Wikipèdiya
kaiwiki
https://kai.wikipedia.org/wiki/Sh%C3%A0fi_Maiw%C3%A0a
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Mìidiyà
Musanmàn
Ɗàfu
Ba wàanò
Màatu mà Ba wàanò
Wikipèdiya
Màatu mà Wikipèdiya
Payìil
Màatu mà Payiil
MediaWiki
Màatu mà MediaWiki
Tampilet
Màatu mà Tampilet
Gàɗu
Màatu mà Gàɗu
Sashì
Màatu mà Sashì
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Afùrka
0
614
14596
14145
2026-10-15T14:20:55Z
Maryam jafar abubakar
648
14596
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Continent
|title = Afùrka
|image = Africa (orthographic projection).svg
|area = 30,370,000 km2
|population =
|density = 30,221,532 km2
|religions = {{Unbulleted list
| Christianity (49%)
| Islam (42%)
| Traditional faiths (8%)
| Others (1%)<ref>{{Cite web |url=https://www.gordonconwell.edu/blog/african-christianity-101/ |title=Gordon Conwell Theological Seminary, African Christianity, 2020 |date=18 March 2020 |access-date=1 July 2021 |archive-date=3 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210503132003/https://www.gordonconwell.edu/blog/african-christianity-101/ |url-status=live}}</ref>}}
|GDP_PPP = {{Nowrap|[[US$|$]]10.77 trillion (2025 est; 4th)<ref>{{Cite web|url=https://www.imf.org/external/datamapper/PPPGDP@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD|title=GDP PPP, current prices|publisher=International Monetary Fund|date=2022|access-date=16 January 2022|archive-date=22 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122001107/https://www.imf.org/external/datamapper/PPPGDP@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD|url-status=live}}</ref>}}
|GDP_nominal = $2.82 trillion (2025 est; [[List of continents by GDP (nominal)|5th]])<ref>{{Cite web|title=GDP Nominal, current prices|url=https://www.imf.org/external/datamapper/NGDPD@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD|publisher=International Monetary Fund|date=2022|access-date=16 January 2022|archive-date=25 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225211431/https://www.imf.org/external/datamapper/NGDPD@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD|url-status=live}}</ref>
|GDP_per_capita = $1,920 (Nominal; 2025 est; [[List of continents by GDP (nominal)#GDP per capita (nominal) by continents|6th]])<ref>{{Cite web|url=https://www.imf.org/external/datamapper/NGDPDPC@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD|title=Nominal GDP per capita|publisher=International Monetary Fund|date=2022|access-date=16 January 2022|archive-date=11 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200111084550/https://www.imf.org/external/datamapper/NGDPDPC@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD|url-status=live}}</ref>
|demonym = African
|countries = 54 recognised states, 2 partially recognised states, 4 dependent territories
|list_countries = List of sovereign states and dependent territories in Africa
|dependencies =
|languages = 1250–3000
|time = [[UTC-1]] to [[UTC+4]]
|cities = Largest urban areas:<!--
-->{{Collapsible list
|item_style=white-space:break;
|[[Kairo]]
|[[Lagos]]
|[[Kinshasa]]
|[[Johannesburg]]
|[[Luanda]]
|[[Khartoum]]
|[[Onitsha]]
|[[Durban]]
|[[Dar es Salaam]]
|[[Abidjan]]
|[[Alexandria]]
|[[Kigali]]
|[[Nairobi]]
|[[Algiers]]
|[[Cape Town]]
|[[Kanàu]]
|[[Dakar]]
|[[Casablanca]]
|[[Addis Ababa]]
|[[Kampala]]}}
|footnotes = African people often combine the practice of their traditional beliefs with the practice of Abrahamic religions.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4wL0y9fUEB8C&q=%22often+mix%22&pg=PA15|title=Introduction to African religion |isbn=9780435940027|last1=Mbiti|first1=John S|year=1992|publisher=East African Publishers |quote=When Africans are converted to other religions, they often mix their traditional religion with the one to which they are converted. In this way they are not losing something valuable, but are gaining something from both religious customs}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uTMOAQAAMAAJ&q=%22many+African+Christians%22|page=1|title=Worldmark Encyclopedia of Religious Practices: Religions and denominations |isbn=9780787666125|last1=Riggs|first1=Thomas|year=2006|publisher=Thomson Gale |quote=Although a large proportion of Africans have converted to Islam an Christianity, these two world religions have been assimilated into African culture, and many African Christians and Muslims maintain traditional spiritual beliefs}}</ref>
}}
'''Afùrka''' amɓi sim má nahìiya ka birùm mà nga. Ami a gàazaa ta bai màalaa
Afurka diitaau nahiyaa maa belu jaaga maiwaa ma duniya gaaba wadii diitacee asali maa dan adam, farkoo maa dan adam faruuka rayuwa a afurka musamman dubii ma afurka jaagau tanzania, Kenya kaa habasha(Ethiopia) kimani maa shekaru miliyan kuunnu
== Càlàa ==
{{Reflist}}
{{Wàalài}}
[[Sashì:Afùrka|*]]
[[Sashì:Nahìiyà]]
l5zv3xy6t23v3a9kn5riaa8yalmnrxg
Potiskum
0
1759
14597
14592
2026-10-15T15:14:48Z
Maryam jafar abubakar
648
14597
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Pataskumo
|other_name = Pataskuma, Pataskum
|native_name = Potiskum
|subheader = Jàgo
|settlement_type = lga
|image_skyline = [[Payìil:Cattle in Potiskum cattle market.jpg|250px]]
|imagesize =
|image_caption =
|image_flag =
|flag_size =
|image_seal =
|seal_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|pushpin_map = Nigeria
|pushpin_label_position =
|pushpin_mapsize=250
|pushpin_map_caption = Location in Nigeria
|subdivision_type = Country
|subdivision_name ={{Flag|Nigeria}}
|subdivision_type1 = [[States of Nigeria|State]]
|subdivision_name1 =[[Yobe State]]
|subdivision_type2 =
|subdivision_name2 =
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|government_footnotes =
|government_type = Democracy
|leader_title =Ciyàaman
|leader_name = Salisu Mukhtari (APC)
|established_title = Local Government
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude =
|unit_pref =Metric
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of = 2006 census
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = 204,866
| population_est = 322,100
| pop_est_as_of = 2022<ref>{{Cite web |title=Yobe State: Subdivision |url=https://www.citypopulation.de/en/nigeria/admin/NGA036__yobe/|access-date=2024-02-05 |website=www.citypopulation.de}}</ref>
|population_density_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title = Ethnicities
|population_blank1 =
|population_blank2_title = Religions
|population_blank2 =
|population_density_blank1_km2 =
|population_density_blank1_sq_mi =
<!-- General information --------------->
||timezone =[[West Africa Time|WAT]]
|utc_offset = +1
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|coordinates =
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 8
| mapframe-wikidata = yes
| mapframe-marker = village
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = 3-digit postal code prefix
|postal_code =
|area_code =
|iso_code = NG.YO.PO
|website =
|footnotes = TYNG
}}
'''Pataskumo''' nanta jàgo kà hukuuma tòotai a jáháa ma Yobe, dîbî mà gàazàa mà Lanjèeriya jaagau mabanbanta kabilu kaa kabila maa kare kare , fulatu, ngizim, kanuri, bole ,gamo, potiskumo maaiwa maa jaagau a jagaata yobe Kuma shine jagaau mafii maaiwa kaa mumgam jagaau,summa pataskuma fateniyee kaau kalusumma ngizim,mumkaa tingakaau a jagaata pataskuma kaa kaabila maa ngizim, kaa baai maa kaabila maa Kare - kare, bole, ngamo, Fulatu,tarihi maa jagaata pataskum nuunansikau jagaata potiskumo kafansitau a amuu dubu wadi kaa Dari fifedu bannu
== Càlaa ==
{{Reflist}}
{{Yobe}}
[[Sashì:Jàgo]]
[[Sashì:Tòotacin mà Hukuuma mà Yobe]]
[[Sashì:Yobe]]
[[Sashì:Lanjèeriya]]
[[Sashì:Tòotai mà hukuma ma Lanjèeriya]]
fqrnz1hur1napw0v06w6qkohbdvatdd
Yobe
0
1869
14598
14585
2026-10-15T15:24:39Z
Maryam jafar abubakar
648
/* Luusìn */
14598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
| name = Yobe
| official_name = Yobe State
| native_name = Jahar Yobe
|subheader = Jàhà
| settlement_type = state
| image_skyline = Oasis amid the Sahel in Yobe State Nigeria.jpg
| image_alt =
| image_caption = Rìya mà Tulo Tulo
| image_flag = Flag of Yobe State.svg
| flag_alt = Flag of Yobe State
| flag_size = 120px
| image_seal = Yobe State Government.png
| seal_alt = Seal of Yobe State
| nickname = Pride of the Sahel
| image_map = Nigeria Yobe State map.png
| map_alt =
| map_caption = Gii tà jahaa mà Yobe a ƴal tà Lanjèeriya
| coordinates = 12°00′N 11°30′E
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name = {{Flag|Nigeria}}
| established_title = [[List of Nigerian states by date of statehood|Date created]]
| established_date = 27 August 1991
| seat_type = [[List of Nigerian state capitals|Capital]]
| seat = [[Damaturu]]
| government_footnotes =
| governing_body = Government of Yobe State
| leader_party = [[All Progressives Congress|APC]]
| leader_title = [[List of Nigerian state governors|Governor]] <br> '''([[List of Governors of Yobe State|List]])'''
| leader_name = [[Mai Mala Buni]]
| leader_title1 = Deputy Governor
| leader_name1 = Idi Barde Gubana ([[All Progressives Congress|APC]])
| leader_title2 = Legislature
| leader_name2 = [[Yobe State House of Assembly]]
| leader_title3 = [[Senate of Nigeria|Senators]]
| leader_name3 = {{Nowrap|E: Musa Mustapha ([[All Progressives Congress|APC]])}}<br>{{Nowrap|N: [[Ahmed Lawan]] ([[All Progressives Congress|APC]])}}<br>{{Nowrap|S: [[Ibrahim Mohammed Bomai]] ([[All Progressives Congress|APC]])}}
| leader_title4 = [[Nigerian House of Representatives|Representatives]]
| leader_name4 = [[Nigerian National Assembly delegation from Yobe#The 9th Assembly (2019 - 2023)|List]]
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 45,502
| area_rank = [[List of Nigerian states by area|6th of 36]]
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 2,321,339<ref name="PHC Tables">{{Cite web|url=http://population.gov.ng/core-activities/surveys/dataset/2006-phc-priority-tables/|title=2006 PHC Priority Tables – NATIONAL POPULATION COMMISSION|website=population.gov.ng|language=en-US|access-date=10 October 2017|archive-date=10 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010054745/http://population.gov.ng/core-activities/surveys/dataset/2006-phc-priority-tables/|url-status=dead}}</ref>
| population_as_of = 2006 census
| population_est = 3,649,600
| pop_est_as_of = 2022<ref>{{Cite web |title=Yobe State: Subdivision |url=https://www.citypopulation.de/en/nigeria/admin/NGA036__yobe/|access-date=2024-02-05 |website=www.citypopulation.de}}</ref>
| population_rank = [[List of Nigerian states by population|32nd of 36]]
| population_density_km2 = auto
| population_note =
| demographics_type1 = [[List of Nigerian states by GDP|GDP (PPP)]]
| demographics1_footnotes =
| demographics1_title1 = Year
| demographics1_info1 = 2021
| demographics1_title2 = Total
| demographics1_info2 = $7.05 billion<ref name="C-GIDD GDP">{{Cite web |date=13 October 2022 |editor-last=Okeowo |editor-first=Gabriel |editor2-last=Fatoba |editor2-first=Iyanuoluwa |title=State of States 2022 Edition |url=https://yourbudgit.com/wp-content/uploads/2022/10/2022-State-of-states_Official.pdf |access-date=7 March 2023 |website=Budgit.org |publisher=BudgIT |publication-date=13 October 2022}}</ref><br />[[List of Nigerian states by GDP|36th of 36]]
| demographics1_title3 = Per capita
| demographics1_info3 = $1,797<ref name="C-GIDD GDP" /><br />[[List of Nigerian states by GDP|35th of 36]]
| timezone1 = [[West Africa Time|WAT]]
| utc_offset1 = +01
| postal_code_type = postal code
| postal_code = 620001
| area_code_type =
| area_code = +234
| iso_code = [[ISO 3166-2:NG|NG-YO]]
| blank_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2022)
| blank_info_sec1 = 0.439<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 September 2018}}</ref><br/>{{Color|#900|low}} · [[List of Nigerian states by Human Development Index|31st of 37]]
| website = <!-- [https://web.archive.org/web/20151008190606/http://www.example.com/ example.com] -->
| footnotes =
| native_name_lang = Kanuri, Yerwa Kanuri, Hausa, Bolewa, Bade, Fulfulde, Kare-kare, Ngamo, Manga, Ngizim, Bura-Pabir, Maka, Shuwa Arab, Duwai.
}}
'''Yobe''' nanta sim má jáháa ga mbândi a gàazaa ma dîbî ma [[lanjèeriya]]. Jàgo tà maiwàa toh na akata jàga ta [[damaturu]]. Ka maiwàa mà màalaa ma ýali man ýila sàkwàayà kìlomìta dùubù àuyaa bèelu kà bàaɗù ka zìila bàaɗù ka bèelu (45,502 km<sup>2</sup>).<ref>{{Cite web |title=Yobe State of Nigeria :: Nigeria Information & Guide |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/States_Nigeria/Yobe/ |access-date=6 March 2022 |website=www.nigeriagalleria.com}}</ref> [[Payìil:Nguru_River_bank_Yobe_State.jpg|thumb|Bòo àuci mà àuci mà Nguru]]
=== Mundì ===
[[Payìil:Kanuri girl.jpg|thumb|Kanuri girl sitting behind a decorated wall]]
Mâiwàa mundì ma elta Yobe ka Filàatin, Karai-Karai ka Zàn, se kinē Finkankayin, ngizim, bade, hausa, ngamo, bura, marghi ka manga.
=== Luusìn ===
Luusìn aka tà hukuma tòotai mà jàhà mà Yobe:<ref name=e22>{{Cite news|url=https://www.ethnologue.com/country/NG|title=Nigeria|work=Ethnologue|edition=22|access-date=10 January 2020}}</ref>
{| class="wikitable"
! Hukuma Tòotai !! Luusìn
|-
| Bade ||[[Bòo Bade|Bade]], [[Bòo Ɗuwai|Ɗuwai]], [[Bòo Zàn|Zàn]]
|-
| Bursari || [[Bòo Zàn|Zàn]] , [[Bòo Filàatin|Filàatin]]
|-
| Damaturu ||[[Bòo Zàn|Zàn]]
|-
| Fika ||[[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]], [[Bòo Finkankayin|Finkankayin]], [[Bòo Ngamo|Ngamo]]
|-
| Fune || [[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]], [[Bòo Ngizim|Ngizim]], [[Bòo Bura|Bura]]
|-
| Geidam || [[Bòo Zan|Zan]], [[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]], [[Bòo Filàatin|Filàatin]]
|-
| Gujba || [[Bòo Zàn|Zàn]] , [[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]]
|-
| Gulani ||[[Bòo Maaka|Maaka]], [[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]], [[Bòo Pabir|Pabir]], [[Bòo Zan|Zan]]
|-
| Jakusko || [[Bòo Bade|Bade]], [[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]]
|-
| Machina || [[Bòo Manga|Manga]]
|-
| Nangere || [[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]]
|-
| Nguru || [[Bòo Zàn|Zàn]]
|-
|Potiskum|| [[Bòo Karai-Karai|Karai-Karai]], [[Bòo Ngizim|Ngizim]], [[Bòo Finkankayin|Finkankayin]]
|}
Kinē anàaɓam mundì ma elta Yobe; d[[Bòo Ɗuwai|uwai]], [[Bòo Şuwa Arabs|Şuwa Arabs]] ka [[Bòo Zarma|Zarma]] ka kinee su.<ref name=e22/>
=== Tootàcin mà hukuma ma Elta Yobe ===
Kamen tootàcin mà hukuma mbàd kà baçìibèelu (17) a eltà Yobe:
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tootàcin mà hukuma
|-
| [[Bade]] || [[Geidam]] || [[Machina]]
|-
| [[Bursari]] || [[Gujba]] || [[Nangere]]
|-
| [[Damaturu]] || [[Gulani]] || [[Nguru]]
|-
| [[Pikka]] || [[Jakusko]] || [[Potiskum]]
|-
| [[Fune]] || [[Karasuwa]] || [[Tarmuwa]]
|-
| [[Yunusari]] || [[Yusufari]] ||
|}
== Calàa ==
{{Reflist}}
[[Sashì:Lanjèeriya]]
[[Sashì:Yobe]]
{{Yobe}}
{{Ngamnoni mà Jaha mà Yobe}}
{{Jaha}}
pr91bda0i66muec8irvsrz3x5hm5it7