ең жақсы шығармасы» таңлаўы жеңимпазы = 30-dekabr 2021| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230405103547/https://kknews.uz/kk/94186.html| arxivsáne = 2023-jıl 5-aprel | qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Qosımsha qarań ==
* [[Gúlnara Ibragimova]]

== Derekler ==
{{Derekler|2}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{commons kategoriya|Saǵınbay Ibragimov}}

{{Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamınıń aǵzaları}}
{{Ámiwdárya jurnalınıń bas redaktorları}}

[[Kategoriya:Jazıwshılar]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Qońırat rayonında tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Ámiwdárya jurnalınıń bas redaktorları]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamınıń aǵzaları]]</text>
      <sha1>46duw9xww8dybtsi7n80b7ut5dbmbq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shıǵıs Qazaqstan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11384</id>
    <revision>
      <id>274488</id>
      <parentid>227457</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:35:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Заяц Павел</username>
        <id>16698</id>
      </contributor>
      <comment>jańalandı</comment>
      <origin>274488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1402" sha1="qale749tgpinhxjumkkymodnedonnki" xml:space="preserve">[[Fayl:Экономические районы Казахстана 2026.svg|oñğa|nobaý|350x350 nükte|{{Legend|#FF7158|[[Oraylıq Qazaqstan]]}}{{Legend|#C3BD78|[[Arqa Qazaqstan]]}}{{Legend|#F1AD29|[[Qubla Qazaqstan]]}}{{Legend|#74A2D0|Shıǵıs Qazaqstan}}{{Legend|#66E84F|[[Batıs Qazaqstan]]}}]]
[[Fayl:AltynEmeil.jpg|nobaý|250x250 nükte| Arqa Qazaqstandaǵı jaylaw]]
'''Shıǵıs Qazaqstan''' — [[Qazaqstan Respublikası]]nıń ekonomikalıq-geografiyalıq regionı esaplanadı. Onıń quramına orayı [[Semey]] qalası bolǵan [[Abay wálayatı]] hám orayı [[Ust-Kamenogorsk]] qalası bolǵan [[Shıǵıs Qazaqstan wálayatı]] kiredi. Region [[Qıtay]] hám [[Rossiya Federaciyası]] menen shegaralasadı. Arqa Qazaqstan ekonomikası dástúriy túrde energetika, mashinasazlıq, toǵay xojalıǵı hám ótmishte áskeriy-texnika óndirisine tiykarlanǵan.

Regionnıń ishki aviareysleri:

SCAT

* [[Ust-Kamenogorsk]] — Semey
* [[Ust-Kamenogorsk]] — Urjar
* [[Ust-Kamenogorsk]] — Zaysan
* Semey — Urjar

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Ádebiyatlar ==
* Mámleketler hám xalıqlar. Kavkaz Respublikası. Oraylıq Aziya Respublikası. Qazaqstan , 180000 экз, Lua xatosi: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'Yanvar'. — 365—380 bet. 

{{Qazaqstan administrativlik bóliniwi}}

[[Kategoriya:Qazaqstan regionları]]
[[Kategoriya:Shıǵıs Qazaqstan]]</text>
      <sha1>qale749tgpinhxjumkkymodnedonnki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Xosiyat Rustam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15321</id>
    <revision>
      <id>274499</id>
      <parentid>274480</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8238" sha1="6mnjjs7c4xosmu71bhtb2ypbhuirkgs" xml:space="preserve">{{Shayır infoqutısı
|qaraqalpaqsha atı = Xosiyat Rustam
|negizgi atı = Xosiyat Rustamova
|súwret = Xosiyat Rustamova.jpg
|súwret eni = 250px
|súwret táriypi = 
|tuwılǵandaǵı atı = 
|tolıq atı = 
|ádebiy laqabı = 
|tuwılǵan sánesi = 19.03.1971
|tuwılǵan jeri = Chust rayonı, Ózbekstan SSR
|qaytıs bolǵan sánesi =
|qaytıs bolǵan jeri = 
|puqaralıǵı = {{bayraqlastırıw|SSRA}} → {{bayraqlastırıw|Ózbekstan}}
|milleti = 
|dóretiwshilik túri = [[shayır]], awdarmashı
|oqıǵan jeri = Ózbekstan Milliy universiteti
|dóretiwshilik jılları = [[1997]] — házirgi kúnge shekem
|baǵdarı =
|baǵdarları = [[poeziya]], [[dramaturgiya]]
|janrı =
|janrları =
|shıǵarmalarınıń tili =
|birinshi kitabı =
|ákesi = 
|anası = 
|ómirlik joldası = 
|ómirlik joldasları = 
|perzentleri = 
|belgili pikirleri = 
|ataqları hám sıylıqları = 
|ataqları =
|sıylıqları = «Shuhrat» medalı&lt;br/&gt;«Altın qálem» milliy sıylıqı&lt;br/&gt;«Altın Ricar» 
|sayt = 
|qolı = 
}}
'''Xosiyat Rustam''' (tolıq atı: ''Xosiyat Rustamova''; 1971-jıl 19-mart, Chust rayonı, Ózbekstan SSR) — [[shayır]]a, awdarmashı&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Ozarbayjonlik deputat O‘zbekistonga kelyapti| url = https://qalampir.uz/| jumıs = Qalampir.uz| qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-avgust | til = uz}}&lt;/ref&gt;, bir neshe ssenariylar avtorı. «Shuhrat» medalı&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Хосият Рустамова (1971)| url = https://ziyouz.uz/ru/2012-09-02-11-32-08/56-2012-09-02-11-20-41/493--1971| jumıs = ziyouz.uz| qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-avgust | til = ru-ru}}&lt;/ref&gt; hám de «Altın qálem» milliy sıylıqı, Rossiya Jazıwshılar awqamınıń abıraylı «Altın Ricar» sıylıqları menen táǵdirlengen&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Рустамова Хосият| url = https://arboblar.uz/ru/people/rustamova-khosiyat| jumıs = Arboblar.uz| qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-avgust | til = ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Узбекская поэтесса Хосият Рустамова выпускает сборник на английском языке {{!}} «Англия»| url = http://angliya.com/publication/uzbekskaya-poetessa-hosiyat-rustamova-vypuskaet-sbornik-na-angliyskom-yazyke/| jumıs = Англия| qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-avgust }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = ANTARIPA DEV PARASHAR READS KHOSIYAT RUSTAMOVA (UZBEKISTAN) in ASSAMESE TRANSLATION BY DEBASISH PARASHAR| url = https://advaitamspeaksliterary.wordpress.com/2020/04/27/antaripareadskhosiyatrustamova/| jumıs = Advaitam Speaks Literary| sáne = 2020-jıl 27-aprel | qaralǵan sáne = 2023-jıl 15-avgust | til = en| familiya = Advaitamspeaks}}&lt;/ref&gt;. Házirde «Kitap dúnyası» gazetasi bas redaktorı. 2022-jıldan Kolumbiyanıń The World Poet Movement (Jáhán poeziyası háreketi) dıń Ózbekstandaǵı kordinatori. 2015-jıl 18-noyabr kúni Londonda Hertfordshire Press Awards kórkem ádebiyatqa baylanıslı sıylıqın tapsırıw dástúrinde Xosiyat Rustamovanıń «Reńli jaslar» qosıqiy kompleksi «TCritics' Choice Awardá nominatsiyasi boyınsha jeńimpaz dep tabılǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi| bet = Dunyo| url = https://dunyo.info/ru/site/inner/uzbekskaya_poetessa_hosiyat_rustamova_stala_laureatom_britanskoy_premii_hertfordshire_press_awards-Jes| jumıs = dunyo.info| qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-avgust | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230811034519/https://dunyo.info/ru/site/inner/uzbekskaya_poetessa_hosiyat_rustamova_stala_laureatom_britanskoy_premii_hertfordshire_press_awards-Jes| arxivsáne = 2023-jıl 11-avgust }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi| bet = Ўзбек шоираси Хосият Рустамованинг китоби Лондонда чоп қилинди| url = https://eltuz.com/asosiy-mavzular/214629/| jumıs = El tuz| sáne = 2020-jıl 8-avgust | qaralǵan sáne = 2023-jıl 10-avgust | til = uz-UZ| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200925200154/https://eltuz.com/asosiy-mavzular/214629/| arxivsáne = 2020-jıl 25-sentyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Ўзбек шоирасининг китоби Лондонда нашр этилди|url=https://www.youtube.com/watch?v=QCAkOvBR7rI|access-date=2023-08-15| til =en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Acordarea premiilor literare de către Editura Hertfordshire Press la Londra| url = https://clusiumnews.ro/acordarea-premiilor-literare-de-catre-editura-hertfordshire-press-la-londra/| jumıs = Clusium News| sáne = 2022-jıl 27-noyabr | qaralǵan sáne = 2023-jıl 16-avgust | til = ro-RO| at = Tene| familiya = Ioan}}&lt;/ref&gt;. Xosiyat Rustamova usı waqıtta Ózbekstan hám de [[Ázerbayjan]] jazıwshıları awqamınıń aǵzası bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Ўзбек шоираси Озарбайжон Ёзувчилар бирлиги аъзоси бўлди| url = https://uza.uz/uz/posts/zbek-shoirasi-ozarbayzhon-yezuvchilar-birligi-azosi-b-ldi-07-11-2019| jumıs = Uza.uz| sáne = 2019-jıl 7-noyabr | qaralǵan sáne = 2023-jıl 15-avgust | til = uz| familiya = uza.uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Ўзбек шоираси Озарбайжоннинг юксак мукофоти билан тақдирланди| url = https://uza.uz/uz/posts/ozbek-shoirasi-ozarbayzhonning-yuksak-mukofoti-bilan-taqdirlandi_271695| jumıs = Uza.uz| sáne = 2021-jıl 31-may | qaralǵan sáne = 2023-jıl 15-avgust | til = uz| familiya = uza.uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Xasiyyət Rüstəm Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəxri üzvü seçilib| url = https://olaylar.az/news/sosial/357334| jumıs = Olaylar.az| sáne = 2019-jıl 7-noyabr | qaralǵan sáne = 2023-jıl 15-avgust | til = az}}&lt;/ref&gt;. Onıń qosıqları búginge shekem dúnyanıń kóplegen tillerine awdarma etilgen. Usı waqıtta shayıra Ózbekstan Milliy universiteti Jurnalistika fakultetiniń ǵárezsiz izertlewshisi.

== Ómirbayanı ==
1971-jıl [[Namangan wálayatı]], [[Chust (rayon)|Chust rayonı]], Almaz awılında tuwılǵan. [[1993]]-jıl Tashkent Mámleket universitetiniń (házirgi Ózbekstan Milliy universiteti) Jurnalistika fakultetin tamamlaǵan.

2003-jıl Ózbekstan Milliy universitetiniń Ózbek filologiyasi fakulteti qasındaǵı Joqarı Ádebiyat stulda oqıǵan. 2021-jıl [[Amerika]]nıń Ayova universiteti xalıqaralıq jazıwshılar programması rezidenti etip tayınlandi.

== Sıylıqları ==
Xosiyat Rustam 2004-jıl Ózbekstan Respublikası Prezidenti tárepinen «Shuhrat» medalı hám 2016 -jıl «Ózbekstan Ǵárezsizligine 25 yil» estelik nıshanı menen táǵdirlengen. Bir neshe xalıq aralıq poeziya festivallarida qatnasqan hám 2012-jıl Turkiyanıń Bursa qalasında ótkerilgen xalıq aralıq jarıstıń poeziya baǵdarı boyınsha jeńimpazı bolǵan. 2015-jıl Ozarboyjonning Mikoil Súykimli sıylıqı, 2020-jıl Nurangiz GUN Xalıq aralıq shayır sıylıqı hám 2021-jılı Elshi Kelisim atındaǵı xalıq aralıq sıylıqı menen táǵdirlengen.

2017-jılı AMEA Qaǵıydaiy Ganjaviy atındaǵı Ádebiyat Institutınıń «&lt;nowiki/&gt;[[Ázerbayjan]] hám [[Ózbekstan]] ortasındaǵı ilimiy hám kórkem ádebiyatqa baylanıslı baylanıslar iskerligi ushın» Eń húrmetli Pármanı berilgen. 2018-jılda bolsa Tailandta bolıp ótken xalıq aralıq ádebiyat festivalida poeziya baǵdarı boyınsha eń joqarı sıylıqtı qolǵa kirgizgen. 2003-jıl Ózbekstan Jazıwshılar awqamı hám 2019-jıldan Ázerbayjan Jazıwshılar awqamı aǵzası.

2021-jılı Naji Naaman atındaǵı xalıq aralıq sıylıq bayraqdori.

2021-jılı Rossiya Jazıwshılar awqamınıń abıraylı «Altın Ricar» sıylıqı menen táǵdirlengen.

2022-jıl Livanda jaylasqan Naji Naaman atındaǵı Mádeniyat fondı (FGC) Xalıq aralıq shólkemi Xosiyat Xosiyat Rustamıń Mádeniyat ayrıqsha elshisi, dep járiyaladı. Londondagi Yunus Emre Institutında Hertfordshire Press baspası tárepinen ótkerilgen kórkem ádebiyatqa baylanıslı sıylıqlardı tapsırıw dástúrinde shayıraning «Rangin koʻzyoshlar» shıǵarması Alegerea Criticului (Sınshı tańlawı) nomincsiyası boyınsha jeńimpaz dep tabılǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:19-martta tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Shuhrat medalı iyeleri]]</text>
      <sha1>6mnjjs7c4xosmu71bhtb2ypbhuirkgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Viktoriya Principal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20634</id>
    <revision>
      <id>274498</id>
      <parentid>274479</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48155" sha1="clonc3a2tpwf2cug2i7zpnqdihzyc8t" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı|atı=Viktoriya Principal|portret=Victoria Principal at the 39th Emmy Awards cropped.jpg|táriypi=Viktoriya Prinsipal 1987-jıl|tuwılǵan waqtındaǵı atı=Viki Ri Prinsipal|tuwılǵan sánesi={{Tuwılǵan sánesi hám jası|1950|1|3}}|tuwılǵan jeri=[[Fukuoka]], Yaponiya|kásibi={{Hlist|Aktrisa|prodyuser|isbilermen|avtor}}|iskerlik jılları=1972–2001 (m. atqarıwshısı)&lt;br /&gt;1987– házir (prodyuser hám isbilermen)|ómirlik joldası={{plainlist|
* {{marriage|Kristofer Skiner|1978|1981|end=divorced}}
* {{marriage|Garri Glassman|1985|2006|end=divorced}}
}}}}

'''Vikki Ri Principal''' (1950-jılı 3-yanvarda tuwılǵan)&lt;ref name=&quot;upi.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.upi.com/Top_News/2019/01/03/UPI-Almanac-for-Thursday-Jan-3-2019/1811546209344/| bet = UPI Almanac for Thursday, Jan. 3, 2019| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190103223323/https://www.upi.com/Top_News/2019/01/03/UPI-Almanac-for-Thursday-Jan-3-2019/1811546209344/| arxivsáne = 2019-jıl 3-yanvar | sáne = 2019-jıl 3-yanvar | jumıs = [[United Press International]]| qaralǵan sáne = 2019-jıl 3-sentyabr | citata = actor Victoria Principal in 1950 (age 70)}}&lt;/ref&gt;, keyinirek '''Viktoriya Principal''' ''([[Inglis tili|ingl]], Victoria Principal)'' degen at penen belgili, amerikalı aktrisa, prodyuser, isbilermen hám avtor, amerikalı [[Dallas (teleserial)|Dallas]] teleserialındaǵı [[Pem Yuing|Pamela Parns Yuing]] roli menen ataqlı. Ol uzaq waqıt dawam etken serialǵa toǵız jıl jumsadı, al 1987-jılı serialdan ketip qaldı. Sonnan keyin ol negizinen telefilmlerge baǵdarlanǵan «Victoria Principal Productions» atlı jeke prodyuserlik kompaniyasın ashtı. 1980-jıllardıń ortasında ol tábiyiy sulıwlıq terapiyasına qızıǵıwshılıq bildirdi, al 1989-jılı ol «Tiykarǵı qupıya» terini kútiw ónimleriniń sol attaǵı tarmaǵın jarattı&lt;ref name=&quot;WWD&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.wwd.com/beauty-industry-news/skin-care/victoria-principal-launches-reclaim-botanical-skin-care-7084142| bet = Victoria Principal Launches Reclaim Botanical Skin Care| avtor = Rachel Brown| sáne = 2013-jıl 9-avgust | jumıs = Women's Wear Daily| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

Principal sulıwlıq, teri kútimi, fitnes, iygilikli hám densawlıq tuwralı úsh kitap jazıp, eń kóp satılatuǵın avtor boldı: The Body Principal (1983), The Beauty Principal (1984) hám The Diet Principal (1987). 2000-jılları ol «Living Principal» (2001) tórtinshi kitabın jazdı. Ol sonday-aq eki márte «&lt;nowiki/&gt;[[Altın Globus|Altın globus]]&lt;nowiki/&gt;» sıylıǵına talaban&lt;ref name=&quot;goldenglobes.com&quot;&gt;{{Web deregi| url = https://www.goldenglobes.com/winners-nominees/1983/all| bet = Winners &amp; Nominees 1983| jumıs = Goldenglobes.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180529145219/https://www.goldenglobes.com/winners-nominees/1983/all| arxivsáne = 2018-jıl 29-may }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mubi.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://mubi.com/awards-and-festivals/golden-globes?year=1973| bet = Golden Globes (USA) 1973| jumıs = MUBI| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

== Erte ómiri ==
Viktoriya Ri Principal 1950-jıl 3-yanvarda&lt;ref name=&quot;upi.com&quot;/&gt; [[Yaponiya|Yaponiyanıń]] Fukuoka qalasında tuwıldı, ol [[Amerika Qurama Shtatları|Amerika Qurama Shtatlarınıń]] Áskeriy Hawa Kúshteri serjanti Viktor Rokko Principal menen Berta Ri Principal (qızlıq familiyası Vil) shansharaǵınıń úlken qızı edi. Ol óziniń birinshi úsh aylıq ómirin Yaponiyada ótkerdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://people.com/archive/military-brat-victoria-principal-revisits-her-birthplace-to-sell-tokyo-on-dallas-vol-16-no-24| bet = Military Brat Victoria Principal Revisits Her Birthplace to Sell Tokyo on Dallas| jumıs = People.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Ákesi AQSH áskerinde jumıs islegenligi sebepli, shańaraǵı kóbinese kóship júrdi. Ol [[London]], [[Puerto-Riko]], [[Florida]], Massachusets hám Djordjiyada hám basqa jerlerde ósti. Ol 17 túrli mektepte oqıdı, onıń ishinde onıń shańaraǵı [[Angliya|Angliyada]] bolǵanda Korollik balet mektebi&lt;ref name=&quot;Victoria Principal&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.victoriaprincipal.com/biography.html| bet = Victoria Principal| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120819151508/http://www.victoriaprincipal.com/biography.html| arxivsáne = 2012-jıl 19-avgust | baspaxana = Victoriaprincipal.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

Principal óziniń karyerasın televidenie reklamalarında basladı, ol 5 jasında birinshi ret payda boldı. 1968-jılı South Dade orta mektebin pitkergennen keyin, ol medicinalıq bilim alıw ushın Mayami-Dade jámiyetlik kolledjine kirdi. Degen menen, oqıwınıń birinshi kursın tamamlawǵa bir neshe ay qalǵanda, ol kitapxanadan úyine qaytıp baratırǵanda avtomobil apatına ushırap, awır jaraqat aldı. Basqa transport basqarıwshısı más jaǵdayında kólik aydaǵanı ushın ayıplanǵan hám qamalǵan. Principal bir neshe ayǵa shekem emlewxanada boldı hám oqıwınıń birinshi jılın qaytadan ótiw zárúrligine ushıradı&lt;ref name=&quot;huffingtonpost.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.huffingtonpost.com/2012/03/20/victoria-principal-_n_1365673.html| bet = Victoria Principal On Her Skin Care Empire, Cary Grant And Her Big Regret| sáne = 2012-jıl 20-mart | jumıs = Huffingtonpost.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;. Qatań introspekciyadan keyin ol aktyorlıq sheberlik penen shuǵıllanıw ushın [[Nyu-York]] qalasına, sonnan keyin kóp uzamay [[Evropa Awqamı|Evropaǵa]] kóship, jolın tolıǵı menen ózgertti. Ol [[London|Londondaǵı]] Jan Skot penen (korollik dramalıq kórkem óner akademiyasınıń professorı) jeke oqıdı hám 1971-jılı [[Los-Andjeles|Los-Andjeleske]] kóshti&lt;ref name=&quot;Victoria Principal&quot;/&gt;.

== Karyerası ==

=== Aktyorliktiń baslanıwı ===
1971-jılı Principal Los-Anjeleske, Kaliforniyaǵa kóshti. Ol Djon Xyustonnıń «Sudya Roy Binniń ómiri menen waqıtı» filminde (1972) (Pol Nyumaǵa qarama-qarsı) meksikalı xojayın Mari Elena retindegi dáslepki film rólin jeńip aldı, ol ushın «Eń perspektivalı jańadan kelgen oyınshı» retinde «Altın globus» nominaciyasın jeńip aldı&lt;ref name=&quot;mubi.com&quot;/&gt;. Principaldıń aktyorlıq jumısına unamlı reakciyanıń negizinde onıń rolin jazıwshı Djon Milius keńeytti.
[[Fayl:George_Peppard_with_Victoria_Principal.jpg|solğa|nobaý|Principal hám Djordj Peppard, 1970 j.]]
1974-jılı ol «Jer silkiniwi» blokbaster filmine tústi. Tiykarǵı rol ushın Syuzan Sarandon menen Key Lencti jeńip, Roza Amichi rolin jeńip aldı. Úshinshi ret qayta shaqırıw tańlawınıń aldında ol óziniń sol gezdegi belindegi qońır shashların qıyıp, qara túske boyap, afro stilinde sánlewdi tańladı.Rejissyor Mark Robson hayran qaldı, biraq Principaldıń táwekel túrlendiriwine hám qaharmanǵa jaqınıraq qarawǵa berilgenligine hayran qaldı. Film sol dáwirdegi eń kóp tabıs ákelgen filmlerdiń birine aylandı hám [[Oskar sıylıǵı|Oskar sıylıǵınıń]] tórt nominaciyasın hám eki Altın globus nominaciyasın aldı. Ol azıraq ataqlı filmlerde oynawdı dawam etti, mısalı «I Will, I Will... for Now» hám «Vigilante Force». Principal Brute Productions penen úsh filmge shártnamaǵa qol qoydı.

=== Saxna artında, almasıw hám aktyorlik ónerge qaytıw ===
Principal aktyorlıq ónerdi taslap, 1975-jıldan 1977-jıldıń ayaǵına shekem onıń qánigeligi bolǵan Gollivudlı talant agenti hám bronlaw agenti boldı. Sonnan keyin ol yuridika fakultetinde oqıwdı ármanladı hám kerek bolǵan jaǵdayda onıń keleshek kolledjdegi oqıwın qarjılandırıw ushın televideniye menen kinodaǵı kishi aktyorlıq roller arqalı ózin támiyinledi. 1976-jılı ol «Jer silkiniwi» filmindegi qaharmanǵa qayttı, bul filmniń premyerası ushın original kartinanıń jumıs waqıtın keńeytiw ushın qosımsha kórinisler túsiriw arqalı, al 1977-jılı ol «Qıyal atawı» teleserialınıń ushıwshısında qonaqta boldı. ABS tarmaǵında hám 1977-jılı NBC tarmaǵındaǵı «Sulıw arıwdı olar alǵan tún» telefilminde kórsetildi&lt;ref name=&quot;tvguide.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://tvguide.com/news/dallas-victoria-principal-39025/| bet = Victoria's Dallas Secrets Revealed!| sáne = 2004-jıl 4-noyabr | jumıs = Tvguide.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.tcm.com/tcmdb/title/22753/Night-They-Took-Miss-Beautiful| bet = Night They Took Miss Beautiful (1977)| jumıs = TCM.com| baspaxana = Turner Classic Movies| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Aktyorlıq ónerge qaytıwǵa umtılıwı televideniye prodyuseri Aaron Spelling Principalǵa Qıyal Atawı teleserialında rol oynawdı usınǵanda payda boldı hám ol bunı qabıl etti.

=== ''Dallas'' teleserialı ===
Principal [[Dallas (teleserial)|Dallas]] ushın pilotlıq tıńlaw scenariyin alǵanda, onıń akademiyalıq karyera ambiciyaları ózgerdi hám ol tolıq waqıttı aktyorlıq kásipke qaytıwdı sheshti. Principal 2004-jılı TV Guide Network-ke túsindirgendey: «Men agent bolıw ushın aktyorlıq ónerdi taslap, nızam mektebine baratuǵın boldım, biraq dostım Dallas scenariyin taslap ketkende, men onı oqıdım. Tamamlaǵan gezde men óz ómirimdi bildim. Ózgergen bolatuǵın - ol meniki boldı, sonlıqtan men birewdi jiberip atırman, dedim. Bul kútilmegen sıylıq boladı. Bul, álbette tosın sıylıq boldı - men ózim menen birge boldım! Men oǵan ózimdi jiberdim!»&lt;ref name=&quot;tvguide.com&quot;/&gt; Principal 1978-jıldan 1991-jılǵa shekem [[CBS]] tarmaǵında kórsetilgen «Dallas» teleserialında uzaq waqıtqa sozılǵan praym-taym teleserialında [[Pem Yuing|Pamela Barns Yuing]] rolin oynadı&lt;ref name=&quot;people.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://people.com/tv/victoria-principal-dallas-40-years-later| bet = Victoria Principal, Now Rescuing Animals on Her California Ranch, Revisits Dallas 40 Years Later| jumıs = People.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;. Principal 2018-jılı adamlarǵa bılay dep túsindirdi: «Men Dallastaǵı rolge barǵanımda, Men onı oqıǵan máwritten baslap onıń bir bólimi bolǵım keletuǵının sezdim.»&lt;ref name=&quot;people.com&quot; /&gt; Principal 2018-jılı TV-Insider-ge bergen interyude: «Men Dallastıń xit bolatuǵınına onı oqıǵan máwritten isengen edim. Haqıyqatında, men Dallasqa qarsı keletuǵın bas rolden bas tarttım. Pem solay boldı!»

Principal [[CBS]] hám Dallas-tı islep shıqqan Lorimar Productions kompaniyaları menen shártnama kelisimlerinde óziniń menedjeri boldı. Principal Dallas shártnamasına qol qoyǵanda, ol tarmaqqa kelisimge hám sırtqı háreketlerinen payda alıwǵa huqıq beretuǵın punktti alıp tasladı. Ol bılay dep túsindirdi: «Nátiyjesinde, siz tek artta ǵana bayqay alasız, men aktyor quramında reklamalıq roliklerge túsken, háptelik filmlerge túsken, kitaplar jazǵan hám bulardıń barlıǵı maǵan tiyisli bolǵan jalǵız adam boldım. Men óz imidjimdi basqarıwdı hám menshikligin saqlap qaldım. Meniń imidjim heshkimge menshiklenbeydi.»&lt;ref name=&quot;interview2007&quot;&gt;{{Web deregi| url = http://www.ultimatedallas.com/victoriaprincipal| bet = Official Dallas website - Victoria Principal exclusive interview| avtor = David Massey - Goldlion| baspaxana = Ultimatedallas.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220801010937/http://www.ultimatedallas.com/victoriaprincipal| arxivsáne = 2022-jıl 1-avgust }}&lt;/ref&gt;

Dallas 1980-jılı «Kim Dj.R.-dı attı?» jartastıń jumbaǵı ashıladı filminen global qubılısqa aylandı&lt;ref name=&quot;huffingtonpost.com&quot;/&gt;. Sol gezde bul Amerika tariyxındaǵı eń joqarı reytingli efirge shıqqan teleserial edi. «Bunı kim qıldı» dep atalatuǵın epizod Dallastıń tórtinshi máwsimindegi (1980-1981) tórtinshi epizod bolıp tabıladı hám eń joqarı bahalanǵan ekinshi praym-taym telekórsetiwi bolıp qala beredi&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://mcfarlandbooks.com/product/televisions-top-100/|title=Television's Top 100}}&lt;/ref&gt;.

1981-jılı Principal óziniń sol waqıttaǵı jigiti qosıqshı Endi Gibb penen birge «All I Have to Do Is Dream» qosıǵı shıqtı. Bul singl US Hot 100 chartında 51-orındı iyeledi.

1983-jılı Principal usı ret Dallas ushın teleserialdaǵı ayrıqsha aktrisa retinde óziniń ekinshi «Altın globus» nominaciyasın jeńip aldı&lt;ref name=&quot;goldenglobes.com&quot;/&gt;. Principal óziniń minezin jaqsılawdıń basqa usılların qollandı, mısalı Texas akcentin jaqsılaw ushın dawıs sabaqların alıw.

Principaldiń qaharmanı Pamela Yuing-niń, [[Patrik Daffi|Patrik Daffidiń]] qaharmanı [[Bobbi Yuing]] penen qarım-qatnası serialdıń tiykarǵı bólimleriniń biri boldı. Degen menen Daffidiń qaharmanı óltirildi. Daffi 1986-jılı Dallasqa qaytqanda, bir jıl burın óltirilgennen keyin, serial jazıwshıları Pemniń ármanı retinde jazdı. Ótken jıl qaharmanlardıń biri serialdıń ayırım ıqlasbentleri menen onsha jaqsı qarım-qatnasta bolmaǵanı tuwralı ármannan basqa heshnárse emes ekenin ayttı&lt;ref name=&quot;Soap Staple&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.ugo.com/movies/dream-sequences-dallas| bet = Best Dream Sequences| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120213233305/http://www.ugo.com/movies/dream-sequences-dallas| arxivsáne = 2012-jıl 13-fevral | sáne = 2009-jıl 11-fevral | jumıs = [[UGO Networks]]| baspaxana = [[IGN]]| qaralǵan sáne = 2012-jıl 15-mart }}&lt;/ref&gt;. Demek, Dallastıń bul máwsimi geyde serialdıń «árman máwsimi» retinde belgili, óytkeni bul toǵızınshı máwsim tek Pemniń ármanı boldı

2018-jılı, Viktoriya Principal 1978-jılı Dallas syomkasınıń birinshi kúnlerin esine alıp, TV Insider gazetasına bılay degen: &quot;Dallas syomkasınıń birinshi kúni men ushın kútilmegen bir uwayım sezimi payda boldı. Hámmesi jańa edi, men albıraǵan edim, biraq soǵan qaramastan ózimniń bolıwım kerek jerimde hám boljaǵan adamlar menen birge ekenligime tań qalǵanday isengim keletuǵın edi, yaǵnıy bul burın da bolǵan sıyaqlı seziletuǵın edi. [[Patrik Daffi|Patrik Daffige]] qarap turǵanımda onı bilmegenimde men onıń jaqsı adam ekenligin oyladım. Sol sebepli sol kúni onıń qushaǵına barıw hám súyisiw sсenariylerin oynaw maǵan ańsat hám tábiyiy bolıp ketti&quot;.

2017-jılı The Huffington Post gazetasına bergen intervyuında [[Patrik Daffi]] Viktoriya Prinсipal yaǵnıy ekrandaǵı [[Bobbi Yuing|Bobbi]] menen [[Pem Yuing|Pemniń]] qarım-qatınasın bılay dep súwretlep bergen: &quot;Bizde teleserialda haqıyqıy úylesimlik bar edi hám bul ózinen-ózi payda boldı. Menińshe, bul televidenie tariyxındaǵı eń tabıslı kasting bolǵan. Hárbir aktyor ózi oynaǵan rolge tolıǵı menen jarasatuǵın edi. [[Bobbi Yuing|Bobbi]] men [[Pem Yuing|Pem]] ushın tiykarǵı Romeo menen Djuletta teması bolǵanına qaramastan, biz birge islegende eń tınısh eki aktyor boldıq. Viktoriyanıń házilge sheksiz talantı bar edi. Kadrlar arasında jilli bolıp alıp, sońınan qaytadan rolge kirip ketetuǵın edik&quot;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.huffingtonpost.com/pat-gallagher/patrick-duffy_b_5774444.html| bet = Patrick Duffy Talks Candidly About Why He Left The Original 'Dallas' And Why He Felt He Had To Return| avtor = Gallagher| at = Pat| sáne = 2014-jıl 9-sentyabr | jumıs = Huffingtonpost.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Toǵız jıl dawamında Dallas serialında oynaǵannan soń, Prinсipal dúnya júzine dańqlı bolıp ketti. Prinсipal óziniń personajınıń sońǵı sezonın tayarlaw ushın serialdıń prodyuserleri menen eki jıllıq kelisimge kelgennen soń, 1987-jılı Dallastan ketip qaldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://articles.latimes.com/1987-09-27/entertainment/ca-10708_1_actresses| bet = The Matter Of Principal| avtor = ROSENFIELD| at = PAUL| sáne = 1987-jıl 27-sentyabr | jumıs = Articles.latimes.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;. Biraq, aktrisa sıpatında ol óz imidjin ekran obrazınan ajıratıw boyınsha qasaqana jumıs alıp bardı. Bul tuwralı ol 1987-jılı Dallas syomkasınıń sońǵı háptesinde The New York Times gazetasına bergen intervyuında bılay degen: &quot;Viktoriya Prinсipaldı Pem Yuingten ajıratıw ushın kóp kúsh jumsaldı. Serialda kóbirek qalıw meniń karerama nátiyjesiz tásir eter edi&quot;

2018-jılı People gazetasına bergen intervyuında Viktoriya Prinсipal Dallastaǵı waqıtı tuwralı bılay degen: &quot;Jetinshi jılı men óz shártnamamdı qaytadan qarastırıwdıń waqıtı keldi hám men ózimniń alańlawım menen úmitsizligim tuwralı ashıq ayttım, sebebi bizde sonday jaqsı sсenariyler hám kóplegen ájayıp syujetler bolǵan edi, hám sсenaristlerdiń shártnamasın qaytadan qarastırıw waqıtı kelgende bir qatar sсenaristlerdiń durıs kelisimge iye bolmaǵanı sebepli ketip qalǵanın sezindim&quot;&lt;ref name=&quot;people.com&quot;/&gt; Ol bunı 2018-jılı Entertainment Weekly gazetasına bılay túsindirgen: &quot;Dallastaǵı birinshi bes jılım sonshelli sheksiz ájayıp boldı – sońınan birneshe tiykarǵı sсenaristler ketti hám jetinshi jıldan baslap sсenariylerdiń dárejesi tómenledi, bul meniń ketiwimdegi úlken sebeplerden biri boldı. Men jetinshi jılda qaytadan shártnama dúziw waqıtında prodyuserlerge tek eki jıl qalatuǵınımdı ayttım. Olar uzaq múddetli shártnama qáledi, men bolsa joq dedim. Men tolıǵı menen ashıq boldım. Men Pemdi oynawdan kóp nárse úyrendim. Ol isenetuǵın nárse ushın batıl boldı. Onı oynaw shın mánisinde úlken mártebe edi&quot;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://ew.com/tv/2018/03/31/why-victoria-principal-turned-down-a-texas-sized-payday-on-dallas/| bet = Why Victoria Principal turned down a Texas-sized payday on 'Dallas'| jumıs = Ew.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;

=== 1987 − házirgi waqıtqa shekem ===
Prinсipal óz dóretiwshilik kompaniyası bolǵan Victoria Principal Productions arqalı ózi islep shıǵarǵan bir neshe telefilmlerde bas roldi atqarǵannan soń, densawlıq hám abıraylı turmıs jobalarına kewil bóliw ushın sheginip qaldı&lt;ref name=&quot;people.com&quot;/&gt;. Ol Naked Lie (1989), Blind Witness (1989), hám Sparks: The Price of Passion (1990) sıyaqlı bir neshe iri teleónimlerdi islep shıǵardı hámde bas rolde oynadı&lt;ref name=&quot;deseretnews.com&quot;&gt;{{Web deregi| url = https://www.deseretnews.com/article/157568/VICTORIA-PRINCIPAL-LOVES-BIG-DEALS.html| bet = VICTORIA PRINCIPAL LOVES BIG DEALS| sáne = 1991-jıl 16-aprel | jumıs = [[Deseret News]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180709172125/https://www.deseretnews.com/article/157568/VICTORIA-PRINCIPAL-LOVES-BIG-DEALS.html| arxivsáne = 2018-jıl 9-iyul }}&lt;/ref&gt;.

1994-jılı Prinсipal tanımal telekomediya serialı bolǵan Home Improvement epizodında rol atqardı. 1990- jıllardıń aqırı menen 2000-jıllarda ol birneshe telekomediya hám [[praym-taym]] drama seriallarında qonaq juldız sıpatında payda bolıwdı dawam etti, sonıń ishinde Just Shoot Me!, Family Guy, Providence hám The Practice seriallarına qatnastı, sonday-aq Tracey Takes On komediyalıq showında ózi sıpatında kórinip turdı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.thetvdb.com/series/tracey-takes-on/episodes/112302| bet = Tracey Takes On... - Erotica @ TheTVDB| jumıs = Thetvdb.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

1998-jılı Prinсipal franсuz komediyalıq filmi bolǵan «Michael Kael vs. the World News Company» filminde bas rollerdiń birin oynadı. Bul filmdi jazıwshı hám bas roldi oynawshı Benua Delepin boladı. Filmde Marine Delterm, Mikki Runi, Elliot Gould, Uilyam Aterton hám Fedor Atkin sıyaqlı aktyorler qatnastı. Film jurnalisttiń 1999-jılı Vashingtondaǵı CNN tipındaǵı bir shólkem menen jasırın operatorlar arasındaǵı mısqıllıq baylanıstı buzıwı haqqında boladı. Bul Mayamide jaylasqan xalıqaralıq jańalıqlar gigantı WNC korporaсiyasında bolıp ótedi, onda juldızlı aktyorlar Leyla Parker (Prinсipal) hám Djeyms Denit (Aterton) bir-birin jek kóredi. Olardıń baslıǵı Kugan (Gould) olarǵa birgelikte joqarı reytinglerdi jınaytuǵınların eskertedi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://variety.com/1998/film/reviews/michael-kael-vs-the-world-news-company-1200453152/| bet = Michael Kael vs. the World News Company| avtor = Nesselson| at = Lisa| sáne = 1998-jıl 12-mart | jumıs = Variety.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Principal 2000-jılı taǵı da bir Aaron Spelling ónimi bolǵan qısqa múddetli NBC teleserialı «Titans» epizodında payda bolǵanda, [[praym-taym]] soap-opera televideniesine qaytıp keldi. Djon Barrouman, Perri King hám Yasmin Blif sıyaqlı juldızlar da qatnastı. On úsh epizod súwretke túsirildi, sonıń on biri kórsetiledi. Spelling tárepinen islep shıǵarılǵan bul serial basında «Jańa mıńjıllıq ushın Dinastiya» sıpatında bazarǵa shıǵarıldı hám Spellingtiń burınǵı tanımal serialınıń stilin qaytalay almaqshı boldı. Biraq, tómen reytingler NBC kanalın serialdıń birinshi sezonı juwmaqlanbastan biykarlawǵa májbúr etti&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://variety.com/2000/tv/reviews/titans-1200465022/| bet = Titans| avtor = Gallo| at = Phil| sáne = 2000-jıl 2-oktyabr | jumıs = Variety.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

NBC kanalınıń «Titans» serialında oynaǵannan soń, Prinсipal óz waqıtın tolıǵı menen teri kútiw kompaniyasına hám filantropiyalıq jumıslarǵa arnadı, bul haqqıda ol 2018-jılı People gazetasına tastıyıqlaǵan edi: «Men 50 jasqa tolǵanda ómirimde ózgerisler islegim keletuǵının sezdim», – deydi ol 2001-jıldan soń Gollivudtan ketkenligi haqqında – «Meniń qızıǵıwshılıǵım bılay ózgerdi, yaǵnıy men óz qálewimdi tolıqlıǵı menen quwatınımdı bildim, ol da kóbirek teri kútiw kompaniyam hám kóp adamlarǵa jardem ete alatuǵın ónimlerdi jaratıw edi»&lt;ref name=&quot;people.com&quot;/&gt;.

2004-jılı Principal basqa da dáslepki Dallas aktyorleri menen birgelikte [[CBS]] kanalında kórsetiletuǵın 1978-1991 jıllardaǵı [[praym-taym]] serialın atap ótetuǵın «Dallas Reunion: The Return to Southfork» televiziyalıq filminde qatnastı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://tvguide.com/tvshows/dallas-reunion-return-to-southfork/191469/| bet = Dallas Reunion: Return to Southfork| jumıs = TVGuide.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180710103007/http://www.tvguide.com/tvshows/dallas-reunion-return-to-southfork/191469/| arxivsáne = 2018-jıl 10-iyul }}&lt;/ref&gt;.

== Isbilermen ==
Onnan isbilermenliginiń – teri kútiw imperiyası, eń kóp satılǵan avtor, televidenie hám kino prodyuseri sıpatındaǵı tabısınıń paydaları haqqında soraǵanda, Prinсipal 2012-jılı The Huffington Post gazetasına bılay degen: «Men ózim ushın islegenim hám nárseler buzılǵanda barlıq ayıptı óz ústime alǵanǵa hám durıs islegende maqtawdı alǵanǵa tayar ekenligimnen quwanıshlıman»&lt;ref name=&quot;huffingtonpost.com&quot;/&gt;.
[[Fayl:Victoria_Principal.jpg|oñğa|nobaý|Principal 1993-jılǵı Emmi sıylıǵında]]

=== Victoria Principal Pradakshn ===
1987-jılı Dallas teleserialınan ketkennen soń, Prinсipal óz dóretiwshilik kompaniyası bolǵan Victoria Principal Productions kompaniyasın ashıp, kóbinese telefilmler islep shıǵardı. Prinсipal óz dóretiwshilik kompaniyası arqalı islep shıǵarǵan birneshe telefilmlerde bas roldi atqarǵannan soń, densawlıq hám abıraylı turmıs jobalarına kewil bóliw ushın sheginip qaldı&lt;ref name=&quot;people.com&quot;/&gt;. Ol Naked Lie (1989), Blind Witness (1989), hám Sparks: The Price of Passion (1990) sıyaqlı bir  neshe iri teleónimlerdi islep shıǵardı hámde bas rolde oynadı&lt;ref name=&quot;deseretnews.com&quot;/&gt;.

=== Tiykarǵı qupıya teri kútimi ===
1980-jıllardıń ortasında Prinсipal tábiyiy sulıwlıq terapiyalarǵa qızıǵıp qaldı hám 1989-jılı óz atınan Principal Secret dep atalǵan teri kútiw ónimleri liniyasın jaratıwǵa kiristi. Sońǵı 25 jılda Prinсipal óziniń teri kútiw imperiyasın qurıp keldi&lt;ref name=&quot;huffingtonpost.com&quot;/&gt;. 2000-jılı Prinсipal Kosmetikalıq ximikler jámáátınıń (SCC) aǵzası boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://www.principalsecret.com/victoria-principal.html| bet = Victoria Principal - Actress, Producer, Author, Skin Care Expert| jumıs = Principalsecret.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180918054627/https://www.principalsecret.com/victoria-principal.html| arxivsáne = 2018-jıl 18-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. SCC kosmetika iliminiń rawajlanıwına baǵdarlanǵan hám ushırasıwlar menen basılımlar arqalı ilimiy informaсiyalardı arttırıwǵa hám tarqatıwǵa háreket etedi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.scconline.org/| bet = Home - Society of Cosmetic Chemists| jumıs = Society of Cosmetic Chemists| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;. 2011-jılı yanvar ayında ol óziniń teri kútiw liniyası sıyaqlı bir saytta qolda bar «Keys &amp; Hearts» atlı zergerlik buyımlar liniyasın iske qostı&lt;ref name=&quot;Keys &amp; Hearts&quot;&gt;{{Web deregi| url = http://www.principalsecret.com/jewelry/index.php?pactvid=1nmehnosmahisioekg8gknthiur7dnqa| bet = Principal Secret® Reclaim® - Anti-Aging Skin Care| baspaxana = Principalsecret.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20120317183837/http://www.principalsecret.com/jewelry/index.php?pactvid=1nmehnosmahisioekg8gknthiur7dnqa| arxivsáne = 2012-jıl 17-mart }}&lt;/ref&gt;.

2013-jılı avgust ayında Guthy Renker kompaniyasınıń bas direktorı Women's Wear Daily gazetasına Prinсipaldıń Principal Secret Skincare biznesiniń usı kúnge shekem 1,5 milliard dollardan aslam túsimge iye bolǵanın aytıp ótti, bul 2007-jılǵa shekemgi túsimge qaraǵanda jartı milliardtan aslam dollarǵa kóp&lt;ref name=&quot;WWD&quot;/&gt;.
Prinсipaldıń 2018-jılı TV Insider gazetasında aytıwınsha, «Men óz teri kútiw kompaniyam bolǵan Principal Secret kompaniyasın basqarıwǵa qızıǵıp kelemen. Biz biznesde 27 jıllıq toydı toylaw qarsańında turıppız. Hám men Dallastıń maǵan ármanlarımnıń kóbisine jetisiw ushın tramplin bolǵanın heshqashan umıtpadım».

2019-jılı aprel ayında Prinсipal Principal Secret kompaniyasınan ketip baratırǵanlıǵın jáne onıń Guthy Renker kompaniyası tárepinen satıp alınatuǵınlıǵın járiyaladı. Prinсipal óziniń The Victoria Principal Foundation for Thoughtful Existence qayırxomlıq qorına kewil bóletuǵınlıǵın jariyaladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.etonline.com/dallas-star-victoria-principal-stepping-down-after-28-years-in-skincare-to-focus-on-philanthropy| bet = 'Dallas' Star Victoria Principal Stepping Down After 28 Years in Skincare to Focus on Philanthropy| sáne = 2019-jıl 30-aprel | jumıs = etonline.com| qaralǵan sáne = 2019-jıl 8-iyul }}&lt;/ref&gt;.

== Kitapları ==
1980-jıllarda Prinсipal sulıwlıq, terini kútiw, fitnes, abıraylı turmıs hám densawlıq haqqında úsh kitap jazıp, eń kóp satılǵan kitap avtorı boldı: The Body Principal (1983), The Beauty Principal (1984) hám The Diet Principal (1987). 2000-jıllarda ol tórtinshi Living Principal (2001) kitabın jazdı. Ulıwma kórkem emes kategoriyadaǵı kitaplar boyınsha The New York Times eń kóp satılǵan kitaplar diziminde 12 hápte turǵannan soń, The Body Principal 1984-jılı 1-yanvarda bul dizim baslanǵısh gezde «Keńes, qalay islew kerek» kategoriyası boyınsha birinshi №1 eń kóp satılǵan kitap boldı.

== Sıylıqları ==
Prinсipal eki márte «Altın globus» sıylıǵına talaban bolǵan: 1973-jılı «Wádeli aktrisa» nominaсiyasında «Sudya Roy Binniń turmısı hám zamanı» filmi ushın hám 1983-jılı «Teleserialdaǵı aktrisanıń eń jaqsı roli» nominaсiyasında «Dallas» serialı ushın&lt;ref name=&quot;goldenglobes.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mubi.com&quot;/&gt;.

1981 hám 1982-jıllarda Prinсipal kino, televidenie hám muzıkadaǵı basqalarǵa úlgi bolatuǵın orınbasarlardı sıylıqlaytuǵın nemeс sıylıǵı «Bravo Otto» sıylıǵına iye boldı. Ol 1983-jılı da bul sıylıqqa talaban bolǵan.

1993-jılı Prinсipal Los-Anjelestiń batısındaǵı yuridiklıq mektebinen húrmetli yuristlik dárejesin aldı&lt;ref name=&quot;Ultimate Dallas Interview&quot;&gt;{{Web deregi| url = http://ultimatedallas.com/victoriaprincipal| bet = Official Dallas website: Victoria Principal profile| avtor = David Massey| baspaxana = Ultimatedallas.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220801010937/http://www.ultimatedallas.com/victoriaprincipal| arxivsáne = 2022-jıl 1-avgust }}&lt;/ref&gt;.

1995-jılı Prinсipal Hayal-qızlar biznes iyeleriniń milliy assoсiaсiyası tárepinen «Jıldıń oyın-zawıq biznesi hayalı» ataǵına iye boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.nawbo.org| bet = National Association of Women Business Owners| jumıs = Nawbo.org| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

1999-jılı Prinсipal televideniedegi hayallarǵa beriletuǵın «Geniy ómirlik erisiw» sıylıǵınıń eń jas iyesi boldı&lt;ref name=&quot;Genii&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.awmsocal.org/?page_id=1652| bet = Alliance for Women in Media| baspaxana = Awmsocal.org| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

2003-jılı Kaliforniyanıń Palm-Springs qalasındaǵı juldızlar alleyasında Prinсipaldıń karerasına arnalǵan Altın palma juldızı ornatıldı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://palmsprings.com/stars/| bet = Palm Springs Walk of Stars - Palm Springs.com| jumıs = palmsprings.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180611020031/http://palmsprings.com/stars/| arxivsáne = 2018-jıl 11-iyun }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.palmspringswalkofstars.com/web-storage/Stars/Stars%20dedicated%20by%20date.pdf| bet = Palm Springs Walk of Stars: LISTED BY DATE DEDICATED| arxivurl = https://web.archive.org/web/20121013165655/http://www.palmspringswalkofstars.com/web-storage/Stars/Stars%20dedicated%20by%20date.pdf| arxivsáne = 2012-jıl 13-oktyabr | baspaxana = Palm Springs Walk of Stars| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

2004-jılı ol Dreksel universitetiniń biznes mektebinen húrmetli dáreje aldı hám kiris sózin ayttı&lt;ref name=&quot;Drexel&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.drexel.edu/univrel/commencement/2004/archives/Degree_Recipients.html| bet = Honorary Degree Recipients| baspaxana = Drexel.edu| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

2010-jılı 2-oktyabr kúni Prinсipal 2004-jılı bul parktıń tiykarın salıwshı sıpatında Tınısh okeanınıń jaǵasına jaqın Malibudaǵı Legasi parkiniń ashılıwında húrmetke iye boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.malibutimes.com/articles/2010/10/06/news/news1.txt| bet = Malibu's 'Central Park' opens to begin a legacy| jumıs = Malibu Times| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;. On eki jıl dawamında ol Artrit qorınıń húrmetli baslıǵı hám húkimetke elshi retinde xızmet etti&lt;ref name=&quot;Victoria Principal&quot;/&gt;.

== Jeke ómiri ==
Prinсipal eki márte turmıs qurıp ajırasqan, balası joq.[39] «Sudya Roy Binniń turmısı hám zamanı» (1972) filmin túsiriw gezinde ol aktyor Entoni Perkins penen ushırasıp, ol óziniń pákliginen ayırılǵanın  aytqan.

Onıń birinshi turmısı 1978-jılı «Dallas» serialında kishkene rol oynaǵan jazıwshı-prodyuser Kristofer Skinner menen bolǵan. Erli-zayıplılar qarım-qatnasların baslaǵannan soń qısqa waqıttan keyin úylenedi, biraq eki jıldan soń, 1980-jılı ajırasıwǵa hújjet tapsıradı&lt;ref name=&quot;people.com1&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://people.com/celebrity/victoria-principal-files-for-divorce| bet = Victoria Principal Files for Divorce| jumıs = People.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;, bul 1981-jılı juwmaqlanadı.

Prinсipal inglis-avstraliyalı qosıqshı-kompozitor Endi Gibb penen joqarı dárejeli qarım-qatnas qurǵan. Erli-zayıplılar 1981-jılı yanvar ayında «Djon Devidson showında» ushırasıp, bir-birine tez úyrenip qaladı. Olar óz muhabbatın «All I Have to Do Is Dream» (1981) atlı duet qosıqta belgiledi, bul 1981-jılı 12-sentyabrde Billboard Hot 100 diziminde 51-orınǵa shıqqan ápiwayı pop xit boldı. Bul Gibbtiń sońǵı singlı hám Prinсipaldıń jazǵan jalǵız singlı bolıp tabıladı&lt;ref name=&quot;ew.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://ew.com/article/1994/03/11/encore-world-loses-andy-gibb/| bet = Encore: The world loses Andy Gibb| jumıs = Ew.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;billboard.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.billboard.com/music/andy-gibb/chart-history| bet = Andy Gibb Chart History| jumıs = Billboard.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;. Qarım-qatınas 1982-jılı mart ayında Gibbtiń náshebentlikke bolǵan ádetleniwiniń kúsheyiwi sebepli úziledi. 1988-jılı Gibb qaytıs bolǵannan soń, Prinсipal People gazetasına bılay túsindirgen: «Biziń ajırasıwımızǵa Endidiń náshebentlik paydalanıwı sebep boldı». Ol túsindirgen: «Men oǵan járdem beriw ushın qolımnan kelgenniń hámmesin qıldım, biraq sońınan oǵan men hám onıń probleması arasınan tańlaw kerek ekenligin ayttım»&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://people.com/archive/cover-story-death-of-golden-child-vol-29-no-12/| bet = Death of Golden Child| jumıs = People.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Prinсipal belgili Beverli-Xills plastikalıq xirurgi dárejeli doktor Garri Glassman menen 1983-jılı tanısqan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|title=Principal Player}}&lt;/ref&gt;. Olar 1985-jılı 22-iyun kúni Texas shtatınıń Dallas qalasında, Prinсipal «Dallas» serialındaǵı rolinde jeti jıl bolǵanda úylenedi. Erli-zayıplılar Beverli-Xillzde jasaǵan. 2006-jılı may ayında Prinсipal kelispewshiliktiń sheshilmewi sebepli ajırasıwǵa hújjet tapsıradı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.today.com/popculture/victoria-principal-divorces-2nd-husband-1C9426812| bet = Victoria Principal divorces 2nd husband| sáne = 2006-jıl 29-dekabr | jumıs = Today.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;. Erli-zayıplılar 2006-jılı dekabrde ajırasadı, Prinсipal bılay degen: «Biz 20 jıldan aslam súyispenshilik penen qarım-qatınasta boldıq»&lt;ref name=&quot;people.com1&quot;/&gt;.

Keyin Prinсipal Kaliforniyanıń Malibu qalasına kóship keledi. Onıń Kaliforniyanıń Big-Sur qalasında hám Shveyсariyada múlikleri bar.

2007-jılı Prinсipal Richard Brensonnıń kommerсiyalıq kosmos ushırılıw jobasına bilet alǵan, kosmosqa ushıwǵa tayarlanıwǵa qızıǵıp qaldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.usatoday.com/story/life/people/2014/11/03/stars-virgin-galactic-victoria-principal-ashton-kutcher-refunds/18416817/| bet = Stars still on board with Virgin Galactic?| jumıs = Usatoday.com| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.eonline.com/news/victoria_be_principal_character_in_space/54923| bet = Victoria to Be Principal Character in Space| avtor = Finn| at = Natalie| sáne = 2007-jıl 17-aprel | baspaxana = E! News| qaralǵan sáne = 2012-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;. Prinсipal bılay degen: «Kosmosqa barıw planetanı kóriw, tez júriw, az adam barǵan jerge barıw hám úmit etemen qaytıp keliw tuwralı meniń kóp ármanlarımdı qanaatlandıradı!» 2012-jılı Prinсipal Brenson basshılıq etetuǵın baǵdarlamadan bas tarttı.

2012-jıldan baslap Prinсipal Los-Anjelestiń sırtında ferma múlkin rawajlandırıp keldi, onda haywanlardı qutqarıp, qálpine keltiriw menen shuǵıllandı&lt;ref name=&quot;people.com&quot;/&gt;.

== Qayırqomlıq ==
[[Fayl:President with Actress Victoria Principal During a Photo Opportunity with Arthritis Poster Child of The Year in Oval Office - DPLA - cee8ff1f4648f19a517485618591be63.jpg|oñğa|nobaý|Principal [[1986]] jılı prezident [[Ronald Reagan|Ronald Reygan]] menen birge]]
Prinсipal 2012-jılı The Huffington Post gazetasına bılay degen: «Meniń eń tereń alańlawım planeta hám ondaǵı hárbir tirishilikke baylanıstı. Salamat planetasız bilimge, ashılıqqa hám ilimge zárúrlik bolmaydı, sebebi biz jasap kete almaymız. Eger biz jerge hám okeanǵa salǵan zıyanlarımızdı dúzetip almasaq, men shın júrekden isenemen, planeta ózin qaytarıp aladı&lt;ref name=&quot;huffingtonpost.com&quot;/&gt;.

2006-jılı Prinсipal 1978-jıldan baslap belsendi qatnasıp kelgen ekologiyalıq qozǵalısın qarjılandırıwǵa járdem beriw maqsetinde Viktoriya Prinсipal oylı turmıs qorı dep atalǵan qayırqomlıq shólkemin dúzdi&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://www.ecorazzi.com/2009/11/09/victoria-principal-donates-25k-for-forest-restoration-efforts| bet = Victoria Principal Donates $25K For Forest Restoration Efforts| jumıs = Ecorazzi| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20180816065432/http://www.ecorazzi.com/2009/11/09/victoria-principal-donates-25k-for-forest-restoration-efforts/| arxivsáne = 2018-jıl 16-avgust }}&lt;/ref&gt;. Bul qordıń maqseti planetaǵa hám ondaǵı turmısqa qarjılay jardem beriwge kómeklesiwden ibarat. Prinсipal ekologiya, okeanlar, uwlı zatlardı qadaǵan etiw, balalarǵa járdem beriw hám haywanlardı qutqarıw hám qálpine keltiriw menen ayrıqsha shuǵıllanadı. Ol 2008-jılı Kaliforniyadaǵı toǵay órtinen soń mútájlerge járdem berdi. 2010-jılı 2-iyun kúni ol Meksika shıǵanaǵı aymaǵındaǵı tazalaw jumıslarına 200 million dollar qarjı bóldi. Onıń qarjıları eki úlken ekologiyalıq kommerсiyalıq emes shólkemlerin – Oceana hám Natural Resources Defense Council (NRDC) – birge islesiwge biriktirdi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.victoriaadvocate.com/news/2010/jun/02/bc-us-gulf-oil-spill-victoria-principal|title=Victoria Principal donates to oil-spill cleanup|sáne=June 2, 2010|access-date=February 15, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160527072121/https://www.victoriaadvocate.com/news/2010/jun/02/bc-us-gulf-oil-spill-victoria-principal/|archivedate=May 27, 2016}}&lt;/ref&gt;.

Prinсipal 2010-jılı 21-iyun kúni CNN telekanalındaǵı Larri King basshılıq etken Deepwater Horizon jarılısınan soń Meksika shıǵanaǵı aymaǵına qollaw kórsetiw telemarafonında basqa da ataqlı adamlar  menen birge shıqtı. Prinсipal King penen birge panelde otırdı, telefonlarǵa juwap berdi hám eki saat dawamında qayırqomlıq qılıwshılar menen sóylesti. Telemarafon 1,8 million dollardan aslam qarjı jıynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://news.blogs.cnn.com/2010/06/22/larry-king-telethon-raises-1-8m-for-gulf| bet = Larry King telethon raises $1.8M for Gulf| jumıs = News.blogs.cnn.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20100625170457/http://news.blogs.cnn.com/2010/06/22/larry-king-telethon-raises-1-8m-for-gulf/| arxivsáne = 2010-jıl 25-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Prinсipal Los-Anjeles okrugınıń úy-jaydaǵı zorlıq-zombılıqqa qarsı gúresiw keńesiniń jámáátlik másláhát keńesi bolǵan Victory Over Violence shólkeminiń burınǵı birgelikli baslıǵı bolıp islegen. Bul keńes hayallarǵa qarsı zorlıq-zombılıq máseleleri haqqında jámáátlik xabardarlıqtı arttırıw hám baspana hám qurban resursların arttırıwdıń eki maqsetinde birge kelgen itibar beriw sanaatı, biznes, húkimet hám jámáát wákilleriniń koaliсiyası bolıp tabıladı.

2011-jılı 13-dekabr kúni Prinсipal teńizdi saqlaw boyınsha kommerсiyalıq emes Oceana shólkemine hám Meksika shıǵanaǵı menen Arktikalıq okeanda teńizdi burawdı keńeytiwdi toqtatıw ushın NRDC shólkemine úlken qarjı bóldi, bunday jumıslar taǵı da bir apatlı neft tógiliwine alıp keliwi múmkinligine qorqıp álbette&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.oil-spill.com/news/2011/12/14/victoria-principal-funds-oil-spill-research-and-response| bet = Victoria Principal funds oil-spill research &amp; response| avtor = Niland, Kurt| sáne = 2011-jıl 14-dekabr | baspaxana = [[Jere Beasley|Beasley, Allen, Crow, Methvin, Portis &amp; Miles, P.C.]]| qaralǵan sáne = 2012-jıl 15-fevral }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.cnn.com/2011/12/13/showbiz/victoria-principal-donation| bet = Victoria Principal puts up money to prevent oil spills| avtor = Alan Duke| sáne = 2011-jıl 13-dekabr | jumıs = Cnn.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;. 2011-jılı 20-dekabr kúni Giving Back Fund shólkemi Prinсipaldı 2011-jılǵı eń jaqsı 30 donor qayırqomlıq qarjılandırıwshılardıń biri dep atadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.looktothestars.org/news/7569-giving-back-fund-announces-top-30-celebrity-charity-donations-for-2011-Victoria| bet = Giving Back Fund Announces Top 30 Celebrity Charity Donations For 2011| sáne = 2011-jıl 20-dekabr | jumıs = Look to the Stars| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

2012-jılı Prinсipal Kaliforniya jaǵalawındaǵı dawıs jarılısın toqtatıw hám júzlegen teńiz sút emiziwshi haywanlar menen teńiz turmısınıń óliminiń aldın alıw maqsetinde NRDC menen birge onlayn kampaniyanı qarjılandırdı hám qatnastı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.onearth.org/blog/use-your-facebook-photo-to-save-whales-and-dolphins| bet = Help Stop the Assault on Whales and Dolphins With Just Your Facebook Photo| sáne = 2012-jıl 9-oktyabr | baspaxana = Onearth.org| qaralǵan sáne = 2013-jıl 21-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. 2012-jılı ol Tree People arqalı Los-Anjeles aymaǵı ushın jıljımalı ayrıqsha jaǵdaydaǵı órtke qarsı eskertiw sistemasın jaratıwdı qarjılandırdı. 2013-jılı bul sistema juwmaqlandı hám qolǵa alındı, bul Kaliforniyadaǵı birinshi usınday sistema boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.prnewswire.com/news-releases-test/angeles-forest-fire-restoration-25000-gift-kicks-off-250000-goal-67680437.html| bet = Angeles Forest Fire Restoration, $25,000 Gift Kicks Off $250,000 Goal| sáne = 2009-jıl 30-oktyabr | qaralǵan sáne = 2013-jıl 21-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

2013-jılı Prinсipal Kaliforniya jaǵalawında juwılıp atırǵan teńiz arıslan kúshikleriniń ahwalına itibar beriwge qaratılǵan reklamaǵa qarjı bóldi hám olardı qutqarıw hám qálpine keltiriw ushın Wildlife Org shólkemine qarjılay jardem berdi&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://www.cawildlife.org/donate-landing-pg/donate-to-cwc-mnu/92-contribute/162-specific-funding-needs| bet = Specific Funding Needs| baspaxana = Cawildlife.org| qaralǵan sáne = 2013-jıl 21-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20130812222423/http://cawildlife.org/donate-landing-pg/donate-to-cwc-mnu/92-contribute/162-specific-funding-needs| arxivsáne = 2013-jıl 12-avgust }}&lt;/ref&gt;.

2013-jılı Oklaxoma shtatınıń Mur qalasındaǵı ólimge ákelgen EF5 tornadosınan soń Prinсipal jaralanǵan hám joǵalǵan haywanlardı izlewge, qutqarıwǵa hám baspana beriwge járdem beriw maqsetinde olardı úyleri menen qaytadan birlestiriw ushın Amerika haywandardı qorǵaw assoсiaсiyasınıń donor Qızıl juldız qutqarıw toparına qarjılay jardem berdi. 2013-jılı avgust ayında ol puqaralarǵa órtke qarsı gúreste tiykarǵı qatnasıwǵa imkániyat beretuǵın jańa jıljımalı sistemanı Tree People menen birge qarjılandırdı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://blog.treepeople.org/community/2013/08/victoria-principal-fire-prevention-reforestation-rescue| bet = Victoria Principal to the (Fire Prevention and Reforestation) Rescue!| sáne = 2013-jıl 2-avgust | baspaxana = Blog.treepeople.org| qaralǵan sáne = 2013-jıl 21-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

2014-jılı iyul ayında Prinсipal pal hárrelerin qutqarıw boyınsha NRDC kampaniyasına úlken qarjı bóldi. Ol bılay dedi: «Keshegi kúni men házir pal hárrelerin qutqarıw boyınsha NRDC kampaniyasın qollawǵa úlken qarjı bóldim hám qosıldım. Hárrelersiz miywe hám palız ónimlerin beretuǵın ósimlikler menen terekler ónimli bolıwdı toqtatadı»&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://www.victoriaprincipalfan.com| bet = Victoria Principal Fansite| baspaxana = Victoriaprincipalfan.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 16-dekabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20141218033959/http://www.victoriaprincipalfan.com/| arxivsáne = 2014-jıl 18-dekabr }}&lt;/ref&gt;. 

2015-jılı may ayında Prinсipal Oklaxoma hám Texas shtatlarındaǵı tornado hám suw tasqınınan jaralanǵan hám jer awdarǵan 150 iytti qutqarıw hám qálpine keltiriw ushın Amerika haywandardı qorǵaw assoсiaсiyasınıń Qızıl juldız qutqarıw toparın tolıq qarjılandırdı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://www.victoriaprincipalfan.com| bet = Victoria Principal Fansite| baspaxana = Victoriaprincipalfan.com| qaralǵan sáne = 2015-jıl 1-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20141218033959/http://www.victoriaprincipalfan.com/| arxivsáne = 2014-jıl 18-dekabr }}&lt;/ref&gt;. Keyingi jılı ol haywanlardı qutqarıwǵa hám olarǵa mediсinalıq járdem kórsetiwge kómeklesiw maqsetinde máńgi úylerge bala alıw ushın Moki qorın shólkemlestirdi&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://www.wagsandwalks.org/moki-victoria-principal-foundation| bet = The Moki Fund| jumıs = Wagsandwalks.org| qaralǵan sáne = 2016-jıl 9-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160910033417/http://www.wagsandwalks.org/moki-victoria-principal-foundation/| arxivsáne = 2016-jıl 10-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. I2016-jılı avgust ayında Prinсipal 2016-jılǵı Luizianadaǵı suw tasqınınıń qurbanlarına baspana hám azıq-awqat beriw ushın Amerika Qızıl kresti menen birge islesti, sonday-aq Luizianada jer awdarǵan haywanlardı qutqarıwǵa hám baspana beriwge hám olardı iyeleri menen qaytadan birlestiriwge jardem beriw ushın Amerika haywandardı qorǵaw assoсiaсiyası menen birge islesti&lt;ref name=&quot;Louisianafloods&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/post-nation/wp/2016/08/17/louisiana-flood-victims-face-long-road-back-to-normal-i-lost-everything|title=Louisiana flooding is the country's 'worst natural disaster' since Hurricane Sandy, Red Cross says|access-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt;.

2018-jılı aprel ayında Prinсipal AQSH jaǵaların teńiz nefti hám gazınıń qáwip-qáterlerinen qorǵawǵa jardem beriw maqsetinde Okeanaǵa qarjılay jardemlerdi eki esege arttırıp, 50 000 dollarǵa shekem qarjı bóletuǵının járiyaladı. Óz minnetlemesin túsindirip, Prinсipal bılay dedi: «Okeana bunıń aldında Atlantika hám Arktikanıń kóp bólegin jańa burawdan saqlap qaldı, biraq házir bul qorǵanıwlar qáwip astında tur. Okeana biziń okeanlarımız ushın jeńislerge erisetuǵının biledi hám men óz jaǵalarımızdı qorǵaw gúresinde maǵan qosılıw ushın pútkil elimdegi adamlardı tartıw ushın bul minnetlemeni islep atırman»&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://oceana.org/press-center/press-releases/victoria-principal-and-oceana-unite-against-offshore-drilling| bet = Victoria Principal and Oceana Unite Against Offshore Drilling| jumıs = Oceana.org| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-iyun }}&lt;/ref&gt;.

2018-jılı sentyabr ayında Prinсipal Florensiya dawılınan keyin Karolinalardaǵı haywan apatlarına jardem kórsetiw boyınsha Amerika haywandardı qorǵaw shólkemine jardem beriw ushın qutqarıw qayıqlarınıń flotın sawǵa etti.

== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Tiri shaxslar]]
[[Kategoriya:Dallas]]
[[Kategoriya:Kino álemi]]
[[Kategoriya:Dallas (teleserial)]]
[[Kategoriya:Amerikalı aktrisalar]]
[[Kategoriya:XXI ásir amerikalı aktrisalar]]
[[Kategoriya:Amerikalı film aktrisaları]]</text>
      <sha1>clonc3a2tpwf2cug2i7zpnqdihzyc8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Silvestr Stallone</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21040</id>
    <revision>
      <id>274497</id>
      <parentid>274477</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94400" sha1="hvsdnogcjk17tx7sq9yf92les558mp2" xml:space="preserve">{{Shaxs infoqutısı|atı=Silvestr Stallone|portret=Sylvester Stallone Cannes 2019.jpg|táriypi=Stallone in 2019|tuwılǵan waqtındaǵı atı=&lt;!-- Leave this blank as he does not use a stage name, per format. --&gt;|tuwılǵan sánesi=06.07.1946|tuwılǵan jeri=[[New York City]], [[AQSh]]&lt;!-- Just major city and country, no boroughs etc, per format. --&gt;|kásibi={{flatlist|
* Aktyor
* Kinorejissyor
* Scenarist
* Prodyuser
}}|iskerlik jılları=1968 ‒ házirgi waqıtqa deyin|ómirlik joldası={{plainlist|
* {{marriage|Sasha Chak|1974|1985|end=div}}
* {{marriage|[[Brijit Nilsen]]|1985|1987|end=div}}
* {{marriage|[[Djennifer Flavin]]|1997}}
}}|balaları=5, onıń ishinde [[Seydj Stallone|Seydj]] and [[Sistin Stallone|Sistin]]|anası=[[Djeki Stallone]]|ákesi=[[Frank Stallone Sr.]]|sıylıqları=[[List of awards and nominations received by Sylvester Stallone|Full list]]|sayt={{URL|sylvesterstallone.com}}|qolı=Sylvester Stallone's signature.svg}}
'''Silvestr Gardenсio Stallone''' ''([[Inglis tili|ingl]].Sylvester Gardenzio Stallone 1946-jılı 6-iyulde tuwılǵan)'' — amerikalı aktyor hám kinorejissyor. Ol kóplegen sıylıqlarǵa, sonıń ishinde &quot;[[Altın Globus|Altın globus]]&quot; hám &quot;Sınshılar tańlawı&quot; sıylıqlarına iye bolǵan, sonday-aq úsh márte [[Oscar|Oskar]] hám eki márte BAFTA sıylıqlarına usınılǵan. Stallone tariyxta altı on jıl dawamında kassada birinshi orındı iyelegen filmlerde bas rolde oynaǵan eki aktyordıń biri ([[Xarrison Ford]] penen birge)&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://sylvesterstallone.com/bio/| bet = Bio-About Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20010601150127/https://sylvesterstallone.com/bio/| arxivsáne = 2001-jıl 1-iyun | sáne =  | jumıs = sylvesterstallone.com| qaralǵan sáne = 2021-jıl 23-iyun }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://deadline.com/2021/08/sylvester-stallone-six-decades-number-one-film-rocky-rambo-the-suicide-squad-1234814038/| bet = Sylvester Stallone Punches Way To KO'Ing Number One Film In Six Straight Decades| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230314181046/https://deadline.com/2021/08/sylvester-stallone-six-decades-number-one-film-rocky-rambo-the-suicide-squad-1234814038/| arxivsáne = 2023-jıl 14-mart | sáne = 2021-jıl 12-avgust | jumıs = Deadline| qaralǵan sáne = 2021-jıl 13-avgust }}&lt;/ref&gt;.

1969-jılı [[Nyu-York]] qalasına kóship kelgennen soń, bir neshe jıl dawamında aktyor sıpatında qıyınshılıqlardı bastan keshirgen Stallone &quot;The Lords of Flatbush&quot; (1974) sıyaqlı filmlerde áste-aqırın jumıs taba basladı. Ol óziniń eń úlken kritikalıq hám kommerсiyalıq tabısına 1976-jılı ózi jazǵan tabıslı &quot;Rokki&quot; franshizasınıń birinshi filmindegi boksshı Rokki Balboa obrazı menen eristi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.imdb.com/name/nm0000230/| bet = Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20110414005846/http://www.imdb.com/name/nm0000230/| arxivsáne = 2011-jıl 14-aprel | jumıs = IMDb| qaralǵan sáne = 2021-jıl 6-avgust }}&lt;/ref&gt;. 1977-jılı ol &quot;Eń jaqsı sсenariy&quot; hám &quot;Eń jaqsı aktyor&quot; nominaсiyaları boyınsha eki &quot;[[Oscar|Oskar]]&quot; sıylıǵına usınılǵan tariyxtaǵı úshinshi aktyor boldı. Ol &quot;First Blood&quot; (1982) filminde PTSD (posttravmatikalıq stress sindromı) menen awırıwshı ásker Djon Rambo obrazın atqardı, bul roldi ol bes Rambo filminde (1982-2019) oynadı. 1980-jıllardıń ortasınan 1990-jıllardıń aqırına shekem Stallone &quot;Kobra&quot; (1986), &quot;Tango hám Kesh&quot; (1989), &quot;Jartas qumartıwshısı&quot; (1993), &quot;Qıyratıwshı adam&quot; (1993) hám &quot;Qánige&quot; (1994) sıyaqlı ekshn filmlerde oynap, [[Gollivud|Gollivudtıń]] eń kóp haqı alatuǵın aktyorlarınıń birine aylandı. 1984-jılı ol [[Gollivud Dańq alleyası|Gollivud Dańq alleyasında]] óz juldızına iye boldı.

Stallone &quot;Ósh alıwshılar&quot; film franshizasın baslawdan (2010-házirgi waqıtqa shekem) aldın Rokki Balboa (2006) hám Rambo (2008) filmlerindegi belgili rollerin dawam etti, onda ol jallanba ásker Barni Ross rolin oynadı. 2013-jılı ol tabıslı &quot;Qashıw rejesi&quot; filminde bas roldi oynadı hám onıń dawamlarında kórindi. 2015-jılı ol &quot;Krid&quot; filmi menen Rokki obrazına qaytıp keldi, bunda pensiyadaǵı Rokki burınǵı qarsılası Apollo Kridtiń ulı Donni Kridke tálim beredi. Bul film Stallonege keń kólemdegi maqtawlar hám onıń birinshi &quot;[[Altın Globus|Altın globus]]&quot; sıylıǵın alıp keldi, sonday-aq 40 jıl aldın usı rol ushın birinshi márte usınılǵannan keyin úshinshi márte &quot;[[Oscar|Oskar]]&quot; sıylıǵına usınıldı. 2022-jıldan baslap ol Paramount+ telekanalınıń &quot;Talsa patshası&quot; kriminal serialında bas rolde oynap atır.

== Erte jaslıq dáwiri hám bilim alıwı ==
Silvestr Gardenсio Stallone&lt;ref name=&quot;digitalspy&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Aging heroes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;upi&quot; /&gt;1946-jılı 6-iyulde[5] [[Nyu-York]] qalasınıń Manxetten rayonındaǵı Xells-Kitchen elatında&lt;ref name=&quot;guardianUK&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2016/feb/24/sylvester-stallone-profile-creed-rocky|title=Sylvester Stallone: the wacky people's champ who battled his own ego|access-date=November 16, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography.com&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.biography.com/people/sylvester-stallone-9491745| bet = Sylvester Stallone: Director, Producer, Screenwriter, Actor, Film Actor (1946–)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20171206233506/https://www.biography.com/people/sylvester-stallone-9491745| arxivsáne = 2017-jıl 6-dekabr | baspaxana = [[Biography.com]] ([[FYI (TV network)|FYI]] / [[A&amp;E Networks]])| qaralǵan sáne = 2017-jıl 16-noyabr }}&lt;/ref&gt; hayal-qızlar professional gúresi promouteri Jaklin &quot;Djeki&quot; Stallone (qızlıq familiyası Labofish; 1921–2020) hám shashtárezshi Franchesko &quot;Frenk&quot; Stallone úlkeniniń (1919–2011)&lt;ref name=&quot;genealogy&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://storiedifamiglia.com/2023/09/05/dalla-puglia-agli-usa-gli-antenati-di-sylvester-stallone/| bet = Dalla Puglia a gli USA! Gli antenati di Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240108114141/https://storiedifamiglia.com/2023/09/05/dalla-puglia-agli-usa-gli-antenati-di-sylvester-stallone/| arxivsáne = 2024-jıl 8-yanvar | sáne = 2023-jıl 5-sentyabr | til = it| jumıs = storiedifamiglia.com| qaralǵan sáne = 2024-jıl 8-yanvar }}&lt;/ref&gt; úlken ulı bolıp dúnyaǵa kelgen. Onıń anası [[Vashington]], [[Kolumbiya]] okrugınan bolǵan amerikalı bolıp, breton franсuz hám ukrain evrey shıǵısına&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.interfaithfamily.com/arts_and_entertainment/popular_culture/Interfaith_Celebrities_Stallones_Jewish_Grandfather.shtml| bet = Interfaith Celebrities: Stallone's Jewish Grandfather| arxivurl = https://web.archive.org/web/20090626073935/http://www.interfaithfamily.com/arts_and_entertainment/popular_culture/Interfaith_Celebrities_Stallones_Jewish_Grandfather.shtml| arxivsáne = 2009-jıl 26-iyun | avtor = Bloom| at = Nate| sáne = 2009-jıl 23-iyun | jumıs = www.interfaithfamily.com| baspaxana = interfaith family| qaralǵan sáne = 2016-jıl 12-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://jewishbusinessnews.com/2014/08/18/sylvester-stallones-jewish-mom-forced-him-to-become-a-hairdresser/| bet = Sylvester Stallone's Jewish Mom Forced Him To Become A Hairdresser| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150412022311/http://jewishbusinessnews.com/2014/08/18/sylvester-stallones-jewish-mom-forced-him-to-become-a-hairdresser/| arxivsáne = 2015-jıl 12-aprel | avtor = Lightening| at = L.M.| sáne = 2014-jıl 18-avgust | jumıs = www.jewishbusinessnews.com| baspaxana = Jewish Business News| qaralǵan sáne = 2016-jıl 12-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.artukraine.com/old/historical/stallone.htm| bet = Mother of movie star Sylvester Stallone seeks grannie in Ukraine| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140809172653/http://www.artukraine.com/old/historical/stallone.htm| arxivsáne = 2014-jıl 9-avgust | jumıs = ArtUkraine.com| qaralǵan sáne = 2015-jıl 5-iyul }}&lt;/ref&gt; iye edi, al ákesi 1930-jılları [[AQSh]]-qa kóship kelgen&lt;ref name=&quot;genealogy&quot; /&gt; Djoyya-del-Kolleden shıqqan italiyalı immigrant edi&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://www.youtube.com/watch?v=dsKu6TYaYpM| bet = Video of Stallone visiting Italy| arxivurl = https://web.archive.org/web/20241202040618/https://www.youtube.com/watch?v=dsKu6TYaYpM&amp;ab_channel=EnzoColetta%7Cquesto| arxivsáne = 2024-jıl 2-dekabr | sáne = 2009-jıl 28-may | jumıs = Youtube| qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-sentyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://equiery.com/blog/?p=852| bet = Polo Player and former Marylander Frank Stallone Dies| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160323184634/http://equiery.com/blog/?p=852| arxivsáne = 2016-jıl 23-mart | sáne = 2011-jıl 13-iyul | jumıs = equiery.com| qaralǵan sáne = 2013-jıl 20-fevral }}&lt;/ref&gt;. Onıń kishkene inisi — aktyor hám muzıkant Frenk Stallone&lt;ref name=&quot;genealogy&quot; /&gt; Stallone haqqındaǵı kóplegen biografiyalarda onıń tuwılǵandaǵı atı &quot;Maykl Silvestr Gardenсio Stallone&quot; ekenligi kórsetilgen, al anasınıń intervyude túsindiriwinshe, ol dáslep aktyor Tayron Pauerge húrmeti sebepli oǵan &quot;Tayron&quot; dep at qoyǵan, biraq Stalloneniń ákesi onı &quot;Silvestr&quot; dep ózgertken. Onıń balalıq laqabı &quot;Binki&quot; bolǵan, biraq mektep oqıwshıları onı &quot;Stinki&quot; dep atay baslaǵannan keyin, ol Mayk/Maykl laqabın qollanıwdı qálegen.&lt;ref name=&quot;digitalspy&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.digitalspy.com/showbiz/10-things-about/a89634/ten-things-you-never-knew-about-sylvester-stallone/| bet = Ten Things You Never Knew About Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230120185911/https://www.digitalspy.com/showbiz/10-things-about/a89634/ten-things-you-never-knew-about-sylvester-stallone/| arxivsáne = 2023-jıl 20-yanvar | sáne = 2008-jıl 20-fevral | jumıs = digitalspy.com| baspaxana = [[Digital Spy]]| qaralǵan sáne = 2023-jıl 1-fevral }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Aging heroes&quot;&gt;{{Cite book|title=Aging heroes|url=https://books.google.com/books?id=OtNbCQAAQBAJ&amp;dq=%22Gardenzio%22&amp;pg=PA35|publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;upi&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.upi.com/Archives/1987/12/17/TY-STALLONE/7459566715600| bet = Ty Stallone?| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230121162159/https://www.upi.com/Archives/1987/12/17/TY-STALLONE/7459566715600| arxivsáne = 2023-jıl 21-yanvar | sáne = 1987-jıl 17-dekabr | jumıs = upi.com| baspaxana = [[United Press International]]| qaralǵan sáne = 2023-jıl 1-fevral }}&lt;/ref&gt;. Onıń &quot;Gardenсio&quot; degen ekinshi atı italiyan tilindegi &quot;Gaudenсio&quot; atınıń ózgertilgen forması bolıp, ol onı kóbinese &quot;Enсio&quot; dep qısqartqan.

Stalloneniń tuwılıw waqtında bolǵan qıyınshılıqlar akusherlerdi eki jup qısqıshtı qollanıwǵa májbúr etken, nátiyjede nervti tosınnan úzip tasladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/sylvester-stallone.html| bet = Sylvester Stallone Biography| arxivurl = https://web.archive.org/web/20091213163721/http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/sylvester-stallone.html| arxivsáne = 2009-jıl 13-dekabr | avtor = The Biography Channel| jıl = 2007| qaralǵan sáne = 2009-jıl 28-dekabr }}&lt;/ref&gt;. Bul onıń betiniń tómengi shep tárepiniń (erinniń, tiliniń hám iyeginiń bir bólimin qosqanda) sal bolıwına alıp keldi, bul oǵan ózine tán tisin qayrap turǵan kórinisi hám sózleriniń anıq emes aytılıwın berdi&lt;ref name=&quot;tca&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.mid-day.com/articles/sylvester-stallone-can-still-pack-a-punch-at-68/15540185| bet = Sylvester Stallone can still pack a punch at 68| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190427064858/https://www.mid-day.com/articles/sylvester-stallone-can-still-pack-a-punch-at-68/15540185| arxivsáne = 2019-jıl 27-aprel | sáne = 2014-jıl 21-avgust | jumıs = mid-day| qaralǵan sáne = 2015-jıl 6-avgust }}&lt;/ref&gt;. Nátiyjede ol balalıq dáwirinde kemsitiwlerge ushıraǵan, bunı ol bodibilding hám aktyorlıq penen shuǵıllanıw arqalı jeńgen&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://decoy.tvpassport.com/q_a/q-sylvester-stallone-has-very-interesting-voice-it-accent-or-something?subid=national-00001|title=Hollywood Q &amp; A|author=Thomlison|access-date=August 26, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220814133615/http://decoy.tvpassport.com/q_a/q-sylvester-stallone-has-very-interesting-voice-it-accent-or-something?subid=national-00001|archivedate=August 14, 2022}}&lt;/ref&gt;. Bir másláhátshi Stalloneniń anasına: &quot;Siziń ulıńız sortirovka mashinasın basqarıwǵa yamasa tiykarınan lift operaсiyaları tarawında elektrik járdemshisi bolıwǵa uqıplı&quot;, — degen, biraq soǵan qaramastan, Silvestr aktyor hám sсenarist bolıwdı maqset etken&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://english.elpais.com/culture/2023-03-03/sylvester-stallone-how-childhood-rejection-and-bullying-led-the-legendary-actor-to-create-rocky.html| bet = Sylvester Stallone: How childhood rejection and bullying led the legendary actor to create 'Rocky'| avtor = Güimil| at = Eva| sáne = 2023-jıl 3-mart | til = en-us| jumıs = EL PAÍS English| qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

Stallone óziniń nárestelik dáwiriniń bir bólimin patronaj hám internat tárbiyasında ótkizgen, bes jasında shańaraǵı menen birge Merilendke kóship kelgen. 1950-jıllardıń basında ákesi shańaraǵın anasınıń tuwılǵan jeri [[Vashington]], [[Kolumbiya]] okrugına kóshirip, sol jerde sulıwlıq mektebin ashqan. 1954-jılı anası &quot;Barbella&quot; dep atalǵan hayal-qızlar sport zalın ashqan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2020/09/22/jackie-stallone-dies-sylvester-stallone-mother-astrologist/5861878002/| bet = Jackie Stallone, celebrity astrologer, Sylvester Stallone's eccentric mother, dies at 98| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230520151925/https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2020/09/22/jackie-stallone-dies-sylvester-stallone-mother-astrologist/5861878002/| arxivsáne = 2023-jıl 20-may | jumıs = USA TODAY| qaralǵan sáne = 2023-jıl 20-may }}&lt;/ref&gt;. Ol on bir jasında ata-anasınıń ajırasıwınan keyin dáslep ákesi menen qalǵan, biraq on bes jasında qayta turmıs qurǵan anası menen birge Filadelfiyaǵa kóship ketken.

Bir waqıtları, Stalloneniń muǵallimleri onı &quot;Elektr orınlıǵına otırıwı eń itimal&quot; dep saylaǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://news.miami.edu/stories/2015/06/sharing-heart-and-humor.html| bet = Celebrating UM Alumni| avtor = Shear| at = Robin| til = en| jumıs = news.miami.edu| qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-sentyabr }}&lt;/ref&gt;; soǵan qaramastan, Stallone Filadelfiyadaǵı Notr-Dam Akademiyası hám Avraam Linkoln atındaǵı joqarı mektepte&lt;ref name=&quot;Edu&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://pabook.libraries.psu.edu/palitmap/bios/Stallone__Sylvester.html| bet = Stallone, Sylvester (Sly)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120114162642/http://pabook.libraries.psu.edu/palitmap/bios/Stallone__Sylvester.html| arxivsáne = 2012-jıl 14-yanvar | avtor = Birnbaum| at = Aspen| baspaxana = Pabook libraries| qaralǵan sáne = 2011-jıl 27-noyabr }}&lt;/ref&gt;, sonday-aq Merilendtegi Sharlott Xoll qalasındaǵı Sharlott Xoll áskeriy akademiyasında oqıǵan, keyin [[Mayami]] Deyd kolledjine barǵan&lt;ref name=&quot;Alumni&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.chma.org/listing.cfm?year=1964&amp;Submit=Submit| bet = Charlotte Hall Military Academy Alumni| arxivurl = https://web.archive.org/web/20111118103903/http://www.chma.org/listing.cfm?year=1964&amp;Submit=Submit| arxivsáne = 2011-jıl 18-noyabr }}&lt;/ref&gt;. Ol 1965-jıldıń sentyabrinen 1967-jıldıń iyunine shekem eki jıl dawamında [[Shveycariya|Shveyсariyadaǵı]] [[Amerika Qurama Shtatları|Amerika]] kolledjinde oqıǵan. Keyin ol [[Amerika Qurama Shtatları|AQSHqa]] qaytıp kelip, 1967-jıldan 1969-jılǵa shekem Mayami universitetinde drama baǵdarında oqıǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://sylvesterstallone.com/bio/| bet = Bio &amp;#124; Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20010601150127/https://sylvesterstallone.com/bio/| arxivsáne = 2001-jıl 1-iyun | jumıs = sylvesterstallone.com| qaralǵan sáne = 2019-jıl 14-iyun }}&lt;/ref&gt;. Stallone óziniń aktyorlıq hám ómirlik tájiriybesin qalǵan oqıw kreditleri ornına qabıl etiwdi soraǵan soń, 1998-jılı Mayami universiteti oǵan Kórkem óner bakalavrı (BFA) dárejesin bergen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://news.miami.edu/stories/2015/06/sharing-heart-and-humor.html| bet = Celebrating UM Alumni| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150710062857/https://news.miami.edu/stories/2015/06/sharing-heart-and-humor.html| arxivsáne = 2015-jıl 10-iyul | baspaxana = 2015 University of Miami| qaralǵan sáne = 2023-jıl 25-mart }}&lt;/ref&gt;.

== Kino hám saxna karerası ==

=== 1968–1976: dáslepki rollerden jetiskenlikke shekem ===
[[Fayl:Rocky-Ad-Santa-Ana-Orange-County-Register-Apr,01-1977-p-102_(cropped).jpg|nobaý|Stallone Rokki (1976) filminde Rokki Balboa sıpatında Adrian (Taliya Shir) menen birge]]
1969-jılǵa shekem ol saxnada Mayk Stallone atı menen shıqqan; 1970-jılı ol Silvestr E. Stallone degen saxna atın qollanıwdı baslaǵan. Mayami universitetinde oqıp atırǵan waqtında, Stallone 1968-jılı túsirilgen &quot;Sol jaqsı bala&quot; (basqasha &quot;Kvadrat túbiri&quot; dep te atalǵan) dramasında rol oynaǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.newspapers.com/newspage/184708715/| bet = MOVIE IN MIAMI: Michael Stallone, 21-year-old Mount Airy actor, is getting his first film break in location in Florida with MGM's &quot;That Nice Boy.&quot;| arxivurl = https://web.archive.org/web/20211216232655/https://www.newspapers.com/newspage/184708715/| arxivsáne = 2021-jıl 16-dekabr | sáne = 1968-jıl 23-may | qaralǵan sáne = 2020-jıl 25-dekabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://stallonezone.com/imgs/news/1970s/score_inside.jpg| bet = stallone note from theater programme| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100114053531/https://stallonezone.com/imgs/news/1970s/score_inside.jpg| arxivsáne = 2010-jıl 14-yanvar | qaralǵan sáne = 2020-jıl 25-dekabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://worldradiohistory.com/CANADA/Archive-Broadcaster-Canada/60s/68/BCC-1968-05-23.pdf| bet = Vidicam Film System introduces high speed on 35mm (page 18)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200819075925/https://worldradiohistory.com/CANADA/Archive-Broadcaster-Canada/60s/68/BCC-1968-05-23.pdf| arxivsáne = 2020-jıl 19-avgust | qaralǵan sáne = 2020-jıl 25-dekabr }}&lt;/ref&gt;. Bunnan tısqarı, ol hám Djon Xerсfeld 1969-jılı &quot;Atlar&quot; dep atalǵan tómen byudjetli ózbetinshe islep shıǵarǵan film ústinde birge islegen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://stallonezone.com/wordpress/?p=14126| bet = &quot;Horses&quot; – The College Film Project of Sly Stallone &amp; John Herzfeld!| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230424121603/https://stallonezone.com/wordpress/?p=14126| arxivsáne = 2023-jıl 24-aprel | sáne = 2023-jıl 24-aprel | qaralǵan sáne = 2023-jıl 24-aprel }}&lt;/ref&gt;.

Nyu-York qalasına kóshkennen keyin, Stallone kelinshegi Sasha Chak penen bir kvartirada jasaǵan, ol bolajaq aktrisa, ofiсiant bolıp islep olardı asıraǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.sheknows.com/entertainment/articles/1128921/sylvester-stallones-life-timeline/| bet = Sylvester Stallone's taken more punches in life than he has on the big screen| arxivurl = https://web.archive.org/web/20161012142330/https://www.sheknows.com/entertainment/articles/1128921/sylvester-stallones-life-timeline/| arxivsáne = 2016-jıl 12-oktyabr | avtor = Kelly| at = Lauren| sáne = 2016-jıl 11-oktyabr | jumıs = She Knows| qaralǵan sáne = 2020-jıl 30-mart }}&lt;/ref&gt;. Bul waqıtta Stallone hár túrli jumıslardı islegen, sonıń ishinde zooparkta tazalawshı hám teatrda biletshi bolıp islegen; sońǵısınan biletlerdi qımbatqa satqanı ushın jumıstan bosatılǵan. Ol jergilikli kitapxanaǵa jiyi barıp, jazıw kónlikpelerin rawajlandırǵan hám Edgar Allan Ponıń shıǵarmalarına qızıǵıwshılıq payda etken&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.looper.com/27729/truth-sylvester-stallone/| bet = The truth about Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20161017015946/https://www.looper.com/27729/truth-sylvester-stallone/| arxivsáne = 2016-jıl 17-oktyabr | avtor = Boone| at = Brian| sáne = 2016-jıl 13-oktyabr | jumıs = [[Looper.com]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 30-mart }}&lt;/ref&gt;.

I1972-jılı Stallone aktyorlıq karerasınan bas tartıwdıń aldında turǵan edi; ol keyinirek ómiriniń eń tómen noqatı dep táriyiplegen waqıtta, &quot;Kryostnıy ata&quot; filminde qosımsha rol alıwǵa urınǵan, biraq sátsizlikke ushıraǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://indianexpress.com/article/entertainment/hollywood/sylvester-stallone-was-rejected-as-extra-in-the-godfather/| bet = Sylvester Stallone was rejected as extra in 'The Godfather'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160228112725/https://indianexpress.com/article/entertainment/hollywood/sylvester-stallone-was-rejected-as-extra-in-the-godfather/| arxivsáne = 2016-jıl 28-fevral | sáne = 2016-jıl 27-fevral | qaralǵan sáne = 2020-jıl 30-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.projectcasting.com/news/sylvester-stallone-the-godfather/| bet = Stallone: I Was Turned Down for an Extra Role in 'The Godfather'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160227024621/https://www.projectcasting.com/news/sylvester-stallone-the-godfather/| arxivsáne = 2016-jıl 27-fevral | sáne = 2016-jıl 25-fevral | qaralǵan sáne = 2020-jıl 30-mart }}&lt;/ref&gt;. Onıń ornına, ol Barbra Streyzand bas rolde oynaǵan basqa Gollivud xiti &quot;Ne bolıp atır, dok?&quot; filminde fon roline jiberilgen. Stallone óziniń eki kórinisinde zorǵa kórinedi.

Stallone dostı qatnasıwǵa shaqırǵan spektaklde oynap atırǵan edi, hám sol jerde bolǵan bir agent Stalloneniń &quot;Fletbush lordları&quot; filmindegi bas qaharman Stenlidiń roline tuwra keletuǵının oylaǵan. Bul film byudjet máseleleri sebepli 1972-jıldan 1974-jılǵa shekem toqtap-baslap túsirilgen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://cinemaretro.com/index.php?/archives/8347-REVIEW-THE-LORDS-OF-FLATBUSH-STARRING-SYLVESTER-STALLONE,-PERRY-KING,-and-HENRY-WINKLER-From-Sony-Pictures-Choice-Collection.html| bet = REVIEW: &quot;THE LORDS OF FLATBUSH&quot; STARRING SYLVESTER STALLONE, PERRY KING, and HENRY WINKLER From Sony Pictures Choice Collection – Cinema Retro| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200807173822/https://cinemaretro.com/index.php?/archives/8347-REVIEW-THE-LORDS-OF-FLATBUSH-STARRING-SYLVESTER-STALLONE,-PERRY-KING,-and-HENRY-WINKLER-From-Sony-Pictures-Choice-Collection.html| arxivsáne = 2020-jıl 7-avgust | jumıs = cinemaretro.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 20-mart }}&lt;/ref&gt;. Stallone shama menen 1973-jıldıń ortasında óziniń birinshi haqıyqıy bas rolin aldı. Bul ǵárezsiz &quot;Jasırınatuǵın jer joq&quot; filmi bolıp, onda ol [[Nyu-York]] qalasındaǵı qalalıq terrorist háreketi menen baylanıslı adamdı oynaydı, al onıń súyiklisi zergerlik buyımlar satıwshısı boladı. Film keyinirek qayta montaj islenip, &quot;Qozǵalańshı&quot; dep ataldı, bul ekinshi versiyada Stallone bas rolde. 1990-jılı bul film dáslepki filmnen alınǵan qıyındılar hám jańadan túsirilgen sáykes kadrlar menen qayta montajlanıp, keyin — Vudi Allenniń &quot;Ne bolıp atır, Tigr Lili?&quot; filmi stilinde — óziniń parodiyasına aylandırılıp, &quot;Reynbo dep atalǵan adam&quot; dep ataldı.

Stalloneniń basqa dáslepki film rolleri kishi bolıp, olarǵa tómendegiler kiredi: &quot;M*A*S*H&quot; (1970) filminde stolda otırǵan ásker sıpatında qısqa kreditsiz kóriniw; &quot;Kepterler&quot; (1970) filminde keshte qatnasıwshı sıpatında; Vudi Allenniń &quot;Bananlar&quot; (1971) filminde metro qaraqshısı sıpatında; psixologiyalıq triller &quot;Klyut&quot; (1971) filminde klubta oynap atırǵan qosımsha aktyor retinde; hám Djek Lemmon qatnasqan &quot;Ekinshi avenyudiń tutqını&quot; (1975) filminde jas adam retinde. Sońǵı filmde Djek Lemmonnıń qaharmanı Stalloneniń personajın qalta urlawshı dep oylap, onı quwıp, uslap alıp, uradı. Ol 1974-jılı &quot;Fletbush lordları&quot; filminde ekinshi márte bas roldi oynadı. 1975-jılı ol &quot;Xosh bol, meniń súyiklim&quot;, &quot;Kapone&quot; hám &quot;Ólim jarısı 2000&quot; filmlerinde járdemshi rollerdi oynadı. Ol &quot;Poliсiya tariyxı&quot; hám &quot;Kodjak&quot; teleseriallarında miyman aktyor sıpatında qatnastı. Sonday-aq, ol &quot;Mandingo&quot; filminde de bar dep esaplanadı. Onıń saxnası óshirilgen dep kóbinese aytıladı&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-iFLCgAAQBAJ&amp;q=stallone+mandingo+deleted&amp;pg=PA145|title=Thomas Hauser on Boxing: Another Year Inside the Sweet Science}}&lt;/ref&gt;.

Stallone dúnya júzilik dańqqa &quot;Rokki&quot; (1976) filmindegi bas roli menen eristi. Bul film awır salmaq chempionı Apollo Krid penen bokslesiwge tayarlanıp atırǵan qıyınshılıqtaǵı boksshı Rokki Balboa haqqındaǵı sport draması edi. 1975-jılı 24-martta Stallone Muxammed Ali menen Chak Vepner arasındaǵı jekpe-jekti kórdi. Sol kúni keshte Stallone úyine qayttı hám úsh kúnnen soń &quot;Rokki&quot;diń birinshi variantın jazıp pitkerdi. Keyin Stallone Vepnerdiń sсenariyge qanday da tásir etkenin biykarladı, biraq Vepner shaǵım etti hám aqırında Stallone menen jasırın summa ushın kelisimge keldi&lt;ref name=&quot;ESPN Wepner Recognized&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.espn.com/boxing/story/_/page/IamChuckWepner/chuck-wepner-recognized-rocky-fame| bet = 'Real Rocky' Wepner finally getting due| arxivurl = https://web.archive.org/web/20111027212214/http://espn.go.com/boxing/story/_/page/IamChuckWepner/chuck-wepner-recognized-rocky-fame| arxivsáne = 2011-jıl 27-oktyabr | sáne = 2011-jıl 25-oktyabr | baspaxana = [[ESPN]]| qaralǵan sáne = 2012-jıl 20-noyabr }}&lt;/ref&gt;. Filmge basqa da ilham derekleri Rokki Graсiano avtobiografiyası &quot;Birew joqarıda meni jaqsı kóredi&quot; hám usı atamadaǵı film bolıwı múmkin. Stallone sсenariydi kóp studiyalarǵa satıwǵa urındı, ózi bas roldi oynaw niyetinde edi. Irvin Vinkler hám Robert Chartoff qızıǵıp, Stallonege huqıqları ushın 350 000 AQSH dolların usındı, biraq olardıń bas rol ushın óz kasting ideyaları bar edi, sonıń ishinde Robert Redford hám Bert Reynolds bar edi. Stallone bas qaharmandı ózi oynamaǵansha satıwdan bas tarttı — hám aqırında, byudjetti ádewir qısqartıwdan keyin, onıń juldız bolıwına kelisim berildi. Film shıqqannan keyin, sınshı Rodjer Ebert Stallone keyingi Marlon Brando bolıwı múmkin dep ayttı.

1977-jılı, 49-[[Oscar|Oskar]] sıylıqları máresiminde, &quot;Rokki&quot; filmi on Oskarǵa usınıs etildi, sonıń ishinde Stallone Eń jaqsı aktyor hám Eń jaqsı original sсenariy nominaсiyalarına usınıldı. Film Eń jaqsı súwret, Eń jaqsı rejissyura hám Eń jaqsı film montajı nominaсiyalarında Oskar sıylıqların uttı. Keyin &quot;Rokki&quot; Milliy film reestrine kirgizildi hám onıń rekvizitleri Smitson muzeyine qoyıldı. Stalloneniń &quot;Rokki&quot; seriyasında Filadelfiya kórkem óner muzeyiniń aldıńǵı kiris esigin paydalanıwı sebepli bul jer &quot;Rokki teksheleri&quot; dep ataldı, hám qalalıq muzeydiń janına Rokki personajınıń esteligin turaqlı túrde ornattı. Bul personaj Xalıqaralıq boks dańq zalına da saylandı.

=== 1978–1999: keyingi jetiskenlikler ===
Stallone 1978-jılǵı &quot;Jánnet kóshesi&quot; filminde rejissyorlıq debyutin isledi hám bas roldi oynadı. Bul filmde ol kásiplik gúreske qatnasatuǵın úsh tuwısqannıń biri rolin oynadı. Sol jılı ol Norman Djuisonnıń &quot;F.I.S.T.&quot; filminde bas roldi oynadı, bul soсiallıq dramada ol Djeyms Xoffaǵa biraz uqsas, kásiplik awqam basshılıǵına aralasatuǵın qoyma jumısshısı rolin oynadı. 1979-jılı ol &quot;Rokki II&quot; filmin jazdı, bas roldi oynadı hám rejissyorlıq etti (Djon G. Evildsenniń ornına). Bul dawamı úlken tabısqa eristi, 200 million [[AQSh]] dollarınan artıq payda taptı.

1981-jılı ol Maykl Keyn hám futbol juldızı [[Pelé|Pele]] menen birge &quot;Jeńiske qashıw&quot; filminde bas roldi oynadı. Sol jılı ol &quot;Túngi suńqarlar&quot; trillerinde de bas roldi oynadı, bunda ol [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York]] poliсiyasınıń xızmetkeri bolıp, Rutger Xauer oynaǵan shet ellik terrorist penen quwıspaq oynaydı.

1982-jılı Stallone Vetnam urısınıń veteranı, burınǵı &quot;Jasıl beret&quot; Djon Rambo rolin oynadı. Bul &quot;Birinshi qan&quot; ekshn filmi edi, Devid Morelldiń usı atamadaǵı romanınıń ekranlastırılıwı boldı. Biraq filmniń óndiris barısında Stallone sсenariydi ádewir ózgertti&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://ew.com/movies/2017/04/07/first-blood-rambo-dead-ending-kirk-douglas/| bet = 'First Blood' Original Ending: Dead Rambo and Kirk Douglas| arxivurl = https://web.archive.org/web/20231006002817/https://ew.com/movies/2017/04/07/first-blood-rambo-dead-ending-kirk-douglas/| arxivsáne = 2023-jıl 6-oktyabr | jumıs = EW.com| qaralǵan sáne = 2021-jıl 6-avgust }}&lt;/ref&gt;. Film hám sınshılar, hám kassada úlken tabısqa eristi. Sınshılar Stalloneniń oyının maqtadı, ol Rambonı kitaptaǵıday emes, adamıy etip kórsete aldı dep ayttı. Bul film &quot;Rambo&quot; franshizasın baslap berdi. Sol jılı Stallone &quot;Rokki III&quot; filmin jazdı, rejissyorlıq etti hám bas roldi oynadı. Bul ekinshi dawamı da kassada tabısqa eristi. Bul rollerge tayarlanıw ushın Stallone qatań shınıǵıw rejimin basladı, bul kóbinese háptesine altı kún sportzalda bolıw hám keshqurın qosımsha press shınıǵıwların islewdi ańlattı. Stallone &quot;Rokki III&quot; filmi ushın denesindegi may muǵdarın óziniń eń tómen kórsetkishi — 2.8% ke deyin túsirgenin aytadı.

1983-jılı ol &quot;Tiri qalıw&quot; filmine rejissyorlıq etti, bul &quot;Shembi keshki qızdırma&quot; filminiń dawamı bolıp, onda Djon Travolta bas roldi oynadı. Bul Stallone rejissyorlıq etken birden-bir film boldı, onda ol ózi oynamadı. &quot;Tiri qalıw&quot; filmi barlıq kino sınshıları tárepinen qattı sınǵa alındı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rottentomatoes.com/m/staying_alive| bet = Staying Alive (1983)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20211213200712/https://www.rottentomatoes.com/m/staying_alive| arxivsáne = 2021-jıl 13-dekabr | sáne = 2002-jıl 8-oktyabr | jumıs = [[Rotten Tomatoes]]| baspaxana = [[Fandango Media]]| qaralǵan sáne = 2019-jıl 24-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Sınǵa qaramastan, &quot;Tiri qalıw&quot; kommerсiyalıq jaqtan tabısqa eristi. Film muzıkalı filmler arasında eń úlken ashılıw háptesin kórsetti (sol waqıtta), 1,660 ekranda 12,146,143 dollar jıynadı. Ulıwma alǵanda, film AQSH prokatında 22 million dollarlıq byudjetke qarsı 65 million dollarǵa jaqın tabıs taptı. Dúnya júzi boyınsha 127 million dollar jıynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://jpbox-office.com/fichfilm.php?id=6839| bet = Staying Alive (1983) - JPBox-Office| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210421153142/http://jpbox-office.com/fichfilm.php?id=6839| arxivsáne = 2021-jıl 21-aprel | jumıs = jpbox-office.com| qaralǵan sáne = 2021-jıl 21-aprel }}&lt;/ref&gt;. AQSH prokatındaǵı tabısı &quot;Shembi keshki qızdırma&quot; filminiń 139.5 million&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.the-numbers.com/movie/Saturday-Night-Fever| bet = Staying Alive| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151222085455/http://www.the-numbers.com/movie/Saturday-Night-Fever| arxivsáne = 2015-jıl 22-dekabr | jumıs = [[The Numbers (website)|The Numbers]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-oktyabr }}&lt;/ref&gt; dollarınan ádewir tómen bolsa da, film 1983-jıldıń finanslıq jaqtan eń tabıslı on filminiń qatarına kirdi.

1980-jılları Stallone [[Arnold Schwarzenegger|Arnold Shvarсenegger]] menen birge dúnyadaǵı eń iri ekshn film juldızlarınıń biri dep esaplandı&lt;ref name=&quot;pearson20171009&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.slashfilm.com/arnold-schwarzenegger-beyond-fest/| bet = Schwarzenegger Orchestrated a Legendary Hollywood Troll| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200727050548/https://www.slashfilm.com/arnold-schwarzenegger-beyond-fest/| arxivsáne = 2020-jıl 27-iyul | avtor = Pearson| at = Ben| sáne = 2017-jıl 19-oktyabr | jumıs = [[/Film]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 27-iyul }}&lt;/ref&gt;. [[Arnold Schwarzenegger|Shvarсenegger]]-Stallone básekisi jıllar dawamında jalǵastı&lt;ref name=&quot;raymond20131018&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.vulture.com/2013/10/stallone-schwarzenegger-relationship-timeline.html| bet = Schwarzenegger vs. Stallone: A Timeline| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220818143443/https://www.vulture.com/2013/10/stallone-schwarzenegger-relationship-timeline.html| arxivsáne = 2022-jıl 18-avgust | avtor = Raymond| at = Adam K.| sáne = 2013-jıl 18-oktyabr | jumıs = Vulture| qaralǵan sáne = 2022-jıl 19-avgust }}&lt;/ref&gt;; olar bir-birin baspasózde hújim etti hám ekranda kóbirek adam óltiriw hám úlkenirek qurallar menen bir-birin basıp ótiwge urındı.

Stallone geyde, hátteki tabıssız bolsa da, hár qıylı janrlardaǵı rollerdi orınlawǵa háreket etti. 1984-jılı ol Dolli Parton menen birge &quot;Rinstoun&quot; atlı komediya filminde bas roldi oynadı hám sсenariyin jazıstı, onda ol bolajaq kantri muzıka qosıqshısı rolin oynadı. &quot;Rinstoun&quot; saundtregi ushın ol bir qosıq ta orınladı. Stallone &quot;Tas penen romantika&quot; filmindegi bas erkek rolin bas tartıp, onıń ornına &quot;Rinstoun&quot; filmin tańladı, bul sheshimine ol keyin ókindi.

1985-jılı Stallone &quot;Rokki IV&quot; hám &quot;Rembo: Birinshi qan. Ekinshi bólim&quot; filmleri menen &quot;Rokki&quot; hám &quot;Rembo&quot; franshizalarındaǵı tabısın dawam etti. Stallone bul eki personajdı ulıwma 13 filmde sáwlelendirgen. Stallone &quot;Rokki IV&quot; filmi ushın óz qaharmanınıń sırtqı kórinisin islep shıǵıw ushın burınǵı Mister Olimpiya Franko Kolombo menen ushırastı, dál Mister Olimpiya jarısına tayarlanǵanday. Bul kúnine eki márte, háptesine altı kún shınıǵıw degendi ańlattı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://sylvesterstallone.com/health-fitness/four/| bet = Sylvester Stallone – Four&lt;!-- Bot generated title --&gt;| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120905145716/http://sylvesterstallone.com/health-fitness/four/| arxivsáne = 2012-jıl 5-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Eki film de úlken finanslıq tabısqa eristi.
[[Fayl:John_Rambo.jpg|solğa|nobaý|Stallone &quot;Rembo III&quot; (1988) filminde Djon Rembo rolinde]]
1985-jıl átirapında Stallone 1939-jılǵı Djeyms Kegni klassikası &quot;Patas júzli perishteler&quot; filminiń qayta túsiriliwine kelisim berdi. Bul film onıń Cannon Films kompaniyası menen kóp súwretli kelisiminiń bir bólegi bolıwı kerek edi hám onda Kristofer Riv penen birge bas roldi oynawı, al rejissyorı Menaxem Golan bolıwı kerek edi. Bunday súyikli klassikanıń qayta isleniwi Variety jurnalı tárepinen maqullanbadı hám joqarı sınshı Rodjer Ebert tárepinen qorqınısh penen qabıl etildi. Cannon kompaniyası 1986-jılı ekranǵa shıqqan hám kassalıq tabısqa erisken &quot;Kobra&quot; filmin túsiriwdi sheshti. Bul onıń White Eagle Enterprises óndiris kompaniyasınıń qurılıwına alıp keldi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-05-23-ca-23596-story.html| bet = NONEXCLUSIVE CONTRACT : STALLONE, UA INK MULTIPICTURE DEAL| arxivurl = https://web.archive.org/web/20201021005027/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-05-23-ca-23596-story.html| arxivsáne = 2020-jıl 21-oktyabr | sáne = 1986-jıl 23-may | jumıs = [[Los Angeles Times]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 19-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

1987-jılı ol &quot;Shegaranıń arǵı tárepinde&quot; atlı shańaraq dramasında bas roldi oynadı, onda ol óziniń uzaqlasqan ulı menen jarasıwǵa háreket etken hám qol gúresi jarısına qatnasqan qıynalǵan júk tasıwshı rolin sáwlelendirdi. Bul film sınshılar tárepinen jaman qabıl etildi hám prokatta áwmetsiz boldı. 1989-jılı ol Kurt Rassel menen birge &quot;Tango hám Kesh&quot; atlı háreketsheń poliсiya filminde bas roldi oynadı, bul film ishki hám sırtqı bazarda jaqsı tabıs taptı, shet el bazarlarında 57 million AQSH dolları hám dúnya júzi boyınsha 120 million AQSH dollarınan artıq payda keltirdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.flavorwire.com/402226/so-bad-its-good-sylvester-stallone-arm-wrestling-and-80s-nostalgia-in-over-the-top| bet = So Bad It's Good: Sylvester Stallone, Arm Wrestling, and '80s Nostalgia in 'Over the Top'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210720102726/https://www.flavorwire.com/402226/so-bad-its-good-sylvester-stallone-arm-wrestling-and-80s-nostalgia-in-over-the-top| arxivsáne = 2021-jıl 20-iyul | avtor = Bailey| at = Jason| sáne = 2013-jıl 8-iyul | jumıs = Flavorwire| qaralǵan sáne = 2021-jıl 5-iyul }}&lt;/ref&gt;. Stallone 1980-jıllarda boks promouteri boldı. Onıń Tiger Eye Productions boks promouterlik kompaniyası dúnya chempionları Shon O'Greydi hám Aaron Prayor menen shártnama dúzdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://boxrec.com/media/index.php/Sylvester_Stallone| bet = Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150418131744/http://boxrec.com/media/index.php/Sylvester_Stallone| arxivsáne = 2015-jıl 18-aprel | jumıs = boxrec.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 8-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

Stallone 1990-jıllardı &quot;Rokki&quot; franshizasınıń besinshi bólimi &quot;Rokki V&quot; filminde bas roldi oynaw menen basladı. Bul filmge birinshi filmniń rejissyorı Djon G. Evildsen qaytıp keldi hám ol seriyalardıń sońǵı bólimi bolıwı kerek edi. Biraq ol prokatta úmitsiz boldı hám unamsız pikirler aldı&lt;ref&gt;{{Cite news|title='Home' KOs 'Rocky V' at Box Office : Movies: The comedy grabs {{US$|17}}&amp;nbsp;million in receipts to take the No. 1 spot over Stallone's much-hyped sequel.|url=https://articles.latimes.com/1990-11-20/entertainment/ca-5106_1_weekend-box| sáne =November 20, 1990|access-date=February 19, 2020}}&lt;/ref&gt;.

Keyin Stallone Djon Lendistiń &quot;Oskar&quot; atlı tariyxıy komediyasında kórindi, bul film de sınshılar tárepinen de, prokatta da sátsiz boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/58972| bet = AFI{{!}}Catalog| arxivurl = https://web.archive.org/web/20191203170003/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/58972| arxivsáne = 2019-jıl 3-dekabr | jumıs = catalog.afi.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 11-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. 1992-jılı ol Rodjer Spottisvudtıń &quot;Toqta! Bolmasa anam atadı&quot; atlı háreketsheń komediyasında oynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://catalog.afi.com/Film/59402-STOP--OR-MY-MOM-WILL-SHOOT?cxt=filmography| bet = AFI{{!}}Catalog| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210805123657/http://catalog.afi.com/Film/59402-STOP--OR-MY-MOM-WILL-SHOOT?cxt=filmography| arxivsáne = 2021-jıl 5-avgust | jumıs = catalog.afi.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 11-oktyabr }}&lt;/ref&gt;, bul da sınshılar tárepinen hám prokatta áwmetsiz boldı. Stallone bul filmge Shvarсeneggerdiń bas rolge qızıǵıp atırǵanı haqqındaǵı gáplerge isenip kelisim bergen. [[Arnold Schwarzenegger|Shvarсenegger]] bolsa, sсenariydiń sapası tómen ekenin bilip, Stalloneni aldaw ushın prodyuserlerge óziniń qızıǵıwshılıǵın kórsetkenin ayttı.

1993-jılı ol Renni Xarlinniń &quot;Jartas shıńı&quot; atlı ekshn trilleri menen qayta kóterildi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://catalog.afi.com/Film/59493-CLIFFHANGER?cxt=filmography| bet = AFI{{!}}Catalog| arxivurl = https://web.archive.org/web/20201027201213/https://catalog.afi.com/Film/59493-CLIFFHANGER?cxt=filmography| arxivsáne = 2020-jıl 27-oktyabr | jumıs = catalog.afi.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Bul film AQSH-ta tabısqa eristi, 84 million [[AQSh]] dolları tabıs taptı, al dúnya júzi boyınsha 171 million AQSH dolları tabıs taptı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.boxofficemojo.com/release/rl608863745/| bet = Cliffhanger| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200606232532/https://www.boxofficemojo.com/release/rl608863745/| arxivsáne = 2020-jıl 6-iyun | jumıs = [[Box Office Mojo]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Sol jılı keyinirek ol Marko Brambilla rejissyorlıǵındaǵı &quot;Qıyratıwshı adam&quot; atlı keleshek haqqındaǵı háreketsheń filmde Uesli Snayps hám Sandra Bullok penen birge bas roldi oynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://catalog.afi.com/Film/67651-DEMOLITION-MAN?cxt=filmography| bet = AFI{{!}}Catalog| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210805123229/http://catalog.afi.com/Film/67651-DEMOLITION-MAN?cxt=filmography| arxivsáne = 2021-jıl 5-avgust | jumıs = catalog.afi.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Rotten Tomatoes saytında film 42 pikir tiykarında 60% maqullaw reytingine iye, ortasha bahası 5.43/10. Sayttıń juwmaǵı: &quot;Satiralıq astarı bar, ortashadan joqarı ilimiy-fantastikalıq atıspalı film, &quot;Qıyratıwshı adam&quot; Stallone, Snayps hám Bulloktıń kúshli oyınları menen bekkemlengen&quot;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rottentomatoes.com/m/demolition_man/| bet = Demolition Man (1993)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200626110756/https://www.rottentomatoes.com/m/demolition_man| arxivsáne = 2020-jıl 26-iyun | sáne = 2000-jıl 15-avgust | jumıs = [[Rotten Tomatoes]]| baspaxana = [[Fandango Media]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 31-iyul }}&lt;/ref&gt;. Film prokatta birinshi orında basladı. &quot;Qıyratıwshı adam&quot; [[Arqa Amerika|Arqa Amerikada]] prokat dawamında 58,055,768 dollar hám dúnya júzi boyınsha 159,055,768 dollar tabıs taptı&lt;ref name=&quot;the-numbers&quot;&gt;{{Web deregi| url = https://www.the-numbers.com/movie/Demolition-Man#tab=summary| bet = Demolition Man – Box Office Data, Movie News, Cast Information| jumıs = [[The Numbers (website)|The Numbers]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 1-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200108210513/https://www.the-numbers.com/movie/Demolition-Man#tab=summary| arxivsáne = 2020-jıl 8-yanvar }}&lt;/ref&gt;.

Onıń tabıslı filmler qatarı 1994-jılı Sharon Stoun menen birge bas roldi oynaǵan hám Luis Losa rejissyorlıq etken &quot;Maman&quot; filmi menen dawam etti. Film [[AQSh|AQSh]]&lt;nowiki/&gt;ta 7-oktyabrde ekranlarǵa shıqtı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/60240| bet = AFI{{!}}Catalog| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210427042800/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/60240| arxivsáne = 2021-jıl 27-aprel | jumıs = catalog.afi.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Sınshılardıń pikirleri kóbinese unamsız bolǵanına qaramastan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rottentomatoes.com/m/1056079-specialist/| bet = The Specialist| arxivurl = https://web.archive.org/web/20161222203234/https://www.rottentomatoes.com/m/1056079-specialist/| arxivsáne = 2016-jıl 22-dekabr | sáne = 2006-jıl 31-yanvar | jumıs = [[Rotten Tomatoes]]| qaralǵan sáne = 2017-jıl 6-dekabr }}&lt;/ref&gt;, film kommerciyalıq jaqtan tabısqa eristi&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Fox|first=David J.| sáne =October 11, 1994|title=Weekend Box Office Stallone and Stone Draw In the Fans|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1994-10-11-ca-48856-story.html|access-date=December 25, 2010}}&lt;/ref&gt;. Birinshi háptesinde ol 14,317,765 dollar tabıs taptı hám aqırında AQSH prokatında 57,362,582 dollar menen óz byudjetin qapladı, al shet ellerde jáne 113,000,000 dollar taptı, ulıwma dúnya júzi boyınsha 170,362,582 dollar jıynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.boxofficemojo.com/release/rl3446703617/weekend/| bet = The Specialist| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210224141542/https://www.boxofficemojo.com/release/rl3446703617/weekend/| arxivsáne = 2021-jıl 24-fevral | jumıs = [[Box Office Mojo]]| qaralǵan sáne = 2020-jıl 10-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Sylvester_Stallone_Cannes.jpg|nobaý|Stallone 1993-jılǵı Kann kinofestivalında]]
1995-jılı ol ilimiy-fantastikalıq ekshn film &quot;Sudya Dredd&quot;te bas qaharman rolin oynadı (britaniyalı 2000 AD komiksinen). Onıń shet ellerdegi prokat tabısı AQSH-taǵı &quot;Sudya Dredd&quot; filminiń sátsizligin qapladı. Filmniń byudjeti shama menen 100 million AQSH dolların quradı hám dúnya júzi boyınsha 113 million AQSH dolları tabıs taptı, bul onıń byudjetin zorǵa qapladı. Filmniń prokattaǵı jaman nátiyjelerine qaramastan, Stallone Universal Pictures kompaniyası menen 60 million dollarlıq úsh filmlik kelisimge qol qoydı, bul onı Djim Kerriden keyin hárbir film ushın 20 million dollar alatuǵın ekinshi juldız etti. Biraq, 2000-jıldıń fevral ayında kelisimniń múddeti pitkenshe ol birde bir film túsirmegenlikten, hesh qanday tólem almadı.

Sol jılı ol jáne Djulianna Mur hám Antonio Banderas penen birge &quot;Killerler&quot; trillerinde oynadı. Sol jılı Stallone, basqa da ataqlı juldızlar menen birge, Trey Parker hám Mett Stoun rejissyorlıq etken &quot;Siziń studiyańız hám siz&quot; atlı qısqa metrajlı komediya filminde qatnastı. Bul film Seagram kompaniyası tárepinen Universal Studios hám MCA Corporation kompaniyaların satıp alıwın bayramlaw ushın buyırtpa berilgen edi. Stallone filmde óziniń Rokki Balboa dawısı menen sóyleydi, al onıń aytqanları subtitrler arqalı awdarıladı. Bir waqıtta Stallone onıń Balboa obrazın qalay qollanıwı múmkinligi haqqında baqırıp, onı ótmishte qaldırǵanın aytadı; diktor onı sharap salqınlatqıshı menen tınıshlandırıp, onı &quot;aqıllı&quot; dep ataydı. Buǵan juwap retinde Stallone: &quot;Úlken raxmet&quot; deydi. Keyin ol sharap salqınlatqıshına qarap: &quot;Aqmaq arzan studiya!&quot; dep baqıradı.

1996-jılı ol &quot;Kúndizgi jaqtı&quot; atlı apat filminde bas roldi oynadı. Bul filmde ol jer astı tunnelindegi jarılıstan aman qalǵanlardı qutqarıwǵa háreket etiwshi, abıroydan ayırılǵan burınǵı ayrıqsha jaǵdaylar xızmetiniń basshısı rolin oynadı. &quot;Kúndizgi jaqtı&quot; filmi de AQSH ishki prokatında $33 million tabıs taptı, biraq sırtqı bazarda jaqsıraq kórsetkishke iye bolıp, ulıwma $158 million tabıs taptı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.avclub.com/this-sylvester-stallone-flop-still-makes-for-an-explosi-1844191264| bet = This Sylvester Stallone flop still makes for an explosive good time| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210709183357/https://www.avclub.com/this-sylvester-stallone-flop-still-makes-for-an-explosi-1844191264| arxivsáne = 2021-jıl 9-iyul | avtor = Gomez| at = Patrick| sáne = 2020-jıl 2-iyul | jumıs = The A.V. Club| qaralǵan sáne = 2021-jıl 5-iyul }}&lt;/ref&gt;. 1997-jılı Stallone ózine úyrenishikli emes rol — semiz sherif rolin &quot;Poliсiya jeri&quot; atlı kriminal dramasında oynadı, onda ol Robert De Niro hám Rey Liotta menen birge bas rollerdi atqardı. Film sınshılar tárepinen jaqsı qabıl etildi hám prokatta ortasha tabısqa eristi, $15 million byudjetke qarsı $63 million tabıs taptı. Stalloneniń bul filmdegi oyını oǵan Stokgolm Xalıqaralıq Kino Festivaliniń Eń jaqsı aktyor sıylıǵın alıp berdi. 1998-jılı ol &quot;Muravey&quot; atlı animaсiyalıq filmde dawıslı rol oynadı, bul film AQSH ishki prokatında úlken tabısqa eristi.

=== 2000–2005: tómenlew jılları ===
2000-jılı Stallone &quot;Karterdi alıń&quot; atlı trillerde bas roldi oynadı, bul 1971-jılǵı sonday atamadaǵı britaniyalıq filmniń qayta túsirilgen nusqası edi, biraq film sınshılar hám kóriwshiler tárepinen jaman qabıl etildi. Stalloneniń karerası onnan keyingi &quot;Quwǵınǵa ushıraǵan&quot; (2001), &quot;Andjelonıń óshin alıw&quot; (2002) hám &quot;D-Tox&quot; (2002) filmleri de sın hám kommerсiyalıq jaqtan sátsizlikke ushıraǵannan soń ádewir tómenledi.

2003-jılı ol &quot;Shpion balalar&quot; seriyasınıń úshinshi bóliminde: &quot;Shpion balalar 3-D: Oyın tamam&quot; filminde jawız rolin oynadı, bul film prokatta úlken tabısqa eristi (dúnya júzi boyınsha shama menen 200 million AQSH dolları). Stallone jáne de 2003-jılǵı franсuz filmi &quot;Taksi 3&quot;te jolawshı sıpatında qısqa rol oynadı. Sol jılı Stallone &quot;Kóleńke&quot; atlı neo-nuar kriminal dramasındaǵı járdemshi roli arqalı qaytadan kózge túse basladı. Bul film sheklengen formatta shıǵarılǵan bolsa da, sınshılar tárepinen maqtaldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rottentomatoes.com/m/shade/| bet = Shade| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100728052059/http://www.rottentomatoes.com/m/shade/| arxivsáne = 2010-jıl 28-iyul | sáne = 2009-jıl 21-iyul | jumıs = Rotten Tomatoes| qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Ol jáne de &quot;Rempart jánjeli&quot; dep shártli túrde atalǵan filmde bas roldi oynawǵa hám onı rejissyorlıqqa alınǵan edi. Bul film reperler [[Tupak Shakur]] hám [[The Notorious B.I.G.]] óltiriliwi hám onıń dógeregindegi Los-Andjeles poliсiya departamentindegi korrupсiya jánjeli haqqında bolıwı kerek edi. Keyinirek ol &quot;Notorious&quot; dep ataldı, biraq toqtatıldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.eurweb.com/story/eur30196.cfm| bet = Stallone's Tupac/Biggie Movie a No Go: Actor was to play LAPD detective who found dirty cops at root of murders| sáne = 2006-jıl 7-dekabr | baspaxana = EURWeb.com| qaralǵan sáne = 2010-jıl 9-yanvar }}&lt;/ref&gt;.

2005-jılı Shugar Rey Leonard penen birge ol NBC telekanalınıń &quot;Talapker&quot; atlı realiti-show boksyorlıq jarıs baǵdarlamasınıń birgeliktegi alıp barıwshısı boldı. Sol jılı ol &quot;Las-Vegas&quot; teleseriyasınıń eki bóliminde qonaq sıpatında qatnastı. Sol jılı Stallone jáne de kásiplik gúres juldızı Xalk Xogandı WWE Dańq zalına kirgizdi. Xogan &quot;Rokki III&quot; filminde Gromoverjeс laqabı menen palwan rolin oynaǵan edi. Stallone Xoganǵa &quot;Rokki III&quot;degi usı qısqa roldi usınǵan adam bolǵan edi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.donaly.com/celebrity_scene_weekly.html| bet = Sylvester Stallone Rocky- Celebrity Scene Monthly By Don Aly Vol 36| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100721050133/http://www.donaly.com/celebrity_scene_weekly.html| arxivsáne = 2010-jıl 21-iyul | sáne = 2010-jıl 19-avgust | baspaxana = Donaly.com| qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Avgust ayında Stallone &quot;Slaydıń júrisleri&quot; atlı kitabın shıǵardı. Bul kitap fizikalıq forma hám awqatlanıw boyınsha qollanba bolıwdı, sonday-aq onıń ómiri hám jumısları haqqında óz kóz-qarasınan ashıq túsinik beriwdi maqset etken edi. Kitapta jáne de Stalloneniń jıllar dawamındaǵı kóp súwretleri hám onıń shınıǵıwlar islep atırǵan súwretleri bar edi.

=== 2006-jıldan házirgi waqıtqa shekem: jetiskenlikke qaytıw ===
[[Fayl:Sylvester_Stallone_Rocky_VI_2005.JPG|nobaý|&quot;Rokki V&quot; filmin túsirgennen 16 jıl ótkennen keyin, Stallone 2006-jılı Rokki Balboa roline qayttı.]]
Úsh jıl filmlerden shetleskennen soń, Stallone 2006-jılı &quot;Rokki&quot; seriyasınıń altınshı bólimi &quot;Rokki Balboa&quot; menen qaytıp keldi, bul film sınshılar tárepinen de, kommersiyalıq jaqtan da tabısqa eristi. Aldıńǵı bólim &quot;Rokki V&quot;tiń sınshılar hám prokat jaǵınan sátsizliginen keyin, Stallone seriyalǵa ılayıqlı juwmaq bolatuǵın altınshı bólimdi jazıwǵa, rejissyorlıqqa hám bas roldi oynawǵa qarar etti. Filmniń ulıwma ishki prokat tabısı 70.3 million AQSH dolların (al dúnya júzi boyınsha 155.7 million AQSH dolların) quradı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://boxofficemojo.com/movies/?id=rocky6.htm| bet = Rocky Balboa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100819053715/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=rocky6.htm| arxivsáne = 2010-jıl 19-avgust | jumıs = [[Box Office Mojo]]| qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Filmniń byudjeti tek 24 million AQSH dolları edi. Onıń &quot;Rokki Balboa&quot;daǵı oyını maqtaldı hám kóbinese unamlı pikirler aldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rottentomatoes.com/m/rocky_balboa/| bet = Rocky Balboa| arxivurl = https://web.archive.org/web/20201117080022/https://www.rottentomatoes.com/m/rocky_balboa| arxivsáne = 2020-jıl 17-noyabr | sáne = 2006-jıl 22-dekabr | jumıs = rottentomatoes.com| qaralǵan sáne = 2020-jıl 19-fevral }}&lt;/ref&gt;. Sol jılı &quot;Ólim tilegi&quot; filminiń qayta túsiriliwi baslandı, Stallone 1974-jılǵı filmniń qayta túsiriliwin rejissyorlıq etip, bas roldi oynaytuǵının járiyaladı. Stallone bılay dedi: &quot;Charlz Bronson personajı arxitektor bolǵannıń ornına, meniń versiyamda ol hesh qashan quralın qollanbay úlken tabıslarǵa erisken júdá jaqsı polisiyashı boladı. Sonlıqtan onıń shańaraǵına hújim bolǵanda, ol ósh alıwdı ámelge asırıwda haqıyqıy ádep-ikramlılıq dilemmasına ushıraydı.&quot; Keyinirek ol basılımǵa bul joybarǵa endi qatnaspaytuǵının ayttı. Biraq 2009-jılı MTV menen intervyusinde Stallone jáne de bul joybardı qarap atırǵanın bildirdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.mtv.com/news/2433850/sylvester-stallone-speaks-on-a-death-wish-remake-and-edgar-allen-poe/| bet = Sylvester Stallone Speaks on a 'Death Wish' Remake and Edgar Allen Poe| arxivurl = https://web.archive.org/web/20180221100840/http://www.mtv.com/news/2433850/sylvester-stallone-speaks-on-a-death-wish-remake-and-edgar-allen-poe/| arxivsáne = 2018-jıl 21-fevral | avtor = Rosenberg| at = Adam| sáne = 2009-jıl 2-oktyabr | jumıs = [[MTV News]]| baspaxana = [[MTV]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 21-fevral }}&lt;/ref&gt;. Degen menen, bul rol Bryus Uilliske berildi, al rejissyor Eli Rot boldı.

Stallone suwsın kompaniyası menen birlesip, Sly Water dep atalǵan joqarı sapalı suw markasın shıǵardı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.bizjournals.com/seattle/stories/2006/01/16/story2.html| bet = Sylvester Stallone taps Mount Rainier for water sales| arxivurl = https://web.archive.org/web/20070509061112/http://www.bizjournals.com/seattle/stories/2006/01/16/story2.html| arxivsáne = 2007-jıl 9-may | avtor = Dietrich, Heidi| sáne = 2006-jıl 15-yanvar | jumıs = Puget Sound Business Journal| qaralǵan sáne = 2015-jıl 6-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

2008-jılı Stallone óziniń ekinshi ataqlı roli Rembonı óziniń tabıslı film franshizasınıń tórtinshi bóliminde qayta oynadı. Bul film ápiwayı &quot;Rambo&quot; dep ataldı (ayırım ellerde, birinshi film &quot;Rambo&quot; dep atalǵanlıqtan, bul film &quot;Djon Rambo&quot; dep ataldı). Film 2008-jıl 25-yanvarda 2,751 kinoteatrda kórsetile basladı, birinshi kúni 6,490,000 AQSH dolları, al birinshi háptesinde 18,200,000 AQSH dolları tabıs taptı. Filmniń dúnya júzilik prokat tabısı 113,244,290 AQSH dolların quradı, al byudjeti 50 million AQSH dolları edi.

2009-jıldıń iyul ayında Stallone Bollivud filmi &quot;Kambakkht Ishq&quot;ta ózin-ózi oynap, qısqa rol atqardı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.mtv.com/news/2435621/sylvester-stallone-and-denise-richards-nominated-for-razzies-equivalent-the-golden-kela-awards/| bet = Sylvester Stallone And Denise Richards Nominated For Razzies Equivalent, The Golden Kela Awards| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100224081228/http://moviesblog.mtv.com/2010/02/22/sylvester-stallone-and-denise-richards-nominated-for-razzies-equivalent-the-golden-kela-awards/| arxivsáne = 2010-jıl 24-fevral | sáne = 2010-jıl 22-fevral | baspaxana = MTV| qaralǵan sáne = 2020-jıl 9-iyun }}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Flickr_-_nicogenin_-_66ème_Festival_de_Venise_(Mostra)_-_Sylvester_Stallone_(26).jpg|solğa|nobaý|Stallone 2009-jılı 66-Veneсiya Xalıqaralıq Kino Festivalında]]
2010-jıl 7-dekabrde Stalloneniń Xalıqaralıq Boks Zalı Dańqına qatnaspawshı kategoriyasında saylanǵanı járiyalandı&lt;ref&gt;{{Cite news|sáne=December 7, 2010|title=Sylvester Stallone, hall of famer|work=Newsday|url=http://www.newsday.com/entertainment/pet-rock-1.811972/sylvester-stallone-hall-of-famer-1.2523881|access-date=December 7, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101211122730/http://www.newsday.com/entertainment/pet-rock-1.811972/sylvester-stallone-hall-of-famer-1.2523881|archivedate=December 11, 2010}}&lt;/ref&gt;.

Sol jılı Stallone &quot;The Expendables&quot; atlı toparlıq ekshn filmin jazdı, rejissyorlıq etti hám bas roldi oynadı. 2009-jıldıń jaz/qıs máwsiminde túsirilgen bul film 2010-jıl 13-avgustta ekranlarǵa shıqtı. Filmde onıń menen birge basqa da ekshn juldızları Djeyson Stetxem, [[Jet Li|Djet Li]] hám Dolf Lundgren, sonday-aq Terri Kryus, Mikki Rurk, Rendi Kutyur, Erik Roberts hám Stoun Kold Stiv Ostin qatnastı, al 80-jıllardıń ekshn belgileri Bryus Uillis hám [[Arnold Schwarzenegger|Arnold Shvarсenegger]] qısqa rollerde kórindi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.slashfilm.com/2009/07/09/action-movie-sequel-time-the-expendables-2-and-more-inglorious-basterds-prequel-talk/| bet = Action Movie Sequel Time: The Expendables 2, And More Inglorious Basterds Prequel Talk| arxivurl = https://web.archive.org/web/20090712030119/http://www.slashfilm.com/2009/07/09/action-movie-sequel-time-the-expendables-2-and-more-inglorious-basterds-prequel-talk/| arxivsáne = 2009-jıl 12-iyul | sáne = 2009-jıl 9-iyul | baspaxana = Slashfilm.com| qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Film óziniń birinshi kórsetiliw háptesinde AQSH prokatında birden 1-orınǵa shıǵıp, 34,825,135 AQSH dolları tabıs taptı. Bul kórsetkish Stalloneniń karerasındaǵı eń úlken ashılıw háptesi boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://boxofficemojo.com/news/?id=2889&amp;p=.htm| bet = Weekend Report: 'Expendables' Pump Up, 'Eat Pray Love' Pigs Out, 'Scott Pilgrim' Powers Down| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100906040308/http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2889&amp;p=.htm| arxivsáne = 2010-jıl 6-sentyabr | jumıs = Box Office Mojo| qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. 2010-jıldıń jazında Braziliya kompaniyası O2 Filmes film ústinde islegeni ushın ele de 2 million AQSH dollarınan kóbirek qarız ekenligi haqqında málimleme berdi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2010/aug/02/sylvester-stallone-pursued-brazilians-debts|title=Sylvester Stallone pursued by Brazilian company for unexpendable debts| sáne =August 2, 2010|access-date=August 13, 2010}}&lt;/ref&gt;. 2011-jılı Stallone Kevin Djeymstiń &quot;Zookeeper&quot; komediyasında arıslannıń dawısın berdi.

&quot;The Expendables 2&quot; 2012-jıl 17-avgustta ekranǵa shıqtı; bul dawamı Rotten Tomatoes saytında 67% unamlı baha aldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rottentomatoes.com/m/the_expendables_2/| bet = Expendables 2| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200918073654/https://www.rottentomatoes.com/m/the_expendables_2| arxivsáne = 2020-jıl 18-sentyabr | sáne = 2012-jıl 17-avgust | jumıs = Rotten Tomatoes| qaralǵan sáne = 2012-jıl 20-avgust }}&lt;/ref&gt;, al birinshi film 41% alǵan edi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rottentomatoes.com/m/the_expendables/| bet = The Expendables| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120822134113/http://www.rottentomatoes.com/m/the_expendables/| arxivsáne = 2012-jıl 22-avgust | sáne = 2010-jıl 13-avgust | jumıs = Rotten Tomatoes| qaralǵan sáne = 2012-jıl 20-avgust }}&lt;/ref&gt;. Birinshi filmdegi aktyorlardan tısqarı, bul filmde [[Jan-Klod Van Damm]] hám Chak Norris te qatnastı. Sol jılı Stallone &quot;Rokki&quot; filminiń Brodvey myuzikli ushın sсenariy jazıwǵa qatnastı.

2013-jılı Stallone Uolter Xill rejissyorlıǵında túsirilgen &quot;Bullet to the Head&quot; ekshn filminde bas roldi oynadı. Bul film Aleksis Nolenttiń franсuz grafikalıq romanı &quot;Du Plomb Dans La Tete&quot; tiykarında islengen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://sylvesterstallone.com/bullet-to-the-head-wraps-filming/| bet = Bullet to the Head wraps filming| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120804084948/http://sylvesterstallone.com/bullet-to-the-head-wraps-filming/| arxivsáne = 2012-jıl 4-avgust | sáne = 2011-jıl 29-avgust | jumıs = SylvesterStallone.com| qaralǵan sáne = 2012-jıl 24-iyul }}&lt;/ref&gt;. Jáne de 2013-jılı ol [[Arnold Schwarzenegger|Arnold Shvarсenegger]] hám Djim Kavizel menen birge &quot;Escape Plan&quot; háreket trillerinde, sonday-aq Robert De Niro menen birge &quot;Grudge Match&quot; sport komediya-dramasında oynadı, bul film &quot;Rokki&quot; franshizasın eske saldı. Stalloneniń ispan filmi &quot;No Rest for the Wicked&quot;tiń inglis tilindegi remeykin islep atırǵanı haqqında xabar berilgen edi, biraq bul joybar toqtatıldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://film-book.com/sylvester-stallone-talks-rambo-5-no-rest-for-the-wicked-remake/| bet = Sylvester Stallone talks Rambo 5, ''No Rest For the Wicked'' Remake| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120313001958/http://film-book.com/sylvester-stallone-talks-rambo-5-no-rest-for-the-wicked-remake/| arxivsáne = 2012-jıl 13-mart | sáne = 2012-jıl 9-mart | qaralǵan sáne = 2012-jıl 24-iyul }}&lt;/ref&gt;. Sol jılı Stallone Djeyson Stetxem ushın &quot;Homefront&quot; ekshn filminiń sсenariyin jazdı.

&quot;The Expendables 3&quot;, toparlıq ekshn film seriyasınıń úshinshi bólimi, 2014-jıl 15-avgustta ekranǵa shıqtı. Qaytıp kelgen aktyorlar quramına Uesli Snayps, Antonio Banderas, [[Mel Gibson]] hám [[Xarrison Ford]] ta qosıldı. Bul film sınshılar hám kóriwshiler tárepinen unamsız qabıl etildi hám seriyada eń az tabıs tapqan film boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.cinemablend.com/new/Sylvester-Stallone-Finally-Admits-Expendables-Made-Huge-Mistake-68375.html| bet = Sylvester Stallone Finally Admits The Expendables Made This Huge Mistake| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200524095457/https://www.cinemablend.com/new/Sylvester-Stallone-Finally-Admits-Expendables-Made-Huge-Mistake-68375.html| arxivsáne = 2020-jıl 24-may | sáne = 2014-jıl 24-noyabr | qaralǵan sáne = 2018-jıl 23-noyabr }}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Sylvester_Stallone_Cannes_2014_2.jpg|nobaý|Stallone 2014-jılǵı Kann kinofestivalında &quot;The Expendables 3&quot; filmin reklama etip atır.]]
2015-jılı Stallone &quot;Creed&quot; dep atalǵan spin-off-dawam filminde Rokki Balboa rolin qayta oynadı. Bul film Apollo Kridtiń (Rokkiydiń marhum dostı/qarsılası) ulı Adonis &quot;Donni&quot; Kridtiń professional boksshı bolıwına baǵıshlanǵan, onı Maykl B. Djordan oynadı. Rayan Kugler rejissyorlıǵında túsirilgen bul film sınshılar tárepinen joqarı bahalandı. 40 jıl dawamında jetinshi márte kinoekranda ataqlı boksshını sáwlelendirgen Stalloneniń bul roli keń kólemde maqtaw hám marapatlarǵa iye boldı, sonıń ishinde Eń jaqsı ekinshi planlı aktyor ushın &quot;[[Altın Globus|Altın globus]]&quot; sıylıǵın aldı hám úshinshi márte &quot;[[Oscar|Oskar]]&quot; sıylıǵına usınıldı, bul ret Eń jaqsı ekinshi planlı aktyor nominaсiyasında.

2017-jılı Stallone &quot;Galaktika qorǵawshıları 2&quot; filminde Stakar Ogord / Starhok rolinde payda boldı, ol Ravagerler frakсiyasınıń basshısı edi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://io9.gizmodo.com/guardians-of-the-galaxy-vol-2-reveals-who-star-lords-d-1784197253| bet = Guardians of the Galaxy Vol. 2 Reveals Who Star-Lord's Dad Is, and It's Stupendous (Updated!)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160724061205/http://io9.gizmodo.com/guardians-of-the-galaxy-vol-2-reveals-who-star-lords-d-1784197253| arxivsáne = 2016-jıl 24-iyul | sáne = 2016-jıl 23-iyul | baspaxana = [[io9]]| qaralǵan sáne = 2016-jıl 3-avgust }}&lt;/ref&gt;. 2018-jılı ol Deyv Batista menen birge &quot;Qashıw jobası 2: Hades&quot; filminde oynadı, bul film tikkeley úy-videosına shıǵarıldı. Túsiriwdi juwmaqlaǵannan keyin, ol óziniń soсiallıq tarmaqtaǵı betinde &quot;Qashıw jobası 3: Shaytan stanсiyası&quot; ústinde jumıs dárhal baslanǵanın járiyaladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jaime-king-joins-sylvester-stallone-escape-plan-3-1041797/| bet = Jaime King Joins Sylvester Stallone in 'Escape Plan 3' (Exclusive)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20211024180216/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jaime-king-joins-sylvester-stallone-escape-plan-3-1041797/| arxivsáne = 2021-jıl 24-oktyabr | avtor = Kit| at = Borys| sáne = 2017-jıl 20-sentyabr | jumıs = [[The Hollywood Reporter]]| qaralǵan sáne = 2021-jıl 24-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Iyul ayında Stallone &quot;Creed&quot; filmine dawam sсenariyin jazıp pitkergenin xabarladı, syujetke &quot;Rokki IV&quot; filminen Ivan Dragonıń qaytıwı kirgizilgen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.comingsoon.net/movies/news/872283-drago-confirmed-for-creed-ii-as-stallone-finishes-script#/slide/1| bet = Drago Confirmed for Creed II as Stallone Finishes Script| arxivurl = https://web.archive.org/web/20201109014836/https://www.comingsoon.net/movies/news/872283-drago-confirmed-for-creed-ii-as-stallone-finishes-script#/slide/1| arxivsáne = 2020-jıl 9-noyabr | avtor = Max Evry| sáne = 2017-jıl 21-iyul | baspaxana = ComingSoon| qaralǵan sáne = 2017-jıl 21-iyul }}&lt;/ref&gt;. Sol jılı Stallone Derek Ueyn Djonsonnıń &quot;Djon G. Avildsen: Autsayderler patshası&quot; hújjetli filminde qatnastı, bul film rejissyor Djon G. Avildsen haqqında edi.

&quot;Creed II&quot; filminiń túsiriliwi 2018-jıldıń mart ayında baslandı, onı 2018-jıldıń Shúkirlik kúni sırtqa shıǵarıw jobalanǵan edi. Dáslep Stallone rejissyorlıq etiwi kerek edi, biraq keyin bul wazıypa kishi Stiven Keyplǵa berildi, bul onıń tolıq metrajlı film rejissyorı sıpatındaǵı debyuti boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://ftw.usatoday.com/2017/12/creed-2-release-date-sylvester-stallone-ivan-drago| bet = Sylvester Stallone drops major {{sic|announc|ment|nolink=y}} about 'Creed II'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20171231155408/http://ftw.usatoday.com/2017/12/creed-2-release-date-sylvester-stallone-ivan-drago| arxivsáne = 2017-jıl 31-dekabr | sáne = 2017-jıl 27-dekabr | qaralǵan sáne = 2017-jıl 31-dekabr }}&lt;/ref&gt;. &quot;Creed II&quot; AQSHta Metro-Goldwyn-Mayer kompaniyası tárepinen 2018-jıl 21-noyabrde ekranǵa shıǵarıldı. Film sınshılar tárepinen ulıwma unamlı bahalandı hám óziniń birinshi háptesinde 35,3 million dollar tabıs taptı (bes kúnlik barlıǵı 55,8 million dollar), bul Shúkirlik kúni dáwirinde shıǵarılǵan haqıyqıy háreketli filmler arasında eń úlken dáslepki tabıs boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://editorial.rottentomatoes.com/article/creed-ii-first-reviews-a-solid-if-predictable-sequel/| bet = Creed II First Reviews: A Solid, if Predictable, Sequel| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190423072752/http://editorial.rottentomatoes.com/article/creed-ii-first-reviews-a-solid-if-predictable-sequel/| arxivsáne = 2019-jıl 23-aprel | avtor = Campbell| at = Christopher| sáne = 2018-jıl 18-noyabr | jumıs = [[Rotten Tomatoes]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 16-noyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2018/11/25/michael-b-jordans-creed-2-kos-box-office-with-record-breaking-55m-debut/| bet = Michael B. Jordan's 'Creed 2' KO's Box Office With Record-Breaking $55M Debut| arxivurl = https://web.archive.org/web/20181125182651/https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2018/11/25/michael-b-jordans-creed-2-kos-box-office-with-record-breaking-55m-debut/| arxivsáne = 2018-jıl 25-noyabr | jumıs = [[Forbes]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 25-noyabr }}&lt;/ref&gt;.

2019-jıl 23-iyulde Variety jurnalına bergen intervyusinde Stallone &quot;Rokki&quot; filminiń dawamın hám aldınnan tariyxıy filmleri islep atırılǵanın ayttı. Prodyuser Irvin Vinkler: &quot;Biz buǵan júdá qızıǵıwshılıq bildirdik&quot; dep, Stalloneniń sсenariy jazıwı hám bas rolde oynawı boyınsha kelisiwler alıp barılıp atırǵanın bildirdi. &quot;Biz onı islewge asıǵıp turmız.&quot; Stallone filmniń syujeti Rokkiydiń hújjetsiz immigrant bolǵan jas jawınger menen dos bolıwı haqqında bolatuǵının ayttı. &quot;Rokki óz ájapasın kóriwge kelgende elde qamalıp qalǵan ashıwlı jas adam menen ushırasadı. Ol onı óz ómirine alıp kiredi, hám isengisiz sawdalar baslanadı, olar shegaranıń arǵı tárepine ótip ketedi. Bul júdá waqıtlı másele,&quot; — dedi Stallone. Stallone jáne de &quot;Rokki&quot; haqqında aldın ala tariyxıy teleserialı boyınsha &quot;dawamlı talqılawlar&quot; alıp barılıp atırǵanın, onıń striming xızmetinde kórsetiliwin úmit etetuǵının ayttı. Serial, shaması, kásiplik boksta úmit etken jas Rokki Balboanıń ómirin sáwlelendiredi. Stallone prodyuser Irvin Vinklerdiń serial islewge gúmanlanıp qaraytuǵının ayttı: &quot;Awa, onda biraz qarama-qarsılıq bar edi. Ol óz oyında 'Rokki'di tiykarınan tolıq metrajlı film dep esaplaydı hám onı kabel arqalı kórsetiwge boladı dep oylamaydı, sonlıqtan bul úlken kelispewshilik boldı.&quot;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://variety.com/2019/film/features/sylvester-stallone-rocky-ownership-stake-1203275639/| bet = Sylvester Stallone Feels Robbed of an Ownership Stake in 'Rocky': 'I Was Furious'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20211031124140/https://variety.com/2019/film/features/sylvester-stallone-rocky-ownership-stake-1203275639/| arxivsáne = 2021-jıl 31-oktyabr | sáne = 2019-jıl 23-iyul | jumıs = [[Variety (magazine)|Variety]]| qaralǵan sáne = 2019-jıl 23-iyul }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://popculture.com/movies/2019/07/23/sylvester-stallone-reveals-rocky-sequel-prequel-in-development/| bet = Sylvester Stallone Reveals 'Rocky' Sequel and Prequel Are in Development| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190724165447/https://popculture.com/movies/2019/07/23/sylvester-stallone-reveals-rocky-sequel-prequel-in-development/| arxivsáne = 2019-jıl 24-iyul | sáne = 2019-jıl 16-iyul | jumıs = popculture.com| qaralǵan sáne = 2019-jıl 23-iyul }}&lt;/ref&gt; Sol jılı Stallone dáslepki &quot;Rokki&quot; filminiń isleniwi haqqında &quot;40 jıl Rokki&quot; (2020) dep atalǵan hújjetli film túsiriw ushın Derek Ueyn Djonsondı ózi tańlap aldı. Hújjetli filmde Stallone filmniń isleniw barısındaǵı kórinislerge sóz qosıp baradı.

Stallone 2018-jıldıń mart ayında Breden Aftergud penen birge Balboa Productions atlı kino studiyasın qurdı, onda Stallone hárbir joybardıń birlesken prodyuseri bolıp xızmet etedi. Studiya film hám televidenie joybarların rawajlandırıw ushın Starlight Culture Entertainment penen kóp jıllıq birge islesiw shártnamasın dúzdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.hollywoodreporter.com/news/sylvester-stallone-launches-balboa-productions-1115792| bet = Sylvester Stallone Launches Balboa Productions| arxivurl = https://web.archive.org/web/20180927124952/https://www.hollywoodreporter.com/news/sylvester-stallone-launches-balboa-productions-1115792| arxivsáne = 2018-jıl 27-sentyabr | sáne = 2018-jıl 30-may | jumıs = The Hollywood Reporter| qaralǵan sáne = 2018-jıl 22-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. 2018-jıldıń may ayında Rembo franshizasınıń besinshi bólimi járiyalandı, al 2018-jıldıń avgust ayında Adrian Gryunberg rejissyor sıpatında tastıyıqlandı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://screenrant.com/rambo-5-director/| bet = Rambo 5 Reportedly Recruits Get the Gringo Director| arxivurl = https://web.archive.org/web/20180819050055/https://screenrant.com/rambo-5-director/| arxivsáne = 2018-jıl 19-avgust | avtor = Stephens| at = David| sáne = 2018-jıl 18-avgust | jumıs = Screen Rant| qaralǵan sáne = 2018-jıl 2-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. &quot;Rembo: Sońǵı qan&quot; filminiń túsiriliwi 2018-jıldıń sentyabr ayında baslandı, ssenariydi Stallone birge jazdı hám ol Vetnam urısınıń veteranı Djon Rembo rolin jáne oynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://deadline.com/2018/05/sylvester-stallone-in-line-to-take-on-mexican-cartel-in-rambo-5-1202383468/| bet = Sylvester Stallone In Line To Take on Mexican Cartel in Rambo 5| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190214104758/https://deadline.com/2018/05/sylvester-stallone-in-line-to-take-on-mexican-cartel-in-rambo-5-1202383468/| arxivsáne = 2019-jıl 14-fevral | avtor = Wiseman| at = Andrew| sáne = 2018-jıl 5-may | jumıs = [[Deadline Hollywood|Deadline]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 7-may }}&lt;/ref&gt;. Syujet Rembonıń jaqın dostınıń qızın qutqarıw ushın Meksika narkokarteline kiriwi átirapında qurılǵan. 2019-jıldıń 20-sentyabrinde AQSHta kórsetilgen film&lt;ref name=&quot;IGN&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.ign.com/articles/2018/05/08/rambo-5-reportedly-in-the-works-with-sylvester-stallone|title=Rambo 5 Confirmed by Stallone, Coming Fall 2019| sáne =May 8, 2018|access-date=May 8, 2018}}&lt;/ref&gt;, birinshi háptesinde 18.9 million dollar tabıs taptı, bul franshizanıń eń jaqsı baslanıwı boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://comicbook.com/movies/2019/08/29/rambo-last-blood-projected-franchise-best-opening/| bet = Rambo: Last Blood Projected For Franchise Best Opening| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190831005659/https://comicbook.com/movies/2019/08/29/rambo-last-blood-projected-franchise-best-opening/| arxivsáne = 2019-jıl 31-avgust | qaralǵan sáne = 2019-jıl 31-avgust }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://deadline.com/2019/08/rambo-last-blood-ad-astra-downton-abbey-box-office-projections-1202707434/| bet = Rambo: Last Blood' Eyes Franchise Best $24M+ Opening, Will Toss 'Ad Astra' Out Of Orbit &amp; Crash 'Downton Abbey's Party| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190829181842/https://deadline.com/2019/08/rambo-last-blood-ad-astra-downton-abbey-box-office-projections-1202707434/| arxivsáne = 2019-jıl 29-avgust | avtor = D'Alessandro| at = Anthony| sáne = 2019-jıl 29-avgust | jumıs = [[Deadline Hollywood]]| qaralǵan sáne = 2019-jıl 29-avgust }}&lt;/ref&gt;. Film 50 million dollar bolǵan óndiris byudjetine qarsı dúnya júzi boyınsha 91 million dollar tabıs taptı.

2020-jıldıń aqırında Stallone Mortal Kombat 11 urısıw video oyınınıń 2-Kombat Pack bóliminde Rembo sıpatında óz dawısın berdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.thewrap.com/rambo-mortal-kombat-11-ultimate-sylvester-stallone/| bet = Sylvester Stallone to Voice Rambo in 'Mortal Kombat 11 Ultimate'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210623065435/https://www.thewrap.com/rambo-mortal-kombat-11-ultimate-sylvester-stallone/| arxivsáne = 2021-jıl 23-iyun | avtor = Amore| at = Samson| sáne = 2020-jıl 8-oktyabr | jumıs = TheWrap| qaralǵan sáne = 2021-jıl 5-iyul }}&lt;/ref&gt;. 2021-jılı ol DC Extended Universe filmi &quot;The Suicide Squad&quot;ta King Shark roline dawıs berdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.irishtimes.com/culture/film/king-shark-sylvester-stallone-i-m-looking-for-love-it-s-the-loneliest-apex-predator-1.4624720| bet = King Shark Sylvester Stallone: 'I'm looking for love. It's the loneliest apex predator'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210725231222/https://www.irishtimes.com/culture/film/king-shark-sylvester-stallone-i-m-looking-for-love-it-s-the-loneliest-apex-predator-1.4624720| arxivsáne = 2021-jıl 25-iyul | baspaxana = The Irish Times| qaralǵan sáne = 2021-jıl 10-avgust }}&lt;/ref&gt;. 2022-jılı Stallone Bragi Shut jazǵan sсenariy boyınsha superqaharman janrınıń qarańǵı interpretaсiyası bolǵan &quot;Samarityanin&quot; filminde bas roldi oynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://variety.com/2019/film/news/sylvester-stallone-samaritan-mgm-1203145083/| bet = Sylvester Stallone's Superhero Drama 'Samaritan' Lands at MGM| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190222012147/https://variety.com/2019/film/news/sylvester-stallone-samaritan-mgm-1203145083/| arxivsáne = 2019-jıl 22-fevral | avtor = McNary| at = Dave| sáne = 2019-jıl 21-fevral | jumıs = [[Variety (magazine)|Variety]]| qaralǵan sáne = 2019-jıl 8-dekabr }}&lt;/ref&gt;. 2022-jıldıń noyabr ayında Stallone &quot;Tulsa King&quot; striming teleserialında mafiya basshısı rolin oynap, óziniń striming televideniesindegi debyutin jasadı. Teylor Sheridan hám Terens Vinter dóretken 9 bólimnen ibarat serial Paramount+ platformasında kórsetildi&lt;ref name=&quot;Mar22-cast&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://deadline.com/2022/03/tulsa-king-max-casella-domenick-lombardozzi-vincent-piazza-jay-cast-sylvester-stallone-paramount-plus-1234985490/| bet = ''Tulsa King'': Max Casella, Domenick Lombardozzi, Vincent Piazza &amp; Jay Will Join Sylvester Stallone In Paramount+ Series| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220415095241/https://deadline.com/2022/03/tulsa-king-max-casella-domenick-lombardozzi-vincent-piazza-jay-cast-sylvester-stallone-paramount-plus-1234985490/| arxivsáne = 2022-jıl 15-aprel | avtor = Andreeva| at = Nellie| sáne = 2022-jıl 24-mart | jumıs = [[Deadline Hollywood]]| baspaxana = [[Penske Media Corporation]]| qaralǵan sáne = 2022-jıl 9-may }}&lt;/ref&gt;. Ekinshi máwsim rawajlandırılmaqta.

2023-jıldıń may ayında Stallone hám onıń jaqın shańaraǵı (hayalı hám úsh qızı) &quot;The Family Stallone&quot; realiti-teleserialında bas rollerdi oynadı. Kórsetilgennen jeti kún ótkennen soń, serial ekinshi máwsimge uzaytıldı. Sol ayda Stallone &quot;Galaktika qorǵawshıları. 3-bólim&quot; filminde Stakar Ogord rolin qayta oynadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://collider.com/guardians-of-the-galaxy-3-sylvester-stallone/| bet = Sylvester Stallone Confirms His Return to the MCU in 'Guardians of the Galaxy Vol. 3'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20211113035650/https://collider.com/guardians-of-the-galaxy-3-sylvester-stallone/| arxivsáne = 2021-jıl 13-noyabr | avtor = DeVore| at = Britta| sáne = 2021-jıl 12-noyabr | jumıs = [[Collider (website)|Collider]]| qaralǵan sáne = 2021-jıl 12-noyabr }}&lt;/ref&gt;. Tom Zimnidiń Stallone haqqındaǵı &quot;Sly&quot; hújjetli filmi 2023-jılǵı Toronto Xalıqaralıq Kino Festivalınıń juwmaqlawshı filmi sıpatında kórsetildi. 2023-jıldıń oktyabr ayında ol &quot;Expend4bles&quot; filminde Barni Ross rolin qayta oynadı, bul film kassada hám sınshılar arasında áwmetsiz bolıp, franshizadaǵı eń az tabıs tapqan film boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.forbes.com/sites/markhughes/2023/09/25/expendables-4-is-another-2023-flop-at-50-million-box-office/| bet = 'Expendables 4' Is Another 2023 Flop At $50 Million Box Office| avtor = Hughes| at = Mark| sáne = 2023-jıl 25-sentyabr | jumıs = Forbes| qaralǵan sáne = 2024-jıl 3-aprel }}&lt;/ref&gt;.

==== Keleshektegi joybarlar ====
&quot;Creed II&quot; hám &quot;Rambo V: Last Blood&quot; filmleriniń shıǵarılıwınan keyin, Balboa Productions keń kólemli óndiris dizimin járiyaladı. Birinshi Afrika-Amerikalı awır salmaqtaǵı boks chempionı Djek &quot;Galveston gigantı&quot; Djonsonnıń tariyxın súwretleytuǵın film rawajlandırılmaqta&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://variety.com/2018/film/news/jack-johnson-boxer-movie-sylvester-stallone-1202825380/| bet = Sylvester Stallone to Make Movie About Trump-Pardoned Boxer Jack Johnson| arxivurl = https://web.archive.org/web/20181022073457/https://variety.com/2018/film/news/jack-johnson-boxer-movie-sylvester-stallone-1202825380/| arxivsáne = 2018-jıl 22-oktyabr | avtor = McNary| at = Dave| sáne = 2018-jıl 30-may | qaralǵan sáne = 2018-jıl 22-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

Keyinirek Stallone &quot;Hunter&quot; filminiń ekranlastırılıwında bas roldi oynaydı. Bul syujet dáslep &quot;Rambo V: Last Blood&quot; filminiń tiykarı ushın jobalanǵan edi. Gúrriń, qupıya agentliktiń tájiriybesi nátiyjesinde jaratılǵan yarım-adam, yarım-haywandı ańlaw ushın jallanǵan isbilermen ańshı Nataniel Xanter átirapında qurılǵan. Studiya ele sсenarist jallawı kerek. Bunnan soń, Maykl Makgowannıń 50-den aslam jasırın tapsırmalardı óz ishine alǵan karerası haqqında Maykl Makgowan hám Ralf Pezzullo tárepinen jazılǵan &quot;Ghost: My Thirty Years as an FBI Undercover Agent&quot; biografiyalıq romanınıń tolıq metrajlı ekranlastırılıwı jobalanǵan, biraq joybarǵa ele sсenarist bekitilmegen. Buǵan qosımsha, otstavkadaǵı Armiya reyndjeri Maks Adams tárepinen jazılıp atırǵan qara operaсiyalar áskerleri haqqındaǵı film de rawajlandırılmaqta.

Stallone Chak Dikson tárepinen jaratılǵan kitap seriyasınan &quot;Levon's Trade&quot; di jazdı, ol dáslep televiziyalıq adaptaсiya sıpatında baslanıp, keyin film joybarına aylandı. Televiziyalıq óndiris dizimine Rob Uilyams tárepinen jazılıp atırǵan Charlz Seylordıń &quot;Second Son&quot; shıǵarmasınıń seriyalıq adaptaсiyası kiredi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://deadline.com/2018/10/sylvester-stallone-samaritan-hunter-balboa-productions-ghost-book-deal-1202483446/| bet = Sylvester Stallone To Star In 'Samaritan' &amp; 'Hunter', Acquires FBI Memoir As His Balboa Productions Ramps Up Slate| arxivurl = https://web.archive.org/web/20181022073513/https://deadline.com/2018/10/sylvester-stallone-samaritan-hunter-balboa-productions-ghost-book-deal-1202483446/| arxivsáne = 2018-jıl 22-oktyabr | avtor = N'Duka| at = Amanda| sáne = 2018-jıl 17-oktyabr | qaralǵan sáne = 2018-jıl 22-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

Stallone 2020-jıldıń may ayınıń basında 1993-jılǵı &quot;Demolition Man&quot; filminiń dawamı isleniw ústinde ekenin járiyaladı: &quot;Menińshe, ol kelip atır. Házir biz Warner Brothers penen birge islesip atırmız. Ol ájayıp kórinip atır. Solay etip, ol shıǵıwı kerek, bul boladı&quot;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.denofgeek.com/movies/demolition-man-2-sylvester-stallone-warner/| bet = Demolition Man 2 in the Works at Warner, Says Sylvester Stallone| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200512185456/https://www.denofgeek.com/movies/demolition-man-2-sylvester-stallone-warner/| arxivsáne = 2020-jıl 12-may | sáne = 2020-jıl 5-may | jumıs = Den of Geek| qaralǵan sáne = 2020-jıl 30-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Stallone Edgar Allan Ponıń ómiri haqqında film rejissyorlıq etiw qálewin bildiriwdi dawam etpekte, ol bul sсenariydi jıllar dawamında tayarlap kiyatır. Ol jáne de Nelson Demilldiń &quot;The Lion's Game&quot; romanın ekranlastırıwdı qáleytuǵının aytqan.

== Mediadaǵı kóp tárepleme wazıypaları ==
1977-jılı, birinshi &quot;Rocky&quot; filmi ushın, Stallone [[Charlie Chaplin|Charli Chaplin]] hám Orson Uellsten keyin tariyxta eń jaqsı aktyor hám eń jaqsı sсenariy ushın eki nominaсiya alǵan úshinshi adam boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1977/memorable-moments| bet = The 49th Academy Awards Memorable Moments| arxivurl = https://web.archive.org/web/20200405062039/https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1977/memorable-moments| arxivsáne = 2020-jıl 5-aprel | sáne = 2014-jıl 26-avgust | jumıs = Oscars.org – Academy of Motion Picture Arts and Sciences| qaralǵan sáne = 2015-jıl 23-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Joqarıda aytılǵanlar sıyaqlı, ol filmge sсenariy jazdı hám bas roldi oynadı. Stallone Rokki Balboa, Djon Rembo hám Barni Ross sıyaqlı qaytalanatuǵın rolleri menen tanımalı. Stallone altı &quot;Rocky&quot; filminiń hámmesine sсenariy jazdı hám bas rolde oynadı, sonıń menen birge tórt dawamınıń rejissyorı boldı. Stallone &quot;Rambo&quot; franshizasınıń bes filminde bas rolde oynadı hám qosımsha sсenariylerin jazdı, al tórtinshisin ózi rejissyorlıq etti. Stallone &quot;The Expendables&quot; filmleriniń birinshi bólimine sсenariy jazdı, rejissyorlıq etti hám bas rolde oynadı. Stallone &quot;Paradise Alley&quot; filmin rejissyorlıq etti, bas rolde oynadı hám sсenariyin jazdı. Djon Travolta &quot;Saturday Night Fever&quot; filminiń dawamı bolǵan &quot;Staying Alive&quot; de bas rolde oynadı, oǵan Stallone sсenariy jazdı hám rejissyorlıq etti. Stallone &quot;Cobra&quot; hám &quot;Driven&quot; filmlerine sсenariy jazdı hám olarda bas rolde oynadı. Stallone &quot;F.I.S.T.&quot;, &quot;Rhinestone&quot;, &quot;Over the Top&quot;, &quot;Cliffhanger&quot; hám &quot;Creed II&quot; filmlerine qosımsha sсenariy jazdı hám olarda bas rolde oynadı.

2008-jılı fevral ayında Stallonedan qaysı obraz (Rokki yaki Rembo) benen este qalıwdı qáleytuǵını soraǵanda, ol: &quot;Bul qıyın soraw, biraq Rokki meniń birinshi perzentim, sonlıqtan Rokki&quot; dep juwap bergen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.stv.tv/content/out/film/videointerviews/display.html?id=opencms:/out/films/video_interviews/sylvester_stallone_rambo_video_interview| bet = Sylvester Stallone: Rambo Returns, video interview with STV| arxivurl = https://web.archive.org/web/20080518053857/http://www.stv.tv/content/out/film/videointerviews/display.html?id=opencms%3A%2Fout%2Ffilms%2Fvideo_interviews%2Fsylvester_stallone_rambo_video_interview| arxivsáne = 2008-jıl 18-may }}&lt;/ref&gt;. Ol jáne de Rokkidi &quot;sana&quot;, al Rembonı bir personajdıń &quot;sanasızlıǵı&quot; sıpatında túsindiriwge bolatuǵının aytqan.

Stallone geyde óz filmlerinde qosıq aytqan. Ol &quot;Paradise Alley&quot; (1978) filmi ushın &quot;Too Close to Paradise&quot; qosıǵın aytqan, muzıkasın Bill Konti jazǵan (ol burın da Stallone menen birge islegen, onıń [[Oscar|Oskarǵa]] usınılǵan &quot;Rocky&quot; (1976) filmi ushın ataqlı &quot;Gonna Fly Now&quot; temasın jazǵan, ol AQSHta №1 xit bolǵan)&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://www.youtube.com/watch?v=e9EZaI8dmrs| bet = Too Close To Paradise| arxivurl = https://web.archive.org/web/20241009204041/https://www.youtube.com/watch?si=NK31B3zemrY_JK73&amp;v=e9EZaI8dmrs| arxivsáne = 2024-jıl 9-oktyabr | avtor = CalvinJohns| sáne = 2010-jıl 5-aprel | qaralǵan sáne = 2017-jıl 18-mart }}&lt;/ref&gt;. &quot;Rocky III&quot; (1978) filminde Stallone (Rokki Balboa sıpatında) tósekte jatqan waqıtta ekrandaǵı hayalı Adrianǵa (Taliya Shir) &quot;Take Me Back&quot; qosıǵın aytqan. Bul qosıqtı dáslep onıń inisi Frank aytqan, ol birinshi &quot;Rocky&quot; filminde kishi rol oynaǵan. &quot;Rhinestone&quot; (1984) filmi ushın Stallone &quot;Drinkenstein&quot; sıyaqlı qosıqlardı hám haqıyqıy kantri juldızı bolǵan filmdegi partnerı Dolli Parton menen duetler aytqan. Ol jáne de karerasınıń shıńında bolǵan 1980-jılları &quot;The Muppet Show&quot; da qonaq sıpatında eki qosıq aytqan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.therobotsvoice.com/2009/09/the_muppet_shows_10_weirdest_moments.php| bet = The Muppet Show's 10 Weirdest Moments – The Robot's Voice| arxivurl = https://web.archive.org/web/20161221232521/http://www.therobotsvoice.com/2009/09/the_muppet_shows_10_weirdest_moments.php| arxivsáne = 2016-jıl 21-dekabr | sáne = 2009-jıl 4-sentyabr | qaralǵan sáne = 2017-jıl 18-mart }}&lt;/ref&gt;. Stallonenıń filmde sońǵı ret qosıq aytqanı &quot;Grudge Match&quot; (2013) filminde bolǵan, onda ol Robert De Niro menen birge &quot;The Star-Spangled Banner&quot; di aytqan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.themortonreport.com/entertainment/film/blu-ray-review-grudge-match/| bet = Blu-ray Review: Grudge Match| arxivurl = https://web.archive.org/web/20161221233027/http://www.themortonreport.com/entertainment/film/blu-ray-review-grudge-match/| arxivsáne = 2016-jıl 21-dekabr | avtor = Lipp| at = Chaz| sáne = 2014-jıl 9-aprel | qaralǵan sáne = 2017-jıl 18-mart }}&lt;/ref&gt;.

== Jeke ómiri ==

=== Nekeleri hám balaları ===
[[Fayl:Sylvester_Stallone_Brigitte_Nielsen_(cropped).jpg|nobaý|Stallone 1985-jılı sol waqıttaǵı hayalı Bridjit Nilsen menen birge Aq úyde Prezident [[Ronald Reagan|Ronald Reygan]] hám Birinshi xanım Nensi Reygan menen ushırasqan.]]
Stallone úsh márte úylengen. Onıń birinshi nekesinen eki ulı hám úshinshi nekesinen úsh qızı bar.

28 jasında, 1974-jıldıń 28-dekabrinde ol Sasha Chakqa úylengen. Olardıń eki ulı bolǵan: Seydj Munblad Stallone (1976–2012), ol 36 jasında júrek keselliginen qaytıs bolǵan, hám Sirdjeo (1979-jılı tuwılǵan), oǵan erte jasta autizm diagnozı qoyılǵan. Erli-zayıplılar 1985-jıldıń 14-fevralında ajırasqan.

Stallone 1985-jıldıń 15-dekabrinde Beverli-Xillzde (Kaliforniya) model hám aktrisa Bridjit Nilsenge úylengen. Olardıń neke turmısı (eki jılǵa sozılǵan) hám keyingi ajırasıwı jámiyetlik basılımlarda keń járiyalanǵan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1755&amp;dat=19870723&amp;id=vqMcAAAAIBAJ&amp;sjid=RXAEAAAAIBAJ&amp;pg=7140,3399728|last=Broeske|first=Pat H.|title=Stallone Divorce Stops Tabloid Presses| sáne =July 23, 1987|newspaper=[[Sarasota Herald-Tribune]]|agency=[[Los Angeles Times-Washington Post News Service]]|location=Hollywood|access-date=November 20, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1997/08/10/movies/stallone-seeks-a-serious-turn-for-the-better.html|last=Gabriel|first=Trip|title=Stallone Seeks a Serious Turn for the Better|date=August 10, 1997|newspaper=[[The New York Times]]|access-date=February 18, 2017}}&lt;/ref&gt;.

1988-jılı Stallone model Djennifer Flavin menen tanısqan hám olar 1994-jılǵa shekem qarım-qatnasta bolǵan. Sol jılı Stallone oǵan model Djenis Dikinsonnan perzentli bolatuǵının aytqan. 1994-jıldıń fevralında bala tuwılǵannan soń, DNK testi Stalloneniń ákesi emesligin tastıyıqlaǵan hám ol Dikinson menen bolǵan kelisimin buzǵan. 1995-jılı model Endji Everxart penen qısqa múddetli aralasqannan soń, ol Flavin menen qarım-qatnasın qayta tiklegen.

1997-jıldıń may ayında Stallone Djennifer Flavinge úylengen. Erli-zayıplılardıń úsh qızı bar: Sofiya, Sistin hám Skarlet&lt;ref name=&quot;PeopleDaughters&quot;&gt;{{Cite news|url=http://people.com/movies/sylvester-stallones-daughters-what-to-know-about-sophia-sistine-scarlet/|title=Sylvester Stallone's Daughters: What to Know About Miss Golden Globes Sophia, Sistine &amp; Scarlet|last1=Michelle Miller|date=January 5, 2017|access-date=April 23, 2017}}&lt;/ref&gt;. Onıń qızları 74-Altın globus sıylıqları máresiminde Altın globus elshisi lawazımın bólisiwge tańlanǵan&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Who is this year's Miss Golden Globe? All three of Sylvester Stallone's daughters|url=https://www.latimes.com/entertainment/la-et-golden-globes-2017-live-sylvester-stallone-s-girls-are-all-miss-1483861175-htmlstory.html|date=January 8, 2017|last1=D'Zurilla|first1=Christie|access-date=February 19, 2020}}&lt;/ref&gt;. 2022-jıldıń 19-avgustında, 25 jıllıq neke turmısınan soń, Palm-Bich okruginiń hújjetleri Djennifer Flavinniń &quot;neke buzıw hám basqa járdem&quot; ushın arza bergenin kórsetken&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Marr|first1=Madeleine|date=August 24, 2022|title=They were married 25 years. Now Sly Stallone's wife has filed for divorce in Florida|url=https://www.miamiherald.com/miami-com/miami-com-news/article264837969.html|access-date=August 26, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Whigham|first1=Julius|date=August 25, 2022|title=Sylvester Stallone divorce: Jennifer Flavin files in county, cites 'waste of marital assets'|url=https://www.palmbeachpost.com/story/news/local/2022/08/25/jennifer-flavin-seeks-divorce-rocky-rambo-star-sylvester-stallone/7887378001/|access-date=August 26, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220825220351/https://www.palmbeachpost.com/story/news/local/2022/08/25/jennifer-flavin-seeks-divorce-rocky-rambo-star-sylvester-stallone/7887378001/|archivedate=August 25, 2022}}&lt;/ref&gt;. 2022-jıldıń 23-sentyabrinde jubaylar jarasqan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://people.com/movies/sylvester-stallone-wife-jennifer-flavin-reconcile-after-divorce-filing/| bet = Sylvester Stallone and Wife Jennifer Flavin Reconcile 1 Month After She Filed for Divorce| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230625175219/https://people.com/movies/sylvester-stallone-wife-jennifer-flavin-reconcile-after-divorce-filing/| arxivsáne = 2023-jıl 25-iyun | avtor = VanHoose| at = Benjamin| sáne = 2022-jıl 23-sentyabr | jumıs = People| qaralǵan sáne = 2023-jıl 5-iyul }}&lt;/ref&gt;.

=== Shańaraǵı hám dosları ===
Stallone óz tuwısqanı Frank penen jaqın qatnasta. Frank &quot;Rembo: Birinshi qan. Ekinshi bólim&quot; hám &quot;Tiri qalıw&quot; filmlerine saz jazǵan. 1983-jılı Franktiń &quot;Far from Over&quot; qosıǵı &quot;Tiri qalıw&quot; filmi ushın jazılıp, AQSHta 10-orınǵa shıqqan. Frank Silvestr rolde oynaǵan kóplegen filmlerde kishi rollerde oynap, saz jazǵan. Ásirese &quot;Rokki&quot; filmlerinde kóshe boyında qosıq aytıwshı sıpatında qatnasıp, qosıqlar jazǵan.

Stalloneniń 48 jasar ógey qarındası Toni Enn Filiti 2012-jıldıń 26-avgustında ókpe ragınan qaytıs bolǵan&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Dillon|first=Nancy|url=http://www.nydailynews.com/news/national/tragedy-strikes-sylvester-stallone-family-expendables-star-loses-half-sister-cancer-article-1.1145688|title=Sylvester Stallone's half-sister Toni Ann Filiti dies of cancer at 48| sáne =August 27, 2012|work=[[Daily News (New York)|Daily News]]|access-date=June 19, 2013}}&lt;/ref&gt;.

Stallone Djo Spinell menen jaqın dos bolǵan, biraq olardıń aqırǵı birge islegen jumısı &quot;Túngi quslarda&quot; (1981) kelispewshilik júz bergen. Spinell 1989-jılı qaytıs bolǵan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.aintitcool.com/node/30932|title=Stallone answers December 9th &amp; 10th Questions in a double round – plus Harry's Seen ROCKY BALBOA...|last=headgeek|work=Aint It Cool News|access-date=September 30, 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Jaraqatlar ===
Fizikalıq jaqtan awır rollerdi oynawı hám kópshilik tryuklardı ózi orınlawǵa tayar bolǵanı menen belgili Stallone aktyorlıq karerası dawamında hár túrli jaraqatlar alǵan. &quot;Jeńiske qashıw&quot; filmin túsiriw waqtında [[Pelé|Peleden]] penaltidi qutqarıwǵa urınıp barmaǵın sındırǵan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25666378|title=Premier League predictions: Lawro v Robert De Niro &amp; Sly Stallone|work=BBC Sport|access-date=May 23, 2014}}&lt;/ref&gt;. ] &quot;Rokki IV&quot; filmindegi bir saxna ushın ol Dolf Lundgrenge: &quot;Kókiregime qolıńnan kelgeninshe qattı ur&quot; degen. Keyin ol: &quot;Esime kelsem, Sent-Djons emlewxanasınıń reanimaсiya bóliminde tórt kún jatırman. Bul aqmaqlıq!&quot; dep aytqan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.muscleandfitness.com/athletes-celebrities/news/sylvester-stallone-lundgren-put-me-hospital-during-rocky-iv/| bet = Stallone: Lundgren Put Me in Hospital During 'Rocky IV'| arxivurl = https://web.archive.org/web/20201108133537/https://www.muscleandfitness.com/athletes-celebrities/news/sylvester-stallone-lundgren-put-me-hospital-during-rocky-iv/| arxivsáne = 2020-jıl 8-noyabr | sáne = 2014-jıl 11-avgust | jumıs = Muscle &amp; Fitness| qaralǵan sáne = 2020-jıl 11-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. &quot;Qáwipli adamlar&quot; filminde &quot;Tas suwıq&quot; Stiv Ostin menen urıs saxnasın túsiriw waqtında moynın sındırıp, metall plastinka saldırıwǵa májbúr bolǵan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8443066.stm|title=Sylvester Stallone injures neck in fight scenes|work=BBC News|access-date=September 4, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==

[[Kategoriya:Tiri shaxslar]]
[[Kategoriya:Kino álemi]]
{{Derekler}}
__BÖLİDİMÖNDEMEW__
[[Kategoriya:Amerikalı film aktyorları]]
[[Kategoriya:Amerikalı televidenie aktyorları]]</text>
      <sha1>hvsdnogcjk17tx7sq9yf92les558mp2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı (esaplaw texnikası)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21245</id>
    <revision>
      <id>274495</id>
      <parentid>274473</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10225" sha1="bmmck20duhoya8f7gt9jpmgsb5yay44" xml:space="preserve">[[Fayl:User_icon_2.svg|nobaý|[[Kompyuter programması|Kompyuter baǵdarlaması]] yamasa [[Websayt|veb-sayt]] ishinde paydalanıwshı kóbinese adamnıń abstrakt belgisi menen kórsetiledi.]]
'''Paydalanıwshı''' ''([[Inglis tili|ingl]]. user)'' ‒ bul [[Kompyuter|kompyuterdi]] yamasa tarmaq xızmetin qollanatuǵın adam. 
Paydalanıwshınıń kóbinese '''paydalanıwshı akkauntı''' boladı hám sistema tárepinen '''paydalanıwshı atı''' (yamasa login) arqalı anıqlanadı. Ayırım baǵdarlamalıq ónimler basqa sistemalarǵa xızmet kórsetedi hám olarda tikkeley sońǵı paydalanıwshılar bolmaydı.

== Aqırǵı paydalanıwshı ==
Aqırǵı paydalanıwshılar - bul baǵdarlamalıq ónimniń eń sońǵı insan paydalanıwshıları (sonday-aq operatorlar dep te ataladı). Aqırǵı paydalanıwshı ónimdi qollap-quwatlaytuǵın yamasa saqlaytuǵın paydalanıwshılardan, mısalı, sistema operatorları, maǵlıwmatlar bazasın basqarıwshılar hám kompyuter texniklerinen ózgeshelenedi. Bul termin tek [[Programmalıq támiynat|baǵdarlamanı]] paydalanatuǵınlardı aqırǵı paydalanıwshılar ushın baǵdarlamanı jetilistiretuǵın [[Programmist (Baǵdarlamashı)|baǵdarlamashılardan]] ajıratıw hám abstrakciyalaw ushın qollanıladı. Paydalanıwshıǵa baǵdarlanǵan dizaynda, ol sonday-aq baǵdarlama operatorın onıń rawajlanıwı ushın tóleytuǵın klientten hám baǵdarlamanı tikkeley paydalanbawı múmkin, biraq onıń talapların belgilewge járdem beretuǵın basqa mápli táreplerden ajıratadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://boxesandarrows.com/understanding-organizational-stakeholders-for-design-success/| bet = Understanding Organizational Stakeholders for Design Success| sáne = 2004-jıl 6-may | til = en-US| qaralǵan sáne = 2016-jıl 31-avgust }}&lt;/ref&gt;. Bul abstrakciya tiykarınan [[Paydalanıwshı interfeysi|paydalanıwshı interfeysin]] jobalawda paydalı hám kútilgen paydalanıwshılardıń kópshiliginde ulıwma bolǵan tiyisli sıpatlamalar toplamına tiyisli.

Paydalanıwshıǵa baǵdarlanǵan dizaynda paydalanıwshılar túrlerin kórsetiw ushın tulǵalar jaratıladı. Hárbir tulǵa (jeke adam) ushın qaysı [[Paydalanıwshı interfeysi|paydalanıwshı interfeysleri]] menen jumıs islewge qolaylı ekenligi (aldıńǵı tájiriybe yamasa interfeystiń óziniń ápiwayılıǵı sebepli) hám belgili tarawlar yamasa pánlerde qanday texnikalıq tájiriybege hám bilim dárejesine iye ekenligi anıqlanadı. Aqırǵı paydalanıwshı kategoriyasına az sheklewler qoyılǵanda, ásirese ulıwma xalıq paydalanıwı ushın baǵdarlamalar jobalanǵanda, aqırǵı paydalanıwshılardan minimal texnikalıq tájiriybe yamasa aldınnan oqıtıwdı kútiw ádettegi ámeliyat bolıp esaplanadı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://www.webopedia.com/TERM/E/end_user.html| bet = What is end user?| sáne = September 1996 | qaralǵan sáne = 2010-jıl 7-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20201215212638/http://www.webopedia.com/TERM/E/end_user.html| arxivsáne = 2020-jıl 15-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

Aqırǵı paydalanıwshı rawajlanıw tártibi paydalanıwshılar menen [[Programmist (Baǵdarlamashı)|baǵdarlamashılar]] arasındaǵı ádettegi ayırmashılıqtı buldıratadı. Ol kásiplik baǵdarlamashı bolmaǵan adamlardıń [[Programmalastırıw tili|programmalastırıw tilin]] aytarlıqtay bilmey avtomatlastırılǵan háreketler hám quramalı maǵlıwmat obyektlerin jaratıw iskerligi yamasa usılların belgileydi.

Háreket etiwshisi basqa sistema yamasa baǵdarlamalıq agent bolǵan sistemalardıń tikkeley aqırǵı paydalanıwshıları joq.

== Paydalanıwshı akkauntı ==
Paydalanıwshı akkauntı paydalanıwshıǵa sistemaǵa [[autentifikaciya]] ámelge asırıwǵa hám potencial túrde sol sistema tárepinen berilgen yamasa oǵan baylanıslı resurslarǵa kiriw ruqsatın alıwǵa múmkinshilik beredi; biraq, [[autentifikaciya]] ruqsat etiwdi ańlatpaydı. Akkauntqa kiriw ushın, paydalanıwshıdan ádette esap júrgiziw, [[Kompyuter qáwipsizligi|qáwipsizlik]], jurnal jazıw hám resurslardı basqarıw maqsetlerinde parol yamasa basqa tastıyıqlawshı maǵlıwmatlar menen ózin tastıyıqlawı talap etiledi.

Paydalanıwshı sistemaǵa kirgennen keyin, operaciyalıq sistema kóbinese onıń paydalanıwshı atınıń ornına sáykeslik identifikatorı dep atalatuǵın process arqalı pútin san sıyaqlı identifikatordı qollanadı. [[Unix]] sistemalarında paydalanıwshı atı paydalanıwshı identifikatorı yamasa paydalanıwshı ID menen baylanıstırıladı.

Kompyuter sistemaları ózleriniń paydalanıwshı túrlerine qaray eki túrge bólinedi:

* Bir paydalanıwshılı sistemalarda bir neshe paydalanıwshı akkauntı túsinigi joq.
* Kóp paydalanıwshılı sistemalarda bunday túsinik bar hám paydalanıwshılardan sistemanı qollanıwdan aldın ózlerin sáykeslendiriwdi talap etedi.

Kóp paydalanıwshılı sistemadaǵı hárbir paydalanıwshı akkauntında ádette úy katalogı boladı. Bul katalogta tek sol paydalanıwshınıń iskerligine baylanıslı fayllar saqlanadı hám basqa paydalanıwshılardıń kiriwinen qorǵalǵan (biraq sistema administratorı kire aladı). Paydalanıwshı akkauntlarında kóbinese akkaunt iyesi tárepinen berilgen tiykarǵı informaciyanı óz ishine alǵan ashıq paydalanıwshı profili boladı.Úy katalogında (hám sistemadaǵı barlıq basqa kataloglarda) saqlanǵan fayllar fayl sistemasınıń ruqsatlarına iye. Bul ruqsatlar [[operaciyalıq sistema]] tárepinen tekserilip, qaysı paydalanıwshılarǵa fayldı oqıw yamasa orınlaw, ya bolmasa sol katalogta jańa fayl saqlaw ruqsat etilgenin anıqlaydı.

Sistemalar kópshilik paydalanıwshı akkauntlarınıń tek bir adam tárepinen paydalanılıwın kútse de, kóp sistemalarda hár kimniń paydalanıwına arnalǵan arnawlı akkauntlar bar, mısalı, anonim FTP ushın &quot;anonymous&quot; paydalanıwshı atı hám miyman akkauntı ushın &quot;guest&quot; paydalanıwshı atı.

=== Paroldi saqlaw ===
[[Unix]] sistemalarında jergilikli paydalanıwshı akkauntları &lt;code&gt;/etc/passwd&lt;/code&gt; faylında saqlanadı, al paydalanıwshı parolleri &lt;code&gt;/etc/shadow&lt;/code&gt; faylında xeshlengen túrinde saqlanıwı múmkin&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://alaedine07.github.io/posts/passwd-shadow/| bet = What is /etc/passwd and /etc/shadow files| sáne = 2021-jıl 7-mart }}&lt;/ref&gt;.

[[Microsoft Windows]] sistemasında paydalanıwshı parolleri Credential Manager baǵdarlaması arqalı basqarıladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.passfab.com/windows-tips/where-are-passwords-stored-in-windows-10.html| bet = [Solved] Where Are Passwords Stored in Windows 10/11}}&lt;/ref&gt;. Paroller Windows profil papkasında jaylasqan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.nirsoft.net/articles/saved_password_location.html| bet = Password Storage Locations For Popular Windows Applications}}&lt;/ref&gt;.

=== Paydalanıwshı atınıń formatı ===
Hár túrli kompyuter operaciyalıq sistemaları hám baǵdarlamaları formatı boyınsha hár qıylı qaǵıydalardı talap etedi/orınlaydı.

[[Microsoft Windows]] ortalıǵında, mısalı, tómendegiler qollanılıwı múmkin:&lt;ref&gt;
{{Web deregi | url = https://msdn.microsoft.com/en-us/library/windows/desktop/aa380525%28v=vs.85%29.aspx| bet = User Name Formats| jumıs = MSDN| baspaxana = Microsoft| qaralǵan sáne = 2016-jıl 11-yanvar | citata = The down-level logon name format is used to specify a [[Windows domain|domain]] and a user account in that domain [...].}}
&lt;/ref&gt;

* Tiykarǵı paydalanıwshı atı (UPN) formatı - mısalı: UserName@Example.com
* Tómengi dárejeli kiriw atı formatı - mısalı: DOMAIN\UserName

== Terminologiya ==
Ayırım qolaylılıq qánigeleri &quot;paydalanıwshı&quot; terminine qarsı pikirlerin bildirip, onı ózgertiwdi usınıs etken&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://jnd.org/words_matter_talk_about_people_not_customers_not_consumers_not_users/| bet = Words Matter. Talk About People: Not Customers, Not Consumers, Not Users| avtor = Don Norman| sáne = 2008-jıl 17-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190825233932/https://jnd.org/words_matter_talk_about_people_not_customers_not_consumers_not_users/| arxivsáne = 2019-jıl 25-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 14-dekabr }}&lt;/ref&gt;. Don Norman bılay degen: &quot;Biziń qollanatuǵın jaman sózlerimizdiń biri - 'paydalanıwshılar'. Men 'paydalanıwshılar' sózin joq qılıw ushın gúres alıp barıp atırman. Men olardı 'adamlar' dep atawdı maqul kóremen&quot;&lt;ref name=&quot;centre-finesthour&quot;&gt;{{Web deregi| url = https://www.youtube.com/watch?v=WgJcUHC3qJ8| bet = Don Norman at UX Week 2008 © Adaptive Path| arxivurl = https://web.archive.org/web/20241231220952/https://www.youtube.com/watch?v=WgJcUHC3qJ8| arxivsáne = 2024-jıl 31-dekabr | sáne = February 2010 | qaralǵan sáne = 2010-jıl 8-noyabr }}&lt;/ref&gt;.

&quot;Paydalanıwshı&quot; termini kompyuter sistemaları hám baǵdarlamalıq ónimlerdiń qalay isleytuǵının tolıq túsiniw ushın kerek bolǵan texnikalıq bilimniń jetispewshiligin ańlatıwı múmkin. Tájiriybeli paydalanıwshılar baǵdarlamalardıń qosımsha múmkinshiliklerin paydalanadı, biraq olar [[Programmalastırıw|kompyuter programmalastırıw]] hám sistema administratorlıǵı qábiletine iye bolıwı shárt emes&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://help.sap.com/saphelp_nw70ehp2/helpdata/en/1e/013f420e09b26be10000000a155106/frameset.htm| bet = Power Users' Guide| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150627173157/https://help.sap.com/saphelp_nw70ehp2/helpdata/en/1e/013f420e09b26be10000000a155106/frameset.htm| arxivsáne = 2015-jıl 27-iyun | jumıs = SAP Help Portal| qaralǵan sáne = 2015-jıl 14-yanvar }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://technet.microsoft.com/en-us/magazine/hh824683.aspx| bet = Windows Confidential: Power to the Power User| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150404094645/https://technet.microsoft.com/en-us/magazine/hh824683.aspx| arxivsáne = 2015-jıl 4-aprel | avtor = Chen| at = Raymond| sáne = Feb 2012 | jumıs = Microsoft| qaralǵan sáne = 2015-jıl 14-yanvar }}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==

[[Kategoriya:Programmalıq injiniring]]
{{Derekler}}
__BÖLİDİMÖNDEMEW__</text>
      <sha1>bmmck20duhoya8f7gt9jpmgsb5yay44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23279</id>
    <revision>
      <id>274492</id>
      <parentid>274454</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94082" sha1="sea40tl2of6bebl8hheew5xljfh9a06" xml:space="preserve">'''Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw''' – [[2001|2001-jılı]] 17 [[Programmist (Baǵdarlamashı)|baǵdarlamashıdan]] ibarat «Agile Alyans» toparı tárepinen kelisilgen bahalıqlar hám principlerdi sáwlelendiretuǵın [[programmalıq támiynattı islep shıǵıw]] usıllarınıń ulıwma termini bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.agilealliance.org/agile101/| bet = What is Agile?| sáne = 2015-jıl 29-iyun | jumıs = Agile Alliance| qaralǵan sáne = 2024-jıl 16-iyul }}&lt;/ref&gt;. Olardıń «Agile Programmalıq Támiynattı Islep Shıǵıw Manifesti»nde jazılǵanınday, baǵdarlamashılar tómendegilerdi itibarǵa aladı&lt;ref name=&quot;AgileManifesto&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://agilemanifesto.org/| bet = Manifesto for Agile Software Development| arxivurl = | arxivsáne =  | avtor = Kent Beck| avtorsilteme = Kent Beck| jıl = 2001| jumıs = | baspaxana = Agile Alliance| qaralǵan sáne = 2010-jıl 14-iyun }}&lt;/ref&gt;:

* Processler hám qurallarǵa qaraǵanda '''jeke adamlar hám óz-ara qatnasıqlar'''
* Keń kólemli hújjetlerge qaraǵanda '''jumıs isleytuǵın baǵdarlama'''
* Shártnama dodalasıwǵa qaraǵanda '''tutınıwshılar menen birge islesiw'''
* Jobanı qatań túrde orınlawǵa qaraǵanda '''ózgerislerge juwap beriw'''

Ámeliyatshılar sol waqıttaǵı jańa ámeliyatlardan, sonıń ishinde ekstremal programmalastırıw, scrum, dinamikalıq sistemalardı islep shıǵıw usılı, adaptiv programmalıq támiynattı islep shıǵıw hám hújjetlestiriwge tiykarlanǵan, awır programmalıq támiynattı islep shıǵıw processlerine alternativ zárúrligine túsinikli bolıwdan ilham alǵanın aytadı&lt;ref name=&quot;LarmanGuide&quot;&gt;{{Cite book|last=Larman|first=Craig|year=2004|title=Agile and Iterative Development: A Manager's Guide|url=https://archive.org/details/agileiterativede0000larm|publisher=Addison-Wesley|isbn=978-0-13-111155-4|page=[https://archive.org/details/agileiterativede0000larm/page/27 27]}}&lt;/ref&gt;.

Agile kóz-qarastan kóplegen programmalıq támiynat islep shıǵıw ámeliyatları payda boldı. Bul Agilege tiykarlanǵan ámeliyatlar, geyde Agile (bas hárip penen)&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.rallydev.com/blog/engineering/agile-capital-vs-agile-lowercase| bet = Agile With a Capital &quot;A&quot; Vs. agile With a Lowercase &quot;a&quot;| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160105105258/https://www.rallydev.com/blog/engineering/agile-capital-vs-agile-lowercase| arxivsáne = 2016-jıl 5-yanvar | familiya = Rally| sáne = 2010 | qaralǵan sáne = 2015-jıl 9-sentyabr | url-status = unfit}}&lt;/ref&gt; dep atalıp, ózin-ózi shólkemlestiriwshi hám funkcional-aralıq komandalardıń olardıń tutınıwshı(lar)/aqırǵı paydalanıwshı(lar) menen birge islesiwi arqalı talaplar, ashılıwlar hám sheshimlerdi jaqsılawdı óz ishine aladı&lt;ref name=&quot;WhatIsAgile&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.agilealliance.org/the-alliance/what-is-agile/| bet = What is Agile Software Development?| sáne = 2013-jıl 8-iyun | baspaxana = Agile Alliance| qaralǵan sáne = 2015-jıl 4-aprel }}&lt;/ref&gt;.

Agile kóz-qaras hám Agilege tiykarlanǵan ámeliyatlardıń programmalıq támiynat islep shıǵıw processin jaqsılaytuǵını haqqında kóp jaǵdaylıq dáliller bar bolsa da, empirikalıq dáliller sheklengen hám tolıq isendiretuǵın emes&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Dybå|first1=Tore|last2=Dingsøyr|first2=Torgeir|title=Empirical studies of agile software development: A systematic review|url=https://archive.org/details/sim_information-and-software-technology_2008-08_50_9-10/page/n4|journal=Information and Software Technology|date=1 August 2008|volume=50|issue=9–10|pages=833–859|doi=10.1016/j.infsof.2008.01.006| til =en|issn=0950-5849}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Lee|first1=Gwanhoo|last2=Xia|first2=Weidong|date=2010|title=Toward Agile: An Integrated Analysis of Quantitative and Qualitative Field Data on Software Development Agility|journal=MIS Quarterly|volume=34|issue=1|pages=87–114|doi=10.2307/20721416}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Kroll|first1=J.|last2=Richardson|first2=I.|date=2018|title=Empirical evidence in follow the Sun software development: A systematic mapping study|journal=Information and Software Technology|volume=93|pages=30–44|doi=10.1016/j.infsof.2017.08.011}}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxı ==
Iteraciyalıq hám inkrementallıq programmalıq támiynat islep shıǵıw usılların 1957-jılǵa shekem izlewge boladı, al evolyuciyalıq joba basqarıw&lt;ref name=&quot;EvolutionaryProjectManagement&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.gilb.com/Project-Management| bet = Evolutionary Project Management (Original page, external archive)| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160327214807/http://www.gilb.com/Project-Management| arxivsáne = 2016-jıl 27-mart | baspaxana = Gilb| qaralǵan sáne = 2017-jıl 30-aprel }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://concepts.gilb.com/tiki-page.php?pageName=Evolutionary-Project-Management| bet = Evolutionary Project Management (New page)| baspaxana = Gilb| qaralǵan sáne = 2017-jıl 30-aprel }}&lt;/ref&gt; hám adaptiv programmalıq támiynattı islep shıǵıw&lt;ref name=&quot;edmonds1974&quot;&gt;{{Cite journal|title=A Process for the Development of Software for Nontechnical Users as an Adaptive System}}&lt;/ref&gt; 1970-jıllardıń basında payda bolǵan&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Evolutionary development}}&lt;/ref&gt;.

1990-jıllar dawamında bir qatar jeńil programmalıq támiynat islep shıǵıw usılları sın-pikirshiler tárepinen júdá qatań tártipke salınǵan, jobalanǵan hám mikro-basqarılǵan dep sıpatlanǵan sol waqıttaǵı awır usıllarǵa (kóbinese birgelikte sarqırama (waterfall) dep atalatuǵın) reakciya retinde rawajlandı&lt;ref&gt;{{Citation |title=Heavyweight project organizationHEAVYWEIGHT PROJECT ORGANIZATION | sáne =2000 |url=https://doi.org/10.1007/1-4020-0612-8_400 |work=Encyclopedia of Production and Manufacturing Management |pages=261–262 |editor-last=Swamidass |editor-first=P. M. |access-date=2022-06-22 |place=Boston, MA |publisher=Springer US | til =en |doi=10.1007/1-4020-0612-8_400 |isbn=978-1-4020-0612-8}}&lt;/ref&gt;. Bul jeńil usıllardı óz ishine aldı: tez qollanbalardı islep shıǵıw (RAD), 1991-jıldan; birlesken process (UP) hám dinamikalıq sistemalardı islep shıǵıw usılı (DSDM), ekewi de 1994-jıldan; Scrum, 1995-jıldan; Crystal Clear hám ekstremal programmalastırıw (XP), ekewi de 1996-jıldan; hám funkciyaǵa baǵdarlanǵan islep shıǵıw (FDD), 1997-jıldan. Bulardıń hámmesi Agile Manifesti járiyalanıwınan aldın payda bolǵan bolsa da, házir olar birgelikte Agile programmalıq támiynat islep shıǵıw usılları dep ataladı.

1991-jıldan baslap, óndiris hám basqarıw oy-pikirlewinde&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sanchez|first=Luis|date=November 2010|title=A Review of Agile Manufacturing Systems|url=https://www.researchgate.net/publication/261652716|journal=International Journal of Production Research|issue=39(16):3561-3600}}&lt;/ref&gt; Lean basqarıwınan kelip shıqqan uqsas ózgerisler júrip atırǵan edi.

2001-jılı on jeti programmalıq támiynat baǵdarlamashısı jeńil islep shıǵıw usılların talqılaw ushın Yuta shtatındaǵı Snouberd kurortında jıynaldı. Olar: Kent Bek (Ekstremal Programmalastırıw), Uord Kanningem (Ekstremal Programmalastırıw), Deyv Tomas (Pragmatikalıq Programmalastırıw, Ruby), Djeff Sazerlend (Scrum), Ken Shvaber (Scrum), Djim Xaysmit (Adaptiv Programmalıq Támiynattı Islep shıǵıw), Alister Kokbern (Crystal), Robert K. Martin (SOLID), Mayk Bidl (Scrum), Ari van Bennekum, Martin Fauler (OOAD hám [[UML]]), Djeyms Grenning, Endryu Xant (Pragmatikalıq Programmalastırıw, Ruby), Ron Djeffris (Ekstremal Programmalastırıw), Djon Kern, Brayan Marik (Ruby, Testten ótkiziwge baǵdarlanǵan islep shıǵıw), hám Stiv Mellor (OOA). Bul topar, Agile Alyans, Agile Programmalıq Támiynattı Jaratıw Manifestin járiyaladı.

2005-jılı Kokbern hám Xaysmit basqarǵan topar Agile programmalıq támiynat islep shıǵıw usılları boyınsha programmalıq támiynat jobaların basqarıwǵa jol kórsetiw ushın joba basqarıw principleriniń qosımshasın, Óz-ara Ǵárezlilik Basqarması Deklaraciyasın jazdı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://pmdoi.org| bet = Declaration of Interdependence| arxivurl = https://web.archive.org/web/20180127094805/http://www.pmdoi.org/| arxivsáne = 2018-jıl 27-yanvar | avtor = Anderson| at = David| jıl = 2005| qaralǵan sáne = 2018-jıl 4-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

2009-jılı Martin menen islegen topar kásiplik minez-qulıq hám sheberlikke muwapıq Agile [[programmalıq támiynattı islep shıǵıw]]ǵa jol kórsetiw ushın programmalıq támiynat islep shıǵıw principleriniń keńeytiliwin, Programmalıq Támiynat Sheberligi Manifestin jazdı.

2011-jılı Agile Alyans dúnya júzindegi Agile ámeliyatshılar jámiyeti tárepinen túsindirme hám tájiriybe kórsetpeleri menen birge Agile ámeliyatlar, terminler hám elementlerdiń jumıs anıqlamalarınıń rawajlanıp baratırǵan [[ashıq kodlı]] jıynaǵı Agile Ámeliyatlar Kórsetpesin (2016-jılı Agile Glossariyi dep qayta atalǵan) dúzdi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.agilealliance.org/how-you-can-help-the-agile-alliance-help-you/|title=How You Can Help Agile Alliance Help You|last=McDonald|first=Kent| sáne =1 November 2016|journal=Agile Alliance Blog}}&lt;/ref&gt;.

== Qádiriyatlar hám principler ==

=== Qunlılıqlar ===
Agile manifesti bılay oqıladı:

''Bizler programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń jaqsıraq usılların onı islew hám basqalarǵa onı islewge járdem beriw arqalı ashıp atırmız. Bul jumıs arqalı bizler tómendegilerdi qádirlewge keldik:''

* Processler hám qurallarǵa qaraǵanda '''jeke adamlar hám óz-ara qatnasıqlar'''
* Keń kólemli hújjetlerge qaraǵanda '''jumıs isleytuǵın baǵdarlama'''
* Shártnama dodalasıwǵa qaraǵanda '''tutınıwshılar menen birge islesiw'''
* Jobanı qatań túrde orınlawǵa qaraǵanda '''ózgerislerge juwap beriw'''

''Yaǵnıy, oń táreptegi elementlerdiń qádiri bar bolsa da, bizler shep táreptegi elementlerdi kóbirek qádirleymiz.''

Skott Ambler bılay túsindirdi:&lt;ref name=&quot;abmmw&quot;&gt;
{{Web deregi | url = http://www.ambysoft.com/essays/agileManifesto.html| bet = Examining the Agile Manifesto| baspaxana = Ambysoft Inc.| qaralǵan sáne = 2011-jıl 6-aprel }}&lt;/ref&gt;

* Qurallar hám processler áhmiyetli, biraq kompetentli adamlardıń birge tásirli islesiwi kóbirek áhmiyetli. 
* Jaqsı hújjetler programmalıq támiynattıń qalay qurılǵanın hám onı qalay paydalanıwdı túsiniwge járdem beriwde paydalı, biraq rawajlandırıwdıń tiykarǵı maqseti hújjetlerdi emes, al programmalıq támiynattı jaratıw. 
* Shártnama áhmiyetli, biraq ol tutınıwshılar menen tıǵız islesip, olardıń ne kerek ekenin biliwdiń ornın basa almaydı. 
* Proekttiń jobası áhmiyetli, biraq ol texnologiya yaki ortalıqtaǵı ózgerislerge, steykxolderlerdiń basımlıqlarına hám adamlardıń mashqala hám onıń sheshimin túsiniwine beyimlesiw ushın júdá qatań bolmawı kerek.

Agile Alyansı atınan manifestti tanıstırıp, Djim Xaysmit bılay dedi,

«Agile háreketi metodologiyaǵa qarsı emes, ámelde bizlerdiń kópshiligimiz metodologiya sózine isenimdi qaytarıwdı qáleymiz. Bizler teńsalmaqlıqtı qaytarıwdı qáleymiz. Bizler modellestiriwdi qabıl etemiz, biraq qanday da bir diagrammanı shań basqan korporativ repozitoriyge qoyıw ushın emes. Bizler hújjetlestiriwdi qabıl etemiz, biraq hesh qashan saqlanbaytuǵın hám siyrek qollanılatuǵın júzlegen betlik tomlardı emes. Bizler jobalaymız, biraq turbulentli ortalıqta jobalawdıń sheklerin tán alamız. XP yaki SCRUM yamasa basqa qanday da bir Agile Metodologiyalarınıń jaqlawshıların 'xakerler' dep ataytuǵınlar hám metodologiyalar hám xaker termininiń dáslepki anıqlaması haqqında xabarsız.» - Djim Xaysmit, Tariyx: Agile Manifesti.

=== Principler ===
Qádiriyatlar tómendegi principlerge tiykarlanǵan:&lt;ref name=&quot;ManifestoPrinciples&quot;&gt;
{{Web deregi | url = http://www.agilemanifesto.org/principles.html| bet = Principles behind the Agile Manifesto| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100614043008/http://www.agilemanifesto.org/principles.html| arxivsáne = 2010-jıl 14-iyun | avtor = Kent Beck| avtorsilteme = Kent Beck| jıl = 2001| baspaxana = Agile Alliance| qaralǵan sáne = 2010-jıl 6-iyun }}&lt;/ref&gt;

# Paydalı programmalıq támiynattı erte hám úziliksiz jetkiziw arqalı tutınıwshınıń qanaatlanıwın támiyinlew. 
# Islep shıǵıwdıń kesh basqıshlarında bolsa da, ózgeretuǵın talaplardı maqul kóriw. 
# Jumıs isleytuǵın programmalıq támiynattı jiyi jetkiziw (aylar emes, hápteler dawamında). 
# Biznes adamları hám baǵdarlamashılar arasında tıǵız, kúndelikli birge islesiw. 
# Proektler ilhamlanǵan jeke adamlar átirapında qurıladı, olarǵa iseniw kerek. 
# Júzbe-júz sóylesiw kommunikaciyanıń eń jaqsı forması (bir jerde bolıw). 
# Jumıs isleytuǵın programmalıq támiynat progresstiń tiykarǵı ólshemi bolıp tabıladı. 
# Turaqlı tezlikti saqlay alatuǵın turaqlı rawajlanıw. 
# Texnikalıq sheberlikke hám jaqsı dizaynǵa turaqlı itibar. 
# Ápiwayılıq – islenbegen jumıs muǵdarın maksimumǵa jetkeriw óneri – áhmiyetli. 
# Eń jaqsı arxitekturalar, talaplar hám dizaynlar ózin-ózi shólkemlestiriwshi komandalardan kelip shıǵadı. 
# Komanda turaqlı túrde qalay nátiyjelirek bolıw haqqında oylanadı hám muwapıqlastıradı..

== Sholıw ==

=== Iteraciyalıq, inkrementallıq hám evolyuciyalıq ===
Kópshilik Agile islep shıǵıw usılları ónim islep shıǵıw jumısın aldın-ala jobalaw hám dizayn muǵdarın minimumǵa keltiretuǵın kishi inkrementlerge bóledi. Iteraciyalar, yamasa sprintler - bul ádette bir hápteden tórt háptege shekem dawam etetuǵın qısqa waqıt aralıqları (waqıt qutıları).: 20 Hárbir iteraciya funkcional-aralıq komandanıń barlıq funkciyalarda islewin óz ishine aladı: jobalaw, analiz, dizayn, [[Programmalastırıw|kod jazıw]], blok testlew hám qabıllaw testlewi. Iteraciya aqırında steykxolderlerge jumıs islep turǵan ónim kórsetiledi. Bul ulıwma qáwipti minimumǵa keltiredi hám ónimniń ózgerislerge tez beyimlesiwine múmkinshilik beredi. Iteraciya bazar shıǵarılıwın tastıyıqlaw ushın jetkilikli funkcionallıqtı qospawı múmkin, biraq maqset hárbir iteraciya aqırında jetkilikli shıǵarılıwdı (minimal qáteler menen) alıw bolıp tabıladı. Inkrementallıq rawajlanıw arqalı ónimler aqırǵı shıǵarılıw kúninde jedel túrde qulaw ornına hárbir iteraciyalıq faza dawamında «jiyi hám erte qulaw» ushın orınǵa iye. Ónimdi yamasa jańa funkciyaladı shıǵarıw ushın bir neshe iteraciyalar talap etiliwi múmkin. Jumıs islep turǵan programmalıq támiynat progresstiń tiykarǵı ólshemi bolıp tabıladı.

Agile usıllarınıń tiykarǵı artıqmashılıǵı bazarǵa tez shıǵıw hám qáwiplerdi azaytıw bolıp tabıladı. Ádette bazarǵa kishirek inkrementler shıǵarıladı, bul paydalanıwshı talaplarına juwap bermeytuǵın ónimdi islep shıǵıwdıń waqıt hám qarjılıq qáwip-qáterlerin azaytadı.

=== Nátiyjeli hám júzbe-júz kommunikaciya ===
Programmalıq támiynattı islep shıǵıw boyınsha Agile manifestiniń 6-shı principi bılay deydi: «Islep shıǵıw komandasına hám komanda ishinde informaciya jetkiziwdiń eń ónimli hám nátiyjeli usılı - júzbe-júz sóylesiw». 2001-jılı jazılǵan manifest, video konferenciya keń qollanılmaǵan waqıtta, bunı informaciya uzatıwǵa baylanıslı aytadı, komandalar birge jaylasıwı kerek degendi ańlatpaydı.

Birge jaylasıw principi boyınsha bir komandadaǵı birge isleytuǵın adamlar komanda sıpatında identifikaciyanı jaqsıraq ornatıw hám kommunikaciyanı jaqsılaw ushın birge otırıwı kerek&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.infoq.com/news/collaborative-team-space-study| bet = Study: Co-Located Teams vs. the Cubicle Farm| avtor = Preuss| at = Deborah Hartmann| sáne = 2006-jıl 13-oktyabr | jumıs = InfoQ| qaralǵan sáne = 2018-jıl 23-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Bul júzbe-júz óz-ara qatnasıqtı, ideal jaǵdayda taxta aldında, támiyinleydi, bul ádette telefon, turaqlı chat, wiki yamasa elektron pochta arqalı sorawlar hám juwaplar berilgende alınatuǵın cikl waqıtın qısqartadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.pearson.com/us/higher-education/program/Cockburn-Agile-Software-Development-The-Cooperative-Game-2nd-Edition/PGM38838.html| bet = Agile Software Development: The Cooperative Game| avtor = Cockburn| at = Alistair| sáne = 2007 | til = en| jumıs = www.pearson.com| baspaxana = Addison-Wesley Professional| qaralǵan sáne = 2018-jıl 23-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. [[COVID-19 pandemiyası]] waqtında aralıqtan jumıs islewdiń keń qabıl etiliwi hám qurallardıń ózgeriwi menen, birge jaylasıw hám tarqatılǵan jumıs átirapında kóbirek izertlewler ótkerilgen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.managers.org.uk/knowledge-and-insights/research-thought-leadership/management-transformed/| bet = Management Transformed &amp;#124; Research}}&lt;/ref&gt;, olar bir jerde jaylasıwdıń barǵan sayın az áhmiyetli bolıp baratırǵanın kórsetedi.

Qaysı islep shıǵıw usılı qollanılıwına qaramastan, hárbir komanda tutınıwshı wákilin qamtıwı kerek (Scrum-da ónim iyesi dep ataladı). Bul wákil steykxolderler tárepinen olardıń atınan háreket etiw ushın kelisiledi hám iteraciya dawamında baǵdarlamashılardıń sorawlarına juwap beriw ushın jetkilikli bolıwǵa jeke minnetleme aladı. Hárbir iteraciya aqırında, joba steykxolderleri tutınıwshı wákili menen birge investiciya qaytımın (ROI) optimallastırıw hám tutınıwshı mútájlikleri hám kompaniya maqsetleri menen sáykeslikti támiyinlew maqsetinde progressti kórip shıǵadı hám basımlıqlardı qayta bahalaydı. Hárbir faza aqırında jiyi óz-ara tásir hám kórip shıǵıw arqalı detallı bayan etilgen steykxolderler qanaatlanıwınıń áhmiyetligi, bul usıldıń kóbinese tutınıwshıǵa baǵdarlanǵan metodologiya dep belgileniwiniń sebebi bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Jain|first=Parita|title=2018 7th International Conference on Reliability, Infocom Technologies and Optimization (Trends and Future Directions) (ICRITO)| sáne =August 2018}}&lt;/ref&gt;.

==== Informaciya radiatorı ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwda, informaciya radiatorı - bul (ádette úlken) fizikalıq displey, jabısqaq qaǵazlar menen taxta yamasa usıǵan uqsas, islep shıǵıw komandasınıń qasında kórinetuǵın jerde jaylasqan, ótip ketiwshiler kóre alatuǵın jerde. Ol ónimdi islep shıǵıw statusınıń jańalanǵan qısqasha mazmunın kórsetedi. Qurılıs jaqtısı indikatorı da komandanı olardıń ónimdi islep shıǵıwınıń házirgi statusı haqqında xabardar etiw ushın paydalanılıwı múmkin.

=== Júdá qısqa keri baylanıs hám beyimlesiw cikli ===
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdaǵı ulıwmalıq ózgeshelik - bul kúndelikli stend-ap (Scrum strukturasında kúndelikli scrum dep ataladı). Qısqa sessiyada (mısalı, 15 minut), komanda aǵzaları óz maqsetlerine qaray qalay ilgerilep atırǵanın kollektiv bolıp kórip shıǵadı hám olar óz kózqarasların beyimlewi kerek pe, sonı kelisip aladı. Kelisilgen waqıt sheklewinde qalıw ushın, komandalar kóbinese ápiwayı kodlanǵan sorawlardı qollanadı (mısalı, olar aldıńǵı kúni neni tamamlaǵanı, sol kúni neni tamamlawdı maqset etkeni hám ilgerilewge qanday da bir tosqınlıqlar yamasa qáwipler bar ma), hám tolıǵı menen talqılawlardı hám máseleni sheshiwdi stend-aptan keyinge qaldıradı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.eylean.com/Publications/DownloadPublication/3443705e-1697-4557-8327-ff8644fab40b?name=Whitepaper---Developing-agile-project-task-and-team-management-practices| bet = Developing agile project task and team management practices| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140915141234/http://www.eylean.com/Publications/DownloadPublication/3443705e-1697-4557-8327-ff8644fab40b?name=Whitepaper---Developing-agile-project-task-and-team-management-practices| arxivsáne = 2014-jıl 15-sentyabr | avtor = Vasiliauskas| at = Vidas| sáne = 2014 | baspaxana = Eylean| qaralǵan sáne = 2014-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

=== Sapaǵa itibar ===
[[Fayl:Pair_programming_1.jpg|oñğa|nobaý|XP-de qollanılatuǵın agile islep shıǵıw texnikası, juplıq programmalastırıw]]
Úziliksiz integraciya, avtomatlastırılǵan blok testlew, juplıq programmalastırıw, test arqalı islep shıǵıw, dizayn úlgileri, minez-qulıq arqalı islep shıǵıw, [[Domenge baǵdarlanǵan dizayn|domen arqalı]] islep shıǵıw, kodtı qayta islew hám basqa texnikalar kóbinese sapanı jaqsılaw hám ónimdi rawajlandırıw jetikligin arttırıw ushın qollanıladı. Bul dáslepki baslamadan sapanı jobalaw hám qurıwǵa hám hár qanday waqıtta, yamasa hesh bolmaǵanda hárbir iteraciyanıń aqırında tutınıwshılarǵa programmalıq támiynattı kórsete alıwǵa tiykarlanǵan.

== Filosofiya ==
Dástúrli programmalıq támiynat injeneriyası menen salıstırǵanda, agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw tiykarınan dinamikalıq, deterministik emes hám sızıqlı emes qásiyetlerge iye quramalı sistemalarǵa hám ónim rawajlandırıwǵa baǵdarlanǵan. Dáslepki basqıshlarda anıq bahalawlar, turaqlı jobalar hám boljawlardı alıw kóbinese qıyın, hám olarǵa isenim dárejesi tómen bolıwı múmkin. Agile ámeliyatshıları qádirli nárseniń dálili alınıwı múmkin bolǵanǵa deyin kerek bolǵan «isenim sekiriwin» azaytıw ushın óz erkinen paydalanadı&lt;ref name=&quot;Mitchell2016&quot;&gt;{{Cite book|last=Mitchell|first=Ian|year=2016|title=Agile Development in Practice|publisher=Tamare House|isbn=978-1-908552-49-5|page=11}}&lt;/ref&gt;. Talaplar hám dizayn payda bolıwshı dep esaplanadı. Úlken aldın-ala specifikaciyalar bunday jaǵdaylarda kóp ısıraptı keltirip shıǵarıwı múmkin, yaǵnıy ekonomikalıq jaqtan durıs emes. Bul tiykarǵı dáliller hám aldıńǵı sanaat tájiriybesi, tabıslardı hám sátsizliklerdi jıllar dawamında úyrenip, agile islep shıǵıwınıń beyimlesiwshi, iterativli hám evolyuciyalıq islep shıǵıwǵa táreptarlıǵınıń payda bolıwına járdem berdi&lt;ref name=&quot;LarmanGuide&quot;/&gt;.

=== Beyimlesiwshi hám boljawshı ===
Islep shıǵıw usılları beyimlesiwshiden boljawshıǵa deyin dawam etetuǵın kontinuumda jaylasqan&lt;ref name=&quot;boehm2004App&quot;&gt;{{Cite book|last=Boehm|first=B.|title=Balancing Agility and Discipline: A Guide for the Perplexed|url=https://archive.org/details/balancingagility0000boeh|publisher=Addison-Wesley|year=2004|isbn=978-0-321-18612-6}} Appendix A, pages&amp;nbsp;165–194&lt;/ref&gt;. Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları bul kontinuumnıń beyimlesiwshi tárepinde jaylasqan. Beyimlesiwshi islep shıǵıw usıllarınıń bir tiykarǵı ózgesheligi - bul keste jobalawǵa tolqınlı kózqaras, ol belgilerdi anıqlaydı, biraq olarǵa jetiw jolında iykemlilik qaldıradı, sonday-aq belgilerdiń ózleriniń ózgeriwine imkaniyat beredi&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Agile and Iterative Development: A Manager's Guide|last=Larman|first=Craig|year=2004|page=253|publisher=Addison-Wesley Professional|isbn=9780131111554}}&lt;/ref&gt;.

Beyimlesiwshi usıllar tez ózgeriwshi reallıqqa tez beyimleniwge itibar beredi. Joba talapları ózgergende, beyimlesiwshi komanda da ózgeredi. Beyimlesiwshi komanda keleshekte ne bolatuǵının anıq súwretlewde qıyınshılıq kóredi. Sáne qanshelli alıs bolsa, beyimlesiwshi usıl sol sánede ne bolatuǵını haqqında sonshelli gúńgirt boladı. Beyimlesiwshi komanda kelesi háptede qanday tapsırmalardı orınlaytuǵının anıq bayanlay almaydı, tek kelesi ay ushın jobalastırılǵan ózgesheliklerdi ayta aladı. Altı aydan keyin bolatuǵın reliz haqqında soraǵanda, beyimlesiwshi komanda tek relizdiń missiya málimlemesin yamasa kútilgen qun hám qárejet haqqında málimlemeni xabarlay alıwı múmkin.

Boljawshı usıllar, kerisinshe, keleshekti tolıǵı menen talqılaw hám jobalawǵa hám belgili qáwiplerge qarap baǵdarlanǵan. Eń shegaradan tıs, boljawshı komanda islep shıǵıw processiniń pútkil dawamında jobalanǵan ózgeshelikler hám tapsırmalardı anıq xabarlay aladı. Boljawshı usıllar dáslepki fazanı nátiyjeli talqılawǵa tiykarlanadı, hám eger bul qattı qáte ketse, joba baǵdarın ózgertiwde qıyınshılıq kóriwi múmkin. Boljawshı komandalar kóbinese tek eń qunlı ózgerislerdi qarastırıwın támiyinlew ushın ózgerislerdi baqlaw keńesin dúzedi.

Beyimlesiwshi (agile yamasa qunǵa baǵdarlanǵan) hám boljawshı (jobaǵa baǵdarlanǵan) usıllar arasında tańlaw ushın qáwip analizi qollanılıwı múmkin. Barry Boehm hám Richard Turner kontinuumnıń hárbir tárepiniń óz tiykarı bar dep usınıs etedi, tómendegishe:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Hár túrli islep shıǵıw usıllarınıń tiykarları
! style=&quot;width: 33%&quot; |Qunǵa baǵdarlanǵan usıllar (agile)
! style=&quot;width: 33%&quot; |Jobaǵa baǵdarlanǵan usıllar (waterfall)
!Formal usıllar
|-
|Tómen áhmiyetlik
|Joqarı áhmiyetlik
|Ekstremal áhmiyetlik
|-
|Joqarı dárejeli baǵdarlamashılar
|Kishi dárejeli baǵdarlamashılar(?)
|Joqarı dárejeli baǵdarlamashılar
|-
|Talaplar jiyi ózgeredi
|Talaplar jiyi ózgermeydi
|Sheklengen talaplar, sheklengen ózgeshelikler, Virt nızamın qarań
|-
|Baǵdarlamashılardıń az sanı
|Baǵdarlamashılardıń kóp sanı
|Modellestiriwge bolatuǵın talaplar
|-
|Ózgeriske juwap beretuǵın mádeniyat
|Tártipti talap etetuǵın mádeniyat
|Ekstremal sapa
|}

=== Agile hám (sarqırama) waterfall salıstırması ===
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları menen waterfall arasındaǵı ayırmashılıqlardıń biri - bul sapa hám testlewge bolǵan usıl. Waterfall modelinde, jumıs programmalıq támiynattı islep shıǵıw ómirlik cikli (SDLC) fazaları arqalı júredi - bir faza basqası baslanıwdan aldın tamamlanıwı kerek - sonlıqtan testlew fazası bólek hám qurıw fazasınan keyin keledi. Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwında, degen menen, testlew programmalastırıw menen birdey iteraciyada tamamlanadı.

Testlew hár iteraciyada orınlanatuǵını sebepli - ol programmalıq támiynattıń kishi bólegin rawajlandıradı - paydalanıwshılar programmalıq támiynattıń sol jańa bóleklerin jiyi qollana aladı hám qunın tastıyıqlay aladı. Paydalanıwshılar programmalıq támiynattıń jańalanǵan bóleginiń haqıyqıy qunın bilgennen keyin, olar programmalıq támiynattıń keleshegi haqqında jaqsıraq sheshimler qabıl ete aladı. Hár iteraciyada qun retrospektivası hám programmalıq támiynattı qayta jobalaw sessiyasın ótkeriw - Scrum ádette tek eki háptelik iteraciyalarǵa iye - komandaǵa jetkerip atırǵan qunın maksimumǵa jetkeriw ushın óz jobaların úziliksiz beyimlewge járdem beredi. Bul jobalaw-orınlaw-tekseriw-háreket (PDCA) cikline uqsas úlgige ámel etedi, sebebi jumıs jobalanadı, orınlanadı, tekseriledi (sholıw hám retrospektivada) hám kelisilgen hár qanday ózgerisler ámelge asırıladı.

Bul iterativ usıl proekt pikirlewine qaraǵanda ónimdi qollap-quwatlaydı. Bul islep shıǵıw processi dawamında úlken iykemlilik beredi; proektlerde talaplar basınan anıqlanadı hám belgilenedi, bul olardı keyin ózgertiwdi qıyınlastıradı. Iterativ ónimdi islep shıǵıw programmalıq támiynatqa biznes ortalıq yamasa bazar talaplarındaǵı ózgerislerge juwap beriw ushın rawajlanıwǵa múmkinshilik beredi.

=== Kod hám hújjetlestiriw ===
IEEE Computer jurnalına jazǵan xatında Stiven Rakitin Agile programmalıq támiynateı islep shıǵıw haqqında gúmanlanıw bildirip, onı «programmalıq injeneriya tártibin buzıwǵa jáne bir háreket» dep atadı hám «tolıq hújjetlestiriwge qaraǵanda isleytuǵın programmalıq támiynat áhmiyetlirek» degen principti «bizler barlıq waqtımızdı kod jazıwǵa jumsaǵımız keledi. Esińizde bolsın, haqıyqıy baǵdarlamashılar hújjetlestiriw jazbaydı» dep awdardı&lt;ref name=&quot;rakitin2001&quot;&gt;{{Cite journal| last=Rakitin| first=Steven R.| title= Manifesto Elicits Cynicism: Reader's letter to the editor by Steven R. Rakitin|journal=IEEE Computer| volume=34| number=12 | doi = 10.1109/MC.2001.10095 | year=2001| page=4| s2cid=221106984|quote=The article titled 'Agile Software Development: The Business of Innovation' ... is yet another attempt to undermine the discipline of software engineering ... We want to spend all our time coding. Remember, real programmers don't write documentation.}}&lt;/ref&gt;.

Bul pikir Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdı qollap-quwatlawshılar tárepinen dawǵa aylandı. Olar baǵdarlamashılar, eger bul tiyisli maqsetlerge erisiwdiń eń jaqsı usılı bolsa, hújjetlestiriw jazıwı kerek, biraq kóbinese bul maqsetlerge erisiwdiń statikalıq hújjetlestiriw jazıwdan góre jaqsıraq usılları bar ekenin aytadı&lt;ref name=&quot;agiledoc&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.agilemodeling.com/essays/agileDocumentation.htm| avtor = Scott Ambler| bet = Agile/Lean Documentation: Strategies for Agile Software Development| sáne = 2023-jıl 16-aprel }}&lt;/ref&gt;.
Skot Ambler hújjetlestiriw «tek jetkilikli dárejede jaqsı» (TJDJ) bolıwı kerek dep aytadı, óytkeni júdá kóp yamasa tolıq hújjetlestiriw ádette ısırapgershilikke alıp keledi, al baǵdarlamashılar siyrek jaǵdaylarda tolıq hújjetlestiriwge isenedi, óytkeni ol ádette kod penen úylespeydi&lt;ref&gt;{{Web deregi | avtor = Scott Ambler| url = http://www.agilemodeling.com/essays/barelyGoodEnough.html| bet = Just Barely Good Enough Models and Documents: An Agile Best Practice| qaralǵan sáne = 2014-jıl 24-yanvar | arxivsáne = 2014-jıl 8-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20141008163437/http://www.agilemodeling.com/essays/barelyGoodEnough.html| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.&lt;ref name=&quot;agiledoc&quot;/&gt; Sonıń menen birge, júdá az hújjetlestiriw de texnikalıq xızmet kórsetiw, baylanıs, úyreniw hám bilimlerdi bólisiw ushın mashqalalar keltirip shıǵarıwı múmkin. Alister Kokbern Crystal Clear usılı haqqında bılay jazdı:

{{Blockquote|text=Crystal rawajlanıwdı birge islesiw oyınlarınıń qatarı dep esaplaydı hám hújjetlestiriwdiń keyingi oyında jeńiske erisiwge járdem beriwi ushın jetkilikli bolıwına itibar beredi. Crystal ushın jumıs ónimlerine qollanıw jaǵdayları, qáwip dizimi, iteraciya jobası, tiykarǵı domen modelleri hám tańlawlar haqqında maǵlıwmat beriw ushın dizayn jazbaları kiredi... Degen menen, bul hújjetler ushın úlgiler joq hám táriyipler anıq emes, biraq maqset anıq - keyingi oyın ushın jetkilikli hújjetlestiriw. Men bunı óz komandama bárhama bılay túsindiremen: eger siz erteń komandaǵa qosılsańız, neni bilgińiz keler edi.|sign=Alister Kokbern&lt;ref&gt;{{Web deregi | avtor = Geoffrey Wiseman| sáne = 2007-jıl 18-iyul | bet = Do Agile Methods Require Documentation?| url = http://www.infoq.com/news/2007/07/agile-methods-documentation| baspaxana = InfoQ}} quoting {{Web deregi | familiya = Cooper| at = Ian| sáne = 2007-jıl 6-iyul | url = https://ianhammondcooper.wordpress.com/2007/07/06/agile-and-documentation/| bet = Staccato Signals:Agile and Documentation| jumıs = WordPress.com}}&lt;/ref&gt;}}

== Metodlar ==
[[Fayl:SoftwareDevelopmentLifeCycle.jpg|thumb|right|Programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń ómirlik ciklin qollaw&lt;ref name=&quot;Abrahamsson2002&quot;&gt;{{cite tech report|first=Pekka|last=Abrahamson|first2=Outi|last2=Salo|first3=Jussi|last3=Ronkainen|first4=Juhani|last4=Warsta|name-list-style=vanc|title=Agile software development methods: Review and analysis|number=478|institution=[[VTT]]|year=2002|url=http://www.vtt.fi/inf/pdf/publications/2002/P478.pdf}}&lt;/ref&gt;]]
[[Fayl:Unified_Process_Model_for_Iterative_Development.svg|thumb|right|Agile birlesken process (AUP) birlesken processke tiykarlanǵan (iteraciyalıq hám inkremental programmalıq támiynattı islep shıǵıw processi sheńberi).]] 
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń ómirlik ciklınıń keń spektrin qollaydı.&lt;ref name=&quot;Abrahamsson2002&quot; /&gt; Ayırım usıllar ámeliyatlarǵa itibar beredi (mısalı, XP, pragmatikalıq programmalastırıw, Agile modellestiriw), al ayırımları jumıs aǵımın basqarıwǵa itibar beredi (mısalı, Scrum, Kanban). Ayırımları talaplardı anıqlaw hám rawajlandırıw iskerliklerin qollaydı (mısalı, FDD), al ayırımları rawajlanıwdıń tolıq ómirlik ciklın qamtıwǵa umtıladı (mısalı, DSDM, RUP).

Belgili Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw sheńberlerine tómendegiler kiredi:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Sheńber
! Tiykarǵı úles qosıwshı(lar)
|-
| Adaptiv programmalıq támiynattı islep shıǵıw (ASD) || Djim Xaysmit, Sem Bayer
|-
| Agile modellestiriw || Skott Ambler, Robert Sesil Martin
|-
| Agile birlesken process (AUP) || Skott Ambler
|-
| Tártipli Agile jetkerip beriw || Skott Ambler
|-
| Dinamikalıq sistemalardı rawajlandırıw usılı (DSDM) ||Djennifer Steplton
|-
| Ekstremal programmalastırıw (XP) || Kent Bek, Robert Sesil Martin
|-
| Ózgeshelikke baǵdarlanǵan rawajlandırıw (FDD) || Djeff De Luka
|-
| Juqa programmalıq támiynattı islep shıǵıw || Meri Poppendik, Tom Poppendik
|-
| Juqa startap || Erik Ris
|-
| Kanban || Taichi Ono
|-
| Tez qollanba rawajlandırıw (RAD) || Djeyms Martin
|-
| Scrum || Ken Shvaber, Djeff Sazerlend
|-
| Scrumban ||
|}

=== Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw ámeliyatları ===
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw bir qatar anıq ámeliyatlar menen qollanıladı, olar talaplar, dizayn, modellestiriw, kodlaw, testlew, jobalaw, qáwiplerdi basqarıw, process, sapa hám taǵı basqa tarawlardı qamtıydı. Geypara belgili Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw ámeliyatlarına tómendegiler kiredi&lt;ref name=&quot;Agile Practices Guide&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://guide.agilealliance.org/| bet = Guide to Agile Practices| baspaxana = the Agile Alliance| url-status = dead| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140209152034/http://guide.agilealliance.org/| arxivsáne = 2014-jıl 9-fevral }}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ámeliyat
! Tiykarǵı úles qosıwshı(lar)
|-
|Qabıllaw testine baǵdarlanǵan islep shıǵıw (ATDD) || Ken Pyu
|-
| Agile modellestiriw || Skott Ambler
|-
| Agile testlew || Liza Krispin, Djanet Gregori 
|- 
|Bekloglar (Ónim hám Sprint) || Ken Shvaber, Djeff Sazerlend
|- 
|Minez-qulıqqa baǵdarlanǵan islep shıǵıw (BDD) || Den Nort, Liz Keog
|- 
|Úziliksiz integraciya (CI) || Greydi Buch
|- 
|Kóp funkciyalı komanda ||
|-
|Kúndelikli turıw / Kúndelikli Scrum 
|Djeyms O Koplin
|- 
|Domenge baǵdarlanǵan dizayn (DDD) || Erik Evans
|-
| Iteraciyalı hám inkremental islep shıǵıw (IID) ||
|-
|Jup programmalastırıw || Kent Bek
|-
|Jobalaw pokeri || Djeyms Grenning, Mayk Kon
|-
|Refaktoring || Martin Fauler
|-
|Retrospektiva || Ester Derbi, Diana Larsen, Ben Linders, Luis Gonsalves
|-
|Scrum waqıyaları (sprint jobalaw, sprint kórip shıǵıw hám retrospektiva) || Ken Shvaber, Djeff Sazerlend
|-
| Mısal arqalı specifikaciya ||
|-
|Waqıyaǵa baǵdarlanǵan modellestiriw || Albert Cyundorf
|-
| Testke baǵdarlanǵan islep shıǵıw (TDD) || Kent Bek
|-
|Waqıt sheklew ||
|-
| Paydalanıwshı waqıyası || Alister Kokbern 
|-
| Tezlikti baqlaw ||
|}

==== Qabıllaw testke baǵdarlanǵan islep shıǵıw ====
Bul paragraf Qabıllaw testke baǵdarlanǵan islep shıǵıwdan alınǵan úzindi.

Qabıllaw testke baǵdarlanǵan islep shıǵıw (ATDD) biznes klientleri, baǵdarlamashılar hám testlewshiler arasındaǵı baylanısqa tiykarlanǵan islep shıǵıw metodologiyası bolıp tabıladı. ATDD mısal arqalı specifikaciya (SBE), minez-qulıqqa baǵdarlanǵan islep shıǵıw (BDD), mısalǵa baǵdarlanǵan islep shıǵıw (EDD), hám qollawǵa baǵdarlanǵan islep shıǵıw, sonday-aq waqıya testine baǵdarlanǵan islep shıǵıw (SDD) dep atalatuǵın kóp usıllardıń ózine kirgizedi. Bul processlerdiń barlıǵı baǵdarlamashılar menen testlewshilerge ámelge asırıwdan aldın klienttiń talapların túsiniwge járdem beredi hám klientlerge óz taraw tilinde sóylesiw imkaniyatın beredi.

==== Agile modellestiriw ====
Bul paragraf Agile modellestiriwden alınǵan úzindi.

Agile modellestiriw (AM) eń jaqsı ámeliyatlarǵa tiykarlanǵan programmalıq támiynat sistemaların modellestiriw hám hújjetlestiriw metodologiyası bolıp tabıladı. Bul (agile) programmalıq támiynattı islep shıǵıw proektinde qollanılıwı múmkin bolǵan qunlılıqlar hám principler toplamı. Bul metodologiya dástúrli modellestiriw usıllarına qaraǵanda kóbirek iykemli, sonlıqtan tez ózgeretuǵın ortalıqqa jaqsıraq sáykes keledi. Ol agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw qurallarınıń bir bólegi bolıp tabıladı.

==== Agile testlew ====
Bul paragraf Agile testlewden alınǵan úzindi.

Agile testlew - bul agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw principlerine ámel etetuǵın programmalıq támiynat testlew ámeliyatı. Agile testlew funkcionallıq-aralıq agile komandasınıń barlıq aǵzaların qamtıydı, testlewshiler tárepinen ayrıqsha tájiriybe qosıladı, klient qálegen biznes qunlılıqtı jiyi aralıqlarda jetkerip beriwdi támiyinlew ushın turaqlı pátte isleydi. Mısal arqalı specifikaciya qálegen hám qálenbegen minez-qulıq mısalların qamtıw hám kodlawǵa baǵdar beriw ushın qollanıladı.

==== Bekloglar ====
Bul paragraf Ónim beklogınan alınǵan úzindi.

Agile proektti basqarıw sheńberinde, ónim beklogi ónim qamtıwı kerek bolǵan funkcionallıqtıń ústemlik berilgen dizimin ańlatadı. Ol geyde islenetuǵın isler dizimi dep te ataladı, hám scrum programmalıq támiynattı islep shıǵıw sheńberinde 'artefakt' (hújjetlestiriw forması) dep esaplanadı. Ónim beklogi hár túrli proekt basqarıw sheńberlerinde hár túrli atamalar menen ataladı, mısalı, scrum-da ónim beklogi, tártipli agile-de jumıs elementi dizimi, hám lean-de opciya basseyni. Scrum sheńberinde, ónim beklogin jaratıw hám úziliksiz saqlap turıw ónim iyesiniń juwapkershiliginiń bir bólegi bolıp tabıladı.

==== Minez-qulıqqa tiykarlanǵan islep shıǵıw ====
Bul paragraf Minez-qulıqqa tiykarlanǵan islep shıǵıwdan alınǵan úzindi.

Minez-qulıqqa tiykarlanǵan islep shıǵıw (BDD) kodtıń minez-qulqın súwretlew ushın domen tilin qollanıp programmalıq támiynat testlerin atawdı óz ishine aladı.

==== Úziliksiz integraciya ====
Bul paragraf úziliksiz integraciyadan alınǵan úzindi.

Úziliksiz integraciya (CI) derek kodı ózgerislerin jiyi birіktiriw hám birіktirilgen kod bazasınıń islew halatında ekenligin támiyinlew ámeliyatı bolıp tabıladı.

==== Kóp funkciyalı komanda ====
Bul paragraf Kóp funkciyalı komandadan alınǵan úzindi.

Kóp funkciyalı komanda (XFN), sonday-aq kóp tarawlı komanda yamasa pánaralıq komanda dep te ataladı, bul ulıwma maqsetke qarap jumıs isleytuǵın hár túrli funkcionallıq tájiriybege iye adamlar toparı. Oǵan finans, marketing, operaciyalar hám adam resursları bólimlerinen adamlar kiriwi múmkin. Ádette, ol shólkemniń barlıq dárejelerindegi xızmetkerlerdi óz ishine aladı. Aǵzalar sonday-aq shólkemnen tısqarı (atap aytqanda, jetkerip beriwshiler, tiykarǵı klientler yamasa másláhátshilerden) keliwi múmkin.

==== Kúndelikli turıp jıynalısıw ====
Bul paragraf Turıp jıynalısıwdan alınǵan úzindi.

Turıp jıynalısıw (stum) - bul qatnasıwshılar ádette turıp qatnasatuǵın jıynalıs. Uzaq waqıt turıwdıń qolaysızlıǵı jıynalıslardı qısqa qılıwǵa baǵdarlanǵan.

=== Metodtı beyimlestiriw ===
Ádebiyatta usıldı beyimlestiriw túsinigine hár túrli atamalar qollanıladı, sonıń ishinde 'usıldı beyimlestiriw', 'usıl bólegin beyimlestiriw' hám 'jaǵdaylıq usıl injenerligi'. Usıldı beyimlestiriw bılay anıqlanadı:

{{Blockquote
|text=Adam agentleri kontekstler, niyetler hám usıl bólekleri arasındaǵı juwap beriwshi ózgerisler hám dinamikalıq óz-ara tásirler arqalı belgili bir proekt jaǵdayı ushın sistema rawajlandırıw kózqarasın anıqlaytuǵın process yamasa qábilet.
|author=Mehmet Nafiz Aydin hám basqalar,
|source=Qollanıwdaǵı Agile informaciyalıq sistemalardı islep shıǵıw usılı&lt;ref name=&quot;Aydin2004&quot;&gt;{{cite journal | last1 = Aydin | first1 = M.N. | last2 = Harmsen | first2 = F. | last3 = Slooten | last4 = Stagwee | first4 = R. A. | year = 2004 | title = An Agile Information Systems Development Method in use | journal = Turk J Elec Engin | volume = 12 | issue = 2| pages = 127–138 }}&lt;/ref&gt;}}

Jaǵdayǵa sáykeslik Agile metodları menen kóbirek proektke baǵdarlanǵan programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları arasındaǵı ayırmashılıq retinde qaralıwı kerek, bunda Agile usılları ónimdi islep shıǵıw toparlarına jeke ónimlerdiń talaplarına sáykes jumıs tájiriybelerin adaptaciyalawǵa múmkinshilik beredi&lt;ref name=&quot;Aydin2004&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Paradox of Agile Transformation: Why trying too hard to be Agile stops organisations from becoming truly agile|last=Morris|first=David|publisher=University of Auckland|year=2015|location=NZ|doi=10.13140/RG.2.2.32698.08640}}&lt;/ref&gt; Potencial túrde, kópshilik Agile metodları usıldı beyimlestiriw ushın qolaylı bolıwı múmkin,&lt;ref name=&quot;Abrahamsson2002&quot; /&gt; mısalı, CMM kontekstinde beyimlestirilgen DSDM&lt;ref name=&quot;Abrahamsson2003&quot;&gt;Abrahamsson, P., Warsta, J., Siponen, M.T., &amp; Ronkainen, J. (2003). New Directions on Agile Methods: A Comparative Analysis. ''Proceedings of ICSE'03'', 244-254&lt;/ref&gt;. hám Qaǵıyda Sıpatlaw Tájiriybeleri (RDP) texnikası menen beyimlesken XP&lt;ref&gt;{{cite book|title=Proceedings of the 2008 international workshop on Scrutinizing agile practices or shoot-out at the agile corral (APOS '08)|last1=Mirakhorli|first1=M.|last2=Rad|first2=A.K.|last3=Shams|first3=F.|last4=Pazoki|first4=M.|last5=Mirakhorli|first5=A.|s2cid=9528636|publisher=ACM|year=2008|isbn=978-1-60558-021-0|pages=23–32|chapter=RDP technique: a practice to customize xp|doi=10.1145/1370143.1370149}}&lt;/ref&gt;. Biraq, barlıq Agile tárepdarları oǵan kelispeydi, Shvaber bılay dep atap ótedi: «bul biziń dáslepki mashqalamızǵa qalay ushıraǵanımız, másele qıyın metodologiyanıń joqlıǵında dep oylaw edi. Kúsh-ǵayratlar kárxanadaǵı ózgerislerge baǵdarlanıwı»&lt;ref&gt;Schwaber, K (2006) Scrum is hard and disruptive.&lt;/ref&gt;. Bas Vodde bul kóz-qarastı bekkemledi, dástúrli, úlken metodologiyalardan ayırmashılıǵı, sizden elementlerdi tańlap alıwdı talap etetuǵın Scrum qollanıwdı jergiliklestiriw hám kontekstlestiriw ushın qosımsha elementler qosatuǵın tiykarlardı beriwin usındı&lt;ref&gt;Vodde, B (2016) The Story of LeSS. Closing Keynote. Scrum Australia, Melbourne. April, 2016.&lt;/ref&gt;. Ámeliyatshılar sistema rawajlandırıw usılların yamasa Agile usılların atap aytqanda, kitap boyınsha siyrek qollanadı, kóbinese ishki usıl jaratıw ushın usıldıń ayırım tájiriybelerin alıp taslawdı yamasa sáykeslestiriwdi tańlaydı&lt;ref&gt;Lagstedt, A., and Dahlberg, T. (2018). Understanding the Rarity of ISD Method Selection – Bounded Rationality and Functional Stupidity. PACIS 2018 Proceedings. 154. https://aisel.aisnet.org/pacis2018/154.&lt;/ref&gt;.

Ámeliyatta, usıllar hár túrli qurallar járdeminde beyimleniwi múmkin. Unified Modeling Language sıyaqlı ulıwma process modellestiriw tilleri programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılların beyimlestiriw ushın qollanılıwı múmkin. Biraq, SEMAT tıń Programmalıq támiynat injeneriyasınıń Mánis teoriyası sıyaqlı usıl injeneriyası ushın arnawlı qurallar da bar&lt;ref&gt;Park, J. S., McMahon, P. E., and Myburgh, B. (2016). Scrum Powered by Essence. ACM SIGSOFT Software Engineering Notes, 41(1), pp. 1–8.&lt;/ref&gt;.

=== Úlken kólemli, ofshor hám tarqatılǵan ===
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw belgili bir ortalıqlarǵa, sonıń ishinde jańa proektler ústinde isleytuǵın qánigelerdiń kishi toparlarına júdá qolaylı dep keń kólemde qabıl etilgen&lt;ref name=&quot;boehm2004&quot;&gt;{{cite book|last=Boehm|first=B.|author-link=Barry Boehm|author2=R. Turner|title=Balancing Agility and Discipline: A Guide for the Perplexed|url=https://archive.org/details/balancingagility0000boeh|publisher=Addison-Wesley|location=Boston, MA|year=2004|isbn=978-0-321-18612-6|pages=[https://archive.org/details/balancingagility0000boeh/page/55 55]–57|author2-link=Richard Turner (software)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;beck1999&quot;&gt;{{cite book|last=Beck|first=K.|author-link=Kent Beck|title=Extreme Programming Explained: Embrace Change|url=https://archive.org/details/extremeprogrammi00beck|publisher=Addison-Wesley|location=Boston, MA|year=1999|isbn=978-0-321-27865-4}}&lt;/ref&gt;,hám úlken shólkemde miyras infrastruktura menen Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılların qabıllawda ushırasqan qıyınshılıqlar hám sheklewler jaqsı hújjetlestirilgen hám túsinikli&lt;ref&gt;{{Web deregi | familiya = Evans| at = Ian| bet = Agile Delivery at British Telecom| url = http://www.methodsandtools.com/archive/archive.php?id=43| qaralǵan sáne = 2011-jıl 21-fevral }}&lt;/ref&gt;.

Oǵan juwap retinde, úlken kólemli islep shıǵıw jumısları (&gt;20 baǵdarlamashı)&lt;ref name=&quot;ambler2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;sstc2007&quot;&gt;Schaaf, R.J. (2007). Agility XL [http://www.sstc-online.org/Proceedings/2007/pdfs/RJS1722.pdf Systems and Software Technology Conference 2007] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160313105019/http://sstc-online.org/proceedings/2007/pdfs/rjs1722.pdf | sáne =13 March 2016 }}, Tampa, FL&lt;/ref&gt; yamasa tarqatılǵan (bir jerde jaylaspaǵan) rawajlandırıw toparları&lt;ref name=&quot;BridgingTheDistance&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.drdobbs.com/architecture-and-design/184414899| bet = Bridging the Distance| baspaxana = Sdmagazine.com| qaralǵan sáne = 2011-jıl 1-fevral }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AgileOffshore&quot;&gt;{{Web deregi | at = Martin| familiya = Fowler| url = http://www.martinfowler.com/articles/agileOffshore.html| bet = Using an Agile Software Process with Offshore Development| baspaxana = Martinfowler.com| qaralǵan sáne = 2010-jıl 6-iyun }}&lt;/ref&gt; menen baylanıslı qıyınshılıqlardı jeńiw ushın bir qatar strategiyalar hám úlgiler rawajlandı, basqa qıyınshılıqlar arasında; hám házirgi waqıtta bul qıyınshılıqlardı jumsartıwǵa yamasa aldın alıwǵa baǵdarlanǵan bir neshe tanılǵan qálipler bar.

Bulardıń hámmesiniń nátiyjeli ekenligi yamasa haqıyqatında Agile islep shıǵıw anıqlamasına sáykes keletuǵını haqqında kóp qarama-qarsı kóz-qaraslar bar, hám bul izertlewdiń aktiv hám dawam etip atırǵan tarawı bolıp qalmaqta&lt;ref name=&quot;ambler2006&quot;&gt;W. Scott Ambler (2006) [http://www.drdobbs.com/184415491 Supersize Me] in Dr. Dobb's Journal, 15 February 2006.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oopsla2002&quot;&gt;Agile Processes Workshop II Managing Multiple Concurrent Agile Projects. Washington: OOPSLA 2002&lt;/ref&gt;.

Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw tarqatılǵan ortalıqta (toparlar bir neshe biznes orınlarına jaylastırılǵan) qollanılǵanda, ol ádette tarqatılǵan Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw dep ataladı. Maqset - hárbir usıldıń ózine tán artıqmashılıqlarınan paydalanıw. Tarqatılǵan (bólistirilgen) islep shıǵıw shólkemlerge dúnyanıń hár túrli bóleklerinde strategiyalıq jaqtan toparlar dúziw arqalı programmalıq támiynattı islep shıǵıwǵa, virtual túrde kúni-túni programmalıq támiynat dúziwge múmkinshilik beredi (ádette quyashtı baqlaw modeli dep ataladı). Ekinshi tárepten, Agile islep shıǵıw kóbirek ashıqlıqtı, úziliksiz keri baylanıstı hám ózgerislerge juwap bergende kóbirek iykemlilikti támiyinleydi.

=== Tártiplestirilgen tarawlar ===
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları dáslep áhmiyetsiz ónim rawajlandırıwları ushın eń qolaylı dep esaplanǵan, sonlıqtan medicinalıq ásbaplar, farmacevtika, finans, yadrolıq sistemalar, avtomobil hám aviaciya sektorları sıyaqlı tártiplestirilgen tarawlarda qollanıwdan shıǵarılǵan edi. Biraq, sońǵı bir neshe jıl ishinde bul tarawlar ushın Agile usılların beyimlestiriw boyınsha bir qansha baslamalar boldı&lt;ref name=&quot;Cawley2010&quot;&gt;{{Cite book| sáne = 2010|isbn = 978-3-642-16415-6|pages = 31–36|series = Lecture Notes in Business Information Processing|volume = 65|first1 = Oisín|last1 = Cawley|first2 = Xiaofeng|last2 = Wang|first3 = Ita|last3 = Richardson| title=Lean Enterprise Software and Systems | chapter=Lean/Agile Software Development Methodologies in Regulated Environments – State of the Art |editor-first = Pekka|editor-last = Abrahamsson|editor2-first = Nilay|editor2-last = Oza|doi=10.1007/978-3-642-16416-3_4|hdl = 10344/683}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;McHugh2014&quot;&gt;{{Cite book|date = 2014-11-04|isbn = 978-3-319-13035-4|pages = 190–201|series = Communications in Computer and Information Science|volume = 477|first1 = Martin|last1 = McHugh|first2 = Fergal|last2 = McCaffery|first3 = Garret|last3 = Coady| title=Software Process Improvement and Capability Determination | chapter=An Agile Implementation within a Medical Device Software Organisation |editor-first = Antanas|editor-last = Mitasiunas|editor2-first = Terry|editor2-last = Rout|editor3-first = Rory V.|editor3-last = O'Connor|editor4-first = Alec|editor4-last = Dorling| display-editors = 3|doi=10.1007/978-3-319-13036-1_17|url = https://arrow.dit.ie/cgi/viewcontent.cgi?article=1152&amp;context=scschcomcon}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last1=Wang|first1=Yang|last2=Ramadani|first2=Jasmin|last3=Wagner|first3=Stefan|title=Product-Focused Software Process Improvement |chapter=An Exploratory Study on Applying a Scrum Development Process for Safety-Critical Systems |date=2017-11-29|series=Lecture Notes in Computer Science| til =en|volume=10611|pages=324–340|arxiv=1703.05375|doi=10.1007/978-3-319-69926-4_23|isbn=9783319699257|bibcode=2017arXiv170305375W|s2cid=4585465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SafeScrum&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.sintef.no/safescrum| bet = SafeScrum - SINTEF| baspaxana = Sintef.no| qaralǵan sáne = 2019-jıl 26-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Thor Myklebust, Tor Stålhane, Geir Kjetil Hanssen, Tormod Wien and Børge Haugset: Scrum, documentation and the IEC 61508-3:2010 software standard, https://web.archive.org/web/20220627235308/https://www.sintef.no/globalassets/ec-61508-documentation-and-safescrum-psam12.pdf&lt;/ref&gt;.

Tártiplestirilgen tarawlarda qollanılıwı múmkin bolǵan kóplegen standartlar bar, sonıń ishinde ISO 26262, ISO 9000, ISO 9001 hám ISO/IEC 15504. Tártiplestirilgen tarawlarda bir qatar tiykarǵı máseleler ayrıqsha áhmiyetke iye&lt;ref name=&quot;Fitzgerald2013&quot;&gt;{{Cite book| sáne = May 2013|pages = 863–872|doi = 10.1109/ICSE.2013.6606635|first1 = B.|last1 = Fitzgerald|first2 = K.-J.|last2 = Stol|first3 = R.|last3 = O'Sullivan|first4 = D.|last4 = O'Brien| title=2013 35th International Conference on Software Engineering (ICSE) | chapter=Scaling agile methods to regulated environments: An industry case study |isbn = 978-1-4673-3076-3|hdl = 10344/3055|s2cid = 192403}}&lt;/ref&gt;:

* Sapanı támiyinlew (QA): Qadaǵalanatuǵın kásiplik process hám ónimniń isenimliligi hám durıslıǵın tiykarlaytuǵın sistemalı hám ajıralmas sapa basqarıwı.
* Qáwipsizlik hám qorǵanıw: Paydalanıwshılar ushın qáwipsizlik qáwiplerin azaytıw hám paydalanıwshılardı abaysızdan hám zıyanlı paydalanıwdan qorǵaw ushın rásmiy jobalastırıw hám qáwip-qáterlerdi basqarıw.
*Izleniwshilik: Nızamlı talaplarǵa sáykesligin tekseriwge bolatuǵın dálillerdi támiyinleytuǵın hám máselelerdi izlew hám tekseriwdi ańsatlastıratuǵın hújjetlestiriw.
* Tekseriw hám tastıyıqlaw (V&amp;V): Programmalıq támiynattı islep shıǵıw processiniń barlıq basqıshlarına engizilgen (mısalı, paydalanıwshı talapların anıqlaw, funkcionallıq specifikaciya, dizayn specifikaciyası, kod kórip shıǵıw, blok sınawları, integraciya sınawları, sistema testleri).

== Tájiriybe hám qabıl etiw ==
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları ámelde hár qanday programmalastırıw paradigması yamasa tili menen qollanılıwı múmkin bolsa da, olar dáslep Smalltalk, Lisp hám keyinirek Java, C# sıyaqlı obektke baǵdarlanǵan ortalıqlar menen tıǵız baylanıslı edi. Agile usılların dáslepki qabıl etiwshiler ádette talapları anıqlawı qıyın hám sistema rawajlanıp atırǵan waqıtta ózgeriwi itimal bolǵan burın bolmaǵan sistemalar ústinde isleytuǵın kishi hám orta kólemdegi toparlar edi. Bul bólimde shólkemler Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılların qabıl etiwge háreket etkende ushırasatuǵın ulıwma máseleler, sonday-aq Agile toparlarınıń sapası hám ónimdarlıǵın ólshewdiń hár túrli usılları súwretlenedi&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Beck|first1=Kent|title=Extreme Programming Explained|date=2000|publisher=Addison-Wesley|isbn=978-0201616415|pages=[https://archive.org/details/extremeprogrammi00beck/page/1 1–24]|url=https://archive.org/details/extremeprogrammi00beck/page/1}}&lt;/ref&gt;.

=== Agileni ólshew ===

==== Ishki bahalawlar ====
Agility ólshew indeksi, basqalar qatarında, islep shıǵıwlardı ónim islep shıǵıwdıń bes ólshemi boyınsha bahalaydı (dawamlılıq, qáwip, jańalıq, kúsh-ǵayrat hám óz-ara tásir)&lt;ref&gt;{{cite conference |doi=10.1145/1185448.1185509|book-title=ACM-SE 44 Proceedings of the 44th annual Southeast regional conference |page=271 |year=2006 |last=Datta |first=Subhajit |isbn=1595933158 |title=Agility measurement index: a metric for the crossroads of software development methodologies}}&lt;/ref&gt;. Basqa usıllar ólshenetuǵın maqsetlerge tiykarlanǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.smr.co.uk/presentations/measure.pdf| bet = Assessing Agility| avtor = Peter Lappo| author2 = Henry C.T. Andrew| qaralǵan sáne = 2010-jıl 6-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20090915040232/http://www.smr.co.uk/presentations/measure.pdf| arxivsáne = 2009-jıl 15-sentyabr | url-status = dead}}&lt;/ref&gt; hám bir izertlew tezliktiń agility ólshemi sıpatında qollanılıwı múmkinligin usınıs etedi. Sonday-aq, topardıń Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw ámeliyatların qollanıp atırǵanın anıqlaw ushın Agile ózin-ózi bahalaw usılları bar (Nokia testi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://agileconsortium.blogspot.com/2007/12/nokia-test.html| bet = Nokia test, A scrum-specific test| avtor = Joe Little| sáne = 2007-jıl 2-dekabr | baspaxana = Agileconsortium.blogspot.com| qaralǵan sáne = 2010-jıl 6-iyun }}&lt;/ref&gt;, Karlskrona testi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://mayberg.se/learning/karlskrona-test| bet = Karlskrona test, A generic agile adoption test| avtor = Mark Seuffert| author2 = Mayberg, Sweden| baspaxana = Mayberg.se| qaralǵan sáne = 2014-jıl 5-aprel }}&lt;/ref&gt;, 42 punkt testi)&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.allaboutagile.com/how-agile-are-you-take-this-42-point-test/| bet = How Agile Are You? (Take This 42 Point Test)| baspaxana = allaboutagile.com/| qaralǵan sáne = 2014-jıl 3-aprel | arxivurl = https://web.archive.org/web/20140505223335/http://www.allaboutagile.com/how-agile-are-you-take-this-42-point-test/| arxivsáne = 2014-jıl 5-may | url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.

==== Jámiyetlik sorawnamalar ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılların qollanıw arqalı sapa, ónimdarlıq hám biznes qanaatlanıwında jetiskenlikler haqqında xabar bergen dáslepki izertlewlerdiń biri 2002-jıldıń noyabrinen 2003-jıldıń yanvarına shekem Shine Technologies tárepinen ótkerilgen sorawnama boldı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.shinetech.com/attachments/104_ShineTechAgileSurvey2003-01-17.pdf| bet = Agile Methodologies Survey Results| sáne = January 2003 | baspaxana = Shine Technologies| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100821225423/http://www.shinetech.com/attachments/104_ShineTechAgileSurvey2003-01-17.pdf| arxivsáne = 2010-jıl 21-avgust | url-status = dead| qaralǵan sáne = 2010-jıl 3-iyun | citata = 95% stated that there was either no effect or a cost reduction&amp;nbsp;... 93% stated that productivity was better or significantly better&amp;nbsp;... 88% stated that quality was better or significantly better&amp;nbsp;... 83% stated that business satisfaction was better or significantly better}}&lt;/ref&gt;.

Usıǵan uqsas sorawnama, Agile jaǵdayı, 2006-jıldan baslap hár jılı programmalıq támiynattı islep shıǵıw jámiyetiniń mıńlaǵan qatnasıwshıları menen ótkeriledi. Bul Agile-diń paydaları, úyrenilgen sabaqlar hám jaqsı ámeliyatlar haqqındaǵı pikirlerdiń tendenciyaların qadaǵalaydı. Hárbir sorawnama Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwı olarǵa programmalıq támiynattı tezirek jetkerip beriwge járdem beretuǵının; tutınıwshılardıń ózgermeli itibarların basqarıw uqıplılıǵın jaqsılaytuǵının; hám ónimdarlıqtı arttıratuǵının aytqanlardıń sanınıń kóbeyip baratırǵanın xabarladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://stateofagile.versionone.com/why-agile/| bet = 2013 State of Agile report: Why Agile?| sáne = 2014-jıl 27-yanvar | baspaxana = stateofagile.com| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140828012224/http://stateofagile.versionone.com/why-agile/| arxivsáne = 2014-jıl 28-avgust | url-status = dead| qaralǵan sáne = 2014-jıl 13-avgust }}&lt;/ref&gt;. Sorawnamalar sonday-aq, Agile ónim islep shıǵıw usıllarınıń klassikalıq proektti basqarıwǵa salıstırǵanda jaqsıraq nátiyjeler kórsetkenin izbe-iz kórsetip kelmekte&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180318095442/http://status-quo-agile.net/ Status Quo Agile], Second study on success and forms of usage of agile methods. Retrieved 1 July 2015&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.drdobbs.com/architecture-and-design/191800169;jsessionid=2QJ23QRYM3H4PQE1GHPCKH4ATMY32JVN?queryText=agile+survey| bet = Survey Says: Agile Works in Practice| familiya = Ambler| at = Scott| avtorsilteme = Scott Ambler| sáne = 2006-jıl 3-avgust | jumıs = Dr. Dobb's| qaralǵan sáne = 2010-jıl 3-iyun | citata = Only 6% indicated that their productivity was lowered&amp;nbsp;... No change in productivity was reported by 34% of respondents and 60% reported increased productivity&amp;nbsp;... 66% [responded] that the quality is higher&amp;nbsp;... 58% of organizations report improved satisfaction, whereas only 3% report reduced satisfaction.}}&lt;/ref&gt;. Ulıwma alǵanda, ayırımlardıń Agile islep shıǵıw usıllarınıń olardıń tabıslılıǵın keń kólemli akademiyalıq izertlewge múmkinshilik beriw ushın ele jas ekenligin sezetuǵını haqqında esabatlar bar&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.agilemodeling.com/essays/proof.htm| bet = Answering the &quot;Where is the Proof That Agile Methods Work&quot; Question| sáne = 2007-jıl 19-yanvar | baspaxana = Agilemodeling.com| qaralǵan sáne = 2010-jıl 2-aprel }}&lt;/ref&gt;.

=== Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń ulıwma qıyınshılıqları ===
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdı ámelge asırıwshı shólkemler hám toparlar kóbinese sarqırama islep shıǵıw sıyaqlı dástúrli usıllardan ótiwde qıyınshılıqlarǵa ushıraydı, mısalı, toparlarǵa Agile processi májbúriy túrde júklenedi&lt;ref name=&quot;The Art of Agile Development&quot;&gt;{{harvnb|Shore|Warden|2008|p=47}}&lt;/ref&gt;. Bular kóbinese Agile qarsı úlgileri yamasa kóbirek tarqalǵan Agile iyisleri dep ataladı. Tómende ayırım keń tarqalǵan mısallar keltirilgen:

==== Ulıwma ónim dizaynınıń jetispewshiligi ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń maqseti - isleytuǵın programmalıq támiynattı islep shıǵarıwǵa kóbirek itibar beriw hám hújjetlestiriwge azıraq dıqqat awdarıw. Bul process kóbinese qatań qadaǵalanatuǵın hám sistemadaǵı kishkene ózgerisler qollap-quwatlawshı hújjetlerdi anaǵurlım qayta kórip shıǵıwdı talap etetuǵın sarqırama modellerine qarama-qarsı. Biraq, bul hesh qanday analiz yamasa dizayn ámelge asırmawdı aqlamaydı. Dizaynǵa itibar bermew topardıń dáslep tez alǵa ilgerilewine, biraq keyin sistemanı keńeytiwge urınǵanda ádewir qayta islewdi talap etiwine alıp keliwi múmkin. Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń tiykarǵı ózgeshelikleriniń biri - onıń qaytalanıwshı ekenligi. Durıs islengende, Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwı dizaynnıń sistema rawajlanǵanı sayın payda bolıwına múmkinshilik beredi hám toparǵa ulıwmalıqlardı hám qayta paydalanıw múmkinshiliklerin tabıwǵa járdem beredi&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Beck|first1=Kent|title=Extreme Programming Explained|date=2000|publisher=Addison-Wesley|isbn=978-0201616415|pages=[https://archive.org/details/extremeprogrammi00beck/page/48 48–49]|url=https://archive.org/details/extremeprogrammi00beck/page/48}}&lt;/ref&gt;.

==== Orınlanıp atırǵan iteraciyaǵa waqıyalardı qosıw ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwda, waqıyalar (qollanıw jaǵdayı sıpatlamalarına uqsas) ádette talaplardı anıqlaw ushın qollanıladı, al iteraciya - topar belgili maqsetlerge arnalǵan qısqa waqıt aralıǵı&lt;ref&gt;{{Web deregi | last1 = Rouse| first1 = Margaret| bet = Sprint (software development) definition| url = http://searchsoftwarequality.techtarget.com/definition/Scrum-sprint| jumıs = searchsoftwarequality.techtarget.com| qaralǵan sáne = 2015-jıl 2-oktyabr }}&lt;/ref&gt;. Orınlanıp atırǵan iteraciyaǵa waqıyalardı qosıw jumıstıń jaqsı aǵımına zıyanlı. Bular ónim beklogına qosılıwı hám keyingi iteraciya ushın basımlıq beriliwi kerek yamasa siyrek jaǵdaylarda iteraciya biykar etiliwi múmkin&lt;ref name=&quot;axisagile.com.au&quot;&gt;{{Web deregi| last1 = Goldstein| first1 = Ilan| bet = Sprint issues – when sprints turn into crawls| url = http://www.axisagile.com.au/blog/planning-and-metrics/sprint-issues-when-sprints-turn-into-crawls/| jumıs = www.axisagile.com.au| qaralǵan sáne = 2014-jıl 8-iyun | sáne = 2011-jıl 11-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20250212013517/https://www.axisagile.com.au/blog/planning-and-metrics/sprint-issues-when-sprints-turn-into-crawls/| arxivsáne = 2025-jıl 12-fevral }}&lt;/ref&gt;.

Bul waqıyanıń keńeye almaytuǵının ańlatpaydı. Toparlar jańa informaciya menen islesiwi kerek, bul waqıya ushın qosımsha wazıypalardı payda etiwi múmkin. Eger jańa informaciya waqıyanıń iteraciya dawamında tamamlanıwına kesent etse, onda ol keyingi iteraciyaǵa ótkeriliwi kerek. Biraq, ol qalǵan barlıq waqıyalarǵa qaraǵanda basımlıq beriliwi kerek, óytkeni jańa informaciya waqıyanıń dáslepki áhmiyetliligin ózgertken bolıwı múmkin.

==== Qáwender qollawınıń jetispewshiligi ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw kóbinese shólkemlerde programmalıq támiynattı islep shıǵıw toparları tárepinen ózleriniń islep shıǵıw processlerin optimallastırıw hám programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń ómirlik ciklindegi izbe-izlikti támiyinlew ushın tómennen joqarıǵa qarap ámelge asırıladı. Qáwender qollawı bolmaǵanlıqtan, toparlar biznes sherikleri, basqa rawajlandırıw toparları hám basqarıwdan qıyınshılıqlar hám qarsılıqqa ushırawı múmkin. Sonıń menen bir qatarda, olar sáykes qarjılandırıw hám resurslar bolmasa qıynalıwı múmkin&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = http://agile-only.com/master-thesis/project-mgmt/pr-and-rd| bet = Project Roles and Responsibility Distribution| jumıs = agile-only.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 15-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150418122752/http://agile-only.com/master-thesis/project-mgmt/pr-and-rd| arxivsáne = 2015-jıl 18-aprel }}&lt;/ref&gt;. Bul sátsizlik itimallıǵın arttıradı&lt;ref&gt;{{Web deregi | last1 = Bourne| first1 = Lynda| bet = What Does a Project Sponsor Really Do?| url = http://blogs.pmi.org/blog/voices_on_project_management/2012/04/what-does-a-project-sponsor-re.html| jumıs = blogs.pmi.org| qaralǵan sáne = 2014-jıl 8-iyun | arxivsáne = 2014-jıl 7-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20140607221010/http://blogs.pmi.org/blog/voices_on_project_management/2012/04/what-does-a-project-sponsor-re.html| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.

==== Jetkiliksiz oqıtıw ====
VersionOne tárepinen ótkerilgen soraw-maǵlıwmat qatnasıwshılardıń sátsiz Agile ámelge asırıwlardıń eń áhmiyetli sebebi sıpatında jetkiliksiz oqıtıwdı kórsetkenin anıqladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.versionone.com/state_of_agile_development_survey/09/page5.asp| bet = 9th State of Agile Report| jumıs = Stage of Agile Survey| baspaxana = VersionOne| qaralǵan sáne = 2014-jıl 8-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150112225122/http://www.versionone.com/state_of_agile_development_survey/09/page5.asp| arxivsáne = 2015-jıl 12-yanvar | url-status = dead}}&lt;/ref&gt; Toparlar Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń basqa usıllar, mısalı sarqırama usılına salıstırǵanda azaytılǵan processleri Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw ushın haqıyqıy qaǵıydalar joq degendi ańlatadı dep oylaw qaqpanına túsip qalǵan.

==== Ónim iyesi roli durıs toltırılmaǵan ====
Ónim iyesi islep shıǵıw iskerliginde biznesti wákillik etiwge juwapker hám kóbinese eń talapshań rol bolıp esaplanadı&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Sims, Chris |author2=Johnson, Hillary Louise |title=The Elements of Scrum|year=2011 |url=https://archive.org/details/elementsofscrum0000sims | sáne =2011-02-15|publisher=Dymaxicon|page=[https://archive.org/details/elementsofscrum0000sims/page/73 73]|edition=Kindle}}&lt;/ref&gt;.

Keń tarqalǵan qáte - ónim iyesi rolin islep shıǵıw toparınan birew menen toltırıw. Bul topardıń biznesten haqıyqıy keri baylanıssız óz betinshe áhmiyetlilik boyınsha sheshim qabıl etiwin talap etedi. Olar biznes máselelerin ishki tárepten sheshiwge urınadı yamasa topardan tısqarı baǵdar izlep jumıstı keshiktiredi. Bul kóbinese dıqqattıń bóliniwine hám birge islesiwdiń buzılıwına alıp keledi&lt;ref&gt;{{Web deregi | last1 = Rothman| first1 = Johanna Rothman| bet = When You Have No Product Owner at All| url = http://www.jrothman.com/blog/mpd/2011/08/when-you-have-no-product-owner-at-all.html| jumıs = www.jrothman.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 8-iyun | sáne = 2011-jıl 25-avgust }}&lt;/ref&gt;.

==== Komandalar itibarda emes ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw toparlardan ónim boyınsha minnetlemelerdi orınlawdı talap etedi, bul olardıń tek sol ónim boyınsha jumısqa dıqqat qaratıwı kerek degendi bildiredi. Biraq, bos waqtı bar bolıp kóringen topar aǵzalarınan kóbinese basqa jumıslardı da orınlawı kútiledi, bul olardıń óz toparı minnetlengen jumıstı tamamlawǵa járdem beriwin qıyınlastıradı&lt;ref&gt;{{Web deregi | last1 = Fox| first1 = Alyssa| bet = Working on Multiple Agile Teams| url = http://techwhirl.com/working-multiple-agile-teams/| jumıs = techwhirl.com/| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun | sáne = 2014-jıl 8-aprel }}&lt;/ref&gt;.

==== Artıqsha tayarlıq/jobalastırıw ====
Toparlar júdá kóp waqıttı tayarlıq yamasa jobalastırıwǵa jumsaw duzaǵına túsip qalıwı múmkin. Bul Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw menen az tanısqan toparlar ushın keń tarqalǵan duzaq bolıp, toparlar barlıq waqıyalardı tolıq túsiniw hám anıqlawǵa májbúr boladı. Toparlar tek isenimli bolǵan waqıyalar menen alǵa talpınıwǵa tayar bolıwı kerek, sońınan iteraciya dawamında keyingi iteraciyalar ushın jumıstı ashıw hám tayarlawdı dawam etiwi kerek (kóbinese bul beklogtı (artta qalıwdı) tazalaw yamasa tártipke keltiriw dep ataladı).

==== Kúndelikli turıp jıynalısta máseleni sheshiw ====
Kúndelikli turıp jıynalıs barlıq topar aǵzaları informaciya tarqatatuǵın maqsetli, óz waqtındaǵı jıynalıs bolıwı kerek. Eger másele sheshiw júz berse, bul kóbinese tek belgili topar aǵzaların qamtıwı múmkin hám potencial túrde pútkil topardıń waqtın eń jaqsı paydalanıw bolmawı múmkin. Eger kúndelikli turıp jıynalıs waqtında topar máseleni sheshiwge kirisip ketse, bul kishi topar talqılay alǵansha keyinge qaldırılıwı kerek, ádette bul turıp jıynalıs tamamlanǵannan keyin dárhal boladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Daily Scrum Meeting| url = http://www.mountaingoatsoftware.com/agile/scrum/daily-scrum| jumıs = www.mountaingoatsoftware.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun }}&lt;/ref&gt;.

==== Wazıypalardı bólistiriw ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń maqsetli paydalarınıń biri - toparǵa tańlaw múmkinshiligin beriw, óytkeni olar máselege eń jaqın. Sonıń menen bir qatarda, olar sheshim qabıl etiwde eń sońǵı informaciyanı paydalanıw ushın ámelge asırıwǵa múmkin bolǵanınsha jaqın tańlaw etiwi kerek. Eger topar aǵzalarına wazıypalar basqalar tárepinen yamasa processtiń dáslepki basqıshlarında berilse, lokallasqan hám óz waqtındaǵı sheshim qabıl etiwdiń paydaları joǵalıwı múmkin&lt;ref name=&quot;Effective Sprint Planning&quot;&gt;{{Web deregi | last1 = May| first1 = Robert| bet = Effective Sprint Planning| url = http://www.agileexecutives.org/Blogs/tabid/66/EntryId/18/Effective-Sprint-Planning.aspx| jumıs = www.agileexecutives.org| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun | url-status = dead| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140628102810/http://www.agileexecutives.org/Blogs/tabid/66/EntryId/18/Effective-Sprint-Planning.aspx| arxivsáne = 2014-jıl 28-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Jumıstı tapsırıw sonday-aq topar aǵzaların belgili rollerge shekleydi (mısalı, A topar aǵzası bárqulla maǵlıwmatlar bazası menen jumıs islewi kerek), bul kross-trening múmkinshiliklerin shekleydi.&lt;ref name=&quot;Effective Sprint Planning&quot; /&gt; Topar aǵzaları ózleri óz qábiletlerin keńeytetuǵın hám kross-trening múmkinshiliklerin beretuǵın wazıypalardı tańlay aladı.

==== Skrum masteriniń qosqan úlesi retinde ====
Agile qunlılıqları hám principlerine sáykes keletuǵının tastıyıqlaytuǵın Scrum strukturasında, skrum masteri roli skrum processiniń orınlanıwın támiyinlew hám skrum toparın usı process boyınsha úyretiw ushın juwapker. Keń tarqalǵan qátelik - skrum masteriniń úles qosıwshı retinde háreket etiwi. Scrum strukturası tárepinen qadaǵan etilmegen bolsa da, skrum masteri birinshi gezekte skrum masteri rolinde háreket etiw imkaniyatına iye ekenligine hám rawajlandırıw wazıypaları ústinde islemewine isenim payda etiwi kerek. Skrum masteriniń roli ónimdi jaratıwdan góre processti jeńillestiriw bolıp tabıladı&lt;ref name=&quot;agileconnection.com&quot;&gt;{{Web deregi | last1 = Berczuk| first1 = Steve| bet = Mission Possible: ScrumMaster and Technical Contributor| url = http://www.agileconnection.com/article/mission-possible-scrummaster-and-technical-contributor?page=0%2C1| jumıs = www.agileconnection.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun }}&lt;/ref&gt;.

Skrum masteriniń kóp wazıypalardı bir waqıtta orınlawı ónimdarlıqqa keri tásir etetuǵın kóp kontekst almasıwlarına alıp keliwi múmkin. Sonıń menen bir qatarda, skrum masteri topardıń alǵa ilgerilewi ushın tosqınlıqlardı joq etiwge juwapker bolǵanlıqtan, ayırım tapsırmalardıń alǵa talpınıwınan alınǵan payda, potencialdıń jetispewshiligi sebepli keyinge qaldırılǵan tosqınlıqlardan ústin bolmawı múmkin&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://aristeksystems.com/blog/how-not-to-burn-your-budget-with-agile-scrum/| bet = How to Implement Agile Scrum| qaralǵan sáne = 2022-jıl 4-yanvar }}&lt;/ref&gt;.

==== Test avtomatizaciyasınıń jetispewshiligi ====
Agile islep shıǵıwdıń iterativlik tábiyatı sebepli, kóp márte testten ótkeriw talap etiledi. Avtomatlastırılǵan testlew qaytalanıwshı blok, integraciya hám regressiya testleriniń tásirin azaytıwǵa járdem beredi hám baǵdarlamashılar menen testlewshilerge joqarı qunlı jumıslarǵa dıqqat awdarıwǵa múmkinshilik beredi&lt;ref&gt;{{Web deregi| last1 = Namta| first1 = Rajneesh| bet = Thoughts on Test Automation in Agile| url = http://www.infoq.com/articles/thoughts-on-test-automation-in-agile| jumıs = www.infoq.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20140818062107/http://www.infoq.com/articles/thoughts-on-test-automation-in-agile| arxivsáne = 2014-jıl 18-avgust }}&lt;/ref&gt;.

Test avtomatizaciyası sonday-aq iterativlik programmalıq támiynattı islep shıǵıw talap etetuǵın úziliksiz qayta qurıwdı qollaydı. Baǵdarlamashıǵa qayta qurıwdıń qollanbanıń funkcionallıǵın ózgertpegenin tastıyıqlaw ushın testlerdi tez ótkiziwge múmkinshilik beriw, jumıs kólemin azaytıwı hám tazalaw háreketleri jańa kemshiliklerdi kirgizbegenine isenimdi arttırıwı múmkin.

==== Texnikalıq qarızdıń jıynalıwına jol qoyıw ====
Jańa funkcionaldı jetkerip beriwge dıqqat awdarıw texnikalıq qarızdıń kóbeyiwine alıp keliwi múmkin. Topar kemshiliklerdi saplastırıw hám qayta qurıw ushın ózlerine waqıt ajıratıwı kerek. Texnikalıq qarız óndiristegi kemshilikler topardı alǵa ilgerilewden alańlatatuǵınlıqtan, jobalastırılmaǵan jumıslardıń kólemin arttırıw arqalı jobalaw qábiletlerine kesent etedi&lt;ref name=&quot;Technical Debt + Red October&quot;&gt;{{Web deregi| last1 = Band| first1 = Zvi| bet = Technical Debt + Red October| jumıs = Zvi Band| url = http://zviband.com/posts/technical-debt-red-october/| qaralǵan sáne = 2014-jıl 8-iyun | sáne = 2014-jıl 22-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20140714193439/http://zviband.com/posts/technical-debt-red-october/| arxivsáne = 2014-jıl 14-iyul }}&lt;/ref&gt;.

Sistema rawajlanǵan sayın qayta qurıw áhmiyetli&lt;ref&gt;{{Web deregi | last1 = Shore| first1 = James| bet = The Art of Agile Development: Refactoring| url = http://www.jamesshore.com/Agile-Book/refactoring.html| jumıs = www.jamesshore.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun }}&lt;/ref&gt;. Waqıt ótiwi menen turaqlı texnikalıq xızmettiń joqlıǵı kemshiliklerdiń hám rawajlandırıw qárejetleriniń artıwına alıp keledi.&lt;ref name=&quot;Technical Debt + Red October&quot; /&gt;

==== Bir iteraciyada júdá kóp nárseni qamtıwǵa urınıw ====
Keń tarqalǵan qáte túsinik - Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw úziliksiz ózgerislerge jol qoyadı dep esaplaw, biraq iteraciya beklogı - bul iteraciya dawamında orınlanıwı múmkin bolǵan jumıslar haqqında kelisim&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Step 4: Sprint Planning (Tasks)| url = http://www.allaboutagile.com/how-to-implement-scrum-in-10-easy-steps-step-4-sprint-planning-tasks/| jumıs = www.allaboutagile.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun | arxivurl = https://web.archive.org/web/20140629145319/http://www.allaboutagile.com/how-to-implement-scrum-in-10-easy-steps-step-4-sprint-planning-tasks/| arxivsáne = 2014-jıl 29-iyun | url-status = dead}}&lt;/ref&gt;. Orınlanıwdaǵı jumıslardıń (WIP) júdá kóp bolıwı kontekst almasıw hám gezekke turıw sıyaqlı nátiyjesizliklerge alıp keledi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://leankit.com/blog/2014/03/limiting-work-in-progress/| bet = Why Limiting Your Work-in-Progress Matters| jumıs = leankit.com| last1 = George| first1 = Claire| sáne = 2014-jıl 3-mart | qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun }}&lt;/ref&gt;. Topar qosımsha jumıslardı qabıl etiwge májbúr bolıw sezimine berilmewi kerek&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.mountaingoatsoftware.com/agile/scrum/sprint-planning-meeting/| jumıs = www.mountaingoatsoftware.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 14-iyun | bet = Sprint Planning Meeting}}&lt;/ref&gt;.

==== Belgilengen waqıt, resurslar, kólem hám sapa ====
Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw waqıttı (iteraciya dawamlılıǵı), sapanı hám ideal jaǵdayda resurslardı aldın ala belgileydi (biraq baǵdarlamashılar kóbinese óndiris waqıyaların basqarıw ushın wazıypalardan shetletilse, turaqlı resurslardı saqlaw qıyın bolıwı múmkin), al kólem ózgermeli bolıp qaladı. Tutınıwshı yamasa ónim iyesi kóbinese iteraciya ushın turaqlı kólemdi talap etedi. Biraq, toparlar belgilengen waqıt, resurslar hám kólemge (ádette proektti basqarıw úshmúyeshi dep ataladı) minnetleme alıwǵa qarsılıq kórsetiwi kerek. Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń belgilengen waqıtı hám resurslarına kólem qosıwǵa urınıwlar sapanıń tómenlewine alıp keliwi múmkin&lt;ref name=&quot;adeptechllc.com&quot;&gt;{{Web deregi | last1 = McMillan| first1 = Keith| bet = Time, Resources, Scope... and Quality.| url = http://www.adeptechllc.com/2010/05/13/time-resources-scope-and-quality/| jumıs = www.adeptechllc.com| sáne = 2010-jıl 13-may | qaralǵan sáne = 2014-jıl 15-iyun }}&lt;/ref&gt;.

==== Baǵdarlamashınıń sharshawı ====
Agile ámeliyatlarınıń maqsetli páti hám úziliksiz tábiyatı sebepli, jetkerip beriw toparı aǵzaları arasında sharshaw qáwpi joqarı&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Current study on limitations of Agile|journal=Procedia Computer Science|volume=78|pages=291–297|date=January 2016|doi=10.1016/j.procs.2016.02.056|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;.

== Agile basqarıwı ==
Agile proektti basqarıwı - bul iteraciyalıq islep shıǵıw processi bolıp, onda durıs paydalanıwshı tájiriybesin jaratıw ushın paydalanıwshılar hám mápli táreplerden úziliksiz keri baylanıs alınadı. Agile processin ámelge asırıw ushın hár túrli usıllar qollanılıwı múmkin, olardıń qatarına scrum, ekstremal programmalastırıw, lean hám kanban kiredi&lt;ref name=&quot;europeanbusinessreview.com&quot;&gt;{{Web deregi | sáne = 2019-jıl 1-noyabr | bet = The Procurement Call for Agile, What does it mean?| url = https://www.europeanbusinessreview.com/the-procurement-call-for-agile-what-does-it-mean}}&lt;/ref&gt;.
Agile basqarıwı termini injenerlik, informaciyalıq texnologiyalar hám basqa biznes tarawlarında dizayn hám qurıw iskerliklerin basqarıwdıń iteraciyalıq, inkremental usılına qollanıladı. Bul usıl Agile Programmalıq támiynattı islep shıǵıw manifestinde bayan etilgen principlerge tiykarlanıp, jańa ónim yamasa xızmetti rawajlandırıwdı júdá iykemli hám interaktiv túrde usınıwǵa itibar beredi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Moran |first=Alan |title=Managing Agile: Strategy, Implementation, Organisation and People |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-16262-1}}&lt;/ref&gt;.
Agile proektti basqarıw kórsetkishleri aljasıwdı azaytıwǵa, hálsiz noqatlardı anıqlawǵa hám rawajlanıw cikli dawamında komandanıń jumısın bahalawǵa járdem beredi. Támiyinlew shınjırınıń iykemliligi - bul támiyinlew shınjırınıń usınıs hám talap boyınsha belgisizlik hám ózgermelilik penen gúresiw uqıplılıǵı. Iykemli támiyinlew shınjırı óz quwatın tez arada kóbeytip hám azayta aladı, sonlıqtan ol tez ózgeriwshi tutınıwshı talabına beyimlese aladı. Aqırında, strategiyalıq iykemlilik - bul shólkemniń óz ortalıǵı rawajlanıp atırǵan waqıtta óz háreket baǵdarın ózgertiw uqıplılıǵı. Strategiyalıq iykemlilik ushın sırtqı ózgerislerdi jetkilikli dárejede erte seziw hám bul ózgeriwshi ortalıqqa beyimlesiw ushın resurslardı bólistiriw áhmiyetli.

Agile X texnikaları ekstremal proektti basqarıwı dep te atalıwı múmkin. Bul iteraciyalıq ómirlik cikliniń bir túri bolıp&lt;ref&gt;{{Web deregi | sáne = 2008-jıl 22-oktyabr | bet = Which Life Cycle Is Best for Your Project?| url = https://pmhut.com/which-life-cycle-is-best-for-your-project| qaralǵan sáne = 2009-jıl 23-oktyabr | jumıs = PMHut| til = en-US}}&lt;/ref&gt;, onda jetkerip beriletuǵın nárseler basqıshlar boyınsha tapsırıladı. Agile hám iteraciyalıq rawajlanıw arasındaǵı tiykarǵı parıq - Agile usılları hárbir jetkeriw ciklinde (iteraciyada) jetkerip beriletuǵın nárselerdiń kishi bóleklerin tolıq tamamlaydı&lt;ref&gt;{{Web deregi| bet = Agile Project Management| url = http://www.versionone.com/agile-project-management/| qaralǵan sáne = 2015-jıl 1-iyun | jumıs = VersionOne| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150609232115/http://www.versionone.com/agile-project-management/| arxivsáne = 2015-jıl 9-iyun }}&lt;/ref&gt;, al iteraciyalıq usıllar jetkerip beriletuǵın nárselerdiń pútkil toplamın waqıt ótiwi menen rawajlandırıp, olardı proekttiń aqırında tamamlaydı. Iteraciyalıq hám Agile usıllarınıń ekewi de proektti shólkemlestiriwdiń izbe-iz formalarında payda bolǵan hár túrli tosqınlıqlarǵa juwap retinde islep shıǵılǵan. Mısalı, texnologiyalıq proektler quramalasqan sayın, aqırǵı paydalanıwshılar progressiv prototiplerdi kóre almastan uzaq múddetli talaplardı anıqlawda qıyınshılıqqa ushıraydı. Iteraciyalar menen rawajlanatuǵın proektler bul talaplardı jetilistiriwge járdem beriw ushın úziliksiz keri baylanıs jıynay aladı.

Agile basqarıwı komanda aǵzaları arasında ótken jumıs haqqında kommunikaciya hám oylanıwǵa túrtki bolatuǵın ápiwayı qurılmanı da usınadı&lt;ref&gt;{{Web deregi| bet = What is Agile Management?| url = http://www.project-laneways.com.au/certification-courses/agilepm/what-is-agile-management| qaralǵan sáne = 2015-jıl 1-iyun | baspaxana = Project Laneways| arxivurl = https://web.archive.org/web/20150602074558/http://www.project-laneways.com.au/certification-courses/agilepm/what-is-agile-management| arxivsáne = 2015-jıl 2-iyun }}&lt;/ref&gt;. Dástúrli sarqırama jobalastırıwdı qollanǵan hám Agile rawajlanıw usılın qabıl etken komandalar ádette transformaciya basqıshınan ótedi hám kóbinese komandalarǵa tegis transformaciyadan ótiwge járdem beretuǵın Agile trenerleriniń járdemine mútáj boladı. Ádette Agile trenerliginiń eki stili bar: iyteriw tiykarındaǵı hám tartıw tiykarındaǵı Agile trenerligi. Bul jerde «iyteriw sisteması» sprintke qanday wazıypalar sıyıwı múmkin ekenligin aldın ala bahalawdı (jumıstı iyteriwdi) ańlatıwı múmkin, mısalı, scrum menen; al «tartıw sisteması» wazıypalar tek imkaniyat bolǵanda ǵana orınlanatuǵın ortalıqtı ańlatıwı múmkin&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Benson |first1=Jim |title=Personal Kanban: mapping work, navigating life |year=2011 |url=https://archive.org/details/personalkanbanma0000bens |last2=De Maria Barry |first2=Tonianne | sáne =2011 |publisher=Modus Cooperandi Press |isbn=978-1-4538-0226-7 |edition=1st |location=Seattle, WA |page=[https://archive.org/details/personalkanbanma0000bens/page/38 38]}}&lt;/ref&gt;. Agile basqarıw usılları biznes hám húkimet sektorlarında da qollanılǵan hám beyimlestirilgen. Mısalı, Amerika Qurama Shtatlarınıń federal húkimeti sheńberinde, [[Amerika Qurama Shtatları|AQSH]] Xalıqaralıq Rawajlanıw Agentligi (USAID) baǵdarlamalastırıwdı iteraciyalaw hám beyimlestiriw ushın birge islesiw, úyreniw hám beyimlesiw (CLA) strategiyaların kirgiziwge qaratılǵan birlesken joybar basqarıw usılın qollanbaqta&lt;ref&gt;USAID. [https://web.archive.org/web/20191023195937/https://www.usaid.gov/sites/default/files/documents/1870/201.pdf &quot;ADS Chapter 201 Program Cycle Operational Policy«] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191023195937/https://www.usaid.gov/sites/default/files/documents/1870/201.pdf |date=23 October 2019 }}. Retrieved 19 April 2017&lt;/ref&gt;.

Agile metodları Proektlerdi Basqarıw Bilimleri Jıynaǵına Qollanba (PMBOK Guide 6-shı Basılım) ishinde Ónimdi Islep shıǵıw Ómirlik Cikl anıqlaması astında aytıladı:

{{blockquote|Proekttiń ómirlik ciklı ishinde, ádette ónim, xızmet yamasa nátiyjeniń rawajlanıwı menen baylanıslı bir yamasa bir neshe basqısh boladı. Bular islep shıǵıwdıń ómirlik ciklı dep ataladı (...) Adaptiv ómirlik cikllar - bul Agile, iteraciyalı yamasa inkremental. Tolıq kólemli tapsırma iteraciya baslanıwdan aldın anıqlanadı hám maqullanadı. Adaptiv ómirlik cikllar sonday-aq Agile yamasa ózgeriske baǵdarlanǵan ómirlik cikllar dep te ataladı&lt;ref&gt;[[Project Management Institute]], ''[[A Guide to the Project Management Body of Knowledge]]'' (PMBOK Guide), Sixth Edition&lt;/ref&gt;.}}

=== Programmalıq támiynattı islep shıǵıwdan tısqarı qollanılıwı ===
[[Fayl:Agile Brazil 2014 conference entrance.jpg|Agile Braziliya 2014 konferenciyası|thumb|right]]
Jan-Lup Richettiń (ESSEC Strategiyalıq Innovaciya hám Xızmetler Institutınıń ilimiy xızmetkeri) pikirinshe, »bul usıldı programmalıq emes ónimler ushın hám ulıwma proektlerdi basqarıw ushın, ásirese innovaciya hám belgisizlik tarawlarında nátiyjeli qollanıwǵa boladı.&quot; Nátiyje - házirgi tutınıwshılardıń talaplarına eń jaqsı juwap beretuǵın hám minimal shıǵın, ısıraplar hám waqıt jumsap jetkerip beriletuǵın ónim yamasa proekt bolıp, kompaniyalarǵa dástúrli usıllarǵa qaraǵanda erterek payda alıwǵa múmkinshilik beredi&lt;ref&gt;Richet, Jean-Loup (2013). ''Agile Innovation''. Cases and Applied Research, n°31. ESSEC-ISIS. {{ISBN|978-2-36456-091-8}}&lt;/ref&gt;.

Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları programmalıq ónimlerdi rawajlandırıw ushın keń qollanılǵan hám olardıń geyparaları programmalıq támiynattıń obekt texnologiyaları sıyaqlı ayırım qásiyetlerin paydalanadı&lt;ref name=&quot;Smith2007&quot;&gt;{{Cite book |last=Smith |first=Preston G |title=Flexible Product Development |url=https://archive.org/details/flexibleproductd0000smit |publisher=Jossey-Bass |year=2007 |isbn=978-0-7879-9584-3 |page=[https://archive.org/details/flexibleproductd0000smit/page/25 25]}}&lt;/ref&gt;. Biraq, bul texnikalardı kompyuterler, medicinalıq ásbaplar, awqat, kiyim-kenshek hám muzıka sıyaqlı programmalıq emes ónimlerdi islep shıǵıwda da qollanıwǵa boladı&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Newton Lee |title=&quot;Getting on the Billboard Charts: Music Production as Agile Software Development,« ''Digital Da Vinci: Computers in Music'' |publisher=Springer Science+Business Media |year=2014 |isbn=978-1-4939-0535-5}}&lt;/ref&gt;. Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw usılları rawajlandırıwǵa tiyisli emes IT infrastrukturasın ornatıw hám kóshirip ótkeriwde de qollanılǵan. Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń ayırım keń principleri biznes iykemliligi yamasa Agile biznesti basqarıw atamaları astında ulıwma basqarıwda da (mısalı, strategiya, basqarıw, qáwip, qarjı) qollanılǵan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Moran, Alan |title=Managing Agile: Strategy, Implementation, Organisation and People |publisher=Springer Verlag |year=2015 |isbn=978-3-319-16262-1}}&lt;/ref&gt;. Agile programmalıq támiynat metodologiyaları sonday-aq oqıwdı injenerlik jobalaw procesinde de qollanılǵan, bul - oqıwshılardı hám olardıń rawajlanıwın qollap-quwatlaw ushın oqıtıw ilimlerin, adamǵa baǵdarlanǵan dizayndı hám maǵlıwmatlarǵa tiykarlanǵan sheshim qabıl etiwdi qollanatuǵın iteraciyalı, maǵlıwmatlarǵa tiykarlanǵan process&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Barrett |first1=M. |title=Learning Engineering Toolkit |date=2022 |pages=269–278 |chapter=Lean-Agile Development Tools |publisher=Routledge |doi=10.4324/9781003276579-16 |last2=Goodell |first2=J.|isbn=978-1-003-27657-9 }}&lt;/ref&gt;.

Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw paradigmaların ómirdiń basqa tarawlarında, mısalı, balalardı tárbiyalawda da qollanıwǵa boladı. Onıń bala rawajlanıwındaǵı tabısı ayırım tiykarǵı basqarıw principlerine tiykarlanǵan bolıwı múmkin; kommunikaciya, beyimlesiw hám xabardarlıq. TED Talk bayanatında Bruce Feiler úy xojalıǵın basqarıw hám balalardı tárbiyalawda tiykarǵı Agile paradigmaların qalay qollanǵanın bólisken&lt;ref&gt;[http://www.ted.com/talks/bruce_feiler_agile_programming_for_your_family.html »Agile programming – for your family&quot;].&lt;/ref&gt;.

== Sın ==
Agile ámeliyatları iri shólkemlerde hám rawajlandırıwdıń ayırım túrlerinde nátiyjesiz bolıwı múmkin dep kórsetilgen&lt;ref&gt;{{cite book|url=http://www.informit.com/articles/article.aspx?p=1380615|first=Craig|last=Larman|author2=Bas Vodde|title=Top Ten Organizational Impediments to Large-Scale Agile Adoption |publisher=InformIT |date=2009-08-13}}&lt;/ref&gt;. Kóplegen shólkemler Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw metodologiyalarınıń júdá ekstremal ekenine isenedi hám Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw hám jobaǵa baǵdarlanǵan usıllardı aralastırǵan gibrid usılın qabıl etedi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.binfire.com/blog/2016/07/hybrid-project-management-methodology//| bet = Introduction to Hybrid project management| jumıs = Collaboration Corner| sáne = 2016-jıl 20-iyul }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Barlow|first=Jordan B.|author2=Justin Scott Giboney|author3=Mark Jeffery Keith|author4=David W. Wilson|author5=Ryan M. Schuetzler|author6=Paul Benjamin Lowry|author7= Anthony Vance|title=Overview and Guidance on Agile Development in Large Organizations|journal=Communications of the Association for Information Systems|year=2011|volume=29|issue=1|pages=25–44|doi=10.17705/1CAIS.02902|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;. Dinamikalıq sistemalardı islep shıǵıw metodı (DSDM) sıyaqlı ayırım usıllar bunı tiykarǵı principlerden bas tartpastan, tártipli túrde ámelge asırıwǵa háreket etedi.

Agile ámeliyatlarınıń keńnen qollanılıwı sonday-aq basqarıw modası sıpatında sınǵa alınǵan, óytkeni ol bar bolǵan jaqsı ámeliyatlardı jańa atamalar menen táriyipleydi, rawajlandırıw strategiyalarına qatnasta bir ólshem hámmege tuwrı keledi degen kóz-qarastı itibarǵa aladı hám usıldı nátiyjelerden joqarı qoyadı dep qáte bahalanadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.batimes.com/kupe-kupersmith/agile-is-a-fad.html| bet = Agile is a Fad| familiya = Kupersmith| at = Kupe| sáne = 2011-jıl 4-iyul }}&lt;/ref&gt;.

Alister Kokburn 2011-jılı 12-fevralda Yuta shtatındaǵı Snoubirdte Agile Programmalıq támiynattı islep shıǵıw Manifestiniń 10 jıllıǵın bayramlawdı shólkemlestirdi, dáslepki jıynalısqa qatnasqan hám sońınan qosılǵan 30 dan aslam adamdı jıynadı. Bólmedegi shama menen 20 pildiń dizimi ('talqılanbaytuǵın' Agile temaları/máseleleri) toplandı, oǵan tómendegi aspektler kiredi: Agile programmalıq támiynattı islep shıǵıw ámeliyatları hám kontekstiniń awqamları, sátsizlikleri hám sheklewleri (múmkin sebepleri: kommerciyalıq mápler, kontekstsizlestiriw, sátsizlikke tiykarlanıp alǵa ilgerilewdiń anıq jolınıń joqlıǵı, obektiv dálillerdiń sheklengenligi, kognitiv kemshilikler hám pikirlew qáteleri), siyasat hám mádeniyat&lt;ref name=&quot;TeenAgile&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.infoq.com/articles/agile-teenage-crisis| at = Philippe| familiya = Kruchten| bet = Agile's Teenage Crisis?| baspaxana = InfoQ| sáne = 2011-jıl 20-iyun }}&lt;/ref&gt;. Filipp Kruxten bılay dep jazǵan:

{{Blockquote
|text=Agile háreketi ayırım jaǵdaylarda jasóspirimge uqsaydı: ózin júdá jaqsı ańlaydı, úziliksiz aynaǵa qarap sırtqı kórinisin tekseredi, sındı az qabıl etedi, tek óz teńlesleri menen bolıwǵa qızıǵadı, ótmishten kelgen barlıq danalıqtı tek ótmishten bolǵanı ushın daw menen biykarlaydı, jańa ádetler hám jańa jargonlardı qabıl etedi, geyde tákabbir hám menmen boladı. Biraq onıń onnan keyin de jetilisetuǵınına, sırtqı dúnyaǵa ashıq bolatuǵınına, kóbirek oylanatuǵınına hám sonlıqtan da nátiyjelirek bolatuǵınına gúmanım joq.
|author=Filipp Kruxten&lt;ref name=&quot;TeenAgile&quot; /&gt;}}

«Manifest» joqarı bilimlendiriw basqarıwı hám basshılıǵına unamsız tásir etiwi múmkin, óytkeni ol administratorlarǵa ásterek dástúrli hám oylanıp is tutıw processlerin «shaqqan» processler menen almastırıwdı usınıs etti. Bul koncepciya universitet oqıtıwshıları arasında siyrek qabıl etildi&lt;ref&gt;Richard Utz, «Against Adminspeak,» [https://www.chronicle.com/article/Against-Adminspeak/249047?key=hsZMErKIgGC276GPIxqHkSP5jbKbjZo7inN_XME_7x91_awBNokn0OtP-fqf8M6Ic0s4X016U01jTmlpaGVtSElwWjVONE9iRjI5UW9BdldZNVlTVEotMUVyVQ Chronicle of Higher Education], 24 June 2020.&lt;/ref&gt;.

Basqa bir sın - kóp jaǵdaylarda Agile basqarıw hám dástúrli basqarıw ámeliyatları bir-birine qarama-qarsı bolıp shıǵadı. Bul ámeliyattıń keń tarqalǵan sını - ámeliyattı úyreniw hám engiziwge jumsalǵan waqıt, potencial paydalarına qaramastan, júdá qımbatqa túsedi. Dástúrli basqarıwdan Agile basqarıwǵa ótiw Agile ge tolıq boysınıwdı hám shólkemniń barlıq aǵzalarınıń processti aqırına shekem alıp barıwǵa bekkem minnetlemesin talap etedi. Shólkem boyınsha teń emes nátiyjeler, xızmetkerlerdiń qábiletine salıstırǵanda ózgerislerdiń kópligi yamasa transformaciya aqırında kepilliklerdiń joqlıǵı sıyaqlı máseleler - olardıń tek bir neshe mısalları bolıp tabıladı&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Cohn|first=Mike|title=Succeeding With Agile|url=https://archive.org/details/succeedingwithag0000cohn|publisher=Pearson|year=2015|isbn=978-0-321-57936-2|pages=[https://archive.org/details/succeedingwithag0000cohn/page/5 5]–10}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler|2}}
__BÖLİDİMÖNDEMEW__

[[Kategoriya:Programmalıq injiniring]]</text>
      <sha1>sea40tl2of6bebl8hheew5xljfh9a06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23879</id>
    <revision>
      <id>274483</id>
      <parentid>274434</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>274483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8281" sha1="fp157tbeu8qyit7uc2fknj8h3yfztmf" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25123}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Srajatdin Usnatdinov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4609}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 5 || [[User:Inosham|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Inosham&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4378}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Doniyor Yóldoshev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2562}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1653}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gozzalina&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:927}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:618}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 23 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 24 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 27 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 29 || [[User:Begdullaman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begdullaman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurlibek Urgenichbaev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qareken Balasi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BEGJIGIT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Saxibjamal Esemuratova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pirnazarova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Holder&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Miracle0302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begjigit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmoksy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AbzalM&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NurkaArzay&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gúlxan Medetbekovna&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bakhit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Melek jurnalist&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jannazarova Sh&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jámiy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;İmmortalance&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Romaine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kagansky&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}</text>
      <sha1>fp157tbeu8qyit7uc2fknj8h3yfztmf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Google TV (operaciyalıq sistema)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25184</id>
    <revision>
      <id>274493</id>
      <parentid>274465</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18999" sha1="89wtsad498nwzwfr3t5t2q8c0pw7wmr" xml:space="preserve">'''Google TV''' – bul [[Google]] tárepinen [[Intel]], [[Sony]] hám Logitech penen birgelikte islep shıǵılǵan aqıllı televizor [[Operaciyalıq sistema|operaciyalıq sisteması]]. Ol 2010-jıldıń oktyabr ayında iske qosıldı&lt;ref name=&quot;gannounce&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.google.com/intl/en/press/pressrel/20100520_googletv.html| bet = Industry Leaders Announce Open Platform to Bring Web to TV| sáne = 2010-jıl 20-may | qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-dekabr }}&lt;/ref&gt;, dáslepki rásmiy qurılmalardı Sony hám Logitech islep shıǵardı&lt;ref name=&quot;glaunch&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://googleblog.blogspot.com/2010/10/here-comes-google-tv.html| bet = Here comes Google TV| sáne = 2010-jıl 4-oktyabr | qaralǵan sáne = 2010-jıl 4-dekabr }}&lt;/ref&gt;. Google TV [[Android|Android 3.0/3.2]] operaciyalıq sistemasın hám Google Chrome [[Veb-brauzer|veb-brauzerin]] biriktirip, bar bolǵan onlayn video saytlarınıń ústine interaktiv televizor qatlamın qostı, bul arqalı aqıllı televizor tájiriybesi ushın 10 futlıq paydalanıwshı interfeysin jarattı.

Google TVnıń birinshi áwlad qurılmaları hámmesi x86 arxitekturasındaǵı processorlarǵa tiykarlanǵan bolıp, [[Sony]] hám Logitech tárepinen jaratıldı hám kommerciyalastırıldı. Ekinshi áwlad qurılmaları hámmesi ARM arxitekturasındaǵı processorlarǵa tiykarlanǵan hám LG, [[Samsung]]&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://googletv.blogspot.com/2011/01/samsung-and-google-tv.html| bet = Samsung Plans Blu-ray Disc Google TV Release| sáne = 2011-jıl 7-yanvar | baspaxana = Googletv.blogspot.com| qaralǵan sáne = 2012-jıl 13-yanvar }}&lt;/ref&gt;, Vizio hám Hisense sıyaqlı qosımsha sheriklerdi óz ishine aladı. 2013-jılı Hisense, Netgear, TCL hám Asus sıyaqlı jańa sherikler tárepinen kóbirek ekinshi áwlad Google TV qollawshı qurılmalar járiyalandı, olardıń geyparaları 3D video qollawın óz ishine aladı.

Google TV 2014-jıldıń iyun ayında Android TV tárepinen almastırıldı, bul jańaraq platforma Android platforması menen jaqınıraq baylanıslarǵa iye hám Knowledge Graph penen integraciyalanǵan, mobil qurılmalardan translyaciya qollawın támiyinleytuǵın jańalanǵan paydalanıwshı tájiriybesine iye&lt;ref name=&quot;V&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.theverge.com/2014/6/25/5840424/google-announces-android-tv| bet = Google officially unveils Android TV| avtor = Opam| at = Kwame| sáne = 2014-jıl 25-iyun | jumıs = [[The Verge]]| baspaxana = [[Vox Media]]| qaralǵan sáne = 2014-jıl 27-iyun }}&lt;/ref&gt;. 2014-jıldıń iyun ayınan baslap, Google TV SDK endi jetkilikli emes, bul bar bolǵan qurılmalar ushın keleshektegi hár qanday programmalıq támiynattı islep shıǵıwdı toqtatadı hám platformanı tiykarınan eskirgen dep esaplaydı&lt;ref name=&quot;verge-googletvdead&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.theverge.com/2014/6/25/5840424/google-announces-android-tv| bet = Google TV is finally dead. Long live Android TV| sáne = 2014-jıl 25-iyun | jumıs = The Verge| qaralǵan sáne = 2015-jıl 6-yanvar }}&lt;/ref&gt;. «Google TV» brendi sońınan Google Play Movies &amp; TV ornına qollanıldı hám jańaraq Android TV qurılmalarında (mısalı, Google TV menen Chromecast) qollanılatuǵın paydalanıwshı interfeysin bildiriw ushın qollanıldı.

== Tariyxı ==

* 2010-jıl mart – Media quralları Google TV joybarınıń jolǵa qoyılǵanın xabarladı, biraq sherik kompaniyalar óz qatnasıwın keyinirek tastıyıqlamaǵansha, bul isbilermenliktegi qatnasıwın tastıyıqlamadı&lt;ref name=&quot;nyt&quot;&gt;{{Cite news|title=Google and Partners Seek TV Foothold|work=The New York Times| sáne =March 17, 2010|url=https://www.nytimes.com/2010/03/18/technology/18webtv.html|access-date=May 21, 2010|first=Nick|last=Bilton}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;msspec&quot;&gt;{{Cite news|title=Google TV on the cards in three-way project|work=The Spy Report|date=March 20, 2010|url=http://www.mediaspy.org/report/2010/05/21/google-tv-throws-down-the-gauntlet/|access-date=May 21, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100524120121/http://www.mediaspy.org/report/2010/05/21/google-tv-throws-down-the-gauntlet/|archivedate=May 24, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;eweek&quot;&gt;{{Cite news|title=Google TV Coming to Make Your TV a Larger Computer|first=Clint|last=Boulton|work=eWeek.com|date=March 18, 2010|url=http://www.eweek.com/c/a/Search-Engines/Google-TV-Coming-to-Make-Your-TV-a-Larger-Computer-815990/|access-date=May 21, 2010}}&lt;/ref&gt;.
* 2010-jıl 20-may – Google TV joybarı 2010-jılǵı Google I/O konferenciyasında 20-mayda rásmiy túrde járiyalandı&lt;ref name=&quot;engadget&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.engadget.com/2010/05/20/google-tv-turns-on-at-i-o/| bet = Google TV turns on at I/O: runs Android and Flash, partnered with Sony, Logitech, and Intel| avtor = Patel| at = Nilay| sáne = 2010-jıl 20-may | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-may }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;appmarket.tv&quot;&gt;{{Web deregi| url = http://www.appmarket.tv/opinion/34-writers/401-google-tv-the-good-the-bad-and-the-ugly-at-io2010-with-the-android-flash-and-chrome-show.html| bet = Google TV – The Good, the Bad and the Ugly at #io2010 with the Android, Flash and Chrome Show| avtor = Kastelein| at = Richard| sáne = 2010-jıl 21-may | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20100524160559/http://www.appmarket.tv/opinion/34-writers/401-google-tv-the-good-the-bad-and-the-ugly-at-io2010-with-the-android-flash-and-chrome-show.html| arxivsáne = 2010-jıl 24-may }}&lt;/ref&gt;. Google bul jańa platformanıń [[Sony]] tárepinen jańa joqarı anıqlıqtaǵı televizorlar hám Blu-ray Disc oynatqıshlarına tuwrıdan-tuwrı qosılatuǵının bildirdi, degen menen Logitech tárepinen de qosımsha qurılmalar islep shıǵarılatuǵın edi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://gtvhub.com/2010/05/what-we-know-so-far-about-google-tv/| bet = What we know so far about Google TV| arxivurl = https://web.archive.org/web/20100604112624/http://gtvhub.com/2010/05/what-we-know-so-far-about-google-tv/| arxivsáne = 2010-jıl 4-iyun | sáne = 2010-jıl 24-may | qaralǵan sáne = 2010-jıl 29-may }}&lt;/ref&gt;. Kompaniya Sony hám Logitech tárepinen islep shıǵarılǵan jańa sistemalardıń Intel Atom tiykarındaǵı CE4100 tutınıwshı elektronikası sisteması-chipi menen isleytuǵının kórsetti. Sonday-aq, «tolıq optimallastırılǵan» kóriwshi tájiriybesi Dish Network arqalı jetkilikli bolatuǵının, biraq platforma hár qanday provayder arqalı isleytuǵının bildirdi.
* 2010-jıl may – Sony 2010-jıldıń gúzinde óziniń Google qollawındaǵı Sony Internet TV ónim qatarın, sonıń ishinde óz aldına televizor modellerin hám integraciyalanǵan Blu-ray Disc diskovodları bar qosımsha qurılmalardı shıǵaratuǵının járiyaladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://news.sel.sony.com/en/press_room/corporate_news/release/57588.html| bet = Sony to Introduce 'SONY INTERNET TV' – World's First TV Incorporating 'Google TV' Platform, Delivering Unprecedented TV-Internet Integration| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120717054906/https://news.sel.sony.com/en/press_room/corporate_news/release/57588.html| arxivsáne = 2012-jıl 17-iyul | sáne = 2010-jıl 20-may | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-may }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://discover.sonystyle.com/internettv/| bet = Sony introduces the world's first HDTV incorporating the Google TV platform| arxivurl = https://web.archive.org/web/20110710164938/http://discover.sonystyle.com/internettv/| arxivsáne = 2011-jıl 10-iyul | sáne = 2010-jıl 20-may | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-may }}&lt;/ref&gt;.
* 2010-jıl 10-noyabr – Dish Network óziniń Google TV sheshiminiń&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.theamericandishtv.com/blog/dish-network-google-tv-solution/| bet = Dish Network Google TV Solution Now Available to Dish Subscribers| arxivurl = https://web.archive.org/web/20101115013734/http://www.theamericandishtv.com/blog/dish-network-google-tv-solution/| arxivsáne = 2010-jıl 15-noyabr | baspaxana = theamericandishtv.com| qaralǵan sáne = 2010-jıl 11-noyabr }}&lt;/ref&gt; tutınıwshılar ushın jetkilikli ekenin járiyaladı. Dish Network kompaniyasınıń Google TV sheshimi, DVR integraciya xızmetin talap etedi hám óz ishine Google TV menen Logitech Revue kishi qosımsha qurılmasın aladı.
* 2010-jıl 15-dekabr – Google birinshi Google TV jańalanıwın járiyalaydı, onda bazı bir qátelikler dúzetilip, tórt tiykarǵı jaqsılanıw kirgizilgen: atap aytqanda Netflix aǵımlı katalogı, Qos kórinisi, Android telefonları ushın aralıqtan basqarıw qosımshası hám filmlerdi izlew nátiyjeleri&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://techshrimp.com/2010/12/15/google-pushes-out-first-google-tv-software-update-with-four-major-improvements/| bet = Google pushes out first Google TV software update with four major improvements| qaralǵan sáne = 2010-jıl 15-dekabr }}&lt;/ref&gt;.
* 2011-jıl 10-may – Google I/O konferenciyasında Google TV qurılmalarınıń Android 3.1 Honeycomb versiyasına jańalanatuǵını, Android Marketke kiriw múmkinshiligine iye bolatuǵını hám bazı bir qosımshalar jańalanatuǵını járiyalanadı.
* 2011-jıl 18-iyun – Google úy media programmalıq támiynatın islep shıǵarıwshı SageTV kompaniyasın satıp aladı.
* 2011-jıl 26-avgust – Google kompaniyası Google TVnıń 2012-jıldıń yanvar ayında Evropada rásmiy túrde shıǵarılatuǵının járiyalaydı&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-google-edinburgh-idUSTRE77P35820110826|title=Google TV to launch in Europe next year|access-date=April 9, 2012|work=Reuters| sáne =August 26, 2011}}&lt;/ref&gt;.
* 2011-jıl 28-oktyabr – Google TV Android 3.1 operaciyalıq sisteması hám Marketke kiriw múmkinshiligi menen Google TV 2.0 versiyasın en jayıp baslaydı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://googletv.blogspot.com/2011/10/update-on-google-tv.html| bet = The Official Google TV Blog: An Update on Google TV| sáne = 2011-jıl 28-oktyabr | baspaxana = Googletv.blogspot.com| qaralǵan sáne = 2012-jıl 13-yanvar }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.linuxfordevices.com/c/a/News/Google-TV-2-rolls-out/| bet = Google TV 2.0 gains Honeycomb, Android Market| arxivurl = https://archive.today/20120905214746/http://www.linuxfordevices.com/c/a/News/Google-TV-2-rolls-out/| arxivsáne = 2012-jıl 5-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.
* 2012-jıl 8-yanvar – Google TV qurılmalarınıń jańa áwladınıń hár túrli ARM SoC dizaynlarında isleytuǵını járiyalanadı. Tiykarǵı jetkiziwshilerdiń biri Armada 1500&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.theverge.com/2012/1/8/2692555/marvells-armada-1500-reference-design-for-google-tv-hands-on| bet = Marvell's Armada 1500 reference design for Google TV hands-on| sáne = 2012-jıl 9-yanvar }}&lt;/ref&gt; platforması menen Marvell kompaniyası boladı.
* 2012-jıl 10-yanvar – Sony Corporation Google TVnı 2012-jıldıń jaz máwsiminde Kanadaǵa alıp keliwdi jobalastıradı. Anıq shıǵarılıw sánesi járiyalanbaǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://ca.news.yahoo.com/video/tech-22186835/google-tv-for-canada-27838677.html| bet = A video 'Google TV for Canada' from Yahoo| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120321003316/http://ca.news.yahoo.com/video/tech-22186835/google-tv-for-canada-27838677.html| arxivsáne = 2012-jıl 21-mart | qaralǵan sáne = 2012-jıl 9-aprel }}&lt;/ref&gt;. Sony marketing direktorı Stefan Labruss Sony kompaniyasınıń Google TV tiykarındaǵı ónimlerdi 2012-jıldıń sentyabr ayında Evropada satıwdı baslaytuǵının bildirgen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://gigaom.com/video/google-tv-european-launch/| bet = Google TV is coming to Europe this September| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120402212556/http://gigaom.com/video/google-tv-european-launch/| arxivsáne = 2012-jıl 2-aprel | sáne = 2012-jıl 2-aprel | qaralǵan sáne = 2012-jıl 3-aprel }}&lt;/ref&gt;.
* 2012-jıl 19-aprel – Google TV hám filmler qosımshasın jámiyetlik funkciyalar menen jańalaydı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://googletv.blogspot.co.nz/2012/04/headline-making-google-tv-more-personal.html| bet = Making Google TV more personal with TV &amp; Movies| avtor = Funk| at = Greg| qaralǵan sáne = 2012-jıl 19-aprel }}&lt;/ref&gt;.
* 2012-jıl 25-iyun – Sony kompaniyası Google TVnı 2012-jıldıń sentyabr ayında Evropada shıǵarıwdı jobalastıradı. Bul NSZ-GS7 tarmaq media pleeri hám NSZ-GS9 Google TV integraciyalanǵan Blu-ray pleeri menen ámelge asırıladı hám dáslep Ullı Britaniyada satılıwǵa shıǵarıladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.broadbandtvnews.com/2012/06/25/sony-brings-google-tv-to-europe-2/| bet = Sony brings Google TV to Europe| avtor = Robert Briel| sáne = 2012-jıl 25-iyun | baspaxana = Bradband TV News| qaralǵan sáne = 2012-jıl 25-iyun }}&lt;/ref&gt;.
* 2012-jıl 12-oktyabr – Google TV 3-versiyasınıń Google video demosı sırtqa shıǵıp ketedi. 3-versiya funkciyalarına jaqsılanǵan Primetime TV baǵdarlama qollanbası, sonday-aq Android qosımsha qosımshası kiredi. Mikrofonı bar modeller ushın dawıs arqalı TV hám veb-izlew. Satıp alıw ushın aǵımlı video usınıs etetuǵın Movies &amp; TV Play Store qosımshası&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://www.youtube.com/watch?v=mQ92HQluvW4| bet = Google TV V3 from Google – Demo| arxivurl = https://web.archive.org/web/20241203054647/https://www.youtube.com/watch?v=mQ92HQluvW4&amp;feature=youtu.be| arxivsáne = 2024-jıl 3-dekabr | sáne = 2012-jıl 19-oktyabr | baspaxana = YouTube| qaralǵan sáne = 2013-jıl 15-iyun }}&lt;/ref&gt;.
* 2013-jıl yanvar – Google TV 3-versiyası kópshilik Google TV qurılmalarına en jayılıp baslanadı.
* 2013-jıl 15-may – Google 2-áwlad Google TV qurılmalarınıń (ARM processorların qollanatuǵın) Android 4.2.2 hám Android Chromenıń eń sońǵı versiyasına jańalanıw múmkinshiligine iye bolatuǵının járiyalaydı, Desktop Chrome ornına&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://gigaom.com/2013/05/15/google-tv-android-jelly-bean-update/| bet = Google TV will receive Android 4.2.2 update as well as latest version of Chrome| arxivurl = https://web.archive.org/web/20130607034537/http://gigaom.com/2013/05/15/google-tv-android-jelly-bean-update/| arxivsáne = 2013-jıl 7-iyun | sáne = 2012-jıl 15-may | qaralǵan sáne = 2012-jıl 15-may }}&lt;/ref&gt;.
* 2013-jıl 10-oktyabr – Esabatta Google kompaniyasınıń Google TVnı Android TV dep qayta ataytuǵını hám shama menen bir million Google TV qurılması qollanılıp atırǵanı aytıladı&lt;ref name=&quot;GigaOm-Oct13&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://gigaom.com/2013/10/10/google-tv-rebranded-android-tv/| bet = Google to sunset Google TV brand as its smart TV platform merges with Android — Tech News and Analysis| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140414202119/http://gigaom.com/2013/10/10/google-tv-rebranded-android-tv/| arxivsáne = 2014-jıl 14-aprel | sáne = 2013-jıl 10-oktyabr | baspaxana = Gigaom.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 21-aprel }}&lt;/ref&gt;.
* 2013-jıl 11-oktyabr – Google Google TV 4-versiyasınıń sońında tuwma Chromecast sıyaqlı funkcionallıqqa iye bolatuǵının tastıyıqlaydı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.engadget.com/2013/10/11/google-tv-v4-android-hacked-rom/| bet = Google TV v4 close to release, hacked 'Android TV' ROM is running in the wild| avtor = Lawler| at = Richard| sáne = 2013-jıl 11-oktyabr | baspaxana = Engadget.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 21-aprel }}&lt;/ref&gt;.
* 2013-jıl 24-oktyabr – Google TV menen úskenelengen LG televizorları Android 4.2.2 jańalanıwın alıwdı baslaydı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.androidpolice.com/2013/10/24/various-lg-google-tv-models-get-updated-to-android-4-2-2-finally-kiss-honeycomb-goodbye/| bet = Various LG Google TV Models Get Updated To Android 4.2.2, Finally Kiss Honeycomb Goodbye| sáne = 2013-jıl 24-oktyabr | baspaxana = Androidpolice.com| qaralǵan sáne = 2014-jıl 21-aprel }}&lt;/ref&gt;.

== Ózgeshelikleri ==
Google TV Googledıń bar bolǵan kóp ónimlerinen paydalandı. Google TVnıń operaciyalıq sisteması, televizor ushın arnawlı jobalanǵan Android 3.0/3.2 versiyası, tiykarǵı bazanı támiyinledi, bul baǵdarlamashılarǵa sistemanıń funkcionallıǵın keńeytetuǵın qosımshalardı jaratıwǵa múmkinshilik berdi. Googledıń Chrome brauzeri internetke kiriw qapısın támiyinledi, tutınıwshılarǵa veb-saytlardı kóriw hám bir waqıttıń ózinde televizor kóriw imkaniyatın berdi. Tutınıwshılar Chrome brauzeri arqalı HBO, CNBC hám basqa da provayderlerdiń kontentine kire alatuǵın edi. [[Android]] hám [[Apple Inc.|Apple]] [[Smartfon|smartfonları]] hám planshet kompyuterleri Google TV ushın aralıqtan basqarıw pulti sıpatında qollanıla alatuǵın edi. Google TV ónimleri tolıq QWERTY klaviaturası bar sımsız aralıqtan basqarıw pultleri menen jetkerildi. 2011-jıldıń noyabr ayındaǵı jańalanıw [[Google Play|Google Playge]] kiriwge ruqsat berdi hám izlewdiń tikkeley efirdegi televidenie, Netflix, YouTube, HBO GO, Amazon hám basqa da dereklerden kontent tabıwına múmkinshilik berdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://code.google.com/tv/faq.html#android| bet = Frequently Asked Questions – Google TV – Google Developers| qaralǵan sáne = 2012-jıl 13-yanvar }}&lt;/ref&gt;.

Xyologic eń kóp ornatılǵan dáslepki Google TV qosımshalarınıń dizimin dúzdi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.xyologic.com/blog/google-tv-apps-fact-sheet/| bet = The Early Days of Google TV Apps| sáne = 2012-jıl 13-fevral | baspaxana = Xyologic.com| qaralǵan sáne = 2012-jıl 18-noyabr }}&lt;/ref&gt;. 2012-jıldıń noyabr ayına kelip, eń kóp ornatılǵan qosımshalar Napster, Pandora Radio hám CNBC boldı.

== Sherikler ==
Google TV platforması Google tárepinen OEM-lerge (original úskene óndiriwshilerge) olardıń tutınıwshı ónimlerine qosıw ushın beriledi. Tutınıwshı qurılmalarınıń birinshi áwladı Logitech hám [[Sony]] tárepinen óndirildi. Tutınıwshı qurılmalarınıń ekinshi áwladı Sony&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.slashgear.com/sony-outs-2nd-gen-google-tv-boxes-with-streamlined-remote-10208207/| bet = Sony outs 2nd-Gen Google TV boxes with streamlined remote| sáne = 2012-jıl 10-yanvar | baspaxana = SlashGear| qaralǵan sáne = 2012-jıl 17-aprel }}&lt;/ref&gt;, LG (LG L9 SoC qarań), Vizio&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.theverge.com/2012/1/10/2696210/vizio-google-tv-vap430-media-streamer| bet = Vizio introduces Google TV-powered VAP430 media streamer| avtor = Bishop| at = Bryan| sáne = 2012-jıl 10-yanvar | baspaxana = The Verge| qaralǵan sáne = 2012-jıl 17-aprel }}&lt;/ref&gt;, Hisense, NetGear hám Asus tárepinen óndirildi. Tutınıwshı qurılmalarınıń úshinshi áwladı 2013-jılǵı Xalıqaralıq tutınıwshı elektronikası kórgizbesinde (CES) LG tárepinen járiyalandı, olar ózleriniń televizor modellerin járiyaladı.

== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Google]]
__BÖLİDİMÖNDEMEW__</text>
      <sha1>89wtsad498nwzwfr3t5t2q8c0pw7wmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>26380</id>
    <revision>
      <id>274485</id>
      <parentid>274436</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>274485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6310" sha1="pniqyhb4wtq57m5yrjr2f18s97j3n6h" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:122882}}]]
|-
| 2 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:5914}}]]
|-
| 3 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 4 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:4139}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 6 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 8 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 9 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1371}}]]
|-
| 10 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 11 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 12 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 13 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:CommonsDelinker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CommonsDelinker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:570}}]]
|-
| 20 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:391}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BOTijo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>pniqyhb4wtq57m5yrjr2f18s97j3n6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>27432</id>
    <revision>
      <id>274484</id>
      <parentid>274435</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>274484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8004" sha1="fgsjf2kq41vef7mg9zsshweb5wa1t0c" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:122882}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25123}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:5914}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 5 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Srajatdin Usnatdinov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 6 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4609}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 7 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 8 || [[User:Inosham|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Inosham&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 9 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4378}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 10 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:4139}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 11 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 14 || [[User:Doniyor Yóldoshev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Doniyor Yóldoshev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2562}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 15 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 16 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1653}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 19 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 20 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1371}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 21 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 22 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 23 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 24 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 25 || [[User:Gozzalina|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gozzalina&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 26 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 27 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:927}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:618}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:CommonsDelinker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CommonsDelinker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:570}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 39 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 43 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 44 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 45 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 48 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:391}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 49 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
{{/end}}</text>
      <sha1>fgsjf2kq41vef7mg9zsshweb5wa1t0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lagos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35651</id>
    <revision>
      <id>274494</id>
      <parentid>274467</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>274494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52834" sha1="sme7zv9sgp2f4brtaos0h7mk4k7fgdn" xml:space="preserve">'''Lagos''' (/ˈleɪɡɒs/ LAY-goss;&lt;ref name=&quot;m-w&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://www.merriam-webster.com/dictionary/Lagos| bet = Lagos| jumıs = [[merriam-webster.com]]}}&lt;/ref&gt; {{Langx|yo|Èkó}} {{IPA|yo|èkó|}}) yáki Lagos qalası, Nigeriyanıń qubla-batısındaǵı iri port qalası. 2025-jıldıń noyabr jaǵdayına bola, qala xalqınıń sanı 17 millionnan 21 millionǵa shekem bolıwı esap-sanaq etilgen. Lagos Nigeriyanıń eń iri qalası bolıp, [[Afrika]] kontinentindegi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.prb.org/resources/objections-surface-over-nigerian-census-results/| bet = Objections Surface Over Nigerian Census Results| sáne = 2007-jıl 18-aprel | baspaxana = [[Population Reference Bureau]]| qaralǵan sáne = 2024-jıl 1-yanvar }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.un.org/africarenewal/magazine/april-2016/lagos-now-wears-new-look| bet = Lagos now wears a new look| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221219011121/https://www.un.org/africarenewal/magazine/april-2016/lagos-now-wears-new-look| arxivsáne = 2022-jıl 19-dekabr | sáne = 2016-jıl 30-mart | til = en| qaralǵan sáne = 2023-jıl 19-aprel | jumıs = Renewal| url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.nbcnews.com/video/lagos-nigeria-keeps-growing-as-world-population-passes-8-billion-153665093874| bet = As world population tops 8 billion, Africa's most populated city keeps growing| til = en| baspaxana = NBC News| qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-yanvar }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ogunbiyi|first=Tayo|date=5 January 2023|title=Lagos and the 2023 Census|url=https://www.vanguardngr.com/2023/01/lagos-and-the-2023-census/|location=Lagos, Nigeria|access-date=22 January 2024|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Bearak|first1=Max|last2=Moriarty|first2=Dylan|last3=Ledur|first3=Júlia|title=Africa's rising cities|url=https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/africa-cities/|access-date=19 April 2023|newspaper=The Washington Post|language=en|archive-date=16 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416001604/https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/africa-cities/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; eń xalıq sanı kóp qalalıq aymaq hám dúnyadaǵı eń tez ósip atırǵan megapolislerden biri&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/22007/lagos/population| bet = Lagos, Nigeria Metro Area Population (1950-2025) {{!}} MacroTrends| qaralǵan sáne = 2025-jıl 2-noyabr | jumıs = www.macrotrends.net| arxivurl = https://web.archive.org/web/20250317061013/https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/22007/lagos/population| arxivsáne = 2025-jıl 17-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://worldpopulationreview.com/cities/nigeria/lagos| bet = Lagos Population 2025| sáne = 2025-jıl 28-oktyabr | til = en| qaralǵan sáne = 2025-jıl 2-noyabr | jumıs = World Population Review}}&lt;/ref&gt;. Lagos 1991-jılı dekabrde húkimettiń paytaxtın mámleket orayındaǵı Abuja qalasına kóshiriw haqqındaǵı qararına shekem Nigeriyanıń milliy paytaxtı bolǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.aljazeera.com/features/2018/4/11/nigeria-clearing-the-locals-to-make-abuja-the-capital| bet = Nigeria: Clearing the locals to make Abuja the capital| avtor = Mohamed| at = Hamza| til = en| baspaxana = Al Jazeera| qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-yanvar }}&lt;/ref&gt; Lagos [[Afrika]]nıń iri finans orayı bolıwınan basqa Lagos mámleketi hám pútkil [[Nigeriya]] mámleketiniń ekonomikalıq xabı sıpatında mámleket ekonomikasında áhmiyetli rol oynaǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://nairametrics.com/2025/03/12/lagos-gdp-hits-259-billion-ranks-as-africas-second-largest-city-economy/| bet = Lagos GDP hits $259 billion, ranks as Africa's second-largest city economy| avtor = Adigun| at = Olalekan| sáne = 2025-jıl 12-mart | til = en-US| jumıs = Nairametrics| qaralǵan sáne = 2025-jıl 2-noyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://africa.businessinsider.com/local/markets/lagos-emerges-as-africas-2nd-largest-city-economy-as-gdp-hits-dollar259-billion/njqz0qn| bet = Lagos emerges as Africa's 2nd-largest city economy as GDP hits $259 billion| avtor = Agambila| at = Dorcas| sáne = 2025-jıl 13-mart | til = en| jumıs = Business Insider Africa| qaralǵan sáne = 2025-jıl 2-noyabr }}&lt;/ref&gt;. Qala Afrikada sawda, kewil ashar, texnologiya, bilimlendiriw, siyasat, turizm, kórkem-óner hám moda tarawlarına úlken tásir kórsetedi. Lagos, sonday-aq, dúnyadaǵı eń tez ósip atırǵan qalalar hám qalalıqlar onlıǵına kiredi{{Refn|Sources:&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=tk5TP7bsXnkC&amp;pg=PA202 |title=African Cities Driving the NEPAD Initiative |year=2006 |isbn=978-9-211318159 |page=202 |publisher=United Nations Human Settlements Programme}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=sMnj88kYVmcC&amp;pg=PT60 |title=Key Concepts in Creative Industries |page=47 |first1=John |last1=Hartley |first2=Jason |last2=Potts |first3=Terry |last3=Flew |first4=Stuart |last4=Cunningham |first5=Michael |last5=Keane |first6=John |last6=Banks |publisher=SAGE |year=2012 |isbn=978-1-446-2028-90}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=wQJb1QpZz_4C&amp;pg=PA118 |title=Cultures and Globalization: Cities, Cultural Policy and Governance |page=118 |author1=Helmut K Anheier |author2=Yudhishthir Raj Isar |publisher=SAGE |year=2012 |isbn=978-1-446-2585-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=oy-de29AtvYC&amp;pg=PA163 |title=Hidden Innovation: Policy, Industry and the Creative Sector (Creative Economy and Innovation Culture Se Series) |first=Stuart |last=Cunningham |publisher=Univ. of Queensland Press |page=163 |year=2013 |isbn=978-0-702-2509-89}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=rQ_ZLuqZT54C&amp;pg=PA71 |title=Cities and Nature |page=7 |publisher=Routledge Critical Introductions to Urbanism and the City |first1=Lisa |last1=Benton-Short |author-link2=John Rennie Short |author2=John Rennie Short |year=2013 |isbn=978-1-134252749}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=afropolis&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9lcn62brtGQC&amp;pg=PA18 |title=Afropolis: City Media Art |first1=Kerstin |last1=Pinther |first2=Larissa |last2=Förster |first3=Christian |last3=Hanussek |publisher=Jacana Media |year=2012 |page=18 |isbn=978-1-431-4032-57}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=8JPIAwAAQBAJ&amp;pg=PA66 |title=The Land/Ocean Interactions in the Coastal Zone of West and Central Africa Estuaries of the World |first1=Salif |last1=Diop |first2=Jean-Paul |last2=Barusseau |page=66 |first3=Cyr |last3=Descamps |publisher=Springer |year=2014 |isbn=978-3-319-0638-81}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.nationsonline.org/oneworld/bigcities.htm| bet = The Most Populated Cities of the World. World Megacities - Nations Online Project| arxivurl = https://web.archive.org/web/20211005155316/https://www.nationsonline.org/oneworld/bigcities.htm| arxivsáne = 2021-jıl 5-oktyabr | jumıs = nationsonline.org| qaralǵan sáne = 2021-jıl 23-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Megapolis Afrikadaǵı eń joqarı ishki ónim boyınsha ekinshi orındı iyeleydi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://bigthink.com/strange-maps/richest-cities-in-africa| bet = These cities are the hubs of Africa's economic boom| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190423194527/https://bigthink.com/strange-maps/richest-cities-in-africa| arxivsáne = 2019-jıl 23-aprel | sáne = 2018-jıl 4-oktyabr | qaralǵan sáne = 2019-jıl 23-aprel | jumıs = Big Think| url-status = live}}&lt;/ref&gt;. Kontinenttegi eń iri hám eń kóp jumıs isleytuǵın teńiz portlarınan birin óz ishine aladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://businesstech.co.za/news/general/81995/africas-biggest-shipping-ports/| bet = Africa's biggest shipping ports| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151105121001/http://businesstech.co.za/news/general/81995/africas-biggest-shipping-ports/| arxivsáne = 2015-jıl 5-noyabr | sáne = 2015-jıl 8-mart | baspaxana = Businesstech| qaralǵan sáne = 2015-jıl 26-oktyabr | url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=E-VwMKQlGjIC|title=Africa, Volume 1 of Cities of the World: a compilation of current information on cultural, geographical, and political conditions in the countries and cities of six continents, based on the Department of State's &quot;post reports&quot;|first1=Brian|last1=Rajewski|publisher=Gale Research International, Limited|year=1998|isbn=978-0-810-3769-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;global&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Lzt7BgAAQBAJ&amp;pg=PA315|page=315|title=Global Gentrifications: Uneven Development and Displacement|first1=Loretta|last1=Lees|author2=Hyun Bang Shin|author3=Ernesto López Morales|publisher=Policy Press|year=2015|isbn=978-1-447-3134-89}}&lt;/ref&gt;. Qala xalqınıń kópligi hám porttaǵı transport kólemi sebepli Lagos Orta portlı megapolisler qatarına kiredi&lt;ref&gt;{{cite journal|first1=Toby|last1=Roberts|first2=Ian|last2=Williams|first3=John|last3=Preston|title=The Southampton system: a new universal standard approach for port-city classification|journal=Maritime Policy &amp; Management|volume=48|issue=4|pages=530–542|publisher=Taylor &amp; Francis Group|location=London|date=10 August 2020|doi=10.1080/03088839.2020.1802785|s2cid=225502755|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;.

Lagos XV ásirde [[Batıs Afrika]]daǵı Yoruba xalıqlarınıń Ijebu kishi toparı Awori xalqınıń úyi sıpatında payda bolǵan bolıp, házirgi Lagos atawı, Eti-Osa, Amuwo-Odofin hám Apapa jergilikli hákimiyat aymaqlarında jaylasqan. XV ásirge shekem avoriyler teńiz boyındaǵı xutorda jaylasıp, sol jerdiń átirapında miynet etken hám jasaǵan. Xutor Yoruba tilinde Ereko dep awdarılıp, Lagos tilindegi Eko atı sonnan kelip shıqqan. Jerler Lagos lagonnıń qublası-batıs awzın shegaralap turıwshı dáryalar menen ajıratılǵan. [[Atlantika okeanı]]nan 100 km (62 mi) shıǵısqa hám batısqa sozılǵan Bar-Bich sıyaqlı tosıqlı atawlar hám uzın qum túpirikleri menen qorǵaladı. Tez urbanizaciya sebepli qala házirgi Lagos materigi, Ajeromi-Ifelodun hám Surulere aymaqların óz ishine alıw ushın lagunnıń batısına keńeydi. Bul Lagos qalasınıń eki tiykarģı aymaqqa ajıratılıwına alıp keldi: Lagos qalasınıń dáslepki qalası bolǵan Ataw hám házirgi waqıtta ol keńeygen materik&lt;ref name=&quot;Lagos Case Study&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://water.tkk.fi/wr/tutkimus/glob/publications/Haapala/pdf-files/CASE%20STUDY%20OF%20LAGOS.pdf| bet = CASE STUDY OF LAGOS| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160304195932/http://water.tkk.fi/wr/tutkimus/glob/publications/Haapala/pdf-files/CASE%20STUDY%20OF%20LAGOS.pdf| arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-noyabr }}&lt;/ref&gt;. Bul qala aymaǵı 1967-jılı Lagos shtatı dúzilgenge shekem Lagos qalalıq keńesi arqalı Federal húkimet tárepinen tikkeley basqarıldı. Bul Lagos qalasınıń házirgi jeti jergilikli hákimiyat aymaqlarına (LHA) bóliniwine hám mámleketti dúziw ushın sol waqıttaǵı Batıs regionınan basqa qalalardıń (házir 13 LHA) qosılıwına alıp keldi&lt;ref name=&quot;Lagos State Information&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.nigerianstat.gov.ng/information/details/Lagos| bet = Lagos State Information| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151109140122/http://nigerianstat.gov.ng/information/details/Lagos| arxivsáne = 2015-jıl 9-noyabr | baspaxana = National Bureau of Statistics| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

Biraq, 1976-jılı shtat paytaxtı Ikeja qalasına kóshirildi. 1991-jılı bolsa federal paytaxt Abuja qalasına kóshirildi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://onelagosfiesta.ng/history-of-lagos/| bet = History Of Lagos| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220407112914/https://onelagosfiesta.ng/history-of-lagos/| arxivsáne = 2022-jıl 7-aprel | sáne = 2016-jıl 10-iyul | til = en-US| qaralǵan sáne = 2022-jıl 12-mart | jumıs = One Lagos Fiesta| url-status = live}}&lt;/ref&gt;. Lagos elege shekem qala dep atalatuǵın bolsa da, házirgi Lagos, &quot;Metropolitan Lagos&quot; hám rásmiy túrde &quot;Lagos Metropolitan Area&quot;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://ng.boell.org/2014/07/29/flood-free-lagos-regional-imperative| bet = A Flood-Free Lagos: The Regional Imperative| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220424012242/https://ng.boell.org/2014/07/29/flood-free-lagos-regional-imperative| arxivsáne = 2022-jıl 24-aprel | qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-noyabr | url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|url=http://online.liverpooluniversitypress.co.uk/doi/abs/10.3828/lhr.61.1.49|title=The Travails of Migrant and Wage Labour in the Lagos Metropolitan Area in the Inter-War Years|publisher=Liverpool University Press|access-date=27 November 2015|author=Olukoju, Ayodeji|journal=Labour History Review|year=1996|volume=61|pages=49–70|doi=10.3828/lhr.61.1.49|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.nzdl.org/gsdlmod?e=d-00000-00---off-0hdl--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0--4----0-0-11-10-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;cl=CL1.12&amp;d=HASH2fc4be0b5391fe0cf5027a.5.fc| bet = Lagos Metropolitan Area: Scope and scale of the shelter problem| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151208051506/http://www.nzdl.org/gsdlmod?e=d-00000-00---off-0hdl--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0--4----0-0-11-10-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;cl=CL1.12&amp;d=HASH2fc4be0b5391fe0cf5027a.5.fc| arxivsáne = 2015-jıl 8-dekabr | qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-noyabr | url-status = live}}&lt;/ref&gt; dep atalatuǵın qala aglomeraciyası yamasa konurbasiya bolıp&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://goarticles.com/article/Lagos-is-wonderful-and-charming-conurbation-of-Nigeria-to-visit/6185807/| bet = Lagos is wonderful and charming conurbation of Nigeria to visit| arxivurl = https://web.archive.org/web/20140224195724/http://goarticles.com/article/Lagos-is-wonderful-and-charming-conurbation-of-Nigeria-to-visit/6185807/| arxivsáne = 2014-jıl 24-fevral | avtor = Caprio, Charles| sáne = 2012-jıl 6-mart | jumıs = GoArticles| baspaxana = Go Articles| qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-noyabr | url-status = live}}&lt;/ref&gt;, 16 LGA, sonıń ishinde, Lagos shtatı paytaxtı Ikejadan ibarat&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.nigeriacongress.org/FGN/administrative/statedetails.asp?state=lagos| bet = Administrative Levels – Lagos State| arxivurl = https://web.archive.org/web/20051225234623/http://www.nigeriacongress.org/fgn/administrative/statedetails.asp?state=Lagos| arxivsáne = 2005-jıl 25-dekabr | baspaxana = Nigeria Congress| qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-noyabr | url-status = usurped}}&lt;/ref&gt;. Bul konurbasiya Lagos shtatı ulıwma jer maydanınıń 37% in qamtıp alsa da, shtat uliwma xalqınıń shama menen 85% in óz ishine aladı&lt;ref name=&quot;Lagos State Information2&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.nigerianstat.gov.ng/information/details/Lagos| bet = Lagos State Information| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151109140122/http://nigerianstat.gov.ng/information/details/Lagos| arxivsáne = 2015-jıl 9-noyabr | baspaxana = National Bureau of Statistics| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-oktyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.lagosstate.gov.ng/pagelinks.php?p=6| bet = Population – Lagos State| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151018094514/http://www.lagosstate.gov.ng/pagelinks.php?p=6| arxivsáne = 2015-jıl 18-oktyabr | baspaxana = [[Lagos State Government]]| qaralǵan sáne = 2015-jıl 27-noyabr }}&lt;/ref&gt;.

2006-jıldaǵı federal sanaq maǵlıwmatlarına qaraǵanda, konurbasiya xalqı 9 mln. adamģa jaqın bolǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://worldpopulationreview.com/| bet = 2022 World Population by Country| arxivurl = https://web.archive.org/web/20210921032124/https://worldpopulationreview.com/| arxivsáne = 2021-jıl 21-sentyabr | qaralǵan sáne = 2022-jıl 12-mart | jumıs = worldpopulationreview.com| url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;The sixteen LGAs making up Metropolitan Lagos (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Lagos Island, Lagos Mainland, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) as per

{{Web deregi | url = http://www.nigerianstat.gov.ng/nbsapps/Connections/Pop2006.pdf| bet = 2006 Population Census| arxivurl = https://web.archive.org/web/20110626113456/http://www.nigerianstat.gov.ng/nbsapps/Connections/Pop2006.pdf| arxivsáne = 2011-jıl 26-iyun | sáne = May 2007 | baspaxana = [[National Bureau of Statistics of Nigeria]]| qaralǵan sáne = 2010-jıl 14-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Biraq, bul kórsetkish Lagos shtatı húkimeti tárepinen tartısqa túsirilgen. Keyin ala óziniń xalıq sanı haqqındaǵı maǵlıwmatların járiyalap, Lagos paytaxtı aymaģı xalqı 16 mln. adamǵa jaqın bolgan.  Lagos aymaǵı kún sayın 3 000 adamǵa yamasa jılına 1,1 millionǵa ósip barmaqta, sonıń ushın 2022-jılda Lagos úlken aymaǵınıń haqıyqıy xalıq sanı shama menen 28 milliondı quraydı (2018-jıldaǵı 23,5 millionnan kóp). Sol sebepli Lagos [[Afrika]]nıń eń xalqı kóp qalası sıpatında Kinshasadan ótip ketken bolıwı múmkin&lt;ref name=&quot;Lagos State Information3&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.nigerianstat.gov.ng/information/details/Lagos| bet = Lagos State Information| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151109140122/http://nigerianstat.gov.ng/information/details/Lagos| arxivsáne = 2015-jıl 9-noyabr | baspaxana = National Bureau of Statistics| qaralǵan sáne = 2015-jıl 25-oktyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.lagosstate.gov.ng/pagelinks.php?p=6| bet = Population| arxivurl = https://web.archive.org/web/20151018094514/http://www.lagosstate.gov.ng/pagelinks.php?p=6| arxivsáne = 2015-jıl 18-oktyabr | jıl = 2011| baspaxana = Lagos State Government| qaralǵan sáne = 2012-jıl 3-noyabr }}&lt;/ref&gt;. Lagos konurbciyası Batıs Afrika boyındaǵı bes suveren mámleket, Abidjan-Lagos koridorındaǵı aymaqlardı óz ishine alatuǵın qáliplesip atırǵan transmilliy megalopoldıń bir bólegi esaplanadı&lt;ref&gt;{{Cite news|last=French|first=Howard W.|date=27 October 2022|title=Megalopolis: how coastal west Africa will shape the coming century|url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/27/megalopolis-how-coastal-west-africa-will-shape-the-coming-century|access-date=6 March 2024|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Choplin |first1=Armelle |title=The West African corridor from Abidjan to Lagos: a megacity-region under construction |date=4 September 2020 |url=https://www.elgaronline.com/edcollchap/edcoll/9781788972697/9781788972697.00021.xml |work=Handbook of Megacities and Megacity-Regions |pages=206–222 |access-date=6 March 2024 |publisher=Edward Elgar Publishing |language=en-US |isbn=978-1-78897-270-3 |last2=Hertzog |first2=Alice}}&lt;/ref&gt;.

Lagos universiteti [[Nigeriya]]nıń birinshi áwlad universitetlerinen biri bolıp esaplanadı. Lagostıń isbilermenlik rayonında aristokrat hám qul sawdageri Efunroye Tinubu atı menen atalǵan Tinubu maydanı jaylasqan. Lagosta [[Nigeriya]]nıń burınǵı prezidentlerinen biri Murtala Muxammed atındaǵı Murtala Muxammed xalıqaralıq aeroportı jaylasqan. Lagos Milliy stadionında 1980-jılı Afrika Milletler Kubogi sıyaqlı hár qıylı xalıqaralıq sport ilajları ótkerilgen.

== Etimologiyası ==
Lagos portugal tilindegi &quot;kóller&quot; sózinen alınǵan. Inglis hám Nigeriya tillerinde /ˈleɪɡɒs/ (LAY-goss) sóziniń aytılıwı ádette standart bolıp esaplanadı. [[Amerika Qurama Shtatları|Amerika Qurama Shtat]]larında [[Britaniya]]ǵa salıstırǵanda portugal tiline jaqın bolǵan ispan tilinen kelip shıqqan placenimlerdiń kópligi sebepli Amerika inglis tilinde sóylewshiler kóbinese /ˈlɑːɡoʊs/ (LAH-gohss) aytılıwınan paydalanadı, bul original portugal aytılıwına uqsas&lt;ref name=&quot;wells&quot;&gt;{{Cite book}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hd&quot;&gt;{{Web deregi | url = https://howdoyousaythatword.com/word/lagos/| bet = Listen To An EXPERT Would Say Lagos? Find Out TODAY. Lagos Pronunciation}}&lt;/ref&gt;. Yoruba xalqınıń óz atı Èkó de yoruba xalıqları tárepinen qollanıladı. Lagos, itimal, [[Portugaliya]]nıń Lagos atı menen atalǵan, sebebi ol XV ásirde [[Afrika]] jaǵaları boylap Portugaliyanıń teńiz ekspediciyalarınıń tiykarǵı orayı bolǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.blackpast.org/global-african-history/places-global-african-history/lagos-nigeria-c-1350/| bet = Lagos, Nigeria (Ca. 1350- )| sáne = 2010-jıl 6-iyul }}&lt;/ref&gt;.

== Táriyxı ==

== Adminstraciyası ==
Lagos burın [[Nigeriya]]nıń paytaxtı bolǵan, házirgi waqıtta onıń ornın Abuja iyelegen. Abuja 1991-jılı 12-dekabrde rásmiy túrde [[Nigeriya]] paytaxtı boldı. Biraq, federal paytaxttı kóshiriw haqqındaǵı qarar on bes jıl aldın, 1976-jıl 6-sanlı Nızamda qabıl etilgen edi. Lagos, sonday-aq, Lagos atawındaǵı eski kolonial imaratta jaylasqan Lagos shtatı sudı Joqarı sudınıń úyi bolıp esaplanadı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.nigeria-law.org/LagosStateJudiciaryInBrief.htm| bet = Lagos State Judiciary| arxivurl = https://archive.today/20120908193417/http://www.nigeria-law.org/LagosStateJudiciaryInBrief.htm| arxivsáne = 2012-jıl 8-sentyabr | baspaxana = Nigeria Law Online| qaralǵan sáne = 2012-jıl 4-aprel }}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Map_of_the_Local_Government_Areas_of_Lagos.png|nobaý|Lagos qalası aymaǵın quraytuģın 16 LGA kórsetilgen karta.]]
Lagos qalasınıń geografiyalıq shegaraları Lagos shtatınıń 20 jergilikli hákimiyat aymaǵınan 16 in quraydı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.unhabitat.org/downloads/docs/9175_77451_Cities_and_CitizensSeries_Addis_casablanca_Lagos.pdf| bet = Cities &amp; Citizens Series:''Urban Iniquities in three Cities''| arxivurl = https://web.archive.org/web/20131013154517/http://www.unhabitat.org/downloads/docs/9175_77451_Cities_and_CitizensSeries_Addis_casablanca_Lagos.pdf| arxivsáne = 2013-jıl 13-oktyabr | baspaxana = Unhabit Online| qaralǵan sáne = 2012-jıl 4-aprel }}&lt;/ref&gt;. Lagos qalasınıń geografiyalıq shegaraları Lagos shtatınıń 20 jergilikli hákimiyat aymaǵınan 16 in quraydı. Aqırǵı struktura metropoliyanıń ulıwma basqarıwın támiyinleydi. Lagos atawı, Ikoyi hám [[Viktoriya atawı|Viktoriya atawları]] hám ayırım materik aymaqların óz ishine alǵan Lagos qalasınıń buringi munitsipaliteti Lagos qalalıq keńesi (LCC) tárepinen basqarıldı. Biraq, ol 1976-jılı tarqatıp jiberildi hám bir neshe jergilikli hákimiyat aymaqlarına (ásirese, Lagos atawı LGA, Lagos materik LGA hám Eti-Osa LGA) bólindi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.unhabitat.org/downloads/docs/9175_77451_Cities_and_CitizensSeries_Addis_casablanca_Lagos.pdf| bet = Cities &amp; Citizens Series:''Urban Iniquities in three Cities''| arxivurl = https://web.archive.org/web/20131013154517/http://www.unhabitat.org/downloads/docs/9175_77451_Cities_and_CitizensSeries_Addis_casablanca_Lagos.pdf| arxivsáne = 2013-jıl 13-oktyabr | baspaxana = Unhabit Online| qaralǵan sáne = 2012-jıl 4-aprel }}&lt;/ref&gt;.

Lagos munitsipalitetinen tısqarıdaǵı materik, basqa tárepten, Mushin, Ikeja hám Agege sıyaqlı bir neshe óz aldına qala hám elatlardı óz ishine aladı. 1970-jıllarda Nigeriyadaǵı neft bumınan keyin Lagosta xalıqtıń kóbeyiwi, ekonomikalıq ósiw hám awıllıq migraciyanıń jumsartılmawı baqlandı. Bul shetki qalalar hám elatlı punktlerdiń tez pát penen rawajlanıwına sebep boldı hám usı tárizde házirgi &quot;Lagos metropoliten aymaǵı,&quot; yaǵnıy &quot;Metropolitan Lagos&quot; payda boldı. Lagos tariyxı házirge shekem olardı jaratqan mádeniyatlardıń ózine tán ózgesheliklerin kórsetiwshi LGAslardıń dúzilisinde tastıyıqlanadı&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://treklondon.co.uk/history-of-lagos/| bet = History of Lagos: The Cultural Background of Lagos LGAs| avtor = Trek London| sáne = 2023-jıl 20-mart | til = en-GB| jumıs = TrekLondon UK| qaralǵan sáne = 2023-jıl 30-may }}&lt;/ref&gt;.

2006-jılǵa kelip Lagos átirapındaǵı metro aymaǵı Lagos shtatı shegaralarınan shıǵıp ketti hám megapolis statusına iye boldı. Lagos shtatındaǵı Lagostıń shıǵıs hám batıs qala shegaraları janında, sonday-aq, onıń arqa shegaralarınan tısqarıda jaylasqan, Ogun shtatına tutas ayırım LGAlarǵa ótip ketetuǵın qosımsha 1535,4 kvadrat kilometr (592,8 kvadrat mil) uzliksiz qurılǵan jer maydanı bolıp esaplanatuǵın &quot;Úlken Lagos metropoliteni&quot; yamasa &quot;Lagos megaqalası aymaǵı&quot; dep ataladı. Ogun shtatı LGAlarına Obafemi Ovode, Sagamu, Ifo, Ado-Odo/Ota hám Evekoroniń bir bólimi kiredi&lt;ref name=&quot;The sustainable city2&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wmk3mCrMDTQC&amp;q=153%2C540+hectares&amp;pg=PA160|title=The Sustainable City VII: Urban Regeneration and Sustainability|year=2012|isbn=978-1-84564-578-6|last1=Pacetti|first1=M.|last2=Passerini|first2=G.|last3=Brebbia|first3=C.A.|last4=Latini|first4=G.|publisher=WIT Press}}&lt;/ref&gt;.

Búgingi kúnde Lagos sózi kóbinese [[Nigeriya]]daǵı &quot;Metropolitan Lagos&quot; dep atalatuǵın qala aymaǵına tiyisli bolıp, ol Lagos burınǵı munitsipalitetiniń atawların da, materik shetki aymaqların da óz ishine aladı. Lagos shtatı húkimeti kommunallıq xızmetlerdiń ayırımları, sonıń ishinde, jollar hám transport, elektr energiyası, suw, densawlıqtı saqlaw hám bilimlendiriw tarawları ushın juwapker. Lagos qalası Lagos shtatınıń 20 LGAsınan 16 dan aslamın óz ishine aladı hám Lagos shtatı xalqınıń shama menen 85% in&lt;ref name=&quot;METRO&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.africaleadership.org/rc/Managing%20Metropolitan%20Lagos.pdf| bet = Managing Metropolitan Lagos| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120513124623/http://www.africaleadership.org/rc/Managing%20Metropolitan%20Lagos.pdf| arxivsáne = 2012-jıl 13-may | baspaxana = R.Rasaki| qaralǵan sáne = 2012-jıl 4-aprel }}&lt;/ref&gt;, sonıń ishinde, ayırım yarım awıllıq aymaqlardı óz ishine aladı. Lagos qalasında kók jiegin iyeleytuǵın kóp qabatlı imaratlar kóp. Bálent imaratlardıń kópshiligi oraylıq isbilermenlik rayonında jaylasqan.

== Demografiyası ==
{| class=&quot;wikitable sortable &quot; style=&quot;width:650px; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot; |Lagos metropoliteniniń 16 LGAsı
! style=&quot;width:37%; text-align:center; background:#ccf;&quot; |'''Jergilikli hákimiyat aymaǵı'''
! style=&quot;width:21%; text-align:center; background:#ccf;&quot; |'''Jer maydanı'''&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.citypopulation.de/php/nigeria-metrolagos.php| bet = Metro Lagos| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160507193524/http://www.citypopulation.de/php/nigeria-metrolagos.php| arxivsáne = 2016-jıl 7-may | qaralǵan sáne = 2015-jıl 28-noyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''(in km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)'''
! style=&quot;width:21%; text-align:center; background:#ccf;&quot; |'''Xalıq sanı'''&lt;ref name=&quot;Metropolitan_Lagos_population&quot;&gt;The sixteen LGAs making up Metropolitan Lagos (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Lagos Island, Lagos Mainland, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) as per&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Web deregi | url = http://www.nigerianstat.gov.ng/nbsapps/Connections/Pop2006.pdf| bet = 2006 Population Census| arxivurl = https://web.archive.org/web/20110626113456/http://www.nigerianstat.gov.ng/nbsapps/Connections/Pop2006.pdf| arxivsáne = 2011-jıl 26-iyun | sáne = May 2007 | baspaxana = [[National Bureau of Statistics of Nigeria]]| qaralǵan sáne = 2010-jıl 14-sentyabr }}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110626113456/http://www.nigerianstat.gov.ng/nbsapps/Connections/Pop2006.pdf &quot;2006 Population Census&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''(2006)'''
! style=&quot;width:30%; text-align:center; background:#ccf;&quot; |'''Xalıq sanı'''&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.citypopulation.de/en/nigeria/admin/| bet = Nigeria: Administrative Division (States and Local Government Areas) – Population Statistics, Charts, and Map| jumıs = citypopulation.de| qaralǵan sáne = 2024-jıl 17-yanvar }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''(2022)'''
! style=&quot;width:30%; text-align:center; background:#ccf;&quot; |''' Tıǵızlıq (2006) &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(hár km ge&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Agege
|17
|459,939
|683,600
|41,071
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Ajeromi-Ifelodun
|13.9
|684,105
|1,017,500
|55,474
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Alimosho
|137.8
|1,277,714
|1,953,500
|6,899
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Amuwo-Odofin
|179.1
|318,166
|487,000
|2,364
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Apapa
|38.5
|217,362
|330,100
|8,153
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Eti-Osa
|299.1
|287,785
|420,100
|1,496
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Ifako-Ijaiye
|43
|427,878
|633,200
|16,078
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Ikeja
|49.92
|313,196
|470,200
|6,785
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Kosofe
|84.4
|665,393
|1,010,800
|8,174
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Lagos atawı
|9.26
|209,437
|314,900
|24,182
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Lagos Mainland
|19.62
|317,720
|483,600
|16,322
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Mushin
|14.05
|633,009
|935,400
|36,213
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Ojo
|182
|598,071
|901,800
|3,781
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Oshodi-Isolo
|41.98
|621,509
|931,300
|13,886
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Somolu
|14.6
|402,673
|597,400
|34,862
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|Surulere
|27.05
|503,975
|744,400
|21,912
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''Lagos metropoliyası'''
|'''1,171.28'''
|'''7,937,932'''
|'''11,914,800'''
|'''7,941'''
|}

== Geografiyası ==
[[Fayl:Lagos_Map.PNG|nobaý|Lagos qalasınıń dáslepki shegaraları kartası, házirgi rayonları kórsetilgen. Bul anıqlama házirgi kúnde kemnen-kem qollanıladı; keńeytilgen metropoliya aymaǵı házirgi kúnde Lagostıń kóbirek qabıl etilgen anıqlaması bolıp esaplanadı.]]
[[Fayl:Lagos,_Nigeria.jpg|nobaý|Lagostiń kosmoslıq súwreti]]
Lagos eki tiykarǵı geografiyalıq aymaq - &quot;ataw&quot; hám &quot;qurǵaqlıq&quot;qa ajıratıladı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://newyorkbests.com/knowing-lagos/| bet = Knowing Lagos: Island vs Mainland| avtor = NewYork Bests| sáne = 2023-jıl 19-aprel | til = en-GB| jumıs = NewYork Bests| qaralǵan sáne = 2023-jıl 30-avgust }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://treklondon.co.uk/main-areas-in-lagos/| bet = Main Areas In Lagos| avtor = TrekLondon| sáne = 2023-jıl 24-fevral | til = en-GB| jumıs = TrekLondon| qaralǵan sáne = 2023-jıl 25-fevral }}&lt;/ref&gt;.

=== Qala kórinisi ===
Lagos qalası [[Nigeriya]]daǵı eń biyik kóriniske iye. Lagos qalasındaǵı arxitekturalıq usıllar hár qıylı bolıp, tropikalıq hám xalıq tilinen koloniallıq [[Evropa]] hám ultrazamanagóy imaratlar yamasa aralaspaǵa iye. Kreoleler alıp kelgen [[Braziliya]] usılındaǵı arxitektura Suw úyi hám Shitta Bey meshiti sıyaqlı imaratlarda kórinedi&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=KbT5AQAAQBAJ&amp;q=Lagos+european+brazilian+colonial+architecture&amp;pg=PA118|page=118|title=The Human Factor in Changing Africa|first=Melville J.|last=Herskovits|publisher=Routledge, 2013|isbn=978-1-136-5296-10|date=5 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1987/09/06/brazilian-houses-in-nigeria-are-a-legacy-of-thousands-of-freed/|title=Brazilian Houses In Nigeria Are A Legacy Of Thousands Of Freed Slaves|location=New York|newspaper=Chicago Tribune|first=James|last=Brook|date=6 September 1987|access-date=30 May 2017|archive-date=16 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816232816/http://articles.chicagotribune.com/1987-09-06/news/8703080006_1_brazilian-nigeria-calabar|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://life.guardian.ng/2016/10/five-architectural-wonders-of-lagos/|location=Lagos, Nigeria|title=Five Architectural Wonders of Lagos|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|access-date=30 May 2017|archive-date=21 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170521055336/http://life.guardian.ng/2016/10/five-architectural-wonders-of-lagos/|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170521055336/http://life.guardian.ng/2016/10/five-architectural-wonders-of-lagos/|archivedate=21 May 2017}}&lt;/ref&gt;. Aspan kóterilgen imaratlar hám kópshilik biyik imaratlar atawlarda jaylasqan, materikte bolsa ayırım biyik imaratlar bar&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://guardian.ng/art/open-house-lagos-opens-a-new-vista-in-lagos-architecture/|location=Lagos, Nigeria|first=Tonye|last=Bakare|date=15 May 2016|access-date=27 August 2017|title=Open House Lagos opens a new vista in Lagos architecture|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|archive-date=27 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827090649/https://guardian.ng/art/open-house-lagos-opens-a-new-vista-in-lagos-architecture/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Sońǵı jılları Lagos shtatı húkimeti uzaq múddetli maqset - keńeytiw menen bar baǵlar hám jasıl aymaqlardı ońladı. Qala boylap kóplegen sapalı imaratlar aralasıp jaylasqan&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EhjXqHlEg8EC&amp;q=independence+high+rise+lagos|title=Geography, Update: Realms, Regions, and Concepts|first1=Harm|last1=de Blij|first2=Peter O.|last2=Muller|publisher=Wiley, 1998|isbn=978-0-471-29112-1|page=349|date=24 March 1998}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite thesis|jstor=25473387|title=The Politics of Architecture and Urbanism in Postcolonial Lagos, 1960-1986|first=Daniel|last=Immerwahr|journal=Journal of African Cultural Studies|volume=19|number=2|page=165-186|publisher=Taylor &amp; Francis, Ltd.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://artsandculture.google.com/story/LAUBxuvCARsA8A| bet = A cursory look at the colonial roots of Lagos, Nigeria| sáne = 2014-jıl 1-mart | qaralǵan sáne = 2017-jıl 30-may | jumıs = Google Arts and culture (The Centenary Project)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.cityscape.org/the-rise-of-future-cities-in-sub-saharan-africa/| bet = THE RISE OF FUTURE CITIES IN SUB-SAHARAN AFRICA| arxivurl = https://web.archive.org/web/20170816193718/http://www.cityscape.org/the-rise-of-future-cities-in-sub-saharan-africa/| arxivsáne = 2017-jıl 16-avgust | qaralǵan sáne = 2017-jıl 30-may | jumıs = Cityscape| url-status = live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://independent.ng/rising-residential-towers-in-lagos-changing-the-megacity-skyline/|location=Lagos, Nigeria|title=Rising Residential Towers In Lagos: Changing The Megacity Skyline|author=Akin George|date=29 November 2016|newspaper=[[Independent (Nigeria)|Independent]]|access-date=30 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816193205/http://independent.ng/rising-residential-towers-in-lagos-changing-the-megacity-skyline/|archive-date=16 August 2017}}&lt;/ref&gt;.

==== Ataw ====
Ataw — bos geografiyalıq atama bolıp, Lagostıń &quot;Materik&quot;ten Lagos gavanın payda etetuǵın [[Atlantika okeanı]]na drenajlaytuǵın magistral kanal arqalı ajıratılgan aymaǵın belgilew ushin qollanıladı. Ataw tiykarınan bir-birinen saylar arqalı ajıratılǵan hám kópirler menen baylanısqan atawlar jıyındısınan ibarat. Ayırım saylardıń kishi bólimleri qazılıp, ústi bastırılǵan. Lagostiń bul bólimi biznes iskerligi hám kewil ashar ilajlardıń kópshiligi ótkeriletuģin aymaq bolıp, joqarı dárejedegi turaq jay aymaqlarınıń kópshiligi usı aymaqta jaylasqan. Atawda jaylasqan esaplanǵan jergilikli mámleketlik hákimiyat aymaqlarına Lagos atawı hám Eti-Osa kiredi. Bul LGAlar quramındaǵı iri joqarı dárejeli ataw máhállelerine Ikoyi hám Viktoriya atawları kiredi. Atawdı materikke úsh iri kópir baylanıstıradı. Olar - Iddo qalasınan baslanatuǵın Karter kópiri, Eko kópiri (burın Ekinshi materik kópiri dep atalgan) hám xalqı tıgız jaylasqan materik átirapları arqalı Lagos laguna ótetuģın Úshinshi materik kópiri. Ikoyi baylanıs kópiri Ikoyi hám Lekki 1-fazasın baylanıstıradı, olardıń ekewi de atawdıń bir bólegi&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.julius-berger-int.com/en/references/lekki-ikoyi-link-bridge-in-lagos-Nigeria| bet = Lekki-Ikoyi Link Bridge in Lagos, Nigeria| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220911175256/https://www.julius-berger-int.com/en/references/lekki-ikoyi-link-bridge-in-lagos-Nigeria| arxivsáne = 2022-jıl 11-sentyabr | til = en| jumıs = Julius Berger International| qaralǵan sáne = 2022-jıl 27-yanvar }}&lt;/ref&gt;.

Tórtinshi materik kópiri qurılısı 2022-jılı baslanadı Lagos shtatı gubernatorı Babajide Sanvo-Olu&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://nairametrics.com/2022/01/03/sanwo-olu-says-opebi-mende-link-bridge-4th-mainland-bridge-projects-to-commence-2022/| bet = Sanwo-Olu says Opebi-Mende link bridge, 4th mainland bridge projects to commence 2022 – Naira metrics| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220115223914/https://nairametrics.com/2022/01/03/sanwo-olu-says-opebi-mende-link-bridge-4th-mainland-bridge-projects-to-commence-2022/| arxivsáne = 2022-jıl 15-yanvar | sáne = 2022-jıl 3-yanvar | til = en-US| qaralǵan sáne = 2022-jıl 15-yanvar }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://pmnewsnigeria.com/2022/01/03/lagos-to-begin-construction-of-4th-mainland-bridge-2022-sanwo-olu/| bet = Lagos to begin construction of 4th Mainland Bridge 2022 – Sanwo-Olu – P.M. News| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220115215745/https://pmnewsnigeria.com/2022/01/03/lagos-to-begin-construction-of-4th-mainland-bridge-2022-sanwo-olu/| arxivsáne = 2022-jıl 15-yanvar | til = en-US| qaralǵan sáne = 2022-jıl 15-yanvar }}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:2010_Lagos_Nigeria_5284107494.jpg|nobaý|Lagos Marina]]
Lagos atawında oraylıq isbilermenlik rayonı jaylasqan. Bul rayon kóp qabatlı imaratlar menen ajıralıp turadı. Atawda sonday-aq, qalanıń kóplegen eń iri kótere sawda bazarları (máselen, belgili Idumota hám Balogun bazarları) jaylasqan. Sonday-aq, Nigeriya milliy muzeyi, Oraylıq meshit, Glover estelik zalı, Xristos shirkewi sobori (CMS) hám Oba sarayı (Iga Idunganran) bar&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.thetransmittergroup.com/index.php?p=blog&amp;w=a&amp;id=1532| bet = Simply Lagos| arxivurl = https://web.archive.org/web/20160304063913/http://thetransmittergroup.com/index.php?id=1532&amp;p=blog&amp;w=a| arxivsáne = 2016-jıl 4-mart | baspaxana = The Transmitter| qaralǵan sáne = 2012-jıl 4-aprel }}&lt;/ref&gt;. Lagos atawınıń jáne bir iri bólimi Marina bolıp esaplanadı. Ol Idumota hám Balogun bazarları menen shegaralas bolıp, iri bank mákemeleri jaylasqan. Lagos atawındaǵı Tinubu maydanı burın qarawsız jaǵdayda bolǵan bolsa da, táriyxıy áhmiyetke iye bolǵan orın esaplanadı; 1914-jılı usi jerde Arqa hám Qubla protektoratlardı birlestirip, Nigeriyanı payda etken Amalgamaciya máresimi bolip ótedi&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi| url = https://newyorkbests.com/exploring-lagos-island/| bet = Exploring Lagos Island: Business Hub and Historical Landmarks| avtor = New York Bests| sáne = 2023-jıl 28-yanvar | til = en-GB| jumıs = New York Bests| qaralǵan sáne = 2023-jıl 12-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20240618190157/https://newyorkbests.com/exploring-lagos-island/| arxivsáne = 2024-jıl 18-iyun }}&lt;/ref&gt;.

===== Ikoyi =====
[[Fayl:Ikoyi,_Lagos,_Nigeria.jpg|nobaý|Ikoyinıń aspanna túsirilgen kórinisi.]]
Ikoyi Lagos atawınıń shıǵıs yarımında jaylasqan hám oǵan shıǵındı poligoni jalǵanǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.edo-nation.net/eko.htm| bet = Journal of the Nigerian Institution of Estate Surveyors and Valuers: ''An empirical study of the Lagos state rent edict of 1997''| arxivurl = https://web.archive.org/web/20091002215402/http://www.edo-nation.net/eko.htm| arxivsáne = 2009-jıl 2-oktyabr | avtor = Oni, A. O| jıl = 2008| qaralǵan sáne = 2012-jıl 4-aprel }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.britannica.com/place/Lagos-Nigeria| bet = Lagos {{!}} City, Population, &amp; History {{!}} Britannica| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190605155431/https://www.britannica.com/place/Lagos-Nigeria| arxivsáne = 2019-jıl 5-iyun | til = en| jumıs = Encyclopædia Britannica| qaralǵan sáne = 2022-jıl 12-mart }}&lt;/ref&gt;. Ikoyi, sonday-aq, Viktoriya atawı menen Falomo kópiri arqalı baylanısqan bolıp, ol Bes Kovri dáryası ústinen ótetuǵın tiykarǵı joldı ótkeredi&lt;ref&gt;{{cite book|title=Branch of the Nigerian Institution of estate surveyors &amp; Valuers|publisher=Lagos state|date=30 August 2006}}&lt;/ref&gt;. Falomo baǵı, 2017-jılı shtat húkimeti tárepinen Fidelity Bank penen birgelikte islep shıǵılǵan jasıl jámietlik orın kópir astında jaylasqan&lt;ref&gt;{{Cite news|title=We spent between N40m and N200m to construct a park|url=https://businessday.ng/news/news-features/article/we-spent-between-n40m-and-n200m-to-construct-a-park/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|date=12 October 2014|access-date=21 July 2022|archive-date=4 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220904221428/https://businessday.ng/news/news-features/article/we-spent-between-n40m-and-n200m-to-construct-a-park/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ikoyi [[Nigeriya]] federal húkimetiniń shtab-kvartirasın hám húkimetke tiyisli basqa imaratlardı, sonıń ishinde, eski federal sekretariat kompleksin óz ishine alǵan. Búgingi kúnde kompleks qayta tiklenip atır&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ikoyi Federal secretariat … Disused monument rotting away|url=https://m.guardian.ng/sunday-magazine/ikoyi-federal-secretariat-disused-monument-rotting-away/|location=Lagos, Nigeria|last=Awa|first=Omiko|date=3 November 2019|access-date=26 December 2021|archive-date=14 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210814055056/https://m.guardian.ng/sunday-magazine/ikoyi-federal-secretariat-disused-monument-rotting-away/|url-status=live|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;.

Ikoyi qalasında áskeriy hám policiya kazarmaları, qáwipsizligi joqarı bolǵan qamaqxana hám Nigeriya federal joqarı sudı bar. Sonday-aq, Ikoyi miymanxanalar, túngi klublar, dem alıw baǵı hám Afrikadaǵı eń iri golf maydanlarınan birine iye. Dáslep orta klassqa tiyisli máhálle, sońǵı jılları joqarı orta klasstan joqarı klassqa shekemgi modalı turaq jay anklavına aylandı. Sawda bólimi Qubla-batısta jaylasqan.

== Hawa-rayı ==
Lagos tropikalıq savanna klimatına (Aw) iye, sebebi úsh ay dawamında 60 mm yamasa 2,4 in jawın jawadı hám jıllıq jawın-shashın muģdarı tropikalıq mussonlar klassifikaciyası ushın jeterli emes. Suwlı máwsim may ayında baslanıp, oktyabrde tamamlanadı, qurǵaq máwsim bolsa noyabrde baslanıp, aprelde tamamlanadı. Iyul-avgust aylarında qısqa qurǵaq máwsim de boladı. Eń ıǵallı ay iyun ayı bolıp, jawın-shashın muǵdarı 316 mm yamasa 12,44 in, eń qurǵaq ay bolsa yanvar ayı bolıp, jawın-shashın muǵdarı 13 mm yamasa 0,51 in.

Lagos ekvatorǵa jaqın jaylasqan bolıp, ortasha joqarı temperaturalar 28 °C dan 32 °C ǵa shekem (82 °F dan 90 °F ǵa shekem) ózgerip turadı. Lagosda mart ayında eń joqarı temperatura 32 °C dan 26 °C ga shekem (90 °C dan 79 °F ga shekem) hám avgust ayında eń ıssı temperatura 28 °C dan 24 °C ga shekem (82 °C dan 75 °F ga shekem) boladı. Jaz eń salqın máwsim bolp, en suwiq hám jawınlı aylar iyun, iyul hám avgust, eń ıssı máwsim bolsa báhár (mart - may) esaplanadı.  

== Ekonomikası ==
Lagos qalası [[Nigeriya]]nıń iri ekonomikalıq orayı bolıp, ol mámleket jalpı ishki óniminiń 30-35 procentin payda etedi. Kommerciyalıq hám finanslıq isbilermenliktiń kópshiligi atawda jaylasqan oraylıq isbilermenlik rayonında ámelge asırıladı. Mámleketimizdiń kópshilik kommerciyalıq bankleri, finans institutları hám iri korporaciyalarınıń shtab-kvartirası da usı jerde jaylasqan. Lagos, sonday-aq, Batis Afrikanın iri málimleme kommunikaciyaları hám telekommunikaciyaları (MKT) xabı esaplanadı&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=d-Gj-fyEHqMC&amp;pg=PA66|page=66|title=Knowledge, Technology, and Cluster-based Growth in Africa (WBI development studies)|author=Douglas Zhihua Zeng|publisher=World Bank Publications|year=2008|isbn=978-0-8213-7307-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.ncc.gov.ng/media-centre/news-headlines/965-ict-development-nigeria-seeks-increased-regional-collaboration-among-west-african-states| bet = ICT Development: Nigeria Seeks Increased Regional Collaboration among West African States| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220707012518/https://www.ncc.gov.ng/media-centre/news-headlines/965-ict-development-nigeria-seeks-increased-regional-collaboration-among-west-african-states| arxivsáne = 2022-jıl 7-iyul | qaralǵan sáne = 2022-jıl 12-mart | jumıs = ncc.gov.ng| url-status = live}}&lt;/ref&gt;. Lagos 24 saat isleytuģın ekonomikanı rawajlandırmaqta&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.pmnewsnigeria.com/2015/08/27/ambode-security-and-lagos-quest-for-247-economy/|title=Ambode, Security And Lagos Quest For 24/7 Economy|date=27 August 2015|access-date=1 October 2016|publisher=PM News|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127011554/https://pmnewsnigeria.com/2015/08/27/ambode-security-and-lagos-quest-for-247-economy/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nightlife&quot;&gt;{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/TRAVEL/04/20/lagos.visit/index.html?iref=24hours|title=24 hours in Lagos: The city that never sleeps|first=Stephanie|last=Busari|date=1 April 2009|publisher=CNN|access-date=1 October 2016|archive-date=9 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409140437/http://edition.cnn.com/2009/TRAVEL/04/20/lagos.visit/index.html?iref=24hours|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Lagos ekonomikasınıń globallasıwı GaWC tárepinen &quot;beta minus&quot; dep bahalanadı&lt;ref&gt;[[Globalization and World Cities Research Network]]&lt;/ref&gt;. Bul Ullı Britaniyadaǵı Manchester yamasa Edinburg penen teń. Lagos Batıs hám Oraylıq Afrikadaǵı eń &quot;globallasqan&quot; qala bolıp tabıladı&lt;ref&gt;[[Globalization and World Cities Research Network]]&lt;/ref&gt;. 7 afrika texnologiyalıq &quot;yakkashox&quot; lardan besewi Lagosta isleydi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|last=Eleanya|first=Frank|date=9 February 2023|title=Nigerian government targets three new tech unicorns in 2023 –|url=https://businessday.ng/technology/article/nigerian-government-targets-three-new-tech-unicorns-in-2023/|location=Lagos, Nigeria|access-date=3 January 2024|newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Lagos Afrikadaǵı basqa qalalarǵa qaraǵanda kóbirek texnologiyalıq oraylarǵa iye&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Web deregi| url = https://africancube.com/africas-top-10-digital-hubs/| bet = Africa's Top 10 Digital Hubs| familiya = admin| sáne = 2019-jıl 8-dekabr | til = en-US| qaralǵan sáne = 2024-jıl 3-yanvar | jumıs = Africancube| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190314143830/https://africancube.com/africas-top-10-digital-hubs/| arxivsáne = 2019-jıl 14-mart }}&lt;/ref&gt;.

[[Germaniya]]nıń ZEIT jurnalınan Iv Bellingxauzen juwmaq shıǵaradı: &quot;Lagos - [[Afrika]]nıń [[Gollivud|Gollivudı]], Manxettenin hám Kremniy alabın birgelikte kórsetedi&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Bellinghausen|title=Lagos: Volle Dröhnung Stadt (Lagos: Full blast of a city)}}&lt;/ref&gt;&quot;.

== Turizm ==
[[Fayl:Sunset_at_Landmark_Beach.jpg|nobaý|Arqa planda &quot;Eko Atlantik&quot; qala qurılısı jaylasqan Belgili plyaj.]]
Gubernator Raji Babatunde Fasxolanıń aldınǵı hákimshiligi tárepinen erisilgen qayta modernizaciyalaw joybarınan soń Lagos áste-aqırınlıq penen [[Afrika]] hám dúnyadaǵı eń iri qalalardan biri sıpatında iri turistlik orınǵa aylanbaqta. Diasporalı afrikalılar hám basqalar, ásirese, [[Shıǵıs Afrika|Shıǵıs]] hám [[Qubla Afrika]]dan Lagosqa barǵan sayın kóbirek Nollivud tárepinen usınılǵan [[Nigeriya]]nı túsiniw hám tájiriybe alıw maqsetinde barmaqta.
[[Fayl:The-elegushi-beach-lagos.jpg|nobaý|Elegushi plyaji.]]

=== Plyajlar, suw sportı ===
Lagos qalasında [[Atlantika okeanı]] boyındaǵı qumlı plyajlar, Tarkwa qoltıǵı, Elegushi plyaji&lt;ref&gt;{{Citation |title=My Day and Night Experience at Elegushi Beach, Lagos |date=2 December 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=t5WL1_92Piw |access-date=19 August 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; hám Alpha plyaji bar. Lagos, sonday-aq, Inagbe Grand Beach Resort sıyaqlı bir qatar jeke plyaj kurortları bar&lt;ref&gt;{{Citation |title=What Can $100 Get in LAGOS, NIGERIA? (Africa's Craziest City) |date=10 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OXIrIjQMB5c |access-date=19 August 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Wole Olateju Crescent te, Lekki kópiri átirapında&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.julius-berger-int.com/referenzen/lekki-ikoyi-link-bridge-in-lagos-nigeria| bet = Lekki-Ikoyi Link Bridge – Julius Berger International| til = de| qaralǵan sáne = 2023-jıl 19-avgust | jumıs = Julius Berger International}}&lt;/ref&gt; kemelerde sayaxatlar usınatuǵın hám qayıq yamasa reaktiv chanǵılardı ijaraǵa alıwshı bir neshe kompaniyalar bar.

=== Baǵları ===
[[Fayl:Images_of_Freedom_Park_28.jpg|nobaý|Azatlıq baǵı]]
Azatlıq baǵı [[Nigeriya]]nıń Lagos atawındaǵı Lagos qalası orayındaǵı estelik hám dem alıw baǵı bolıp, burın Ullı mártebeli xanımnıń Broad Street qamaqxanası bolǵan. Onı arxitektor Teo Louson islep shıqqan. Baǵ [[Nigeriya]] xalqınıń tariyxı hám mádeniy miyrasın qásterlep saqlaw maqsetinde qurılǵan. Parktegi estelikler Lagostıń koloniallıq miyrasın hám Ullı mártebeli xanımnıń Broad Street qamaqxanasınıń tariyxın eske aladı. Ol 2010-jıl oktyabr ayında Ǵárezsizliktiń 50 jıllıq bayramı múnásibeti menen qurılǵan. Park milliy estelik, tariyxıy estelik, mádeniyat orayı hám kórkem óner hám dem alıw orayı bolıp esaplanadı. Házirgi waqıtta jeke shaxslar, keliwshiler hám jámáát bolıp pikir júrgiziw ushın tınısh orın bolǵan baǵ hár kúni xalıq ushın ashıq. Búgingi kúnde &quot;Freedom Park&quot; hár qıylı sociallıq ilajlar hám kewil ashar orınǵa aylanǵan&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.discoverwalks.com/blog/nigeria/top-10-fascinating-facts-about-freedom-park-lagos/| bet = Top 10 Fascinating Facts about Freedom Park, Lagos| sáne = 2022-jıl 26-avgust | til = en-US| jumıs = Discover Walks Blog| qaralǵan sáne = 2023-jıl 1-iyul }}&lt;/ref&gt;.

=== Haywanat baǵları ===
[[Fayl:LEKKI_CONSERVATION_CENTRE_(LCC)_10.jpg|nobaý|Lekki qorǵaw orayındaǵı jol]]
Lekki qorıqlaw orayı Lagos haywanat baǵı esaplanadı. Ol jawınlı toǵaylar, mangralar hám savannalardı kóbeytiwge háreket etetuǵın ósimliklerden ibarat. Maymıllar, kóplegen quslar, jılanlar hám krokodiller bar. Haywanlardıń tulımları salınǵan kishi muzey bar. Biraq, ekshembi kúnleri uzaq múddetli diniy ibadat ushın paydalanıladı. Turizm veb-saytına muwapıq, LCC Lagostaǵı kóriw ushın eń kóp tanılǵan ekinshi orın&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.tripadvisor.de/Attractions-g304026-Activities-Lagos_Lagos_State.html| bet = DIE 10 BESTEN Sehenswürdigkeiten in Lagos 2023 (mit fotos)| til = de| qaralǵan sáne = 2023-jıl 1-iyul | jumıs = Tripadvisor}}&lt;/ref&gt;.

Lufasi tábiyat baǵı - Lekki qalalıq toǵayshılıq hám haywanlar baspanası baslaması&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://www.travelwaka.com/lufasi-nature-park-a-nature-reserve-in-lagos/| bet = Lufasi Nature Park – A Nature Reserve in Lagos| avtor = travelwaka| sáne = 2021-jıl 1-iyun | til = en-GB| jumıs = TravelWaka| qaralǵan sáne = 2023-jıl 1-iyul }}&lt;/ref&gt;. Ol tábiyattı saqlaydı, jabayı haywanatlardı hám joytılıp baratırǵan túrlerdi qorǵaydı. Nollivud filmleriniń ekipajları bul parkten kóbinese dekoraciya sıpatında paydalanadı.

=== Imaratları ===
[[Fayl:(Photo-walk_Nigeria)_palace_of_oba_of_egbeda,_Lagos_State.jpg|nobaý|Oba sarayı, Iga Idungaran, Lagos.]]
[[Fayl:Lekki-link-bridge--full-view2.jpg|nobaý|Lekki kópiri]]
[[Fayl:Patriarch_Bolaji_Methodist_Church.jpg|nobaý|Nigeriyanıń Ikorodu Lagos qalasındaģı Ita-Elewa metodist shirkewi súwreti, Arc tárepinen islengen. Onafokan Maykl Olutusen, 1961-jıl.]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Nigeriyadaǵı port qalalar hám qalashalar]]
[[Kategoriya:Lagos]]
[[Kategoriya:XV ásirdegi Afrika mákemeleri.]
[[Kategoriya:Nigeriyadaǵı qalalar]]</text>
      <sha1>sme7zv9sgp2f4brtaos0h7mk4k7fgdn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mogendorf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46904</id>
    <revision>
      <id>274486</id>
      <parentid>262977</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SteveK</username>
        <id>16658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen Mogendorf.svg]] → [[File:DEU Mogendorf COA.svg]] Renamed (Uploaders request)</comment>
      <origin>274486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1271" sha1="b9xr3k6oul831bz5tnj940rrroq93bi" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Mogendorf
| túri = kommuna
| súwret = [[Fayl:Mogendorf2.jpg|300px]]
| gerb = DEU Mogendorf COA.svg
| mámleket = {{GER}}
| region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat
| region = Rhineland-Palatinate
| rayon túri = Rayon
| rayon = Westerwaldkreis
| jer maydanı = 4,24
| xalıq sanı = 1267
| sanalǵan jıl = 2017
| waqıt zonası = +1
| DST = bar
| telefon kodı = 02623
| pochta indeksi = 56424
| avtomobil kodı = WW
}}
'''Mogendorf''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Westerwaldkreis]] rayonı quramına kiredi.

== Xalqı ==
Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 1267 adamdı quraǵan.
=== Keste kórinisinde ===
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}

== Geografiyası ==
Jer maydanı — 4,24&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Mogendorf}}
* {{OSM baylanıs|535129}}
* [https://www.wirges.de/gemeinden/mogendorf/ Rásmiy saytı] {{in lang|de}}

{{Westerwaldkreis rayonı qalaları}}
{{Sırtqı siltemeler}}

{{Germaniya-geo-stub}}

[[Kategoriya:Westerwaldkreis]]
[[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]]</text>
      <sha1>b9xr3k6oul831bz5tnj940rrroq93bi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mörlen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46916</id>
    <revision>
      <id>274500</id>
      <parentid>263005</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SteveK</username>
        <id>16658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen Mörlen.svg]] → [[File:DEU Mörlen COA.svg]] Renamed (Uploaders request)</comment>
      <origin>274500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1253" sha1="qaozfivmf640ugv2mtxte1w54uigagu" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Mörlen
| túri = kommuna
| súwret = [[Fayl:Luftbild Mörlen.JPG|300px]]
| gerb = DEU Mörlen COA.svg
| mámleket = {{GER}}
| region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat
| region = Rhineland-Palatinate
| rayon túri = Rayon
| rayon = Westerwaldkreis
| jer maydanı = 3,07
| xalıq sanı = 536
| sanalǵan jıl = 2017
| waqıt zonası = +1
| DST = bar
| telefon kodı = 02661
| pochta indeksi = 57583
| avtomobil kodı = WW
}}
'''Mörlen''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Westerwaldkreis]] rayonı quramına kiredi.

== Xalqı ==
Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 536 adamdı quraǵan.
=== Keste kórinisinde ===
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}

== Geografiyası ==
Jer maydanı — 3,07&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Mörlen}}
* {{OSM baylanıs|451712}}
* [http://www.bad-marienberg.de Rásmiy saytı] {{in lang|de}}

{{Westerwaldkreis rayonı qalaları}}
{{Sırtqı siltemeler}}

{{Germaniya-geo-stub}}

[[Kategoriya:Westerwaldkreis]]
[[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]]</text>
      <sha1>qaozfivmf640ugv2mtxte1w54uigagu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Ncp4015</title>
    <ns>3</ns>
    <id>48310</id>
    <revision>
      <id>274487</id>
      <timestamp>2026-10-01T15:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>274487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="lynwuxbffo5lufnt6m70l0prj2gwcxq" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 15:44, 2026-jıl 1-oktyabr (UTC)</text>
      <sha1>lynwuxbffo5lufnt6m70l0prj2gwcxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Заяц Павел</title>
    <ns>3</ns>
    <id>48311</id>
    <revision>
      <id>274489</id>
      <timestamp>2026-10-01T18:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>274489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="h3evxtbxykpkqfdn7y1q03peph2as0a" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 18:44, 2026-jıl 1-oktyabr (UTC)</text>
      <sha1>h3evxtbxykpkqfdn7y1q03peph2as0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Potd/2026-10-02</title>
    <ns>10</ns>
    <id>48312</id>
    <revision>
      <id>274490</id>
      <timestamp>2026-10-01T18:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «Gene Autry, NPG 94 39.jpg»</comment>
      <origin>274490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="5gwo6nv5yd6y9dm8w91qb6ik2vgf1gm" xml:space="preserve">Gene Autry, NPG 94 39.jpg</text>
      <sha1>5gwo6nv5yd6y9dm8w91qb6ik2vgf1gm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Motd/2026-10-02</title>
    <ns>10</ns>
    <id>48313</id>
    <revision>
      <id>274491</id>
      <timestamp>2026-10-01T19:29:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «A-Brain-Network-Processing-the-Age-of-Faces-pone.0049451.s001.ogv»</comment>
      <origin>274491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="bwhj0tr8i9qitae2t1jce2q153d8bas" xml:space="preserve">A-Brain-Network-Processing-the-Age-of-Faces-pone.0049451.s001.ogv</text>
      <sha1>bwhj0tr8i9qitae2t1jce2q153d8bas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:~2026-49999-13</title>
    <ns>3</ns>
    <id>48314</id>
    <revision>
      <id>274501</id>
      <timestamp>2026-10-02T09:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>274501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="6mvib8l7hbtudi14v88q1h0963n3dw0" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 09:47, 2026-jıl 2-oktyabr (UTC)</text>
      <sha1>6mvib8l7hbtudi14v88q1h0963n3dw0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>