Wikipedia
kabwiki
https://kab.wikipedia.org/wiki/Asebter_agejdan
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Media
Uslig
Mmeslay
Amseqdac
Amyannan umsqedac
Wikipedia
Amyannan n Wikipedia
Tugna
Amyannan n tugna
MediaWiki
Amyannan n MediaWiki
Talɣa
Amyannan n talɣa
Tallat
Amyannan n tallat
Taggayt
Amyannan n taggayt
Awwur
Amyannan uwwur
Asenfaṛ
Amyannan usenfaṛ
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
Leonardo da Vinci
0
168
116531
116530
2026-05-25T13:28:52Z
Gurzil90x
14292
Arniɣ-d ayen ilaqen
116531
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox biography}}
D anaẓur alsawi, aflurunti (Ṭelyan), d amekla, d asreqqat, d amasdag, d ajenyur u d amassan.
'''Leonardo da Vinci''' d Aṭuskani (agafa n Ṭelyan), ilul ass n 15 di yebrir 1452 di temdint [[Vinci]] zdat n [[Flurinsa|Firenze]]. Ar usegg°as 1466 ikcem d anelmad (''garzone'' akken i sen-qqaren di Ṭelyan) ad d-ilmed takult d usreqqet deg tnemselt n Andrea del Verrocchio (1435-1488). Seg useggas 1478 Léonard de Vinci yuɣal d [[taẓuri|anaẓur]] ilelli.
Deg usegg°as 1482 Leonardo da Vinci ikcem d ajenyur n Ludovic Sforza, amḍebber (duc) n [[Milano]].
Deg useggas 1502 iqdec d ajenyur i César Borgia amḍebber n Romagne. Yuɣal ar Milan deg useggas 1506. Deg useggas 1507 iṭṭef amḍiq d amekla n [[Louis XII]] n [[Fransa]] izedɣen imiren di Milano.
Seg usegg°as 1514 ar useggas 1516 idder di [[Rome]] s ddaw ijufar n Ubab (pape) [[Léon X]], izdeɣ di teɣremt Belvedère di "le [[Vatikan|Vatican]]", din iqqdec tussna.
Deg useggas 1516 Leonardo da Vinci iwweḍ ar Fransa d aqeddac n [[François I]]. Asegg°as-ines aneggaru idder-it di teɣremt n Clos-Lucé, zdat n Amboise anda immut ass n 2 di magu 1519.
Gar tiktulin n Léonard de Vinci llant:
* Madone Benois (v. 1478, asalay (musée) n Ermitage, Saint-Pétersbourg).
* Tugna n Ginevra Benci (1481, National Gallery, Washington).
* Saint Jérôme ur ikfi ara (v. 1481, pinacothèque du Vatican).
* La Vierge aux rochers, i deg llant snat n tugnatin (tamenzut, iga-tt deg usegg°as 1483, tella teḥrez di Louvre).
* La Joconde (1503-1506, asalay n Louvre).
Leonardo da Vinci d yiwen seg yimdanen imeqqranen akk i d-yellan deg umezruy n talsa. D amekla, d amassan, d amasnulfu, d amasnulfu n tmacinin, d amussnaw n tfekka n wemdan, d amussnaw n ugama. Isem-is yeqqen ɣer tallit n tlalit tamaynut n yidles d tussna deg Tuṛuft, andi yessaweḍ ad yesdukel taẓuri d tussna deg yiwen n uxemmem ur nesɛi ara tilisa.
== Tameddurt-is s telqayt ==
=== Tallalit d temẓi-s ===
Ilul Leonardo da Vinci deg wass n 15 yebrir n useggas 1452, deg yiwen n tudert meẓẓiyen i wumi qqaren Vinci, i d-yezgan qrib i temdint n Firenze deg tmurt n Iṭaliya. D mmi-s n Ser Piero da Vinci, yiwen n umsiraw, d Caterina, yiwet n tmeṭṭut taḥurrit. Ɣas akken ur d-yekkir ara deg yiwet n twacult tameẓyant s wudem unṣib, baba-s yerra tamawt ɣef tiɣri-s d usileɣ-is. Seg temẓi-s, Leonardo yemmal-d tawnafit tameqqrant ɣef ugama, yessen ad yessuneɣ s ufus-is tugniwin yessewhamen.
=== Almad d temhelt deg Firenze ===
Mi yesɛa azal n mraw d sḍis n yiseggasen, Leonardo yudef ɣer uxxam n umahil n Andrea del Verrocchio, yiwen seg yimeskla imeqqranen n tallit-nni deg Firenze. Dinna, yelmed taẓuri n ukla, n useggem n yimɣuzen, d tussna n tusnakt. Yessen ad yexdem s yimassanen yemgaraden, yelmed amek ara yesseqdec tafat d tilli. Tugna tamezwarut i ikkin deg usikel-is n tẓuri d tasemhuyt n waman, andi yessken tamussni-s tameqqrant deg usuneɣ n waman d yigenni. Deg useggas 1472, yuɣal d amekla unṣib, maca yeqqim yettmahal akked uselmad-is.
=== Tallit n Milan d yimeẓla imeqqranen ===
Deg useggas 1482, Leonardo yunag ɣer temdint n Milan, yexdem deg uxxam n Ludovico Sforza, agellid n temdint-nni. Deg tallit-a, Leonardo ur yexdim ara kan deg taẓuri, maca yexdem daɣen deg tesnujya, deg usnulfu n yimrigen n umgaru, d tussna n waman. Yessumer i ugellid-nni asnirem n yimrigen imaynuten n usɣimi d lmdafiɛ n lbarud d yimrigen n waman.
Deg temdint n Milan i yessuneɣ yiwet seg tugniwin-is timeqqranen akk: Asihar aneggaru, i yessunɣen ɣef lḥiḍ n uxxam n yemdanen iqedsen. Tugna-a tettwassen s useqdec n usentel n yimdanen d wamek i ten-yessers deg tjumma.
=== Asikel, Roma, d Fṛansa ===
Seld n uɣelluy n Milan deg ufus n Iṛumyen deg useggas 1499, Leonardo yunag ɣer temdinin yemgaraden am Mantova d Venezia, sakkin yuɣal ɣer Firenze. Deg tallit-a i yessuneɣ tugna-nni i wumi qqaren Mona Lisa, i yellan d tugna tameẓyant s talɣa maca d tameqqrant s yisem-is d wudem n tmeṭṭut i yellan deg-s.
Deg useggas 1513, yunag ɣer Roma andi yexdem deg uxxam n ubabam, maca ur yufi ara aṭas n tallelt. Deg useggas 1516, agellid n Fṛansa François I, yessuter-it ad yili deg uxxam-is deg temdint n Amboise. Leonardo yedda ɣer Fṛansa, yuɣal d amassan amezwaru n ugellid. Dinna, yexdem deg yisenfaren n tesnujya d usuddes n tfaskiwin.
=== Taggara n tmeddurt-is ===
Leonardo da Vinci yemmut deg wass n 2 mayu n useggas 1519, deg uxxam n Clos Lucé qrib i Amboise deg Fṛansa. Yemmut mi yesɛa 67 n yiseggasen. Ɣas akken tameddurt-is tfuk, ayen i d-yeǧǧa deg yidlisen-is n tezmilin d tugniwin-is yeqqim d ayen ur nettfaka ara i tussna d taẓuri.
== Tussna d Tfelsaft-is: Tigawin-is deg Tussna, Tasnujya d Ugama ==
=== Tafelsaft n Ugama d Tussna ===
Deg uxemmem n Leonardo da Vinci, taẓuri, tussna, d tfelsaft llant d yiwen n ubrid. Ur yumin ara belli amdan yezmer ad yefhem tilisa n ugama s useqdec n tussna kan war taẓuri, neɣ s taẓuri war tussna. I netta, kulci deg ugama yeqqen ɣer wayeḍ s wudem ur nettwali ara s wallen n wemdan aḥerfi. Yella yumen belli ilugan i yessedduyen aman deg wasif d nitni daɣen i yessedduyen idammen deg tfekka n wemdan, d wamek i ttmussun yiferran n yimɣan deg waḍu. Tafelsaft-is tebna ɣef sin n yiḥricin igejdanen: annay s wudem ussnan d tirmit. Ur yelli ara yettamen s wayen i d-yuran deg yidlisen n zik kan, maca yella yessenqad, yettarem, yessawal i ugama i wakken ad as-d-yefk tiririt s yiman-is.
== Muqel daɣen ==
* [[Donatello]]
=== Tamselyut ===
* [http://www.imyura.net/ Sɣur Mack A.A d Yusef A.Y] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130812220445/http://www.imyura.net/ |date=2013-08-12 }}
[[Taggayt:Tameddurt|Da Vinci, Leonardo]]
[[Taggayt:Taẓuri|Da Vinci, Leonardo]]
ao73u6xisqw3q1x7zxrx8iqw964mpzs
116540
116531
2026-05-26T10:03:23Z
Gurzil90x
14292
Arniɣ-d ayen ilaqen
116540
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox biography}}
D anaẓur alsawi, aflurunti (Ṭelyan), d amekla, d asreqqat, d amasdag, d ajenyur u d amassan.
'''Leonardo da Vinci''' d Aṭuskani (agafa n Ṭelyan), ilul ass n 15 di yebrir 1452 di temdint [[Vinci]] zdat n [[Flurinsa|Firenze]]. Ar usegg°as 1466 ikcem d anelmad (''garzone'' akken i sen-qqaren di Ṭelyan) ad d-ilmed takult d usreqqet deg tnemselt n Andrea del Verrocchio (1435-1488). Seg useggas 1478 Léonard de Vinci yuɣal d [[taẓuri|anaẓur]] ilelli.
Deg usegg°as 1482 Leonardo da Vinci ikcem d ajenyur n Ludovic Sforza, amḍebber (duc) n [[Milano]].
Deg useggas 1502 iqdec d ajenyur i César Borgia amḍebber n Romagne. Yuɣal ar Milan deg useggas 1506. Deg useggas 1507 iṭṭef amḍiq d amekla n [[Louis XII]] n [[Fransa]] izedɣen imiren di Milano.
Seg usegg°as 1514 ar useggas 1516 idder di [[Rome]] s ddaw ijufar n Ubab (pape) [[Léon X]], izdeɣ di teɣremt Belvedère di "le [[Vatikan|Vatican]]", din iqqdec tussna.
Deg useggas 1516 Leonardo da Vinci iwweḍ ar Fransa d aqeddac n [[François I]]. Asegg°as-ines aneggaru idder-it di teɣremt n Clos-Lucé, zdat n Amboise anda immut ass n 2 di magu 1519.
Gar tiktulin n Léonard de Vinci llant:
* Madone Benois (v. 1478, asalay (musée) n Ermitage, Saint-Pétersbourg).
* Tugna n Ginevra Benci (1481, National Gallery, Washington).
* Saint Jérôme ur ikfi ara (v. 1481, pinacothèque du Vatican).
* La Vierge aux rochers, i deg llant snat n tugnatin (tamenzut, iga-tt deg usegg°as 1483, tella teḥrez di Louvre).
* La Joconde (1503-1506, asalay n Louvre).
Leonardo da Vinci d yiwen seg yimdanen imeqqranen akk i d-yellan deg umezruy n talsa. D amekla, d amassan, d amasnulfu, d amasnulfu n tmacinin, d amussnaw n tfekka n wemdan, d amussnaw n ugama. Isem-is yeqqen ɣer tallit n tlalit tamaynut n yidles d tussna deg Tuṛuft, andi yessaweḍ ad yesdukel taẓuri d tussna deg yiwen n uxemmem ur nesɛi ara tilisa.
== Tameddurt-is s telqayt ==
=== Tallalit d temẓi-s ===
Ilul Leonardo da Vinci deg wass n 15 yebrir n useggas 1452, deg yiwen n tudert meẓẓiyen i wumi qqaren Vinci, i d-yezgan qrib i temdint n Firenze deg tmurt n Iṭaliya. D mmi-s n Ser Piero da Vinci, yiwen n umsiraw, d Caterina, yiwet n tmeṭṭut taḥurrit. Ɣas akken ur d-yekkir ara deg yiwet n twacult tameẓyant s wudem unṣib, baba-s yerra tamawt ɣef tiɣri-s d usileɣ-is. Seg temẓi-s, Leonardo yemmal-d tawnafit tameqqrant ɣef ugama, yessen ad yessuneɣ s ufus-is tugniwin yessewhamen.
=== Almad d temhelt deg Firenze ===
Mi yesɛa azal n mraw d sḍis n yiseggasen, Leonardo yudef ɣer uxxam n umahil n Andrea del Verrocchio, yiwen seg yimeskla imeqqranen n tallit-nni deg Firenze. Dinna, yelmed taẓuri n ukla, n useggem n yimɣuzen, d tussna n tusnakt. Yessen ad yexdem s yimassanen yemgaraden, yelmed amek ara yesseqdec tafat d tilli. Tugna tamezwarut i ikkin deg usikel-is n tẓuri d tasemhuyt n waman, andi yessken tamussni-s tameqqrant deg usuneɣ n waman d yigenni. Deg useggas 1472, yuɣal d amekla unṣib, maca yeqqim yettmahal akked uselmad-is.
=== Tallit n Milan d yimeẓla imeqqranen ===
Deg useggas 1482, Leonardo yunag ɣer temdint n Milan, yexdem deg uxxam n Ludovico Sforza, agellid n temdint-nni. Deg tallit-a, Leonardo ur yexdim ara kan deg taẓuri, maca yexdem daɣen deg tesnujya, deg usnulfu n yimrigen n umgaru, d tussna n waman. Yessumer i ugellid-nni asnirem n yimrigen imaynuten n usɣimi d lmdafiɛ n lbarud d yimrigen n waman.
Deg temdint n Milan i yessuneɣ yiwet seg tugniwin-is timeqqranen akk: Asihar aneggaru, i yessunɣen ɣef lḥiḍ n uxxam n yemdanen iqedsen. Tugna-a tettwassen s useqdec n usentel n yimdanen d wamek i ten-yessers deg tjumma.
=== Asikel, Roma, d Fṛansa ===
Seld n uɣelluy n Milan deg ufus n Iṛumyen deg useggas 1499, Leonardo yunag ɣer temdinin yemgaraden am Mantova d Venezia, sakkin yuɣal ɣer Firenze. Deg tallit-a i yessuneɣ tugna-nni i wumi qqaren Mona Lisa, i yellan d tugna tameẓyant s talɣa maca d tameqqrant s yisem-is d wudem n tmeṭṭut i yellan deg-s.
Deg useggas 1513, yunag ɣer Roma andi yexdem deg uxxam n ubabam, maca ur yufi ara aṭas n tallelt. Deg useggas 1516, agellid n Fṛansa François I, yessuter-it ad yili deg uxxam-is deg temdint n Amboise. Leonardo yedda ɣer Fṛansa, yuɣal d amassan amezwaru n ugellid. Dinna, yexdem deg yisenfaren n tesnujya d usuddes n tfaskiwin.
=== Taggara n tmeddurt-is ===
Leonardo da Vinci yemmut deg wass n 2 mayu n useggas 1519, deg uxxam n Clos Lucé qrib i Amboise deg Fṛansa. Yemmut mi yesɛa 67 n yiseggasen. Ɣas akken tameddurt-is tfuk, ayen i d-yeǧǧa deg yidlisen-is n tezmilin d tugniwin-is yeqqim d ayen ur nettfaka ara i tussna d taẓuri.
== Tussna d Tfelsaft-is: Tigawin-is deg Tussna, Tasnujya d Ugama ==
=== Tafelsaft n Ugama d Tussna ===
Deg uxemmem n Leonardo da Vinci, taẓuri, tussna, d tfelsaft llant d yiwen n ubrid. Ur yumin ara belli amdan yezmer ad yefhem tilisa n ugama s useqdec n tussna kan war taẓuri, neɣ s taẓuri war tussna. I netta, kulci deg ugama yeqqen ɣer wayeḍ s wudem ur nettwali ara s wallen n wemdan aḥerfi. Yella yumen belli ilugan i yessedduyen aman deg wasif d nitni daɣen i yessedduyen idammen deg tfekka n wemdan, d wamek i tteddun yiferran n yimɣan deg waḍu. Tafelsaft-is tebna ɣef sin n yiḥricin igejdanen: annay s wudem ussnan d tirmit. Ur yelli ara yettamen s wayen i d-yuran deg yidlisen n zik kan, maca yella yessenqad, yettarem, yessawal i ugama i wakken ad as-d-yefk tiririt s yiman-is.
=== Tussna n Tfekka d Tesnajya ===
Gar tigawin-is timeqqranin akk deg tussna, nezmer ad nebder tussna n tfekka n wemdan. Leonardo yesleḍ aṭas n tfekkiwin n yimdanen d yiɣersiwen i wakken ad yissin amek i tella tfekka seg daxel, amek i tteddun igmanen-is. Yessuneɣ iɣsan, iẓẓuran, d yigmanen n wemdan s wudem ur nessin ara tilisa n telqayt. Yella d amezwaru i yesskanayen s wudem ussnan amek i yella ul n wemdan, amek i tteddun yigmanen mi ara yili umdan yedder, d wamek i tteddun wallen. Yessaweḍ daɣen ad yessuneɣ amded seg daxel n uɛebbuḍ n tyemmat, d wamek i yettnerni. Tira-s ɣef tfekka n wemdan qiment d asas i tesnajya tatrart, yerna ldint abrid i yimassanen i d-yusan sakin.
=== Timacinin ===
Leonardo ur yelli ara kan d amussnaw n ugama, maca d amasnulfu n timacinin i yezwaren tallit-is s waṭas n yiseggasen, neɣ s waṭas n tsuta. Deg yidlisen-is n tezmilin, yessuneɣ timacinin n waddud i yessawḍen ad ilin d amedya i yisafagen n wass-a. Yessenqad igḍaḍ s yelqayt, yelmed amek i tteddub yifer-nsen, yessumer timacinin i yezmren ad awin amdan deg ugenni. Yessuneɣ daɣen amrig i wumi qqaren asafag n waddud, win i yellan d amezwaru deg umezruy, i yesskanayen amek i yezmer ad yili umrig ara yawin amdan ɣer igenni s useqdec n tmawin yettezzin.
Deg taɣult n umgaru, yexdem aṭas n yimrigen am ikerrusen imrigen, lmedfeɛ, d timacinin n unṭag i yettuseqdacen i uẓuy n yidɣaɣen ɣer yimukan yembaεden. Yessuneɣ ula d tixutam i wemgaru, i yellan am yimrigen n wass-a, akked yimrigen n waman i yessawḍen ad beddlen amek i ttilin yimenɣiyen deg yilel.
=== Tafizikt, Tusnakt d Tenzeggit ===
Deg tfizikt, Leonardo yelmed aṭas n tɣawsiwin ɣef taẓeyt. Yessenqad amek i tteddu tafat d tilli, yura aṭas n tezmilin ɣef wamek i gzunt wallen n wemdan tafat, d wamek i ttwalint initen. Yelmed daɣen tussna n waman, amek i tettekk tezɣelt n wakal, d wamek i ttruḥun isaffen. Yufa iɣersiwen d yimɣan n zik i yuɣalen d aẓru deg yidurar, yefhem belli akal anda llan yidurar-a yella zik d ilel. Tikti-a tella d tamaynut s waṭas deg tallit-nni, yerna tekcem-as azal ameqran deg tussna n wakal.
Leonardo yesseqdec tusnakt iwakken ad isegzi ameɣraḍ d ugama.
* '''Amdan n Vitruve:''' D yiwet seg tugniwin-is yettwassnen aṭas, anda i d-yesken amdan yebded deg tlemmast n '''wemkuẓ''' d '''umnenniḍ'''. Tugna-ya tesskan-d assaɣ (relatif) d lqis amekmil gar yiferdisen n tfekka n umdan akk d tenzeggit.
* Yella yeqqar: ''"Ur d-yettader ɣer yidlisen-iw win ur nelli d amusnak (mathématicien)."''
=== Tizmilin d Tira n Lemri ===
Akk tussna-a, akk tigemmi-a n uxemmem, Leonardo yura-tt deg waṭas n tzmilin. Tira-s llant s ufus azelmaḍ, seg yeffus ɣer zelmaḍ. Tarrayt-a n tira, i wumi qqaren tira n lemri, tella i wakken ur tent-yettɣar ara win ur nelli d netta s wudem afraray, neɣ i wakken ad yeḥrez tiktiwin-is i yiman-is. Deg tzmamil-a, yella yessuneɣ unuɣen n timacinin, n tfekka n wemdan, n waman, n yigenni, d kra n wawalen i d-yesskanayen tafelsaft-is ɣef tudert, ɣef tmettant, d ɣef wadeg n wemdan deg ugama.
== Muqel daɣen ==
* [[Donatello]]
=== Tamselyut ===
* [http://www.imyura.net/ Sɣur Mack A.A d Yusef A.Y] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130812220445/http://www.imyura.net/ |date=2013-08-12 }}
[[Taggayt:Tameddurt|Da Vinci, Leonardo]]
[[Taggayt:Taẓuri|Da Vinci, Leonardo]]
qnwhrcgfxmgo01azjigqno0rjpo2mhr
Ḍiban
0
2282
116532
89580
2026-05-26T03:46:52Z
ButterflyOFF
8191
ButterflyOFF yebeddel isem n usebtar seg [[Tiban]] ar [[Ḍiban]] : Titre mal orthographié
89580
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox city}}
'''Ḍiban''' neɣ '''Tiban''' ( Fr: Tibane)
==Tarakalt==
{{Tiɣiwanin tinaragin
|élision =
|Taɣiwant = Tiban
|Agafa = [[Tifra]]
|Agafa-Agmuḍ = [[Tinebdar]]
|Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul-Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul = [[Leflay]], [[Suq Ufella]]
|Anẓul-Amalu = [[Suq Ufella]]
|Amalu = [[Suq Ufella]]
|Agafa-Amalu = [[Akfadu (taɣiwant)|Akfadu]]
}}
==Tudrin==
*Tizi Leɛrayef
*Taqerrabt
*At Ubelɛid
*Maksen
*Mezgug
*Tiɣilt Tawraɣt
*Tawrirt
*Ḍiban (Tiban)
== Muqel Daɣen==
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet]]
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Tizi Wezzu]]
{{Tawilayt n Bgayet}}
{{DEFAULTSORT:Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet}}
[[taggayt:Tiɣiwanin n Tmurt n Leqbayel|Tiban]]
2vsonhdjiccqlcxuzx9zlgsrp1evy22
116534
116532
2026-05-26T03:50:18Z
ButterflyOFF
8191
/* */ Agzul ɣef Ḍiban.
116534
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox city}}
'''Ḍiban''' (neɣ daɣen Tibane s tefransift) d taɣiwant i d-yezgan deg twilayt n Bgayet, deg tama n Leqbayel, deg tdayra n Cemmini.
==Tarakalt==
{{Tiɣiwanin tinaragin
|élision =
|Taɣiwant = Tiban
|Agafa = [[Tifra]]
|Agafa-Agmuḍ = [[Tinebdar]]
|Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul-Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul = [[Leflay]], [[Suq Ufella]]
|Anẓul-Amalu = [[Suq Ufella]]
|Amalu = [[Suq Ufella]]
|Agafa-Amalu = [[Akfadu (taɣiwant)|Akfadu]]
}}
==Tudrin==
*Tizi Leɛrayef
*Taqerrabt
*At Ubelɛid
*Maksen
*Mezgug
*Tiɣilt Tawraɣt
*Tawrirt
*Ḍiban (Tiban)
== Muqel Daɣen==
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet]]
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Tizi Wezzu]]
{{Tawilayt n Bgayet}}
{{DEFAULTSORT:Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet}}
[[taggayt:Tiɣiwanin n Tmurt n Leqbayel|Tiban]]
oyrl3v97ui6c2wfk5h12u36hnqjmcfh
116535
116534
2026-05-26T03:52:07Z
ButterflyOFF
8191
116535
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox city}}
'''Ḍiban''' (''neɣ daɣen '''Tibane''' s tefransift'') d taɣiwant i d-yezgan deg [[Tawilayt n Bgayet|twilayt n Bgayet]], deg tama n Leqbayel, deg tdayra n [[Tadayra n Cemmini|Cemmini]].
==Tarakalt==
{{Tiɣiwanin tinaragin
|élision =
|Taɣiwant = Tiban
|Agafa = [[Tifra]]
|Agafa-Agmuḍ = [[Tinebdar]]
|Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul-Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul = [[Leflay]], [[Suq Ufella]]
|Anẓul-Amalu = [[Suq Ufella]]
|Amalu = [[Suq Ufella]]
|Agafa-Amalu = [[Akfadu (taɣiwant)|Akfadu]]
}}
==Tudrin==
*Tizi Leɛrayef
*Taqerrabt
*At Ubelɛid
*Maksen
*Mezgug
*Tiɣilt Tawraɣt
*Tawrirt
*Ḍiban (Tiban)
== Muqel Daɣen==
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet]]
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Tizi Wezzu]]
{{Tawilayt n Bgayet}}
{{DEFAULTSORT:Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet}}
[[taggayt:Tiɣiwanin n Tmurt n Leqbayel|Tiban]]
ku304hj9xi3iztt5aaqobkztxjndh1h
116536
116535
2026-05-26T03:54:49Z
ButterflyOFF
8191
/* Tudrin */
116536
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox city}}
'''Ḍiban''' (''neɣ daɣen '''Tibane''' s tefransift'') d taɣiwant i d-yezgan deg [[Tawilayt n Bgayet|twilayt n Bgayet]], deg tama n Leqbayel, deg tdayra n [[Tadayra n Cemmini|Cemmini]].
==Tarakalt==
{{Tiɣiwanin tinaragin
|élision =
|Taɣiwant = Tiban
|Agafa = [[Tifra]]
|Agafa-Agmuḍ = [[Tinebdar]]
|Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul-Agmuḍ = [[Leflay]]
|Anẓul = [[Leflay]], [[Suq Ufella]]
|Anẓul-Amalu = [[Suq Ufella]]
|Amalu = [[Suq Ufella]]
|Agafa-Amalu = [[Akfadu (taɣiwant)|Akfadu]]
}}
==Tudrin==
*Tizi Leɛrayef
*Taqeṛṛabt
*At Ubelɛid
*Maksen
*Mezgug
*Tiɣilt Tawraɣt
*Tawrirt (''Tawrit n At Ḥend Weɛmeṛ'')
*Ḍiban
== Muqel Daɣen==
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet]]
* [[Tiɣiwanin n twilayt n Tizi Wezzu]]
{{Tawilayt n Bgayet}}
{{DEFAULTSORT:Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet}}
[[taggayt:Tiɣiwanin n Tmurt n Leqbayel|Tiban]]
561rdv4p6hv8wubsryo8mtug0fectfn
Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet
0
8124
116538
99876
2026-05-26T04:01:45Z
ButterflyOFF
8191
/* Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet */
116538
wikitext
text/x-wiki
[[Tawilayt n Bgayet]] deg [[Tamurt Leqbayel|Tmurt Leqbayel]] ɣur-s 52 tiɣiwanin.
== Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet==
[[File:DZ 06 Béjaïa Province.svg|thumb|upright=2|center|Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet]]
{|class="wikitable sortable" align="center" width="40%"
|-
!Code<br />ONS<br />
!Taɣiwant<br /> <br />
!Amezdaɣ<br /><small>Amḍ.imezdaɣen</small><br />
|----
|style="text-align:center"|0601
|| [[Bgayet]]
|style="text-align:right"|{{smn| 177988 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0602
|| [[Amiẓur]]
|style="text-align:right"|{{smn| 37562 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0603
|| [[Ferɛun]]
|style="text-align:right"|{{smn| 15482 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0604
|| [[Tawrirt n Yiɣil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 6653 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0605
|| [[Icellaḍen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9770 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0606
|| [[Tamuqra]]
|style="text-align:right"|{{smn| 4015 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0607
|| [[Timeẓrit (Bgayet)|Timeẓrit]]
|style="text-align:right"|{{smn| 25853 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0608
|| [[Suq Letniyen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 14045 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0609
|| [[Imsisen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 7941 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0610
|| [[Tinebdar]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5815 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0611
|| [[Tici]]
|style="text-align:right"|{{smn| 16546 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0612
|| [[Semɛun]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13616 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0613
|| [[Kendira]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5364 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0614
|| [[Tifra]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8400 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0615
|| [[Iɣrem]]
|style="text-align:right"|{{smn| 12387 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0616
|| [[Amalu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8602 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0617
|| [[Iɣil Aɛli|Iɣil Ɛli]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9526 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0618
|| [[Ilmaten]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11825 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0619
|| [[Tuǧa]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9827 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0620
|| [[Dergina]]
|style="text-align:right"|{{smn| 14146 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0621
|| [[Sidi Ɛeyyad]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5416 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0622
|| [[Aweqqas]]
|style="text-align:right"|{{smn| 15989 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0623
|| [[At Jlil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 7795 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0624
|| [[Adekkar]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13067 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0625
|| [[Aqbu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 53282 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0626
|| [[Sedduq]]
|style="text-align:right"|{{smn| 20573 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0627
|| [[Tazmalt]]
|style="text-align:right"|{{smn| 28891 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0628
|| [[At Rzin]]
|style="text-align:right"|{{smn| 14563 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0629
|| [[Cemmini]]
|style="text-align:right"|{{smn| 15274 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0630
|| [[Suq Ufella]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8931 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0631
|| [[Tasaxriwt|Tasexriwt]]
|style="text-align:right"|{{smn| 16141 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0632
|| [[Tiban|Ḍiban]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5059 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0633
|| [[Tala Ḥemza]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11675 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0634
|| [[Iberbacen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 16901 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0635
|| [[Iqsilen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 4385 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0636
|| [[Iwzellagen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 22719 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0637
|| [[Buḥemza]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9123 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0638
|| [[At Mlikec]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8497 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0639
|| [[Sidi Ɛic]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13775 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0640
|| [[Leqṣer]]
|style="text-align:right"|{{smn| 29842 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0641
|| [[Melbu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11396 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0642
|| [[Akeffadu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 7358 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0643
|| [[Leflay]]
|style="text-align:right"|{{smn| 6433 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0644
|| [[Xerraṭa]]
|style="text-align:right"|{{smn| 35077 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0645
|| [[Draɛ Lqayed]]
|style="text-align:right"|{{smn| 29221 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0646
|| [[Tamrijt]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8413 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0647
|| [[At Smaɛil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11783 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0648
|| [[Buxlifa]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8766 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0649
|| [[Tizi n Berber]]
|style="text-align:right"|{{smn| 12624 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0650
|| [[At Wemɛuc]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13412 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0651
|| [[Asif n Ɣir]]
|style="text-align:right"|{{smn| 19345 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0652
|| [[At Bujlil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11486 |6}}
|}
{{clr|left}}
== Tiɣbula d timselɣa ==
{{Références}}
== Muqel Daɣen ==
=== Imagraden iqqenen ===
* [[Tawilayt n Bgayet]]
* [[Tidayrin n twilayt n Bgayet]]
[[Taggayt:Tiɣiwanin n Bgayet]]
[[Taggayt:Tawilayt n Bgayet]]
[[Taggayt:Tiɣiwanin n Tmurt Leqbayel]]
[[Category:Tamurt n Leqbayel]]
pm47c4czcopdt67epnawrb2fzocw42y
116539
116538
2026-05-26T04:03:48Z
ButterflyOFF
8191
/* Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet */
116539
wikitext
text/x-wiki
[[Tawilayt n Bgayet]] deg [[Tamurt Leqbayel|Tmurt Leqbayel]] ɣur-s 52 tiɣiwanin.
== Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet==
[[File:DZ 06 Béjaïa Province.svg|thumb|upright=2|center|Tiɣiwanin n twilayt n Bgayet]]
{|class="wikitable sortable" align="center" width="40%"
|-
!Code<br />ONS<br />
!Taɣiwant<br /> <br />
!Amezdaɣ<br /><small>Amḍ.imezdaɣen</small><br />
|----
|style="text-align:center"|0601
|| [[Bgayet]]
|style="text-align:right"|{{smn| 177988 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0602
|| [[Amiẓur]]
|style="text-align:right"|{{smn| 37562 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0603
|| [[Ferɛun]]
|style="text-align:right"|{{smn| 15482 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0604
|| [[Tawrirt n Yiɣil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 6653 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0605
|| [[Icellaḍen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9770 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0606
|| [[Tamuqra]]
|style="text-align:right"|{{smn| 4015 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0607
|| [[Timeẓrit (Bgayet)|Timeẓrit]]
|style="text-align:right"|{{smn| 25853 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0608
|| [[Suq Letniyen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 14045 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0609
|| [[Imsisen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 7941 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0610
|| [[Tinebdar]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5815 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0611
|| [[Tici]]
|style="text-align:right"|{{smn| 16546 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0612
|| [[Semɛun]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13616 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0613
|| [[Kendira]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5364 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0614
|| [[Tifra]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8400 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0615
|| [[Iɣrem]]
|style="text-align:right"|{{smn| 12387 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0616
|| [[Amalu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8602 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0617
|| [[Iɣil Aɛli|Iɣil Ɛli]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9526 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0618
|| [[Ilmaten]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11825 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0619
|| [[Tuǧa]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9827 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0620
|| [[Dergina]]
|style="text-align:right"|{{smn| 14146 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0621
|| [[Sidi Ɛeyyad]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5416 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0622
|| [[Aweqqas]]
|style="text-align:right"|{{smn| 15989 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0623
|| [[At Jlil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 7795 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0624
|| [[Adekkar]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13067 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0625
|| [[Aqbu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 53282 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0626
|| [[Sedduq]]
|style="text-align:right"|{{smn| 20573 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0627
|| [[Tazmalt]]
|style="text-align:right"|{{smn| 28891 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0628
|| [[At Rzin]]
|style="text-align:right"|{{smn| 14563 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0629
|| [[Cemmini]]
|style="text-align:right"|{{smn| 15274 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0630
|| [[Suq Ufella]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8931 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0631
|| [[Tasaxriwt|Tasexriwt]]
|style="text-align:right"|{{smn| 16141 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0632
|| [[Tiban|Ḍiban]]
|style="text-align:right"|{{smn| 5059 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0633
|| [[Tala Ḥemza]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11675 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0634
|| [[Iberbacen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 16901 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0635
|| [[Iqsilen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 4385 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0636
|| [[Iwzellagen]]
|style="text-align:right"|{{smn| 22719 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0637
|| [[Buḥemza]]
|style="text-align:right"|{{smn| 9123 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0638
|| [[At Mlikec]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8497 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0639
|| [[Sidi Ɛic]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13775 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0640
|| [[Leqṣer]]
|style="text-align:right"|{{smn| 29842 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0641
|| [[Melbu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11396 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0642
|| [[Akeffadu]]
|style="text-align:right"|{{smn| 7358 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0643
|| [[Leflay]]
|style="text-align:right"|{{smn| 6433 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0644
|| [[Xerraṭa]]
|style="text-align:right"|{{smn| 35077 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0645
|| [[Draɛ Lqayed]]
|style="text-align:right"|{{smn| 29221 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0646
|| [[Tamrijt]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8413 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0647
|| [[At Smaɛil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11783 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0648
|| [[Buxlifa]]
|style="text-align:right"|{{smn| 8766 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0649
|| [[Tizi n Berber]]
|style="text-align:right"|{{smn| 12624 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0650
|| [[At Wemɛuc]]
|style="text-align:right"|{{smn| 13412 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0651
|| [[Asif n Ɣir|Wad Ɣir]]
|style="text-align:right"|{{smn| 19345 |6}}
|----
|style="text-align:center"|0652
|| [[At Bujlil]]
|style="text-align:right"|{{smn| 11486 |6}}
|}
{{clr|left}}
== Tiɣbula d timselɣa ==
{{Références}}
== Muqel Daɣen ==
=== Imagraden iqqenen ===
* [[Tawilayt n Bgayet]]
* [[Tidayrin n twilayt n Bgayet]]
[[Taggayt:Tiɣiwanin n Bgayet]]
[[Taggayt:Tawilayt n Bgayet]]
[[Taggayt:Tiɣiwanin n Tmurt Leqbayel]]
[[Category:Tamurt n Leqbayel]]
d4wu4nsts00xjunc1aqnq8y1ugg5a1i
Tiɣiwanin n tadayṛa n Iwaḍiyen
0
9708
116537
87711
2026-05-26T03:57:11Z
ButterflyOFF
8191
/* */
116537
wikitext
text/x-wiki
[[Tugna:Kabylie-Tizi Ouzou.png|200px|right|Tawilayt n Tizi Uzzu]]
[[Tadayṛa n Iwaḍiyen]] di [[Tawilayt n Tizi Uzzu|Twilayt n Tizi Uzzu]] deg [[Tamurt Leqbayel|Tmurt n Leqbayel]] tesɛa 4 n tɣiwanin.
{{clr|left}}
== Tiɣiwanin n twilayt n Tizi Uzzu ==
[[Tugna:Dz - Daïra d'Ouadhias (wilaya de Tizi-Ouzou).svg|thumb|center|Tadayṛa n twilayt n Tizi Uzzu[[Tugna:Communes Ouadhias.png|alt=Tiɣiwanin n tadayṛa n Iwaḍiyen|left|thumb|354x354px|Tiɣiwanin n tadayṛa n Iwaḍiyen]]
|395x395px]]
{{clr|left}}
Tafelwit agi, tettaked umuɣ n tiɣiwanin n tadayṛa n Iwaḍiyen, tettaked i yal taɣiwant : angal [[Tanarit taɣelnawt n taddadanin (Lezzayer)|ONS]] ines, isem is, amezdaɣ ines d tajumma-s<ref>[http://www.tiziouzou-dz.com/presentation-organisation-administrative.htm Takarḍa n ufraq udbil n twilayt n Tizi Uzzu ɣef asmel web n twilayt.]Assefqed ass n 25/02/2011.</ref>.
{|class="wikitable sortable" align="center" width="45%"
|-
!Code<br />ONS<br /> <br />
!Taɣiwant<br /> <br /> <br />
!Amezdaɣ<br /><small>Amḍ. imezdaɣen</small><br /> <br />
!Tajumma<br /><small>Km²</small><br /> <br />
|----
|style="text-align:center"|1536
||[[Iwaḍiyen]]
|style="text-align:right"|{{smn|15771|6}}
|style="text-align:right"|{{smn|32.83|5|100}}
|----
|style="text-align:center"|1551
||[[Tizi n Tlata]]
|style="text-align:right"|{{smn|15479|6}}
|style="text-align:right"|{{smn|26.90|5|100}}
|----
|style="text-align:center"|1561
||[[Agni Ggeɣran]]
|style="text-align:right"|{{smn|9692|6}}
|style="text-align:right"|{{smn|40.51|5|100}}
|----
|style="text-align:center"|1565
||[[At Bwaɛdu]]
|style="text-align:right"|{{smn|14435|6}}
|style="text-align:right"|{{smn|39.30|5|100}}
|}
== Tiɣbula d timselɣa ==
<references/>
== Zeṛ daɣen ==
=== Imagraden iqqenen ===
* [[Tidayrayin n twilayt n Tizi Uzzu]]
* [[Tawilayt n Tizi Uzzu]]
* [[Umuɣ n tiɣiwanin n Tmurt Leqbayel]]
=== Izdayen uffiɣen ===
* [http://www.tiziouzou-dz.com/decoupage-administratif.htm# Afraq Udbil n Twilayt n Tizi Uzzu]
[[Taggayt:Tiɣiwanin n tadayṛa n Iwaḍiyen]]
[[Taggayt:Tiɣiwanin n Tawilayt n Tizi Uzzu]]
[[Taggayt:Tawilayt n Tizi Uzzu]]
[[Taggayt:Taɣiwant n Tmurt Leqbayel]]
8t135am6gpxy7uwgqnuq891or3wxi9z
Tiban
0
25480
116533
2026-05-26T03:46:52Z
ButterflyOFF
8191
ButterflyOFF yebeddel isem n usebtar seg [[Tiban]] ar [[Ḍiban]] : Titre mal orthographié
116533
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Ḍiban]]
s0nna9kiwtahhsodo960za3gn536x9y