ვიკიპედია kawiki https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია განხილვა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა პორტალი პორტალი განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 2618 5411117 4652311 2026-06-11T10:01:55Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5411117 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ბარათაშვილი}} {{მმ*|ბესარიონი}} '''ბესარიონი''' ('''ბეჟანის ძე ბარათაშვილ-ორბელიშვილი'''; დ. ? — გ. [[1737]]) — აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ს [[კათოლიკოს-პატრიარქი]] [[1724]]-[[1737]] წლებში (ინთრონიზაცია აღესრულა დაგვიანებით [[1730]] წლის 7 თებერვალს<ref group="კ">{{ციტატა|ქ~. ისაკ ფაშამ მისცა ქათალიკოსობა ბესარიონს სულ ქართველ რაზით (არზით?), ყველიერის შაბათს აკურთხეს ქართლისა და კახეთის {{comment|ლიტრაპოლიტებმა|მიტროპოლიტებმა}} და ეფისკოპოსებმან, თებერვალს შვიდსა, ქკს უიჱ|იხ. მინაწერი ხელნაწერზე K-28}}</ref>, საფიქრებელია, რომ ამის მიზეზი იყო ოსმალეთში ვიზიტით მყოფი დომენტი IV–ის დაბრუნების მოლოდინი, რომელიც საბოლოოდ გადასახლებული იქნა სულთნის მიერ და მხოლოდ 1737 წელს მიეცა სამშობლოში დაბრუნების უფლება), სასულიერო მწერალი. ==ბიოგრაფია== [[1680]]-[[1724]] წლებში გარეჯის [[გარეჯის ნათლისმცემლის მონასტერი|იოანე ნათლისმცემლის მონასტრის]] მღვდელ-მონაზონია. [[ვახტანგ VI]] რუსეთში გამგზავრებისა და [[დომენტი IV]] კათოლიკოსის [[ლორე|ლორეს ციხეში]] შეხიზვნის შემდეგ „ბესარიონ დაიპყრა [[იესე (ალიყული-ხანი)|იესეს]] გამო კათალიკოზობა“. დომენტი კათოლიკოსი ამჯერად მალე დაუბრუნდა საკათოლიკოსო ტახტს, რადგანაც „... მოინდო ფაშამ კათალიკოზი დომენტი...“, თუმცა მალე კათოლიკოსი თავად „...ევედრა, რათა წარავლინოს წინაშე ხონთქარისა, რამეთუ ჰგონებდა მუნიდამ ლხინებასა რასმე ქართლისასა...“ [[1725]] წელს „დომენტის წარსვლის შემდეგ ერწმუნა კათალიკოზობის კათედრა დავით გარეჯის ბერს ბესარიონ ბარათაშვილ-ორბელიანს, ბეჟან ბარათაშვილის ძეს, ავქსონს გრდემლისას“. ბესარიონ ბარათაშვილის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოღვაწეობის შესახებ არსებული ცნობები მეტად მწირია. ის ჯერ კიდევ ბერობაში მოუწოდებდა [[მამია III გურიელი|მამია III გურიელს]] მის საბატონოში ტყვის სყიდვის აკრძალვისაკენ.<ref>[https://aboutguria.blogspot.com/2019/04/iii.html მამია III გურიელის ფიცის წიგნი]</ref> საინტერესოა ასევე მის მიერ [[1733]] წელს [[კონსტანტინე II (კახეთის მეფე)|კონსტანტინე II]] კახთ ბატონის გარდაცვალების შემდეგ ასტრახანში ვახტანგ მეექვსისა და [[ბაქარი|ბაქარ ბატონიშვილის]] მიმართ გაგზავნილი წერილი, საიდანაც კარგად ჩანს ბესარიონ კათოლიკოსის არსებული პოლიტიკური ვითარების რეალურად შეფასების უნარი. აღნიშნულ წერილში ბესარიონ კათოლიკოსი დაჟინებით მოითხოვს ვახტანგისაგან სამშობლოში დაბრუნებას, აღუწერს რა საამისოდ ხელსაყრელ პოლიტიკურ სიტუაციას და ქვეყნის სათავეში ჩადგომას თხოვს. ბესარიონ ბარათაშვილ-ორბელიშვილი გარეჯის ლიტერატურული სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელია. ის სრულყოფილად ფლობდა ძველ ქართულ ენას, იყო ფილოსოფიურ-დოგმატიკური და პოლემიკური მწერლობის შესანიშნავი მცოდნე, შემდგენელი ქართველ წმინდანთა საკითხავების ახალი კრებულისა. მას მიეწერება ქართული „ჰაგიოგრაფიული კრებული“-ს II რედაქცია: დომენტი კათოლიკოსის ინიციატივით შედგენილი ადრინდელი კრებული ბესარიონმა შეავსო ახალი თხზულებებით ([[რაჟდენ პირველმოწამე|რაჟდენ პირველმოწამის]], მეფე [[ლუარსაბ II|ლუარსაბ II-ის]], [[ჩოლოყაშვილი, ბიძინა|ბიძინა ჩოლოყაშვილის]], [[შალვა და ელიზბარ ერისთავები|შალვა და ელიზბარ ერისთავების]] ცხოვრებანი). ბესარიონს მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ქართული ლიტურგიკული და პოლემიკური მწერლობის განვითარებაშიც. სლავურ-რუსულ პროლოგ-სვინაქსარების მიხედვით მან შეადგინა „სადღესასწაულო“-ს ახალი რედაქცია. საქართველოში მართლმადიდებლური რწმენის დასაცავად კათოლიკობისა და კათოლიკური ეკლესიის წინააღმდეგ დაწერა პოლემიკურ-დოგმატიკური თხზულება „გრდემლი“. „[[ქართლის ცხოვრება|ქართლის ცხოვრების]]“ თანახმად, „მოკუდა ბესარიონ კათალიკოზი. შემდგომად მოვიდა კათალიკოზი დომენტი სტამბოლიდამ იმერეთს, მოიყვანეს იგივე კათალიკოზად“. [[1847]] წელს მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას სვეტიცხოველში მიაკვლია საქართველოს კათალიკოსის ბესარიონ ორბელიანის საფლავს, რომელზეც გარდაცვალების წელი 1735 ეწერა.<ref>[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851]</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|2|339|ლომინაძე ბ., ქავთარია მ.}} * წიგნნი ძუელისა აღთქმისანი, ნაკვეთი 1, მეცნირება, 1989 წ., გვ.604; == კომენტარები == <references group="კ"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1737]] [[კატეგორია:ბარათაშვილები|ბ]] [[კატეგორია:ორბელიანები]] gzyf7bkewe07wqlcoqwt9j5qn7o4fub 0 3284 5411087 5402460 2026-06-11T08:49:25Z Surprizi 14671 5411087 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Patriarch Antonius I of Georgia.jpg|მინიატიურა|250პქ|ანტონ I. ზეთის საღებავებით შესრულებული პორტრეტი [[XVIII საუკუნე]]]] '''ანტონ I''' (ერისკაცობაში ''თეიმურაზ ბაგრატიონი იესეს ძე''; დ. [[28 ოქტომბერი]] <small>[ ძვ. სტ. 17 ოქტომბერი]</small>, [[1720]] ― გ. [[12 მარტი]] <small>[ ძვ. სტ. 1 მარტი]</small>, [[1788]]) — [[ქართველები|ქართველი]] საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე, აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი]] [[1744]]–[[1756]] და [[1763]]–[[1788]] წლებში, მწერალი, მეცნიერი, [[ვახტანგ VI]]-ის ძმის მეფე [[იესე (ალიყული-ხანი)|იესესა]] და [[ერეკლე I|ერეკლე I-ის]] ასულის [[ელისაბედი–ელენე (ქართლის დედოფალი)|ელისაბედის (ელენეს)]] ვაჟი. == ცხოვრება და მოღვაწეობა == მამის გარდაცვალების შემდეგ, [[1727]] წლიდან, იზრდებოდა [[თელავი|თელავის]] სასახლეში თავის ბიძაშვილთან [[ერეკლე II]]-თან ერთად. მის აღზრდაში მონაწილეობდა დავით-გარეჯის წინამძღვარი, [[არქიმანდრიტი]] [[სპირიდონი]]. მიიღო ფართო განათლება. იყო [[ქართლის სამეფო]]ს ტახტის პრეტენდენტი. ქართლის ძლიერი თავადის გივი ამილახვრის ასულზე დანიშნეს. [[1735]] წელს თბილისში ლაშქრით შემოსულმა [[ნადირ-შაჰი|თამაზ-ხანმა]] საცოლე წაართვა და სასიმამროც აიძულა უხმოდ დამორჩილებოდა მის ნებას. თავზარდაცემული ანტონ I ჯერ [[დავითგარეჯა|დავითგარეჯას]] მონასტერს შეეხიზნა, შემდეგ იმერეთს გადავიდა. ერთხანს იგი [[რუსეთი|რუსეთშიც]] იყო. [[1738]] წელს ბერად აღიკვეცა [[გელათის მონასტერი|გელათის მონასტერში]], ანტონის სახელით. [[1739]] წელს ანტონ I-მა გელათის წინამძღვრობა მიიღო. მომდევნო წელს [[ქუთაისი|ქუთაისის]] მიტროპოლიტი გახდა. [[1743]] წელს დავითგარეჯას სავანეში დაბრუნდა. [[1744]] წელს, 24 წლის ასაკში იგი აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს. ანტონ I მტკიცედ შეუდგა ნიადაგშერყეული და შევიწროებული ქართული ეკლესიის გაძლიერებისათვის ზრუნვას, ბრძოლას მეფისა და კათოლიკოსის ძალაუფლების განსამტკიცებლად; აღადგენდა გაპარტახებულ ეკლესია-მონასტრებს; მძაფრად ილაშქრებდა სომეხ მონოფიზიტთა იმხანად განსაკუთრებით გააქტიურებული პროპაგანდისტული შემოტევების წინააღმდეგ („მზამეტყველება“, [[1750]]–[[1752]]); დაიწყო სწავლა-განათლებისა და სასტამბო საქმის მოწესრიგება; გარს შემოიკრიბა საქმიანი და განათლებული ადამიანები ხელოვნებისა და მეცნიერების სხვადასხვა დარგიდან. ანტონ I ევროპული ორიენტაციის მომხრე იყო და განსაკუთრებით დაუახლოვდა თბილისში მყოფ კათოლიკე მისიონერებს ([[კაპუცინელთა ორდენი|კაპუცინელთა ორდენს]]). მათთან ერთად გეგმავდა ანტონი საგანმანათლებლო და რელიგიურ განახლებას, სტამბის აღდგენასა და მთარგმნელობითი სკოლის ჩამოყალიბებას. ანტონისა და კათოლიკე ბერების ახლო ურთიერთობით ისარგებლა მისმა მოწინააღმდეგე ჯგუფმა, რომელსაც კარის მოძღვარი ზაქარია გაბაშვილი მეთაურობდა; ანტონ I-ს გაკათოლიკება დასწამეს და „მწვალებლად“ აღიარეს. გადმოცემით ანტონის გაკათოლიკება უნებლიეთ გასცა ვინმე თავადის ქალმა, რომლის სულიერი მამა კათოლიკოსი იყო. ამ ქალის ვინაობას წყაროები არ ასახელებენ, მაგრამ ერთხმად ყვებიან, რომ ეს თავადის ქალი მძიმე ავადმყოფობის დროს კათოლიკურ ლოცვებს კითხულობდა, რასაც შესწრებია [[თეიმურაზ I|თეიმურაზ I-ის]] ასული. ეს ფაქტი და ანტონის ერთად ჰყოფნა კაპუცინელ ბერებთან გამოიყენეს ზაქარია გაბაშვილმა და მისმა თანამოაზრეებმა ბრალდების წასაყენებლად. მცხეთის საგანგებო საეკლესიო კრებაზე [[1755]] ანტონი არ დაასწრეს, რათა სიტყვა არ მიეცათ მისი გამორჩეული განსწავლულების გამო, თუმცა კათოლიკოსი ამას ითხოვდა. მაშინ ანტონს ორჯერ ეწვიენ თეიმურაზისა და კრების მიერ წარგზავნილი ეპისკოპოსები. ანტონმა მათ პირდაპირ განუცხადა, რომ კათოლიკეა. მეფისა და კრების სახელით ეპისკოპოსები მას დაემუქრნენ და მოსთხოვეს მისი ახალი რწმენის უარყოფა, რაზედაც ანტონისგან უარი მიიღეს. ამის შეგეგად მცხეთის საგანგებო კრებამ ანტონი კათოლიკოსობიდან გადააყენა და ერთ-ერთ სოფელში გაუშვა, ხოლო მისი თანმხლები სამი ქართველ კათოლიკე სასულიერო პირი საჯაროდ დასაჯა. ამას მოჰყვა კათოლიკეთა დევნა 1755–1757 წლებში და განდევნა ქართლიდან. [[1756]] ანტონ I [[რუსეთი|რუსეთს]] გაემგზავრა, სადაც თავი იმართლა სინოდის წინაშე. [[1757]]–[[1762]] წლებში ვლადიმირის მთავარეპისკოპოსი იყო. [[1763]] წელს ერეკლე II-მ რუსეთიდან დააბრუნა იგი, ხოლო საეკლესიო კრებამ კვლავ აირჩია აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი|კათოლიკოს-პატრიარქად]]. მიუხედავად ყველაფრისა წიგნში „მიწყალეს“ შესახებ, რომელიც ანტონმა საქართველოში ჩამოსვლამდე დაწერა, იგი ისევ რომის პაპის უპირატესობაზე საუბრობს. საგულისხმოა აგრეთვე ის გარემოება, რომ ანტონი ქართლში დაბრუნების შემდეგ ერეკლე II-ის პოლიტიკური გეზის გამო აღარ აჩენს არავითარ ღია ინტერესს კათოლიკეთა მიმართ და ცდილობს დაახლოებას რუსულ ეკლესიასთან, თუ არ ჩავთვლით მის ღია პროტესტს ერეკლე II-ის წინააღმდეგ 1775 წლის კათოლიკეთა დევნის დროს, რომელიც ანტონმა ამჯერად არა მარტომ გამოხატა, არამედ თავის სამღვდელოებას ერთად. თუმცა ამავე დროს ცნობილია მისი ფარული ურთიერთობა კაფუცინელებთან სიცოცხლის ბოლო წლებში. მისიონერები მათ მიერ ქართლიდან გაგზავნილ წერილებში იუწყებიან, რომ ანტონი კათოლიკედ გარდაიცვალა. საქართველოში დაბრუნებისთანავე ანტონ I-მა განაგრძო ინტენსიური სახელმწიფო-საეკლესიო და სამეცნიერო-ლიტერატურული მოღვაწეობა. [[1772]] ერეკლე II-მ საგანგებო მისიით გაგზავნა რუსეთში, სადაც ანტონ I-ის უშუალო მონაწილეობით მომზადდა ნიადაგი [[1783]] წლის რუსეთ-საქართველოს ტრაქტატისათვის. მისი მეცადინეობის შედეგად [[1762]]–[[1763]] წლებში განახლდა ვახტანგ VI-ისეული სტამბა, [[1782]] წელს კი რეორგანიზებულ იქნა „ახალ სტამბად“. ანტონ I ყოველნაირად უწყობდა ხელს კალიგრაფიული სკოლების, ბიბლიოთეკების, თეატრის შექმნას, მხატვრობის, პოეზიისა და ხელოვნების სხვა დარგების განვითარებას; მკვიდრ ნიადაგზე დააყენა განათლების საქმე; ერეკლე II-ის დახმარებით თანდათან გარდაქმნა ნახევრად კერძო ეპარქიული დაბალი სასწავლებლები სახელმწიფო ტიპის სკოლებად, დიდი მონაწილეობა მიიღო ჯერ თბილისის ([[1755]]), შემდეგ კი თელავის ([[1782]]) სემინარიების დაარსებაში. ერეკლე II-თან ერთად შეიმუშავა სამი უმაღლესი სასწავლებლის დაარსების პროექტი (თბილისში, [[გორი|გორსა]] და თელავში). მან თვითონვე მოჰკიდა ხელი სახელმძღვანელოების შედგენის საქმეს, ამ მიზნით გამოიყენა თავისი ორიგინალური და ნათარგმნი წიგნები „ქართული ღრამმატიკა“ ([[1753]]; მეორე, მოკლე რედაქცია — [[1767]]), სხვადასხვა ავტორის შრომები ლოგიკის, მეტაფიზიკის, ფიზიკის და სხვ. დარგებში. ამათან „ქართული ღრამმატიკა„ პირველი სრული სასკოლო გრამატიკა და ქართული ენის პირველი გრამატიკაც არის, სადაც, მიუხედავად უცხო ენების გრამატიკათა გავლენისა და იმ შეცდომებისა, რომელთაც ანტონ I ვერ ასცდებოდა იმდროინდელი ენათმეცნიერული აზროვნების პირობებში, ავტორი განსაცვიფრებელი ენობრივი ინტუიციის წყალობით ამჩნევს და აღნუსხავს ქართული ენისათვის ნიშანდობლივ მნიშვნელოვან მორფოლოგიურ და სინტაქსურ თავისებურებებს (მაგ., სახელობითი და მოთხრობითი ბრუნვების ფუნქციები, აკუზატივის უქონლობა, ზმნის მრავალპირიანობა). ფიზიკის პირველი ჩვენამდე მოღწეული ქართული სახელმძღვანელოა აგრეთვე ქ. ვოლფის ნაშრომის თარგმანი („Φისიკა თეორეტიკებრი ვოლфიუსისა“), რომლითაც ანტონ I თვითონ ასწავლიდა ფიზიკას თბილისის სემინარიაში (მის ლექციებს ერეკლე II-ც ესწრებოდა). მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ფიზიკის ქართული ტერმინოლოგიის დადგენაში. თარგმანს დართული აქვს 246 კომენტარი, რომლებიდანაც ჩანს, რომ ანტონ I ღრმად იყო განსწავლული ბუნებისმეტყველებაშიც. ანტონ I-მა მდიდარი ფილოსოფიურ-თეოლოგიური და ლიტერატურული მემკვიდრეობა დატოვა. მან მყარ მეცნიერულ ნიადაგზე დააყენა ფილოსოფიური აზროვნება საქართველოში, ხელი შეუწყო კლასიკური ხანის ტრადიციების აღორძინებას. მის დოგმატიკურ-პოლემიკურ თხზულებაში „მზამეტყველება“ საეკლესიო საკითხებთან ერთად განხილულია ფილოსოფიური პრობლემატიკაც. „წყობილსიტყვაობაში“ (50-60-იანი წწ.) ქართული ფილოსოფიური-თეოლოგიური აზრის განვითარების თვალსაზრისით განხილულია [[შოთა რუსთაველი|რუსთაველის]], [[იოანე პეტრიწი|პეტრიწის]], სარგის თმოგველის, ჩახრუხაძის, [[ორბელიანი, სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანის]] მემკვიდრეობა. თხზულების ერთ-ერთი თავი - „თჳს ქართუელთა სიბრძნის მოყუარეთა კაცთა მწიგნობართა“ მოკლედ მიმოიხილავს ძველ ქართულ სასულიერო და საერო მწერლობას (ძირითადად XI-XVIII სს.). მის შვიდ ქვეთავში 40-მდე სასულიერო მწერლის მოღვაწეობაა განხილული. უკანასკნელი, VIII ქვეთავი საერო მწერლობას ეხება. თუმცა ანტონ I-ის ზოგი ცნობა არაზუსტია, ეს ნაშრომი, როგორც ქართული მწერლობის ისტორიული შექმნის პირველი ცდა, უაღრესად საყურადღებოა. საისტორიო ხასიათიაა „წყობილსიტყვაობის“ V-VII თავები. ანტონ I-ის ენციკლოპედიურ ნაშრომში „სპეკალი“ თავისებურად არის მორიგებული ეკლესია და „გარეშეთა“, ე. ი. ფილოსოფოსთა, მოძღვრება; განხილულია [[არისტოტელე|არისტოტელეს]], [[პლატონი|პლატონის]], [[ამონიოსი|ამონიოსის]], [[პორფირიოსი|პორფირიოსის]], გრიგოლ ნოსელის, იოანე დამასკელის, მაქსიმე აღმსარებლის, პროკლეს, პეტრიწის, ალბერტ დიდის და სხვების შეხედულებები. „კატიღორია-სიმეტნე“, რომელიც ანტონ I-მა ლოგიკის სახელმძღვანელოდ გამოიყენა, დაწერილია არისტოტელესა და პორფირიოსის შეხედულებათა ახსნა-განმარტების მიზნით. ანტონ I-მა ქართულად თარგმნა და კომენტარები დაურთო პორფირიოსის, ბაუმაისტერის, ვოლფის, ლაიბნიცის, აგრეთვე მხითარ სებასტიელის, სვიმონ ჯულფელისა და სხვების ნაწარმოებებს. ანტონ I-ის „ღვთისმეტყველება“ (4 ტომად, დამთავრებულია [[1779]]) გადმოკეთებული უნდა იყოს ფრანგული საღვთისმეტყველო ენციკლოპედიიდან. ავტორს გვერდი აუვლია ყველა იმ საკითხებისათვის, რომლითაც კათოლიკობა მართლმადიდებლობისაგან განსხვავდება. ანტონ I-ის ორიგინალური ჰაგიოგრაფიულ თხზულებათა კრებული „მარტირიკა“ წარმოადგენს „საკითხავებს“ წმინდანთა დღესასწაულებზე. ამ თხზულებებს, გარდა ლიტურგიკული დანიშნულებისა, გარკვეული მხატვრული ღირებულებაც აქვს. მნიშვნელოვანია ანტონ I-ის ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა. ქართველი წმინდანებისადმი მიძღვნილ იამბიკოებში (ბევრი მათგანი შეტანილია ანტონ I-ის მიერ შედგენილ „სადღესასწაულოში“) იგი ჰიმნოგრაფიისათვის დამახასიათებელ რელიგიურ თემატიკასთან ერთად ავითარებს სამოქალაქო მოტივებს, ეხმაურება თანამედროვეობის საჭირბოროტო საკითხებს. აღსანიშნავია ანტონ I-ის იამბიკოების გარკვეული ვერსიფიკაციული სიახლე (რითმიანი იამბიკოები). თხზავდა იამბიკური საზომისაგან განსხვავებულ ლექსებსაც. ანტონ I-მა წვლილი შეიტანა ქართული ორიგინალური ჰომილეტიკის განვითარებაშიც. მისი ქანდაკებები და ეპისტოლური მემკვიდრეობა გამოირჩევა მხატვრული ოატატობით. ანტონ I-ს ეკუთვნის აგრეთვე საყურადღებო ისტორიული ნაშრომები „მოკლე ისტორია საქართველოსი“, „ქართველ მეფეთა შთამომავლობა“, თარგმნა კურციუსის „ისტორია ალექსანდრე მაკედონელისა“. ანტონ I შეეცადა საქართველოში დაენერგა სამი სტილის თეორია, რომლის თანახმად „მაღალ მატერიაზე“ „მაღალი სტილით“ უნდა ეწერათ, ისტორიის თხრობა „საშუალო სტილს“ მოითხოვდა, საყოფაცხოვრებო მოვლენები - „დაბალ სტილს“. თვით ანტონ I მეტწილად „მაღალი სტილით“ წერდა. მის თხზულებათა ენას იოანე პეტრიწის ენის დიდი გავლენა ეტყობა. ჯერ კიდევ [[1740]]-იანი წლებიდან ანტონ I-მა აღზარდა მრავალი მოწაფე-მიმდევარი და შექმნა მთელი სკოლა, რომელმაც ღრმა კვალი დაამჩნია იმდროინდელ ქართული საზოგადოების ცხოვრებას, აზროვნებასა და მწერლობას. ამ სკოლის წარმომადგენლები იყვნენ [[გედევანიშვილი, იონა|იონა გედევანიშვილი]], [[ყაითმაზაშვილი, ფილიპე|ფილიპე ყაითმაზაშვილი]], [[ამბროსი ნეკრესელი]], [[გაიოზ რექტორი|გაიოზ]] და [[დავით რექტორი|დავით რექტორები]] და მრავალი სხვა. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|საფლავსა ამას შინა მდებარე არს საქართველოს მეფის იესეს ძე, კათოლიკოზი ანტონი, მცხეთისა და ყოვლის საქართველოჲსა, და ჩლენი უწმიდესის სინოდისა, რომელ-მანცა შეამკო ეკლესია საქართველოსა სრულითა ტიპიკონითა და საეკლესიოთა ცერემონიითა, განაშვენა ენა ქართუჱლთა კეთილითა მეტყველებითა და ღრამატიკითა, და წიგნნი საფილოსოფოსონი და საღთისმეტყველონი რაოდენიმე თჳთ ქმნა, და რაოდენიმე გარდმოიღო სხვადასხვა ენათა-გან ქართველთა ენასა ზედა. და ესე-ვითარითა შრომითა დიდითა განმაშვენებელ ქართულისა ენისა და ეკლესიათა და მიიცვალა, საგლოველად საზოგადოებისა, წელსა ჩღპჱ, თთვესა მარტსა ა: <br />ქართველთ ერთ ექმნა მეორედ ოქროპირად, <br />პავლედ მქუხარედ, უმეცართ განპირად. <br />აქუნდა რა იყო ქრისტეს-გან დანაპირად, <br />დიჰხტევა სამწყსო ღვთისადმი შენაპირად.}} ==ბიბლიოგრაფია== [[პლატონ იოსელიანი]]ს ცნობით ანტონ I-ს ნათარგმნი და გამოცემული აქვს შემდეგი<ref>პ. იოსელიანი, „წყობილ-სიტყუაობა, ქმნილი ანტონისაგან პირუჱლისა კათოლიკოს-პატრიარხისა ყოვლისა საქართველოჲსა“, ტფ., 1853</ref>: # წყობილ-სიტყვაობა; # მიწყალეს ანუ 50 სინანულისა ფსალმუნისა თარგმანი; # კატეხიზმო მართლ-მადიდებელისა სარწმუნოებისა; # მზა-მეტყუჱლება, რომლითაცა არღუჱვს ჰსწავლათა და დოღმატთა სომხისა და ლათინთა ეკკლესიათა; # ღუთის-მეტყუჱლება ოთხ ნაწილედი; # პროლოგი ოთხთა თთუჱთა, ნაცულად დაკარგულისა, ქმნილისა იოანე პეტრიწისაგან; # წიგნი „აღსაარებისა“; # სპეკალი; # კლემაქსი ლექსად; # მარტირიკა 19 ქართუჱლთა წმინდათა და მასთანავე მოწამეობა წმინდისა გრიგორი, სომეხთა განმანათლებელისა; # ქადაგებანი მრავალნი; # ღრამმატიკა, სომხურიდამ შედგენილი მიხიტარისა ღრამმატიკისა წესით; # ღრამმატიკა, სხჳთა საკუთარითა სისტემითა შედგენილი; # ხიმეტნე ანუ მოკლე, ყრმათათჳს შედგენილი, ღრამმატიკა; # რიტორება მიხითარისა, სომხურიდამ გარდმორებული; # განმარტება არისტოტელისა კატიღორიათა; # ფილოსოფია ბაუმეისტრისა, რუსულიდან ტარგმნილი; # ფიზიკა ვოლფიოსისა; # მოკლე ისტორია საქართუჱლოჲსა; # განმარტება ეპისტოლისა რომაელთა მიმართ; # ისტორია ეფესოს კრებისა; # კლდე სარწმუნოებისა, სტეფანე იავორსკისა; # კჳნტოს-კურციოსისა ისტორია ალექსადრე დიდისა მაკედონელისა; # დასდებელნი საგალობელნი პატივად მრავალთა ქართუჱლთა ეკკლესიისა წმინდანთა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] {{ქსე|1|497-498|ბაბუნაშვილი ე., ბარამიძე რ., კუკავა თ., პარკაძე ვ., როგავა ა.}} *ანტონ პირველი, სპეკალი, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა და ლექსიკონი დაურთო გ. დედაბრიშვილმა, თბილისი, “მეცნიერება”, 1991. *პაპუნა ორბელიანი, ამბავნი ქართლისანი, ტექსტი გამოსცა, გამოკვლევა, შენიშვნები და საძიებლები დაურთო ე. ცაგარეიშვილმა, თბილისი, 1981. *ძველი ქართული აგიოგრაფიული ძეგლები, VI, ტექსტი გამოსცა და გამოკვლევა დაურთო მ. ქავთარიამ თბილისი, 1980. *ანტონ ბაგრატიონი, წყობილსიტყვაობა, გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა, კომენტარები და ლექსიკონი დაურთო ივანე ლოლაშვილმა, თბილისი, 1980. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/555485/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1978_N1.pdf ავალიანი ს., ანტონ ბაგრატიონი და ქრისტიან ვოლფი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N1, თბ., 1978, გვ. 42-45] *მ. ქავთარია, XVII საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან, თბილისი, 1977. *კ. კეკელიძე, ანტონ ბაგრატიონი/ქართული ლიტერატურის ისტორია, I, თბილისი, 1960. *{{მაცნე (ისტორიის სერია)|3|152-161|სამოქალაქო მოტივები ანტონ პირველის ჰიმნოგრაფიაში|ბარამიძე რ. }} *{{წიგნი |ავტორი= [[გერონტი ქიქოძე|ქიქოძე, გ.]] |ნაწილი= |სათაური=„ერეკლე II“ |ორიგინალი= |ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/316338 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი= თბილისი |გამომცემლობა = სახელგამი|წელი = 1942|ტომი= |გვერდები=101-108|გვერდნი = |isbn=}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001115}} * [http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 Антоний царевич Карталинский] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617010206/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 |date=2013-06-17 }} на сайте «Русское православие» ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1720]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1788]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] hv3q9t00yh119nuvptnxe7qykvqje8w 5411089 5411087 2026-06-11T08:50:56Z Surprizi 14671 5411089 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Patriarch Antonius I of Georgia.jpg|მინიატიურა|250პქ|ანტონ I. ზეთის საღებავებით შესრულებული პორტრეტი [[XVIII საუკუნე]]]] '''ანტონ I''' (ერისკაცობაში ''თეიმურაზ ბაგრატიონი იესეს ძე''; დ. {{OldStyleDate|28|ოქტომბერი|1720|17||}} ― გ. {{OldStyleDate|12|მარტი|1788|1||}}) — [[ქართველები|ქართველი]] საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე, აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი]] [[1744]]–[[1756]] და [[1763]]–[[1788]] წლებში, მწერალი, მეცნიერი, [[ვახტანგ VI]]-ის ძმის მეფე [[იესე (ალიყული-ხანი)|იესესა]] და [[ერეკლე I|ერეკლე I-ის]] ასულის [[ელისაბედი–ელენე (ქართლის დედოფალი)|ელისაბედის (ელენეს)]] ვაჟი. == ცხოვრება და მოღვაწეობა == მამის გარდაცვალების შემდეგ, [[1727]] წლიდან, იზრდებოდა [[თელავი|თელავის]] სასახლეში თავის ბიძაშვილთან [[ერეკლე II]]-თან ერთად. მის აღზრდაში მონაწილეობდა დავით-გარეჯის წინამძღვარი, [[არქიმანდრიტი]] [[სპირიდონი]]. მიიღო ფართო განათლება. იყო [[ქართლის სამეფო]]ს ტახტის პრეტენდენტი. ქართლის ძლიერი თავადის გივი ამილახვრის ასულზე დანიშნეს. [[1735]] წელს თბილისში ლაშქრით შემოსულმა [[ნადირ-შაჰი|თამაზ-ხანმა]] საცოლე წაართვა და სასიმამროც აიძულა უხმოდ დამორჩილებოდა მის ნებას. თავზარდაცემული ანტონ I ჯერ [[დავითგარეჯა|დავითგარეჯას]] მონასტერს შეეხიზნა, შემდეგ იმერეთს გადავიდა. ერთხანს იგი [[რუსეთი|რუსეთშიც]] იყო. [[1738]] წელს ბერად აღიკვეცა [[გელათის მონასტერი|გელათის მონასტერში]], ანტონის სახელით. [[1739]] წელს ანტონ I-მა გელათის წინამძღვრობა მიიღო. მომდევნო წელს [[ქუთაისი|ქუთაისის]] მიტროპოლიტი გახდა. [[1743]] წელს დავითგარეჯას სავანეში დაბრუნდა. [[1744]] წელს, 24 წლის ასაკში იგი აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს. ანტონ I მტკიცედ შეუდგა ნიადაგშერყეული და შევიწროებული ქართული ეკლესიის გაძლიერებისათვის ზრუნვას, ბრძოლას მეფისა და კათოლიკოსის ძალაუფლების განსამტკიცებლად; აღადგენდა გაპარტახებულ ეკლესია-მონასტრებს; მძაფრად ილაშქრებდა სომეხ მონოფიზიტთა იმხანად განსაკუთრებით გააქტიურებული პროპაგანდისტული შემოტევების წინააღმდეგ („მზამეტყველება“, [[1750]]–[[1752]]); დაიწყო სწავლა-განათლებისა და სასტამბო საქმის მოწესრიგება; გარს შემოიკრიბა საქმიანი და განათლებული ადამიანები ხელოვნებისა და მეცნიერების სხვადასხვა დარგიდან. ანტონ I ევროპული ორიენტაციის მომხრე იყო და განსაკუთრებით დაუახლოვდა თბილისში მყოფ კათოლიკე მისიონერებს ([[კაპუცინელთა ორდენი|კაპუცინელთა ორდენს]]). მათთან ერთად გეგმავდა ანტონი საგანმანათლებლო და რელიგიურ განახლებას, სტამბის აღდგენასა და მთარგმნელობითი სკოლის ჩამოყალიბებას. ანტონისა და კათოლიკე ბერების ახლო ურთიერთობით ისარგებლა მისმა მოწინააღმდეგე ჯგუფმა, რომელსაც კარის მოძღვარი ზაქარია გაბაშვილი მეთაურობდა; ანტონ I-ს გაკათოლიკება დასწამეს და „მწვალებლად“ აღიარეს. გადმოცემით ანტონის გაკათოლიკება უნებლიეთ გასცა ვინმე თავადის ქალმა, რომლის სულიერი მამა კათოლიკოსი იყო. ამ ქალის ვინაობას წყაროები არ ასახელებენ, მაგრამ ერთხმად ყვებიან, რომ ეს თავადის ქალი მძიმე ავადმყოფობის დროს კათოლიკურ ლოცვებს კითხულობდა, რასაც შესწრებია [[თეიმურაზ I|თეიმურაზ I-ის]] ასული. ეს ფაქტი და ანტონის ერთად ჰყოფნა კაპუცინელ ბერებთან გამოიყენეს ზაქარია გაბაშვილმა და მისმა თანამოაზრეებმა ბრალდების წასაყენებლად. მცხეთის საგანგებო საეკლესიო კრებაზე [[1755]] ანტონი არ დაასწრეს, რათა სიტყვა არ მიეცათ მისი გამორჩეული განსწავლულების გამო, თუმცა კათოლიკოსი ამას ითხოვდა. მაშინ ანტონს ორჯერ ეწვიენ თეიმურაზისა და კრების მიერ წარგზავნილი ეპისკოპოსები. ანტონმა მათ პირდაპირ განუცხადა, რომ კათოლიკეა. მეფისა და კრების სახელით ეპისკოპოსები მას დაემუქრნენ და მოსთხოვეს მისი ახალი რწმენის უარყოფა, რაზედაც ანტონისგან უარი მიიღეს. ამის შეგეგად მცხეთის საგანგებო კრებამ ანტონი კათოლიკოსობიდან გადააყენა და ერთ-ერთ სოფელში გაუშვა, ხოლო მისი თანმხლები სამი ქართველ კათოლიკე სასულიერო პირი საჯაროდ დასაჯა. ამას მოჰყვა კათოლიკეთა დევნა 1755–1757 წლებში და განდევნა ქართლიდან. [[1756]] ანტონ I [[რუსეთი|რუსეთს]] გაემგზავრა, სადაც თავი იმართლა სინოდის წინაშე. [[1757]]–[[1762]] წლებში ვლადიმირის მთავარეპისკოპოსი იყო. [[1763]] წელს ერეკლე II-მ რუსეთიდან დააბრუნა იგი, ხოლო საეკლესიო კრებამ კვლავ აირჩია აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი|კათოლიკოს-პატრიარქად]]. მიუხედავად ყველაფრისა წიგნში „მიწყალეს“ შესახებ, რომელიც ანტონმა საქართველოში ჩამოსვლამდე დაწერა, იგი ისევ რომის პაპის უპირატესობაზე საუბრობს. საგულისხმოა აგრეთვე ის გარემოება, რომ ანტონი ქართლში დაბრუნების შემდეგ ერეკლე II-ის პოლიტიკური გეზის გამო აღარ აჩენს არავითარ ღია ინტერესს კათოლიკეთა მიმართ და ცდილობს დაახლოებას რუსულ ეკლესიასთან, თუ არ ჩავთვლით მის ღია პროტესტს ერეკლე II-ის წინააღმდეგ 1775 წლის კათოლიკეთა დევნის დროს, რომელიც ანტონმა ამჯერად არა მარტომ გამოხატა, არამედ თავის სამღვდელოებას ერთად. თუმცა ამავე დროს ცნობილია მისი ფარული ურთიერთობა კაფუცინელებთან სიცოცხლის ბოლო წლებში. მისიონერები მათ მიერ ქართლიდან გაგზავნილ წერილებში იუწყებიან, რომ ანტონი კათოლიკედ გარდაიცვალა. საქართველოში დაბრუნებისთანავე ანტონ I-მა განაგრძო ინტენსიური სახელმწიფო-საეკლესიო და სამეცნიერო-ლიტერატურული მოღვაწეობა. [[1772]] ერეკლე II-მ საგანგებო მისიით გაგზავნა რუსეთში, სადაც ანტონ I-ის უშუალო მონაწილეობით მომზადდა ნიადაგი [[1783]] წლის რუსეთ-საქართველოს ტრაქტატისათვის. მისი მეცადინეობის შედეგად [[1762]]–[[1763]] წლებში განახლდა ვახტანგ VI-ისეული სტამბა, [[1782]] წელს კი რეორგანიზებულ იქნა „ახალ სტამბად“. ანტონ I ყოველნაირად უწყობდა ხელს კალიგრაფიული სკოლების, ბიბლიოთეკების, თეატრის შექმნას, მხატვრობის, პოეზიისა და ხელოვნების სხვა დარგების განვითარებას; მკვიდრ ნიადაგზე დააყენა განათლების საქმე; ერეკლე II-ის დახმარებით თანდათან გარდაქმნა ნახევრად კერძო ეპარქიული დაბალი სასწავლებლები სახელმწიფო ტიპის სკოლებად, დიდი მონაწილეობა მიიღო ჯერ თბილისის ([[1755]]), შემდეგ კი თელავის ([[1782]]) სემინარიების დაარსებაში. ერეკლე II-თან ერთად შეიმუშავა სამი უმაღლესი სასწავლებლის დაარსების პროექტი (თბილისში, [[გორი|გორსა]] და თელავში). მან თვითონვე მოჰკიდა ხელი სახელმძღვანელოების შედგენის საქმეს, ამ მიზნით გამოიყენა თავისი ორიგინალური და ნათარგმნი წიგნები „ქართული ღრამმატიკა“ ([[1753]]; მეორე, მოკლე რედაქცია — [[1767]]), სხვადასხვა ავტორის შრომები ლოგიკის, მეტაფიზიკის, ფიზიკის და სხვ. დარგებში. ამათან „ქართული ღრამმატიკა„ პირველი სრული სასკოლო გრამატიკა და ქართული ენის პირველი გრამატიკაც არის, სადაც, მიუხედავად უცხო ენების გრამატიკათა გავლენისა და იმ შეცდომებისა, რომელთაც ანტონ I ვერ ასცდებოდა იმდროინდელი ენათმეცნიერული აზროვნების პირობებში, ავტორი განსაცვიფრებელი ენობრივი ინტუიციის წყალობით ამჩნევს და აღნუსხავს ქართული ენისათვის ნიშანდობლივ მნიშვნელოვან მორფოლოგიურ და სინტაქსურ თავისებურებებს (მაგ., სახელობითი და მოთხრობითი ბრუნვების ფუნქციები, აკუზატივის უქონლობა, ზმნის მრავალპირიანობა). ფიზიკის პირველი ჩვენამდე მოღწეული ქართული სახელმძღვანელოა აგრეთვე ქ. ვოლფის ნაშრომის თარგმანი („Φისიკა თეორეტიკებრი ვოლфიუსისა“), რომლითაც ანტონ I თვითონ ასწავლიდა ფიზიკას თბილისის სემინარიაში (მის ლექციებს ერეკლე II-ც ესწრებოდა). მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ფიზიკის ქართული ტერმინოლოგიის დადგენაში. თარგმანს დართული აქვს 246 კომენტარი, რომლებიდანაც ჩანს, რომ ანტონ I ღრმად იყო განსწავლული ბუნებისმეტყველებაშიც. ანტონ I-მა მდიდარი ფილოსოფიურ-თეოლოგიური და ლიტერატურული მემკვიდრეობა დატოვა. მან მყარ მეცნიერულ ნიადაგზე დააყენა ფილოსოფიური აზროვნება საქართველოში, ხელი შეუწყო კლასიკური ხანის ტრადიციების აღორძინებას. მის დოგმატიკურ-პოლემიკურ თხზულებაში „მზამეტყველება“ საეკლესიო საკითხებთან ერთად განხილულია ფილოსოფიური პრობლემატიკაც. „წყობილსიტყვაობაში“ (50-60-იანი წწ.) ქართული ფილოსოფიური-თეოლოგიური აზრის განვითარების თვალსაზრისით განხილულია [[შოთა რუსთაველი|რუსთაველის]], [[იოანე პეტრიწი|პეტრიწის]], სარგის თმოგველის, ჩახრუხაძის, [[ორბელიანი, სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანის]] მემკვიდრეობა. თხზულების ერთ-ერთი თავი - „თჳს ქართუელთა სიბრძნის მოყუარეთა კაცთა მწიგნობართა“ მოკლედ მიმოიხილავს ძველ ქართულ სასულიერო და საერო მწერლობას (ძირითადად XI-XVIII სს.). მის შვიდ ქვეთავში 40-მდე სასულიერო მწერლის მოღვაწეობაა განხილული. უკანასკნელი, VIII ქვეთავი საერო მწერლობას ეხება. თუმცა ანტონ I-ის ზოგი ცნობა არაზუსტია, ეს ნაშრომი, როგორც ქართული მწერლობის ისტორიული შექმნის პირველი ცდა, უაღრესად საყურადღებოა. საისტორიო ხასიათიაა „წყობილსიტყვაობის“ V-VII თავები. ანტონ I-ის ენციკლოპედიურ ნაშრომში „სპეკალი“ თავისებურად არის მორიგებული ეკლესია და „გარეშეთა“, ე. ი. ფილოსოფოსთა, მოძღვრება; განხილულია [[არისტოტელე|არისტოტელეს]], [[პლატონი|პლატონის]], [[ამონიოსი|ამონიოსის]], [[პორფირიოსი|პორფირიოსის]], გრიგოლ ნოსელის, იოანე დამასკელის, მაქსიმე აღმსარებლის, პროკლეს, პეტრიწის, ალბერტ დიდის და სხვების შეხედულებები. „კატიღორია-სიმეტნე“, რომელიც ანტონ I-მა ლოგიკის სახელმძღვანელოდ გამოიყენა, დაწერილია არისტოტელესა და პორფირიოსის შეხედულებათა ახსნა-განმარტების მიზნით. ანტონ I-მა ქართულად თარგმნა და კომენტარები დაურთო პორფირიოსის, ბაუმაისტერის, ვოლფის, ლაიბნიცის, აგრეთვე მხითარ სებასტიელის, სვიმონ ჯულფელისა და სხვების ნაწარმოებებს. ანტონ I-ის „ღვთისმეტყველება“ (4 ტომად, დამთავრებულია [[1779]]) გადმოკეთებული უნდა იყოს ფრანგული საღვთისმეტყველო ენციკლოპედიიდან. ავტორს გვერდი აუვლია ყველა იმ საკითხებისათვის, რომლითაც კათოლიკობა მართლმადიდებლობისაგან განსხვავდება. ანტონ I-ის ორიგინალური ჰაგიოგრაფიულ თხზულებათა კრებული „მარტირიკა“ წარმოადგენს „საკითხავებს“ წმინდანთა დღესასწაულებზე. ამ თხზულებებს, გარდა ლიტურგიკული დანიშნულებისა, გარკვეული მხატვრული ღირებულებაც აქვს. მნიშვნელოვანია ანტონ I-ის ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა. ქართველი წმინდანებისადმი მიძღვნილ იამბიკოებში (ბევრი მათგანი შეტანილია ანტონ I-ის მიერ შედგენილ „სადღესასწაულოში“) იგი ჰიმნოგრაფიისათვის დამახასიათებელ რელიგიურ თემატიკასთან ერთად ავითარებს სამოქალაქო მოტივებს, ეხმაურება თანამედროვეობის საჭირბოროტო საკითხებს. აღსანიშნავია ანტონ I-ის იამბიკოების გარკვეული ვერსიფიკაციული სიახლე (რითმიანი იამბიკოები). თხზავდა იამბიკური საზომისაგან განსხვავებულ ლექსებსაც. ანტონ I-მა წვლილი შეიტანა ქართული ორიგინალური ჰომილეტიკის განვითარებაშიც. მისი ქანდაკებები და ეპისტოლური მემკვიდრეობა გამოირჩევა მხატვრული ოატატობით. ანტონ I-ს ეკუთვნის აგრეთვე საყურადღებო ისტორიული ნაშრომები „მოკლე ისტორია საქართველოსი“, „ქართველ მეფეთა შთამომავლობა“, თარგმნა კურციუსის „ისტორია ალექსანდრე მაკედონელისა“. ანტონ I შეეცადა საქართველოში დაენერგა სამი სტილის თეორია, რომლის თანახმად „მაღალ მატერიაზე“ „მაღალი სტილით“ უნდა ეწერათ, ისტორიის თხრობა „საშუალო სტილს“ მოითხოვდა, საყოფაცხოვრებო მოვლენები - „დაბალ სტილს“. თვით ანტონ I მეტწილად „მაღალი სტილით“ წერდა. მის თხზულებათა ენას იოანე პეტრიწის ენის დიდი გავლენა ეტყობა. ჯერ კიდევ [[1740]]-იანი წლებიდან ანტონ I-მა აღზარდა მრავალი მოწაფე-მიმდევარი და შექმნა მთელი სკოლა, რომელმაც ღრმა კვალი დაამჩნია იმდროინდელ ქართული საზოგადოების ცხოვრებას, აზროვნებასა და მწერლობას. ამ სკოლის წარმომადგენლები იყვნენ [[გედევანიშვილი, იონა|იონა გედევანიშვილი]], [[ყაითმაზაშვილი, ფილიპე|ფილიპე ყაითმაზაშვილი]], [[ამბროსი ნეკრესელი]], [[გაიოზ რექტორი|გაიოზ]] და [[დავით რექტორი|დავით რექტორები]] და მრავალი სხვა. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|საფლავსა ამას შინა მდებარე არს საქართველოს მეფის იესეს ძე, კათოლიკოზი ანტონი, მცხეთისა და ყოვლის საქართველოჲსა, და ჩლენი უწმიდესის სინოდისა, რომელ-მანცა შეამკო ეკლესია საქართველოსა სრულითა ტიპიკონითა და საეკლესიოთა ცერემონიითა, განაშვენა ენა ქართუჱლთა კეთილითა მეტყველებითა და ღრამატიკითა, და წიგნნი საფილოსოფოსონი და საღთისმეტყველონი რაოდენიმე თჳთ ქმნა, და რაოდენიმე გარდმოიღო სხვადასხვა ენათა-გან ქართველთა ენასა ზედა. და ესე-ვითარითა შრომითა დიდითა განმაშვენებელ ქართულისა ენისა და ეკლესიათა და მიიცვალა, საგლოველად საზოგადოებისა, წელსა ჩღპჱ, თთვესა მარტსა ა: <br />ქართველთ ერთ ექმნა მეორედ ოქროპირად, <br />პავლედ მქუხარედ, უმეცართ განპირად. <br />აქუნდა რა იყო ქრისტეს-გან დანაპირად, <br />დიჰხტევა სამწყსო ღვთისადმი შენაპირად.}} ==ბიბლიოგრაფია== [[პლატონ იოსელიანი]]ს ცნობით ანტონ I-ს ნათარგმნი და გამოცემული აქვს შემდეგი<ref>პ. იოსელიანი, „წყობილ-სიტყუაობა, ქმნილი ანტონისაგან პირუჱლისა კათოლიკოს-პატრიარხისა ყოვლისა საქართველოჲსა“, ტფ., 1853</ref>: # წყობილ-სიტყვაობა; # მიწყალეს ანუ 50 სინანულისა ფსალმუნისა თარგმანი; # კატეხიზმო მართლ-მადიდებელისა სარწმუნოებისა; # მზა-მეტყუჱლება, რომლითაცა არღუჱვს ჰსწავლათა და დოღმატთა სომხისა და ლათინთა ეკკლესიათა; # ღუთის-მეტყუჱლება ოთხ ნაწილედი; # პროლოგი ოთხთა თთუჱთა, ნაცულად დაკარგულისა, ქმნილისა იოანე პეტრიწისაგან; # წიგნი „აღსაარებისა“; # სპეკალი; # კლემაქსი ლექსად; # მარტირიკა 19 ქართუჱლთა წმინდათა და მასთანავე მოწამეობა წმინდისა გრიგორი, სომეხთა განმანათლებელისა; # ქადაგებანი მრავალნი; # ღრამმატიკა, სომხურიდამ შედგენილი მიხიტარისა ღრამმატიკისა წესით; # ღრამმატიკა, სხჳთა საკუთარითა სისტემითა შედგენილი; # ხიმეტნე ანუ მოკლე, ყრმათათჳს შედგენილი, ღრამმატიკა; # რიტორება მიხითარისა, სომხურიდამ გარდმორებული; # განმარტება არისტოტელისა კატიღორიათა; # ფილოსოფია ბაუმეისტრისა, რუსულიდან ტარგმნილი; # ფიზიკა ვოლფიოსისა; # მოკლე ისტორია საქართუჱლოჲსა; # განმარტება ეპისტოლისა რომაელთა მიმართ; # ისტორია ეფესოს კრებისა; # კლდე სარწმუნოებისა, სტეფანე იავორსკისა; # კჳნტოს-კურციოსისა ისტორია ალექსადრე დიდისა მაკედონელისა; # დასდებელნი საგალობელნი პატივად მრავალთა ქართუჱლთა ეკკლესიისა წმინდანთა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] {{ქსე|1|497-498|ბაბუნაშვილი ე., ბარამიძე რ., კუკავა თ., პარკაძე ვ., როგავა ა.}} *ანტონ პირველი, სპეკალი, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა და ლექსიკონი დაურთო გ. დედაბრიშვილმა, თბილისი, “მეცნიერება”, 1991. *პაპუნა ორბელიანი, ამბავნი ქართლისანი, ტექსტი გამოსცა, გამოკვლევა, შენიშვნები და საძიებლები დაურთო ე. ცაგარეიშვილმა, თბილისი, 1981. *ძველი ქართული აგიოგრაფიული ძეგლები, VI, ტექსტი გამოსცა და გამოკვლევა დაურთო მ. ქავთარიამ თბილისი, 1980. *ანტონ ბაგრატიონი, წყობილსიტყვაობა, გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა, კომენტარები და ლექსიკონი დაურთო ივანე ლოლაშვილმა, თბილისი, 1980. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/555485/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1978_N1.pdf ავალიანი ს., ანტონ ბაგრატიონი და ქრისტიან ვოლფი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N1, თბ., 1978, გვ. 42-45] *მ. ქავთარია, XVII საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან, თბილისი, 1977. *კ. კეკელიძე, ანტონ ბაგრატიონი/ქართული ლიტერატურის ისტორია, I, თბილისი, 1960. *{{მაცნე (ისტორიის სერია)|3|152-161|სამოქალაქო მოტივები ანტონ პირველის ჰიმნოგრაფიაში|ბარამიძე რ. }} *{{წიგნი |ავტორი= [[გერონტი ქიქოძე|ქიქოძე, გ.]] |ნაწილი= |სათაური=„ერეკლე II“ |ორიგინალი= |ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/316338 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი= თბილისი |გამომცემლობა = სახელგამი|წელი = 1942|ტომი= |გვერდები=101-108|გვერდნი = |isbn=}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001115}} * [http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 Антоний царевич Карталинский] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617010206/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 |date=2013-06-17 }} на сайте «Русское православие» ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1720]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1788]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] ar07pf4810fq0y9q2kzjpmxtxo3vdw0 5411090 5411089 2026-06-11T08:51:16Z Surprizi 14671 5411090 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Patriarch Antonius I of Georgia.jpg|მინიატიურა|250პქ|ანტონ I. ზეთის საღებავებით შესრულებული პორტრეტი [[XVIII საუკუნე]]]] '''ანტონ I''' [ერისკაცობაში ''თეიმურაზ ბაგრატიონი იესეს ძე''; დ. {{OldStyleDate|28|ოქტომბერი|1720|17||}} ― გ. {{OldStyleDate|12|მარტი|1788|1||}}] — [[ქართველები|ქართველი]] საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე, აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი]] [[1744]]–[[1756]] და [[1763]]–[[1788]] წლებში, მწერალი, მეცნიერი, [[ვახტანგ VI]]-ის ძმის მეფე [[იესე (ალიყული-ხანი)|იესესა]] და [[ერეკლე I|ერეკლე I-ის]] ასულის [[ელისაბედი–ელენე (ქართლის დედოფალი)|ელისაბედის (ელენეს)]] ვაჟი. == ცხოვრება და მოღვაწეობა == მამის გარდაცვალების შემდეგ, [[1727]] წლიდან, იზრდებოდა [[თელავი|თელავის]] სასახლეში თავის ბიძაშვილთან [[ერეკლე II]]-თან ერთად. მის აღზრდაში მონაწილეობდა დავით-გარეჯის წინამძღვარი, [[არქიმანდრიტი]] [[სპირიდონი]]. მიიღო ფართო განათლება. იყო [[ქართლის სამეფო]]ს ტახტის პრეტენდენტი. ქართლის ძლიერი თავადის გივი ამილახვრის ასულზე დანიშნეს. [[1735]] წელს თბილისში ლაშქრით შემოსულმა [[ნადირ-შაჰი|თამაზ-ხანმა]] საცოლე წაართვა და სასიმამროც აიძულა უხმოდ დამორჩილებოდა მის ნებას. თავზარდაცემული ანტონ I ჯერ [[დავითგარეჯა|დავითგარეჯას]] მონასტერს შეეხიზნა, შემდეგ იმერეთს გადავიდა. ერთხანს იგი [[რუსეთი|რუსეთშიც]] იყო. [[1738]] წელს ბერად აღიკვეცა [[გელათის მონასტერი|გელათის მონასტერში]], ანტონის სახელით. [[1739]] წელს ანტონ I-მა გელათის წინამძღვრობა მიიღო. მომდევნო წელს [[ქუთაისი|ქუთაისის]] მიტროპოლიტი გახდა. [[1743]] წელს დავითგარეჯას სავანეში დაბრუნდა. [[1744]] წელს, 24 წლის ასაკში იგი აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს. ანტონ I მტკიცედ შეუდგა ნიადაგშერყეული და შევიწროებული ქართული ეკლესიის გაძლიერებისათვის ზრუნვას, ბრძოლას მეფისა და კათოლიკოსის ძალაუფლების განსამტკიცებლად; აღადგენდა გაპარტახებულ ეკლესია-მონასტრებს; მძაფრად ილაშქრებდა სომეხ მონოფიზიტთა იმხანად განსაკუთრებით გააქტიურებული პროპაგანდისტული შემოტევების წინააღმდეგ („მზამეტყველება“, [[1750]]–[[1752]]); დაიწყო სწავლა-განათლებისა და სასტამბო საქმის მოწესრიგება; გარს შემოიკრიბა საქმიანი და განათლებული ადამიანები ხელოვნებისა და მეცნიერების სხვადასხვა დარგიდან. ანტონ I ევროპული ორიენტაციის მომხრე იყო და განსაკუთრებით დაუახლოვდა თბილისში მყოფ კათოლიკე მისიონერებს ([[კაპუცინელთა ორდენი|კაპუცინელთა ორდენს]]). მათთან ერთად გეგმავდა ანტონი საგანმანათლებლო და რელიგიურ განახლებას, სტამბის აღდგენასა და მთარგმნელობითი სკოლის ჩამოყალიბებას. ანტონისა და კათოლიკე ბერების ახლო ურთიერთობით ისარგებლა მისმა მოწინააღმდეგე ჯგუფმა, რომელსაც კარის მოძღვარი ზაქარია გაბაშვილი მეთაურობდა; ანტონ I-ს გაკათოლიკება დასწამეს და „მწვალებლად“ აღიარეს. გადმოცემით ანტონის გაკათოლიკება უნებლიეთ გასცა ვინმე თავადის ქალმა, რომლის სულიერი მამა კათოლიკოსი იყო. ამ ქალის ვინაობას წყაროები არ ასახელებენ, მაგრამ ერთხმად ყვებიან, რომ ეს თავადის ქალი მძიმე ავადმყოფობის დროს კათოლიკურ ლოცვებს კითხულობდა, რასაც შესწრებია [[თეიმურაზ I|თეიმურაზ I-ის]] ასული. ეს ფაქტი და ანტონის ერთად ჰყოფნა კაპუცინელ ბერებთან გამოიყენეს ზაქარია გაბაშვილმა და მისმა თანამოაზრეებმა ბრალდების წასაყენებლად. მცხეთის საგანგებო საეკლესიო კრებაზე [[1755]] ანტონი არ დაასწრეს, რათა სიტყვა არ მიეცათ მისი გამორჩეული განსწავლულების გამო, თუმცა კათოლიკოსი ამას ითხოვდა. მაშინ ანტონს ორჯერ ეწვიენ თეიმურაზისა და კრების მიერ წარგზავნილი ეპისკოპოსები. ანტონმა მათ პირდაპირ განუცხადა, რომ კათოლიკეა. მეფისა და კრების სახელით ეპისკოპოსები მას დაემუქრნენ და მოსთხოვეს მისი ახალი რწმენის უარყოფა, რაზედაც ანტონისგან უარი მიიღეს. ამის შეგეგად მცხეთის საგანგებო კრებამ ანტონი კათოლიკოსობიდან გადააყენა და ერთ-ერთ სოფელში გაუშვა, ხოლო მისი თანმხლები სამი ქართველ კათოლიკე სასულიერო პირი საჯაროდ დასაჯა. ამას მოჰყვა კათოლიკეთა დევნა 1755–1757 წლებში და განდევნა ქართლიდან. [[1756]] ანტონ I [[რუსეთი|რუსეთს]] გაემგზავრა, სადაც თავი იმართლა სინოდის წინაშე. [[1757]]–[[1762]] წლებში ვლადიმირის მთავარეპისკოპოსი იყო. [[1763]] წელს ერეკლე II-მ რუსეთიდან დააბრუნა იგი, ხოლო საეკლესიო კრებამ კვლავ აირჩია აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი|კათოლიკოს-პატრიარქად]]. მიუხედავად ყველაფრისა წიგნში „მიწყალეს“ შესახებ, რომელიც ანტონმა საქართველოში ჩამოსვლამდე დაწერა, იგი ისევ რომის პაპის უპირატესობაზე საუბრობს. საგულისხმოა აგრეთვე ის გარემოება, რომ ანტონი ქართლში დაბრუნების შემდეგ ერეკლე II-ის პოლიტიკური გეზის გამო აღარ აჩენს არავითარ ღია ინტერესს კათოლიკეთა მიმართ და ცდილობს დაახლოებას რუსულ ეკლესიასთან, თუ არ ჩავთვლით მის ღია პროტესტს ერეკლე II-ის წინააღმდეგ 1775 წლის კათოლიკეთა დევნის დროს, რომელიც ანტონმა ამჯერად არა მარტომ გამოხატა, არამედ თავის სამღვდელოებას ერთად. თუმცა ამავე დროს ცნობილია მისი ფარული ურთიერთობა კაფუცინელებთან სიცოცხლის ბოლო წლებში. მისიონერები მათ მიერ ქართლიდან გაგზავნილ წერილებში იუწყებიან, რომ ანტონი კათოლიკედ გარდაიცვალა. საქართველოში დაბრუნებისთანავე ანტონ I-მა განაგრძო ინტენსიური სახელმწიფო-საეკლესიო და სამეცნიერო-ლიტერატურული მოღვაწეობა. [[1772]] ერეკლე II-მ საგანგებო მისიით გაგზავნა რუსეთში, სადაც ანტონ I-ის უშუალო მონაწილეობით მომზადდა ნიადაგი [[1783]] წლის რუსეთ-საქართველოს ტრაქტატისათვის. მისი მეცადინეობის შედეგად [[1762]]–[[1763]] წლებში განახლდა ვახტანგ VI-ისეული სტამბა, [[1782]] წელს კი რეორგანიზებულ იქნა „ახალ სტამბად“. ანტონ I ყოველნაირად უწყობდა ხელს კალიგრაფიული სკოლების, ბიბლიოთეკების, თეატრის შექმნას, მხატვრობის, პოეზიისა და ხელოვნების სხვა დარგების განვითარებას; მკვიდრ ნიადაგზე დააყენა განათლების საქმე; ერეკლე II-ის დახმარებით თანდათან გარდაქმნა ნახევრად კერძო ეპარქიული დაბალი სასწავლებლები სახელმწიფო ტიპის სკოლებად, დიდი მონაწილეობა მიიღო ჯერ თბილისის ([[1755]]), შემდეგ კი თელავის ([[1782]]) სემინარიების დაარსებაში. ერეკლე II-თან ერთად შეიმუშავა სამი უმაღლესი სასწავლებლის დაარსების პროექტი (თბილისში, [[გორი|გორსა]] და თელავში). მან თვითონვე მოჰკიდა ხელი სახელმძღვანელოების შედგენის საქმეს, ამ მიზნით გამოიყენა თავისი ორიგინალური და ნათარგმნი წიგნები „ქართული ღრამმატიკა“ ([[1753]]; მეორე, მოკლე რედაქცია — [[1767]]), სხვადასხვა ავტორის შრომები ლოგიკის, მეტაფიზიკის, ფიზიკის და სხვ. დარგებში. ამათან „ქართული ღრამმატიკა„ პირველი სრული სასკოლო გრამატიკა და ქართული ენის პირველი გრამატიკაც არის, სადაც, მიუხედავად უცხო ენების გრამატიკათა გავლენისა და იმ შეცდომებისა, რომელთაც ანტონ I ვერ ასცდებოდა იმდროინდელი ენათმეცნიერული აზროვნების პირობებში, ავტორი განსაცვიფრებელი ენობრივი ინტუიციის წყალობით ამჩნევს და აღნუსხავს ქართული ენისათვის ნიშანდობლივ მნიშვნელოვან მორფოლოგიურ და სინტაქსურ თავისებურებებს (მაგ., სახელობითი და მოთხრობითი ბრუნვების ფუნქციები, აკუზატივის უქონლობა, ზმნის მრავალპირიანობა). ფიზიკის პირველი ჩვენამდე მოღწეული ქართული სახელმძღვანელოა აგრეთვე ქ. ვოლფის ნაშრომის თარგმანი („Φისიკა თეორეტიკებრი ვოლфიუსისა“), რომლითაც ანტონ I თვითონ ასწავლიდა ფიზიკას თბილისის სემინარიაში (მის ლექციებს ერეკლე II-ც ესწრებოდა). მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ფიზიკის ქართული ტერმინოლოგიის დადგენაში. თარგმანს დართული აქვს 246 კომენტარი, რომლებიდანაც ჩანს, რომ ანტონ I ღრმად იყო განსწავლული ბუნებისმეტყველებაშიც. ანტონ I-მა მდიდარი ფილოსოფიურ-თეოლოგიური და ლიტერატურული მემკვიდრეობა დატოვა. მან მყარ მეცნიერულ ნიადაგზე დააყენა ფილოსოფიური აზროვნება საქართველოში, ხელი შეუწყო კლასიკური ხანის ტრადიციების აღორძინებას. მის დოგმატიკურ-პოლემიკურ თხზულებაში „მზამეტყველება“ საეკლესიო საკითხებთან ერთად განხილულია ფილოსოფიური პრობლემატიკაც. „წყობილსიტყვაობაში“ (50-60-იანი წწ.) ქართული ფილოსოფიური-თეოლოგიური აზრის განვითარების თვალსაზრისით განხილულია [[შოთა რუსთაველი|რუსთაველის]], [[იოანე პეტრიწი|პეტრიწის]], სარგის თმოგველის, ჩახრუხაძის, [[ორბელიანი, სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანის]] მემკვიდრეობა. თხზულების ერთ-ერთი თავი - „თჳს ქართუელთა სიბრძნის მოყუარეთა კაცთა მწიგნობართა“ მოკლედ მიმოიხილავს ძველ ქართულ სასულიერო და საერო მწერლობას (ძირითადად XI-XVIII სს.). მის შვიდ ქვეთავში 40-მდე სასულიერო მწერლის მოღვაწეობაა განხილული. უკანასკნელი, VIII ქვეთავი საერო მწერლობას ეხება. თუმცა ანტონ I-ის ზოგი ცნობა არაზუსტია, ეს ნაშრომი, როგორც ქართული მწერლობის ისტორიული შექმნის პირველი ცდა, უაღრესად საყურადღებოა. საისტორიო ხასიათიაა „წყობილსიტყვაობის“ V-VII თავები. ანტონ I-ის ენციკლოპედიურ ნაშრომში „სპეკალი“ თავისებურად არის მორიგებული ეკლესია და „გარეშეთა“, ე. ი. ფილოსოფოსთა, მოძღვრება; განხილულია [[არისტოტელე|არისტოტელეს]], [[პლატონი|პლატონის]], [[ამონიოსი|ამონიოსის]], [[პორფირიოსი|პორფირიოსის]], გრიგოლ ნოსელის, იოანე დამასკელის, მაქსიმე აღმსარებლის, პროკლეს, პეტრიწის, ალბერტ დიდის და სხვების შეხედულებები. „კატიღორია-სიმეტნე“, რომელიც ანტონ I-მა ლოგიკის სახელმძღვანელოდ გამოიყენა, დაწერილია არისტოტელესა და პორფირიოსის შეხედულებათა ახსნა-განმარტების მიზნით. ანტონ I-მა ქართულად თარგმნა და კომენტარები დაურთო პორფირიოსის, ბაუმაისტერის, ვოლფის, ლაიბნიცის, აგრეთვე მხითარ სებასტიელის, სვიმონ ჯულფელისა და სხვების ნაწარმოებებს. ანტონ I-ის „ღვთისმეტყველება“ (4 ტომად, დამთავრებულია [[1779]]) გადმოკეთებული უნდა იყოს ფრანგული საღვთისმეტყველო ენციკლოპედიიდან. ავტორს გვერდი აუვლია ყველა იმ საკითხებისათვის, რომლითაც კათოლიკობა მართლმადიდებლობისაგან განსხვავდება. ანტონ I-ის ორიგინალური ჰაგიოგრაფიულ თხზულებათა კრებული „მარტირიკა“ წარმოადგენს „საკითხავებს“ წმინდანთა დღესასწაულებზე. ამ თხზულებებს, გარდა ლიტურგიკული დანიშნულებისა, გარკვეული მხატვრული ღირებულებაც აქვს. მნიშვნელოვანია ანტონ I-ის ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა. ქართველი წმინდანებისადმი მიძღვნილ იამბიკოებში (ბევრი მათგანი შეტანილია ანტონ I-ის მიერ შედგენილ „სადღესასწაულოში“) იგი ჰიმნოგრაფიისათვის დამახასიათებელ რელიგიურ თემატიკასთან ერთად ავითარებს სამოქალაქო მოტივებს, ეხმაურება თანამედროვეობის საჭირბოროტო საკითხებს. აღსანიშნავია ანტონ I-ის იამბიკოების გარკვეული ვერსიფიკაციული სიახლე (რითმიანი იამბიკოები). თხზავდა იამბიკური საზომისაგან განსხვავებულ ლექსებსაც. ანტონ I-მა წვლილი შეიტანა ქართული ორიგინალური ჰომილეტიკის განვითარებაშიც. მისი ქანდაკებები და ეპისტოლური მემკვიდრეობა გამოირჩევა მხატვრული ოატატობით. ანტონ I-ს ეკუთვნის აგრეთვე საყურადღებო ისტორიული ნაშრომები „მოკლე ისტორია საქართველოსი“, „ქართველ მეფეთა შთამომავლობა“, თარგმნა კურციუსის „ისტორია ალექსანდრე მაკედონელისა“. ანტონ I შეეცადა საქართველოში დაენერგა სამი სტილის თეორია, რომლის თანახმად „მაღალ მატერიაზე“ „მაღალი სტილით“ უნდა ეწერათ, ისტორიის თხრობა „საშუალო სტილს“ მოითხოვდა, საყოფაცხოვრებო მოვლენები - „დაბალ სტილს“. თვით ანტონ I მეტწილად „მაღალი სტილით“ წერდა. მის თხზულებათა ენას იოანე პეტრიწის ენის დიდი გავლენა ეტყობა. ჯერ კიდევ [[1740]]-იანი წლებიდან ანტონ I-მა აღზარდა მრავალი მოწაფე-მიმდევარი და შექმნა მთელი სკოლა, რომელმაც ღრმა კვალი დაამჩნია იმდროინდელ ქართული საზოგადოების ცხოვრებას, აზროვნებასა და მწერლობას. ამ სკოლის წარმომადგენლები იყვნენ [[გედევანიშვილი, იონა|იონა გედევანიშვილი]], [[ყაითმაზაშვილი, ფილიპე|ფილიპე ყაითმაზაშვილი]], [[ამბროსი ნეკრესელი]], [[გაიოზ რექტორი|გაიოზ]] და [[დავით რექტორი|დავით რექტორები]] და მრავალი სხვა. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|საფლავსა ამას შინა მდებარე არს საქართველოს მეფის იესეს ძე, კათოლიკოზი ანტონი, მცხეთისა და ყოვლის საქართველოჲსა, და ჩლენი უწმიდესის სინოდისა, რომელ-მანცა შეამკო ეკლესია საქართველოსა სრულითა ტიპიკონითა და საეკლესიოთა ცერემონიითა, განაშვენა ენა ქართუჱლთა კეთილითა მეტყველებითა და ღრამატიკითა, და წიგნნი საფილოსოფოსონი და საღთისმეტყველონი რაოდენიმე თჳთ ქმნა, და რაოდენიმე გარდმოიღო სხვადასხვა ენათა-გან ქართველთა ენასა ზედა. და ესე-ვითარითა შრომითა დიდითა განმაშვენებელ ქართულისა ენისა და ეკლესიათა და მიიცვალა, საგლოველად საზოგადოებისა, წელსა ჩღპჱ, თთვესა მარტსა ა: <br />ქართველთ ერთ ექმნა მეორედ ოქროპირად, <br />პავლედ მქუხარედ, უმეცართ განპირად. <br />აქუნდა რა იყო ქრისტეს-გან დანაპირად, <br />დიჰხტევა სამწყსო ღვთისადმი შენაპირად.}} ==ბიბლიოგრაფია== [[პლატონ იოსელიანი]]ს ცნობით ანტონ I-ს ნათარგმნი და გამოცემული აქვს შემდეგი<ref>პ. იოსელიანი, „წყობილ-სიტყუაობა, ქმნილი ანტონისაგან პირუჱლისა კათოლიკოს-პატრიარხისა ყოვლისა საქართველოჲსა“, ტფ., 1853</ref>: # წყობილ-სიტყვაობა; # მიწყალეს ანუ 50 სინანულისა ფსალმუნისა თარგმანი; # კატეხიზმო მართლ-მადიდებელისა სარწმუნოებისა; # მზა-მეტყუჱლება, რომლითაცა არღუჱვს ჰსწავლათა და დოღმატთა სომხისა და ლათინთა ეკკლესიათა; # ღუთის-მეტყუჱლება ოთხ ნაწილედი; # პროლოგი ოთხთა თთუჱთა, ნაცულად დაკარგულისა, ქმნილისა იოანე პეტრიწისაგან; # წიგნი „აღსაარებისა“; # სპეკალი; # კლემაქსი ლექსად; # მარტირიკა 19 ქართუჱლთა წმინდათა და მასთანავე მოწამეობა წმინდისა გრიგორი, სომეხთა განმანათლებელისა; # ქადაგებანი მრავალნი; # ღრამმატიკა, სომხურიდამ შედგენილი მიხიტარისა ღრამმატიკისა წესით; # ღრამმატიკა, სხჳთა საკუთარითა სისტემითა შედგენილი; # ხიმეტნე ანუ მოკლე, ყრმათათჳს შედგენილი, ღრამმატიკა; # რიტორება მიხითარისა, სომხურიდამ გარდმორებული; # განმარტება არისტოტელისა კატიღორიათა; # ფილოსოფია ბაუმეისტრისა, რუსულიდან ტარგმნილი; # ფიზიკა ვოლფიოსისა; # მოკლე ისტორია საქართუჱლოჲსა; # განმარტება ეპისტოლისა რომაელთა მიმართ; # ისტორია ეფესოს კრებისა; # კლდე სარწმუნოებისა, სტეფანე იავორსკისა; # კჳნტოს-კურციოსისა ისტორია ალექსადრე დიდისა მაკედონელისა; # დასდებელნი საგალობელნი პატივად მრავალთა ქართუჱლთა ეკკლესიისა წმინდანთა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] {{ქსე|1|497-498|ბაბუნაშვილი ე., ბარამიძე რ., კუკავა თ., პარკაძე ვ., როგავა ა.}} *ანტონ პირველი, სპეკალი, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა და ლექსიკონი დაურთო გ. დედაბრიშვილმა, თბილისი, “მეცნიერება”, 1991. *პაპუნა ორბელიანი, ამბავნი ქართლისანი, ტექსტი გამოსცა, გამოკვლევა, შენიშვნები და საძიებლები დაურთო ე. ცაგარეიშვილმა, თბილისი, 1981. *ძველი ქართული აგიოგრაფიული ძეგლები, VI, ტექსტი გამოსცა და გამოკვლევა დაურთო მ. ქავთარიამ თბილისი, 1980. *ანტონ ბაგრატიონი, წყობილსიტყვაობა, გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა, კომენტარები და ლექსიკონი დაურთო ივანე ლოლაშვილმა, თბილისი, 1980. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/555485/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1978_N1.pdf ავალიანი ს., ანტონ ბაგრატიონი და ქრისტიან ვოლფი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N1, თბ., 1978, გვ. 42-45] *მ. ქავთარია, XVII საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან, თბილისი, 1977. *კ. კეკელიძე, ანტონ ბაგრატიონი/ქართული ლიტერატურის ისტორია, I, თბილისი, 1960. *{{მაცნე (ისტორიის სერია)|3|152-161|სამოქალაქო მოტივები ანტონ პირველის ჰიმნოგრაფიაში|ბარამიძე რ. }} *{{წიგნი |ავტორი= [[გერონტი ქიქოძე|ქიქოძე, გ.]] |ნაწილი= |სათაური=„ერეკლე II“ |ორიგინალი= |ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/316338 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი= თბილისი |გამომცემლობა = სახელგამი|წელი = 1942|ტომი= |გვერდები=101-108|გვერდნი = |isbn=}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001115}} * [http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 Антоний царевич Карталинский] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617010206/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 |date=2013-06-17 }} на сайте «Русское православие» ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1720]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1788]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] 5scnj4xlygzrojp7zta90m2xc1q9i7m 5411091 5411090 2026-06-11T08:51:34Z Surprizi 14671 5411091 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Patriarch Antonius I of Georgia.jpg|მინიატიურა|250პქ|ანტონ I. ზეთის საღებავებით შესრულებული პორტრეტი [[XVIII საუკუნე]]]] '''ანტონ I''' [ერისკაცობაში — ''თეიმურაზ ბაგრატიონი იესეს ძე''; დ. {{OldStyleDate|28|ოქტომბერი|1720|17||}} ― გ. {{OldStyleDate|12|მარტი|1788|1||}}] — [[ქართველები|ქართველი]] საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე, აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი]] [[1744]]–[[1756]] და [[1763]]–[[1788]] წლებში, მწერალი, მეცნიერი, [[ვახტანგ VI]]-ის ძმის მეფე [[იესე (ალიყული-ხანი)|იესესა]] და [[ერეკლე I|ერეკლე I-ის]] ასულის [[ელისაბედი–ელენე (ქართლის დედოფალი)|ელისაბედის (ელენეს)]] ვაჟი. == ცხოვრება და მოღვაწეობა == მამის გარდაცვალების შემდეგ, [[1727]] წლიდან, იზრდებოდა [[თელავი|თელავის]] სასახლეში თავის ბიძაშვილთან [[ერეკლე II]]-თან ერთად. მის აღზრდაში მონაწილეობდა დავით-გარეჯის წინამძღვარი, [[არქიმანდრიტი]] [[სპირიდონი]]. მიიღო ფართო განათლება. იყო [[ქართლის სამეფო]]ს ტახტის პრეტენდენტი. ქართლის ძლიერი თავადის გივი ამილახვრის ასულზე დანიშნეს. [[1735]] წელს თბილისში ლაშქრით შემოსულმა [[ნადირ-შაჰი|თამაზ-ხანმა]] საცოლე წაართვა და სასიმამროც აიძულა უხმოდ დამორჩილებოდა მის ნებას. თავზარდაცემული ანტონ I ჯერ [[დავითგარეჯა|დავითგარეჯას]] მონასტერს შეეხიზნა, შემდეგ იმერეთს გადავიდა. ერთხანს იგი [[რუსეთი|რუსეთშიც]] იყო. [[1738]] წელს ბერად აღიკვეცა [[გელათის მონასტერი|გელათის მონასტერში]], ანტონის სახელით. [[1739]] წელს ანტონ I-მა გელათის წინამძღვრობა მიიღო. მომდევნო წელს [[ქუთაისი|ქუთაისის]] მიტროპოლიტი გახდა. [[1743]] წელს დავითგარეჯას სავანეში დაბრუნდა. [[1744]] წელს, 24 წლის ასაკში იგი აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს. ანტონ I მტკიცედ შეუდგა ნიადაგშერყეული და შევიწროებული ქართული ეკლესიის გაძლიერებისათვის ზრუნვას, ბრძოლას მეფისა და კათოლიკოსის ძალაუფლების განსამტკიცებლად; აღადგენდა გაპარტახებულ ეკლესია-მონასტრებს; მძაფრად ილაშქრებდა სომეხ მონოფიზიტთა იმხანად განსაკუთრებით გააქტიურებული პროპაგანდისტული შემოტევების წინააღმდეგ („მზამეტყველება“, [[1750]]–[[1752]]); დაიწყო სწავლა-განათლებისა და სასტამბო საქმის მოწესრიგება; გარს შემოიკრიბა საქმიანი და განათლებული ადამიანები ხელოვნებისა და მეცნიერების სხვადასხვა დარგიდან. ანტონ I ევროპული ორიენტაციის მომხრე იყო და განსაკუთრებით დაუახლოვდა თბილისში მყოფ კათოლიკე მისიონერებს ([[კაპუცინელთა ორდენი|კაპუცინელთა ორდენს]]). მათთან ერთად გეგმავდა ანტონი საგანმანათლებლო და რელიგიურ განახლებას, სტამბის აღდგენასა და მთარგმნელობითი სკოლის ჩამოყალიბებას. ანტონისა და კათოლიკე ბერების ახლო ურთიერთობით ისარგებლა მისმა მოწინააღმდეგე ჯგუფმა, რომელსაც კარის მოძღვარი ზაქარია გაბაშვილი მეთაურობდა; ანტონ I-ს გაკათოლიკება დასწამეს და „მწვალებლად“ აღიარეს. გადმოცემით ანტონის გაკათოლიკება უნებლიეთ გასცა ვინმე თავადის ქალმა, რომლის სულიერი მამა კათოლიკოსი იყო. ამ ქალის ვინაობას წყაროები არ ასახელებენ, მაგრამ ერთხმად ყვებიან, რომ ეს თავადის ქალი მძიმე ავადმყოფობის დროს კათოლიკურ ლოცვებს კითხულობდა, რასაც შესწრებია [[თეიმურაზ I|თეიმურაზ I-ის]] ასული. ეს ფაქტი და ანტონის ერთად ჰყოფნა კაპუცინელ ბერებთან გამოიყენეს ზაქარია გაბაშვილმა და მისმა თანამოაზრეებმა ბრალდების წასაყენებლად. მცხეთის საგანგებო საეკლესიო კრებაზე [[1755]] ანტონი არ დაასწრეს, რათა სიტყვა არ მიეცათ მისი გამორჩეული განსწავლულების გამო, თუმცა კათოლიკოსი ამას ითხოვდა. მაშინ ანტონს ორჯერ ეწვიენ თეიმურაზისა და კრების მიერ წარგზავნილი ეპისკოპოსები. ანტონმა მათ პირდაპირ განუცხადა, რომ კათოლიკეა. მეფისა და კრების სახელით ეპისკოპოსები მას დაემუქრნენ და მოსთხოვეს მისი ახალი რწმენის უარყოფა, რაზედაც ანტონისგან უარი მიიღეს. ამის შეგეგად მცხეთის საგანგებო კრებამ ანტონი კათოლიკოსობიდან გადააყენა და ერთ-ერთ სოფელში გაუშვა, ხოლო მისი თანმხლები სამი ქართველ კათოლიკე სასულიერო პირი საჯაროდ დასაჯა. ამას მოჰყვა კათოლიკეთა დევნა 1755–1757 წლებში და განდევნა ქართლიდან. [[1756]] ანტონ I [[რუსეთი|რუსეთს]] გაემგზავრა, სადაც თავი იმართლა სინოდის წინაშე. [[1757]]–[[1762]] წლებში ვლადიმირის მთავარეპისკოპოსი იყო. [[1763]] წელს ერეკლე II-მ რუსეთიდან დააბრუნა იგი, ხოლო საეკლესიო კრებამ კვლავ აირჩია აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი|კათოლიკოს-პატრიარქად]]. მიუხედავად ყველაფრისა წიგნში „მიწყალეს“ შესახებ, რომელიც ანტონმა საქართველოში ჩამოსვლამდე დაწერა, იგი ისევ რომის პაპის უპირატესობაზე საუბრობს. საგულისხმოა აგრეთვე ის გარემოება, რომ ანტონი ქართლში დაბრუნების შემდეგ ერეკლე II-ის პოლიტიკური გეზის გამო აღარ აჩენს არავითარ ღია ინტერესს კათოლიკეთა მიმართ და ცდილობს დაახლოებას რუსულ ეკლესიასთან, თუ არ ჩავთვლით მის ღია პროტესტს ერეკლე II-ის წინააღმდეგ 1775 წლის კათოლიკეთა დევნის დროს, რომელიც ანტონმა ამჯერად არა მარტომ გამოხატა, არამედ თავის სამღვდელოებას ერთად. თუმცა ამავე დროს ცნობილია მისი ფარული ურთიერთობა კაფუცინელებთან სიცოცხლის ბოლო წლებში. მისიონერები მათ მიერ ქართლიდან გაგზავნილ წერილებში იუწყებიან, რომ ანტონი კათოლიკედ გარდაიცვალა. საქართველოში დაბრუნებისთანავე ანტონ I-მა განაგრძო ინტენსიური სახელმწიფო-საეკლესიო და სამეცნიერო-ლიტერატურული მოღვაწეობა. [[1772]] ერეკლე II-მ საგანგებო მისიით გაგზავნა რუსეთში, სადაც ანტონ I-ის უშუალო მონაწილეობით მომზადდა ნიადაგი [[1783]] წლის რუსეთ-საქართველოს ტრაქტატისათვის. მისი მეცადინეობის შედეგად [[1762]]–[[1763]] წლებში განახლდა ვახტანგ VI-ისეული სტამბა, [[1782]] წელს კი რეორგანიზებულ იქნა „ახალ სტამბად“. ანტონ I ყოველნაირად უწყობდა ხელს კალიგრაფიული სკოლების, ბიბლიოთეკების, თეატრის შექმნას, მხატვრობის, პოეზიისა და ხელოვნების სხვა დარგების განვითარებას; მკვიდრ ნიადაგზე დააყენა განათლების საქმე; ერეკლე II-ის დახმარებით თანდათან გარდაქმნა ნახევრად კერძო ეპარქიული დაბალი სასწავლებლები სახელმწიფო ტიპის სკოლებად, დიდი მონაწილეობა მიიღო ჯერ თბილისის ([[1755]]), შემდეგ კი თელავის ([[1782]]) სემინარიების დაარსებაში. ერეკლე II-თან ერთად შეიმუშავა სამი უმაღლესი სასწავლებლის დაარსების პროექტი (თბილისში, [[გორი|გორსა]] და თელავში). მან თვითონვე მოჰკიდა ხელი სახელმძღვანელოების შედგენის საქმეს, ამ მიზნით გამოიყენა თავისი ორიგინალური და ნათარგმნი წიგნები „ქართული ღრამმატიკა“ ([[1753]]; მეორე, მოკლე რედაქცია — [[1767]]), სხვადასხვა ავტორის შრომები ლოგიკის, მეტაფიზიკის, ფიზიკის და სხვ. დარგებში. ამათან „ქართული ღრამმატიკა„ პირველი სრული სასკოლო გრამატიკა და ქართული ენის პირველი გრამატიკაც არის, სადაც, მიუხედავად უცხო ენების გრამატიკათა გავლენისა და იმ შეცდომებისა, რომელთაც ანტონ I ვერ ასცდებოდა იმდროინდელი ენათმეცნიერული აზროვნების პირობებში, ავტორი განსაცვიფრებელი ენობრივი ინტუიციის წყალობით ამჩნევს და აღნუსხავს ქართული ენისათვის ნიშანდობლივ მნიშვნელოვან მორფოლოგიურ და სინტაქსურ თავისებურებებს (მაგ., სახელობითი და მოთხრობითი ბრუნვების ფუნქციები, აკუზატივის უქონლობა, ზმნის მრავალპირიანობა). ფიზიკის პირველი ჩვენამდე მოღწეული ქართული სახელმძღვანელოა აგრეთვე ქ. ვოლფის ნაშრომის თარგმანი („Φისიკა თეორეტიკებრი ვოლфიუსისა“), რომლითაც ანტონ I თვითონ ასწავლიდა ფიზიკას თბილისის სემინარიაში (მის ლექციებს ერეკლე II-ც ესწრებოდა). მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ფიზიკის ქართული ტერმინოლოგიის დადგენაში. თარგმანს დართული აქვს 246 კომენტარი, რომლებიდანაც ჩანს, რომ ანტონ I ღრმად იყო განსწავლული ბუნებისმეტყველებაშიც. ანტონ I-მა მდიდარი ფილოსოფიურ-თეოლოგიური და ლიტერატურული მემკვიდრეობა დატოვა. მან მყარ მეცნიერულ ნიადაგზე დააყენა ფილოსოფიური აზროვნება საქართველოში, ხელი შეუწყო კლასიკური ხანის ტრადიციების აღორძინებას. მის დოგმატიკურ-პოლემიკურ თხზულებაში „მზამეტყველება“ საეკლესიო საკითხებთან ერთად განხილულია ფილოსოფიური პრობლემატიკაც. „წყობილსიტყვაობაში“ (50-60-იანი წწ.) ქართული ფილოსოფიური-თეოლოგიური აზრის განვითარების თვალსაზრისით განხილულია [[შოთა რუსთაველი|რუსთაველის]], [[იოანე პეტრიწი|პეტრიწის]], სარგის თმოგველის, ჩახრუხაძის, [[ორბელიანი, სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანის]] მემკვიდრეობა. თხზულების ერთ-ერთი თავი - „თჳს ქართუელთა სიბრძნის მოყუარეთა კაცთა მწიგნობართა“ მოკლედ მიმოიხილავს ძველ ქართულ სასულიერო და საერო მწერლობას (ძირითადად XI-XVIII სს.). მის შვიდ ქვეთავში 40-მდე სასულიერო მწერლის მოღვაწეობაა განხილული. უკანასკნელი, VIII ქვეთავი საერო მწერლობას ეხება. თუმცა ანტონ I-ის ზოგი ცნობა არაზუსტია, ეს ნაშრომი, როგორც ქართული მწერლობის ისტორიული შექმნის პირველი ცდა, უაღრესად საყურადღებოა. საისტორიო ხასიათიაა „წყობილსიტყვაობის“ V-VII თავები. ანტონ I-ის ენციკლოპედიურ ნაშრომში „სპეკალი“ თავისებურად არის მორიგებული ეკლესია და „გარეშეთა“, ე. ი. ფილოსოფოსთა, მოძღვრება; განხილულია [[არისტოტელე|არისტოტელეს]], [[პლატონი|პლატონის]], [[ამონიოსი|ამონიოსის]], [[პორფირიოსი|პორფირიოსის]], გრიგოლ ნოსელის, იოანე დამასკელის, მაქსიმე აღმსარებლის, პროკლეს, პეტრიწის, ალბერტ დიდის და სხვების შეხედულებები. „კატიღორია-სიმეტნე“, რომელიც ანტონ I-მა ლოგიკის სახელმძღვანელოდ გამოიყენა, დაწერილია არისტოტელესა და პორფირიოსის შეხედულებათა ახსნა-განმარტების მიზნით. ანტონ I-მა ქართულად თარგმნა და კომენტარები დაურთო პორფირიოსის, ბაუმაისტერის, ვოლფის, ლაიბნიცის, აგრეთვე მხითარ სებასტიელის, სვიმონ ჯულფელისა და სხვების ნაწარმოებებს. ანტონ I-ის „ღვთისმეტყველება“ (4 ტომად, დამთავრებულია [[1779]]) გადმოკეთებული უნდა იყოს ფრანგული საღვთისმეტყველო ენციკლოპედიიდან. ავტორს გვერდი აუვლია ყველა იმ საკითხებისათვის, რომლითაც კათოლიკობა მართლმადიდებლობისაგან განსხვავდება. ანტონ I-ის ორიგინალური ჰაგიოგრაფიულ თხზულებათა კრებული „მარტირიკა“ წარმოადგენს „საკითხავებს“ წმინდანთა დღესასწაულებზე. ამ თხზულებებს, გარდა ლიტურგიკული დანიშნულებისა, გარკვეული მხატვრული ღირებულებაც აქვს. მნიშვნელოვანია ანტონ I-ის ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა. ქართველი წმინდანებისადმი მიძღვნილ იამბიკოებში (ბევრი მათგანი შეტანილია ანტონ I-ის მიერ შედგენილ „სადღესასწაულოში“) იგი ჰიმნოგრაფიისათვის დამახასიათებელ რელიგიურ თემატიკასთან ერთად ავითარებს სამოქალაქო მოტივებს, ეხმაურება თანამედროვეობის საჭირბოროტო საკითხებს. აღსანიშნავია ანტონ I-ის იამბიკოების გარკვეული ვერსიფიკაციული სიახლე (რითმიანი იამბიკოები). თხზავდა იამბიკური საზომისაგან განსხვავებულ ლექსებსაც. ანტონ I-მა წვლილი შეიტანა ქართული ორიგინალური ჰომილეტიკის განვითარებაშიც. მისი ქანდაკებები და ეპისტოლური მემკვიდრეობა გამოირჩევა მხატვრული ოატატობით. ანტონ I-ს ეკუთვნის აგრეთვე საყურადღებო ისტორიული ნაშრომები „მოკლე ისტორია საქართველოსი“, „ქართველ მეფეთა შთამომავლობა“, თარგმნა კურციუსის „ისტორია ალექსანდრე მაკედონელისა“. ანტონ I შეეცადა საქართველოში დაენერგა სამი სტილის თეორია, რომლის თანახმად „მაღალ მატერიაზე“ „მაღალი სტილით“ უნდა ეწერათ, ისტორიის თხრობა „საშუალო სტილს“ მოითხოვდა, საყოფაცხოვრებო მოვლენები - „დაბალ სტილს“. თვით ანტონ I მეტწილად „მაღალი სტილით“ წერდა. მის თხზულებათა ენას იოანე პეტრიწის ენის დიდი გავლენა ეტყობა. ჯერ კიდევ [[1740]]-იანი წლებიდან ანტონ I-მა აღზარდა მრავალი მოწაფე-მიმდევარი და შექმნა მთელი სკოლა, რომელმაც ღრმა კვალი დაამჩნია იმდროინდელ ქართული საზოგადოების ცხოვრებას, აზროვნებასა და მწერლობას. ამ სკოლის წარმომადგენლები იყვნენ [[გედევანიშვილი, იონა|იონა გედევანიშვილი]], [[ყაითმაზაშვილი, ფილიპე|ფილიპე ყაითმაზაშვილი]], [[ამბროსი ნეკრესელი]], [[გაიოზ რექტორი|გაიოზ]] და [[დავით რექტორი|დავით რექტორები]] და მრავალი სხვა. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|საფლავსა ამას შინა მდებარე არს საქართველოს მეფის იესეს ძე, კათოლიკოზი ანტონი, მცხეთისა და ყოვლის საქართველოჲსა, და ჩლენი უწმიდესის სინოდისა, რომელ-მანცა შეამკო ეკლესია საქართველოსა სრულითა ტიპიკონითა და საეკლესიოთა ცერემონიითა, განაშვენა ენა ქართუჱლთა კეთილითა მეტყველებითა და ღრამატიკითა, და წიგნნი საფილოსოფოსონი და საღთისმეტყველონი რაოდენიმე თჳთ ქმნა, და რაოდენიმე გარდმოიღო სხვადასხვა ენათა-გან ქართველთა ენასა ზედა. და ესე-ვითარითა შრომითა დიდითა განმაშვენებელ ქართულისა ენისა და ეკლესიათა და მიიცვალა, საგლოველად საზოგადოებისა, წელსა ჩღპჱ, თთვესა მარტსა ა: <br />ქართველთ ერთ ექმნა მეორედ ოქროპირად, <br />პავლედ მქუხარედ, უმეცართ განპირად. <br />აქუნდა რა იყო ქრისტეს-გან დანაპირად, <br />დიჰხტევა სამწყსო ღვთისადმი შენაპირად.}} ==ბიბლიოგრაფია== [[პლატონ იოსელიანი]]ს ცნობით ანტონ I-ს ნათარგმნი და გამოცემული აქვს შემდეგი<ref>პ. იოსელიანი, „წყობილ-სიტყუაობა, ქმნილი ანტონისაგან პირუჱლისა კათოლიკოს-პატრიარხისა ყოვლისა საქართველოჲსა“, ტფ., 1853</ref>: # წყობილ-სიტყვაობა; # მიწყალეს ანუ 50 სინანულისა ფსალმუნისა თარგმანი; # კატეხიზმო მართლ-მადიდებელისა სარწმუნოებისა; # მზა-მეტყუჱლება, რომლითაცა არღუჱვს ჰსწავლათა და დოღმატთა სომხისა და ლათინთა ეკკლესიათა; # ღუთის-მეტყუჱლება ოთხ ნაწილედი; # პროლოგი ოთხთა თთუჱთა, ნაცულად დაკარგულისა, ქმნილისა იოანე პეტრიწისაგან; # წიგნი „აღსაარებისა“; # სპეკალი; # კლემაქსი ლექსად; # მარტირიკა 19 ქართუჱლთა წმინდათა და მასთანავე მოწამეობა წმინდისა გრიგორი, სომეხთა განმანათლებელისა; # ქადაგებანი მრავალნი; # ღრამმატიკა, სომხურიდამ შედგენილი მიხიტარისა ღრამმატიკისა წესით; # ღრამმატიკა, სხჳთა საკუთარითა სისტემითა შედგენილი; # ხიმეტნე ანუ მოკლე, ყრმათათჳს შედგენილი, ღრამმატიკა; # რიტორება მიხითარისა, სომხურიდამ გარდმორებული; # განმარტება არისტოტელისა კატიღორიათა; # ფილოსოფია ბაუმეისტრისა, რუსულიდან ტარგმნილი; # ფიზიკა ვოლფიოსისა; # მოკლე ისტორია საქართუჱლოჲსა; # განმარტება ეპისტოლისა რომაელთა მიმართ; # ისტორია ეფესოს კრებისა; # კლდე სარწმუნოებისა, სტეფანე იავორსკისა; # კჳნტოს-კურციოსისა ისტორია ალექსადრე დიდისა მაკედონელისა; # დასდებელნი საგალობელნი პატივად მრავალთა ქართუჱლთა ეკკლესიისა წმინდანთა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] {{ქსე|1|497-498|ბაბუნაშვილი ე., ბარამიძე რ., კუკავა თ., პარკაძე ვ., როგავა ა.}} *ანტონ პირველი, სპეკალი, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა და ლექსიკონი დაურთო გ. დედაბრიშვილმა, თბილისი, “მეცნიერება”, 1991. *პაპუნა ორბელიანი, ამბავნი ქართლისანი, ტექსტი გამოსცა, გამოკვლევა, შენიშვნები და საძიებლები დაურთო ე. ცაგარეიშვილმა, თბილისი, 1981. *ძველი ქართული აგიოგრაფიული ძეგლები, VI, ტექსტი გამოსცა და გამოკვლევა დაურთო მ. ქავთარიამ თბილისი, 1980. *ანტონ ბაგრატიონი, წყობილსიტყვაობა, გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა, კომენტარები და ლექსიკონი დაურთო ივანე ლოლაშვილმა, თბილისი, 1980. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/555485/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1978_N1.pdf ავალიანი ს., ანტონ ბაგრატიონი და ქრისტიან ვოლფი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N1, თბ., 1978, გვ. 42-45] *მ. ქავთარია, XVII საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან, თბილისი, 1977. *კ. კეკელიძე, ანტონ ბაგრატიონი/ქართული ლიტერატურის ისტორია, I, თბილისი, 1960. *{{მაცნე (ისტორიის სერია)|3|152-161|სამოქალაქო მოტივები ანტონ პირველის ჰიმნოგრაფიაში|ბარამიძე რ. }} *{{წიგნი |ავტორი= [[გერონტი ქიქოძე|ქიქოძე, გ.]] |ნაწილი= |სათაური=„ერეკლე II“ |ორიგინალი= |ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/316338 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი= თბილისი |გამომცემლობა = სახელგამი|წელი = 1942|ტომი= |გვერდები=101-108|გვერდნი = |isbn=}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001115}} * [http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 Антоний царевич Карталинский] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617010206/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 |date=2013-06-17 }} на сайте «Русское православие» ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1720]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1788]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] opg6ko4t3gv6u0cd0rbec3s9mu1g79a 5411092 5411091 2026-06-11T08:54:03Z Surprizi 14671 /* ცხოვრება და მოღვაწეობა */ 5411092 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Patriarch Antonius I of Georgia.jpg|მინიატიურა|250პქ|ანტონ I. ზეთის საღებავებით შესრულებული პორტრეტი [[XVIII საუკუნე]]]] '''ანტონ I''' [ერისკაცობაში — ''თეიმურაზ ბაგრატიონი იესეს ძე''; დ. {{OldStyleDate|28|ოქტომბერი|1720|17||}} ― გ. {{OldStyleDate|12|მარტი|1788|1||}}] — [[ქართველები|ქართველი]] საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე, აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი]] [[1744]]–[[1756]] და [[1763]]–[[1788]] წლებში, მწერალი, მეცნიერი, [[ვახტანგ VI]]-ის ძმის მეფე [[იესე (ალიყული-ხანი)|იესესა]] და [[ერეკლე I|ერეკლე I-ის]] ასულის [[ელისაბედი–ელენე (ქართლის დედოფალი)|ელისაბედის (ელენეს)]] ვაჟი. == ცხოვრება და მოღვაწეობა == მამის გარდაცვალების შემდეგ, [[1727]] წლიდან, იზრდებოდა [[თელავი|თელავის]] სასახლეში თავის ბიძაშვილთან [[ერეკლე II]]-თან ერთად. მის აღზრდაში მონაწილეობდა დავით-გარეჯის წინამძღვარი, [[არქიმანდრიტი]] [[სპირიდონი]]. მიიღო ფართო განათლება. იყო [[ქართლის სამეფო]]ს ტახტის პრეტენდენტი. ქართლის ძლიერი თავადის გივი ამილახვრის ასულზე დანიშნეს. [[1735]] წელს თბილისში ლაშქრით შემოსულმა [[ნადირ-შაჰი|თამაზ-ხანმა]] საცოლე წაართვა და სასიმამროც აიძულა უხმოდ დამორჩილებოდა მის ნებას. თავზარდაცემული ანტონ I ჯერ [[დავითგარეჯა|დავითგარეჯას]] მონასტერს შეეხიზნა, შემდეგ იმერეთს გადავიდა. ერთხანს იგი [[რუსეთი|რუსეთშიც]] იყო. [[1738]] წელს ბერად აღიკვეცა [[გელათის მონასტერი|გელათის მონასტერში]], ანტონის სახელით. [[1739]] წელს ანტონ I-მა გელათის წინამძღვრობა მიიღო. მომდევნო წელს [[ქუთაისი|ქუთაისის]] მიტროპოლიტი გახდა. [[1743]] წელს დავითგარეჯას სავანეში დაბრუნდა. [[1744]] წელს, 24 წლის ასაკში იგი აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს. ანტონ I მტკიცედ შეუდგა ნიადაგშერყეული და შევიწროებული ქართული ეკლესიის გაძლიერებისათვის ზრუნვას, ბრძოლას მეფისა და კათოლიკოსის ძალაუფლების განსამტკიცებლად; აღადგენდა გაპარტახებულ ეკლესია-მონასტრებს; მძაფრად ილაშქრებდა სომეხ მონოფიზიტთა იმხანად განსაკუთრებით გააქტიურებული პროპაგანდისტული შემოტევების წინააღმდეგ („მზამეტყველება“, [[1750]]–[[1752]]); დაიწყო სწავლა-განათლებისა და სასტამბო საქმის მოწესრიგება; გარს შემოიკრიბა საქმიანი და განათლებული ადამიანები ხელოვნებისა და მეცნიერების სხვადასხვა დარგიდან. ანტონ I ევროპული ორიენტაციის მომხრე იყო და განსაკუთრებით დაუახლოვდა თბილისში მყოფ კათოლიკე მისიონერებს ([[კაპუცინელთა ორდენი|კაპუცინელთა ორდენს]]). მათთან ერთად გეგმავდა ანტონი საგანმანათლებლო და რელიგიურ განახლებას, სტამბის აღდგენასა და მთარგმნელობითი სკოლის ჩამოყალიბებას. ანტონისა და კათოლიკე ბერების ახლო ურთიერთობით ისარგებლა მისმა მოწინააღმდეგე ჯგუფმა, რომელსაც კარის მოძღვარი ზაქარია გაბაშვილი მეთაურობდა; ანტონ I-ს გაკათოლიკება დასწამეს და „მწვალებლად“ აღიარეს. გადმოცემით ანტონის გაკათოლიკება უნებლიეთ გასცა ვინმე თავადის ქალმა, რომლის სულიერი მამა კათოლიკოსი იყო. ამ ქალის ვინაობას წყაროები არ ასახელებენ, მაგრამ ერთხმად ყვებიან, რომ ეს თავადის ქალი მძიმე ავადმყოფობის დროს კათოლიკურ ლოცვებს კითხულობდა, რასაც შესწრებია [[თეიმურაზ I|თეიმურაზ I-ის]] ასული. ეს ფაქტი და ანტონის ერთად ჰყოფნა კაპუცინელ ბერებთან გამოიყენეს ზაქარია გაბაშვილმა და მისმა თანამოაზრეებმა ბრალდების წასაყენებლად. მცხეთის საგანგებო საეკლესიო კრებაზე [[1755]] ანტონი არ დაასწრეს, რათა სიტყვა არ მიეცათ მისი გამორჩეული განსწავლულების გამო, თუმცა კათოლიკოსი ამას ითხოვდა. მაშინ ანტონს ორჯერ ეწვიენ თეიმურაზისა და კრების მიერ წარგზავნილი ეპისკოპოსები. ანტონმა მათ პირდაპირ განუცხადა, რომ კათოლიკეა. მეფისა და კრების სახელით ეპისკოპოსები მას დაემუქრნენ და მოსთხოვეს მისი ახალი რწმენის უარყოფა, რაზედაც ანტონისგან უარი მიიღეს. ამის შეგეგად მცხეთის საგანგებო კრებამ ანტონი კათოლიკოსობიდან გადააყენა და ერთ-ერთ სოფელში გაუშვა, ხოლო მისი თანმხლები სამი ქართველ კათოლიკე სასულიერო პირი საჯაროდ დასაჯა. ამას მოჰყვა კათოლიკეთა დევნა 1755–1757 წლებში და განდევნა ქართლიდან. [[1756]] ანტონ I [[რუსეთი|რუსეთს]] გაემგზავრა, სადაც თავი იმართლა სინოდის წინაშე. [[1757]]–[[1762]] წლებში ვლადიმირის მთავარეპისკოპოსი იყო. [[1763]] წელს ერეკლე II-მ რუსეთიდან დააბრუნა იგი, ხოლო საეკლესიო კრებამ კვლავ აირჩია აღმოსავლეთ საქართველოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი|კათოლიკოს-პატრიარქად]]. მიუხედავად ყველაფრისა წიგნში „მიწყალეს“ შესახებ, რომელიც ანტონმა საქართველოში ჩამოსვლამდე დაწერა, იგი ისევ რომის პაპის უპირატესობაზე საუბრობს. საგულისხმოა აგრეთვე ის გარემოება, რომ ანტონი ქართლში დაბრუნების შემდეგ ერეკლე II-ის პოლიტიკური გეზის გამო აღარ აჩენს არავითარ ღია ინტერესს კათოლიკეთა მიმართ და ცდილობს დაახლოებას რუსულ ეკლესიასთან, თუ არ ჩავთვლით მის ღია პროტესტს ერეკლე II-ის წინააღმდეგ 1775 წლის კათოლიკეთა დევნის დროს, რომელიც ანტონმა ამჯერად არა მარტომ გამოხატა, არამედ თავის სამღვდელოებას ერთად. თუმცა ამავე დროს ცნობილია მისი ფარული ურთიერთობა კაფუცინელებთან სიცოცხლის ბოლო წლებში. მისიონერები მათ მიერ ქართლიდან გაგზავნილ წერილებში იუწყებიან, რომ ანტონი კათოლიკედ გარდაიცვალა. საქართველოში დაბრუნებისთანავე ანტონ I-მა განაგრძო ინტენსიური სახელმწიფო-საეკლესიო და სამეცნიერო-ლიტერატურული მოღვაწეობა. [[1772]] ერეკლე II-მ საგანგებო მისიით გაგზავნა რუსეთში, სადაც ანტონ I-ის უშუალო მონაწილეობით მომზადდა ნიადაგი [[1783]] წლის რუსეთ-საქართველოს ტრაქტატისათვის. მისი მეცადინეობის შედეგად [[1762]]–[[1763]] წლებში განახლდა ვახტანგ VI-ისეული სტამბა, [[1782]] წელს კი რეორგანიზებულ იქნა „ახალ სტამბად“. ანტონ I ყოველნაირად უწყობდა ხელს კალიგრაფიული სკოლების, ბიბლიოთეკების, თეატრის შექმნას, მხატვრობის, პოეზიისა და ხელოვნების სხვა დარგების განვითარებას; მკვიდრ ნიადაგზე დააყენა განათლების საქმე; ერეკლე II-ის დახმარებით თანდათან გარდაქმნა ნახევრად კერძო ეპარქიული დაბალი სასწავლებლები სახელმწიფო ტიპის სკოლებად, დიდი მონაწილეობა მიიღო ჯერ თბილისის ([[1755]]), შემდეგ კი თელავის ([[1782]]) სემინარიების დაარსებაში. ერეკლე II-თან ერთად შეიმუშავა სამი უმაღლესი სასწავლებლის დაარსების პროექტი (თბილისში, [[გორი|გორსა]] და თელავში). მან თვითონვე მოჰკიდა ხელი სახელმძღვანელოების შედგენის საქმეს, ამ მიზნით გამოიყენა თავისი ორიგინალური და ნათარგმნი წიგნები „ქართული ღრამმატიკა“ ([[1753]]; მეორე, მოკლე რედაქცია — [[1767]]), სხვადასხვა ავტორის შრომები ლოგიკის, მეტაფიზიკის, ფიზიკის და სხვ. დარგებში. ამათან „ქართული ღრამმატიკა„ პირველი სრული სასკოლო გრამატიკა და ქართული ენის პირველი გრამატიკაც არის, სადაც, მიუხედავად უცხო ენების გრამატიკათა გავლენისა და იმ შეცდომებისა, რომელთაც ანტონ I ვერ ასცდებოდა იმდროინდელი ენათმეცნიერული აზროვნების პირობებში, ავტორი განსაცვიფრებელი ენობრივი ინტუიციის წყალობით ამჩნევს და აღნუსხავს ქართული ენისათვის ნიშანდობლივ მნიშვნელოვან მორფოლოგიურ და სინტაქსურ თავისებურებებს (მაგ., სახელობითი და მოთხრობითი ბრუნვების ფუნქციები, აკუზატივის უქონლობა, ზმნის მრავალპირიანობა). ფიზიკის პირველი ჩვენამდე მოღწეული ქართული სახელმძღვანელოა აგრეთვე ქ. ვოლფის ნაშრომის თარგმანი („Φისიკა თეორეტიკებრი ვოლфიუსისა“), რომლითაც ანტონ I თვითონ ასწავლიდა ფიზიკას თბილისის სემინარიაში (მის ლექციებს ერეკლე II-ც ესწრებოდა). მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ფიზიკის ქართული ტერმინოლოგიის დადგენაში. თარგმანს დართული აქვს 246 კომენტარი, რომლებიდანაც ჩანს, რომ ანტონ I ღრმად იყო განსწავლული ბუნებისმეტყველებაშიც. ანტონ I-მა მდიდარი ფილოსოფიურ-თეოლოგიური და ლიტერატურული მემკვიდრეობა დატოვა. მან მყარ მეცნიერულ ნიადაგზე დააყენა ფილოსოფიური აზროვნება საქართველოში, ხელი შეუწყო კლასიკური ხანის ტრადიციების აღორძინებას. მის დოგმატიკურ-პოლემიკურ თხზულებაში „მზამეტყველება“ საეკლესიო საკითხებთან ერთად განხილულია ფილოსოფიური პრობლემატიკაც. „წყობილსიტყვაობაში“ (50-60-იანი წწ.) ქართული ფილოსოფიური-თეოლოგიური აზრის განვითარების თვალსაზრისით განხილულია [[შოთა რუსთაველი|რუსთაველის]], [[იოანე პეტრიწი|პეტრიწის]], სარგის თმოგველის, ჩახრუხაძის, [[ორბელიანი, სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანის]] მემკვიდრეობა. თხზულების ერთ-ერთი თავი - „თჳს ქართუელთა სიბრძნის მოყუარეთა კაცთა მწიგნობართა“ მოკლედ მიმოიხილავს ძველ ქართულ სასულიერო და საერო მწერლობას (ძირითადად XI-XVIII სს.). მის შვიდ ქვეთავში 40-მდე სასულიერო მწერლის მოღვაწეობაა განხილული. უკანასკნელი, VIII ქვეთავი საერო მწერლობას ეხება. თუმცა ანტონ I-ის ზოგი ცნობა არაზუსტია, ეს ნაშრომი, როგორც ქართული მწერლობის ისტორიული შექმნის პირველი ცდა, უაღრესად საყურადღებოა. საისტორიო ხასიათიაა „წყობილსიტყვაობის“ V-VII თავები. ანტონ I-ის ენციკლოპედიურ ნაშრომში „სპეკალი“ თავისებურად არის მორიგებული ეკლესია და „გარეშეთა“, ე. ი. ფილოსოფოსთა, მოძღვრება; განხილულია [[არისტოტელე|არისტოტელეს]], [[პლატონი|პლატონის]], [[ამონიოსი|ამონიოსის]], [[პორფირიოსი|პორფირიოსის]], გრიგოლ ნოსელის, იოანე დამასკელის, მაქსიმე აღმსარებლის, პროკლეს, პეტრიწის, ალბერტ დიდის და სხვების შეხედულებები. „კატიღორია-სიმეტნე“, რომელიც ანტონ I-მა ლოგიკის სახელმძღვანელოდ გამოიყენა, დაწერილია არისტოტელესა და პორფირიოსის შეხედულებათა ახსნა-განმარტების მიზნით. ანტონ I-მა ქართულად თარგმნა და კომენტარები დაურთო პორფირიოსის, ბაუმაისტერის, ვოლფის, ლაიბნიცის, აგრეთვე მხითარ სებასტიელის, სვიმონ ჯულფელისა და სხვების ნაწარმოებებს. ანტონ I-ის „ღვთისმეტყველება“ (4 ტომად, დამთავრებულია [[1779]]) გადმოკეთებული უნდა იყოს ფრანგული საღვთისმეტყველო ენციკლოპედიიდან. ავტორს გვერდი აუვლია ყველა იმ საკითხებისათვის, რომლითაც კათოლიკობა მართლმადიდებლობისაგან განსხვავდება. ანტონ I-ის ორიგინალური ჰაგიოგრაფიულ თხზულებათა კრებული „მარტირიკა“ წარმოადგენს „საკითხავებს“ წმინდანთა დღესასწაულებზე. ამ თხზულებებს, გარდა ლიტურგიკული დანიშნულებისა, გარკვეული მხატვრული ღირებულებაც აქვს. მნიშვნელოვანია ანტონ I-ის ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა. ქართველი წმინდანებისადმი მიძღვნილ იამბიკოებში (ბევრი მათგანი შეტანილია ანტონ I-ის მიერ შედგენილ „სადღესასწაულოში“) იგი ჰიმნოგრაფიისათვის დამახასიათებელ რელიგიურ თემატიკასთან ერთად ავითარებს სამოქალაქო მოტივებს, ეხმაურება თანამედროვეობის საჭირბოროტო საკითხებს. აღსანიშნავია ანტონ I-ის იამბიკოების გარკვეული ვერსიფიკაციული სიახლე (რითმიანი იამბიკოები). თხზავდა იამბიკური საზომისაგან განსხვავებულ ლექსებსაც. ანტონ I-მა წვლილი შეიტანა ქართული ორიგინალური ჰომილეტიკის განვითარებაშიც. მისი ქანდაკებები და ეპისტოლური მემკვიდრეობა გამოირჩევა მხატვრული ოატატობით. ანტონ I-ს ეკუთვნის აგრეთვე საყურადღებო ისტორიული ნაშრომები „მოკლე ისტორია საქართველოსი“, „ქართველ მეფეთა შთამომავლობა“, თარგმნა კურციუსის „ისტორია ალექსანდრე მაკედონელისა“. ანტონ I შეეცადა საქართველოში დაენერგა სამი სტილის თეორია, რომლის თანახმად „მაღალ მატერიაზე“ „მაღალი სტილით“ უნდა ეწერათ, ისტორიის თხრობა „საშუალო სტილს“ მოითხოვდა, საყოფაცხოვრებო მოვლენები - „დაბალ სტილს“. თვით ანტონ I მეტწილად „მაღალი სტილით“ წერდა. მის თხზულებათა ენას იოანე პეტრიწის ენის დიდი გავლენა ეტყობა. ჯერ კიდევ [[1740]]-იანი წლებიდან ანტონ I-მა აღზარდა მრავალი მოწაფე-მიმდევარი და შექმნა მთელი სკოლა, რომელმაც ღრმა კვალი დაამჩნია იმდროინდელ ქართული საზოგადოების ცხოვრებას, აზროვნებასა და მწერლობას. ამ სკოლის წარმომადგენლები იყვნენ [[გედევანიშვილი, იონა|იონა გედევანიშვილი]], [[ყაითმაზაშვილი, ფილიპე|ფილიპე ყაითმაზაშვილი]], [[ამბროსი ნეკრესელი]], [[გაიოზ რექტორი|გაიოზ]] და [[დავით რექტორი|დავით რექტორები]] და მრავალი სხვა. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|საფლავსა ამას შინა მდებარე არს საქართველოს მეფის იესეს ძე, კათოლიკოზი ანტონი, მცხეთისა და ყოვლის საქართველოჲსა, და ჩლენი უწმიდესის სინოდისა, რომელ-მანცა შეამკო ეკლესია საქართველოსა სრულითა ტიპიკონითა და საეკლესიოთა ცერემონიითა, განაშვენა ენა ქართუჱლთა კეთილითა მეტყველებითა და ღრამატიკითა, და წიგნნი საფილოსოფოსონი და საღთისმეტყველონი რაოდენიმე თჳთ ქმნა, და რაოდენიმე გარდმოიღო სხვადასხვა ენათა-გან ქართველთა ენასა ზედა. და ესე-ვითარითა შრომითა დიდითა განმაშვენებელ ქართულისა ენისა და ეკლესიათა და მიიცვალა, საგლოველად საზოგადოებისა, წელსა ჩღპჱ, თთვესა მარტსა ა: <br />ქართველთ ერთ ექმნა მეორედ ოქროპირად,<br />პავლედ მქუხარედ, უმეცართ განპირად.<br />აქუნდა რა იყო ქრისტეს-გან დანაპირად,<br />დიჰხტევა სამწყსო ღვთისადმი შენაპირად.}} ==ბიბლიოგრაფია== [[პლატონ იოსელიანი]]ს ცნობით ანტონ I-ს ნათარგმნი და გამოცემული აქვს შემდეგი<ref>პ. იოსელიანი, „წყობილ-სიტყუაობა, ქმნილი ანტონისაგან პირუჱლისა კათოლიკოს-პატრიარხისა ყოვლისა საქართველოჲსა“, ტფ., 1853</ref>: # წყობილ-სიტყვაობა; # მიწყალეს ანუ 50 სინანულისა ფსალმუნისა თარგმანი; # კატეხიზმო მართლ-მადიდებელისა სარწმუნოებისა; # მზა-მეტყუჱლება, რომლითაცა არღუჱვს ჰსწავლათა და დოღმატთა სომხისა და ლათინთა ეკკლესიათა; # ღუთის-მეტყუჱლება ოთხ ნაწილედი; # პროლოგი ოთხთა თთუჱთა, ნაცულად დაკარგულისა, ქმნილისა იოანე პეტრიწისაგან; # წიგნი „აღსაარებისა“; # სპეკალი; # კლემაქსი ლექსად; # მარტირიკა 19 ქართუჱლთა წმინდათა და მასთანავე მოწამეობა წმინდისა გრიგორი, სომეხთა განმანათლებელისა; # ქადაგებანი მრავალნი; # ღრამმატიკა, სომხურიდამ შედგენილი მიხიტარისა ღრამმატიკისა წესით; # ღრამმატიკა, სხჳთა საკუთარითა სისტემითა შედგენილი; # ხიმეტნე ანუ მოკლე, ყრმათათჳს შედგენილი, ღრამმატიკა; # რიტორება მიხითარისა, სომხურიდამ გარდმორებული; # განმარტება არისტოტელისა კატიღორიათა; # ფილოსოფია ბაუმეისტრისა, რუსულიდან ტარგმნილი; # ფიზიკა ვოლფიოსისა; # მოკლე ისტორია საქართუჱლოჲსა; # განმარტება ეპისტოლისა რომაელთა მიმართ; # ისტორია ეფესოს კრებისა; # კლდე სარწმუნოებისა, სტეფანე იავორსკისა; # კჳნტოს-კურციოსისა ისტორია ალექსადრე დიდისა მაკედონელისა; # დასდებელნი საგალობელნი პატივად მრავალთა ქართუჱლთა ეკკლესიისა წმინდანთა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები]] ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] {{ქსე|1|497-498|ბაბუნაშვილი ე., ბარამიძე რ., კუკავა თ., პარკაძე ვ., როგავა ა.}} *ანტონ პირველი, სპეკალი, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა და ლექსიკონი დაურთო გ. დედაბრიშვილმა, თბილისი, “მეცნიერება”, 1991. *პაპუნა ორბელიანი, ამბავნი ქართლისანი, ტექსტი გამოსცა, გამოკვლევა, შენიშვნები და საძიებლები დაურთო ე. ცაგარეიშვილმა, თბილისი, 1981. *ძველი ქართული აგიოგრაფიული ძეგლები, VI, ტექსტი გამოსცა და გამოკვლევა დაურთო მ. ქავთარიამ თბილისი, 1980. *ანტონ ბაგრატიონი, წყობილსიტყვაობა, გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა, კომენტარები და ლექსიკონი დაურთო ივანე ლოლაშვილმა, თბილისი, 1980. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/555485/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1978_N1.pdf ავალიანი ს., ანტონ ბაგრატიონი და ქრისტიან ვოლფი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N1, თბ., 1978, გვ. 42-45] *მ. ქავთარია, XVII საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან, თბილისი, 1977. *კ. კეკელიძე, ანტონ ბაგრატიონი/ქართული ლიტერატურის ისტორია, I, თბილისი, 1960. *{{მაცნე (ისტორიის სერია)|3|152-161|სამოქალაქო მოტივები ანტონ პირველის ჰიმნოგრაფიაში|ბარამიძე რ. }} *{{წიგნი |ავტორი= [[გერონტი ქიქოძე|ქიქოძე, გ.]] |ნაწილი= |სათაური=„ერეკლე II“ |ორიგინალი= |ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/316338 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი= თბილისი |გამომცემლობა = სახელგამი|წელი = 1942|ტომი= |გვერდები=101-108|გვერდნი = |isbn=}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001115}} * [http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 Антоний царевич Карталинский] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617010206/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?2_1685 |date=2013-06-17 }} на сайте «Русское православие» ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1720]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1788]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] 9vgzz0hglubkorjh8quxij458f0umql 0 3557 5411083 5174524 2026-06-11T08:28:45Z Surprizi 14671 5411083 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|ვახტანგ}} {{ინფოდაფა მმართველი |სახელი = ვახტანგ V |ორიგინალური სახელი = შაჰნავაზი |სურათი = |წარწერა = <!-- პირველი თანამდებობა --> |ქვეყანა = [[სამუხრანბატონო]]ს |თანამდებობა = სახლის უფროსი |რიგი = |კორონაცია = |მმართველობის დასაწყისი = [[1648]] |მმართველობის დასასრული = [[1658]] (10 წელი) |პრეზიდენტი = |ვიცე-პრეზიდენტი = |წინამორბედი = [[დათუნა ბატონიშვილი]] |მემკვიდრე = [[კონსტანტინე I (მუხრანბატონი)]] <!-- მეორე თანამდებობა --> |ქვეყანა2 = [[ქართლის სამეფო|ქართლის]] |თანამდებობა2 = [[მეფე]] |რიგი2 = |კორონაცია2 = |მმართველობის დასაწყისი2 = [[1658]] |მმართველობის დასასრული2= [[1675]] (17 წელი) |პრეზიდენტი2 = |ვიცე-პრეზიდენტი2 = |წინამორბედი2 = [[როსტომი (ქართლის მეფე)]] |მემკვიდრე2 = [[გიორგი XI]] <!-- მესამე თანამდებობა --> |ქვეყანა3 = |თანამდებობა3 = |რიგი3 = |კორონაცია3 = |მმართველობის დასაწყისი3 = |მმართველობის დასასრული3= |პრეზიდენტი3 = |ვიცე-პრეზიდენტი3 = |წინამორბედი3 = |მემკვიდრე3 = <!-- მეოთხე თანამდებობა --> |ქვეყანა4 = |თანამდებობა4 = |რიგი4 = |კორონაცია4 = |მმართველობის დასაწყისი4 = |მმართველობის დასასრული4= |პრეზიდენტი4 = |ვიცე-პრეზიდენტი4 = |წინამორბედი4 = |მემკვიდრე4 = <!-- მეხუთე თანამდებობა --> |ქვეყანა5 = |თანამდებობა5 = |რიგი5 = |კორონაცია5 = |მმართველობის დასაწყისი5 = |მმართველობის დასასრული5= |პრეზიდენტი5 = |ვიცე-პრეზიდენტი5 = |წინამორბედი5 = |მემკვიდრე5 = <!-- პირადი მონაცემები --> |დაბადების თარიღი = [[1618]] |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = [[1675]] (57 წლის) |გარდაცვალების ადგილი = [[განჯა]] |დაკრძალვის ადგილი = [[ყუმი (ქალაქი)|ყუმი]], [[ირანი]] |ქორწინება = 1. [[როდამ ორბელიანი]]<br>2. [[მარიამ დადიანი]] |შვილები = 1. [[არჩილ II]]<br>2; [[გიორგი XI]] |სრული სახელი = |დინასტია = [[მუხრანბატონები|ბაგრატიონები]] |მამა = [[თეიმურაზ I მუხრანბატონი]] |დედა = ანა ერისთავი |რელიგია = [[ქრისტიანობა]], მოგვიანებით მიიღო [[ისლამი]] |ხელმოწერა =Vakhtang V of Kartli signature.svg }} '''ვახტანგ V''', ''შაჰნავაზი'' ({{lang-fa|შაჰის სუნთქვა}})<ref>{{cite web |title=ვახტანგ V (იგივე შაჰნავაზ I), ქარლის მეფე 1658-1676 წლებში |url=https://qim.ge/vaxtang%20V.html |publisher=''qim.ge'' |access-date=15 თებერვალი, 2021}}</ref> (გ. [[1675]]) — [[ქართლის სამეფო|ქართლის]] მეფე [[1658]]-[[1675]]. ბაგრატიონთა [[მუხრანბატონები]]ს შტოს წარმომადგენელი, სათავადოს მეთაური [[1629]]-[[1658]]. [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ]] მეფემ იშვილა და ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. [[1654]] წელს ირანში მაჰმადიანობა მიაღებინეს და შაჰნავაზი უწოდეს. ვახტანგ V-ის პოლიტიკის მიზანი იყო ქართლ-კახეთის ერთ სამეფოდ გაერთიანება და დასავლეთ საქართველოს მეფე-მთავრებთან მჭიდრო კავშირი ქართლის ჰეგემონობით, ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცება და თავადების პოლიტიკური უფლებების შეზღუდვა, ქართლის საშინაო ცხოვრების მოწესრიგება და ეკონომიური წინსვლისთვის ხელის შეწყობა. საგარეო პოლიტიკაში ვახტანგ V ირანის ვასალად აღიარებდა თავს და მასთან მშვიდობიანი ურთიერთობის დაცვას ცდილობდა. საგარეო პოლიტიკურმა ვითარებამ ხელი შეუწყო ქართლის მოშენებას და ეკონომიურ წინსვლას. ვახტანგ V-მ მოაკვლევინა კახეთის ფაქტობრივი გამგებელი [[ზაალ არაგვის ერისთავი]] და კახეთი თავისი გავლენის სფეროში მოაქცია. ისარგებლა იმერეთის სამეფოში მომხდარი არეულობით, შეუთანხმდა სამეგრელოს მთავარ [[ვამეყ III დადიანი|ვამეყ III დადიანს]], იმერეთის დიდი ნაწილი დაიკავა და თავისი უფროსი ვაჟი [[არჩილ II|არჩილი]] იმერეთის ტახტზე აიყვანა ([[1661]]). დადიანად ვახტანგ V-მ თავისი მომხრე დასვა და საკუთარი ძმისწული თამარი შერთო, გურიელთან მეგობრული კავშირი დაამყარა, აფხაზეთის მთავარმაც მორჩილება განუცხადა და, ამრიგად, თითქმის მთელი საქართველო ვახტანგ V-ის ხელქვეით გაერთიანდა. მაგრამ მალე ოსმალების მოთხოვნით ვახტანგ V იძულებული გახდა იმერეთიდან გაეყვანა არჩილი. ვახტანგ V შეეცადა არჩილი კახეთის მეფედ დაესვა, მაგრამ მის მეტოქედ კახეთის სამეფო ტახტზე [[თეიმურაზ I|თეიმურაზ I-ის]] შვილიშვილი [[ერეკლე I|ერეკლე]] (შემდეგში ერეკლე I) გამოვიდა, რომელმაც ირანის ხელშეწყობით კახეთი დაიკავა. ვახტანგ V-ის მეორე ვაჟი ლუარსაბი ახალციხეს გაიქცა, რათა იქიდან ოსმალეთის დახმარებით იმერეთის ტახტი დაეკავებინა (არჩილიც მას გაჰყვა). ამის გამო [[1675]] ირანის შაჰმა ვახტანგ V თავისთან დაიბარა. ==გარდაცვალება== [[1675]] წელს ირანში მიმავალი მეფე ვახტანგი გზაში ავად გახდა და [[ხოშკარი|ხოშკარში]] გარდაიცვალა. იგი ირანს წაასვენეს და ქალაქ [[ყუმი (ქალაქი)|ყუმში]] დაკრძალეს. ვახტანგ V მოხსენიებულია [[ანჩისხატი]]ს სამრეკლოს წარწერაში: {{ციტატა|ჩვენ ქრისტეს მიერ კურთხეულმან ბატონიშვილმან კათალიკოზმან დომენტი აღვაშენე სამრეკლო ესე და განვაახლე საყდარი ესე სულისა ჩემისა საოხად მეფობასა ქართლსა შანავაზისსა. ქ-ნსა ტნიგ (1675)}} ქართული ქორონიკონი „ტნიგ“ (363) წელი იწყება 1675 წელს და მთავრდება [[1676]] წლის 21 მარტს. შესაბამისად ვახტანგ მეფე უნდა გარდაცვლილიყო 1675 წლის 21 მარტის შემდეგ. ==ოჯახი== ვახტანგი ორჯერ იყო დაქორწინებული: პირველად მან ცოლად შეირთო როდამ ორბელიანი, მაგრამ [[ირანი]]ს [[შაჰი]]ს დაჟინებული თხოვნით, გაეყარა. მეორედ მან ცოლად შეირთო [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომის]] ნაცოლები [[მარიამ დადიანი]]. მას ჰყავდა 10 შვილი: * [[არჩილ II]] (შაჰნაზარ ხანი) (1647–1713) * [[გიორგი XI]] (გურგინ ხანი) (1751–1709) * [[ლევან ბატონიშვილი]] (შაჰყული ხანი) (1653–1709) * ალექსანდრე ბატონიშვილი (ისქანდერ მირზა) (1666–1697) * [[ლუარსაბ ბატონიშვილი (ვახტანგ V-ის ვაჟი)|ლუარსაბ ბატონიშვილი]] (გარდაიცვალა 1698) * სოლომონ ბატონიშვილი (სულეიმან მირზა) (გარდაიცვალა 1703) * სახელი უცნობია * ანუკა ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1697), გააგზავნეს [[აბას II]]-ის ჰარამხანაში. როდესაც აბასი გარდაიცვალა, იგი დაქორწინდა შაჰვერდი ხანზე. * თამარ ბატონიშვილი (გარდაიცვალა 1694), დაქორწინდა გივი ამილახვარზე (1634–1700) * ელენე ბატონიშვილი ==ლიტერატურა== *საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973 {{ქსე|4|336|აკოფაშვილი გ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{-}} {{დაიწყე დაფა}} {{მემკვიდრეობის დაფა | წინამორბედი = [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომი]]| ტიტული = [[ქართლის მეფეები]]| წლები = [[1658]] &ndash; [[1675]]| შემდეგი = [[გიორგი XI]]}} {{დაასრულე დაფა}} {{საქართველოს მეფეები (1490-1810)}} [[კატეგორია:ქართლის მეფეები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1675]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] [[კატეგორია:საქართველოს რეგენტები]] [[კატეგორია:ქართველი მუსლიმები]] bd2wyzn442nshjqiporujjxclen0l2p 0 7092 5411070 5401994 2026-06-11T04:52:36Z ნანა1962 171202 5411070 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი}} '''კაზუო იშიგურო''' ({{lang-ja|カズオ・イシグロ}}) (დ. [[8 ნოემბერი]], [[1954]]) — წარმოშობით [[იაპონელები|იაპონელი]], [[ბრიტანელები|ბრიტანელი]] [[მწერალი]] და სცენარისტი. 2017 წელს მიენიჭა [[ნობელის პრემია ლიტერატურაში]].<ref name="Nobel">{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2017/press.html|title=The Nobel Prize in Literature 2017 - Press Release|website=www.nobelprize.org|access-date=2017-10-05}}</ref> იშიგურო თანამედროვე ლიტერატურული სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული ინგლისურენოვანი მწერალია. [[1989]] წელს მას რომანისთვის ''„დღის ნარჩენები“'' [[ბუკერის პრემია]] მიენიჭა.<ref>{{Cite web|url=https://thebookerprizes.com/booker-prize/1989|title=The Booker Prize 1989|website=https://thebookerprizes.com/booker-prize/1989|accessdate=2020-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607205532/https://thebookerprizes.com/booker-prize/1989|archivedate=2020-06-07}}</ref> მწერალი ამ პრემიაზე სულ ოთხჯერ გახლდათ ნომინირებული, მათ შორის რომანებისთვის ''„მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“'' (1986) და ''„როდესაც ობლები ვიყავით“'' (2000). საყოველთაო აღიარება მოიპოვა მისმა რომანმა „არასოდეს გამიშვა“, რომელიც ჟურნალმა [[ტაიმი|Time]]-მა 1923 წლიდან 100 საუკეთესო ინგლისურენოვან რომანს შორის დაასახელა.<ref>{{cite news |url=http://entertainment.time.com/2005/10/16/all-time-100-novels/slide/times-list-of-the-100-best-novels/#all |title=Time magazine's greatest English novels |date=5 January 2008 |newspaper=[[Time]] |accessdate=19 February 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200705211806/http://entertainment.time.com/2005/10/16/all-time-100-novels/slide/times-list-of-the-100-best-novels/#all |archivedate=5 ივლისი 2020 }}</ref> [[2008]] წელს იშიგუროს [[The Times]]-ის სიაში „1945 წლის შემდგომ მოღვაწე საუკეთესო 50 ბრიტანელ მწერალი“ 32-ე ადგილი მიენიჭა.<ref>{{cite news |url=https://www.thetimes.co.uk/article/the-50-greatest-british-writers-since-1945-ws3g69xrf90|title=The 50 greatest British writers since 1945|newspaper=[[The Times]] |accessdate=19 February 2010}}</ref> [[2017]] წელს მწერალმა მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურაში „რომანებში შექმნილი მძაფრი ემოციური ფონისთვის, რომელსაც სამყაროსთან კავშირის ილუზიური გრძნობის მიღმა უფსკრულის გამოაშკარავება ქმნის“.<ref name="Nobel" /> ==ბიოგრაფია== იშიგურო [[1954]] წლის 8 ნოემბერს [[იაპონია|იაპონიის]] ქალაქ [[ნაგასაკი (ქალაქი)|ნაგასაკში]] დაიბადა. მისი მამა, სიძუო იშიგურო ოკეანოგრაფი იყო.<ref name="bio">{{cite book |title=Kazuo Ishiguro |first=Barry |last=Lewis |publisher=Manchester University Press |year=2000}}</ref> იგი 1959 წელს ოკეანოგრაფიის ეროვნულ ინსტიტუტში კვლევით სამუშაოებზე მიიწვიეს, რისთვისაც ოჯახი საცხოვრებლად [[ინგლისი|ინგლისში]], [[სარის საგრაფო|სარის საგრაფოს]] ქალაქ გილდფორდში გადავიდა.<ref>{{Cite web|url=https://beta.sciencemuseum.org.uk/stories/2016/11/4/modelling-the-oceans|title=Modelling the oceans|website=Science Museum Group|access-date=7 October 2017|archive-date=7 ოქტომბერი 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171007070210/https://beta.sciencemuseum.org.uk/stories/2016/11/4/modelling-the-oceans}}</ref> თავდაპირველად იშიგუროს ოჯახი მხოლოდ ორი წლით აპირებდა ინგლისში დარჩენას, თუმცა სიძუო იშიგუროს კვლევითი პროექტის დაფინანსება დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლებამ განაგრძო, რის გამოც ოჯახი იაპონიაში აღარ დაბრუნდა.<ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/ishiguro/biographical/|title=Nobelprize|accessdate=28 April 2020}}</ref> იშიგურო კენტის უნივერსიტეტში სწავლობდა, [[1978]] წელს მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ფილოსოფიასა და ინგლისურ ენაში.<ref name="bio" /> მან სწავლა აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტში გააგრძელა, სადაც [[1980]] წელს ხელოვნების მაგისტრი გახდა.<ref name="bio" /><ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/ishiguro/biographical/|title=Nobelprize|accessdate=28 April 2020}}</ref>მის სადისერტაციო ნაშრომს დაეფუძნა მისი პირველი რომანი ''„მთების მკრთალი ხედი“'', რომელიც [[1982]] წელს გამოიცა.<ref name="bbc2017">{{cite news |title=Kazuo Ishiguro: Nobel Literature Prize is 'a magnificent honour' |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-41513246 |accessdate=5 October 2017 |work=BBC News |date=5 October 2017}}</ref> 1983 წელს იშიგურომ [[დიდი ბრიტანეთი]]ს მოქალაქეობა მიიღო.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2005/feb/19/fiction.kazuoishiguro|title=Profile: Kazuo Ishiguro|accessdate=7 October 2017|newspaper=[[The Guardian]]|date=19 February 2005|last1=Wroe|first1=Nicholas}}</ref> იშიგურო სამშობლოში პირველად 1989 წელს დაბრუნდა, რა დროსაც იგი [[იაპონიის ფონდი]]ს მოკლევადიანი ვიზიტორთა პროგრამის მონაწილე იყო. ამჟამად მწერალი ცოლთან და ქალიშვილთან ერთად ლონდონში ცხოვრობს. ==სამწერლო კარიერა== მწერლის პირველი რომანი, ''„მთების მკრთალი ხედი“'' ინგლისში მცხოვრებ შუახნის იაპონელ ქვრივ ქალბატონზე გვიამბობს, რომელსაც ქალიშვილის თვითმკვლელობის შემდეგ ჭარბად მოზღვავებულ ემოციებთან და მოგონებებთან უწევს გამკლავება. მეორე რომანში, ''„მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“'' მოქმედება [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდგომი პერიოდის ერთ-ერთი იაპონურ ქალაქში ხდება. რომანი ომთან დაკავშირებული ძალადობრივი წარსულით დამძიმებულ მხატვარზე მოგვითხრობს, რომელიც თანამედროვე იდეალებს უპირისპირდება. ''„მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“'' [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს მიმართ იაპონელთა დამოკიდებულებას ასახავს. [[კენძაბურო ოე]]სთან ინტერვიუში იშიგურომ ისაუბრა, რომ იაპონური გარემო მის პირველ რომანებში წარმოსახვის ნაყოფს წარმოადგენს: {{ციტატის დაწყება}} „ინგლისში ცხოვრებისას, ჩემთვის ყოველთვის არსებობდა მკაფიო სურათი მეტად მნიშვნელოვანი უცხო ქვეყნისა, რომელთანაც ძლიერი ემოციური კავშირი მქონდა. მე მუდმივად ვქმნიდი ჩემს გონებაში წარმოსახვით იაპონიას.“<ref name=":0">{{cite journal|last=Oe|first=Kenzaburo|year=1991|title=The Novelist in Today's World: A Conversation|url=https://archive.org/details/sim_boundary-2_fall-1991_18_3/page/110|journal=[[boundary 2]]|volume=18|issue=3|page=110}}</ref> {{ციტატის დასრულება}} მომდევნო რომანი, ''„დღის ნარჩენები“'' ხანდაზმული მსახურთუფროსის მოგონებებს გვაცნობს, რომელმაც მთელი ცხოვრება ინგლისელი ლორდის ერთგულ მსახურებაში გაატარა. მოქმედება მეორე მსოფლიო ომამდელ პერიოდში მიმდინარეობს, როცა [[ევროპა]]ში თანდათან [[ფაშიზმი]] იწყებს გავრცელებას.<ref>{{Cite web|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/books-and-media/kazuo-ishiguros-legendary-novel-the-remains-of-the-day-resurges/article20077637/?ref=https://www.theglobeandmail.com&|title=Salman Rushdie on Kazuo Ishiguro: His legendary novel The Remains of the Day resurges |last=Rushdie |first=Salman |date=15 August 2014 |newspaper=[[The Globe and Mail]] |access-date=6 October 2017 |author-link=Salman Rushdie}}</ref> რომანის მიხედვით 1993 წელს ამერიკელმა რეჟისორმა, [[ჯეიმზ აივორი]]მ ფილმი გადაიღო, რომელშიც მთავარ როლებს ცნობილი მსახიობები, [[ენტონი ჰოპკინზი]] და [[ემა ტომპსონი]] ასრულებენ. ეკრანიზაციამ [[ოსკარი]]ს რვა ნომინაცია დაიმსახურა. <ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/ishiguro/biographical/|title=Nobelprize|accessdate=28 April 2020}}</ref> [[File:Cast of Never Let Me Go @ BFI Film Festival.jpg|thumb|კაზუო იშიგურო ფილმის „არასოდეს გამიშვა“ სამსახიობო შემადგენლობასთან ერთად 2010 წელს]] რომანში ''„არასოდეს გამიშვა“'' [[სამეცნიერო ფანტასტიკა|სამეცნიერო ფანტასტიკისა]] და [[ფუტურიზმი]]ს ელემენტებს ვხვდებით, მასში მოქმედება 1980-იან და 1990-იან წლებში, პარალელურ სამყაროში მიმდინარეობს. 2010 წელს რეჟისორმა მარკ რომანეკმა რომანის ეკრანიზაცია გადაიღო. ფილმში მთავარ როლებს [[კირა ნაიტლი]], [[კერი მალიგანი]] და [[ენდრიუ გარფილდი]] ასრულებენ. იშიგუროს რომანებში პრობლემები, რომლებთანაც პერსონაჟებს უწევთ დაპირისპირება, ხშირად გადაუჭრელი რჩება. მისი პერსონაჟები ეგუებიან თავიანთ წარსულს. საკუთარი მდგომარეობის ნათლად გააზრება მათ სულიერი ტანჯვისგან ათავისუფლებს. იშიგუროს სამწერლო სტილზე გავლენა მოახდინეს ისეთმა ავტორებმა, როგორებიც არიან [[ფიოდორ დოსტოევსკი]] და [[მარსელ პრუსტი]].<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2008/jun/13/kazuo.ishiguro|title=Kazuo Ishiguro|date=22 July 2008 |newspaper=[[The Guardian]]|accessdate=27 October 2015}}</ref> 2019 წლის 7 თებერვალს იშიგუროს დიდი ბრიტანეთის რაინდის ტიტული მიენიჭა მისი ღვაწლისთვის ლიტერატურაში.<ref>{{cite web |title=Kazuo Ishiguro: Knighthood part of 'big love affair with Britain' |date=7 February 2019 |work=The Irish Times |url=https://www.irishtimes.com/culture/books/kazuo-ishiguro-knighthood-part-of-big-love-affair-with-britain-1.3785813}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== 1986 წელს იშიგურომ ცოლად შეირთო ლორნა მაკდუგალი, სოციალური მუშაკი,<ref>{{cite news|title=My friend Kazuo Ishiguro: 'an artist without ego, with deeply held beliefs'|url=https://www.theguardian.com/books/2017/oct/08/my-friend-kazuo-ishiguro-artist-without-ego-nobel-prize-robert-mccrum|newspaper=The Guardian|date=October 8, 2017}}</ref> რომელიც [[ლონდონი|ლონდონში]], ნოტინგ ჰილზე საქველმოქმედო დაწესებულებაში გაიცნო. წყვილი ლონდოში ცხოვრობს.<ref name="NWroe">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2005/feb/19/fiction.kazuoishiguro |title=Living Memories: Kazuo Ishiguro |last=Wroe |first=Nicholas |date=19 February 2005 |newspaper=[[The Guardian]] |access-date=6 October 2017 |issn=0261-3077}}</ref> ჰყავთ ქალიშვილი, ნაომი იშიგურო, რომელიც ასევე მწერალია.<ref name="Mabbott">{{cite news |url=https://www.heraldscotland.com/arts_ents/18224698.review-escape-routes-naomi-ishiguro/ |title=Review: Escape Routes by Naomi Ishiguro |first=Alastair |last=Mabbott |date=16 February 2020 |newspaper=The Herald |location=Glasgow |access-date=16 June 2020}}</ref> იშიგურო საკუთარ თავს „[[ბობ დილანი]]ს დიდ თაყვანისმცემელს“ უწოდებს,<ref name="veconomist" >{{cite news|title=Kazuo Ishiguro, a Nobel laureate for these muddled times|url=https://www.economist.com/blogs/prospero/2017/10/uncovering-abyss|work=[[The Economist]]|date=5 October 2017}}</ref> რომელიც ასევე ნობელის პრემიის ლაურეატია. ==ჯილდოები== *1982: უინიფრედ ჰოლტბის პრემია სადებიუტო რომანისთვის „მთების მკრთალი ხელი“ *1986: უაითბრედის პრემია რომანისთვის „მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“ *1989: ბუკერის პრემია რომანისთვის „დღის ნარჩენები“<ref>{{Cite web|url=https://thebookerprizes.com/booker-prize/1989|title=The Booker Prize 1989|website=https://thebookerprizes.com/booker-prize/1989|accessdate=2020-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607205532/https://thebookerprizes.com/booker-prize/1989|archivedate=2020-06-07}}</ref> *1995: ბრიტანული იმპერიის ორდენის ოფიცერი *2005: „არასოდეს გამიშვა“ ჟურნალ Time-ის სიაში დასახელა 1923 წლიდან 100 საუკეთესო ინგლისურენოვან რომანს შორის<ref name="timesonline1945">{{cite news |url=http://entertainment.time.com/2005/10/16/all-time-100-novels/slide/times-list-of-the-100-best-novels/#all |title=Time magazine's greatest English novels |date=5 January 2008 |newspaper=[[The Times]] |accessdate=19 February 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200705211806/http://entertainment.time.com/2005/10/16/all-time-100-novels/slide/times-list-of-the-100-best-novels/#all |archivedate=5 ივლისი 2020 }}</ref> *2008: The Times-ის სიაში „1945 წლის შემდგომ მოღვაწე 50 საუკეთესო ბრიტანელი მწერალი“ იშიგუროს 32-ე ადგილი მიენიჭა<ref>{{cite news |date=5 January 2008 |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article3127837.ece |title=The 50 greatest British writers since 1945 |newspaper=The Times |accessdate=1 February 2010 |location=London |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425050801/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article3127837.ece |archivedate=25 აპრილი 2011 }}</ref> *2017: ნობელის პრემია ლიტერატურაში<ref name="Nobel"/> *2018: [[ამომავალი მზის ორდენი]] ==ბიბლიოგრაფია== ===რომანები=== *''„მთების მკრთალი ხედი“'' (1982) *''„მოფარფატე მსოფლიოს ხელოვანი“'' (1986) *''„დღის ნარჩენები“'' (1989) *''„დაუშოშმინებელი“'' (1995) *''„როდესაც ობლები ვიყავით“'' (2000) *''„არასოდეს გამიშვა“'' (2005) *''„დაფლული გოლიათი“'' (2015) ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.britannica.com/biography/Kazuo-Ishiguro კაზუო იშიგურო] — [[ენციკლოპედია ბრიტანიკა]] * [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE1DC1239F93BA15753C1A96F948260 1989 "A Case of Cultural Misperception," a profile at the New York Times] * [http://books.guardian.co.uk/review/story/0,12084,1416858,00.html 2005 "Living Memories," a profile at ''The Guardian''] * [https://web.archive.org/web/20060303143420/http://www.sineadgleeson.com/blog/2005/04/04/sigla-kazuo-ishiguro-interview/ 2005 interview with Ishiguro in Sigla Magazine] * [https://www.theguardian.com/culture/culturevultureblog/2006/mar/23/guardianbookc2 2006 Guardian Book Club podcast with Ishiguro] * [http://noblib.internet-box.ch/NLEW.php?authorid=144 List of works] * [http://www.faber.co.uk/author/kazuo-ishiguro/ Faber and Faber page on Ishiguro] * Kazuo Ishiguro's [http://norman.hrc.utexas.edu/fasearch/findingAid.cfm?eadid=01143 archive] resides at the Harry Ransom Center at The University of Texas at Austin ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნობელის პრემია ლიტერატურაში}} {{ნობელის პრემია 2017}} [[კატეგორია:იაპონელი მწერლები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1954]] [[კატეგორია:ბუკერის პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი რომანისტები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მამაკაცი მწერლები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი მამაკაცი მწერლები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი რომანისტები]] [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ნატურალიზებული მოქალაქეები]] [[კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები]] [[კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] dnoqekc815iywx9yves87789d7l2iin 0 9163 5410813 4881244 2026-06-10T16:35:56Z CommonsDelinker 635 (ბოტი: Tizian_080.jpg შეიცვალა Cariani_Giovanni;_Portrait_of_a_Venetian_Gentleman.jpg-ით) 5410813 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:National gallery of art usa2.jpg|thumb|250px|ეროვნული გალერეის აღმოსავლეთის შენობა]] '''ხელოვნების ეროვნული გალერეა''' ({{lang-en|National Gallery of Art}}) — ხელოვნების [[მუზეუმი]] [[ვაშინგტონი (აშშ)|ვაშინგტონში]], [[კოლუმბიის ოლქი|კოლუმბიის ოლქში]], მდებარეობს [[ეროვნული მოლი (ვაშინგტონი)|ეროვნულ მოლთან]]. მუზეუმი დაფუძნდა [[1937]] წელს [[კონგრესი (აშშ)|კონგრესის]] მიერ, ხოლო შენობის კონსტრუქციისა და მნიშვნელოვანი სამხატვრო კოლექციისთვის ფონდები გაიღო [[ენდრიუ მელონი|ენდრიუ მელონმა]]. [[სემუელ კრესი|სემუელ კრესმა]] მუზეუმს უსახსოვრა მისი თავდაპირველი იტალიური ხელოვნების კოლექცია. == შენობები == მუზეუმი ორი ნაწილისგან შედგება, აღმოსავლეთისა და დასავლეთის შენობებისგან, რომლებიც მიწისქვეშა კორიდორითაა დაკავშირებული. მუზეუმის საწყისი შენობა (ამჟამად დასავლეთის ფრთა) გაიხსნა [[1941]] წლის 17 მარტს. არქიტექტორ [[პოუპი, ჯონ რასელ|ჯონ რასელ პოუპის]] დაპროექტებული შენობა ნეო-კლასიკურ სტილშია გიგანტური სვეტებიანი პორტიკოთი და მასიური თაღით პანთეონის მსგავსად (პოუპის მეორე ღირსშესანიშნავი ქმნილების - [[ჯეფერსონის მემორიალი]]ს - მსგავსად), სიმეტრიული გვერდითი ფრთების გარდა. აღმოსავლეთის შენობის დიზაინი (ი. მ. პეი) ასევე გეომეტრიულია, მაგრამ უფრო ფრაგმენტული და სწორკუთხოვანია დასავლეთის შენობის ცივ კლასიკურობასთან შედარებით; ზემოდან ის ერთმანეთში გადაჯაჭვულ ალმასებს წააგავს. აღმოსავლეთის შენობა გაიხსნა [[1978]] წელს. გალერეამ [[1999]] წელს ასევე გახსნა სკულპტურათა ბაღი დასავლეთის შენობის გვერდით. == კოლექცია == დასავლეთის შენობას ევროპელ ხელოვანთა ფერწერისა და სკულპტურათა ინტენსიური კოლექცია გააჩნია შუასაუკუნეებიდან მოყოლებული გვიანდელ მე-19 საუკუნემდე, მე-20 საუკუნემდელ ამერიკელ ხელოვანთა ნამუშევრებთან ერთად. სხვა მრავალთა შორის ამ კოლექციაშია ვერმეერის, რემბრანდტის, მონეს, ვან გოგის მნიშვნელოვანი ტილოები და ასევე დასავლეთ ნახევარსფეროში არსებული ლეონდარდო და ვინჩის ერთადერთი ფერწერული ტილო. აღმოსავლეთის შენობა თანამედროვე ხელოვნებაზე აკეთებს აქცენტს და მის კოლექციაშია პიკასო, მატისი, ჯეკსონ პოლოკი, ენდი ვარჰოლი და ალექსანდერ კალდერი. ამავე შენობაშია გალერეის მთავარი ადმინისტრაციული ოფისები და დიდი კვლევითი ცენტრი. დასავლეთის შენობის დასავლეთით, მე-7 ქუჩის გადაღმა, მდებარეობს ეროვნული გალერეის სკულპტურათა ბაღი. 25.000 კვ.მ. ბაღი გაშენებულია დიდი მრგვალი შადრევნის ირგვლივ, რომელსაც ზამთარში საციგურაო მოედნად იყენებენ და მას ირგვლივ ქვის ამფითეატრი აკრავს. აქ გამოფენილ სკულპტურათა შორის არის ჟან მიროს, ლუიზა ბურჟუას, როი ლიხტენშტეინისა და ჰექტორ გიმარდის ნამუშევრები. ხელოვნების ეროვნული გალერეა კერძო-სახალხო პარტნიორობის მხარდაჭერით არსებობს. აშშ-ის ფედერალური მთავრობა გამოჰყოფს ფონდებს ყოველწლიურად მუზეუმის შენახვისათვის. თუმცა მთელი მხატვრული კოლექცია, ისევე როგორც მუზეუმის სპეციალური პროგრამები პირადი დონაციებითა და ფონდებით საშუალებით ხორციელდება. მუზეუმი [[სმითსონიანთა ინსტიტუტი|სმითსონიანთა ინსტიტუტთანაა]] აკრედიტებული, თუმცა ის დამოუკიდებლად იმართება. როგორც სამთავრობო დაწესებულებაში, შესვლა ეროვნულ გალერეაში უფასოა. მუზეუმი ღიაა ყოველდღიურად დილის 10-დან საღამოს 5-მდე (კვირას 6-მდე) მთელი წლის განმავლობაში. == გალერეა == <gallery> სურათი:Rogier van der Weyden 027.jpg|[[როგირ ვან დერ ვეიდენი]], ''უცნობი ქალბატონის პორტრეტი'', XV საუკ. სურათი:Raffaello Madonna Cowper.jpg|[[რაფაელი]], ''მადონა ყრმით'', 1504-1505. სურათი:Madonna and Child with Saint Jerome and Saint John the Baptist-1500-Cima da Conegliano.jpg|ჩიმა და კონელიანო, ''მადონა ყრმით წმ. ჟერომთან და წმ. ჟან ბაპტისტთან'' 1500. სურათი:Diego Velázquez 049.jpg|[[დიეგო ველასკესი]], ''პაპი ინოკენტ X-ის პორტრეტი'', 1650. სურათი:Cariani Giovanni; Portrait of a Venetian Gentleman.jpg|[[ტიციანი]], ''ვენეციელის პორტრეტი'', 1507 სურათი:Rembrandt van Rijn - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|[[რემბრანდტი]], ''ავტოპორტრეტი'', 1659. სურათი:Woman-with-a-balance-by-Vermeer.jpg|ვერმეერი, ''გოგონა მარგალიტებით'', 1665. სურათი:Joseph Mallord William Turner 029.jpg|ჯოსეფ მალორდ უილიამ ტერნერი, ''Dogana et Santa Maria della Salute, Venise'', 1843. სურათი:Berthe Morisot 006.jpg|ბერთა მორისოტი, ''ბერთა მორისოტის დედა და და'', 1869-1870. სურათი:Henri de Toulouse-Lautrec 044.jpg|ანრი დე ტულუზ-ლოტრეკი, ''მაქსიმ დეთომასი'', 1896. სურათი:Amedeo Modigliani - Gypsy Woman with Baby (1919).jpg|[[ამედეო მოდილიანი]], 1919. </gallery> == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.nga.gov/home.htm გალერეის საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120403003248/http://www.nga.gov/home.htm |date=2012-04-03 }} [[კატეგორია:ვაშინგტონის მუზეუმები]] [[კატეგორია:1937 წელს დაარსებული მუზეუმები]] [[კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით]] f3uxpmnesaupifdgwlo3wnt7weog3ok 0 10844 5411114 4969138 2026-06-11T09:46:42Z Surprizi 14671 /* ბიოგრაფია */ 5411114 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება|ვახტანგ ბატონიშვილი|ვახტანგ ბატონიშვილი}} [[ფაილი:Vakhtang-Almaskhan, Prince of Georgia 02.jpg|მინიატიურა|ვახტანგ (ალმასხან) ბატონიშვილი]] '''ვახტანგ (ალმასხან) ბატონიშვილი''' (''ბაგრატიონი''; დ. [[22 ივნისი]], [[1761]] — გ. [[28 ოქტომბერი]], [[1814]], [[პეტერბურგი]]) — [[ერეკლე II|ერეკლე II-ისა]] და [[დარეჯანი (დედოფალი)|დარეჯან დედოფლის]] ძე. ==ბიოგრაფია== ვახტანგ (ალმასხან) ბატონიშვილი დაიბადა [[1761|1761 წელს]]. ის იყო მეფე-დედოფლის [[ერეკლე II]]-ისა და დარეჯან კაციას ასული დადიანის რიგით მეხუთე შვილი (მესამე ვაჟი). ვახტანგი უწოდეს მას ერეკლეს უფროსი შვილის, ვახტანგ კარგის პატივსაცემად. სამეფო ოჯახის ქვრივი რძლის - ქეთევან კონსტანტინეს ასული მუხრანბატონიშვილის ([[1744]]-[[1808]]) თხოვნით. ქეთევან მუხრანბატონიშვილმა სამეფო ოჯახის წევრებისგან ითხოვა ნებართვა, რათა ახლადშობილი ვახტანგი თვითონ აღეზარდა, რაზედაც სამეფო ოჯახის მესვეურთაგან თანხმობა მიიღო. [[1782|1782 წლიდან]] უფლისწული ვახტანგი დაადგინეს არაგვის საუფლისწულო მამულის მფლობელად. ამ მამულს იგი მართავდა თავისი ნახევარ-ძმის,  ქართლ-კახეთის მეფე [[გიორგი XII]]-ის ზეობის ([[1798]]-[[1800]] წლები) ხანაშიც. ვახტანგმა განაახლა „განჩინება ბარისა და მთიურთა ადგილთა“. ვახტანგ ბატონიშვილი ორჯერ დაქორწინდა: *პირველად თავად წულუკიძის ასულზე, *მეორედ, [[1784|1784 წელს]] მან ჯვარი დაიწერა მარიამ დავითის ასულ ანდრონიკაშვილზე. [[1847]] წელს [[მარი ბროსე]]მ მის საფლავს [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] მიაკვლია, დათარიღებული 1839 წლის 27 სექტემბრის გარდაცვალებით.<ref>[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851]</ref> ==მოღვაწეობა== ვახტანგ ბატონიშვილმა მონაწილეობა მიიღო [[კრწანისის ბრძოლა]]ში, რომელშიც წყაროების მიხედვით განსაკუთრებული სიმამაცე გამოიჩინა. [[1795|1795 წლის]] [[სექტემბერი|სექტემბერში]] საქართველოში შემოჭრილი მტრის ლაშქარს, რომელსაც სარდლობდა სპარსეთის შაჰინშაჰობის პრეტენდენტი, [[აღა-მაჰმად-ხანი|აღა-მაჰმად-ხან ყაჯარი]], სხვა ქართველ მეომრებთან ერთად, ვახტანგ ბატონიშვილიც შეებრძოლა და მტერს დიდი წინააღმდეგობა გაუწია. ალმასხანი მეთაურობდა არა მხოლოდ უშუალო ქვეშევდრომ არაგველთა 300 კაციან რაზმს, არამედ, კახელთა, (კერძოდ, ქიზიყელთა), [[ფშავლები|ფშავ]]-[[ხევსურები|ხევსურთა]] და თბილისელ მოქალაქეთა გაერთიანებულ ლაშქარს, რომელიც 700-მდე მეომარს ითვლიდა. უფლისწული ვახტანგი ემსახურებოდა [[რუსეთის იმპერია]]საც. [[1799|1799 წელს]] მან სურსათ-სანოვაგით მოამარაგა დარიალის გზით შემომავალ რუსთა არმია. მიუხედავად ამისა, ვახტანგმა რუსებზე გული მალევე აიცრუა და იმპერიის მოწინააღმდეგეთა ბანაკში გადავიდა. იგი ოპოზიციაში ედგა საკუთარ ნახევარ-ძმას, მეფე გიორგი XII-ს. თავის ძმებთან ერთად ცდილობდა მეფის ჩამოგდებას და [[იულონ ბატონიშვილი]]ს გამეფებას, მაგრამ დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია. მეფე გიორგი XII-ის გარდაცვალების შემდეგ ([[1800|1800 წლის]] [[28 დეკემბერი]]) საიმპერიო ხელისუფლების მიერ ქართლ-კახეთის სამეფო ტახტის მემკვიდრედ უფლისწულ დავითის აღიარების, ხოლო შემდეგში სამეფოს გაუქმებისა და მისი ანექსირებით უკმაყოფილო ალმასხანმა თავის საუფლისწულო მამულში წინააღმდეგობის მოძრაობის გაჩაღება დაგეგმა. ვახტანგმა მიატოვა [[დუშეთი|დუშეთში]] მდებარე რეზიდენცია და გაიხიზნა [[გუდამაყარი|გუდამაყარში]], სადაც [[1803|1803 წლის]] დასაწყისამდე დარჩა. ვინაიდან მთიელთა აჯანყება ვერ შეძლო, ის იძულებული გახდა დაზავებოდა მტერს, ერწმუნა რუსთა ჯარის მეთაურის ტუჩკოვის დაპირება ხელშეუხლებლობის თაობაზე და დუშეთში ჩავიდა. ტუჩკოვმა გატეხა ფიცი, დააპატიმრა ალმასხანი და თბილისში ჩამოიყვანა. მთავარმართებლად დადგენილმა გენერალმა [[პავლე ციციანოვი|პავლე ციციანოვმა]] (ციციშვილმა) თბილისში ჩამოყვანილ ალმასხანს შესთავაზა რუსეთში გადასახლება, რაზედაც ამ უკანასკნელმა შემდეგნაირად უპასუხა: „მირჩევნია საქართველოში მიწა ვთხარო, ვიდრე რუსეთში წავიდეო“. 1803 წლის თებერვალში ვახტანგი საკუთარ აღმზრდელთან, ქეთევან მუხრანბატონიშვილთან ერთად რუსეთში გადაასახლეს. რუსეთში გადასახლებული ვახტანგ ბატონიშვილი ნაყოფიერ სამეცნიერო მოღვაწეობას ეწეოდა. ==სამეცნიერო მოღვაწეობა== საკუთარ სამშობლოს და სახელმწიფოებრივ მოღვაწეობას იძულებით ჩამოშორებულმა ალმასხანმა სანქტ-პეტერბურგში საკმაოდ ნაყოფიერად გააგრძელა [[მეცნიერება|სამეცნიერო]] მოღვაწეობა, რომელიც მან ჯერ კიდევ საქართველოში ყოფნის დროს დაიწყო. ვახტანგმა ჯერ კიდევ საქართველოში ყოფნის დროს შექმნა „ეპისტოლენი სარწმუნო მეგობრისადმი“ ანუ ტრაქტატი, რომლის რუსულ თარგმანსაც [[ეგორ ჭილაშვილი|ეგორ ჭილაშვილს]] მიაწერენ. არაგვის საუფლისწულო მამულის მფლობელმა, უფლისწულმა ვახტანგმა, სხვადასხვა პერიოდში შეადგინა „აკოლოთია ხელთუქმნელისა და საკვირველისა ხატისა“ „ისტორიებრი აღწერა ღირსთა ხსომისა შემთხვეულებათა საქართველოთა შინა აღწერითა ზნეობათა და ჩვეულებათა მსახებელთა მის ქვეყნისა“, „Обзрение истории грузинского народа“, ანუ „ქართველი ხალხის ისტორიის მიმოხილვა“, რომელიც [[1814|1814 წელს]] გამოიცა [[სანქტ-პეტერბურგი|სანქტ-პეტერბურგში]], იოანესოვის სტამბაში და მიჩნეული „ისტორიები აღწერის“ რუსულ თარგმანად. ბიბლიოგრაფი მ. მაისანოვი ვახტანგ ბატონიშვილის თხზულებად მიიჩნევდა ჯერ კიდევ 1796 წელს სანქტ-პეტერბურგში გამოცემულ წიგნს: „История  Грузии“. სამწუხაროდ აღნიშნული წიგნის არც ერთ ეგზემპლარს ჩვენამდე არ მოუღწევია. უფლისწული ვახტანგი გარდაიცვალა [[1814|1814 წლის]] ოქტომბერში, სანკქტ-პეტერბურგში, 53 წლის ასაკში. იგი დაკრძალულია წმინდა ალექსანდრე ნეველის სახელობის ხარების ეკლესიაში, მარცხენა მხარეს. ==ბიბლიოგრაფია== * [https://iverieli.nplg.gov.ge/bitstream/1234/61836/1/Istoriebri_Agwera.pdf ისტორიებრი აღწერა ღირსთა ხსომისა შემთხვეულებათა საქართველოსა...], ს. კაკაბაძის გამოც., ტფ., 1914. * [http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/5276/1/obozrenie%20ictorii%20gruz.%20naroda.pdf Обозрение истории грузинского народа], СПб., 1914. ==ლიტერატურა== *ბაგრატიონი ბაგრატ. ახალი მოთხრობა, თამარ ლომოურის გამოცემა, თბილისი, 1941. 1. ბერძნიშვილი მაქსიმე. მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადებრიობის ისტორიისთვის, I ტ., თბილისი, 1980. *ბერძნიშვილი მაქსიმე. მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადებრიობის ისტორიისთვის, II ტ., თბილისი, 1981. * ითონიშვილი ვახტანგ. არაგვი და არაგველები, თბილისი, 1989. *ჯავახიშვილი დავით. უფლისწულ ვახტანგ (ალმასხან) ერეკლეს ძე ბაგრატიონის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ისტორიიდან, ივანე ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ახალი და უახლესი ისტორიის განყოფილების სამეცნიერო შრომათა კრებული, „ახალი და უახლესი ისტორიის საკითხები“, ტ. XX, თბილისი, 2017. {{ქე|3|?|მეგრელაძე დ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00007072|ვახტანგ ბატონიშვილი}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები]] [[კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1761]] [[კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1814]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველი ისტორიკოსები]] [[კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები]] tumykxgq63y2eox0cm6z5qli93567pa 0 10890 5410993 5405959 2026-06-10T19:22:30Z Surprizi 14671 5410993 wikitext text/x-wiki {{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} '''თამარი''' (დ. დაახლ. [[1696]] — გ. [[12 აპრილი]], [[1746]]) — კახეთის და ქართლის დედოფალი, ქართლის მეფის [[ვახტანგ VI|ვახტანგ VI-ის]] ასული და კახეთის ბაგრატიონთა წარმომადგენლის [[თეიმურაზ II|თეიმურაზ II-ის]] მეუღლე (1712 წლიდან), [[ერეკლე II]]-ის დედა. თამარი დაახლ. 16 წლის იყო, როდესაც კახ ბატონიშვილ თეიმურაზს მიათხოვეს (ის თეიმურაზისთვის მეორე ცოლი იყო). 1712 წლის 2 თებერვალს წყვილს დიდი ქორწილი გადაუხდია ჯერ ქართლის დედაქალაქ [[თბილისი|თბილისში]], შემდეგ — კახეთში, სოფ. [[მანავი|მანავში]]. 1732 წელს თეიმურაზი კახეთის მეფე გახდა. ამ დროიდან თამარი აქტიურად მონაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში და დიდი ავტორიტეტიც ჰქონდა. თეიმურაზის და მისი შვილის ერეკლეს [[ნადირ-შაჰი|ნადირ შაჰის]] კარზე ყოფნისას (1736-1738) თამარის მიმხრობა სცადა შაჰის მიერ კახეთის ნაიბად დანიშნულმა გამაჰმადიანებულმა ბაგრატიონმა [[ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) XVIII ს.|ალი-მირზამ]], რომელიც სპარსელთა წინააღმდეგ აჯანყების მოწყობას გეგმავდა. თამარი ნადირ შაჰთან მყოფი ქმრის და შვილის ბედზე წუხდა, აჯანყებაში მონაწილეობაზე უარი თქვა და გივი ჩოლოყაშვილის დახმარებით შეძლო თუშებისა და ქიზიყის ერთგულების მოპოვება. ალი-მირზა იძულებული გახდა კახეთი დაეტოვებინა და შაჰთან წასულიყო. 1741 წელს, როდესაც ნადირ შაჰმა [[დერბენტი|დერბენდში]] ყოფნისას თეიმურაზი თავისთან დაიბარა, მისივე მოთხოვნით ქმარს თამარიც თან ახლდა. 1744 წელს თეიმურაზი ქართლში, ერეკლეს კი კახეთში გამეფდა. ქართლის სამეფო ტახტზე თეიმურაზის ლეგიტიმაციის ერთ-ერთ საფუძველზე თამარზე — ქართლის მეფეთა შთამომავალზე — ქორწინება წარმოადგენდა. [[ქართლის აჯანყება|ქართლში შინაომის დროს]] სწორედ პირადად თამარს მიენდო აჯანყებულ ქართლელ დიდებულთა ლიდერი [[გივი ამილახვარი]], რომელმაც იგი თეიმურაზის მიერ ალყაშემორტყმული [[სურამის ციხე|სურამიდან]] თბილისში ჩაიყვანა. თამარი უცნობი დაავადებით გარდაიცვალა 1746 წელს. დასაფლავებულია [[მცხეთა|მცხეთას]], [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოვლის ტაძარში]]. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|... მივეც ვალი სიკვდილისა და შევეძინე მამათა ჩემთა, ასული ნეტარ-ჴსენებულის მეფის ვახტანგისა, თანა-მეცჴედრე ცხებულის მეფის თეიმურაზისა, დედა კახთა მეფისა ერეკლესა, დედოფალი თამარ ჰასაკთა შორისობისა დროსა, და შენდობისა მოქენე ვარ საკხენაოსს ჩემისა მნასთა-გან. და ჟამი აქათ-გან მუნაობისა ჩემისა აპრილსა იბ, დღესა შაბათსა, ჟამსა მესამესა, ქრისტეს აქეთ ჩლმკ.}} ==ლიტერატურა== {{ქე|3|457|აკოფაშვილი, გ.}} * ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973. *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1746]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] [[კატეგორია:ქართლის დედოფლები]] [[კატეგორია:კახეთის დედოფლები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი]] q7w8mhzs21snbkygijxyun0xrytjmau 0 10961 5411074 5406004 2026-06-11T05:13:22Z CommonsDelinker 635 - "Freedom_square_and_Mtatsminda_TV_tower_(10600633603).jpg". ფაილი წაიშალა Commons-იდან მომხმარებელ [[c:User:Krd|Krd]]-ს მიერ. მიზეზი: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Freedom square and Mtatsminda TV tower (10600633603).jpg|]]. 5411074 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა შენობა | სახელი = თბილისის ტელეანძა | მშობლიური სახელი = | მშობლიური სახელის ენა = | წინა სახელები = | ალტერნატიული სახელები = | სტატუსი = დასრულებული | სურათი = | image_alt = | წარწერა = | map_type = საქართველო | map_alt = | map_caption = | ზღვის დონიდან = 719.2 მეტრი. | შენობის ტიპი = ტელეანძა | არქიტექტურული სტილი = | სტრუქტურული სისტემა = | აშენების ღირებულება = | განახლების ღირებულება = | დამკვეთი = | მფლობელი = | მოქმედი არენდატორები = | კლასიფიკაცია = | გამქირავებელი = | მდებარეობა = | მისამართი = | ქალაქი = {{დროშა|თბილისი}} | ქვეყანა = | iso_region = GE | coordinates_display = | latd = 41 | latm = 41 | lats = 44.99 | latNS = N | longd = 44 | longm = 47 | longs = 4.99 | longEW = E | კოორდინატები = | დაიწყო = | დასრულდა = | გაიხსნა = 1955 წ. | განახლდა = 1972 წ. | დაინგრა = | განადგურდა = | სიმაღლე = 274.5 მ. | დიამეტრი = | ანტენის შპილი = 107.5 მ. | სახურავი = | ბოლო სართული = | დამატებითი ზომები = | სართულთა რაოდენობა = | ფართი = | ანკერების რაოდენობა = | პარკინგი = | seating_type = | ტევადობა = | ლიფტების რაოდენობა = | მთავარი კონტრაქტორი = | არქიტექტორი = | არქ. ფირმა = | სტრუქტურის ინჟინერი = | სერვისების ინჟენერი = | სამოქალაქო ინჟინერი = | სხვა დიზაინერები = | მეხარჯთაღრიცხვე = | ჯილდოები = | განმ. არქიტექტორი = | განმ. ფირმა = | განმ. ინჟინერი = | განმ. სტრუქტურის ინჟინერი = | განმ. სერვისების ინჟინერი = | განმ. სამოქალაქო ინჟინერი = | განმ. სხვა დიზაინერები = | განმ. მეხარჯთაღრიცხვე = | გან. ჯილდოები = | საიტი = | references = }} '''თბილისის ტელეანძა''' — დამოუკიდებლად მდგომი სტრუქტურა, რომელიც საკომუნიკაციო მიზნებისთვის აშენდა 1955 წელს. მდებარეობს [[თბილისი|თბილისში]], [[მთაწმინდა]]ზე. 1972 წელს მოხდა პირველი ანძის დემონტაჟი, რომელიც გადატანილ იქნა ქალაქ [[გორი|გორთან]], ხოლო მის ადგილას თანამედროვე ანძა აშენდა. ტელეანძას „საქართველოს ტელეცენტრი“ მართავს, რომელიც [[1955]] წელს დაარსდა. ანძის საკომუნიკაციო სისტემები მოიცავს ტრანსლირებას, MMDS, პეიჯერსა და მობილურ გადამცემებს და კომერციულ ტელევიზიას. ანძის სიმაღლეა 274.5 მ და [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 719.8 მეტრის სიმაღლის [[მთაწმინდა|მთაწმინდის პლატოზე]] დგას. == ტრანსლაცია == === რადიო === {| class="prettytable" ! style="background:#efefef;"| ! style="background:#efefef;"|'''სახელი''' ! style="background:#efefef;"|'''FM სიხშირე''' ! style="background:#efefef;"|'''[[RDS]]/სტერეო''' |- |1|| align="center"|[[პირველი არხი — განათლება]]([[სსმ]])|| align="center"|91.80 MHz|| align="center"|--- |- |2|| align="center"|STAR FM|| align="center"|93.90 MHz|| align="center"|'''STAR FM/+''' |- |3|| align="center"|რადიო GIPA, BBC News|| align="center"|94.30 MHz|| align="center"|'''GIPA/+''' |- |4|| align="center"|რადიო ნაცნობი|| align="center"|94.70 MHz|| align="center"|'''NACNOBI/+''' |- |5|| align="center"|[[ავტორადიო]]|| align="center"|95.10 MHz|| align="center"|'''AVTORADIO 95,1/+''' |- |6|| align="center"|[[რადიო კომერსანტი]]|| align="center"|95.50 MHz|| align="center"|'''comersanti/+''' |- |7|| align="center"|[[რადიო მუზა]]|| align="center"|95.90 MHz|| align="center"|'''MUZA 95,9/+''' |- |8|| align="center"|[[ჯაკო]]|| align="center"|96.30 MHz|| align="center"|-/+ |- |9|| align="center"|[[არ დაიდარდო (რადიოსადგური)|არ დაიდარდო]]|| align="center"|96.70 MHz|| align="center"|'''AR DAIDARDO 96,7/+''' |- |10|| align="center"|[[რადიო პროგრესი]]|| align="center"|97.50 MHz|| align="center"|-/+ |- |11|| align="center"|[[რადიო უცნობი]]|| align="center"|98.10 MHz|| align="center"|'''Ucnobi/+''' |- |12|| align="center"|[[აფხაზეთის ხმა (რადიო)|აფხაზეთის ხმა]]|| align="center"|98.90 MHz|| align="center"|'''ABKHAZIA/+''' |- |13|| align="center"|FOLK-რადიო|| align="center"|99.30 MHz|| align="center"|'''FOLK FM/+''' |- |14|| align="center"|Радио NRJ|| align="center"|99.70 MHz|| align="center"|-/+ |- |15|| align="center"|Beat FM|| align="center"|100.30 MHz|| align="center"|-/+ |- |16|| align="center"|რადიო 2–ქართული რადიო, [[რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება]]|| align="center"|100.90 MHz|| align="center"|-/+ |- |17|| align="center"|რადიო მონტე კარლო || align="center"|101.40 MHz|| align="center"|-/+ |- |18|| align="center"|რადიო ქალაქი|| align="center"|101.90 MHz|| align="center"|-/+ |- |19|| align="center"|საზოგადოებრივი რადიო, [[რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება]]|| align="center"|102.40 MHz|| align="center"|-/+ |- |20|| align="center"| Radio France Internationale '''(RFI)''' (რუსულად), [[Deutsche Welle]], Euranet|| align="center"|102.90 MHz|| align="center"|-/+ |- |21|| align="center"|[[რადიო ფორტუნა +]]|| align="center"|103.40 MHz|| align="center"|'''FORTUNA+ 103,4/+''' |- |22|| align="center"|[[რადიო პალიტრა]]|| align="center"|103.90 MHz|| align="center"|'''PALITRA/+''' |- |23|| align="center"|სინდიკატი FM|| align="center"|104.30 MHz|| align="center"|'''FM 104-3 SYNDICAT JAZZ/+''' |- |24|| align="center"|[[რადიო 105]]|| align="center"|105.00 MHz|| align="center"|--- |- |25|| align="center"|რადიო ივერია|| align="center"|105.40 MHz|| align="center"|-/- |- |26|| align="center"|[[რადიო იმედი]], [[რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება]]|| align="center"|105.90 MHz|| align="center"|'''IMEDI FM/+''' |- |27|| align="center"|[[პირველი რადიო (საქართველო)|პირველი რადიო]]|| align="center"|106.40 MHz|| align="center"|+/+ |- |28|| align="center"|[[რადიო მწვანე ტალღა]], [[რადიო თავისუფალი ევროპა/რადიო თავისუფლება]]|| align="center"|107.40 MHz|| align="center"|'''GREEN WAVE, MCVANE TALGA/+''' |- |29|| align="center"|[[საქართველოს ხმა]]|| align="center"|107.90 MHz|| align="center"|-/+ |} === ტელევიზია=== {| class="prettytable" ! style="background:#efefef;"| ! style="background:#efefef;"|'''სახელი''' ! style="background:#efefef;"|'''არხი''' ! style="background:#efefef;"|'''სიხშირე''' |- |1|| align="center"|[[პირველი არხი — განათლება]]|| align="center"|4|| align="center"|85,25 MHz |- |2|| align="center"|[[საქართველოს პირველი არხი]]|| align="center"|6|| align="center"|175,25 MHz |- |3|| align="center"|[[რუსთავი 2]]|| align="center"|9|| align="center"|199,25 MHz |- |4|| align="center"|[[რუსთავი 2]]|| align="center"|12|| align="center"|223,25 MHz |- |5|| align="center"|[[აჭარის ტელევიზია]]|| align="center"|21|| align="center"|471,25 MHz |- |6|| align="center"|[[ივერია (ტელეკომპანია)|ივერია]]|| align="center"|25|| align="center"|503,25 MHz |- |7|| align="center"|[[კავკასია (ტელეკომპანია)|კავკასია]]|| align="center"|28|| align="center"|527,25 MHz |- |8|| align="center"|[[იმედი (ტელერადიოკორპორაცია)|იმედი]]|| align="center"|30|| align="center"|543,25 MHz |- |9|| align="center"|[[საქართველო (ტელეკომპანია)|საქართველო]]|| align="center"|33|| align="center"|567,25 MHz |- |10|| align="center"|[[პირველი საინფორმაციო კავკასიური]]('''[[Region TV]]''')|| align="center"|35|| align="center"|583,25 MHz |- |11|| align="center"|[[პირველი სტერეო]]|| align="center"|37|| align="center"|599,25 MHz |- |12|| align="center"|[[მაესტრო (ტელეკომპანია)|მაესტრო]]|| align="center"|40|| align="center"|623,25 MHz |- |13|| align="center"|[[მზე (ტელეკომპანია)|მზე]]|| align="center"|45|| align="center"|663,25 MHz |- |14|| align="center"|[[Music Box თბილისი]]|| align="center"|59|| align="center"|767,25 MHz |} ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანძების სია]] *[[ცათამბჯენების სია]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Tbilisi TV Broadcasting Tower}} * [http://radiomap.eu/ge/tbilisi.htm თბილისის ტელეანძის მიერ ტრანსლირებული რადიოარხების სია] * [http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0000890 საქართველოს სატელევიზიო გადამცემი ანძა თბილისში] * [http://www.gncc.ge/ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია] * [http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=7151ce3ed62a27573d932aa211d70b2f&prevstart=48 თბილისის ტელეანძა 3D განზომილებაში (1)]{{Dead link|date=ოქტომბერი 2022 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=835eaeea82120df9584dafb27cf503bc&prevstart=36 თბილისის ტელეანძა 3D განზომილებაში (2)]{{Dead link|date=ოქტომბერი 2022 |bot=InternetArchiveBot }} [[კატეგორია:თბილისის საინჟინრო ნაგებობები|ტელეანძა]] [[კატეგორია:ტელეანძები]] st1vtnc1dd6u08xemxmtel57bts2ylx 0 11839 5411115 4616905 2026-06-11T09:58:09Z Surprizi 14671 5411115 wikitext text/x-wiki '''სიმონ ბატონიშვილი''' (''ბაგრატიონი''; დ. [[3 თებერვალი]], [[1683]] — გ. [[26 იანვარი]], [[1740]]) — [[ქართლის სამეფო]]ს პოლიტიკური მოღვაწე, [[ვახტანგ VI|ვახტანგ VI-ის]] ძმა. აქტიურად მონაწილეობდა სამეფო კარის საქმიანობაში, როდესაც ვახტანგი [[სპარსეთი|სპარსეთში]] გაემგზავრა, სიმონ ბატონიშვილი ქართლის გამგედ დატოვა ([[1712]]-[[1716]]). მეფე [[იესე (ალიყული-ხანი)|იესეს]] დროსაც გამგედ იყო. შემდეგ თან გაჰყვა [[ვახტანგ VI]]-ს რუსეთში, სადაც გარდაიცვალა (დაკრძალულია ალექსანდრე ნეველის ლავრაში). სიმონ ბატონიშვილის განკარგულებითა და ხარჯით [[თბილისი|თბილისში]] დაისტამბა ერთ-ერთი პირველი ქართული ნაბეჭდი წიგნი „კურთხევანი“ ([[1713]]). მისივე აგებულია [[თბილისის წმინდა გიორგის კარის ეკლესია]]. სიმონ ბატონიშვილს ცოლად ჰყავდა [[ბარძიმ არაგვის ერისთავი]]ს ასული გულქანი ან გოუქან ({{lang-fr|Gouka au Goulkan}}). 1847 წელს მარი ბროსემ მის საფლავს მიაკვლია სვეტიცხოველში, რომელზეც გარდაცვალების თარიღად 1717 წელი ეწერა.<ref>[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851]</ref> == ლიტერატურა == {{ქსე|9|352|ნარსია გ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1683]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1740]] [[კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო]] [[კატეგორია:საქართველოს რეგენტები]] k26mput0ozu9m9a92d4y1aqai5np5vk 0 12074 5411012 5404743 2026-06-10T22:39:44Z ~2026-34452-82 184089 This is original coat of arms. Stop adding defective logo, otherwise court will discuss what to do when popular encyclopedia falsify historically important heraldry, that is also recognized as a symbol of national-level importance! 5411012 wikitext text/x-wiki {{გადამისამართება|თსუ}} {{განახლება}} {{უნივერსიტეტი |სახელი= ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |მშობლიური_სახელი = |ლათინური სახელი = Universitas Tphilisensis |სურათი= TSU Main Building in 2018 (2).jpg |დევიზი= |დამფუძნებლები=<li> '''[[ივანე ჯავახიშვილი]]'''</li><small> <li> [[კონსტანტინე აფხაზი]] </li> <li> [[გრიგოლ გველესიანი]]</li> <li>[[ექვთიმე თაყაიშვილი]]</li> <li>[[გიორგი ახვლედიანი]]</li> <li>[[შალვა ნუცუბიძე]]</li> <li>[[დიმიტრი უზნაძე]]</li> <li>[[გრიგოლ წერეთელი]]</li> <li>[[აკაკი შანიძე]]</li> <li>[[ანდრია რაზმაძე]]</li> <li>[[იოსებ ყიფშიძე]]</li> <li>[[კორნელი კეკელიძე]]</li> <li>[[პეტრე მელიქიშვილი]]</li></small> |დაფუძნდა= [[8 თებერვალი]], [[1918]] <br /><small>[ძვ. სტ. 26 იანვარი]</small> |ტიპი= საჯარო |endowment = |staff = |კოლეგია= |პრეზიდენტი= |პროვოსტი= |რექტორი= [[ჯაბა სამუშია]] |კანცლერი= [[ლაშა საღინაძე]] |დეკანი= |students = |undergrad = |postgrad = |bg_color=#e6f4fe |doctoral = |ქალაქი= [[თბილისი]] |შტატი= |ქვეყანა= [[საქართველო]] |კამპუსი= 11 |ფერები= |მასკოტი= |მეტსახელი=თსუ |კავშირები= |საიტი= https://www.tsu.ge/ |მისამართი= 0128, ი. ჭავჭავაძის გამზირი 1, თბილისი, საქართველო |ტელეფონი= +995 32 2250484 |coor = |ლოგო= TSU Logo.png }} '''ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი''' ('''თსუ''') — [[საქართველო]]ს უძველესი და უდიდესი [[უმაღლესი სასწავლებელი]]. დაარსდა [[1918]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]] [ძვ. სტ. [[26 იანვარი|26 იანვარს]]], [[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებლის]] ხსენების დღეს, [[თბილისი|თბილისში]], ძველი გიმნაზიის შენობაში. ამავე წლის 3 სექტემბერს ეწოდა — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ეს პირველი და ერთადერთი უნივერსიტეტი იყო იმ დროს მთელ [[კავკასია|კავკასიაში]]. ამჟამად თსუ-ს 7 ფაკულტეტზე 22 000-მდე სტუდენტი სწავლობს.<ref>{{cite web |url=https://www.tsu.ge/ka/page/%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%91 |title=უნივერსიტეტის შესახებ |accessdate=23.09.2025 |author= |date= |work= |publisher=თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |archiveurl= |archivedate= }}</ref> უნივერსიტეტს აქვს 7 ფაკულტეტი, 16 კვლევითი ინსტიტუტი და 85-მდე სასწავლო ლაბორატორია,<ref>{{cite web |url=https://tsu.ge/ka/scientific-relations/page/%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D-DSRD |title=სამეცნიერო ლაბორატორიები |accessdate=23.09.2025 |author= |date= |work= |publisher=თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |archiveurl= |archivedate= }}</ref> უმდიდრესი სამეცნიერო ბიბლიოთეკა (4 მილიონამდე წიგნითა და პერიოდული გამოცემით), 7 მუზეუმი, აგრეთვე, საკუთარი გამომცემლობა და სტამბა. უნივერსიტეტი გამოსცემს საკუთარ გაზეთს „თბილისის უნივერსიტეტი“. უნივერსიტეტს აქვს საკუთარი საერთო საცხოვრებელი.<ref>{{cite web |url=https://www.tsu.ge/ka/domitory |title=სტუდქალაქი |accessdate=23.09.2025 |author= |date= |work= |publisher=თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[1917]] შეიქმნა თბილისში ქართული უნივერსიტეტის დამფუძნებელი საზოგადოება, რომელმაც ითავა უნივერსიტეტის დაფუძნებაზე ზრუნვა. უნივერსიტეტის მთავარი დამფუძნებელი იყო ცნობილი ქართველი ისტორიკოსი, აკადემიკოსი [[ივანე ჯავახიშვილი]]. თანადამფუძნებლები იყვნენ: [[კონსტანტინე აფხაზი]], [[გრიგოლ გველესიანი]], [[ექვთიმე თაყაიშვილი]], [[გიორგი ახვლედიანი]], [[შალვა ნუცუბიძე]], [[დიმიტრი უზნაძე]], [[გრიგოლ წერეთელი]], [[აკაკი შანიძე]], [[ანდრია რაზმაძე]], [[იოსებ ყიფშიძე]], [[კორნელი კეკელიძე]] და [[პეტრე მელიქიშვილი]]. პროფესორი პეტრე მელიქიშვილი, მსოფლიო სახელის მქონე ქართველი ქიმიკოსი, რუსეთის საიმპერატორო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, ივანე ჯავახიშვილის წარდგენით, არჩეულ იქნა უნივერსიტეტის პირველ რექტორად. უნივერსიტეტის გახსნის დღეს მის ეზოში საზეიმო წირვა აღავლინა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა [[კირიონ II|კირიონმა]]. [[1922]] წლის 15 იანვარს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში შეიქმნა პოლიტექნიკური ფაკულტეტი, რომლის ბაზაზე [[1928]] წელს ჩამოყალიბდა [[საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი]]. [[1919]]–[[1926]] წლებში თსუ-ის რექტორი იყო ივანე ჯავახიშვილი. [[1926]] წელს, საბჭოთა რეჟიმის გადაწყვეტილებით, იგი გაათავისუფლეს რექტორის მოვალეობისგან. ამასთან, მას ხანგრძლივი დროით აეკრძალა მის მიერვე დაარსებულ უნივერსიტეტში ლექციების წაკითხვა. 1991 წლის 14 ოქტომბერს თსუ–ის რექტორად დაინიშნა [[როინ მეტრეველი]]. [[1992]] წელს მისი ძალისხმევით თსუ–მ ავტონომიური უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსი აღიდგინა (მართავს დიდი საბჭო), რაც [[1926]] წლის შემდეგ დაკარგული ჰქონდა. [[1992]] წლის [[18 აპრილი|18 აპრილს]] უნივერსიტეტის დიდმა საბჭომ როინ მეტრეველი თსუ-ის რექტორად აირჩია. პეტრე მელიქიშვილისა და ივანე ჯავახიშვილის შემდეგ როინ მეტრეველი პირველი არჩეული რექტორი იყო. 1946-1958 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი [[იოსებ სტალინი]]ს სახელობისა იყო.<ref>ენციკლოპედია „საქართველო“ სტატია: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ტ. 3 გვ. 601-606 ლიტ. გაიპარაშვილი ზ., უნივერსიტეტი, თბ. 2011</ref> [[1989]] წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს ივანე ჯავახიშვილის სახელი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |url=http://staff.ge/education_.php?id=25 |title=ი. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი // Staff.ge |accessdate=2011-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008044958/http://staff.ge/education_.php?id=25 |archivedate=2011-10-08 }}</ref> == ქართული უმაღლესი განათლების ისტორია == [[ფაილი:Тифлис.Выставка в Гимназии.1913г.jpg|მინი|გამოფენა ტფილისის გიმნაზიაში. 1913]] საქართველოს, რომლის საუკეთესო ტრადიციები განათლების სფეროში საყოველთაოდ იყო ცნობილი (ფაზისის ფილოსოფიისა და რიტორიკის სკოლა კოლხეთში ([[IV საუკუნე]]), [[გელათის აკადემია|გელათისა]] და [[იყალთოს აკადემია|იყალთოს]] აკადემიები (XII საუკუნე), სამონასტრო-საგანმანათლებლო ცენტრები [[პალესტინა|პალესტინაში]] (V საუკუნე), [[სირია|სირიაში]] (VI საუკუნე), [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]] (X-XI საუკუნეები), [[ბულგარეთი|ბულგარეთში]] (XI საუკუნე)), პოლიტიკურ-ეკონომიკური დაუძლურებისა და ბოლოს რუსეთის კოლონიად გადაქცევის შედეგად რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში აღარ გააჩნდა ეროვნული უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება. == თსუ-ის დაარსებისა და განვითარების ისტორია == [[ფაილი:TSU Founding Professors.jpg|thumbnail|300px|უნივერსიტეტის პირველი პედაგოგები]] [[File:TSU Silver Coin.png|thumbnail|300px|საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ უნივერსიტეტის 100 წლის საიუბილეო თარიღისადმი მიძღვნილი საკოლექციო მონეტა]] ერთ-ერთი პირველი ნაბიჯი, რომელიც [[ქართველები|ქართველმა ხალხმა]] გადადგა [[მეოცე საუკუნე|მეოცე საუკუნის]] დასაწყისში, [[საქართველო|საქართველოს]] მიერ ეროვნული დამოუკიდებლობის მოპოვებისა და ეროვნული დემოკრატიული სახელმწიფოს გამოცხადებამდე, სწორედ თბილისში ეროვნული უნივერსიტეტის შექმნა იყო. შემდგომ ბოლშევიკურ და კომუნისტურ პერიოდში, მიუხედავად თავსმოხვეული იდეოლოგიისა და მკაცრი ცენზურისა, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა შეძლო ეროვნული სულისკვეთების შენარჩუნება, ზოგადსაკაცობრიო იდეალებისადმი მსახურება, აღზარდა ეროვნული ინტელიგენციის საუკეთესო წარმომადგენლები, ჩამოაყალიბა საყოველთაოდ ცნობილი სამეცნიერო სკოლები მათემატიკაში, [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგი]]აში, [[ფილოსოფია]]ში, [[ენათმეცნიერება]]ში, [[ისტორია]]ში, [[აღმოსავლეთმცოდნეობა]]ში. თსუ-მ საფუძველი ჩაუყარა საქართველოში მრავალი უმაღლესი სასწავლებლის და [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] შექმნას. 1917 წელს [[ცარიზმი]]ს დამარცხებამ და [[თებერვლის რევოლუცია]]მ შესაძლებელი გახადა [[რუსეთის იმპერია]]ში არარუსულენოვანი უნივერსიტეტის დაარსება. [[ივანე ჯავახიშვილი|ივანე ჯავახიშვილმა]] პეტერბურგში დააარსა საინიციატივო ჯგუფი, ხოლო მაისის დასაწყისში ჩავიდა თბილისში, სადაც ჩაიტანა უკვე მზა წესდება და დახმარებისთვის ექვთიმე თაყაიშვილს მიმართა. 12 მაისს ჯავახიშვილმა და თაყაიშვილმა გამართეს დამფუძნებელი კრების პირველი სხდომა, სადაც საპატიო თავმჯდომარედ [[პეტრე მელიქიშვილი]] აირჩიეს. დაარსების სავარაუდო თარიღად 1918 წლის დასაწყისი განისაზღვრა. დამფუძნებელმა საზოგადოებამ შექმნა ორი კომისია: აკადემიური და ფინანსური. ფინანსურს დაეკისრა უნივერსიტეტის დაარსებისთვის სახსრების მოზიდვა, ხოლო აკადემიურს — მეცნიერული ორგანიზაციისთვის ზრუნვა. აკადემიურ კომისიაში შევიდნენ: პ. მელიქიშვილი, ივ. ჯავახიშვილი, ე. თაყაიშვილი, ი. ყიფშიძე, ა. შანიძე, შ. ნუცუბიძე, ფ. გოგიჩაიშვილი, კ. კეკელიძე, დ. უზნაძე, ა. რაზმაძე. კომისიამ სხვადასხვა დროს 9 სხდომა ჩაატარა. 1917 წლის 26 ნოემბრის სხდომაზე გადაწყდა, რომ თავდაპირველად დაარსებულიყო ერთი — სიბრძნისმეტყველების ანუ ფილოსოფიური ფაკულტეტი, რომელსაც შემდეგ მიემატებოდა სხვები. 1918 წლის 13 იანვარს შედგა უნივერსიტეტის პირველი სხდომა, სადაც რექტორად ივანე ჯავახიშვილის არჩევა სურდათ, თუმცა ამ უკანასკნელმა უარი განაცხადა და რექტორად [[პეტრე მელიქიშვილი]] აირჩიეს. მიუხედავად ამისა, ფაქტობრივი რექტორი მაინც ჯავახიშვილი იყო, რადგან მელიქიშვილი არაფერს წყვეტდა უმისოდ. 1918 წლის 26 იანვარს კი უნივერსიტეტი საზეიმოდ გაიხსნა. იმავე წლის 3 სექტემბერს უნივერსიტეტი სახელმწიფო უნივერსიტეტად გამოცხადდა. ==თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორთა სია== #[[პეტრე მელიქიშვილი]] — 1918/I - 1919/XII #[[ივანე ჯავახიშვილი]] — 1919/XII -1926/VI #[[თევდორე ღლონტი]] — 1926/IX - 1928/IX #[[მალაქია ტოროშელიძე]] — 1928/IX - 1930/IX #[[ივანე ვაშაყმაძე]] — 1930/I - 1931/IX #[[ალექსანდრე ერქომაიშვილი]] — 1931/X - 1932/XII #[[ლევან აღნიაშვილი]] — 1933/IV - 1935/VI #[[კარლო ორაგველიძე]] — 1935/VI - 1937/VI #[[გიორგი კიკნაძე]] — 1937/VII - 1938/IX #[[დავით ყიფშიძე]] — 1938/X - 1942/II #[[ალექსანდრე ჯანელიძე]] — 1942/II - 1945/VII # [[ნიკოლოზ კეცხოველი]] — 1945/VII - 1953/VI # [[ილია ვეკუა]] — 1953/VII - 1953/IX, 1966/IV - 1972/IV #[[ერმილე ბურჭულაძე]] — 1953/IX - 1954/IX #[[ვიქტორ კუპრაძე]] — 1954/IX - 1958/III #[[გიორგი ძოწენიძე]] — 1958/IV - 1959/III #[[ევგენი ხარაძე]] — 1959/III - 1966/III #[[დავით ჩხიკვიშვილი]] — 1972/V - 1980/II #[[ვაჟა ოკუჯავა]] — 1980/III - 1985/IX #[[ნოდარ ამაღლობელი]] — 1985/IX - 1991/VIII #[[თამაზ გამყრელიძე]] — 1991/VIII - 1991/IX #[[ოთარ ჯაფარიძე (ისტორიკოსი)|ოთარ ჯაფარიძე]] — 1991/IX - 1991/X #[[როინ მეტრეველი]] — 1991/X - 2004/X #[[რუსუდან ლორთქიფანიძე]] — 2004/XII - 2006/IV #[[გიორგი ხუბუა]] — 2006/IV - 2010/VIII #[[ალექსანდრე კვიტაშვილი]] — 2010/VIII - 2013/VII #[[ვლადიმერ პაპავა]] — 2013/VII - 2016/III #[[დარეჯან თვალთვაძე]] (მოვალეობის შემსრულებელი) — 2016/IV - 2016/IX #[[გიორგი შარვაშიძე (რექტორი)|გიორგი შარვაშიძე]] — 2016/IX - 2022/X #[[ჯაბა სამუშია]] ({{Comment|მ/შ|მოვალეობის შემსრულებელი}}; 2022/X - 2022/XII) — 2022/XII-დან [[საბჭოთა კავშირი]]ს დაშლისა და საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ცხოვრებაში ახალი ერა დაიწყო. მას დაეკისრა ერის სულიერებაზე ზრუნვის, ეროვნული თვითშეგნების გაღრმავების ისტორიული მისია. ამასთან მის ძირითად გამოკვეთილ მიზანს კვლავ წარმოადგენს საქართველოში თავისუფალი დემოკრატიული საზოგადოების ჩამოყალიბებისათვის ხელშეწყობა, კულტურისა და მეცნიერების განვითარება, ერის ცივილიზაციის დონის ამაღლება. ამიტომ, დღესაც ქართველი ხალხი თბილისის უნივერსიტეტს სიყვარულით და პატივისცემით მეცნიერების წმინდა ტაძარს უწოდებს. უნივერსიტეტი საზეიმოდ გაიხსნა [[1918]] წლის 26 იანვარს, — საქართველოს მეფის, [[დავით IV|დავით აღმაშენებლის]] ხსენების დღეს. მისივე სახელობის ეკლესია უნივერსიტეტის ბაღში [[1995]] წლის [[5 სექტემბერი|5 სექტემბრიდან]] შეუდგა მსახურებას. [[1989]] წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს მისი დამაარსებლის ივანე ჯავახიშვილის სახელი მიენიჭა. უნივერსიტეტის პირველ რექტორად პროფესორთა კოლეგიამ ცნობილი ქიმიკოსი, ღვაწლმოსილი პროფესორი [[პეტრე მელიქიშვილი]] აირჩია. თავიდან მუშაობას შეუდგა ერთადერთი ფაკულტეტი — სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი საენათმეცნიერო, საისტორიო და ფილოსოფიური დარგებით. პირველი ლექცია, რომელიც [[1918]] წლის [[30 იანვარი|30 იანვარს]] შედგა, ცნობილმა ქართველმა [[ისტორიკოსი|ისტორიკოსმა]] [[ივანე ჯავახიშვილი|ივანე ჯავახიშვილმა]] წაიკითხა. პროფესორ-მასწავლებელთა რაოდენობა [[1918]] წლის დასაწყისისათვის 18 კაცს ითვლიდა. სწავლას შეუდგა 369 სტუდენტი და 89 თავისუფალი მსმენელი. უნივერსიტეტის პირველი გამოშვება შედგა [[1922]] წელს. ამ წელს თსუ დაამთავრეს [[სიმონ ჯანაშია]]მ, [[ვარლამ თოფურია]]მ, [[არნოლდ ჩიქობავა]]მ, [[შალვა ამირანაშვილი|შალვა ამირანაშვილმა]], [[ლევან მუსხელიშვილი|ლევან (ლენკო) მუსხელიშვილმა]] და შემდგომში გამოჩენილმა სხვა მეცნიერებმა. == არქიტექტურა == [[ფაილი:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შენობა 1918 წელს.jpg|300პქ|მინი|თსუ-ის პირველი კორპუსის შენობა 1918 წელს]] [[ფაილი:Tbilisi State University building in 1920s.jpg|მინი|300პქ|უნივერსიტეტის პირველი კორპუსი გახსნის პერიოდში]] მთავარი კორპუსის ოთხსართულიანი შენობა, [[რენესანსი|რენესანსული]] არქიტექტურის მოტივებს ეფუძნება. მთავარი ფასადის ცენტრალურ ნაწილს გუმბათით დასრულებული შვერილი წარმოადგენს, რომელიც რუსტრირებული და გიგანტური კორინთული პილასტრებითაა გაფორმებული. ფართო კიბისა და სიმეტრიული პანდუსის კომპოზიცია ფასადს პარადულობას ანიჭებს. შენობის ხუროთმოძღვარია პირველი ქართველი [[არქიტექტორი]], რომელსაც აკადემიური განათლება ჰქონდა მიღებული — სიმონ კლდიაშვილი, მშენებლობის ორგანიზატორი კი — ცნობილი ქართველი პედაგოგი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე ნიკოლოზ ცხვედაძე. ბიბლიოთეკის დარბაზსა და [[ივანე ჯავახიშვილი|ივ. ჯავახიშვილის]] სახელობის აუდიტორიაში მხატვარ [[გია ბუღაძე|გ. ბუღაძის]] მიერ 2001 წელს შესრულებული მოხატულობაა.<ref>{{Cite web |url=http://www.tbilisi.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=104&info_id=797 |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2011-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110819142535/http://www.tbilisi.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=104&info_id=797 |archivedate=2011-08-19 }}</ref> 1940 წელს მ. შავიშვილის პროექტით აგებული უნივერსიტეტის II კორპუსი, რომელიც ილია ჭავჭავაძის გამზირის პლასტიკურ მოხაზულობას მიჰყვება, თავისი მასშტაბით, არქიტექტურული მორთულობითა და ფერით მთავარ კორპუსს ეხამება. == უნივერსიტეტი ამჟამად == საუნივერსიტეტო საქმიანობის გარდაქმნის მნიშვნელოვანი ეტაპი [[1994]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] დაიწყო, როცა დიდმა სამეცნიერო საბჭომ მიიღო „საუნივერსიტეტო განათლების რეფორმის კონცეფცია“, რომლის საფუძველზეც უნივერსიტეტი [[1994]] წლიდან სრულად გადავიდა სწავლების ორსაფეხურიან ფორმაზე (ეტაპობრივი გადასვლა [[1992]] წლიდან დაიწყო) და ერთიან ევროპულ საგანმანათლებლო სივრცეში ინტეგრირებისკენ გადადგა ნაბიჯი. რეფორმის I ეტაპის დასასრულს, [[2005]] წლის დამდეგს, უნივერსიტეტში ფუნქციონირებდა 22 ფაკულტეტი 184 კათედრით, 8 ფილიალი 46 ფაკულტეტით, 3 სამეცნიერო-კვლევითი და სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი, 81 სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორია და ცენტრი, 161 სასწავლო ლაბორატორია და კაბინეტი, კლინიკური საავადმყოფო და დიაგნოსტიკური ცენტრი, გამომცემლობა, სტამბა, ბიბლიოთეკა 3640693 ერთეული წიგნადი ფონდით, საერთო საცხოვრებელი 5 კორპუსით. მუშაობდა 95 საგანმანათლებლო პროგრამა ბაკალავრიატში, 194 მაგისტრატურაში და 16 ერთსაფეხურიან სწავლებაზე. ქართულ უნივერსიტეტში დაფუძნდა არაერთი საქვეყნოდ აღიარებული სამეცნიერო სკოლა: მათემატიკის ([[ანდრია რაზმაძე]], [[ნიკოლოზ მუსხელიშვილი]], [[ილია ვეკუა]], [[ვიქტორ კუპრაძე]], [[არჩილ ხარაძე]], [[ანდრია ბიწაძე]] და სხვ.), ფიზიკის ([[რაჟდენ ხუციშვილი]], [[ელეფთერ ანდრონიკაშვილი]], [[მათე მირიანაშვილი]], [[ვაგან მამასახლისოვი]], [[გივი ხუციშვილი]] და სხვ.), ქიმიის ([[პეტრე მელიქიშვილი]], [[შალვა ცინცაძე]], [[პეტრე ქომეთიანი]] და სხვ.), ფსიქოლოგიის ([[დიმიტრი უზნაძე]], [[რევაზ ნათაძე]], [[ფატი ხუნდაძე]] და სხვ.), ფიზიოლოგიის ([[ივანე ბერიტაშვილი]], [[დიმიტრი გედევანიშვილი]] და სხვ.), ისტორიოგრაფიის ([[ივანე ჯავახიშვილი]], [[სიმონ ჯანაშია]], [[ნიკოლოზ ბერძენიშვილი]], [[შოთა მესხია]], [[ვარლამ დონდუა]] და სხვ.), ლიტერატურათმცოდნეობის ([[კორნელი კეკელიძე]] და სხვ.), ქართული ფილოსოფიის ([[შალვა ნუცუბიძე]], [[სერგი დანელია]], [[მოსე გოგიბერიძე]] და სხვ.), ხელოვნებათმცოდნეობის ([[გიორგი ჩუბინაშვილი]], ნიკოლოზ ჩუბინაშვილი, [[შალვა ამირანაშვილი]] და სხვ.), ქართული ენათმეცნიერების ([[აკაკი შანიძე]], [[გიორგი ახვლედიანი]], [[კარპეზ დონდუა]], [[ვარლამ თოფურია]] და სხვ.), იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების ([[არნოლდ ჩიქობავა]], [[ქეთევან ლომთათიძე]] და სხვ.), კლასიკური ფილოლოგიის ([[გრიგოლ წერეთელი]] , [[სიმონ ყაუხჩიშვილი]] და სხვ.), აღმოსავლეთმცოდნეობის ([[გიორგი წერეთელი (ენათმეცნიერი)|გიორგი წერეთელი]], [[სერგი ჯიქია]], [[მაკარ ხუბუა]], [[ვლადიმერ ფუთურიძე]], [[ვალერიან გაბაშვილი]], [[კონსტანტინე წერეთელი]], [[მზია ანდრონიკაშვილი]] და სხვ.). ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კათედრებზე და სამეცნიერო კვლევით ქვედანაყოფებში ინტენსიურად მიმდინარეობს ასპირანტებისა და სამეცნიერო ხარისხის მაძიებელთა მომზადება; ფუნქციონირებს სამეცნიერო ხარისხების მიმნიჭებელი 26 საკვალიფიკაციო საბჭო მეცნიერების თითქმის ყველა დარგში. [[1994]] წელს, 64 წლის შემდეგ, უნივერსიტეტის წიაღში დაბრუნდა უმაღლესი სამედიცინო განათლება, აღდგა საუნივერსიტეტო სამედიცინო განათლების ტრადიცია — ჯერ გაიხსნა მედიცინის სპეციალობა ბიოლოგიისა და მედიცინის ფაკულტეტზე, 2000 წელს კი მედიცინის ფაკულტეტი დამოუკიდებელ ერთეულად ჩამოყალიბდა. შეიქმნა საუნივერსიტეტო კლინიკების ასამბლეა, რომლის სასწავლო ბაზები გამოირჩევა მძლავრი მატერიალურ-ტექნიკური აღჭურვილობითა და მაღალკვალიფიციური სამეცნიერო-ინტელექტუალური პოტენციალით, გაიხსნა ჯანდაცვის მეცნიერებათა მართვის ცენტრი და უწყვეტი სამედიცინო განათლების დეპარტამენტი, შეიქმნა მედიცინის დარგის მზრუნველთა საბჭო, სამედიცინო ინფორმაციის სამსახური. პროფესორ-მასწავლებელთა და თანამშრომელთა ჯანმრთელობის დაცვის სამსახურშია უნივერსიტეტის დიაგნოსტიკური ცენტრი. [[1999]] წელს დაარსდა „კავკასიის ბიზნესის სკოლა“. იგი ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრისა და მაგისტრის პროგრამების ფარგლებში ამზადებს სპეციალისტებს. სკოლა დააფუძნა კონსორციუმმა, რომელშიც შედიან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი და ჯორჯიის შტატის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ატლანტაში ([[აშშ]]). უნივერსიტეტთან [[1923]] წლიდან არსებობს სტამბა, [[1933]] წლიდან – გამომცემლობა.<ref>{{cite web |url=https://tsu.ge/ka/publishing-house |title=გამომცემლობა |accessdate=23.09.2025 |author= |date= |work= |publisher=თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |archiveurl= |archivedate= }}</ref> [[1933]] წელს შეიქმნა უნივერსიტეტის არქივი. [[1919]] წლიდან დარგების მიხედვით გამოდის სამეცნიერო კრებული „თბილისის უნივერსიტეტის შრომები“, [[1996]] წლიდან მოქმედებს პროგრამა „სახელმძღვანელოები სტუდენტებისათვის“. უნივერსიტეტს გააჩნია ორი ყოველკვირეული გაზეთი, „თბილისის უნივერსიტეტი“ (გამოდის [[1927]] წლიდან) და „ქართული უნივერსიტეტი“ (გამოდის [[1998]] წლიდან). [[2006]] წლის აპრილიდან უნივერსიტეტის სტუდენტებსა და პროფესორ-მასწავლებლებს მიეცათ შესაძლებლობა მონაწილეობა მიიღონ განათლების სექტორში განვითარებადი, ფინანსური და სოციალური მხარდაჭერის პროგრამაში, რომელიც ხორციელდება [[განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირი|განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირის]] მიერ. განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირი, რომელიც დაფუძნდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, დღეს წარმატებით ვითარდება, როგორც უნივერსიტეტთა და სკოლათაშორისი რესპუბლიკური პროგრამა. [[2015]] წლიდან უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს წიგნის მაღაზიათა ქსელი „Scripta Manent“.<ref>{{cite web |url=https://tsu.ge/ka/scripta-manent |title=თსუ წიგნის მაღაზია |accessdate=23.09.2025 |author= |date= |work= |publisher=თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |archiveurl= |archivedate= }}</ref> == კვლევითი საქმიანობა == [[თბილისი|თბილისის]] უნივერსიტეტში მიმდინარეობს ფუნდამენტური და გამოყენებითი ხასიათის პრობლემების კვლევა. უნივერსიტეტის [[ილია ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტი|ი. ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტში]] თეორიული შედეგების საფუძველზე ტარდება ბუნების მოვლენებისა და სახალხო მეურნეობაში წამოჭრილი ამოცანების მათემატიკური მოდელირება და რიცხვითი რეალიზაცია კომპიუტერების გამოყენებით. მაღალი ენერგიების ფიზიკის ინსტიტუტის სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობის ძირითადი მიმართულებებია მაღალი ენერგიების არეში ნუკლონებსა და ბირთვებთან ელემენტარული ნაწილაკების ურთიერთქმედების ექსპერიმენტული კვლევა, ამაჩქარებლებზე მიღებული ინფორმაციის დამუშავების ახალი სისტემების შექმნა, თეორიული კვლევები ველის კვანტური თეორიის, ელემენტარული ნაწილაკებისა და ატომბირთვის ფიზიკაში. უკანასკნელ ხანს, გარდა ფუნდამენტური გამოკვლევებისა, მეცნიერთა ნაწილმა გამოყენებითი სამუშაოების შესრულებაზე გადაიტანა აქცენტი და მნიშვნელოვან წარმატებებსაც მიაღწია, შეიქმნა არაერთი საყურადღებო პროექტი, შემუშავდა რეკომენდაციები, მიღებულია კონკრეტული შედეგები, რომელთა დანერგვა უთუოდ მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს ქართული მეცნიერების წინსვლის, ქვეყნის ეკონომიკის განვითარების საქმეში. ყურადღება მახვილდება საქართველოს ბუნებრივი რესურსების შესწავლასა და მათი პრაქტიკული გამოყენების გზების ძიებაზე, ეკოლოგიური საკითხების კვლევაზე. ამა თუ იმ პრობლემატიკის შესწავლისა თუ დამუშავებისას გათვალისწინებულია რეგიონალური და ეროვნული თავისებურებანი, ისტორიული ტრადიციები, პერსპექტივები. == საერთაშორისო კავშირები == თბილისის უნივერსიტეტი ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა განვითარების საყოველთაოდ აღიარებული ცენტრია. სისტემატური ხასიათი მიიღო უნივერსიტეტელ ქართველოლოგთა მიერ საზღვარგარეთის სამეცნიერო ცენტრებში ლექციების კითხვამ, საერთაშორისო სიმპოზიუმებში მონაწილეობამ, უცხოეთში სტატიებისა და მონოგრაფიების გამოქვეყნებამ. 1978 წლიდან ქ. იენაში გერმანულ ენაზე ყოველწლიურად გამოდიოდა ივ. ჯავახიშვილის სახ. თბილისის და იენის ფრიდრიხ შილერის სახ. უნივერსიტეტების ერთობლივი სამეცნიერო ჟურნალი „[[გეორგიკა (იენა)|გეორგიკა]]“. 1991 წლიდან „გეორგიკა“ ქ. კონსტანცაში (გერმანია) გამოდის ოთხი უნივერსიტეტის – თბილისის, იენის, ზაარბრუკენისა და კონსტაცის უნივერსიტეტების – თანამშრომლობით. 1999 წლიდან კლასიკური ფილოლოგიის, ბიზანტინისტიკის და ნეოგრეცისტიკის ინსტიტუტი, რომელიც საქართველოსა და საბერძნეთის ხელისუფლების, სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრებისა და ინტელიგენციის მხარდაჭერით შეიქმნა 1997 წელს, გამოსცემს საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალს „PHASIS“.<ref>{{cite web |url=https://tsu.ge/ka/page/The-journal--Phasis-_ |title=ჟურნალი „ფაზისი“ |accessdate=23.09.2025 |author= |date= |work= |publisher=თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |archiveurl= |archivedate= }}</ref> თბილისის უნივერსიტეტში არაერთი საერთაშორისო კონფერენცია და სიმპოზიუმი ჩატარდა. აღსანიშნავია ფსიქოლოგთა საერთაშორისო კონფერენციები (1979, 1986), ქართული ხელოვნების სიმპოზიუმები (II – 1977 წ., IV – 1983 წ., VI –1989 წ.), საერთაშორისო კონფერენციები რუსული ენისა და ლიტერატურის სწავლების (1980 წ., 1984 წ., 1988 წ.), გერმანული ლიტერატურის (1983 წ., 1989 წ.), კლასიკური ფილოლოგიის (1969 წ., 1975 წ., 1980 წ.,1990 წ., 1995 წ., 1996 წ.), რელიგიისა და ეთიკის (1990 წ.), საერთაშორისო კერძო სამართლის (1985 წ.) საკითხებზე, ქართველოლოგიური საერთაშორისო სიმპოზიუმები ( I -1987 წ., II – 1988 წ., III – 1995 წ.). სამეცნიერო მუშაობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას წარმოადგენს და მდიდარი ტრადიციები აქვს [[კავკასიოლოგია|კავკასიოლოგიას]]. 1998 წლიდან გამოდის საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალი ჩაუცასიცა. უკანასკნელ წლებში ჩატარდა კავკასიოლოგთა სამი საერთაშორისო კონფერენცია ისეთ აქტუალურ საკითხებზე, როგორიცაა: კავკასია მსოფლიო ისტორიულ კონტექსტში (1996 წ.), მშვიდობიანი კავკასია (1998 წ.), კავკასია ათასწლეულთა მიჯნაზე (2000 წ.). თანამედროვეობის უმნიშვნელოვანეს პრობლემებს მიეძღვნა უნივერსიტეტში ჩატარებული საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციები: „კავკასია, დემოკრატიზაციის პრობლემები“ (1995 წ.), „სამართლის რეფორმა საქართველოში“ (1995 წ.), „საუნივერსიტეტო რეფორმა საქართველოში“ (1995 წ.), „ელინისტიკა საუკუნეთა მანძილზე“ (2000 წ.). ყოველ ზაფხულს ტარდება სკოლა-სემინარები უცხოელი ქართველოლოგებისათვის. თბილისის უნივერსიტეტს მჭიდრო პარტნიორული ურთიერთობა აქვს მსოფლიოს მრავალ სამეცნიერო-პედაგოგიურ ცენტრთან. ესენია: ზაარლანდის, ბამბერგის, გიოტინგენის, ბრემენის, კოტბუსის და იენის უნივერსიტეტები (გერმანია); ემორის უნივერსიტეტი, ჯორჯიის უნივერსიტეტი, ბრევარდის, ველსლის, მაუნთ ჰოლუოკის და ვილიამს კოლეჯები (აშშ); სენტ მერის უნივერსიტეტი (კანადა); ვარშავისა და ლოძის უნივერსიტეტები (პოლონეთი); მალაგის და სალამანკას უნივერსიტეტები (ესპანეთი); ნანტის, პარიზ 8, პარიზ 13, გრენობლის, ტულონის და ინალკოს უნივერსიტეტები (საფრანგეთი); ბრისტოლის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ბრენელის და ლონდონის უნივერსიტეტები (დიდი ბრიტანეთი); ბუდაპეშტის ეტვეშ ლორანდის სახელობის უნივერსიტეტი (უნგრეთი); ბილკენტის, ტრაბზონის შავი ზღვის და ანკარის უნივერსიტეტები (თურქეთი); პალერმოს, რომის და საპიენცას, პიზას და ვენეციის უნივერსიტეტები (იტალია); ათენის პირეუსის, იოანინას და თესალონიკის უნივერსიტეტები (საბერძნეთი); ბირთვული ფიზიკის საერთაშორისო ცენტრი (შვეიცარია); ორხუსის უნივერსიტეტი (დანია); ბუქარესტის უნივერსიტეტი (რუმინეთი); ვენის უნივერსიტეტი (ავსტრია); თეირანისა და გილანის უნივერსიტეტები (ირანი); კაიროს უნივერსიტეტი (ეგვიპტე); ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაცია, ევრაზიის უნივერსიტეტების ასოციაცია, იუნესკო, ევროსაბჭოს და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციები; ყოფილი საბჭოთა კავშირის არაერთი უნივერსიტეტი და სამეცნიერო ცენტრი, კერძოდ, მოსკოვის, სანქტ-პეტერბურგის, კიევის, ოდესის, ერევნის, ბაქოს და სხვა უნივერსიტეტები. უნივერსიტეტში არსებობს უცხოელ მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა საპატიო დოქტორად არჩევის ტრადიცია. == ფაკულტეტები == # ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი # ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი # იურიდიული ფაკულტეტი # ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტი # ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტი # მედიცინის ფაკულტეტი # სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი ==ლიტერატურა== *''[[ექვთიმე თაყაიშვილი]]'', რჩეული ნაშრომები ტ. I გვ.414-418 — თბილისი, 1968 == რესურსები ინტერნეტში == {{Commonscat|Tbilisi State University}} * [http://www.tsu.ge/ თსუ-ს ოფიციალური საიტი]. * [http://www.mes.gov.ge საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010153022/http://mes.gov.ge/ |date=2017-10-10 }}. == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{საქართველოს უნივერსიტეტები}} {{თსუ-ს დამფუძნებლები}} {{თსუ-ის რექტორები}} {{თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტები}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]] [[კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით]] asoc5gkija43wfzaxbrrkvnwof2snl6 0 13064 5410574 5407952 2026-06-10T12:06:10Z Surprizi 14671 /* მოხატულობა */ 5410574 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = სვეტიცხოველი | სურათი = Svetitskhoveli Cathedral in Georgia, Europe.jpg | infobox_width = 300px | წარწერა = | რაიონი = [[მცხეთის მუნიციპალიტეტი]] | ადგილმდებარეობა = ქ. [[მცხეთა]] | ხუროთმოძღვარი = [[არსუკისძე]] | ქვეყანა = {{GEO}} | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = | ხუროთმოძღვრული_სტილი = ჯვარ-გუმბათოვანი | სტატუსი = მოქმედი | თარიღდება = XI ს. | რელიგიური_წევრობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია]] | რუკა_ტიპი = საქართველო | რუკა_ზომა = 250 | გრძედი = 44.7208 | განედი = 41.8425 | გეო = {{coord|41|50|33|N|44|43|15|E|}} | რუკა_წარწერა = | გეგმა = | გეგმა_ზომა = 250px | გეგმა_წარწერა = | ვიკისაწყობი = }} '''სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი''' — [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] მთავარი საპატრიარქო საკათედრო ტაძარი, საქართველოს დედა-ტაძარი, საქართველოს [[კათოლიკოსი|კათოლიკოს]]-[[პატრიარქი|პატრიარქთა]] [[ინთრონიზაცია|ინთრონიზაციის]] ([[აღსაყდრება|აღსაყდრების]]) ადგილი, შუა საუკუნეების საქართველოს მრავალი [[მეფე|მეფის]], მათი ოჯახის წევრების და პატრიარქთა საკრძალავი, XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ერთ-ერთი ოთხ დიდ კათედრალთაგან ([[ოშკი]], [[ბაგრატის ტაძარი]], [[ალავერდი (მონასტერი)|ალავერდი]])<ref>[https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ]</ref>. მდებარეობს [[თბილისი]]დან 20 კმ დაშორებით, ქალაქ [[მცხეთა]]ში. სვეტიცხოველში დაკრძალულია [[უფლის კვართი]] და [[ელია წინასწარმეტყველი|წმ. ელია წინასწარმეტყველის]] მოსასხამი. [[იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში|იუნესკოს]] მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. == ისტორია == სვეტიცხოველი ყველაზე დიდი ისტორიული საეკლესიო ნაგებობაა საქართველოში დღემდე გადარჩენილთა შორის. იგი საუკუნეთა მანძილზე ქრისტიანული საქართველოს სარწმუნოებრივ ცენტრს წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ IV საუკუნეში გაქრისტიანებულ [[მირიან III|მირიან]] მეფეს [[წმინდა ნინო]]ს რჩევით აქ პირველი ეკლესია აუშენებია, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. [[1970]]-[[1971]] წლებში სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოთა ჩატარების დროს (ხელმძღვანელი არქიტექტორი ვ. ცინცაძე) მიკვლეულ იქნა მისი საძირკვლის კვალი. ასევე მთლიანად შემოიხაზა იმ ბაზილიკის გეგმა, რომელიც აქვე ააშენა, წმ. ნინოს ეკლესიის დანგრევის შემდეგ, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალმა]] V საუკუნის II ნახევარში. XI საუკუნეში დაზიანებული ბაზილიკის ადგილზე ქართლის კათალიკოსმა [[მელქისედეკ I|მელქისედეკმა]] ახალი ტაძარი ააგო. მან ხუროთმოძღვრად [[არსუკისძე]] მიიწვია. მშენებლობა [[1010]] წელს დაიწყო და [[1029]] წელს დამთავრდა. თავისი არსებობის მანძილზე სვეტიცხოველი არაერთხელ გადაკეთებულა. [[1283]] წელს ტაძარი მიწისძვრამ დააზიანა. XIV საუკუნეში [[გიორგი ბრწყინვალე]]მ აღადგინა ტაძრის გუმბათი. იმავე საუკუნის ბოლოს „იავარჰყვეს სპათა ლანგ-თემურისათა“ — მოანგრიეს დასავლეთის მკლავის ბურჯები, დააქციეს გუმბათის ყელი, მაგრამ მთელი ნაგებობის დანგრევა მაინც ვერ შესძლეს. XV საუკუნის დასაწყისში მეფე [[ალექსანდრე I დიდი|ალექსანდრე დიდმა]] ტაძარი კაპიტალურად შეაკეთებინა. [[1656]] წელს [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ მეფისა]] და [[მარიამ დადიანი|მარიამ დედოფლის]] თაოსნობით კვლავ აღადგინეს გუბათის ყელი. 1813 წლის 30 ოქტომბერს ექზარქოს [[ვარლამი (ერისთავი)|ვარლაამის]] დროს განახლებულ იქნა სვეტიცხოვლის კარიბჭე, რასაც ადასტურებს ეპიგრაფიკული წარწერა. 1826 წლის 1 მაისს ჩამოიქცა სვეტიცხოვლის გალავანში არსებული სამრეკლო, ნანგრევებში მოყვა გალავნის კედელთან მდგარი საცხოვრებელი სახლი, რის შედეგადაც დაიღუპა 8 წლის ბავშვი. 1827 წელს თბილისის სამხედრო გუბერნატორმა, გენერალმა სიპიაგინმა, რუსეთის იმპერიის მთავარი შტაბის უფროსს წარუდგინა მოხსენება – გორისა და დუშეთის მაზრებში შექმნილი მდგომარეობის მიმოხილვა. გუბერნატორი ხაზგასმით აღნიშნავდა, რომ ხსენებულ მაზრებში სერიოზულად იყო დაზიანებული ეკლესიები, მათ შორის სვეტიცხოველიც. 1828 წლის 30 იანვარს, რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოს, მიტროპოლიტ იონას დაევალა საქართველოში არსებული ტაძრების მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Святейщего Синода на имя Экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30 января 1828 года</ref> 1828 წლის 28 თებერვალს მიტროპოლიტმა იონამ წმინდა სინოდს ჩააბარა ანგარიში საქართველოში საეკლესიო ვითარების შესახებ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669, "о возобнавлении Мцхетского собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 1828 წლის 24 მაისს რუსეთის წმინდა სინოდის ბრძანებულებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა შეედგინათ სვეტიცხოვლის ტაძრის არსებული გეგმა, გადაეხატათ ფასადები და ასევე წარედგინათ ნახაზების სახით ტაძრის საბოლოო მდგომარეობა თავისი ხარჯთაღრიცხვით.<ref>Указ Святейщего Правительствующаго Синода, от 24 мая 1828 года, №4851</ref> 1833 წელს საქართველოს ეგზარქოსის, მთავარეპისკოპოს [[ევგენი (ბაჟენოვი)|ევგენის]] მიერ წმინდა სინოდისთვის წარდგენილი იყო სვეტიცხოვლის განახლებისა და ახალი სამრეკლოს აშენების ხარჯთაღრიცხვები და გეგმა-ანახაზები. სვეტიცხოვლის რესტავრაციის პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაცია შეადგენილი იყო ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669. Часть I, стр. 19</ref> საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ ყორღანოვის შედგენილ პროექტში აღმოაჩინა რიგი უზუსტობები, რომელთა აღმოფხვრა დაავალა სინოდალური კანტორის არქიტექტორს [[ფრანსუა რიპარი|ფ. რიპარს]]. 1837 წელს სვეტიცხოვლის განახლება წმინდა სინოდის თანხმობით, საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ გადასცა „საჯარო ვაჭრობით“ (ტენდერში) გამარჯვებულ თბილისის მოქალაქეს – ხეჩო დარჩილოვს, რომელმაც განახლებაში ყველაზე დაბალი 28696 მანეთი მოითხოვა მოიჯარადრის უფლების მოპოვებისთვის და სამუშაოსაც შეუდგა. არსებული წესის მიხედვით, ხეჩო დარჩილოვმა გირაოში ჩადო მისი კუთვნილი 2 საცხოვრებელი სახლი და დუქანი თბილისში, ასევე, სხვა უძრავი ქონება. 1837 წლის 14 ივნისს გაფორმებული კონტრაქტის მიხედვით, სარესტავრაციო სამუშაოები 3 წლის განმავლობაში უნდა დასრულებულიყო. აქედან პირველ წელს უნდა მოეშალა სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები, ასევე გამოეცვალა გადახურვა (გუმბათის გარდა). მეორე წელს უნდა დაესრულებინა ყველა გარე და ნაწილობრივ შიდა სამუშაოები. მესამე წელს კი შიდა სამუშაოები უნდა მიეყვანა ბოლომდე. ყველა ეს სამშენებლო პროცესი დარჩილოვს უნდა ეწარმოებინა სინოდალური კანტორის მიერ შექმნილი სამშენებლო კომიტეტის მეთვალყურეობის ქვეშ. აღდგენითი სამშენებლო სამუშაოები დათქმულ ვადებში არ დასრულდა, მხოლოდ 1842 წლის 24 აგვისტოს ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას განუცხადა სამუშაოების დასრულების თაობაზე. სპეციალურმა კომისიამ, რომელსაც დაევალა დარჩილოვის მიერ გაწეული სამუშაოების შესრულების ხარისხი, 1842 წლის 27 ნოემბერს წარმოადგინა ანგარიში, სადაც ჩამოთვლილი იყო დასასრულებელი სამუშაოები. სინოდალურმა კანტორამ დარჩილოვს სამუშაოების დასასრულებლად 1843 წლის ზაფხულამდე მისცა ვადა. სინოდალურმა კანტორამ შექმნა სპეციალური კომისია, რომელსაც უნდა დაედგინა ეკლესიაში ბათქაში ცვენის მიზეზები. 1844 წლის 6 მაისს კომისიამ დაასკვნა, რომ ბათქაში ცვიოდა ნესტის გამო, როლის ერთ-ერთ გამომწვევ მიზეზად სახურავიდან ჩასული წვიმის წყალი უნდა ყოფილიყო.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1844 г., №3904</ref> არქიტექტორმა ფ. რიპარმა დადო თავისი დასკვნა, რომ ტაძრის შიგნიდან შეთეთრების გაგრძელება უაზრობა იყო იმის გამო, რომ ზოგი ნაწილი განსაკუთრებით ჩრდილო-დასავლეთი მხარე მუდამ ნესტიანი იყო მასზე მზის სხივების ნაკლები მოხვედრის გამო.<ref>Рапорт архитектора Рипарда, от 18 сентября 1844 г., за №2962/862</ref> დარჩილოვმა დარჩენილი სამუშაოები დაასრულა 1845 წლის გაზაფხულზე, თუმცა სახურავი მაინც დაუსრულებელი დატოვა, საიდანაც აგრძელებდა წვიმის წყალი დენას. აღნიშნული საქმის სისრულეში მოყვანა დაევალა სოლომონ დარჩილოვს, მამამისის — ხეჩო დარჩილოვის გარდაცვალების გამო. 1900-იან წლებში გრაფინია პ. უვაროვას თავჯდომარეობით შედგა საგანგებო კრება, რომელსაც ესწრებოდა ქართული არქიტექტორები და სასულიერო პირები. კრებაზე გადაწყდა ტაძარი გადაეხურათ თლილი ქვით. == არქიტექტურა == სვეტიცხოვლის ტაძარი გეგმით აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ ძლიერ წაგრძელებული სწორკუთხედია. [[ჯვარი|ჯვრის]] სახე სივრცეშია შექმნილი [[გუმბათი]]ს ოთხივე მხარეს გაწვდილი ოთხი მკლავით. მკლავები სწორკუთხაა, გარდა აღმოსავლეთის მკლავისა, რომელიც საკურთხევლის [[აფსიდა|აფსიდით]] არის დაბოლოებული. საკურთხევლის სამხრეთითა და ჩრდილოეთით ორ სართულად განლაგებულია სათავსოები. [[გუმბათი]] ოთხ მძლავრ ბოძს ეყრდნობა, [[გუმბათი]]ს ყელში 16 სარკმელია. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარმა მრავალი ცვლილება განიცადა, ძველი [[ფრესკა|ფრესკების]] დიდი ნაწილი დაიღუპა, ხოლო კედლების შეთეთრებამ ინტერიერს გამოაკლო მისი მხატვრული მთლიანობისათვის აუცილებელი სხვა ორგანული ელემენტებიც, იგი დღესაც დიდებულ შთაბეჭდილებას ტოვებს. == ფასადი == [[ფაილი:Sueticxoveli interior.JPG|thumb|left|ტაძრის ინტერიერი (ფრაგმენტი)]] [[ფაილი:LivingPillar.JPG|thumb|right|250px|ცხოველი-სვეტი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/სვეტი-ცხოველი სვეტი-ცხოველი]</ref>. ესრეთ მრავალნი სასწაულნი იქმნებოდნენ, ვიდრემდის შეუქმნა მეფემანცა საბურველი და ეგრეთ შეეხებოდნენ და განიკურნებოდნენ, და განასრულაცა მეფემან ეკლესია სამოთხესა მას შინა. ხოლო მსმენელმან [[კონსტანტინე დიდი|დიდმან კოსტანტინე]] განიხარა, რამეთუ ჴელთა შინა მისთა მიეფინა ყოველსა ადგილსა მადლი ღვთისა და მეორე, რამეთუ მოსწყდა [[მირიან III|მირიან]] [[სპარსელები|სპარსთა]] და ეგო სიყუარულსა ზედა მისსა. წარმოუვლინა ჯუარი და ხატი მაცხოვრისა, [[იოანე I (მთავარეპისკოპოსი)|იოანე ეპისკოპოსი]], მღუდელნი ორნი და დიაკონი სამი და მოუწერა წიგნი ძმობისა კოსტანტინემ და [[მოციქულთასწორი ელენე|ელენემ]] ლოცვისა და სიყუარულისა. ხოლო მოსლვასავე მათსა ნათელ-იღეს მეფემან და დედოფალმან და ყოველმან ივერიელმან ჴელითა მათითა მტკუარსა შინა; არამედ ფეროზ და ერმან მისმან, ურიათა და კავკასიელთა არა, წელსა ქსა ტიჱ ([[318]]), ქართულსა ო<ref>[https://wikisource.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90 საქართველოს ძველი ისტორია]</ref>.]] ტაძრის გარეგანი ფორმებისა და მასების განაწილება, პროპორციები ექვემდებარება შუაში აღმართულ მაღალ გუმბათს, რომლის ქვეშაც ორფერდა სახურავებით გადახურული ჯვრის მკლავებია, ხოლო მკლავებს შორის დაბალი ცალფერდა სახურავით გადახურული სადგომები. ფასადების მორთულობაში ძირითადად გამოყენებულია კედლის დეკორატიული თაღედებისა და შეწყვილებული პილასტრების განვითარებული სისტემა, აგრეთვე სარკმელთა მოჩუქურთმებული საპირეები. ჩუქურთმები მდიდარი და მრავალფეროვანია (მოაღწია მხოლოდ ნაწილმა). ტაძრის დეკორატიულ მორთულობაში დიდი ადგილი უჭირავს რელიეფსაც. აღსანიშნავია აღმოსავლეთის ფასადის მორთულობა, რომლის საფუძვლად 5 დეკორატიული თაღისაგან შეკრული სისტემა წარმოადგენს. თაღებში ჩართულია მაღალი სამკუთხა ნიშები, ხოლო შუა მაღალი თაღის შიდა სიბრტყეზე, მარაოსებრ გაშლილი სხივების ბოლოებში, მოთავსებულია დისკოები ერთ-ერთი სამშენებლო წარწერით. ოსტატურად არის გამოყენებული პოლიქრომული ეფექტიც. ძირითადი ქვიშისფერი კედლების ფონზე გამოიყოფა საკურთხევლის სარკმლის კაშკაშა წითელი ფერის ქვით აწყობილი მოჩუქურთმებული საპირე, რომელიც ზემოდან გამოყოფილია მდიდრულად მორთული ჰორიზონტალური სარტყლით. გვერდის ფასადების შუა ნაწილებშიც მთავარია მზარდი თაღების რიტმი. დასავლეთის ფასადზე ერთი დიდი სარკმელია, რომლის მდიდრულ მორთულობას კედლის მთელი არე უჭირავს. ფასადის კომპოზიცია დასრულებულია სამფიგურიანი რელიეფით - ტახტზე მჯდომი მაცხოვარი და 2 ანგელოზი აქეთ-იქით. სვეტიცხოველი განვითარებული შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების სტილის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ძეგლია. == მოხატულობა == {{ინფოდაფა მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლი |სახელი = მცხეთის ისტორიული ძეგლები: სვეტიცხოველი, [[სამთავრო (ტაძარი)|სამთავრო]], [[ჯვარი (მცხეთა)|ჯვარი]] |სურათი = [[ფაილი:DSC 0250a.jpg|250px]] |სურათისწარწერა = |რუკა = |რუკის_წარწერა = |რუკის ზომა = |ქვეყანა =საქართველო |ტიპი = კულტურული |კრიტერიუმი = iii, iv |ID = |ბმული = |რეგიონი = [[ევროპა]] |კოორდინატები = {{coord|41|50|31|N|44|43|16|E|}} |წელი = 1994 |სესია = |ნომერი = 708 |კანდიდატი = |საფრთხის ქვეშ = 2009-2016 }} {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|708}} XI საუკუნეში ტაძარი მთლიანად მოხატული იყო. ამ ხანის მხატვრობის მცირე ფრაგმენტები შემორჩენილია: ტაძრის დასავლეთ მკლავის დასავლეთ კედელზე, სარკმლის სამხრეთით - სცენა სახარებიდან: ქრისტე და სამარიტელი ქალი, შუა ნავის სამხრეთ-დასავლეთ თაღზე - მცენარეული ორნამენტი და სამხრეთი ნავის კამარაში - გაურკვეველი სცენის ნაშთები. დანარჩენი მხატვრობა გვიანდელია. საკურთხეველში შემორჩენილია მხატვრობის ზედა ორი რეგისტრი. კონქში გამოსახულია ტახტზე მჯდომი ქრისტე გადაშლილი სახარებით ხელში და ცეცხლოვან ბორბლებზე შემდგარი ორი ქერუბიმი. ბემის კამარაში თაყვანისცემის პოზაში გამოსახულია ოთხი ანგელოზი, კედლებზე კი ორი მთავარანგელოზი. ახლანდელი მოხატულობა XVI, XVII და შესაძლოა XVIII საუკუნეებისაც იყოს. განახლებულია XIX საუკუნეში. უფრო საინტერესოა ტაძრის შიგნით, საკუთრივ "სვეტის" (კოშკისებური ნაგებობის) XVII საუკუნის მიწურულს მხატვრობა, რომელშიც ქართლის მოქცევის ეპიზოდებია გადმოცემული (მოხატვის ხელმძღვანელი მხატვარი [[გულჯავარასაშვილი, გრიგოლ|გრიგოლ გულჯავარასაშვილი]], მოთავე - [[ნიკოლოზ]] კათოლიკოსი). გარედანაც ბევრი რამ არის შეცვლილი: [[გუმბათის ყელი]] და ფასადთა პერანგის ნაწილი (რომელიც მწვანე ქვით არის მოპირქეთებული) XV საუკუნის I ნახევარს მიეკუთვნება (რესტავრირებულია [[ალექსანდრე I, დიდი]]ს მიერ [[თემურლენგი]]ს შემოსევათა დროს ტაძრის ძლიერი დაზიანების შემდეგ), ზოგი რელიეფური გამოსახულება გადაადგილებულია, არის XVII საუკუნის ჩანართებიც, მაგრამ ამ რესტავრაციებს არ დაურღვევია შენობის ძირითადი ფორმები და პროპორციები. 1830-იან წლებში პლატონ იოსელიანის დაკვეთით, იტალიელმა მხატვარმა პიერ როსიმ ({{lang-it|Pierre de Rossi}}; 1789-1831) შეასრულა ზოგიერთი ფრესკის აკვარელში შესრულებული 7 მინიატურა, ესენია: მეფე მირიან, ძე მისი ბაქარ და პატრიარხი ანტიოქიისა; ვახტანგ გორგასალი; მეფე ალექსანდრე, მცხეთისა განმაახლებელი; დედოფალი მარიამ, მეუღლე როსტომ მეფისა; პატრიარქი ნიკოლოზ, მეფე გიორგი, ძე მისი ბაგრატ; ორი მოცეკვავე ქალბატონი. 30-იან წლებში ფრესკები სრულად იქნა გადაკირული, რის შედეგადაც ზოგი ფრესკა განადგურდა. 1839 წელს აღნიშნული მინიატურები იოსელიანმა პეტერბურგის აზიის მუზეუმს გადასცა.<ref>Орбели Р. Грузинские рукописи Института востоковедения. М.; Л., 1956. Вып. 1, ст. 93-94</ref> <gallery> სურათი:Zodiac mtskheta.jpg|[[ქრისტე]] ღმერთი - სამყაროს მმართველი სურათი:Fresque du choeur dans la cathedrale Svetitskhoveli.jpg|საკურთხეველის მოხატულობა სურათი:Svetitiskhoveli frescoes- Mirian.JPG|სვეტის მოხატულობა სურათი:Svetitskhoveli Interior.JPG| </gallery> ==ეპიგრაფიკული წარწერები== სვეტიცხოვლის ტაძრის შესასვლელში დასავლეთიდან მთავარი კარის თავზე ღვთისმშობლისა და ანგელოზთა ფრესკის ქვეშ დატანილია მხედრული წარწერა: {{ციტატა|ვარლამ ეგზარხოსმან მცხეთისა და ყოვლისა საქართველოსამან ქსნის ერისთავის დავითის ძემან განვაახლე კარიბჭე ესე წელსა 1813 წელსა 30 ოქომბერსა.}} <gallery> Svetitskhoveli Entrance.jpg|კარიბჭე წარწერით </gallery> ==ტაძრის საძვალე== არქეოლოგიური მასალებით დასტურდება რომ განსასვენებელი სვეტიცხოვლის ადგილას ჯერ კიდევ პირველი ეკლესიის აგებამდე არსებობდა. უცნობია იმ პირთა ვინაობა თუ ვინ იკრძალებოდა IV საუკუნემდე, თუ არ ჩავთვლით ებრაელ [[სიდონია]]ს ვინც უფლის კვართი გულში ჩაიკრა და უმალ გარდაცვლილი დაასაფლავეს კვართის სვეტის ადგილას. პირველი ცნობა სვეტიცხოველში დაკრძალვის შესახებ [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] უკავშირდება. {{ციტატა|მოკუდა ვახტანგ და დაეფლა მცხეთას, საკათალიკოსოს და ეკლესიასა შინა, სუეტსა თანა, რომელსა შინა არს ღმრთივ აღმართებულისა სუეტისაგან დაპყრობა... და საფლლავსა მისსა ზედა წერილ არს ხატი მისი სწორ ასაკისა მისისა, აწ რომელ არს აბჯარი და სამოსელი მისნი მისგან უფრო საცნაური არს.}} დღესდღეობით ვახტანგ გორგასალის თავდაპირველი საფლავის ქვა შემორჩენილი არ არის. ისტორიული წყაროების მიხედვით სვეტიცხოველში ვახტანგ გორგასალის შემდეგ დაკრძალეს [[ევსტათი მცხეთელი]]. {{ციტატა|ვითხოვ შენ სახიერისაგან, რათა არა დაეტეოს გუამი ჩემი აქა ტფილისს შინა, არამედ რათა დაემარხოს იგი მცხეთას, წმინდასა, სადა იგი გამომიჩნდი... დაჰმარხა იგი დიდითა დიდებითა და პატივითა წმიდასა ეკლესიასა მცხეთისასა.}} არაფერია ცნობილი წერილობით წყაროებში VI-XI საუკუნეებში დასაფლავებულთა შესახებ. როგორც ცნობილია 1010-1029 წლებში ვახტანგისეული სვეტიცხოვლის სამნავიანი ბაზილიკა განახლდა და გადაკეთდა კათოლიკოს-პატრიარქი [[მელქისედეკ I]]-ის ინიციატივით. სწორედ მელქისედეკ I იყო პირველი ვინც დაასაფლავეს ახლადაშენებულ სვეტიცხოველში. ე.წ. "მელქისედეკის ანდერძის" მიხედვით, რომელიც 1896 წელს გამოქვეყნდა [[თედო ჟორდანია|თედო ჟორდანიას]] მიერ. {{ციტატა|სამხრით, სადიაკვანოსა წმიდათა მოწამეთა სამარტვილოსა შიგან, შევქმენ საფლავი ჩემი და დავდგი საკურთხეველი.}} 1049 წელს მელქისედეკის შემდეგ მის მიერვე მიშენებულ სამხრეთ ეკვდერში იკრძალება საქართველოს შემდეგი კათოლიკოს-პატრიარქი [[იოანე V ოქროპირი]]. XII საუკუნიდან ქართული წერილობითი წყაროების მიხედვით, საერო პირთაგან ერთ-ერთი პირველი სვეტიცხოველში დაკრძალული ჩანს [[დემნა უფლისწული]], [[დავით V]]-ის ვაჟი და [[გიორგი III]]-ის ძმისშვილი. სავარაუდოდ, ეს იყო სვეტიცხოველში ბაგრატიონთა საგვარეულოს წარმომადგენლის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|მოკუდა და მცხეთას დამარხეს.}} XIII საუკუნიდან სვეტიცხოველი ხდება ბაგრატოვანთა საძვალე. 1248 წელს სვეტიცხოველში დაუკრძალიათ ულუ დავითის პირველი მეუღლე დედოფალი [[ჯიგდა-ხათუნი]]. {{ციტატა|გარდაიცვალა დედოფალი ჯიგდა-ხათუნი და წარიყვანეს სამარხოსა დედოფალთასა მცხეთას და დაკრძალეს.}} 1271 წელს სვეტიცხოველში დაიკრძალა ლაშა-გიორგის ძე ულუ დავითი. ეს იყო ამ ტაძარში ბაგრატიონი მეფის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|და დაუტევა გლოვა და მწუხარება დიდი ყოველთა ქართველთა ზედა იგლოვეს, ყოველთა დიდად და გუამი დავით მეფისა წარიღეს და დამარხეს სამარხოსა მეფეთასა მცხეთას.}} == მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:sveticxoveli melqisedek katalikosis sasaxle.jpg|thumb|left|მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლის ნაშთები]] სასახლე დგას ტაძრის ეზოში, გალავნის სამხრეთით. თარიღდება XI საუკუნით. [[1963]]-[[1964]] წლებში ამ მონაკვეთზე ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე). გადაითხარა 1500 მ²-ზე მეტი ფართობი რომლის დროსაც გამოვლინდა სხვადასხვა დროის ნაგებობათა ნაშთები, რამდენიმე მარანი და სხვა. განათხარი ინახება მცხეთის მუზეუმში. ძირითადი ნაგებობა მელქისედეკისეული სასახლეა (38,5 მ; X 18,5 მ). საძირკველზე ორსაფეხურიანი ცოკოლი და ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით ნაშენი კედელია ამოყვანილი (სისქე 0,8 მ-მდე). დუღაბად კირის ხსნარია გამოყენებული. ნაგებობის კედლებზე, როგორც ფასადებზე, ისე შიგნით 3,4-3,5 მ. მანძილზე პილასტრებია. სასახლეს კარი (სიგანე 3,5 მ) ჩრდილოეთ მხარეს აქვს. აქვე აღმოჩნდა თლილი ქვის იატაკის ნაშთი. დადგინდა, რომ სასახლე დაშენებულია უფრო ძველ კულტურულ ფენაზე — საძირკვლის ქვეშ (0,6 მ სიღრმეზე) გამოვლინდა რიყი ქვითა და ტალახის ხსნარით ნაგები კედელი და IX საუკუნის კერამიკული მასალა. მელქისედეკის სასახლე რამდენიმეჯერ გადაუკეთებიათ. პირველად XIV-ე საუკუნეში, როცა მისთვის მოუშლიათ ორსაფეხურიანი ცოკოლი, ხოლო სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებისათვის გარედან, ყოველი 6-7 მ-ის მოშორებით, მიუშენებიათ კონტრფორსები (1.5-2 მ). სამხრეთ კედელს 5 კონტრფორსი აქვს. ზოგან კონტრფორსები ფარავენ ადრინდელ პილასტრებს. შემდეგ სასახლისთვის აღმოსავლეთიდან მიუდგამთ მინაშენი, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილია პილასტრი, ხოლო სამხრეთ კედელში ბუხარია დატანებული. მესამეჯერ XVII საუკუნეში დანგრეული სასახლე და მინაშენი სვეტიცხოვლის ტაძართან ერთად შეუკეთებიათ [[როსტომ მეფე]]სა და მარიამ დედოფალს. შემდგომ პერიოდში სასახლე მთლიანად დანგრეულა. == ანტონ II კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:Anton katalikosis sasaxle.jpg|thumb|right|ანტონ II კათალიკოსის სასახლე]] სასახლე დგას ტაძრის-ეზოში, გალავნის სამხრეთ აღმოსავლეთ კუთხეში. შენობა ორსართულიანი [[ქვითკირი]]ს ნაგებობაა. აგებულია XVIII საუკუნის დასასრულს. ზედა სართულზე ხუთი ოთახია. გადაკეთებულია და შეცვლილი აქვს პირვანდელი სახე. == კარიბჭეები == [[ფაილი:sveticxovlis galavanis samxretis karibWe.jpg|thumb|left|სამხრეთის კარიბჭე დღეს. 2009 წ.]] მთავარი კარიბჭე გალავნის დასავლეთი მხარის ცენტრალურ ნაწილშია. აგებულია 1029 წ., ტაძრის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ, კათალიკოს მელქისედეკის ბრძანებით. კარიბჭე ორსართულიანია, ნაგებია კარგად გათლილი თანაბარი კვადრებით. მის პირველ სართულზე, ფართო შეისრულთაღიანი გასასვლელის ორივე მხარეს მოთავსებულია ოთახები (თითოეული 22 კვ.მ); მეორე სართულზე დარბაზია (70 კვ.მ), რომელიც დასავლეთის მხარეს სვეტებიანი თაღების სამი მალითაა გახსნილი. სმმაგი თაღი მოჩარჩოებულია პროფილირებული სარტყელით, რომელზედაც ასომთავრული წარწერაა {{ციტატა|ქრისტე ადიდე შენ მიერ დამყარებული მეოხე ჩვენი ქრისტეს მიერ მელქიზედეკ ქართლისა კათალიკოსი რომელმან მეორედ აღაშენა წმინდა კათოლიკე ესე სალხინებელად სულისა მათისა}} გასასვლელის ორივე მხარეს თითო ოთხწახნაგა სამმეოთხედიანი პილასტრია ფესტოებიანი კაპიტელებითა და სადად პროფილირებული ბაზისებით. ეს შვერილები სამმაგი თაღის ჩარჩოს ქვედა ხაზს ქვემოთკედელს უკავშირდება მცირე ზომის ნიჟარისებრი თაღებით (ტრომპებით). შესასვლელის თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მწვანე ქვიდან ნაკვეთი ხარის თავების სკულპტურული გამოსახულებებია (პირი. დედანი ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში). ოთხწახნაგა შვერილების აქეთ იქით მაღალი სამკუთხა ნიშებია. ===დასავლეთის კარიბჭის რესტავრაცია=== [[ფაილი:Svetitskhoveli portal.JPG|მინი|დასავლეთის კარიბჭე დღეს. 2007 წ.]] [[1964]]-[[1965]] წლებში სვეტიცხოვლის გალავნის დასავლეთ კარიბჭეს ჩაუტარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. სამუშაოს დაწყებამდე ძეგლის მდგომარეობა ასეთი იყო: კათედრალის ქვის გალავნის დასავლეთ ნაწილში, სადაც საპარადო კარიბჭეა მოთავსებული, ქუჩის დონე კულტურელი დანაშრევებით თითქმის ორნახევარი მეტრით იყო ამაღლებული კათედრალის ეზოსთან შედარებით. სავარაუდოდ, ქუჩის დონის ამაღლება მტრების შემოსევების დროს ქალაქის დანგრევის შედეგი უნდა ყოფილიყო; იგი მცირეოდენი ცვლილებებით სვეტიცხოვლის გალავანს მთლიანად უვლიდა გარშემო: გალავნის შიგნით ნიადაგის დონე, თითქმის ამავე ზომით, დაბალი იყო გარეთაზე, რის გამოც ყველა შესასვლელიდან (ჩრდილოეთით და სამხრეთით) სვეტიცხოვლის ეზოში კიბეები ჩადიოდა. კარიბჭის პირველ სართულში მოწყობილი შესასვლელი დახურული და ამოშენებული იყო დამატებითი კედლით, რომლის ორსავ მხარეს, 7 მეტრზე მეტი სიმაღლის კონტრფორსები იყო ამოყვანილი. ამგვარად, ჩანდა თავდაპირველი ფასადის მხოლოდ შუა ზემო ნაწილი, დაახლოებით 3 მეტრი სიმაღლის სამმალიანი ღია თაღედით, ხოლო გვერდებზე - დაახლოებით 8 მ. სიმაღლეზე, ნაწილობრივ, რიყის ქვით რესტავრირებული კედლები. სამუშაოები [[1964]] წლის ივლისში დაიწყო. უპირველეს ამოცანას წარმოადგენდა მინაშენებისაგან ფასადის განთავისუფლება და დასახული სარესტავრაციო სამუშაოების პროექტის შედგენა, რომელიც [[ვახტანგ ცინცაძე]]ს და [[ნიკო ჩუბინაშვილი|ნიკო ჩუბინაშვილს]] დაევალათ. თავდაპირველად გასუფთავდა 2 მეტრი სიმაღლისა და 7 მეტრი სიგანის მიწა. შემდგომ შესაბამის სპეციალისტებთან კონსულტაციის შემდეგ გადაწყდა ჯერ ერთი კონტრფორსის მოხსნა, ხოლო შემდეგ კი მეორესი. გასასვლელის გახსნის შემდეგ გამოჩნდა მასზე გადაყვანილი ჩარჩოს ქვედა პროფილირებული ნაწილი, რომელზედაც აღმშენებლის წარწერაა მოთავსებული. შესასვლელი თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მოთავსებული იყო მწვანე ქვის ხარის სკულპტურული თავები. შემორჩენილი იყო მხოლოდ ერთი ქანდაკება. გადარჩენილი სკულპტურა ძალიან წააგავს სვეტიცხოვლის აღმოსავლეთ ფასადზე არსუკიძის მიერ გამოყენებულ ხარის თავებს.<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/27092/1/Dzeglis_Megobari_1964_N01.pdf სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა]</ref> <gallery> Mtskheta, wall at Svetitskhoveli Cathedral.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1931 წ. Руины дома католикоса на территории собора Светицховели.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1946 წ. </gallery> == გალავანი == [[ფაილი:სვეტიცხოვლის ზარი.jpg|thumb|left|სვეტიცხოვლის გალავანი]] სვეტიცხოვლის ტაძარს გარს აკრავს კვადრატული ფორმის [[გალავანი]] (121,6 მ; X 110,5 მ). იგი აგებულია [[1787]] წელს [[ერეკლე II]]-ის ბრძანებით, რასაც ადასტურებს სამხრეთის შესასვლელის თავზე ამოკვეთილი წარწერა: {{ციტატა|ბრძანებისა მისისა უმაღლესის ირაკლი მეორისა ქართლისა და კახეთის მეფისათა შემოვლებულ იქნა და განახლებული ზღუდე წმიდისა ამით ეკლესიიისა მცხეთისა სიმაგრეების თურთ თავისით და აგრეთვე ეკლესია შიგნით და გარეთ განახლებულ დერეფანი ეკლესიისა ახლად დაწერილი და დახატული მამადმთავრობასა მისა ანტონი მეფისა ძისა მუშაკთა ზედა მდგომელთა წმიდისა ეკლესიისა ჩღპზ ივლისისს კბ.}} ამავე წარწერიდან ირკვევა, რომ სვეტიცხოველს ადრეც ჰქონია გალავანი, რომლის ფრაგმენტები ჩართულია თანამედროვე გალავნის ჩრდილოეთის კედელში. გალავნის ძველი ნაწილი ნაგებია თლილი ქვით, ადგილ ადგილ თლილი ქვაცაა გამოყენებული. ერეკლესდროინდელი ნაგებობები კი ძირითადად რიყის ქვითაა ნაშენი. ქონგურებზე და სალოდეებზე გამოყენებულია აგურიც. გალავანი ორიარუსიანია: ქვედა ნაწილი მთლიანად ყრუა, ზედას გასდევს საბრძოლო ბილიკი, კედელში განლაგებულია სათოფეები და სალოდეები. გალავანში ჩართულია ექვსი ცილინდრული და ორი ოთხკუთხა [[კოშკი]]. კოშკები ორ-სამ სართულიანია, ბოლო სართულები კი ბანს წარმოადგენს. გალავნის სამხრეთ კედელში გაჭრილია ჭიშკარი. გარდა ამისა, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ერთმანეთის პირისპირ კიდევ ორი ვიწრო კარია. გალავნის დასავლეთ მხარეს კედელში ჩართულია XI საუკუნის კარიბჭე, სამრეკლო და სხვადასხვა დროს მიშენებული საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები. ==მინაშენები== [[ფაილი:Voyage Au Caucase 1843 II-7.jpg|მინი|ჩრდილოეთის გუმბათიანი მცირე ეკლესია და სამხრეთი მინაშენები [[დიუბუა დე მონპერე]]ს ჩანახატებში]] [[1837]] წლამდე სვეტიცხოვლის ჩრდილოეთ მხარეს მიშენებული იყო მცირე გუმბათიანი ეკლესია, ხოლო სამხრეთით — გალერეა. 1828 წლის 30 იანვარს რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოსს დაევალა საქართველოს გუბერნიაში მდებარე მნიშვნელოვანი ქრისტიანული ტაძრებისა და ქრისტიანობის მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Светлейшего Синода на имя экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30-го января 1828 г.</ref> აღნიშნული ანგარიში მიტროპოლიტმა იონამ 28 თებერვალს მოამზადა წარუდგინა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, "О возобновлении Мцхетскаго собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 24 მაისს წმინდა სინოდის დადგენილებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა: 1) გადმოეღოთ სვეტიცხოვლის მიმდინარე მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და პროფილი, ამასთანავე შედგენილიყო ახალი საპროექტო ნახაზები და ხარჯთაღრიცხვა ტაძრის მომავალი მდგომარეობისა; 2) IV-VI საუკუნის ქვის ეკლესიებზე აღებულიყო გეგმები, ფასადები და ჭრილი; 3) არსებული საეკლესიო შემოსავლები მოხმარებოდა სხვა ქრისტიანული ტაძრების შენარჩუნებას. 1833 წელს საქართველოს ეგზაქოსმა მთავარეპისკოპოსმა ევგენიმ წმინდა სინოდს წარუდგინა ორი ხარჯთაღრიცხვა: სვეტიცხოვლის რესტავრაციისა და ახალი სამრეკლოს აშენებისა. დოკუმენტებს თან ერთვოდა სამხედრო-სამოქალაქო ხელმძღვანელობის მიერ შესრულებული სვეტიცხოვლის ნახაზები და ძეგლის აღწერა: 1) ტაძრის არსებული მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და ჭრილი; 2) ტაძრის საპროექტო გეგმა, ფასადი და ჭრილი ხარჯთაღრიცხვითურთ; 3) ახალი სამრეკლოს საპროექტო გეგმა, ფასადი და ხარჯთაღრიცხვა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, Часть I, стр. 19. В дальнейшем изложении настоящего дела мы пользуемся тем же документом.</ref> ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ შესრულებული ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით სვეტიცხოვლის რესტავრაციისთვის დაანგარიშებული იყო 49,239 მანეთი და 67 კაპიკი (იქვე წითელი ფანქრით ჩასწორდა 29,934 მანეთი და 36 კაპიკად), ხოლო სამრეკლოს ასაშენებლად დაანგარიშებული იყო 6227 მანეთი და 65⅔ კაპიკი. ტაძრის სამშენებლო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, რესტავრაციის პროცესში სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები უნდა მოეშალათ. რესტავრაციის შესრულება დაევალა საჯარო აუქციონის წესით გამოვლენილ თბილისის მოქალაქე ხეჩო დარჩილოვს. არქიტექტორმა რიპარდმა დარჩილოვს მისცა რეკომენდაცია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მინაშენები, ასევე ეკლესიის დაშლა დაეწყოთ ზემოდან, მცირე ეკლესიისთვის კი ჯერ მოეხსნა გუმბათი, ხოლო შემდეგ დაეშალა მისი კედლები. დარჩილოვმა თვითნებობით სვეტიცხოვლის საძირკველში სამ ადგილას ჩადებული დენთით მოახდინა აფეთქება, რომლის დროსაც სვეტიცხოვლის საკურთხევლის კედელს ბზარი გაუჩნდა. სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ 1837 წლის 14 ივნისს მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით დარჩილოვს სარესტავრაციო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა სამ წელიწადში და სამუშაოების დასრულების თაობაზე ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას 1842 წელს ამცნო. თვითნებობა გამოიჩინა ხეჩო დარჩილოვმა ტაძრის გუმბათზე არსებული ჯვრის მოოქრული ჯვრით შეცვლისასაც. აღმართვამდე ჯვარი დარჩილოვს სამშენებლო კომიტეტის წევრებისთვის არ უჩვენებია. ჯვარი კი ისე ცუდად დაამაგრეს, რომ მალევე გადაიხარა. სამშენებლო კომიტეტმა ამ თვითნებობის შესახებ, დაუყოვნებლივ აცნობა საქართველო-იმერეთის სინოდურ კანტორას, თუმცა ამას არანაირი შედეგი არ მოჰყოლია.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/64195/1/Kavkaz_1900_N160.pdf?fbclid=IwAR2QrBWByMdklDjRelTHgS-Ts2EYfVxTsKgsn1wtEFnHTVn6JJO00DUL_5s „О рестоврации Мцхетского собора в текущем столетии (XIX в.)“, газ. Кавказ, N160, 1900]</ref><ref>[http://old.tbiliselebi.ge/index.php?newsid=7437 როგორ ააფეთქა დარჩილოვმა სვეტიცხოვლის ეზოში ეკლესია და როგორ მოვიდა ქართველ მეფეთა საძვალე დღემდე]</ref> <gallery> Чернецов. Внутренний вид Мцхетского собора.jpg|სვეტიცხოვლის ინტერიერი. ჩერნეცოვი. 1830 Чернецов. Мцхетский собор.jpg|სვეტიცხოვლის სამხრეთი ფასადი. ჩერნეცოვი. 1830 </gallery> <gallery> Голицын А.Н. (Внутренний вид Мцхетского собора. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхетский собор. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхета, древняя столица Грузии. 1829 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1829 წლის ნახატი Robert Ker Porter. View of old city, Mtskheta.jpg|რობერტ კერ პორტერი. მცხეთის ხედი. 1817-1820 </gallery> ==გალერეა== <gallery> Mtskheta and Svetitskhoveli Cathedral 16x9.jpg| Arsukidze Street.JPG| Svetitskhoveli 3.JPG| Svetitskhoveli 2.JPG| Mtskheta view.JPG| 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (01).jpg 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (02).jpg </gallery> == ლიტერატურა == *გოგუაძე ნ., „სვეტიცხოვლის ტაძრისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის კვლევა გეოფიზიკური მეთოდებით“, თბ., 2016 * ''ბერიძე ვ.'', ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974; * ''ჩუბინაშვილი გ.'', ქართული ხუროთმოძღვრება საშუალო საუკუნეებში და მისი სამი მთავარი კათედრალი, კრ.:არილი, ტფ., 1925; * ''Гвердцители Р.'', Мцхета, Тб., 1962 * ”საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა” რედკოლეგია: ვ. დოლიძე, ს. კინწურაშვილი, უ. სიდამონიძე, თბილისი 1990, ტომი 5 * Натроев А. Мцхет и его собор Свэти-Цховели. Историко-археологическое описание. 1900 * {{ძმ|1|6-10|სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა}} * {{ძმ|69|25-32|სვეტიცხოველი როგორც განსასვენებელი}} * ''კუდავა ბ.'', ქართველი მეფის დაკრძალვის ადგილი: პიროვნული არჩევანი, ტრადიცია თუ პოლიტიკური გადაწყვეტილება?, „ისტორიანი“ (სამეცნიერო კრებული, მიძღვნილი როინ მეტრეველის დაბადების 80 წლისთავისადმი), თბ., 2019, გვ. 139-167. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/552315/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1954_N9.pdf მშვენიერაძე დ., მეხუთე საუკუნის ვახტანგისეული მცხეთის სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N9, თბ., 1954, გვ. 27-30] *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/557768/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1974_N12.pdf სანიკიძე თ., სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N12, თბ., 1974, გვ. 36-39] == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=457 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი] *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=289 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის აღწერილობა] {{commonscat|Svetitskhoveli}} *[http://www.orthodoxy.ge/tveni/oqtomberi/01-svetitskhoveli.htm სვეტიცხოველი, უფლის კვართის ამბავი]. *[http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm სვეტიცხოვლის შესახებ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204055002/http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm |date=2007-02-04 }}. *[http://gzashemecnebisaken.narod.ru/mcxeta.htm გზაშემეცნებისაკენ. მცხეთა - მეორე იერუსალიმი]. *[https://www.academia.edu/42663129/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_Buba_Kudava_The_Burial_Sites_of_the_Georgian_Kings ბუბა კუდავა, ქართველ მეფეთა დაკრძალვის ადგილები / Buba Kudava, The Burial Sites of the Georgian Kings] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{-}} {{ყოფილი რჩეული}} {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში}} {{მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები}} [[კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ]] [[კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები]] [[კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო კათედრები|*]] [[კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები]] 4r8heuxsq2jdn86c2v5hvjizve6witw 5410575 5410574 2026-06-10T12:26:28Z Surprizi 14671 /* მოხატულობა */ 5410575 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = სვეტიცხოველი | სურათი = Svetitskhoveli Cathedral in Georgia, Europe.jpg | infobox_width = 300px | წარწერა = | რაიონი = [[მცხეთის მუნიციპალიტეტი]] | ადგილმდებარეობა = ქ. [[მცხეთა]] | ხუროთმოძღვარი = [[არსუკისძე]] | ქვეყანა = {{GEO}} | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = | ხუროთმოძღვრული_სტილი = ჯვარ-გუმბათოვანი | სტატუსი = მოქმედი | თარიღდება = XI ს. | რელიგიური_წევრობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია]] | რუკა_ტიპი = საქართველო | რუკა_ზომა = 250 | გრძედი = 44.7208 | განედი = 41.8425 | გეო = {{coord|41|50|33|N|44|43|15|E|}} | რუკა_წარწერა = | გეგმა = | გეგმა_ზომა = 250px | გეგმა_წარწერა = | ვიკისაწყობი = }} '''სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი''' — [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] მთავარი საპატრიარქო საკათედრო ტაძარი, საქართველოს დედა-ტაძარი, საქართველოს [[კათოლიკოსი|კათოლიკოს]]-[[პატრიარქი|პატრიარქთა]] [[ინთრონიზაცია|ინთრონიზაციის]] ([[აღსაყდრება|აღსაყდრების]]) ადგილი, შუა საუკუნეების საქართველოს მრავალი [[მეფე|მეფის]], მათი ოჯახის წევრების და პატრიარქთა საკრძალავი, XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ერთ-ერთი ოთხ დიდ კათედრალთაგან ([[ოშკი]], [[ბაგრატის ტაძარი]], [[ალავერდი (მონასტერი)|ალავერდი]])<ref>[https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ]</ref>. მდებარეობს [[თბილისი]]დან 20 კმ დაშორებით, ქალაქ [[მცხეთა]]ში. სვეტიცხოველში დაკრძალულია [[უფლის კვართი]] და [[ელია წინასწარმეტყველი|წმ. ელია წინასწარმეტყველის]] მოსასხამი. [[იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში|იუნესკოს]] მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. == ისტორია == სვეტიცხოველი ყველაზე დიდი ისტორიული საეკლესიო ნაგებობაა საქართველოში დღემდე გადარჩენილთა შორის. იგი საუკუნეთა მანძილზე ქრისტიანული საქართველოს სარწმუნოებრივ ცენტრს წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ IV საუკუნეში გაქრისტიანებულ [[მირიან III|მირიან]] მეფეს [[წმინდა ნინო]]ს რჩევით აქ პირველი ეკლესია აუშენებია, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. [[1970]]-[[1971]] წლებში სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოთა ჩატარების დროს (ხელმძღვანელი არქიტექტორი ვ. ცინცაძე) მიკვლეულ იქნა მისი საძირკვლის კვალი. ასევე მთლიანად შემოიხაზა იმ ბაზილიკის გეგმა, რომელიც აქვე ააშენა, წმ. ნინოს ეკლესიის დანგრევის შემდეგ, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალმა]] V საუკუნის II ნახევარში. XI საუკუნეში დაზიანებული ბაზილიკის ადგილზე ქართლის კათალიკოსმა [[მელქისედეკ I|მელქისედეკმა]] ახალი ტაძარი ააგო. მან ხუროთმოძღვრად [[არსუკისძე]] მიიწვია. მშენებლობა [[1010]] წელს დაიწყო და [[1029]] წელს დამთავრდა. თავისი არსებობის მანძილზე სვეტიცხოველი არაერთხელ გადაკეთებულა. [[1283]] წელს ტაძარი მიწისძვრამ დააზიანა. XIV საუკუნეში [[გიორგი ბრწყინვალე]]მ აღადგინა ტაძრის გუმბათი. იმავე საუკუნის ბოლოს „იავარჰყვეს სპათა ლანგ-თემურისათა“ — მოანგრიეს დასავლეთის მკლავის ბურჯები, დააქციეს გუმბათის ყელი, მაგრამ მთელი ნაგებობის დანგრევა მაინც ვერ შესძლეს. XV საუკუნის დასაწყისში მეფე [[ალექსანდრე I დიდი|ალექსანდრე დიდმა]] ტაძარი კაპიტალურად შეაკეთებინა. [[1656]] წელს [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ მეფისა]] და [[მარიამ დადიანი|მარიამ დედოფლის]] თაოსნობით კვლავ აღადგინეს გუბათის ყელი. 1813 წლის 30 ოქტომბერს ექზარქოს [[ვარლამი (ერისთავი)|ვარლაამის]] დროს განახლებულ იქნა სვეტიცხოვლის კარიბჭე, რასაც ადასტურებს ეპიგრაფიკული წარწერა. 1826 წლის 1 მაისს ჩამოიქცა სვეტიცხოვლის გალავანში არსებული სამრეკლო, ნანგრევებში მოყვა გალავნის კედელთან მდგარი საცხოვრებელი სახლი, რის შედეგადაც დაიღუპა 8 წლის ბავშვი. 1827 წელს თბილისის სამხედრო გუბერნატორმა, გენერალმა სიპიაგინმა, რუსეთის იმპერიის მთავარი შტაბის უფროსს წარუდგინა მოხსენება – გორისა და დუშეთის მაზრებში შექმნილი მდგომარეობის მიმოხილვა. გუბერნატორი ხაზგასმით აღნიშნავდა, რომ ხსენებულ მაზრებში სერიოზულად იყო დაზიანებული ეკლესიები, მათ შორის სვეტიცხოველიც. 1828 წლის 30 იანვარს, რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოს, მიტროპოლიტ იონას დაევალა საქართველოში არსებული ტაძრების მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Святейщего Синода на имя Экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30 января 1828 года</ref> 1828 წლის 28 თებერვალს მიტროპოლიტმა იონამ წმინდა სინოდს ჩააბარა ანგარიში საქართველოში საეკლესიო ვითარების შესახებ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669, "о возобнавлении Мцхетского собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 1828 წლის 24 მაისს რუსეთის წმინდა სინოდის ბრძანებულებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა შეედგინათ სვეტიცხოვლის ტაძრის არსებული გეგმა, გადაეხატათ ფასადები და ასევე წარედგინათ ნახაზების სახით ტაძრის საბოლოო მდგომარეობა თავისი ხარჯთაღრიცხვით.<ref>Указ Святейщего Правительствующаго Синода, от 24 мая 1828 года, №4851</ref> 1833 წელს საქართველოს ეგზარქოსის, მთავარეპისკოპოს [[ევგენი (ბაჟენოვი)|ევგენის]] მიერ წმინდა სინოდისთვის წარდგენილი იყო სვეტიცხოვლის განახლებისა და ახალი სამრეკლოს აშენების ხარჯთაღრიცხვები და გეგმა-ანახაზები. სვეტიცხოვლის რესტავრაციის პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაცია შეადგენილი იყო ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669. Часть I, стр. 19</ref> საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ ყორღანოვის შედგენილ პროექტში აღმოაჩინა რიგი უზუსტობები, რომელთა აღმოფხვრა დაავალა სინოდალური კანტორის არქიტექტორს [[ფრანსუა რიპარი|ფ. რიპარს]]. 1837 წელს სვეტიცხოვლის განახლება წმინდა სინოდის თანხმობით, საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ გადასცა „საჯარო ვაჭრობით“ (ტენდერში) გამარჯვებულ თბილისის მოქალაქეს – ხეჩო დარჩილოვს, რომელმაც განახლებაში ყველაზე დაბალი 28696 მანეთი მოითხოვა მოიჯარადრის უფლების მოპოვებისთვის და სამუშაოსაც შეუდგა. არსებული წესის მიხედვით, ხეჩო დარჩილოვმა გირაოში ჩადო მისი კუთვნილი 2 საცხოვრებელი სახლი და დუქანი თბილისში, ასევე, სხვა უძრავი ქონება. 1837 წლის 14 ივნისს გაფორმებული კონტრაქტის მიხედვით, სარესტავრაციო სამუშაოები 3 წლის განმავლობაში უნდა დასრულებულიყო. აქედან პირველ წელს უნდა მოეშალა სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები, ასევე გამოეცვალა გადახურვა (გუმბათის გარდა). მეორე წელს უნდა დაესრულებინა ყველა გარე და ნაწილობრივ შიდა სამუშაოები. მესამე წელს კი შიდა სამუშაოები უნდა მიეყვანა ბოლომდე. ყველა ეს სამშენებლო პროცესი დარჩილოვს უნდა ეწარმოებინა სინოდალური კანტორის მიერ შექმნილი სამშენებლო კომიტეტის მეთვალყურეობის ქვეშ. აღდგენითი სამშენებლო სამუშაოები დათქმულ ვადებში არ დასრულდა, მხოლოდ 1842 წლის 24 აგვისტოს ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას განუცხადა სამუშაოების დასრულების თაობაზე. სპეციალურმა კომისიამ, რომელსაც დაევალა დარჩილოვის მიერ გაწეული სამუშაოების შესრულების ხარისხი, 1842 წლის 27 ნოემბერს წარმოადგინა ანგარიში, სადაც ჩამოთვლილი იყო დასასრულებელი სამუშაოები. სინოდალურმა კანტორამ დარჩილოვს სამუშაოების დასასრულებლად 1843 წლის ზაფხულამდე მისცა ვადა. სინოდალურმა კანტორამ შექმნა სპეციალური კომისია, რომელსაც უნდა დაედგინა ეკლესიაში ბათქაში ცვენის მიზეზები. 1844 წლის 6 მაისს კომისიამ დაასკვნა, რომ ბათქაში ცვიოდა ნესტის გამო, როლის ერთ-ერთ გამომწვევ მიზეზად სახურავიდან ჩასული წვიმის წყალი უნდა ყოფილიყო.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1844 г., №3904</ref> არქიტექტორმა ფ. რიპარმა დადო თავისი დასკვნა, რომ ტაძრის შიგნიდან შეთეთრების გაგრძელება უაზრობა იყო იმის გამო, რომ ზოგი ნაწილი განსაკუთრებით ჩრდილო-დასავლეთი მხარე მუდამ ნესტიანი იყო მასზე მზის სხივების ნაკლები მოხვედრის გამო.<ref>Рапорт архитектора Рипарда, от 18 сентября 1844 г., за №2962/862</ref> დარჩილოვმა დარჩენილი სამუშაოები დაასრულა 1845 წლის გაზაფხულზე, თუმცა სახურავი მაინც დაუსრულებელი დატოვა, საიდანაც აგრძელებდა წვიმის წყალი დენას. აღნიშნული საქმის სისრულეში მოყვანა დაევალა სოლომონ დარჩილოვს, მამამისის — ხეჩო დარჩილოვის გარდაცვალების გამო. 1900-იან წლებში გრაფინია პ. უვაროვას თავჯდომარეობით შედგა საგანგებო კრება, რომელსაც ესწრებოდა ქართული არქიტექტორები და სასულიერო პირები. კრებაზე გადაწყდა ტაძარი გადაეხურათ თლილი ქვით. == არქიტექტურა == სვეტიცხოვლის ტაძარი გეგმით აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ ძლიერ წაგრძელებული სწორკუთხედია. [[ჯვარი|ჯვრის]] სახე სივრცეშია შექმნილი [[გუმბათი]]ს ოთხივე მხარეს გაწვდილი ოთხი მკლავით. მკლავები სწორკუთხაა, გარდა აღმოსავლეთის მკლავისა, რომელიც საკურთხევლის [[აფსიდა|აფსიდით]] არის დაბოლოებული. საკურთხევლის სამხრეთითა და ჩრდილოეთით ორ სართულად განლაგებულია სათავსოები. [[გუმბათი]] ოთხ მძლავრ ბოძს ეყრდნობა, [[გუმბათი]]ს ყელში 16 სარკმელია. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარმა მრავალი ცვლილება განიცადა, ძველი [[ფრესკა|ფრესკების]] დიდი ნაწილი დაიღუპა, ხოლო კედლების შეთეთრებამ ინტერიერს გამოაკლო მისი მხატვრული მთლიანობისათვის აუცილებელი სხვა ორგანული ელემენტებიც, იგი დღესაც დიდებულ შთაბეჭდილებას ტოვებს. == ფასადი == [[ფაილი:Sueticxoveli interior.JPG|thumb|left|ტაძრის ინტერიერი (ფრაგმენტი)]] [[ფაილი:LivingPillar.JPG|thumb|right|250px|ცხოველი-სვეტი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/სვეტი-ცხოველი სვეტი-ცხოველი]</ref>. ესრეთ მრავალნი სასწაულნი იქმნებოდნენ, ვიდრემდის შეუქმნა მეფემანცა საბურველი და ეგრეთ შეეხებოდნენ და განიკურნებოდნენ, და განასრულაცა მეფემან ეკლესია სამოთხესა მას შინა. ხოლო მსმენელმან [[კონსტანტინე დიდი|დიდმან კოსტანტინე]] განიხარა, რამეთუ ჴელთა შინა მისთა მიეფინა ყოველსა ადგილსა მადლი ღვთისა და მეორე, რამეთუ მოსწყდა [[მირიან III|მირიან]] [[სპარსელები|სპარსთა]] და ეგო სიყუარულსა ზედა მისსა. წარმოუვლინა ჯუარი და ხატი მაცხოვრისა, [[იოანე I (მთავარეპისკოპოსი)|იოანე ეპისკოპოსი]], მღუდელნი ორნი და დიაკონი სამი და მოუწერა წიგნი ძმობისა კოსტანტინემ და [[მოციქულთასწორი ელენე|ელენემ]] ლოცვისა და სიყუარულისა. ხოლო მოსლვასავე მათსა ნათელ-იღეს მეფემან და დედოფალმან და ყოველმან ივერიელმან ჴელითა მათითა მტკუარსა შინა; არამედ ფეროზ და ერმან მისმან, ურიათა და კავკასიელთა არა, წელსა ქსა ტიჱ ([[318]]), ქართულსა ო<ref>[https://wikisource.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90 საქართველოს ძველი ისტორია]</ref>.]] ტაძრის გარეგანი ფორმებისა და მასების განაწილება, პროპორციები ექვემდებარება შუაში აღმართულ მაღალ გუმბათს, რომლის ქვეშაც ორფერდა სახურავებით გადახურული ჯვრის მკლავებია, ხოლო მკლავებს შორის დაბალი ცალფერდა სახურავით გადახურული სადგომები. ფასადების მორთულობაში ძირითადად გამოყენებულია კედლის დეკორატიული თაღედებისა და შეწყვილებული პილასტრების განვითარებული სისტემა, აგრეთვე სარკმელთა მოჩუქურთმებული საპირეები. ჩუქურთმები მდიდარი და მრავალფეროვანია (მოაღწია მხოლოდ ნაწილმა). ტაძრის დეკორატიულ მორთულობაში დიდი ადგილი უჭირავს რელიეფსაც. აღსანიშნავია აღმოსავლეთის ფასადის მორთულობა, რომლის საფუძვლად 5 დეკორატიული თაღისაგან შეკრული სისტემა წარმოადგენს. თაღებში ჩართულია მაღალი სამკუთხა ნიშები, ხოლო შუა მაღალი თაღის შიდა სიბრტყეზე, მარაოსებრ გაშლილი სხივების ბოლოებში, მოთავსებულია დისკოები ერთ-ერთი სამშენებლო წარწერით. ოსტატურად არის გამოყენებული პოლიქრომული ეფექტიც. ძირითადი ქვიშისფერი კედლების ფონზე გამოიყოფა საკურთხევლის სარკმლის კაშკაშა წითელი ფერის ქვით აწყობილი მოჩუქურთმებული საპირე, რომელიც ზემოდან გამოყოფილია მდიდრულად მორთული ჰორიზონტალური სარტყლით. გვერდის ფასადების შუა ნაწილებშიც მთავარია მზარდი თაღების რიტმი. დასავლეთის ფასადზე ერთი დიდი სარკმელია, რომლის მდიდრულ მორთულობას კედლის მთელი არე უჭირავს. ფასადის კომპოზიცია დასრულებულია სამფიგურიანი რელიეფით - ტახტზე მჯდომი მაცხოვარი და 2 ანგელოზი აქეთ-იქით. სვეტიცხოველი განვითარებული შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების სტილის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ძეგლია. == მოხატულობა == {{ინფოდაფა მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლი |სახელი = მცხეთის ისტორიული ძეგლები: სვეტიცხოველი, [[სამთავრო (ტაძარი)|სამთავრო]], [[ჯვარი (მცხეთა)|ჯვარი]] |სურათი = [[ფაილი:DSC 0250a.jpg|250px]] |სურათისწარწერა = |რუკა = |რუკის_წარწერა = |რუკის ზომა = |ქვეყანა =საქართველო |ტიპი = კულტურული |კრიტერიუმი = iii, iv |ID = |ბმული = |რეგიონი = [[ევროპა]] |კოორდინატები = {{coord|41|50|31|N|44|43|16|E|}} |წელი = 1994 |სესია = |ნომერი = 708 |კანდიდატი = |საფრთხის ქვეშ = 2009-2016 }} {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|708}} XI საუკუნეში ტაძარი მთლიანად მოხატული იყო. ამ ხანის მხატვრობის მცირე ფრაგმენტები შემორჩენილია: ტაძრის დასავლეთ მკლავის დასავლეთ კედელზე, სარკმლის სამხრეთით - სცენა სახარებიდან: ქრისტე და სამარიტელი ქალი, შუა ნავის სამხრეთ-დასავლეთ თაღზე - მცენარეული ორნამენტი და სამხრეთი ნავის კამარაში - გაურკვეველი სცენის ნაშთები. დანარჩენი მხატვრობა გვიანდელია. საკურთხეველში შემორჩენილია მხატვრობის ზედა ორი რეგისტრი. კონქში გამოსახულია ტახტზე მჯდომი ქრისტე გადაშლილი სახარებით ხელში და ცეცხლოვან ბორბლებზე შემდგარი ორი ქერუბიმი. ბემის კამარაში თაყვანისცემის პოზაში გამოსახულია ოთხი ანგელოზი, კედლებზე კი ორი მთავარანგელოზი. ახლანდელი მოხატულობა XVI, XVII და შესაძლოა XVIII საუკუნეებისაც იყოს. განახლებულია XIX საუკუნეში. უფრო საინტერესოა ტაძრის შიგნით, საკუთრივ "სვეტის" (კოშკისებური ნაგებობის) XVII საუკუნის მიწურულს მხატვრობა, რომელშიც ქართლის მოქცევის ეპიზოდებია გადმოცემული (მოხატვის ხელმძღვანელი მხატვარი [[გულჯავარასაშვილი, გრიგოლ|გრიგოლ გულჯავარასაშვილი]], მოთავე - [[ნიკოლოზ]] კათოლიკოსი). გარედანაც ბევრი რამ არის შეცვლილი: [[გუმბათის ყელი]] და ფასადთა პერანგის ნაწილი (რომელიც მწვანე ქვით არის მოპირქეთებული) XV საუკუნის I ნახევარს მიეკუთვნება (რესტავრირებულია [[ალექსანდრე I, დიდი]]ს მიერ [[თემურლენგი]]ს შემოსევათა დროს ტაძრის ძლიერი დაზიანების შემდეგ), ზოგი რელიეფური გამოსახულება გადაადგილებულია, არის XVII საუკუნის ჩანართებიც, მაგრამ ამ რესტავრაციებს არ დაურღვევია შენობის ძირითადი ფორმები და პროპორციები. 1830-იან წლებში პლატონ იოსელიანის დაკვეთით, იტალიელმა მხატვარმა პიერ როსიმ ({{lang-it|Pierre de Rossi}}; 1789-1831) აკვარელში შეასრულა ზოგიერთი ფრესკის 7 მინიატურა, ესენია: მეფე მირიან, ძე მისი ბაქარ და პატრიარხი ანტიოქიისა; ვახტანგ გორგასალი; მეფე ალექსანდრე, მცხეთისა განმაახლებელი; დედოფალი მარიამ, მეუღლე როსტომ მეფისა; პატრიარქი ნიკოლოზ, მეფე გიორგი, ძე მისი ბაგრატ; ორი მოცეკვავე ქალბატონი. 30-იან წლებში ფრესკები სრულად იქნა გადაკირული, რის შედეგადაც ზოგი ფრესკა განადგურდა. [[1839]] წელს აღნიშნული მინიატურები იოსელიანმა პეტერბურგის აზიის მუზეუმს გადასცა.<ref>[https://archive.org/details/c_orbeli_1956/page/12/mode/1up Орбели Р. Грузинские рукописи Института востоковедения. М.; Л., 1956. Вып. 1, ст. 93-94]</ref> <gallery> სურათი:Zodiac mtskheta.jpg|[[ქრისტე]] ღმერთი - სამყაროს მმართველი სურათი:Fresque du choeur dans la cathedrale Svetitskhoveli.jpg|საკურთხეველის მოხატულობა სურათი:Svetitiskhoveli frescoes- Mirian.JPG|სვეტის მოხატულობა სურათი:Svetitskhoveli Interior.JPG| </gallery> ==ეპიგრაფიკული წარწერები== სვეტიცხოვლის ტაძრის შესასვლელში დასავლეთიდან მთავარი კარის თავზე ღვთისმშობლისა და ანგელოზთა ფრესკის ქვეშ დატანილია მხედრული წარწერა: {{ციტატა|ვარლამ ეგზარხოსმან მცხეთისა და ყოვლისა საქართველოსამან ქსნის ერისთავის დავითის ძემან განვაახლე კარიბჭე ესე წელსა 1813 წელსა 30 ოქომბერსა.}} <gallery> Svetitskhoveli Entrance.jpg|კარიბჭე წარწერით </gallery> ==ტაძრის საძვალე== არქეოლოგიური მასალებით დასტურდება რომ განსასვენებელი სვეტიცხოვლის ადგილას ჯერ კიდევ პირველი ეკლესიის აგებამდე არსებობდა. უცნობია იმ პირთა ვინაობა თუ ვინ იკრძალებოდა IV საუკუნემდე, თუ არ ჩავთვლით ებრაელ [[სიდონია]]ს ვინც უფლის კვართი გულში ჩაიკრა და უმალ გარდაცვლილი დაასაფლავეს კვართის სვეტის ადგილას. პირველი ცნობა სვეტიცხოველში დაკრძალვის შესახებ [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] უკავშირდება. {{ციტატა|მოკუდა ვახტანგ და დაეფლა მცხეთას, საკათალიკოსოს და ეკლესიასა შინა, სუეტსა თანა, რომელსა შინა არს ღმრთივ აღმართებულისა სუეტისაგან დაპყრობა... და საფლლავსა მისსა ზედა წერილ არს ხატი მისი სწორ ასაკისა მისისა, აწ რომელ არს აბჯარი და სამოსელი მისნი მისგან უფრო საცნაური არს.}} დღესდღეობით ვახტანგ გორგასალის თავდაპირველი საფლავის ქვა შემორჩენილი არ არის. ისტორიული წყაროების მიხედვით სვეტიცხოველში ვახტანგ გორგასალის შემდეგ დაკრძალეს [[ევსტათი მცხეთელი]]. {{ციტატა|ვითხოვ შენ სახიერისაგან, რათა არა დაეტეოს გუამი ჩემი აქა ტფილისს შინა, არამედ რათა დაემარხოს იგი მცხეთას, წმინდასა, სადა იგი გამომიჩნდი... დაჰმარხა იგი დიდითა დიდებითა და პატივითა წმიდასა ეკლესიასა მცხეთისასა.}} არაფერია ცნობილი წერილობით წყაროებში VI-XI საუკუნეებში დასაფლავებულთა შესახებ. როგორც ცნობილია 1010-1029 წლებში ვახტანგისეული სვეტიცხოვლის სამნავიანი ბაზილიკა განახლდა და გადაკეთდა კათოლიკოს-პატრიარქი [[მელქისედეკ I]]-ის ინიციატივით. სწორედ მელქისედეკ I იყო პირველი ვინც დაასაფლავეს ახლადაშენებულ სვეტიცხოველში. ე.წ. "მელქისედეკის ანდერძის" მიხედვით, რომელიც 1896 წელს გამოქვეყნდა [[თედო ჟორდანია|თედო ჟორდანიას]] მიერ. {{ციტატა|სამხრით, სადიაკვანოსა წმიდათა მოწამეთა სამარტვილოსა შიგან, შევქმენ საფლავი ჩემი და დავდგი საკურთხეველი.}} 1049 წელს მელქისედეკის შემდეგ მის მიერვე მიშენებულ სამხრეთ ეკვდერში იკრძალება საქართველოს შემდეგი კათოლიკოს-პატრიარქი [[იოანე V ოქროპირი]]. XII საუკუნიდან ქართული წერილობითი წყაროების მიხედვით, საერო პირთაგან ერთ-ერთი პირველი სვეტიცხოველში დაკრძალული ჩანს [[დემნა უფლისწული]], [[დავით V]]-ის ვაჟი და [[გიორგი III]]-ის ძმისშვილი. სავარაუდოდ, ეს იყო სვეტიცხოველში ბაგრატიონთა საგვარეულოს წარმომადგენლის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|მოკუდა და მცხეთას დამარხეს.}} XIII საუკუნიდან სვეტიცხოველი ხდება ბაგრატოვანთა საძვალე. 1248 წელს სვეტიცხოველში დაუკრძალიათ ულუ დავითის პირველი მეუღლე დედოფალი [[ჯიგდა-ხათუნი]]. {{ციტატა|გარდაიცვალა დედოფალი ჯიგდა-ხათუნი და წარიყვანეს სამარხოსა დედოფალთასა მცხეთას და დაკრძალეს.}} 1271 წელს სვეტიცხოველში დაიკრძალა ლაშა-გიორგის ძე ულუ დავითი. ეს იყო ამ ტაძარში ბაგრატიონი მეფის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|და დაუტევა გლოვა და მწუხარება დიდი ყოველთა ქართველთა ზედა იგლოვეს, ყოველთა დიდად და გუამი დავით მეფისა წარიღეს და დამარხეს სამარხოსა მეფეთასა მცხეთას.}} == მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:sveticxoveli melqisedek katalikosis sasaxle.jpg|thumb|left|მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლის ნაშთები]] სასახლე დგას ტაძრის ეზოში, გალავნის სამხრეთით. თარიღდება XI საუკუნით. [[1963]]-[[1964]] წლებში ამ მონაკვეთზე ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე). გადაითხარა 1500 მ²-ზე მეტი ფართობი რომლის დროსაც გამოვლინდა სხვადასხვა დროის ნაგებობათა ნაშთები, რამდენიმე მარანი და სხვა. განათხარი ინახება მცხეთის მუზეუმში. ძირითადი ნაგებობა მელქისედეკისეული სასახლეა (38,5 მ; X 18,5 მ). საძირკველზე ორსაფეხურიანი ცოკოლი და ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით ნაშენი კედელია ამოყვანილი (სისქე 0,8 მ-მდე). დუღაბად კირის ხსნარია გამოყენებული. ნაგებობის კედლებზე, როგორც ფასადებზე, ისე შიგნით 3,4-3,5 მ. მანძილზე პილასტრებია. სასახლეს კარი (სიგანე 3,5 მ) ჩრდილოეთ მხარეს აქვს. აქვე აღმოჩნდა თლილი ქვის იატაკის ნაშთი. დადგინდა, რომ სასახლე დაშენებულია უფრო ძველ კულტურულ ფენაზე — საძირკვლის ქვეშ (0,6 მ სიღრმეზე) გამოვლინდა რიყი ქვითა და ტალახის ხსნარით ნაგები კედელი და IX საუკუნის კერამიკული მასალა. მელქისედეკის სასახლე რამდენიმეჯერ გადაუკეთებიათ. პირველად XIV-ე საუკუნეში, როცა მისთვის მოუშლიათ ორსაფეხურიანი ცოკოლი, ხოლო სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებისათვის გარედან, ყოველი 6-7 მ-ის მოშორებით, მიუშენებიათ კონტრფორსები (1.5-2 მ). სამხრეთ კედელს 5 კონტრფორსი აქვს. ზოგან კონტრფორსები ფარავენ ადრინდელ პილასტრებს. შემდეგ სასახლისთვის აღმოსავლეთიდან მიუდგამთ მინაშენი, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილია პილასტრი, ხოლო სამხრეთ კედელში ბუხარია დატანებული. მესამეჯერ XVII საუკუნეში დანგრეული სასახლე და მინაშენი სვეტიცხოვლის ტაძართან ერთად შეუკეთებიათ [[როსტომ მეფე]]სა და მარიამ დედოფალს. შემდგომ პერიოდში სასახლე მთლიანად დანგრეულა. == ანტონ II კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:Anton katalikosis sasaxle.jpg|thumb|right|ანტონ II კათალიკოსის სასახლე]] სასახლე დგას ტაძრის-ეზოში, გალავნის სამხრეთ აღმოსავლეთ კუთხეში. შენობა ორსართულიანი [[ქვითკირი]]ს ნაგებობაა. აგებულია XVIII საუკუნის დასასრულს. ზედა სართულზე ხუთი ოთახია. გადაკეთებულია და შეცვლილი აქვს პირვანდელი სახე. == კარიბჭეები == [[ფაილი:sveticxovlis galavanis samxretis karibWe.jpg|thumb|left|სამხრეთის კარიბჭე დღეს. 2009 წ.]] მთავარი კარიბჭე გალავნის დასავლეთი მხარის ცენტრალურ ნაწილშია. აგებულია 1029 წ., ტაძრის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ, კათალიკოს მელქისედეკის ბრძანებით. კარიბჭე ორსართულიანია, ნაგებია კარგად გათლილი თანაბარი კვადრებით. მის პირველ სართულზე, ფართო შეისრულთაღიანი გასასვლელის ორივე მხარეს მოთავსებულია ოთახები (თითოეული 22 კვ.მ); მეორე სართულზე დარბაზია (70 კვ.მ), რომელიც დასავლეთის მხარეს სვეტებიანი თაღების სამი მალითაა გახსნილი. სმმაგი თაღი მოჩარჩოებულია პროფილირებული სარტყელით, რომელზედაც ასომთავრული წარწერაა {{ციტატა|ქრისტე ადიდე შენ მიერ დამყარებული მეოხე ჩვენი ქრისტეს მიერ მელქიზედეკ ქართლისა კათალიკოსი რომელმან მეორედ აღაშენა წმინდა კათოლიკე ესე სალხინებელად სულისა მათისა}} გასასვლელის ორივე მხარეს თითო ოთხწახნაგა სამმეოთხედიანი პილასტრია ფესტოებიანი კაპიტელებითა და სადად პროფილირებული ბაზისებით. ეს შვერილები სამმაგი თაღის ჩარჩოს ქვედა ხაზს ქვემოთკედელს უკავშირდება მცირე ზომის ნიჟარისებრი თაღებით (ტრომპებით). შესასვლელის თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მწვანე ქვიდან ნაკვეთი ხარის თავების სკულპტურული გამოსახულებებია (პირი. დედანი ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში). ოთხწახნაგა შვერილების აქეთ იქით მაღალი სამკუთხა ნიშებია. ===დასავლეთის კარიბჭის რესტავრაცია=== [[ფაილი:Svetitskhoveli portal.JPG|მინი|დასავლეთის კარიბჭე დღეს. 2007 წ.]] [[1964]]-[[1965]] წლებში სვეტიცხოვლის გალავნის დასავლეთ კარიბჭეს ჩაუტარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. სამუშაოს დაწყებამდე ძეგლის მდგომარეობა ასეთი იყო: კათედრალის ქვის გალავნის დასავლეთ ნაწილში, სადაც საპარადო კარიბჭეა მოთავსებული, ქუჩის დონე კულტურელი დანაშრევებით თითქმის ორნახევარი მეტრით იყო ამაღლებული კათედრალის ეზოსთან შედარებით. სავარაუდოდ, ქუჩის დონის ამაღლება მტრების შემოსევების დროს ქალაქის დანგრევის შედეგი უნდა ყოფილიყო; იგი მცირეოდენი ცვლილებებით სვეტიცხოვლის გალავანს მთლიანად უვლიდა გარშემო: გალავნის შიგნით ნიადაგის დონე, თითქმის ამავე ზომით, დაბალი იყო გარეთაზე, რის გამოც ყველა შესასვლელიდან (ჩრდილოეთით და სამხრეთით) სვეტიცხოვლის ეზოში კიბეები ჩადიოდა. კარიბჭის პირველ სართულში მოწყობილი შესასვლელი დახურული და ამოშენებული იყო დამატებითი კედლით, რომლის ორსავ მხარეს, 7 მეტრზე მეტი სიმაღლის კონტრფორსები იყო ამოყვანილი. ამგვარად, ჩანდა თავდაპირველი ფასადის მხოლოდ შუა ზემო ნაწილი, დაახლოებით 3 მეტრი სიმაღლის სამმალიანი ღია თაღედით, ხოლო გვერდებზე - დაახლოებით 8 მ. სიმაღლეზე, ნაწილობრივ, რიყის ქვით რესტავრირებული კედლები. სამუშაოები [[1964]] წლის ივლისში დაიწყო. უპირველეს ამოცანას წარმოადგენდა მინაშენებისაგან ფასადის განთავისუფლება და დასახული სარესტავრაციო სამუშაოების პროექტის შედგენა, რომელიც [[ვახტანგ ცინცაძე]]ს და [[ნიკო ჩუბინაშვილი|ნიკო ჩუბინაშვილს]] დაევალათ. თავდაპირველად გასუფთავდა 2 მეტრი სიმაღლისა და 7 მეტრი სიგანის მიწა. შემდგომ შესაბამის სპეციალისტებთან კონსულტაციის შემდეგ გადაწყდა ჯერ ერთი კონტრფორსის მოხსნა, ხოლო შემდეგ კი მეორესი. გასასვლელის გახსნის შემდეგ გამოჩნდა მასზე გადაყვანილი ჩარჩოს ქვედა პროფილირებული ნაწილი, რომელზედაც აღმშენებლის წარწერაა მოთავსებული. შესასვლელი თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მოთავსებული იყო მწვანე ქვის ხარის სკულპტურული თავები. შემორჩენილი იყო მხოლოდ ერთი ქანდაკება. გადარჩენილი სკულპტურა ძალიან წააგავს სვეტიცხოვლის აღმოსავლეთ ფასადზე არსუკიძის მიერ გამოყენებულ ხარის თავებს.<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/27092/1/Dzeglis_Megobari_1964_N01.pdf სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა]</ref> <gallery> Mtskheta, wall at Svetitskhoveli Cathedral.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1931 წ. Руины дома католикоса на территории собора Светицховели.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1946 წ. </gallery> == გალავანი == [[ფაილი:სვეტიცხოვლის ზარი.jpg|thumb|left|სვეტიცხოვლის გალავანი]] სვეტიცხოვლის ტაძარს გარს აკრავს კვადრატული ფორმის [[გალავანი]] (121,6 მ; X 110,5 მ). იგი აგებულია [[1787]] წელს [[ერეკლე II]]-ის ბრძანებით, რასაც ადასტურებს სამხრეთის შესასვლელის თავზე ამოკვეთილი წარწერა: {{ციტატა|ბრძანებისა მისისა უმაღლესის ირაკლი მეორისა ქართლისა და კახეთის მეფისათა შემოვლებულ იქნა და განახლებული ზღუდე წმიდისა ამით ეკლესიიისა მცხეთისა სიმაგრეების თურთ თავისით და აგრეთვე ეკლესია შიგნით და გარეთ განახლებულ დერეფანი ეკლესიისა ახლად დაწერილი და დახატული მამადმთავრობასა მისა ანტონი მეფისა ძისა მუშაკთა ზედა მდგომელთა წმიდისა ეკლესიისა ჩღპზ ივლისისს კბ.}} ამავე წარწერიდან ირკვევა, რომ სვეტიცხოველს ადრეც ჰქონია გალავანი, რომლის ფრაგმენტები ჩართულია თანამედროვე გალავნის ჩრდილოეთის კედელში. გალავნის ძველი ნაწილი ნაგებია თლილი ქვით, ადგილ ადგილ თლილი ქვაცაა გამოყენებული. ერეკლესდროინდელი ნაგებობები კი ძირითადად რიყის ქვითაა ნაშენი. ქონგურებზე და სალოდეებზე გამოყენებულია აგურიც. გალავანი ორიარუსიანია: ქვედა ნაწილი მთლიანად ყრუა, ზედას გასდევს საბრძოლო ბილიკი, კედელში განლაგებულია სათოფეები და სალოდეები. გალავანში ჩართულია ექვსი ცილინდრული და ორი ოთხკუთხა [[კოშკი]]. კოშკები ორ-სამ სართულიანია, ბოლო სართულები კი ბანს წარმოადგენს. გალავნის სამხრეთ კედელში გაჭრილია ჭიშკარი. გარდა ამისა, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ერთმანეთის პირისპირ კიდევ ორი ვიწრო კარია. გალავნის დასავლეთ მხარეს კედელში ჩართულია XI საუკუნის კარიბჭე, სამრეკლო და სხვადასხვა დროს მიშენებული საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები. ==მინაშენები== [[ფაილი:Voyage Au Caucase 1843 II-7.jpg|მინი|ჩრდილოეთის გუმბათიანი მცირე ეკლესია და სამხრეთი მინაშენები [[დიუბუა დე მონპერე]]ს ჩანახატებში]] [[1837]] წლამდე სვეტიცხოვლის ჩრდილოეთ მხარეს მიშენებული იყო მცირე გუმბათიანი ეკლესია, ხოლო სამხრეთით — გალერეა. 1828 წლის 30 იანვარს რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოსს დაევალა საქართველოს გუბერნიაში მდებარე მნიშვნელოვანი ქრისტიანული ტაძრებისა და ქრისტიანობის მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Светлейшего Синода на имя экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30-го января 1828 г.</ref> აღნიშნული ანგარიში მიტროპოლიტმა იონამ 28 თებერვალს მოამზადა წარუდგინა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, "О возобновлении Мцхетскаго собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 24 მაისს წმინდა სინოდის დადგენილებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა: 1) გადმოეღოთ სვეტიცხოვლის მიმდინარე მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და პროფილი, ამასთანავე შედგენილიყო ახალი საპროექტო ნახაზები და ხარჯთაღრიცხვა ტაძრის მომავალი მდგომარეობისა; 2) IV-VI საუკუნის ქვის ეკლესიებზე აღებულიყო გეგმები, ფასადები და ჭრილი; 3) არსებული საეკლესიო შემოსავლები მოხმარებოდა სხვა ქრისტიანული ტაძრების შენარჩუნებას. 1833 წელს საქართველოს ეგზაქოსმა მთავარეპისკოპოსმა ევგენიმ წმინდა სინოდს წარუდგინა ორი ხარჯთაღრიცხვა: სვეტიცხოვლის რესტავრაციისა და ახალი სამრეკლოს აშენებისა. დოკუმენტებს თან ერთვოდა სამხედრო-სამოქალაქო ხელმძღვანელობის მიერ შესრულებული სვეტიცხოვლის ნახაზები და ძეგლის აღწერა: 1) ტაძრის არსებული მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და ჭრილი; 2) ტაძრის საპროექტო გეგმა, ფასადი და ჭრილი ხარჯთაღრიცხვითურთ; 3) ახალი სამრეკლოს საპროექტო გეგმა, ფასადი და ხარჯთაღრიცხვა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, Часть I, стр. 19. В дальнейшем изложении настоящего дела мы пользуемся тем же документом.</ref> ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ შესრულებული ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით სვეტიცხოვლის რესტავრაციისთვის დაანგარიშებული იყო 49,239 მანეთი და 67 კაპიკი (იქვე წითელი ფანქრით ჩასწორდა 29,934 მანეთი და 36 კაპიკად), ხოლო სამრეკლოს ასაშენებლად დაანგარიშებული იყო 6227 მანეთი და 65⅔ კაპიკი. ტაძრის სამშენებლო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, რესტავრაციის პროცესში სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები უნდა მოეშალათ. რესტავრაციის შესრულება დაევალა საჯარო აუქციონის წესით გამოვლენილ თბილისის მოქალაქე ხეჩო დარჩილოვს. არქიტექტორმა რიპარდმა დარჩილოვს მისცა რეკომენდაცია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მინაშენები, ასევე ეკლესიის დაშლა დაეწყოთ ზემოდან, მცირე ეკლესიისთვის კი ჯერ მოეხსნა გუმბათი, ხოლო შემდეგ დაეშალა მისი კედლები. დარჩილოვმა თვითნებობით სვეტიცხოვლის საძირკველში სამ ადგილას ჩადებული დენთით მოახდინა აფეთქება, რომლის დროსაც სვეტიცხოვლის საკურთხევლის კედელს ბზარი გაუჩნდა. სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ 1837 წლის 14 ივნისს მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით დარჩილოვს სარესტავრაციო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა სამ წელიწადში და სამუშაოების დასრულების თაობაზე ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას 1842 წელს ამცნო. თვითნებობა გამოიჩინა ხეჩო დარჩილოვმა ტაძრის გუმბათზე არსებული ჯვრის მოოქრული ჯვრით შეცვლისასაც. აღმართვამდე ჯვარი დარჩილოვს სამშენებლო კომიტეტის წევრებისთვის არ უჩვენებია. ჯვარი კი ისე ცუდად დაამაგრეს, რომ მალევე გადაიხარა. სამშენებლო კომიტეტმა ამ თვითნებობის შესახებ, დაუყოვნებლივ აცნობა საქართველო-იმერეთის სინოდურ კანტორას, თუმცა ამას არანაირი შედეგი არ მოჰყოლია.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/64195/1/Kavkaz_1900_N160.pdf?fbclid=IwAR2QrBWByMdklDjRelTHgS-Ts2EYfVxTsKgsn1wtEFnHTVn6JJO00DUL_5s „О рестоврации Мцхетского собора в текущем столетии (XIX в.)“, газ. Кавказ, N160, 1900]</ref><ref>[http://old.tbiliselebi.ge/index.php?newsid=7437 როგორ ააფეთქა დარჩილოვმა სვეტიცხოვლის ეზოში ეკლესია და როგორ მოვიდა ქართველ მეფეთა საძვალე დღემდე]</ref> <gallery> Чернецов. Внутренний вид Мцхетского собора.jpg|სვეტიცხოვლის ინტერიერი. ჩერნეცოვი. 1830 Чернецов. Мцхетский собор.jpg|სვეტიცხოვლის სამხრეთი ფასადი. ჩერნეცოვი. 1830 </gallery> <gallery> Голицын А.Н. (Внутренний вид Мцхетского собора. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхетский собор. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхета, древняя столица Грузии. 1829 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1829 წლის ნახატი Robert Ker Porter. View of old city, Mtskheta.jpg|რობერტ კერ პორტერი. მცხეთის ხედი. 1817-1820 </gallery> ==გალერეა== <gallery> Mtskheta and Svetitskhoveli Cathedral 16x9.jpg| Arsukidze Street.JPG| Svetitskhoveli 3.JPG| Svetitskhoveli 2.JPG| Mtskheta view.JPG| 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (01).jpg 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (02).jpg </gallery> == ლიტერატურა == *გოგუაძე ნ., „სვეტიცხოვლის ტაძრისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის კვლევა გეოფიზიკური მეთოდებით“, თბ., 2016 * ''ბერიძე ვ.'', ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974; * ''ჩუბინაშვილი გ.'', ქართული ხუროთმოძღვრება საშუალო საუკუნეებში და მისი სამი მთავარი კათედრალი, კრ.:არილი, ტფ., 1925; * ''Гвердцители Р.'', Мцхета, Тб., 1962 * ”საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა” რედკოლეგია: ვ. დოლიძე, ს. კინწურაშვილი, უ. სიდამონიძე, თბილისი 1990, ტომი 5 * Натроев А. Мцхет и его собор Свэти-Цховели. Историко-археологическое описание. 1900 * {{ძმ|1|6-10|სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა}} * {{ძმ|69|25-32|სვეტიცხოველი როგორც განსასვენებელი}} * ''კუდავა ბ.'', ქართველი მეფის დაკრძალვის ადგილი: პიროვნული არჩევანი, ტრადიცია თუ პოლიტიკური გადაწყვეტილება?, „ისტორიანი“ (სამეცნიერო კრებული, მიძღვნილი როინ მეტრეველის დაბადების 80 წლისთავისადმი), თბ., 2019, გვ. 139-167. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/552315/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1954_N9.pdf მშვენიერაძე დ., მეხუთე საუკუნის ვახტანგისეული მცხეთის სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N9, თბ., 1954, გვ. 27-30] *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/557768/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1974_N12.pdf სანიკიძე თ., სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N12, თბ., 1974, გვ. 36-39] == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=457 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი] *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=289 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის აღწერილობა] {{commonscat|Svetitskhoveli}} *[http://www.orthodoxy.ge/tveni/oqtomberi/01-svetitskhoveli.htm სვეტიცხოველი, უფლის კვართის ამბავი]. *[http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm სვეტიცხოვლის შესახებ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204055002/http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm |date=2007-02-04 }}. *[http://gzashemecnebisaken.narod.ru/mcxeta.htm გზაშემეცნებისაკენ. მცხეთა - მეორე იერუსალიმი]. *[https://www.academia.edu/42663129/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_Buba_Kudava_The_Burial_Sites_of_the_Georgian_Kings ბუბა კუდავა, ქართველ მეფეთა დაკრძალვის ადგილები / Buba Kudava, The Burial Sites of the Georgian Kings] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{-}} {{ყოფილი რჩეული}} {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში}} {{მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები}} [[კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ]] [[კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები]] [[კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო კათედრები|*]] [[კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები]] rg7wgpk8036qraktmkcuu0ml64xg26j 5410576 5410575 2026-06-10T12:27:29Z Surprizi 14671 /* მოხატულობა */ 5410576 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = სვეტიცხოველი | სურათი = Svetitskhoveli Cathedral in Georgia, Europe.jpg | infobox_width = 300px | წარწერა = | რაიონი = [[მცხეთის მუნიციპალიტეტი]] | ადგილმდებარეობა = ქ. [[მცხეთა]] | ხუროთმოძღვარი = [[არსუკისძე]] | ქვეყანა = {{GEO}} | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = | ხუროთმოძღვრული_სტილი = ჯვარ-გუმბათოვანი | სტატუსი = მოქმედი | თარიღდება = XI ს. | რელიგიური_წევრობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია]] | რუკა_ტიპი = საქართველო | რუკა_ზომა = 250 | გრძედი = 44.7208 | განედი = 41.8425 | გეო = {{coord|41|50|33|N|44|43|15|E|}} | რუკა_წარწერა = | გეგმა = | გეგმა_ზომა = 250px | გეგმა_წარწერა = | ვიკისაწყობი = }} '''სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი''' — [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] მთავარი საპატრიარქო საკათედრო ტაძარი, საქართველოს დედა-ტაძარი, საქართველოს [[კათოლიკოსი|კათოლიკოს]]-[[პატრიარქი|პატრიარქთა]] [[ინთრონიზაცია|ინთრონიზაციის]] ([[აღსაყდრება|აღსაყდრების]]) ადგილი, შუა საუკუნეების საქართველოს მრავალი [[მეფე|მეფის]], მათი ოჯახის წევრების და პატრიარქთა საკრძალავი, XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ერთ-ერთი ოთხ დიდ კათედრალთაგან ([[ოშკი]], [[ბაგრატის ტაძარი]], [[ალავერდი (მონასტერი)|ალავერდი]])<ref>[https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ]</ref>. მდებარეობს [[თბილისი]]დან 20 კმ დაშორებით, ქალაქ [[მცხეთა]]ში. სვეტიცხოველში დაკრძალულია [[უფლის კვართი]] და [[ელია წინასწარმეტყველი|წმ. ელია წინასწარმეტყველის]] მოსასხამი. [[იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში|იუნესკოს]] მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. == ისტორია == სვეტიცხოველი ყველაზე დიდი ისტორიული საეკლესიო ნაგებობაა საქართველოში დღემდე გადარჩენილთა შორის. იგი საუკუნეთა მანძილზე ქრისტიანული საქართველოს სარწმუნოებრივ ცენტრს წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ IV საუკუნეში გაქრისტიანებულ [[მირიან III|მირიან]] მეფეს [[წმინდა ნინო]]ს რჩევით აქ პირველი ეკლესია აუშენებია, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. [[1970]]-[[1971]] წლებში სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოთა ჩატარების დროს (ხელმძღვანელი არქიტექტორი ვ. ცინცაძე) მიკვლეულ იქნა მისი საძირკვლის კვალი. ასევე მთლიანად შემოიხაზა იმ ბაზილიკის გეგმა, რომელიც აქვე ააშენა, წმ. ნინოს ეკლესიის დანგრევის შემდეგ, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალმა]] V საუკუნის II ნახევარში. XI საუკუნეში დაზიანებული ბაზილიკის ადგილზე ქართლის კათალიკოსმა [[მელქისედეკ I|მელქისედეკმა]] ახალი ტაძარი ააგო. მან ხუროთმოძღვრად [[არსუკისძე]] მიიწვია. მშენებლობა [[1010]] წელს დაიწყო და [[1029]] წელს დამთავრდა. თავისი არსებობის მანძილზე სვეტიცხოველი არაერთხელ გადაკეთებულა. [[1283]] წელს ტაძარი მიწისძვრამ დააზიანა. XIV საუკუნეში [[გიორგი ბრწყინვალე]]მ აღადგინა ტაძრის გუმბათი. იმავე საუკუნის ბოლოს „იავარჰყვეს სპათა ლანგ-თემურისათა“ — მოანგრიეს დასავლეთის მკლავის ბურჯები, დააქციეს გუმბათის ყელი, მაგრამ მთელი ნაგებობის დანგრევა მაინც ვერ შესძლეს. XV საუკუნის დასაწყისში მეფე [[ალექსანდრე I დიდი|ალექსანდრე დიდმა]] ტაძარი კაპიტალურად შეაკეთებინა. [[1656]] წელს [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ მეფისა]] და [[მარიამ დადიანი|მარიამ დედოფლის]] თაოსნობით კვლავ აღადგინეს გუბათის ყელი. 1813 წლის 30 ოქტომბერს ექზარქოს [[ვარლამი (ერისთავი)|ვარლაამის]] დროს განახლებულ იქნა სვეტიცხოვლის კარიბჭე, რასაც ადასტურებს ეპიგრაფიკული წარწერა. 1826 წლის 1 მაისს ჩამოიქცა სვეტიცხოვლის გალავანში არსებული სამრეკლო, ნანგრევებში მოყვა გალავნის კედელთან მდგარი საცხოვრებელი სახლი, რის შედეგადაც დაიღუპა 8 წლის ბავშვი. 1827 წელს თბილისის სამხედრო გუბერნატორმა, გენერალმა სიპიაგინმა, რუსეთის იმპერიის მთავარი შტაბის უფროსს წარუდგინა მოხსენება – გორისა და დუშეთის მაზრებში შექმნილი მდგომარეობის მიმოხილვა. გუბერნატორი ხაზგასმით აღნიშნავდა, რომ ხსენებულ მაზრებში სერიოზულად იყო დაზიანებული ეკლესიები, მათ შორის სვეტიცხოველიც. 1828 წლის 30 იანვარს, რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოს, მიტროპოლიტ იონას დაევალა საქართველოში არსებული ტაძრების მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Святейщего Синода на имя Экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30 января 1828 года</ref> 1828 წლის 28 თებერვალს მიტროპოლიტმა იონამ წმინდა სინოდს ჩააბარა ანგარიში საქართველოში საეკლესიო ვითარების შესახებ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669, "о возобнавлении Мцхетского собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 1828 წლის 24 მაისს რუსეთის წმინდა სინოდის ბრძანებულებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა შეედგინათ სვეტიცხოვლის ტაძრის არსებული გეგმა, გადაეხატათ ფასადები და ასევე წარედგინათ ნახაზების სახით ტაძრის საბოლოო მდგომარეობა თავისი ხარჯთაღრიცხვით.<ref>Указ Святейщего Правительствующаго Синода, от 24 мая 1828 года, №4851</ref> 1833 წელს საქართველოს ეგზარქოსის, მთავარეპისკოპოს [[ევგენი (ბაჟენოვი)|ევგენის]] მიერ წმინდა სინოდისთვის წარდგენილი იყო სვეტიცხოვლის განახლებისა და ახალი სამრეკლოს აშენების ხარჯთაღრიცხვები და გეგმა-ანახაზები. სვეტიცხოვლის რესტავრაციის პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაცია შეადგენილი იყო ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669. Часть I, стр. 19</ref> საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ ყორღანოვის შედგენილ პროექტში აღმოაჩინა რიგი უზუსტობები, რომელთა აღმოფხვრა დაავალა სინოდალური კანტორის არქიტექტორს [[ფრანსუა რიპარი|ფ. რიპარს]]. 1837 წელს სვეტიცხოვლის განახლება წმინდა სინოდის თანხმობით, საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ გადასცა „საჯარო ვაჭრობით“ (ტენდერში) გამარჯვებულ თბილისის მოქალაქეს – ხეჩო დარჩილოვს, რომელმაც განახლებაში ყველაზე დაბალი 28696 მანეთი მოითხოვა მოიჯარადრის უფლების მოპოვებისთვის და სამუშაოსაც შეუდგა. არსებული წესის მიხედვით, ხეჩო დარჩილოვმა გირაოში ჩადო მისი კუთვნილი 2 საცხოვრებელი სახლი და დუქანი თბილისში, ასევე, სხვა უძრავი ქონება. 1837 წლის 14 ივნისს გაფორმებული კონტრაქტის მიხედვით, სარესტავრაციო სამუშაოები 3 წლის განმავლობაში უნდა დასრულებულიყო. აქედან პირველ წელს უნდა მოეშალა სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები, ასევე გამოეცვალა გადახურვა (გუმბათის გარდა). მეორე წელს უნდა დაესრულებინა ყველა გარე და ნაწილობრივ შიდა სამუშაოები. მესამე წელს კი შიდა სამუშაოები უნდა მიეყვანა ბოლომდე. ყველა ეს სამშენებლო პროცესი დარჩილოვს უნდა ეწარმოებინა სინოდალური კანტორის მიერ შექმნილი სამშენებლო კომიტეტის მეთვალყურეობის ქვეშ. აღდგენითი სამშენებლო სამუშაოები დათქმულ ვადებში არ დასრულდა, მხოლოდ 1842 წლის 24 აგვისტოს ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას განუცხადა სამუშაოების დასრულების თაობაზე. სპეციალურმა კომისიამ, რომელსაც დაევალა დარჩილოვის მიერ გაწეული სამუშაოების შესრულების ხარისხი, 1842 წლის 27 ნოემბერს წარმოადგინა ანგარიში, სადაც ჩამოთვლილი იყო დასასრულებელი სამუშაოები. სინოდალურმა კანტორამ დარჩილოვს სამუშაოების დასასრულებლად 1843 წლის ზაფხულამდე მისცა ვადა. სინოდალურმა კანტორამ შექმნა სპეციალური კომისია, რომელსაც უნდა დაედგინა ეკლესიაში ბათქაში ცვენის მიზეზები. 1844 წლის 6 მაისს კომისიამ დაასკვნა, რომ ბათქაში ცვიოდა ნესტის გამო, როლის ერთ-ერთ გამომწვევ მიზეზად სახურავიდან ჩასული წვიმის წყალი უნდა ყოფილიყო.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1844 г., №3904</ref> არქიტექტორმა ფ. რიპარმა დადო თავისი დასკვნა, რომ ტაძრის შიგნიდან შეთეთრების გაგრძელება უაზრობა იყო იმის გამო, რომ ზოგი ნაწილი განსაკუთრებით ჩრდილო-დასავლეთი მხარე მუდამ ნესტიანი იყო მასზე მზის სხივების ნაკლები მოხვედრის გამო.<ref>Рапорт архитектора Рипарда, от 18 сентября 1844 г., за №2962/862</ref> დარჩილოვმა დარჩენილი სამუშაოები დაასრულა 1845 წლის გაზაფხულზე, თუმცა სახურავი მაინც დაუსრულებელი დატოვა, საიდანაც აგრძელებდა წვიმის წყალი დენას. აღნიშნული საქმის სისრულეში მოყვანა დაევალა სოლომონ დარჩილოვს, მამამისის — ხეჩო დარჩილოვის გარდაცვალების გამო. 1900-იან წლებში გრაფინია პ. უვაროვას თავჯდომარეობით შედგა საგანგებო კრება, რომელსაც ესწრებოდა ქართული არქიტექტორები და სასულიერო პირები. კრებაზე გადაწყდა ტაძარი გადაეხურათ თლილი ქვით. == არქიტექტურა == სვეტიცხოვლის ტაძარი გეგმით აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ ძლიერ წაგრძელებული სწორკუთხედია. [[ჯვარი|ჯვრის]] სახე სივრცეშია შექმნილი [[გუმბათი]]ს ოთხივე მხარეს გაწვდილი ოთხი მკლავით. მკლავები სწორკუთხაა, გარდა აღმოსავლეთის მკლავისა, რომელიც საკურთხევლის [[აფსიდა|აფსიდით]] არის დაბოლოებული. საკურთხევლის სამხრეთითა და ჩრდილოეთით ორ სართულად განლაგებულია სათავსოები. [[გუმბათი]] ოთხ მძლავრ ბოძს ეყრდნობა, [[გუმბათი]]ს ყელში 16 სარკმელია. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარმა მრავალი ცვლილება განიცადა, ძველი [[ფრესკა|ფრესკების]] დიდი ნაწილი დაიღუპა, ხოლო კედლების შეთეთრებამ ინტერიერს გამოაკლო მისი მხატვრული მთლიანობისათვის აუცილებელი სხვა ორგანული ელემენტებიც, იგი დღესაც დიდებულ შთაბეჭდილებას ტოვებს. == ფასადი == [[ფაილი:Sueticxoveli interior.JPG|thumb|left|ტაძრის ინტერიერი (ფრაგმენტი)]] [[ფაილი:LivingPillar.JPG|thumb|right|250px|ცხოველი-სვეტი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/სვეტი-ცხოველი სვეტი-ცხოველი]</ref>. ესრეთ მრავალნი სასწაულნი იქმნებოდნენ, ვიდრემდის შეუქმნა მეფემანცა საბურველი და ეგრეთ შეეხებოდნენ და განიკურნებოდნენ, და განასრულაცა მეფემან ეკლესია სამოთხესა მას შინა. ხოლო მსმენელმან [[კონსტანტინე დიდი|დიდმან კოსტანტინე]] განიხარა, რამეთუ ჴელთა შინა მისთა მიეფინა ყოველსა ადგილსა მადლი ღვთისა და მეორე, რამეთუ მოსწყდა [[მირიან III|მირიან]] [[სპარსელები|სპარსთა]] და ეგო სიყუარულსა ზედა მისსა. წარმოუვლინა ჯუარი და ხატი მაცხოვრისა, [[იოანე I (მთავარეპისკოპოსი)|იოანე ეპისკოპოსი]], მღუდელნი ორნი და დიაკონი სამი და მოუწერა წიგნი ძმობისა კოსტანტინემ და [[მოციქულთასწორი ელენე|ელენემ]] ლოცვისა და სიყუარულისა. ხოლო მოსლვასავე მათსა ნათელ-იღეს მეფემან და დედოფალმან და ყოველმან ივერიელმან ჴელითა მათითა მტკუარსა შინა; არამედ ფეროზ და ერმან მისმან, ურიათა და კავკასიელთა არა, წელსა ქსა ტიჱ ([[318]]), ქართულსა ო<ref>[https://wikisource.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90 საქართველოს ძველი ისტორია]</ref>.]] ტაძრის გარეგანი ფორმებისა და მასების განაწილება, პროპორციები ექვემდებარება შუაში აღმართულ მაღალ გუმბათს, რომლის ქვეშაც ორფერდა სახურავებით გადახურული ჯვრის მკლავებია, ხოლო მკლავებს შორის დაბალი ცალფერდა სახურავით გადახურული სადგომები. ფასადების მორთულობაში ძირითადად გამოყენებულია კედლის დეკორატიული თაღედებისა და შეწყვილებული პილასტრების განვითარებული სისტემა, აგრეთვე სარკმელთა მოჩუქურთმებული საპირეები. ჩუქურთმები მდიდარი და მრავალფეროვანია (მოაღწია მხოლოდ ნაწილმა). ტაძრის დეკორატიულ მორთულობაში დიდი ადგილი უჭირავს რელიეფსაც. აღსანიშნავია აღმოსავლეთის ფასადის მორთულობა, რომლის საფუძვლად 5 დეკორატიული თაღისაგან შეკრული სისტემა წარმოადგენს. თაღებში ჩართულია მაღალი სამკუთხა ნიშები, ხოლო შუა მაღალი თაღის შიდა სიბრტყეზე, მარაოსებრ გაშლილი სხივების ბოლოებში, მოთავსებულია დისკოები ერთ-ერთი სამშენებლო წარწერით. ოსტატურად არის გამოყენებული პოლიქრომული ეფექტიც. ძირითადი ქვიშისფერი კედლების ფონზე გამოიყოფა საკურთხევლის სარკმლის კაშკაშა წითელი ფერის ქვით აწყობილი მოჩუქურთმებული საპირე, რომელიც ზემოდან გამოყოფილია მდიდრულად მორთული ჰორიზონტალური სარტყლით. გვერდის ფასადების შუა ნაწილებშიც მთავარია მზარდი თაღების რიტმი. დასავლეთის ფასადზე ერთი დიდი სარკმელია, რომლის მდიდრულ მორთულობას კედლის მთელი არე უჭირავს. ფასადის კომპოზიცია დასრულებულია სამფიგურიანი რელიეფით - ტახტზე მჯდომი მაცხოვარი და 2 ანგელოზი აქეთ-იქით. სვეტიცხოველი განვითარებული შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების სტილის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ძეგლია. == მოხატულობა == {{ინფოდაფა მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლი |სახელი = მცხეთის ისტორიული ძეგლები: სვეტიცხოველი, [[სამთავრო (ტაძარი)|სამთავრო]], [[ჯვარი (მცხეთა)|ჯვარი]] |სურათი = [[ფაილი:DSC 0250a.jpg|250px]] |სურათისწარწერა = |რუკა = |რუკის_წარწერა = |რუკის ზომა = |ქვეყანა =საქართველო |ტიპი = კულტურული |კრიტერიუმი = iii, iv |ID = |ბმული = |რეგიონი = [[ევროპა]] |კოორდინატები = {{coord|41|50|31|N|44|43|16|E|}} |წელი = 1994 |სესია = |ნომერი = 708 |კანდიდატი = |საფრთხის ქვეშ = 2009-2016 }} {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|708}} XI საუკუნეში ტაძარი მთლიანად მოხატული იყო. ამ ხანის მხატვრობის მცირე ფრაგმენტები შემორჩენილია: ტაძრის დასავლეთ მკლავის დასავლეთ კედელზე, სარკმლის სამხრეთით - სცენა სახარებიდან: ქრისტე და სამარიტელი ქალი, შუა ნავის სამხრეთ-დასავლეთ თაღზე - მცენარეული ორნამენტი და სამხრეთი ნავის კამარაში - გაურკვეველი სცენის ნაშთები. დანარჩენი მხატვრობა გვიანდელია. საკურთხეველში შემორჩენილია მხატვრობის ზედა ორი რეგისტრი. კონქში გამოსახულია ტახტზე მჯდომი ქრისტე გადაშლილი სახარებით ხელში და ცეცხლოვან ბორბლებზე შემდგარი ორი ქერუბიმი. ბემის კამარაში თაყვანისცემის პოზაში გამოსახულია ოთხი ანგელოზი, კედლებზე კი ორი მთავარანგელოზი. ახლანდელი მოხატულობა XVI, XVII და შესაძლოა XVIII საუკუნეებისაც იყოს. განახლებულია XIX საუკუნეში. უფრო საინტერესოა ტაძრის შიგნით, საკუთრივ "სვეტის" (კოშკისებური ნაგებობის) XVII საუკუნის მიწურულს მხატვრობა, რომელშიც ქართლის მოქცევის ეპიზოდებია გადმოცემული (მოხატვის ხელმძღვანელი მხატვარი [[გულჯავარასაშვილი, გრიგოლ|გრიგოლ გულჯავარასაშვილი]], მოთავე - [[ნიკოლოზ]] კათოლიკოსი). გარედანაც ბევრი რამ არის შეცვლილი: [[გუმბათის ყელი]] და ფასადთა პერანგის ნაწილი (რომელიც მწვანე ქვით არის მოპირქეთებული) XV საუკუნის I ნახევარს მიეკუთვნება (რესტავრირებულია [[ალექსანდრე I, დიდი]]ს მიერ [[თემურლენგი]]ს შემოსევათა დროს ტაძრის ძლიერი დაზიანების შემდეგ), ზოგი რელიეფური გამოსახულება გადაადგილებულია, არის XVII საუკუნის ჩანართებიც, მაგრამ ამ რესტავრაციებს არ დაურღვევია შენობის ძირითადი ფორმები და პროპორციები. 1830-იან წლებში [[პლატონ იოსელიანი]]ს დაკვეთით, იტალიელმა მხატვარმა პიერ როსიმ ({{lang-it|Pierre de Rossi}}; 1789-1831) აკვარელში შეასრულა ზოგიერთი ფრესკის 7 მინიატურა, ესენია: მეფე მირიან, ძე მისი ბაქარ და პატრიარხი ანტიოქიისა; ვახტანგ გორგასალი; მეფე ალექსანდრე, მცხეთისა განმაახლებელი; დედოფალი მარიამ, მეუღლე როსტომ მეფისა; პატრიარქი ნიკოლოზ, მეფე გიორგი, ძე მისი ბაგრატ; ორი მოცეკვავე ქალბატონი. 30-იან წლებში ფრესკები სრულად იქნა გადაკირული, რის შედეგადაც ზოგი ფრესკა განადგურდა. [[1839]] წელს აღნიშნული მინიატურები პ. იოსელიანმა პეტერბურგის აზიის მუზეუმს გადასცა.<ref>[https://archive.org/details/c_orbeli_1956/page/12/mode/1up Орбели Р. Грузинские рукописи Института востоковедения. М.; Л., 1956. Вып. 1, ст. 93-94]</ref> <gallery> სურათი:Zodiac mtskheta.jpg|[[ქრისტე]] ღმერთი - სამყაროს მმართველი სურათი:Fresque du choeur dans la cathedrale Svetitskhoveli.jpg|საკურთხეველის მოხატულობა სურათი:Svetitiskhoveli frescoes- Mirian.JPG|სვეტის მოხატულობა სურათი:Svetitskhoveli Interior.JPG| </gallery> ==ეპიგრაფიკული წარწერები== სვეტიცხოვლის ტაძრის შესასვლელში დასავლეთიდან მთავარი კარის თავზე ღვთისმშობლისა და ანგელოზთა ფრესკის ქვეშ დატანილია მხედრული წარწერა: {{ციტატა|ვარლამ ეგზარხოსმან მცხეთისა და ყოვლისა საქართველოსამან ქსნის ერისთავის დავითის ძემან განვაახლე კარიბჭე ესე წელსა 1813 წელსა 30 ოქომბერსა.}} <gallery> Svetitskhoveli Entrance.jpg|კარიბჭე წარწერით </gallery> ==ტაძრის საძვალე== არქეოლოგიური მასალებით დასტურდება რომ განსასვენებელი სვეტიცხოვლის ადგილას ჯერ კიდევ პირველი ეკლესიის აგებამდე არსებობდა. უცნობია იმ პირთა ვინაობა თუ ვინ იკრძალებოდა IV საუკუნემდე, თუ არ ჩავთვლით ებრაელ [[სიდონია]]ს ვინც უფლის კვართი გულში ჩაიკრა და უმალ გარდაცვლილი დაასაფლავეს კვართის სვეტის ადგილას. პირველი ცნობა სვეტიცხოველში დაკრძალვის შესახებ [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] უკავშირდება. {{ციტატა|მოკუდა ვახტანგ და დაეფლა მცხეთას, საკათალიკოსოს და ეკლესიასა შინა, სუეტსა თანა, რომელსა შინა არს ღმრთივ აღმართებულისა სუეტისაგან დაპყრობა... და საფლლავსა მისსა ზედა წერილ არს ხატი მისი სწორ ასაკისა მისისა, აწ რომელ არს აბჯარი და სამოსელი მისნი მისგან უფრო საცნაური არს.}} დღესდღეობით ვახტანგ გორგასალის თავდაპირველი საფლავის ქვა შემორჩენილი არ არის. ისტორიული წყაროების მიხედვით სვეტიცხოველში ვახტანგ გორგასალის შემდეგ დაკრძალეს [[ევსტათი მცხეთელი]]. {{ციტატა|ვითხოვ შენ სახიერისაგან, რათა არა დაეტეოს გუამი ჩემი აქა ტფილისს შინა, არამედ რათა დაემარხოს იგი მცხეთას, წმინდასა, სადა იგი გამომიჩნდი... დაჰმარხა იგი დიდითა დიდებითა და პატივითა წმიდასა ეკლესიასა მცხეთისასა.}} არაფერია ცნობილი წერილობით წყაროებში VI-XI საუკუნეებში დასაფლავებულთა შესახებ. როგორც ცნობილია 1010-1029 წლებში ვახტანგისეული სვეტიცხოვლის სამნავიანი ბაზილიკა განახლდა და გადაკეთდა კათოლიკოს-პატრიარქი [[მელქისედეკ I]]-ის ინიციატივით. სწორედ მელქისედეკ I იყო პირველი ვინც დაასაფლავეს ახლადაშენებულ სვეტიცხოველში. ე.წ. "მელქისედეკის ანდერძის" მიხედვით, რომელიც 1896 წელს გამოქვეყნდა [[თედო ჟორდანია|თედო ჟორდანიას]] მიერ. {{ციტატა|სამხრით, სადიაკვანოსა წმიდათა მოწამეთა სამარტვილოსა შიგან, შევქმენ საფლავი ჩემი და დავდგი საკურთხეველი.}} 1049 წელს მელქისედეკის შემდეგ მის მიერვე მიშენებულ სამხრეთ ეკვდერში იკრძალება საქართველოს შემდეგი კათოლიკოს-პატრიარქი [[იოანე V ოქროპირი]]. XII საუკუნიდან ქართული წერილობითი წყაროების მიხედვით, საერო პირთაგან ერთ-ერთი პირველი სვეტიცხოველში დაკრძალული ჩანს [[დემნა უფლისწული]], [[დავით V]]-ის ვაჟი და [[გიორგი III]]-ის ძმისშვილი. სავარაუდოდ, ეს იყო სვეტიცხოველში ბაგრატიონთა საგვარეულოს წარმომადგენლის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|მოკუდა და მცხეთას დამარხეს.}} XIII საუკუნიდან სვეტიცხოველი ხდება ბაგრატოვანთა საძვალე. 1248 წელს სვეტიცხოველში დაუკრძალიათ ულუ დავითის პირველი მეუღლე დედოფალი [[ჯიგდა-ხათუნი]]. {{ციტატა|გარდაიცვალა დედოფალი ჯიგდა-ხათუნი და წარიყვანეს სამარხოსა დედოფალთასა მცხეთას და დაკრძალეს.}} 1271 წელს სვეტიცხოველში დაიკრძალა ლაშა-გიორგის ძე ულუ დავითი. ეს იყო ამ ტაძარში ბაგრატიონი მეფის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|და დაუტევა გლოვა და მწუხარება დიდი ყოველთა ქართველთა ზედა იგლოვეს, ყოველთა დიდად და გუამი დავით მეფისა წარიღეს და დამარხეს სამარხოსა მეფეთასა მცხეთას.}} == მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:sveticxoveli melqisedek katalikosis sasaxle.jpg|thumb|left|მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლის ნაშთები]] სასახლე დგას ტაძრის ეზოში, გალავნის სამხრეთით. თარიღდება XI საუკუნით. [[1963]]-[[1964]] წლებში ამ მონაკვეთზე ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე). გადაითხარა 1500 მ²-ზე მეტი ფართობი რომლის დროსაც გამოვლინდა სხვადასხვა დროის ნაგებობათა ნაშთები, რამდენიმე მარანი და სხვა. განათხარი ინახება მცხეთის მუზეუმში. ძირითადი ნაგებობა მელქისედეკისეული სასახლეა (38,5 მ; X 18,5 მ). საძირკველზე ორსაფეხურიანი ცოკოლი და ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით ნაშენი კედელია ამოყვანილი (სისქე 0,8 მ-მდე). დუღაბად კირის ხსნარია გამოყენებული. ნაგებობის კედლებზე, როგორც ფასადებზე, ისე შიგნით 3,4-3,5 მ. მანძილზე პილასტრებია. სასახლეს კარი (სიგანე 3,5 მ) ჩრდილოეთ მხარეს აქვს. აქვე აღმოჩნდა თლილი ქვის იატაკის ნაშთი. დადგინდა, რომ სასახლე დაშენებულია უფრო ძველ კულტურულ ფენაზე — საძირკვლის ქვეშ (0,6 მ სიღრმეზე) გამოვლინდა რიყი ქვითა და ტალახის ხსნარით ნაგები კედელი და IX საუკუნის კერამიკული მასალა. მელქისედეკის სასახლე რამდენიმეჯერ გადაუკეთებიათ. პირველად XIV-ე საუკუნეში, როცა მისთვის მოუშლიათ ორსაფეხურიანი ცოკოლი, ხოლო სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებისათვის გარედან, ყოველი 6-7 მ-ის მოშორებით, მიუშენებიათ კონტრფორსები (1.5-2 მ). სამხრეთ კედელს 5 კონტრფორსი აქვს. ზოგან კონტრფორსები ფარავენ ადრინდელ პილასტრებს. შემდეგ სასახლისთვის აღმოსავლეთიდან მიუდგამთ მინაშენი, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილია პილასტრი, ხოლო სამხრეთ კედელში ბუხარია დატანებული. მესამეჯერ XVII საუკუნეში დანგრეული სასახლე და მინაშენი სვეტიცხოვლის ტაძართან ერთად შეუკეთებიათ [[როსტომ მეფე]]სა და მარიამ დედოფალს. შემდგომ პერიოდში სასახლე მთლიანად დანგრეულა. == ანტონ II კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:Anton katalikosis sasaxle.jpg|thumb|right|ანტონ II კათალიკოსის სასახლე]] სასახლე დგას ტაძრის-ეზოში, გალავნის სამხრეთ აღმოსავლეთ კუთხეში. შენობა ორსართულიანი [[ქვითკირი]]ს ნაგებობაა. აგებულია XVIII საუკუნის დასასრულს. ზედა სართულზე ხუთი ოთახია. გადაკეთებულია და შეცვლილი აქვს პირვანდელი სახე. == კარიბჭეები == [[ფაილი:sveticxovlis galavanis samxretis karibWe.jpg|thumb|left|სამხრეთის კარიბჭე დღეს. 2009 წ.]] მთავარი კარიბჭე გალავნის დასავლეთი მხარის ცენტრალურ ნაწილშია. აგებულია 1029 წ., ტაძრის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ, კათალიკოს მელქისედეკის ბრძანებით. კარიბჭე ორსართულიანია, ნაგებია კარგად გათლილი თანაბარი კვადრებით. მის პირველ სართულზე, ფართო შეისრულთაღიანი გასასვლელის ორივე მხარეს მოთავსებულია ოთახები (თითოეული 22 კვ.მ); მეორე სართულზე დარბაზია (70 კვ.მ), რომელიც დასავლეთის მხარეს სვეტებიანი თაღების სამი მალითაა გახსნილი. სმმაგი თაღი მოჩარჩოებულია პროფილირებული სარტყელით, რომელზედაც ასომთავრული წარწერაა {{ციტატა|ქრისტე ადიდე შენ მიერ დამყარებული მეოხე ჩვენი ქრისტეს მიერ მელქიზედეკ ქართლისა კათალიკოსი რომელმან მეორედ აღაშენა წმინდა კათოლიკე ესე სალხინებელად სულისა მათისა}} გასასვლელის ორივე მხარეს თითო ოთხწახნაგა სამმეოთხედიანი პილასტრია ფესტოებიანი კაპიტელებითა და სადად პროფილირებული ბაზისებით. ეს შვერილები სამმაგი თაღის ჩარჩოს ქვედა ხაზს ქვემოთკედელს უკავშირდება მცირე ზომის ნიჟარისებრი თაღებით (ტრომპებით). შესასვლელის თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მწვანე ქვიდან ნაკვეთი ხარის თავების სკულპტურული გამოსახულებებია (პირი. დედანი ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში). ოთხწახნაგა შვერილების აქეთ იქით მაღალი სამკუთხა ნიშებია. ===დასავლეთის კარიბჭის რესტავრაცია=== [[ფაილი:Svetitskhoveli portal.JPG|მინი|დასავლეთის კარიბჭე დღეს. 2007 წ.]] [[1964]]-[[1965]] წლებში სვეტიცხოვლის გალავნის დასავლეთ კარიბჭეს ჩაუტარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. სამუშაოს დაწყებამდე ძეგლის მდგომარეობა ასეთი იყო: კათედრალის ქვის გალავნის დასავლეთ ნაწილში, სადაც საპარადო კარიბჭეა მოთავსებული, ქუჩის დონე კულტურელი დანაშრევებით თითქმის ორნახევარი მეტრით იყო ამაღლებული კათედრალის ეზოსთან შედარებით. სავარაუდოდ, ქუჩის დონის ამაღლება მტრების შემოსევების დროს ქალაქის დანგრევის შედეგი უნდა ყოფილიყო; იგი მცირეოდენი ცვლილებებით სვეტიცხოვლის გალავანს მთლიანად უვლიდა გარშემო: გალავნის შიგნით ნიადაგის დონე, თითქმის ამავე ზომით, დაბალი იყო გარეთაზე, რის გამოც ყველა შესასვლელიდან (ჩრდილოეთით და სამხრეთით) სვეტიცხოვლის ეზოში კიბეები ჩადიოდა. კარიბჭის პირველ სართულში მოწყობილი შესასვლელი დახურული და ამოშენებული იყო დამატებითი კედლით, რომლის ორსავ მხარეს, 7 მეტრზე მეტი სიმაღლის კონტრფორსები იყო ამოყვანილი. ამგვარად, ჩანდა თავდაპირველი ფასადის მხოლოდ შუა ზემო ნაწილი, დაახლოებით 3 მეტრი სიმაღლის სამმალიანი ღია თაღედით, ხოლო გვერდებზე - დაახლოებით 8 მ. სიმაღლეზე, ნაწილობრივ, რიყის ქვით რესტავრირებული კედლები. სამუშაოები [[1964]] წლის ივლისში დაიწყო. უპირველეს ამოცანას წარმოადგენდა მინაშენებისაგან ფასადის განთავისუფლება და დასახული სარესტავრაციო სამუშაოების პროექტის შედგენა, რომელიც [[ვახტანგ ცინცაძე]]ს და [[ნიკო ჩუბინაშვილი|ნიკო ჩუბინაშვილს]] დაევალათ. თავდაპირველად გასუფთავდა 2 მეტრი სიმაღლისა და 7 მეტრი სიგანის მიწა. შემდგომ შესაბამის სპეციალისტებთან კონსულტაციის შემდეგ გადაწყდა ჯერ ერთი კონტრფორსის მოხსნა, ხოლო შემდეგ კი მეორესი. გასასვლელის გახსნის შემდეგ გამოჩნდა მასზე გადაყვანილი ჩარჩოს ქვედა პროფილირებული ნაწილი, რომელზედაც აღმშენებლის წარწერაა მოთავსებული. შესასვლელი თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მოთავსებული იყო მწვანე ქვის ხარის სკულპტურული თავები. შემორჩენილი იყო მხოლოდ ერთი ქანდაკება. გადარჩენილი სკულპტურა ძალიან წააგავს სვეტიცხოვლის აღმოსავლეთ ფასადზე არსუკიძის მიერ გამოყენებულ ხარის თავებს.<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/27092/1/Dzeglis_Megobari_1964_N01.pdf სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა]</ref> <gallery> Mtskheta, wall at Svetitskhoveli Cathedral.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1931 წ. Руины дома католикоса на территории собора Светицховели.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1946 წ. </gallery> == გალავანი == [[ფაილი:სვეტიცხოვლის ზარი.jpg|thumb|left|სვეტიცხოვლის გალავანი]] სვეტიცხოვლის ტაძარს გარს აკრავს კვადრატული ფორმის [[გალავანი]] (121,6 მ; X 110,5 მ). იგი აგებულია [[1787]] წელს [[ერეკლე II]]-ის ბრძანებით, რასაც ადასტურებს სამხრეთის შესასვლელის თავზე ამოკვეთილი წარწერა: {{ციტატა|ბრძანებისა მისისა უმაღლესის ირაკლი მეორისა ქართლისა და კახეთის მეფისათა შემოვლებულ იქნა და განახლებული ზღუდე წმიდისა ამით ეკლესიიისა მცხეთისა სიმაგრეების თურთ თავისით და აგრეთვე ეკლესია შიგნით და გარეთ განახლებულ დერეფანი ეკლესიისა ახლად დაწერილი და დახატული მამადმთავრობასა მისა ანტონი მეფისა ძისა მუშაკთა ზედა მდგომელთა წმიდისა ეკლესიისა ჩღპზ ივლისისს კბ.}} ამავე წარწერიდან ირკვევა, რომ სვეტიცხოველს ადრეც ჰქონია გალავანი, რომლის ფრაგმენტები ჩართულია თანამედროვე გალავნის ჩრდილოეთის კედელში. გალავნის ძველი ნაწილი ნაგებია თლილი ქვით, ადგილ ადგილ თლილი ქვაცაა გამოყენებული. ერეკლესდროინდელი ნაგებობები კი ძირითადად რიყის ქვითაა ნაშენი. ქონგურებზე და სალოდეებზე გამოყენებულია აგურიც. გალავანი ორიარუსიანია: ქვედა ნაწილი მთლიანად ყრუა, ზედას გასდევს საბრძოლო ბილიკი, კედელში განლაგებულია სათოფეები და სალოდეები. გალავანში ჩართულია ექვსი ცილინდრული და ორი ოთხკუთხა [[კოშკი]]. კოშკები ორ-სამ სართულიანია, ბოლო სართულები კი ბანს წარმოადგენს. გალავნის სამხრეთ კედელში გაჭრილია ჭიშკარი. გარდა ამისა, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ერთმანეთის პირისპირ კიდევ ორი ვიწრო კარია. გალავნის დასავლეთ მხარეს კედელში ჩართულია XI საუკუნის კარიბჭე, სამრეკლო და სხვადასხვა დროს მიშენებული საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები. ==მინაშენები== [[ფაილი:Voyage Au Caucase 1843 II-7.jpg|მინი|ჩრდილოეთის გუმბათიანი მცირე ეკლესია და სამხრეთი მინაშენები [[დიუბუა დე მონპერე]]ს ჩანახატებში]] [[1837]] წლამდე სვეტიცხოვლის ჩრდილოეთ მხარეს მიშენებული იყო მცირე გუმბათიანი ეკლესია, ხოლო სამხრეთით — გალერეა. 1828 წლის 30 იანვარს რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოსს დაევალა საქართველოს გუბერნიაში მდებარე მნიშვნელოვანი ქრისტიანული ტაძრებისა და ქრისტიანობის მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Светлейшего Синода на имя экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30-го января 1828 г.</ref> აღნიშნული ანგარიში მიტროპოლიტმა იონამ 28 თებერვალს მოამზადა წარუდგინა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, "О возобновлении Мцхетскаго собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 24 მაისს წმინდა სინოდის დადგენილებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა: 1) გადმოეღოთ სვეტიცხოვლის მიმდინარე მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და პროფილი, ამასთანავე შედგენილიყო ახალი საპროექტო ნახაზები და ხარჯთაღრიცხვა ტაძრის მომავალი მდგომარეობისა; 2) IV-VI საუკუნის ქვის ეკლესიებზე აღებულიყო გეგმები, ფასადები და ჭრილი; 3) არსებული საეკლესიო შემოსავლები მოხმარებოდა სხვა ქრისტიანული ტაძრების შენარჩუნებას. 1833 წელს საქართველოს ეგზაქოსმა მთავარეპისკოპოსმა ევგენიმ წმინდა სინოდს წარუდგინა ორი ხარჯთაღრიცხვა: სვეტიცხოვლის რესტავრაციისა და ახალი სამრეკლოს აშენებისა. დოკუმენტებს თან ერთვოდა სამხედრო-სამოქალაქო ხელმძღვანელობის მიერ შესრულებული სვეტიცხოვლის ნახაზები და ძეგლის აღწერა: 1) ტაძრის არსებული მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და ჭრილი; 2) ტაძრის საპროექტო გეგმა, ფასადი და ჭრილი ხარჯთაღრიცხვითურთ; 3) ახალი სამრეკლოს საპროექტო გეგმა, ფასადი და ხარჯთაღრიცხვა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, Часть I, стр. 19. В дальнейшем изложении настоящего дела мы пользуемся тем же документом.</ref> ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ შესრულებული ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით სვეტიცხოვლის რესტავრაციისთვის დაანგარიშებული იყო 49,239 მანეთი და 67 კაპიკი (იქვე წითელი ფანქრით ჩასწორდა 29,934 მანეთი და 36 კაპიკად), ხოლო სამრეკლოს ასაშენებლად დაანგარიშებული იყო 6227 მანეთი და 65⅔ კაპიკი. ტაძრის სამშენებლო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, რესტავრაციის პროცესში სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები უნდა მოეშალათ. რესტავრაციის შესრულება დაევალა საჯარო აუქციონის წესით გამოვლენილ თბილისის მოქალაქე ხეჩო დარჩილოვს. არქიტექტორმა რიპარდმა დარჩილოვს მისცა რეკომენდაცია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მინაშენები, ასევე ეკლესიის დაშლა დაეწყოთ ზემოდან, მცირე ეკლესიისთვის კი ჯერ მოეხსნა გუმბათი, ხოლო შემდეგ დაეშალა მისი კედლები. დარჩილოვმა თვითნებობით სვეტიცხოვლის საძირკველში სამ ადგილას ჩადებული დენთით მოახდინა აფეთქება, რომლის დროსაც სვეტიცხოვლის საკურთხევლის კედელს ბზარი გაუჩნდა. სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ 1837 წლის 14 ივნისს მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით დარჩილოვს სარესტავრაციო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა სამ წელიწადში და სამუშაოების დასრულების თაობაზე ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას 1842 წელს ამცნო. თვითნებობა გამოიჩინა ხეჩო დარჩილოვმა ტაძრის გუმბათზე არსებული ჯვრის მოოქრული ჯვრით შეცვლისასაც. აღმართვამდე ჯვარი დარჩილოვს სამშენებლო კომიტეტის წევრებისთვის არ უჩვენებია. ჯვარი კი ისე ცუდად დაამაგრეს, რომ მალევე გადაიხარა. სამშენებლო კომიტეტმა ამ თვითნებობის შესახებ, დაუყოვნებლივ აცნობა საქართველო-იმერეთის სინოდურ კანტორას, თუმცა ამას არანაირი შედეგი არ მოჰყოლია.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/64195/1/Kavkaz_1900_N160.pdf?fbclid=IwAR2QrBWByMdklDjRelTHgS-Ts2EYfVxTsKgsn1wtEFnHTVn6JJO00DUL_5s „О рестоврации Мцхетского собора в текущем столетии (XIX в.)“, газ. Кавказ, N160, 1900]</ref><ref>[http://old.tbiliselebi.ge/index.php?newsid=7437 როგორ ააფეთქა დარჩილოვმა სვეტიცხოვლის ეზოში ეკლესია და როგორ მოვიდა ქართველ მეფეთა საძვალე დღემდე]</ref> <gallery> Чернецов. Внутренний вид Мцхетского собора.jpg|სვეტიცხოვლის ინტერიერი. ჩერნეცოვი. 1830 Чернецов. Мцхетский собор.jpg|სვეტიცხოვლის სამხრეთი ფასადი. ჩერნეცოვი. 1830 </gallery> <gallery> Голицын А.Н. (Внутренний вид Мцхетского собора. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхетский собор. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхета, древняя столица Грузии. 1829 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1829 წლის ნახატი Robert Ker Porter. View of old city, Mtskheta.jpg|რობერტ კერ პორტერი. მცხეთის ხედი. 1817-1820 </gallery> ==გალერეა== <gallery> Mtskheta and Svetitskhoveli Cathedral 16x9.jpg| Arsukidze Street.JPG| Svetitskhoveli 3.JPG| Svetitskhoveli 2.JPG| Mtskheta view.JPG| 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (01).jpg 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (02).jpg </gallery> == ლიტერატურა == *გოგუაძე ნ., „სვეტიცხოვლის ტაძრისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის კვლევა გეოფიზიკური მეთოდებით“, თბ., 2016 * ''ბერიძე ვ.'', ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974; * ''ჩუბინაშვილი გ.'', ქართული ხუროთმოძღვრება საშუალო საუკუნეებში და მისი სამი მთავარი კათედრალი, კრ.:არილი, ტფ., 1925; * ''Гвердцители Р.'', Мцхета, Тб., 1962 * ”საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა” რედკოლეგია: ვ. დოლიძე, ს. კინწურაშვილი, უ. სიდამონიძე, თბილისი 1990, ტომი 5 * Натроев А. Мцхет и его собор Свэти-Цховели. Историко-археологическое описание. 1900 * {{ძმ|1|6-10|სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა}} * {{ძმ|69|25-32|სვეტიცხოველი როგორც განსასვენებელი}} * ''კუდავა ბ.'', ქართველი მეფის დაკრძალვის ადგილი: პიროვნული არჩევანი, ტრადიცია თუ პოლიტიკური გადაწყვეტილება?, „ისტორიანი“ (სამეცნიერო კრებული, მიძღვნილი როინ მეტრეველის დაბადების 80 წლისთავისადმი), თბ., 2019, გვ. 139-167. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/552315/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1954_N9.pdf მშვენიერაძე დ., მეხუთე საუკუნის ვახტანგისეული მცხეთის სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N9, თბ., 1954, გვ. 27-30] *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/557768/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1974_N12.pdf სანიკიძე თ., სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N12, თბ., 1974, გვ. 36-39] == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=457 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი] *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=289 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის აღწერილობა] {{commonscat|Svetitskhoveli}} *[http://www.orthodoxy.ge/tveni/oqtomberi/01-svetitskhoveli.htm სვეტიცხოველი, უფლის კვართის ამბავი]. *[http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm სვეტიცხოვლის შესახებ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204055002/http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm |date=2007-02-04 }}. *[http://gzashemecnebisaken.narod.ru/mcxeta.htm გზაშემეცნებისაკენ. მცხეთა - მეორე იერუსალიმი]. *[https://www.academia.edu/42663129/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_Buba_Kudava_The_Burial_Sites_of_the_Georgian_Kings ბუბა კუდავა, ქართველ მეფეთა დაკრძალვის ადგილები / Buba Kudava, The Burial Sites of the Georgian Kings] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{-}} {{ყოფილი რჩეული}} {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში}} {{მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები}} [[კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ]] [[კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები]] [[კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო კათედრები|*]] [[კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები]] oog1k7y4qib9e0rb5owq1as84xlp899 5410934 5410576 2026-06-10T17:59:57Z Surprizi 14671 /* კარიბჭეები */ 5410934 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = სვეტიცხოველი | სურათი = Svetitskhoveli Cathedral in Georgia, Europe.jpg | infobox_width = 300px | წარწერა = | რაიონი = [[მცხეთის მუნიციპალიტეტი]] | ადგილმდებარეობა = ქ. [[მცხეთა]] | ხუროთმოძღვარი = [[არსუკისძე]] | ქვეყანა = {{GEO}} | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = | ხუროთმოძღვრული_სტილი = ჯვარ-გუმბათოვანი | სტატუსი = მოქმედი | თარიღდება = XI ს. | რელიგიური_წევრობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია]] | რუკა_ტიპი = საქართველო | რუკა_ზომა = 250 | გრძედი = 44.7208 | განედი = 41.8425 | გეო = {{coord|41|50|33|N|44|43|15|E|}} | რუკა_წარწერა = | გეგმა = | გეგმა_ზომა = 250px | გეგმა_წარწერა = | ვიკისაწყობი = }} '''სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი''' — [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] მთავარი საპატრიარქო საკათედრო ტაძარი, საქართველოს დედა-ტაძარი, საქართველოს [[კათოლიკოსი|კათოლიკოს]]-[[პატრიარქი|პატრიარქთა]] [[ინთრონიზაცია|ინთრონიზაციის]] ([[აღსაყდრება|აღსაყდრების]]) ადგილი, შუა საუკუნეების საქართველოს მრავალი [[მეფე|მეფის]], მათი ოჯახის წევრების და პატრიარქთა საკრძალავი, XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ერთ-ერთი ოთხ დიდ კათედრალთაგან ([[ოშკი]], [[ბაგრატის ტაძარი]], [[ალავერდი (მონასტერი)|ალავერდი]])<ref>[https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ]</ref>. მდებარეობს [[თბილისი]]დან 20 კმ დაშორებით, ქალაქ [[მცხეთა]]ში. სვეტიცხოველში დაკრძალულია [[უფლის კვართი]] და [[ელია წინასწარმეტყველი|წმ. ელია წინასწარმეტყველის]] მოსასხამი. [[იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში|იუნესკოს]] მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. == ისტორია == სვეტიცხოველი ყველაზე დიდი ისტორიული საეკლესიო ნაგებობაა საქართველოში დღემდე გადარჩენილთა შორის. იგი საუკუნეთა მანძილზე ქრისტიანული საქართველოს სარწმუნოებრივ ცენტრს წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ IV საუკუნეში გაქრისტიანებულ [[მირიან III|მირიან]] მეფეს [[წმინდა ნინო]]ს რჩევით აქ პირველი ეკლესია აუშენებია, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. [[1970]]-[[1971]] წლებში სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოთა ჩატარების დროს (ხელმძღვანელი არქიტექტორი ვ. ცინცაძე) მიკვლეულ იქნა მისი საძირკვლის კვალი. ასევე მთლიანად შემოიხაზა იმ ბაზილიკის გეგმა, რომელიც აქვე ააშენა, წმ. ნინოს ეკლესიის დანგრევის შემდეგ, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალმა]] V საუკუნის II ნახევარში. XI საუკუნეში დაზიანებული ბაზილიკის ადგილზე ქართლის კათალიკოსმა [[მელქისედეკ I|მელქისედეკმა]] ახალი ტაძარი ააგო. მან ხუროთმოძღვრად [[არსუკისძე]] მიიწვია. მშენებლობა [[1010]] წელს დაიწყო და [[1029]] წელს დამთავრდა. თავისი არსებობის მანძილზე სვეტიცხოველი არაერთხელ გადაკეთებულა. [[1283]] წელს ტაძარი მიწისძვრამ დააზიანა. XIV საუკუნეში [[გიორგი ბრწყინვალე]]მ აღადგინა ტაძრის გუმბათი. იმავე საუკუნის ბოლოს „იავარჰყვეს სპათა ლანგ-თემურისათა“ — მოანგრიეს დასავლეთის მკლავის ბურჯები, დააქციეს გუმბათის ყელი, მაგრამ მთელი ნაგებობის დანგრევა მაინც ვერ შესძლეს. XV საუკუნის დასაწყისში მეფე [[ალექსანდრე I დიდი|ალექსანდრე დიდმა]] ტაძარი კაპიტალურად შეაკეთებინა. [[1656]] წელს [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ მეფისა]] და [[მარიამ დადიანი|მარიამ დედოფლის]] თაოსნობით კვლავ აღადგინეს გუბათის ყელი. 1813 წლის 30 ოქტომბერს ექზარქოს [[ვარლამი (ერისთავი)|ვარლაამის]] დროს განახლებულ იქნა სვეტიცხოვლის კარიბჭე, რასაც ადასტურებს ეპიგრაფიკული წარწერა. 1826 წლის 1 მაისს ჩამოიქცა სვეტიცხოვლის გალავანში არსებული სამრეკლო, ნანგრევებში მოყვა გალავნის კედელთან მდგარი საცხოვრებელი სახლი, რის შედეგადაც დაიღუპა 8 წლის ბავშვი. 1827 წელს თბილისის სამხედრო გუბერნატორმა, გენერალმა სიპიაგინმა, რუსეთის იმპერიის მთავარი შტაბის უფროსს წარუდგინა მოხსენება – გორისა და დუშეთის მაზრებში შექმნილი მდგომარეობის მიმოხილვა. გუბერნატორი ხაზგასმით აღნიშნავდა, რომ ხსენებულ მაზრებში სერიოზულად იყო დაზიანებული ეკლესიები, მათ შორის სვეტიცხოველიც. 1828 წლის 30 იანვარს, რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოს, მიტროპოლიტ იონას დაევალა საქართველოში არსებული ტაძრების მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Святейщего Синода на имя Экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30 января 1828 года</ref> 1828 წლის 28 თებერვალს მიტროპოლიტმა იონამ წმინდა სინოდს ჩააბარა ანგარიში საქართველოში საეკლესიო ვითარების შესახებ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669, "о возобнавлении Мцхетского собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 1828 წლის 24 მაისს რუსეთის წმინდა სინოდის ბრძანებულებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა შეედგინათ სვეტიცხოვლის ტაძრის არსებული გეგმა, გადაეხატათ ფასადები და ასევე წარედგინათ ნახაზების სახით ტაძრის საბოლოო მდგომარეობა თავისი ხარჯთაღრიცხვით.<ref>Указ Святейщего Правительствующаго Синода, от 24 мая 1828 года, №4851</ref> 1833 წელს საქართველოს ეგზარქოსის, მთავარეპისკოპოს [[ევგენი (ბაჟენოვი)|ევგენის]] მიერ წმინდა სინოდისთვის წარდგენილი იყო სვეტიცხოვლის განახლებისა და ახალი სამრეკლოს აშენების ხარჯთაღრიცხვები და გეგმა-ანახაზები. სვეტიცხოვლის რესტავრაციის პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაცია შეადგენილი იყო ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669. Часть I, стр. 19</ref> საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ ყორღანოვის შედგენილ პროექტში აღმოაჩინა რიგი უზუსტობები, რომელთა აღმოფხვრა დაავალა სინოდალური კანტორის არქიტექტორს [[ფრანსუა რიპარი|ფ. რიპარს]]. 1837 წელს სვეტიცხოვლის განახლება წმინდა სინოდის თანხმობით, საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ გადასცა „საჯარო ვაჭრობით“ (ტენდერში) გამარჯვებულ თბილისის მოქალაქეს – ხეჩო დარჩილოვს, რომელმაც განახლებაში ყველაზე დაბალი 28696 მანეთი მოითხოვა მოიჯარადრის უფლების მოპოვებისთვის და სამუშაოსაც შეუდგა. არსებული წესის მიხედვით, ხეჩო დარჩილოვმა გირაოში ჩადო მისი კუთვნილი 2 საცხოვრებელი სახლი და დუქანი თბილისში, ასევე, სხვა უძრავი ქონება. 1837 წლის 14 ივნისს გაფორმებული კონტრაქტის მიხედვით, სარესტავრაციო სამუშაოები 3 წლის განმავლობაში უნდა დასრულებულიყო. აქედან პირველ წელს უნდა მოეშალა სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები, ასევე გამოეცვალა გადახურვა (გუმბათის გარდა). მეორე წელს უნდა დაესრულებინა ყველა გარე და ნაწილობრივ შიდა სამუშაოები. მესამე წელს კი შიდა სამუშაოები უნდა მიეყვანა ბოლომდე. ყველა ეს სამშენებლო პროცესი დარჩილოვს უნდა ეწარმოებინა სინოდალური კანტორის მიერ შექმნილი სამშენებლო კომიტეტის მეთვალყურეობის ქვეშ. აღდგენითი სამშენებლო სამუშაოები დათქმულ ვადებში არ დასრულდა, მხოლოდ 1842 წლის 24 აგვისტოს ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას განუცხადა სამუშაოების დასრულების თაობაზე. სპეციალურმა კომისიამ, რომელსაც დაევალა დარჩილოვის მიერ გაწეული სამუშაოების შესრულების ხარისხი, 1842 წლის 27 ნოემბერს წარმოადგინა ანგარიში, სადაც ჩამოთვლილი იყო დასასრულებელი სამუშაოები. სინოდალურმა კანტორამ დარჩილოვს სამუშაოების დასასრულებლად 1843 წლის ზაფხულამდე მისცა ვადა. სინოდალურმა კანტორამ შექმნა სპეციალური კომისია, რომელსაც უნდა დაედგინა ეკლესიაში ბათქაში ცვენის მიზეზები. 1844 წლის 6 მაისს კომისიამ დაასკვნა, რომ ბათქაში ცვიოდა ნესტის გამო, როლის ერთ-ერთ გამომწვევ მიზეზად სახურავიდან ჩასული წვიმის წყალი უნდა ყოფილიყო.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1844 г., №3904</ref> არქიტექტორმა ფ. რიპარმა დადო თავისი დასკვნა, რომ ტაძრის შიგნიდან შეთეთრების გაგრძელება უაზრობა იყო იმის გამო, რომ ზოგი ნაწილი განსაკუთრებით ჩრდილო-დასავლეთი მხარე მუდამ ნესტიანი იყო მასზე მზის სხივების ნაკლები მოხვედრის გამო.<ref>Рапорт архитектора Рипарда, от 18 сентября 1844 г., за №2962/862</ref> დარჩილოვმა დარჩენილი სამუშაოები დაასრულა 1845 წლის გაზაფხულზე, თუმცა სახურავი მაინც დაუსრულებელი დატოვა, საიდანაც აგრძელებდა წვიმის წყალი დენას. აღნიშნული საქმის სისრულეში მოყვანა დაევალა სოლომონ დარჩილოვს, მამამისის — ხეჩო დარჩილოვის გარდაცვალების გამო. 1900-იან წლებში გრაფინია პ. უვაროვას თავჯდომარეობით შედგა საგანგებო კრება, რომელსაც ესწრებოდა ქართული არქიტექტორები და სასულიერო პირები. კრებაზე გადაწყდა ტაძარი გადაეხურათ თლილი ქვით. == არქიტექტურა == სვეტიცხოვლის ტაძარი გეგმით აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ ძლიერ წაგრძელებული სწორკუთხედია. [[ჯვარი|ჯვრის]] სახე სივრცეშია შექმნილი [[გუმბათი]]ს ოთხივე მხარეს გაწვდილი ოთხი მკლავით. მკლავები სწორკუთხაა, გარდა აღმოსავლეთის მკლავისა, რომელიც საკურთხევლის [[აფსიდა|აფსიდით]] არის დაბოლოებული. საკურთხევლის სამხრეთითა და ჩრდილოეთით ორ სართულად განლაგებულია სათავსოები. [[გუმბათი]] ოთხ მძლავრ ბოძს ეყრდნობა, [[გუმბათი]]ს ყელში 16 სარკმელია. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარმა მრავალი ცვლილება განიცადა, ძველი [[ფრესკა|ფრესკების]] დიდი ნაწილი დაიღუპა, ხოლო კედლების შეთეთრებამ ინტერიერს გამოაკლო მისი მხატვრული მთლიანობისათვის აუცილებელი სხვა ორგანული ელემენტებიც, იგი დღესაც დიდებულ შთაბეჭდილებას ტოვებს. == ფასადი == [[ფაილი:Sueticxoveli interior.JPG|thumb|left|ტაძრის ინტერიერი (ფრაგმენტი)]] [[ფაილი:LivingPillar.JPG|thumb|right|250px|ცხოველი-სვეტი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/სვეტი-ცხოველი სვეტი-ცხოველი]</ref>. ესრეთ მრავალნი სასწაულნი იქმნებოდნენ, ვიდრემდის შეუქმნა მეფემანცა საბურველი და ეგრეთ შეეხებოდნენ და განიკურნებოდნენ, და განასრულაცა მეფემან ეკლესია სამოთხესა მას შინა. ხოლო მსმენელმან [[კონსტანტინე დიდი|დიდმან კოსტანტინე]] განიხარა, რამეთუ ჴელთა შინა მისთა მიეფინა ყოველსა ადგილსა მადლი ღვთისა და მეორე, რამეთუ მოსწყდა [[მირიან III|მირიან]] [[სპარსელები|სპარსთა]] და ეგო სიყუარულსა ზედა მისსა. წარმოუვლინა ჯუარი და ხატი მაცხოვრისა, [[იოანე I (მთავარეპისკოპოსი)|იოანე ეპისკოპოსი]], მღუდელნი ორნი და დიაკონი სამი და მოუწერა წიგნი ძმობისა კოსტანტინემ და [[მოციქულთასწორი ელენე|ელენემ]] ლოცვისა და სიყუარულისა. ხოლო მოსლვასავე მათსა ნათელ-იღეს მეფემან და დედოფალმან და ყოველმან ივერიელმან ჴელითა მათითა მტკუარსა შინა; არამედ ფეროზ და ერმან მისმან, ურიათა და კავკასიელთა არა, წელსა ქსა ტიჱ ([[318]]), ქართულსა ო<ref>[https://wikisource.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90 საქართველოს ძველი ისტორია]</ref>.]] ტაძრის გარეგანი ფორმებისა და მასების განაწილება, პროპორციები ექვემდებარება შუაში აღმართულ მაღალ გუმბათს, რომლის ქვეშაც ორფერდა სახურავებით გადახურული ჯვრის მკლავებია, ხოლო მკლავებს შორის დაბალი ცალფერდა სახურავით გადახურული სადგომები. ფასადების მორთულობაში ძირითადად გამოყენებულია კედლის დეკორატიული თაღედებისა და შეწყვილებული პილასტრების განვითარებული სისტემა, აგრეთვე სარკმელთა მოჩუქურთმებული საპირეები. ჩუქურთმები მდიდარი და მრავალფეროვანია (მოაღწია მხოლოდ ნაწილმა). ტაძრის დეკორატიულ მორთულობაში დიდი ადგილი უჭირავს რელიეფსაც. აღსანიშნავია აღმოსავლეთის ფასადის მორთულობა, რომლის საფუძვლად 5 დეკორატიული თაღისაგან შეკრული სისტემა წარმოადგენს. თაღებში ჩართულია მაღალი სამკუთხა ნიშები, ხოლო შუა მაღალი თაღის შიდა სიბრტყეზე, მარაოსებრ გაშლილი სხივების ბოლოებში, მოთავსებულია დისკოები ერთ-ერთი სამშენებლო წარწერით. ოსტატურად არის გამოყენებული პოლიქრომული ეფექტიც. ძირითადი ქვიშისფერი კედლების ფონზე გამოიყოფა საკურთხევლის სარკმლის კაშკაშა წითელი ფერის ქვით აწყობილი მოჩუქურთმებული საპირე, რომელიც ზემოდან გამოყოფილია მდიდრულად მორთული ჰორიზონტალური სარტყლით. გვერდის ფასადების შუა ნაწილებშიც მთავარია მზარდი თაღების რიტმი. დასავლეთის ფასადზე ერთი დიდი სარკმელია, რომლის მდიდრულ მორთულობას კედლის მთელი არე უჭირავს. ფასადის კომპოზიცია დასრულებულია სამფიგურიანი რელიეფით - ტახტზე მჯდომი მაცხოვარი და 2 ანგელოზი აქეთ-იქით. სვეტიცხოველი განვითარებული შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების სტილის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ძეგლია. == მოხატულობა == {{ინფოდაფა მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლი |სახელი = მცხეთის ისტორიული ძეგლები: სვეტიცხოველი, [[სამთავრო (ტაძარი)|სამთავრო]], [[ჯვარი (მცხეთა)|ჯვარი]] |სურათი = [[ფაილი:DSC 0250a.jpg|250px]] |სურათისწარწერა = |რუკა = |რუკის_წარწერა = |რუკის ზომა = |ქვეყანა =საქართველო |ტიპი = კულტურული |კრიტერიუმი = iii, iv |ID = |ბმული = |რეგიონი = [[ევროპა]] |კოორდინატები = {{coord|41|50|31|N|44|43|16|E|}} |წელი = 1994 |სესია = |ნომერი = 708 |კანდიდატი = |საფრთხის ქვეშ = 2009-2016 }} {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|708}} XI საუკუნეში ტაძარი მთლიანად მოხატული იყო. ამ ხანის მხატვრობის მცირე ფრაგმენტები შემორჩენილია: ტაძრის დასავლეთ მკლავის დასავლეთ კედელზე, სარკმლის სამხრეთით - სცენა სახარებიდან: ქრისტე და სამარიტელი ქალი, შუა ნავის სამხრეთ-დასავლეთ თაღზე - მცენარეული ორნამენტი და სამხრეთი ნავის კამარაში - გაურკვეველი სცენის ნაშთები. დანარჩენი მხატვრობა გვიანდელია. საკურთხეველში შემორჩენილია მხატვრობის ზედა ორი რეგისტრი. კონქში გამოსახულია ტახტზე მჯდომი ქრისტე გადაშლილი სახარებით ხელში და ცეცხლოვან ბორბლებზე შემდგარი ორი ქერუბიმი. ბემის კამარაში თაყვანისცემის პოზაში გამოსახულია ოთხი ანგელოზი, კედლებზე კი ორი მთავარანგელოზი. ახლანდელი მოხატულობა XVI, XVII და შესაძლოა XVIII საუკუნეებისაც იყოს. განახლებულია XIX საუკუნეში. უფრო საინტერესოა ტაძრის შიგნით, საკუთრივ "სვეტის" (კოშკისებური ნაგებობის) XVII საუკუნის მიწურულს მხატვრობა, რომელშიც ქართლის მოქცევის ეპიზოდებია გადმოცემული (მოხატვის ხელმძღვანელი მხატვარი [[გულჯავარასაშვილი, გრიგოლ|გრიგოლ გულჯავარასაშვილი]], მოთავე - [[ნიკოლოზ]] კათოლიკოსი). გარედანაც ბევრი რამ არის შეცვლილი: [[გუმბათის ყელი]] და ფასადთა პერანგის ნაწილი (რომელიც მწვანე ქვით არის მოპირქეთებული) XV საუკუნის I ნახევარს მიეკუთვნება (რესტავრირებულია [[ალექსანდრე I, დიდი]]ს მიერ [[თემურლენგი]]ს შემოსევათა დროს ტაძრის ძლიერი დაზიანების შემდეგ), ზოგი რელიეფური გამოსახულება გადაადგილებულია, არის XVII საუკუნის ჩანართებიც, მაგრამ ამ რესტავრაციებს არ დაურღვევია შენობის ძირითადი ფორმები და პროპორციები. 1830-იან წლებში [[პლატონ იოსელიანი]]ს დაკვეთით, იტალიელმა მხატვარმა პიერ როსიმ ({{lang-it|Pierre de Rossi}}; 1789-1831) აკვარელში შეასრულა ზოგიერთი ფრესკის 7 მინიატურა, ესენია: მეფე მირიან, ძე მისი ბაქარ და პატრიარხი ანტიოქიისა; ვახტანგ გორგასალი; მეფე ალექსანდრე, მცხეთისა განმაახლებელი; დედოფალი მარიამ, მეუღლე როსტომ მეფისა; პატრიარქი ნიკოლოზ, მეფე გიორგი, ძე მისი ბაგრატ; ორი მოცეკვავე ქალბატონი. 30-იან წლებში ფრესკები სრულად იქნა გადაკირული, რის შედეგადაც ზოგი ფრესკა განადგურდა. [[1839]] წელს აღნიშნული მინიატურები პ. იოსელიანმა პეტერბურგის აზიის მუზეუმს გადასცა.<ref>[https://archive.org/details/c_orbeli_1956/page/12/mode/1up Орбели Р. Грузинские рукописи Института востоковедения. М.; Л., 1956. Вып. 1, ст. 93-94]</ref> <gallery> სურათი:Zodiac mtskheta.jpg|[[ქრისტე]] ღმერთი - სამყაროს მმართველი სურათი:Fresque du choeur dans la cathedrale Svetitskhoveli.jpg|საკურთხეველის მოხატულობა სურათი:Svetitiskhoveli frescoes- Mirian.JPG|სვეტის მოხატულობა სურათი:Svetitskhoveli Interior.JPG| </gallery> ==ეპიგრაფიკული წარწერები== სვეტიცხოვლის ტაძრის შესასვლელში დასავლეთიდან მთავარი კარის თავზე ღვთისმშობლისა და ანგელოზთა ფრესკის ქვეშ დატანილია მხედრული წარწერა: {{ციტატა|ვარლამ ეგზარხოსმან მცხეთისა და ყოვლისა საქართველოსამან ქსნის ერისთავის დავითის ძემან განვაახლე კარიბჭე ესე წელსა 1813 წელსა 30 ოქომბერსა.}} <gallery> Svetitskhoveli Entrance.jpg|კარიბჭე წარწერით </gallery> ==ტაძრის საძვალე== არქეოლოგიური მასალებით დასტურდება რომ განსასვენებელი სვეტიცხოვლის ადგილას ჯერ კიდევ პირველი ეკლესიის აგებამდე არსებობდა. უცნობია იმ პირთა ვინაობა თუ ვინ იკრძალებოდა IV საუკუნემდე, თუ არ ჩავთვლით ებრაელ [[სიდონია]]ს ვინც უფლის კვართი გულში ჩაიკრა და უმალ გარდაცვლილი დაასაფლავეს კვართის სვეტის ადგილას. პირველი ცნობა სვეტიცხოველში დაკრძალვის შესახებ [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] უკავშირდება. {{ციტატა|მოკუდა ვახტანგ და დაეფლა მცხეთას, საკათალიკოსოს და ეკლესიასა შინა, სუეტსა თანა, რომელსა შინა არს ღმრთივ აღმართებულისა სუეტისაგან დაპყრობა... და საფლლავსა მისსა ზედა წერილ არს ხატი მისი სწორ ასაკისა მისისა, აწ რომელ არს აბჯარი და სამოსელი მისნი მისგან უფრო საცნაური არს.}} დღესდღეობით ვახტანგ გორგასალის თავდაპირველი საფლავის ქვა შემორჩენილი არ არის. ისტორიული წყაროების მიხედვით სვეტიცხოველში ვახტანგ გორგასალის შემდეგ დაკრძალეს [[ევსტათი მცხეთელი]]. {{ციტატა|ვითხოვ შენ სახიერისაგან, რათა არა დაეტეოს გუამი ჩემი აქა ტფილისს შინა, არამედ რათა დაემარხოს იგი მცხეთას, წმინდასა, სადა იგი გამომიჩნდი... დაჰმარხა იგი დიდითა დიდებითა და პატივითა წმიდასა ეკლესიასა მცხეთისასა.}} არაფერია ცნობილი წერილობით წყაროებში VI-XI საუკუნეებში დასაფლავებულთა შესახებ. როგორც ცნობილია 1010-1029 წლებში ვახტანგისეული სვეტიცხოვლის სამნავიანი ბაზილიკა განახლდა და გადაკეთდა კათოლიკოს-პატრიარქი [[მელქისედეკ I]]-ის ინიციატივით. სწორედ მელქისედეკ I იყო პირველი ვინც დაასაფლავეს ახლადაშენებულ სვეტიცხოველში. ე.წ. "მელქისედეკის ანდერძის" მიხედვით, რომელიც 1896 წელს გამოქვეყნდა [[თედო ჟორდანია|თედო ჟორდანიას]] მიერ. {{ციტატა|სამხრით, სადიაკვანოსა წმიდათა მოწამეთა სამარტვილოსა შიგან, შევქმენ საფლავი ჩემი და დავდგი საკურთხეველი.}} 1049 წელს მელქისედეკის შემდეგ მის მიერვე მიშენებულ სამხრეთ ეკვდერში იკრძალება საქართველოს შემდეგი კათოლიკოს-პატრიარქი [[იოანე V ოქროპირი]]. XII საუკუნიდან ქართული წერილობითი წყაროების მიხედვით, საერო პირთაგან ერთ-ერთი პირველი სვეტიცხოველში დაკრძალული ჩანს [[დემნა უფლისწული]], [[დავით V]]-ის ვაჟი და [[გიორგი III]]-ის ძმისშვილი. სავარაუდოდ, ეს იყო სვეტიცხოველში ბაგრატიონთა საგვარეულოს წარმომადგენლის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|მოკუდა და მცხეთას დამარხეს.}} XIII საუკუნიდან სვეტიცხოველი ხდება ბაგრატოვანთა საძვალე. 1248 წელს სვეტიცხოველში დაუკრძალიათ ულუ დავითის პირველი მეუღლე დედოფალი [[ჯიგდა-ხათუნი]]. {{ციტატა|გარდაიცვალა დედოფალი ჯიგდა-ხათუნი და წარიყვანეს სამარხოსა დედოფალთასა მცხეთას და დაკრძალეს.}} 1271 წელს სვეტიცხოველში დაიკრძალა ლაშა-გიორგის ძე ულუ დავითი. ეს იყო ამ ტაძარში ბაგრატიონი მეფის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|და დაუტევა გლოვა და მწუხარება დიდი ყოველთა ქართველთა ზედა იგლოვეს, ყოველთა დიდად და გუამი დავით მეფისა წარიღეს და დამარხეს სამარხოსა მეფეთასა მცხეთას.}} == მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:sveticxoveli melqisedek katalikosis sasaxle.jpg|thumb|left|მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლის ნაშთები]] სასახლე დგას ტაძრის ეზოში, გალავნის სამხრეთით. თარიღდება XI საუკუნით. [[1963]]-[[1964]] წლებში ამ მონაკვეთზე ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე). გადაითხარა 1500 მ²-ზე მეტი ფართობი რომლის დროსაც გამოვლინდა სხვადასხვა დროის ნაგებობათა ნაშთები, რამდენიმე მარანი და სხვა. განათხარი ინახება მცხეთის მუზეუმში. ძირითადი ნაგებობა მელქისედეკისეული სასახლეა (38,5 მ; X 18,5 მ). საძირკველზე ორსაფეხურიანი ცოკოლი და ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით ნაშენი კედელია ამოყვანილი (სისქე 0,8 მ-მდე). დუღაბად კირის ხსნარია გამოყენებული. ნაგებობის კედლებზე, როგორც ფასადებზე, ისე შიგნით 3,4-3,5 მ. მანძილზე პილასტრებია. სასახლეს კარი (სიგანე 3,5 მ) ჩრდილოეთ მხარეს აქვს. აქვე აღმოჩნდა თლილი ქვის იატაკის ნაშთი. დადგინდა, რომ სასახლე დაშენებულია უფრო ძველ კულტურულ ფენაზე — საძირკვლის ქვეშ (0,6 მ სიღრმეზე) გამოვლინდა რიყი ქვითა და ტალახის ხსნარით ნაგები კედელი და IX საუკუნის კერამიკული მასალა. მელქისედეკის სასახლე რამდენიმეჯერ გადაუკეთებიათ. პირველად XIV-ე საუკუნეში, როცა მისთვის მოუშლიათ ორსაფეხურიანი ცოკოლი, ხოლო სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებისათვის გარედან, ყოველი 6-7 მ-ის მოშორებით, მიუშენებიათ კონტრფორსები (1.5-2 მ). სამხრეთ კედელს 5 კონტრფორსი აქვს. ზოგან კონტრფორსები ფარავენ ადრინდელ პილასტრებს. შემდეგ სასახლისთვის აღმოსავლეთიდან მიუდგამთ მინაშენი, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილია პილასტრი, ხოლო სამხრეთ კედელში ბუხარია დატანებული. მესამეჯერ XVII საუკუნეში დანგრეული სასახლე და მინაშენი სვეტიცხოვლის ტაძართან ერთად შეუკეთებიათ [[როსტომ მეფე]]სა და მარიამ დედოფალს. შემდგომ პერიოდში სასახლე მთლიანად დანგრეულა. == ანტონ II კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:Anton katalikosis sasaxle.jpg|thumb|right|ანტონ II კათალიკოსის სასახლე]] სასახლე დგას ტაძრის-ეზოში, გალავნის სამხრეთ აღმოსავლეთ კუთხეში. შენობა ორსართულიანი [[ქვითკირი]]ს ნაგებობაა. აგებულია XVIII საუკუნის დასასრულს. ზედა სართულზე ხუთი ოთახია. გადაკეთებულია და შეცვლილი აქვს პირვანდელი სახე. == კარიბჭეები == [[ფაილი:sveticxovlis galavanis samxretis karibWe.jpg|thumb|left|სამხრეთის კარიბჭე დღეს. 2009 წ.]] მთავარი კარიბჭე გალავნის დასავლეთი მხარის ცენტრალურ ნაწილშია. აგებულია 1029 წ., ტაძრის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ, კათალიკოს მელქისედეკის ბრძანებით. კარიბჭე ორსართულიანია, ნაგებია კარგად გათლილი თანაბარი კვადრებით. მის პირველ სართულზე, ფართო შეისრულთაღიანი გასასვლელის ორივე მხარეს მოთავსებულია ოთახები (თითოეული 22 კვ.მ); მეორე სართულზე დარბაზია (70 კვ.მ), რომელიც დასავლეთის მხარეს სვეტებიანი თაღების სამი მალითაა გახსნილი. სმმაგი თაღი მოჩარჩოებულია პროფილირებული სარტყელით, რომელზედაც ასომთავრული წარწერაა {{ციტატა|ქრისტე ადიდე შენ მიერ დამყარებული მეოხე ჩვენი ქრისტეს მიერ მელქიზედეკ ქართლისა კათალიკოსი რომელმან მეორედ აღაშენა წმინდა კათოლიკე ესე სალხინებელად სულისა მათისა}} გასასვლელის ორივე მხარეს თითო ოთხწახნაგა სამმეოთხედიანი პილასტრია ფესტოებიანი კაპიტელებითა და სადად პროფილირებული ბაზისებით. ეს შვერილები სამმაგი თაღის ჩარჩოს ქვედა ხაზს ქვემოთკედელს უკავშირდება მცირე ზომის ნიჟარისებრი თაღებით (ტრომპებით). შესასვლელის თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მწვანე ქვიდან ნაკვეთი ხარის თავების სკულპტურული გამოსახულებებია (პირი. დედანი ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში). ოთხწახნაგა შვერილების აქეთ იქით მაღალი სამკუთხა ნიშებია. [[1847]] წელს [[მარი ბროსე]]მ საქართველოში მოგზაურობისას სამხრეთი კარიბჭის თავზე ამოიკითხა შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ბრძანებითა მის უმაღლესობისათა, ირაკლი მეორისა, ქართლისა და კახეთისა მეფისათა, შემოვლებულ იქმნა და განახლებულ ზღუდე წმიდისა ამის ეკლესიისა მცხეთისასა, სიმაგრითურთ თჳსით. და ეგრეთვე ეკლესიასა შინა და გარეთ განახლებულ, და დერეფანი ეკლესიისა ახლად დაწყობილ და დაბურვილ, მამათ-მთავრობასა ძმისა მისისა, ანტონი, მეფის ძისათა. მუშაკთ მხედველობითა წმიდისა ამის ეკლესიისა ... ივლისის იგ, წელსა ჩღპდ.}} ===დასავლეთის კარიბჭის რესტავრაცია=== [[ფაილი:Svetitskhoveli portal.JPG|მინი|დასავლეთის კარიბჭე დღეს. 2007 წ.]] [[1964]]-[[1965]] წლებში სვეტიცხოვლის გალავნის დასავლეთ კარიბჭეს ჩაუტარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. სამუშაოს დაწყებამდე ძეგლის მდგომარეობა ასეთი იყო: კათედრალის ქვის გალავნის დასავლეთ ნაწილში, სადაც საპარადო კარიბჭეა მოთავსებული, ქუჩის დონე კულტურელი დანაშრევებით თითქმის ორნახევარი მეტრით იყო ამაღლებული კათედრალის ეზოსთან შედარებით. სავარაუდოდ, ქუჩის დონის ამაღლება მტრების შემოსევების დროს ქალაქის დანგრევის შედეგი უნდა ყოფილიყო; იგი მცირეოდენი ცვლილებებით სვეტიცხოვლის გალავანს მთლიანად უვლიდა გარშემო: გალავნის შიგნით ნიადაგის დონე, თითქმის ამავე ზომით, დაბალი იყო გარეთაზე, რის გამოც ყველა შესასვლელიდან (ჩრდილოეთით და სამხრეთით) სვეტიცხოვლის ეზოში კიბეები ჩადიოდა. კარიბჭის პირველ სართულში მოწყობილი შესასვლელი დახურული და ამოშენებული იყო დამატებითი კედლით, რომლის ორსავ მხარეს, 7 მეტრზე მეტი სიმაღლის კონტრფორსები იყო ამოყვანილი. ამგვარად, ჩანდა თავდაპირველი ფასადის მხოლოდ შუა ზემო ნაწილი, დაახლოებით 3 მეტრი სიმაღლის სამმალიანი ღია თაღედით, ხოლო გვერდებზე - დაახლოებით 8 მ. სიმაღლეზე, ნაწილობრივ, რიყის ქვით რესტავრირებული კედლები. სამუშაოები [[1964]] წლის ივლისში დაიწყო. უპირველეს ამოცანას წარმოადგენდა მინაშენებისაგან ფასადის განთავისუფლება და დასახული სარესტავრაციო სამუშაოების პროექტის შედგენა, რომელიც [[ვახტანგ ცინცაძე]]ს და [[ნიკო ჩუბინაშვილი|ნიკო ჩუბინაშვილს]] დაევალათ. თავდაპირველად გასუფთავდა 2 მეტრი სიმაღლისა და 7 მეტრი სიგანის მიწა. შემდგომ შესაბამის სპეციალისტებთან კონსულტაციის შემდეგ გადაწყდა ჯერ ერთი კონტრფორსის მოხსნა, ხოლო შემდეგ კი მეორესი. გასასვლელის გახსნის შემდეგ გამოჩნდა მასზე გადაყვანილი ჩარჩოს ქვედა პროფილირებული ნაწილი, რომელზედაც აღმშენებლის წარწერაა მოთავსებული. შესასვლელი თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მოთავსებული იყო მწვანე ქვის ხარის სკულპტურული თავები. შემორჩენილი იყო მხოლოდ ერთი ქანდაკება. გადარჩენილი სკულპტურა ძალიან წააგავს სვეტიცხოვლის აღმოსავლეთ ფასადზე არსუკიძის მიერ გამოყენებულ ხარის თავებს.<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/27092/1/Dzeglis_Megobari_1964_N01.pdf სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა]</ref> <gallery> Mtskheta, wall at Svetitskhoveli Cathedral.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1931 წ. Руины дома католикоса на территории собора Светицховели.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1946 წ. </gallery> == გალავანი == [[ფაილი:სვეტიცხოვლის ზარი.jpg|thumb|left|სვეტიცხოვლის გალავანი]] სვეტიცხოვლის ტაძარს გარს აკრავს კვადრატული ფორმის [[გალავანი]] (121,6 მ; X 110,5 მ). იგი აგებულია [[1787]] წელს [[ერეკლე II]]-ის ბრძანებით, რასაც ადასტურებს სამხრეთის შესასვლელის თავზე ამოკვეთილი წარწერა: {{ციტატა|ბრძანებისა მისისა უმაღლესის ირაკლი მეორისა ქართლისა და კახეთის მეფისათა შემოვლებულ იქნა და განახლებული ზღუდე წმიდისა ამით ეკლესიიისა მცხეთისა სიმაგრეების თურთ თავისით და აგრეთვე ეკლესია შიგნით და გარეთ განახლებულ დერეფანი ეკლესიისა ახლად დაწერილი და დახატული მამადმთავრობასა მისა ანტონი მეფისა ძისა მუშაკთა ზედა მდგომელთა წმიდისა ეკლესიისა ჩღპზ ივლისისს კბ.}} ამავე წარწერიდან ირკვევა, რომ სვეტიცხოველს ადრეც ჰქონია გალავანი, რომლის ფრაგმენტები ჩართულია თანამედროვე გალავნის ჩრდილოეთის კედელში. გალავნის ძველი ნაწილი ნაგებია თლილი ქვით, ადგილ ადგილ თლილი ქვაცაა გამოყენებული. ერეკლესდროინდელი ნაგებობები კი ძირითადად რიყის ქვითაა ნაშენი. ქონგურებზე და სალოდეებზე გამოყენებულია აგურიც. გალავანი ორიარუსიანია: ქვედა ნაწილი მთლიანად ყრუა, ზედას გასდევს საბრძოლო ბილიკი, კედელში განლაგებულია სათოფეები და სალოდეები. გალავანში ჩართულია ექვსი ცილინდრული და ორი ოთხკუთხა [[კოშკი]]. კოშკები ორ-სამ სართულიანია, ბოლო სართულები კი ბანს წარმოადგენს. გალავნის სამხრეთ კედელში გაჭრილია ჭიშკარი. გარდა ამისა, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ერთმანეთის პირისპირ კიდევ ორი ვიწრო კარია. გალავნის დასავლეთ მხარეს კედელში ჩართულია XI საუკუნის კარიბჭე, სამრეკლო და სხვადასხვა დროს მიშენებული საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები. ==მინაშენები== [[ფაილი:Voyage Au Caucase 1843 II-7.jpg|მინი|ჩრდილოეთის გუმბათიანი მცირე ეკლესია და სამხრეთი მინაშენები [[დიუბუა დე მონპერე]]ს ჩანახატებში]] [[1837]] წლამდე სვეტიცხოვლის ჩრდილოეთ მხარეს მიშენებული იყო მცირე გუმბათიანი ეკლესია, ხოლო სამხრეთით — გალერეა. 1828 წლის 30 იანვარს რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოსს დაევალა საქართველოს გუბერნიაში მდებარე მნიშვნელოვანი ქრისტიანული ტაძრებისა და ქრისტიანობის მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Светлейшего Синода на имя экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30-го января 1828 г.</ref> აღნიშნული ანგარიში მიტროპოლიტმა იონამ 28 თებერვალს მოამზადა წარუდგინა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, "О возобновлении Мцхетскаго собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 24 მაისს წმინდა სინოდის დადგენილებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა: 1) გადმოეღოთ სვეტიცხოვლის მიმდინარე მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და პროფილი, ამასთანავე შედგენილიყო ახალი საპროექტო ნახაზები და ხარჯთაღრიცხვა ტაძრის მომავალი მდგომარეობისა; 2) IV-VI საუკუნის ქვის ეკლესიებზე აღებულიყო გეგმები, ფასადები და ჭრილი; 3) არსებული საეკლესიო შემოსავლები მოხმარებოდა სხვა ქრისტიანული ტაძრების შენარჩუნებას. 1833 წელს საქართველოს ეგზაქოსმა მთავარეპისკოპოსმა ევგენიმ წმინდა სინოდს წარუდგინა ორი ხარჯთაღრიცხვა: სვეტიცხოვლის რესტავრაციისა და ახალი სამრეკლოს აშენებისა. დოკუმენტებს თან ერთვოდა სამხედრო-სამოქალაქო ხელმძღვანელობის მიერ შესრულებული სვეტიცხოვლის ნახაზები და ძეგლის აღწერა: 1) ტაძრის არსებული მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და ჭრილი; 2) ტაძრის საპროექტო გეგმა, ფასადი და ჭრილი ხარჯთაღრიცხვითურთ; 3) ახალი სამრეკლოს საპროექტო გეგმა, ფასადი და ხარჯთაღრიცხვა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, Часть I, стр. 19. В дальнейшем изложении настоящего дела мы пользуемся тем же документом.</ref> ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ შესრულებული ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით სვეტიცხოვლის რესტავრაციისთვის დაანგარიშებული იყო 49,239 მანეთი და 67 კაპიკი (იქვე წითელი ფანქრით ჩასწორდა 29,934 მანეთი და 36 კაპიკად), ხოლო სამრეკლოს ასაშენებლად დაანგარიშებული იყო 6227 მანეთი და 65⅔ კაპიკი. ტაძრის სამშენებლო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, რესტავრაციის პროცესში სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები უნდა მოეშალათ. რესტავრაციის შესრულება დაევალა საჯარო აუქციონის წესით გამოვლენილ თბილისის მოქალაქე ხეჩო დარჩილოვს. არქიტექტორმა რიპარდმა დარჩილოვს მისცა რეკომენდაცია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მინაშენები, ასევე ეკლესიის დაშლა დაეწყოთ ზემოდან, მცირე ეკლესიისთვის კი ჯერ მოეხსნა გუმბათი, ხოლო შემდეგ დაეშალა მისი კედლები. დარჩილოვმა თვითნებობით სვეტიცხოვლის საძირკველში სამ ადგილას ჩადებული დენთით მოახდინა აფეთქება, რომლის დროსაც სვეტიცხოვლის საკურთხევლის კედელს ბზარი გაუჩნდა. სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ 1837 წლის 14 ივნისს მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით დარჩილოვს სარესტავრაციო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა სამ წელიწადში და სამუშაოების დასრულების თაობაზე ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას 1842 წელს ამცნო. თვითნებობა გამოიჩინა ხეჩო დარჩილოვმა ტაძრის გუმბათზე არსებული ჯვრის მოოქრული ჯვრით შეცვლისასაც. აღმართვამდე ჯვარი დარჩილოვს სამშენებლო კომიტეტის წევრებისთვის არ უჩვენებია. ჯვარი კი ისე ცუდად დაამაგრეს, რომ მალევე გადაიხარა. სამშენებლო კომიტეტმა ამ თვითნებობის შესახებ, დაუყოვნებლივ აცნობა საქართველო-იმერეთის სინოდურ კანტორას, თუმცა ამას არანაირი შედეგი არ მოჰყოლია.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/64195/1/Kavkaz_1900_N160.pdf?fbclid=IwAR2QrBWByMdklDjRelTHgS-Ts2EYfVxTsKgsn1wtEFnHTVn6JJO00DUL_5s „О рестоврации Мцхетского собора в текущем столетии (XIX в.)“, газ. Кавказ, N160, 1900]</ref><ref>[http://old.tbiliselebi.ge/index.php?newsid=7437 როგორ ააფეთქა დარჩილოვმა სვეტიცხოვლის ეზოში ეკლესია და როგორ მოვიდა ქართველ მეფეთა საძვალე დღემდე]</ref> <gallery> Чернецов. Внутренний вид Мцхетского собора.jpg|სვეტიცხოვლის ინტერიერი. ჩერნეცოვი. 1830 Чернецов. Мцхетский собор.jpg|სვეტიცხოვლის სამხრეთი ფასადი. ჩერნეცოვი. 1830 </gallery> <gallery> Голицын А.Н. (Внутренний вид Мцхетского собора. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхетский собор. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхета, древняя столица Грузии. 1829 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1829 წლის ნახატი Robert Ker Porter. View of old city, Mtskheta.jpg|რობერტ კერ პორტერი. მცხეთის ხედი. 1817-1820 </gallery> ==გალერეა== <gallery> Mtskheta and Svetitskhoveli Cathedral 16x9.jpg| Arsukidze Street.JPG| Svetitskhoveli 3.JPG| Svetitskhoveli 2.JPG| Mtskheta view.JPG| 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (01).jpg 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (02).jpg </gallery> == ლიტერატურა == *გოგუაძე ნ., „სვეტიცხოვლის ტაძრისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის კვლევა გეოფიზიკური მეთოდებით“, თბ., 2016 * ''ბერიძე ვ.'', ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974; * ''ჩუბინაშვილი გ.'', ქართული ხუროთმოძღვრება საშუალო საუკუნეებში და მისი სამი მთავარი კათედრალი, კრ.:არილი, ტფ., 1925; * ''Гвердцители Р.'', Мцхета, Тб., 1962 * ”საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა” რედკოლეგია: ვ. დოლიძე, ს. კინწურაშვილი, უ. სიდამონიძე, თბილისი 1990, ტომი 5 * Натроев А. Мцхет и его собор Свэти-Цховели. Историко-археологическое описание. 1900 * {{ძმ|1|6-10|სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა}} * {{ძმ|69|25-32|სვეტიცხოველი როგორც განსასვენებელი}} * ''კუდავა ბ.'', ქართველი მეფის დაკრძალვის ადგილი: პიროვნული არჩევანი, ტრადიცია თუ პოლიტიკური გადაწყვეტილება?, „ისტორიანი“ (სამეცნიერო კრებული, მიძღვნილი როინ მეტრეველის დაბადების 80 წლისთავისადმი), თბ., 2019, გვ. 139-167. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/552315/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1954_N9.pdf მშვენიერაძე დ., მეხუთე საუკუნის ვახტანგისეული მცხეთის სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N9, თბ., 1954, გვ. 27-30] *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/557768/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1974_N12.pdf სანიკიძე თ., სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N12, თბ., 1974, გვ. 36-39] == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=457 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი] *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=289 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის აღწერილობა] {{commonscat|Svetitskhoveli}} *[http://www.orthodoxy.ge/tveni/oqtomberi/01-svetitskhoveli.htm სვეტიცხოველი, უფლის კვართის ამბავი]. *[http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm სვეტიცხოვლის შესახებ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204055002/http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm |date=2007-02-04 }}. *[http://gzashemecnebisaken.narod.ru/mcxeta.htm გზაშემეცნებისაკენ. მცხეთა - მეორე იერუსალიმი]. *[https://www.academia.edu/42663129/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_Buba_Kudava_The_Burial_Sites_of_the_Georgian_Kings ბუბა კუდავა, ქართველ მეფეთა დაკრძალვის ადგილები / Buba Kudava, The Burial Sites of the Georgian Kings] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{-}} {{ყოფილი რჩეული}} {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში}} {{მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები}} [[კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ]] [[კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები]] [[კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო კათედრები|*]] [[კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები]] fuy9rt475ocid97om7suubqns3sbwi8 5410935 5410934 2026-06-10T18:01:05Z Surprizi 14671 /* კარიბჭეები */ 5410935 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = სვეტიცხოველი | სურათი = Svetitskhoveli Cathedral in Georgia, Europe.jpg | infobox_width = 300px | წარწერა = | რაიონი = [[მცხეთის მუნიციპალიტეტი]] | ადგილმდებარეობა = ქ. [[მცხეთა]] | ხუროთმოძღვარი = [[არსუკისძე]] | ქვეყანა = {{GEO}} | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = | ხუროთმოძღვრული_სტილი = ჯვარ-გუმბათოვანი | სტატუსი = მოქმედი | თარიღდება = XI ს. | რელიგიური_წევრობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია]] | რუკა_ტიპი = საქართველო | რუკა_ზომა = 250 | გრძედი = 44.7208 | განედი = 41.8425 | გეო = {{coord|41|50|33|N|44|43|15|E|}} | რუკა_წარწერა = | გეგმა = | გეგმა_ზომა = 250px | გეგმა_წარწერა = | ვიკისაწყობი = }} '''სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი''' — [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] მთავარი საპატრიარქო საკათედრო ტაძარი, საქართველოს დედა-ტაძარი, საქართველოს [[კათოლიკოსი|კათოლიკოს]]-[[პატრიარქი|პატრიარქთა]] [[ინთრონიზაცია|ინთრონიზაციის]] ([[აღსაყდრება|აღსაყდრების]]) ადგილი, შუა საუკუნეების საქართველოს მრავალი [[მეფე|მეფის]], მათი ოჯახის წევრების და პატრიარქთა საკრძალავი, XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ერთ-ერთი ოთხ დიდ კათედრალთაგან ([[ოშკი]], [[ბაგრატის ტაძარი]], [[ალავერდი (მონასტერი)|ალავერდი]])<ref>[https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ]</ref>. მდებარეობს [[თბილისი]]დან 20 კმ დაშორებით, ქალაქ [[მცხეთა]]ში. სვეტიცხოველში დაკრძალულია [[უფლის კვართი]] და [[ელია წინასწარმეტყველი|წმ. ელია წინასწარმეტყველის]] მოსასხამი. [[იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში|იუნესკოს]] მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. == ისტორია == სვეტიცხოველი ყველაზე დიდი ისტორიული საეკლესიო ნაგებობაა საქართველოში დღემდე გადარჩენილთა შორის. იგი საუკუნეთა მანძილზე ქრისტიანული საქართველოს სარწმუნოებრივ ცენტრს წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ IV საუკუნეში გაქრისტიანებულ [[მირიან III|მირიან]] მეფეს [[წმინდა ნინო]]ს რჩევით აქ პირველი ეკლესია აუშენებია, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. [[1970]]-[[1971]] წლებში სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოთა ჩატარების დროს (ხელმძღვანელი არქიტექტორი ვ. ცინცაძე) მიკვლეულ იქნა მისი საძირკვლის კვალი. ასევე მთლიანად შემოიხაზა იმ ბაზილიკის გეგმა, რომელიც აქვე ააშენა, წმ. ნინოს ეკლესიის დანგრევის შემდეგ, [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალმა]] V საუკუნის II ნახევარში. XI საუკუნეში დაზიანებული ბაზილიკის ადგილზე ქართლის კათალიკოსმა [[მელქისედეკ I|მელქისედეკმა]] ახალი ტაძარი ააგო. მან ხუროთმოძღვრად [[არსუკისძე]] მიიწვია. მშენებლობა [[1010]] წელს დაიწყო და [[1029]] წელს დამთავრდა. თავისი არსებობის მანძილზე სვეტიცხოველი არაერთხელ გადაკეთებულა. [[1283]] წელს ტაძარი მიწისძვრამ დააზიანა. XIV საუკუნეში [[გიორგი ბრწყინვალე]]მ აღადგინა ტაძრის გუმბათი. იმავე საუკუნის ბოლოს „იავარჰყვეს სპათა ლანგ-თემურისათა“ — მოანგრიეს დასავლეთის მკლავის ბურჯები, დააქციეს გუმბათის ყელი, მაგრამ მთელი ნაგებობის დანგრევა მაინც ვერ შესძლეს. XV საუკუნის დასაწყისში მეფე [[ალექსანდრე I დიდი|ალექსანდრე დიდმა]] ტაძარი კაპიტალურად შეაკეთებინა. [[1656]] წელს [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ მეფისა]] და [[მარიამ დადიანი|მარიამ დედოფლის]] თაოსნობით კვლავ აღადგინეს გუბათის ყელი. 1813 წლის 30 ოქტომბერს ექზარქოს [[ვარლამი (ერისთავი)|ვარლაამის]] დროს განახლებულ იქნა სვეტიცხოვლის კარიბჭე, რასაც ადასტურებს ეპიგრაფიკული წარწერა. 1826 წლის 1 მაისს ჩამოიქცა სვეტიცხოვლის გალავანში არსებული სამრეკლო, ნანგრევებში მოყვა გალავნის კედელთან მდგარი საცხოვრებელი სახლი, რის შედეგადაც დაიღუპა 8 წლის ბავშვი. 1827 წელს თბილისის სამხედრო გუბერნატორმა, გენერალმა სიპიაგინმა, რუსეთის იმპერიის მთავარი შტაბის უფროსს წარუდგინა მოხსენება – გორისა და დუშეთის მაზრებში შექმნილი მდგომარეობის მიმოხილვა. გუბერნატორი ხაზგასმით აღნიშნავდა, რომ ხსენებულ მაზრებში სერიოზულად იყო დაზიანებული ეკლესიები, მათ შორის სვეტიცხოველიც. 1828 წლის 30 იანვარს, რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოს, მიტროპოლიტ იონას დაევალა საქართველოში არსებული ტაძრების მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Святейщего Синода на имя Экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30 января 1828 года</ref> 1828 წლის 28 თებერვალს მიტროპოლიტმა იონამ წმინდა სინოდს ჩააბარა ანგარიში საქართველოში საეკლესიო ვითარების შესახებ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669, "о возобнавлении Мцхетского собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 1828 წლის 24 მაისს რუსეთის წმინდა სინოდის ბრძანებულებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა შეედგინათ სვეტიცხოვლის ტაძრის არსებული გეგმა, გადაეხატათ ფასადები და ასევე წარედგინათ ნახაზების სახით ტაძრის საბოლოო მდგომარეობა თავისი ხარჯთაღრიცხვით.<ref>Указ Святейщего Правительствующаго Синода, от 24 мая 1828 года, №4851</ref> 1833 წელს საქართველოს ეგზარქოსის, მთავარეპისკოპოს [[ევგენი (ბაჟენოვი)|ევგენის]] მიერ წმინდა სინოდისთვის წარდგენილი იყო სვეტიცხოვლის განახლებისა და ახალი სამრეკლოს აშენების ხარჯთაღრიცხვები და გეგმა-ანახაზები. სვეტიცხოვლის რესტავრაციის პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაცია შეადგენილი იყო ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1835 г., №669. Часть I, стр. 19</ref> საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ ყორღანოვის შედგენილ პროექტში აღმოაჩინა რიგი უზუსტობები, რომელთა აღმოფხვრა დაავალა სინოდალური კანტორის არქიტექტორს [[ფრანსუა რიპარი|ფ. რიპარს]]. 1837 წელს სვეტიცხოვლის განახლება წმინდა სინოდის თანხმობით, საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ გადასცა „საჯარო ვაჭრობით“ (ტენდერში) გამარჯვებულ თბილისის მოქალაქეს – ხეჩო დარჩილოვს, რომელმაც განახლებაში ყველაზე დაბალი 28696 მანეთი მოითხოვა მოიჯარადრის უფლების მოპოვებისთვის და სამუშაოსაც შეუდგა. არსებული წესის მიხედვით, ხეჩო დარჩილოვმა გირაოში ჩადო მისი კუთვნილი 2 საცხოვრებელი სახლი და დუქანი თბილისში, ასევე, სხვა უძრავი ქონება. 1837 წლის 14 ივნისს გაფორმებული კონტრაქტის მიხედვით, სარესტავრაციო სამუშაოები 3 წლის განმავლობაში უნდა დასრულებულიყო. აქედან პირველ წელს უნდა მოეშალა სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები, ასევე გამოეცვალა გადახურვა (გუმბათის გარდა). მეორე წელს უნდა დაესრულებინა ყველა გარე და ნაწილობრივ შიდა სამუშაოები. მესამე წელს კი შიდა სამუშაოები უნდა მიეყვანა ბოლომდე. ყველა ეს სამშენებლო პროცესი დარჩილოვს უნდა ეწარმოებინა სინოდალური კანტორის მიერ შექმნილი სამშენებლო კომიტეტის მეთვალყურეობის ქვეშ. აღდგენითი სამშენებლო სამუშაოები დათქმულ ვადებში არ დასრულდა, მხოლოდ 1842 წლის 24 აგვისტოს ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას განუცხადა სამუშაოების დასრულების თაობაზე. სპეციალურმა კომისიამ, რომელსაც დაევალა დარჩილოვის მიერ გაწეული სამუშაოების შესრულების ხარისხი, 1842 წლის 27 ნოემბერს წარმოადგინა ანგარიში, სადაც ჩამოთვლილი იყო დასასრულებელი სამუშაოები. სინოდალურმა კანტორამ დარჩილოვს სამუშაოების დასასრულებლად 1843 წლის ზაფხულამდე მისცა ვადა. სინოდალურმა კანტორამ შექმნა სპეციალური კომისია, რომელსაც უნდა დაედგინა ეკლესიაში ბათქაში ცვენის მიზეზები. 1844 წლის 6 მაისს კომისიამ დაასკვნა, რომ ბათქაში ცვიოდა ნესტის გამო, როლის ერთ-ერთ გამომწვევ მიზეზად სახურავიდან ჩასული წვიმის წყალი უნდა ყოფილიყო.<ref>Дело Грузино-Имеретинской Синодальной Конторы за 1844 г., №3904</ref> არქიტექტორმა ფ. რიპარმა დადო თავისი დასკვნა, რომ ტაძრის შიგნიდან შეთეთრების გაგრძელება უაზრობა იყო იმის გამო, რომ ზოგი ნაწილი განსაკუთრებით ჩრდილო-დასავლეთი მხარე მუდამ ნესტიანი იყო მასზე მზის სხივების ნაკლები მოხვედრის გამო.<ref>Рапорт архитектора Рипарда, от 18 сентября 1844 г., за №2962/862</ref> დარჩილოვმა დარჩენილი სამუშაოები დაასრულა 1845 წლის გაზაფხულზე, თუმცა სახურავი მაინც დაუსრულებელი დატოვა, საიდანაც აგრძელებდა წვიმის წყალი დენას. აღნიშნული საქმის სისრულეში მოყვანა დაევალა სოლომონ დარჩილოვს, მამამისის — ხეჩო დარჩილოვის გარდაცვალების გამო. 1900-იან წლებში გრაფინია პ. უვაროვას თავჯდომარეობით შედგა საგანგებო კრება, რომელსაც ესწრებოდა ქართული არქიტექტორები და სასულიერო პირები. კრებაზე გადაწყდა ტაძარი გადაეხურათ თლილი ქვით. == არქიტექტურა == სვეტიცხოვლის ტაძარი გეგმით აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ ძლიერ წაგრძელებული სწორკუთხედია. [[ჯვარი|ჯვრის]] სახე სივრცეშია შექმნილი [[გუმბათი]]ს ოთხივე მხარეს გაწვდილი ოთხი მკლავით. მკლავები სწორკუთხაა, გარდა აღმოსავლეთის მკლავისა, რომელიც საკურთხევლის [[აფსიდა|აფსიდით]] არის დაბოლოებული. საკურთხევლის სამხრეთითა და ჩრდილოეთით ორ სართულად განლაგებულია სათავსოები. [[გუმბათი]] ოთხ მძლავრ ბოძს ეყრდნობა, [[გუმბათი]]ს ყელში 16 სარკმელია. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარმა მრავალი ცვლილება განიცადა, ძველი [[ფრესკა|ფრესკების]] დიდი ნაწილი დაიღუპა, ხოლო კედლების შეთეთრებამ ინტერიერს გამოაკლო მისი მხატვრული მთლიანობისათვის აუცილებელი სხვა ორგანული ელემენტებიც, იგი დღესაც დიდებულ შთაბეჭდილებას ტოვებს. == ფასადი == [[ფაილი:Sueticxoveli interior.JPG|thumb|left|ტაძრის ინტერიერი (ფრაგმენტი)]] [[ფაილი:LivingPillar.JPG|thumb|right|250px|ცხოველი-სვეტი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/სვეტი-ცხოველი სვეტი-ცხოველი]</ref>. ესრეთ მრავალნი სასწაულნი იქმნებოდნენ, ვიდრემდის შეუქმნა მეფემანცა საბურველი და ეგრეთ შეეხებოდნენ და განიკურნებოდნენ, და განასრულაცა მეფემან ეკლესია სამოთხესა მას შინა. ხოლო მსმენელმან [[კონსტანტინე დიდი|დიდმან კოსტანტინე]] განიხარა, რამეთუ ჴელთა შინა მისთა მიეფინა ყოველსა ადგილსა მადლი ღვთისა და მეორე, რამეთუ მოსწყდა [[მირიან III|მირიან]] [[სპარსელები|სპარსთა]] და ეგო სიყუარულსა ზედა მისსა. წარმოუვლინა ჯუარი და ხატი მაცხოვრისა, [[იოანე I (მთავარეპისკოპოსი)|იოანე ეპისკოპოსი]], მღუდელნი ორნი და დიაკონი სამი და მოუწერა წიგნი ძმობისა კოსტანტინემ და [[მოციქულთასწორი ელენე|ელენემ]] ლოცვისა და სიყუარულისა. ხოლო მოსლვასავე მათსა ნათელ-იღეს მეფემან და დედოფალმან და ყოველმან ივერიელმან ჴელითა მათითა მტკუარსა შინა; არამედ ფეროზ და ერმან მისმან, ურიათა და კავკასიელთა არა, წელსა ქსა ტიჱ ([[318]]), ქართულსა ო<ref>[https://wikisource.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90 საქართველოს ძველი ისტორია]</ref>.]] ტაძრის გარეგანი ფორმებისა და მასების განაწილება, პროპორციები ექვემდებარება შუაში აღმართულ მაღალ გუმბათს, რომლის ქვეშაც ორფერდა სახურავებით გადახურული ჯვრის მკლავებია, ხოლო მკლავებს შორის დაბალი ცალფერდა სახურავით გადახურული სადგომები. ფასადების მორთულობაში ძირითადად გამოყენებულია კედლის დეკორატიული თაღედებისა და შეწყვილებული პილასტრების განვითარებული სისტემა, აგრეთვე სარკმელთა მოჩუქურთმებული საპირეები. ჩუქურთმები მდიდარი და მრავალფეროვანია (მოაღწია მხოლოდ ნაწილმა). ტაძრის დეკორატიულ მორთულობაში დიდი ადგილი უჭირავს რელიეფსაც. აღსანიშნავია აღმოსავლეთის ფასადის მორთულობა, რომლის საფუძვლად 5 დეკორატიული თაღისაგან შეკრული სისტემა წარმოადგენს. თაღებში ჩართულია მაღალი სამკუთხა ნიშები, ხოლო შუა მაღალი თაღის შიდა სიბრტყეზე, მარაოსებრ გაშლილი სხივების ბოლოებში, მოთავსებულია დისკოები ერთ-ერთი სამშენებლო წარწერით. ოსტატურად არის გამოყენებული პოლიქრომული ეფექტიც. ძირითადი ქვიშისფერი კედლების ფონზე გამოიყოფა საკურთხევლის სარკმლის კაშკაშა წითელი ფერის ქვით აწყობილი მოჩუქურთმებული საპირე, რომელიც ზემოდან გამოყოფილია მდიდრულად მორთული ჰორიზონტალური სარტყლით. გვერდის ფასადების შუა ნაწილებშიც მთავარია მზარდი თაღების რიტმი. დასავლეთის ფასადზე ერთი დიდი სარკმელია, რომლის მდიდრულ მორთულობას კედლის მთელი არე უჭირავს. ფასადის კომპოზიცია დასრულებულია სამფიგურიანი რელიეფით - ტახტზე მჯდომი მაცხოვარი და 2 ანგელოზი აქეთ-იქით. სვეტიცხოველი განვითარებული შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების სტილის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ძეგლია. == მოხატულობა == {{ინფოდაფა მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლი |სახელი = მცხეთის ისტორიული ძეგლები: სვეტიცხოველი, [[სამთავრო (ტაძარი)|სამთავრო]], [[ჯვარი (მცხეთა)|ჯვარი]] |სურათი = [[ფაილი:DSC 0250a.jpg|250px]] |სურათისწარწერა = |რუკა = |რუკის_წარწერა = |რუკის ზომა = |ქვეყანა =საქართველო |ტიპი = კულტურული |კრიტერიუმი = iii, iv |ID = |ბმული = |რეგიონი = [[ევროპა]] |კოორდინატები = {{coord|41|50|31|N|44|43|16|E|}} |წელი = 1994 |სესია = |ნომერი = 708 |კანდიდატი = |საფრთხის ქვეშ = 2009-2016 }} {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|708}} XI საუკუნეში ტაძარი მთლიანად მოხატული იყო. ამ ხანის მხატვრობის მცირე ფრაგმენტები შემორჩენილია: ტაძრის დასავლეთ მკლავის დასავლეთ კედელზე, სარკმლის სამხრეთით - სცენა სახარებიდან: ქრისტე და სამარიტელი ქალი, შუა ნავის სამხრეთ-დასავლეთ თაღზე - მცენარეული ორნამენტი და სამხრეთი ნავის კამარაში - გაურკვეველი სცენის ნაშთები. დანარჩენი მხატვრობა გვიანდელია. საკურთხეველში შემორჩენილია მხატვრობის ზედა ორი რეგისტრი. კონქში გამოსახულია ტახტზე მჯდომი ქრისტე გადაშლილი სახარებით ხელში და ცეცხლოვან ბორბლებზე შემდგარი ორი ქერუბიმი. ბემის კამარაში თაყვანისცემის პოზაში გამოსახულია ოთხი ანგელოზი, კედლებზე კი ორი მთავარანგელოზი. ახლანდელი მოხატულობა XVI, XVII და შესაძლოა XVIII საუკუნეებისაც იყოს. განახლებულია XIX საუკუნეში. უფრო საინტერესოა ტაძრის შიგნით, საკუთრივ "სვეტის" (კოშკისებური ნაგებობის) XVII საუკუნის მიწურულს მხატვრობა, რომელშიც ქართლის მოქცევის ეპიზოდებია გადმოცემული (მოხატვის ხელმძღვანელი მხატვარი [[გულჯავარასაშვილი, გრიგოლ|გრიგოლ გულჯავარასაშვილი]], მოთავე - [[ნიკოლოზ]] კათოლიკოსი). გარედანაც ბევრი რამ არის შეცვლილი: [[გუმბათის ყელი]] და ფასადთა პერანგის ნაწილი (რომელიც მწვანე ქვით არის მოპირქეთებული) XV საუკუნის I ნახევარს მიეკუთვნება (რესტავრირებულია [[ალექსანდრე I, დიდი]]ს მიერ [[თემურლენგი]]ს შემოსევათა დროს ტაძრის ძლიერი დაზიანების შემდეგ), ზოგი რელიეფური გამოსახულება გადაადგილებულია, არის XVII საუკუნის ჩანართებიც, მაგრამ ამ რესტავრაციებს არ დაურღვევია შენობის ძირითადი ფორმები და პროპორციები. 1830-იან წლებში [[პლატონ იოსელიანი]]ს დაკვეთით, იტალიელმა მხატვარმა პიერ როსიმ ({{lang-it|Pierre de Rossi}}; 1789-1831) აკვარელში შეასრულა ზოგიერთი ფრესკის 7 მინიატურა, ესენია: მეფე მირიან, ძე მისი ბაქარ და პატრიარხი ანტიოქიისა; ვახტანგ გორგასალი; მეფე ალექსანდრე, მცხეთისა განმაახლებელი; დედოფალი მარიამ, მეუღლე როსტომ მეფისა; პატრიარქი ნიკოლოზ, მეფე გიორგი, ძე მისი ბაგრატ; ორი მოცეკვავე ქალბატონი. 30-იან წლებში ფრესკები სრულად იქნა გადაკირული, რის შედეგადაც ზოგი ფრესკა განადგურდა. [[1839]] წელს აღნიშნული მინიატურები პ. იოსელიანმა პეტერბურგის აზიის მუზეუმს გადასცა.<ref>[https://archive.org/details/c_orbeli_1956/page/12/mode/1up Орбели Р. Грузинские рукописи Института востоковедения. М.; Л., 1956. Вып. 1, ст. 93-94]</ref> <gallery> სურათი:Zodiac mtskheta.jpg|[[ქრისტე]] ღმერთი - სამყაროს მმართველი სურათი:Fresque du choeur dans la cathedrale Svetitskhoveli.jpg|საკურთხეველის მოხატულობა სურათი:Svetitiskhoveli frescoes- Mirian.JPG|სვეტის მოხატულობა სურათი:Svetitskhoveli Interior.JPG| </gallery> ==ეპიგრაფიკული წარწერები== სვეტიცხოვლის ტაძრის შესასვლელში დასავლეთიდან მთავარი კარის თავზე ღვთისმშობლისა და ანგელოზთა ფრესკის ქვეშ დატანილია მხედრული წარწერა: {{ციტატა|ვარლამ ეგზარხოსმან მცხეთისა და ყოვლისა საქართველოსამან ქსნის ერისთავის დავითის ძემან განვაახლე კარიბჭე ესე წელსა 1813 წელსა 30 ოქომბერსა.}} <gallery> Svetitskhoveli Entrance.jpg|კარიბჭე წარწერით </gallery> ==ტაძრის საძვალე== არქეოლოგიური მასალებით დასტურდება რომ განსასვენებელი სვეტიცხოვლის ადგილას ჯერ კიდევ პირველი ეკლესიის აგებამდე არსებობდა. უცნობია იმ პირთა ვინაობა თუ ვინ იკრძალებოდა IV საუკუნემდე, თუ არ ჩავთვლით ებრაელ [[სიდონია]]ს ვინც უფლის კვართი გულში ჩაიკრა და უმალ გარდაცვლილი დაასაფლავეს კვართის სვეტის ადგილას. პირველი ცნობა სვეტიცხოველში დაკრძალვის შესახებ [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასალს]] უკავშირდება. {{ციტატა|მოკუდა ვახტანგ და დაეფლა მცხეთას, საკათალიკოსოს და ეკლესიასა შინა, სუეტსა თანა, რომელსა შინა არს ღმრთივ აღმართებულისა სუეტისაგან დაპყრობა... და საფლლავსა მისსა ზედა წერილ არს ხატი მისი სწორ ასაკისა მისისა, აწ რომელ არს აბჯარი და სამოსელი მისნი მისგან უფრო საცნაური არს.}} დღესდღეობით ვახტანგ გორგასალის თავდაპირველი საფლავის ქვა შემორჩენილი არ არის. ისტორიული წყაროების მიხედვით სვეტიცხოველში ვახტანგ გორგასალის შემდეგ დაკრძალეს [[ევსტათი მცხეთელი]]. {{ციტატა|ვითხოვ შენ სახიერისაგან, რათა არა დაეტეოს გუამი ჩემი აქა ტფილისს შინა, არამედ რათა დაემარხოს იგი მცხეთას, წმინდასა, სადა იგი გამომიჩნდი... დაჰმარხა იგი დიდითა დიდებითა და პატივითა წმიდასა ეკლესიასა მცხეთისასა.}} არაფერია ცნობილი წერილობით წყაროებში VI-XI საუკუნეებში დასაფლავებულთა შესახებ. როგორც ცნობილია 1010-1029 წლებში ვახტანგისეული სვეტიცხოვლის სამნავიანი ბაზილიკა განახლდა და გადაკეთდა კათოლიკოს-პატრიარქი [[მელქისედეკ I]]-ის ინიციატივით. სწორედ მელქისედეკ I იყო პირველი ვინც დაასაფლავეს ახლადაშენებულ სვეტიცხოველში. ე.წ. "მელქისედეკის ანდერძის" მიხედვით, რომელიც 1896 წელს გამოქვეყნდა [[თედო ჟორდანია|თედო ჟორდანიას]] მიერ. {{ციტატა|სამხრით, სადიაკვანოსა წმიდათა მოწამეთა სამარტვილოსა შიგან, შევქმენ საფლავი ჩემი და დავდგი საკურთხეველი.}} 1049 წელს მელქისედეკის შემდეგ მის მიერვე მიშენებულ სამხრეთ ეკვდერში იკრძალება საქართველოს შემდეგი კათოლიკოს-პატრიარქი [[იოანე V ოქროპირი]]. XII საუკუნიდან ქართული წერილობითი წყაროების მიხედვით, საერო პირთაგან ერთ-ერთი პირველი სვეტიცხოველში დაკრძალული ჩანს [[დემნა უფლისწული]], [[დავით V]]-ის ვაჟი და [[გიორგი III]]-ის ძმისშვილი. სავარაუდოდ, ეს იყო სვეტიცხოველში ბაგრატიონთა საგვარეულოს წარმომადგენლის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|მოკუდა და მცხეთას დამარხეს.}} XIII საუკუნიდან სვეტიცხოველი ხდება ბაგრატოვანთა საძვალე. 1248 წელს სვეტიცხოველში დაუკრძალიათ ულუ დავითის პირველი მეუღლე დედოფალი [[ჯიგდა-ხათუნი]]. {{ციტატა|გარდაიცვალა დედოფალი ჯიგდა-ხათუნი და წარიყვანეს სამარხოსა დედოფალთასა მცხეთას და დაკრძალეს.}} 1271 წელს სვეტიცხოველში დაიკრძალა ლაშა-გიორგის ძე ულუ დავითი. ეს იყო ამ ტაძარში ბაგრატიონი მეფის დაკრძალვის პირველი შემთხვევა. {{ციტატა|და დაუტევა გლოვა და მწუხარება დიდი ყოველთა ქართველთა ზედა იგლოვეს, ყოველთა დიდად და გუამი დავით მეფისა წარიღეს და დამარხეს სამარხოსა მეფეთასა მცხეთას.}} == მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:sveticxoveli melqisedek katalikosis sasaxle.jpg|thumb|left|მელქისედეკ კათალიკოსის სასახლის ნაშთები]] სასახლე დგას ტაძრის ეზოში, გალავნის სამხრეთით. თარიღდება XI საუკუნით. [[1963]]-[[1964]] წლებში ამ მონაკვეთზე ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე). გადაითხარა 1500 მ²-ზე მეტი ფართობი რომლის დროსაც გამოვლინდა სხვადასხვა დროის ნაგებობათა ნაშთები, რამდენიმე მარანი და სხვა. განათხარი ინახება მცხეთის მუზეუმში. ძირითადი ნაგებობა მელქისედეკისეული სასახლეა (38,5 მ; X 18,5 მ). საძირკველზე ორსაფეხურიანი ცოკოლი და ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრებით ნაშენი კედელია ამოყვანილი (სისქე 0,8 მ-მდე). დუღაბად კირის ხსნარია გამოყენებული. ნაგებობის კედლებზე, როგორც ფასადებზე, ისე შიგნით 3,4-3,5 მ. მანძილზე პილასტრებია. სასახლეს კარი (სიგანე 3,5 მ) ჩრდილოეთ მხარეს აქვს. აქვე აღმოჩნდა თლილი ქვის იატაკის ნაშთი. დადგინდა, რომ სასახლე დაშენებულია უფრო ძველ კულტურულ ფენაზე — საძირკვლის ქვეშ (0,6 მ სიღრმეზე) გამოვლინდა რიყი ქვითა და ტალახის ხსნარით ნაგები კედელი და IX საუკუნის კერამიკული მასალა. მელქისედეკის სასახლე რამდენიმეჯერ გადაუკეთებიათ. პირველად XIV-ე საუკუნეში, როცა მისთვის მოუშლიათ ორსაფეხურიანი ცოკოლი, ხოლო სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებისათვის გარედან, ყოველი 6-7 მ-ის მოშორებით, მიუშენებიათ კონტრფორსები (1.5-2 მ). სამხრეთ კედელს 5 კონტრფორსი აქვს. ზოგან კონტრფორსები ფარავენ ადრინდელ პილასტრებს. შემდეგ სასახლისთვის აღმოსავლეთიდან მიუდგამთ მინაშენი, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილია პილასტრი, ხოლო სამხრეთ კედელში ბუხარია დატანებული. მესამეჯერ XVII საუკუნეში დანგრეული სასახლე და მინაშენი სვეტიცხოვლის ტაძართან ერთად შეუკეთებიათ [[როსტომ მეფე]]სა და მარიამ დედოფალს. შემდგომ პერიოდში სასახლე მთლიანად დანგრეულა. == ანტონ II კათალიკოსის სასახლე == [[ფაილი:Anton katalikosis sasaxle.jpg|thumb|right|ანტონ II კათალიკოსის სასახლე]] სასახლე დგას ტაძრის-ეზოში, გალავნის სამხრეთ აღმოსავლეთ კუთხეში. შენობა ორსართულიანი [[ქვითკირი]]ს ნაგებობაა. აგებულია XVIII საუკუნის დასასრულს. ზედა სართულზე ხუთი ოთახია. გადაკეთებულია და შეცვლილი აქვს პირვანდელი სახე. == კარიბჭეები == [[ფაილი:sveticxovlis galavanis samxretis karibWe.jpg|thumb|left|სამხრეთის კარიბჭე დღეს. 2009 წ.]] მთავარი კარიბჭე გალავნის დასავლეთი მხარის ცენტრალურ ნაწილშია. აგებულია 1029 წ., ტაძრის მშენებლობის დამთავრების შემდეგ, კათალიკოს მელქისედეკის ბრძანებით. კარიბჭე ორსართულიანია, ნაგებია კარგად გათლილი თანაბარი კვადრებით. მის პირველ სართულზე, ფართო შეისრულთაღიანი გასასვლელის ორივე მხარეს მოთავსებულია ოთახები (თითოეული 22 კვ.მ); მეორე სართულზე დარბაზია (70 კვ.მ), რომელიც დასავლეთის მხარეს სვეტებიანი თაღების სამი მალითაა გახსნილი. სმმაგი თაღი მოჩარჩოებულია პროფილირებული სარტყელით, რომელზედაც ასომთავრული წარწერაა {{ციტატა|ქრისტე ადიდე შენ მიერ დამყარებული მეოხე ჩვენი ქრისტეს მიერ მელქიზედეკ ქართლისა კათალიკოსი რომელმან მეორედ აღაშენა წმინდა კათოლიკე ესე სალხინებელად სულისა მათისა}} გასასვლელის ორივე მხარეს თითო ოთხწახნაგა სამმეოთხედიანი პილასტრია ფესტოებიანი კაპიტელებითა და სადად პროფილირებული ბაზისებით. ეს შვერილები სამმაგი თაღის ჩარჩოს ქვედა ხაზს ქვემოთკედელს უკავშირდება მცირე ზომის ნიჟარისებრი თაღებით (ტრომპებით). შესასვლელის თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მწვანე ქვიდან ნაკვეთი ხარის თავების სკულპტურული გამოსახულებებია (პირი. დედანი ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში). ოთხწახნაგა შვერილების აქეთ იქით მაღალი სამკუთხა ნიშებია. [[1847]] წელს [[მარი ბროსე]]მ საქართველოში მოგზაურობისას სამხრეთი კარიბჭის თავზე ამოიკითხა შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ბრძანებითა მის უმაღლესობისათა, ირაკლი მეორისა, ქართლისა და კახეთისა მეფისათა, შემოვლებულ იქმნა და განახლებულ ზღუდე წმიდისა ამის ეკლესიისა მცხეთისასა, სიმაგრითურთ თჳსით. და ეგრეთვე ეკლესიასა შინა და გარეთ განახლებულ, და დერეფანი ეკლესიისა ახლად დაწყობილ და დაბურვილ, მამათ-მთავრობასა ძმისა მისისა, ანტონი, მეფის ძისათა. <br />მუშაკთ მხედველობითა წმიდისა ამის ეკლესიისა ... ივლისის იგ, წელსა ჩღპდ.}} ===დასავლეთის კარიბჭის რესტავრაცია=== [[ფაილი:Svetitskhoveli portal.JPG|მინი|დასავლეთის კარიბჭე დღეს. 2007 წ.]] [[1964]]-[[1965]] წლებში სვეტიცხოვლის გალავნის დასავლეთ კარიბჭეს ჩაუტარდა სარესტავრაციო და საკონსერვაციო სამუშაოები. სამუშაოს დაწყებამდე ძეგლის მდგომარეობა ასეთი იყო: კათედრალის ქვის გალავნის დასავლეთ ნაწილში, სადაც საპარადო კარიბჭეა მოთავსებული, ქუჩის დონე კულტურელი დანაშრევებით თითქმის ორნახევარი მეტრით იყო ამაღლებული კათედრალის ეზოსთან შედარებით. სავარაუდოდ, ქუჩის დონის ამაღლება მტრების შემოსევების დროს ქალაქის დანგრევის შედეგი უნდა ყოფილიყო; იგი მცირეოდენი ცვლილებებით სვეტიცხოვლის გალავანს მთლიანად უვლიდა გარშემო: გალავნის შიგნით ნიადაგის დონე, თითქმის ამავე ზომით, დაბალი იყო გარეთაზე, რის გამოც ყველა შესასვლელიდან (ჩრდილოეთით და სამხრეთით) სვეტიცხოვლის ეზოში კიბეები ჩადიოდა. კარიბჭის პირველ სართულში მოწყობილი შესასვლელი დახურული და ამოშენებული იყო დამატებითი კედლით, რომლის ორსავ მხარეს, 7 მეტრზე მეტი სიმაღლის კონტრფორსები იყო ამოყვანილი. ამგვარად, ჩანდა თავდაპირველი ფასადის მხოლოდ შუა ზემო ნაწილი, დაახლოებით 3 მეტრი სიმაღლის სამმალიანი ღია თაღედით, ხოლო გვერდებზე - დაახლოებით 8 მ. სიმაღლეზე, ნაწილობრივ, რიყის ქვით რესტავრირებული კედლები. სამუშაოები [[1964]] წლის ივლისში დაიწყო. უპირველეს ამოცანას წარმოადგენდა მინაშენებისაგან ფასადის განთავისუფლება და დასახული სარესტავრაციო სამუშაოების პროექტის შედგენა, რომელიც [[ვახტანგ ცინცაძე]]ს და [[ნიკო ჩუბინაშვილი|ნიკო ჩუბინაშვილს]] დაევალათ. თავდაპირველად გასუფთავდა 2 მეტრი სიმაღლისა და 7 მეტრი სიგანის მიწა. შემდგომ შესაბამის სპეციალისტებთან კონსულტაციის შემდეგ გადაწყდა ჯერ ერთი კონტრფორსის მოხსნა, ხოლო შემდეგ კი მეორესი. გასასვლელის გახსნის შემდეგ გამოჩნდა მასზე გადაყვანილი ჩარჩოს ქვედა პროფილირებული ნაწილი, რომელზედაც აღმშენებლის წარწერაა მოთავსებული. შესასვლელი თაღის ზემო ნაწილში, ორივე მხარეს მოთავსებული იყო მწვანე ქვის ხარის სკულპტურული თავები. შემორჩენილი იყო მხოლოდ ერთი ქანდაკება. გადარჩენილი სკულპტურა ძალიან წააგავს სვეტიცხოვლის აღმოსავლეთ ფასადზე არსუკიძის მიერ გამოყენებულ ხარის თავებს.<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/27092/1/Dzeglis_Megobari_1964_N01.pdf სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა]</ref> <gallery> Mtskheta, wall at Svetitskhoveli Cathedral.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1931 წ. Руины дома католикоса на территории собора Светицховели.jpg|ფოტო კარიბჭის რესტავრაციამდე. 1946 წ. </gallery> == გალავანი == [[ფაილი:სვეტიცხოვლის ზარი.jpg|thumb|left|სვეტიცხოვლის გალავანი]] სვეტიცხოვლის ტაძარს გარს აკრავს კვადრატული ფორმის [[გალავანი]] (121,6 მ; X 110,5 მ). იგი აგებულია [[1787]] წელს [[ერეკლე II]]-ის ბრძანებით, რასაც ადასტურებს სამხრეთის შესასვლელის თავზე ამოკვეთილი წარწერა: {{ციტატა|ბრძანებისა მისისა უმაღლესის ირაკლი მეორისა ქართლისა და კახეთის მეფისათა შემოვლებულ იქნა და განახლებული ზღუდე წმიდისა ამით ეკლესიიისა მცხეთისა სიმაგრეების თურთ თავისით და აგრეთვე ეკლესია შიგნით და გარეთ განახლებულ დერეფანი ეკლესიისა ახლად დაწერილი და დახატული მამადმთავრობასა მისა ანტონი მეფისა ძისა მუშაკთა ზედა მდგომელთა წმიდისა ეკლესიისა ჩღპზ ივლისისს კბ.}} ამავე წარწერიდან ირკვევა, რომ სვეტიცხოველს ადრეც ჰქონია გალავანი, რომლის ფრაგმენტები ჩართულია თანამედროვე გალავნის ჩრდილოეთის კედელში. გალავნის ძველი ნაწილი ნაგებია თლილი ქვით, ადგილ ადგილ თლილი ქვაცაა გამოყენებული. ერეკლესდროინდელი ნაგებობები კი ძირითადად რიყის ქვითაა ნაშენი. ქონგურებზე და სალოდეებზე გამოყენებულია აგურიც. გალავანი ორიარუსიანია: ქვედა ნაწილი მთლიანად ყრუა, ზედას გასდევს საბრძოლო ბილიკი, კედელში განლაგებულია სათოფეები და სალოდეები. გალავანში ჩართულია ექვსი ცილინდრული და ორი ოთხკუთხა [[კოშკი]]. კოშკები ორ-სამ სართულიანია, ბოლო სართულები კი ბანს წარმოადგენს. გალავნის სამხრეთ კედელში გაჭრილია ჭიშკარი. გარდა ამისა, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ერთმანეთის პირისპირ კიდევ ორი ვიწრო კარია. გალავნის დასავლეთ მხარეს კედელში ჩართულია XI საუკუნის კარიბჭე, სამრეკლო და სხვადასხვა დროს მიშენებული საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობები. ==მინაშენები== [[ფაილი:Voyage Au Caucase 1843 II-7.jpg|მინი|ჩრდილოეთის გუმბათიანი მცირე ეკლესია და სამხრეთი მინაშენები [[დიუბუა დე მონპერე]]ს ჩანახატებში]] [[1837]] წლამდე სვეტიცხოვლის ჩრდილოეთ მხარეს მიშენებული იყო მცირე გუმბათიანი ეკლესია, ხოლო სამხრეთით — გალერეა. 1828 წლის 30 იანვარს რუსეთის წმინდა სინოდის დადგენილებით საქართველოს ეგზარქოსს დაევალა საქართველოს გუბერნიაში მდებარე მნიშვნელოვანი ქრისტიანული ტაძრებისა და ქრისტიანობის მდგომარეობის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.<ref>Указ Светлейшего Синода на имя экзарха Грузии, митрополита Ионы, от 30-го января 1828 г.</ref> აღნიშნული ანგარიში მიტროპოლიტმა იონამ 28 თებერვალს მოამზადა წარუდგინა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, "О возобновлении Мцхетскаго собора". Часть I, стр. 14-17</ref> 24 მაისს წმინდა სინოდის დადგენილებით მიტროპოლიტ იონას დაევალა: 1) გადმოეღოთ სვეტიცხოვლის მიმდინარე მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და პროფილი, ამასთანავე შედგენილიყო ახალი საპროექტო ნახაზები და ხარჯთაღრიცხვა ტაძრის მომავალი მდგომარეობისა; 2) IV-VI საუკუნის ქვის ეკლესიებზე აღებულიყო გეგმები, ფასადები და ჭრილი; 3) არსებული საეკლესიო შემოსავლები მოხმარებოდა სხვა ქრისტიანული ტაძრების შენარჩუნებას. 1833 წელს საქართველოს ეგზაქოსმა მთავარეპისკოპოსმა ევგენიმ წმინდა სინოდს წარუდგინა ორი ხარჯთაღრიცხვა: სვეტიცხოვლის რესტავრაციისა და ახალი სამრეკლოს აშენებისა. დოკუმენტებს თან ერთვოდა სამხედრო-სამოქალაქო ხელმძღვანელობის მიერ შესრულებული სვეტიცხოვლის ნახაზები და ძეგლის აღწერა: 1) ტაძრის არსებული მდგომარეობის გეგმა, ფასადი და ჭრილი; 2) ტაძრის საპროექტო გეგმა, ფასადი და ჭრილი ხარჯთაღრიცხვითურთ; 3) ახალი სამრეკლოს საპროექტო გეგმა, ფასადი და ხარჯთაღრიცხვა.<ref>Дело Грузино-Имеретинской синодальной конторы за 1835 г., №669, Часть I, стр. 19. В дальнейшем изложении настоящего дела мы пользуемся тем же документом.</ref> ინჟინერ-პორუჩიკ ყორღანოვის მიერ შესრულებული ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით სვეტიცხოვლის რესტავრაციისთვის დაანგარიშებული იყო 49,239 მანეთი და 67 კაპიკი (იქვე წითელი ფანქრით ჩასწორდა 29,934 მანეთი და 36 კაპიკად), ხოლო სამრეკლოს ასაშენებლად დაანგარიშებული იყო 6227 მანეთი და 65⅔ კაპიკი. ტაძრის სამშენებლო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, რესტავრაციის პროცესში სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენები უნდა მოეშალათ. რესტავრაციის შესრულება დაევალა საჯარო აუქციონის წესით გამოვლენილ თბილისის მოქალაქე ხეჩო დარჩილოვს. არქიტექტორმა რიპარდმა დარჩილოვს მისცა რეკომენდაცია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მინაშენები, ასევე ეკლესიის დაშლა დაეწყოთ ზემოდან, მცირე ეკლესიისთვის კი ჯერ მოეხსნა გუმბათი, ხოლო შემდეგ დაეშალა მისი კედლები. დარჩილოვმა თვითნებობით სვეტიცხოვლის საძირკველში სამ ადგილას ჩადებული დენთით მოახდინა აფეთქება, რომლის დროსაც სვეტიცხოვლის საკურთხევლის კედელს ბზარი გაუჩნდა. სამხრეთი და ჩრდილოეთი მინაშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ 1837 წლის 14 ივნისს მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით დარჩილოვს სარესტავრაციო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა სამ წელიწადში და სამუშაოების დასრულების თაობაზე ხეჩო დარჩილოვმა სინოდალურ კანტორას 1842 წელს ამცნო. თვითნებობა გამოიჩინა ხეჩო დარჩილოვმა ტაძრის გუმბათზე არსებული ჯვრის მოოქრული ჯვრით შეცვლისასაც. აღმართვამდე ჯვარი დარჩილოვს სამშენებლო კომიტეტის წევრებისთვის არ უჩვენებია. ჯვარი კი ისე ცუდად დაამაგრეს, რომ მალევე გადაიხარა. სამშენებლო კომიტეტმა ამ თვითნებობის შესახებ, დაუყოვნებლივ აცნობა საქართველო-იმერეთის სინოდურ კანტორას, თუმცა ამას არანაირი შედეგი არ მოჰყოლია.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/64195/1/Kavkaz_1900_N160.pdf?fbclid=IwAR2QrBWByMdklDjRelTHgS-Ts2EYfVxTsKgsn1wtEFnHTVn6JJO00DUL_5s „О рестоврации Мцхетского собора в текущем столетии (XIX в.)“, газ. Кавказ, N160, 1900]</ref><ref>[http://old.tbiliselebi.ge/index.php?newsid=7437 როგორ ააფეთქა დარჩილოვმა სვეტიცხოვლის ეზოში ეკლესია და როგორ მოვიდა ქართველ მეფეთა საძვალე დღემდე]</ref> <gallery> Чернецов. Внутренний вид Мцхетского собора.jpg|სვეტიცხოვლის ინტერიერი. ჩერნეცოვი. 1830 Чернецов. Мцхетский собор.jpg|სვეტიცხოვლის სამხრეთი ფასადი. ჩერნეცოვი. 1830 </gallery> <gallery> Голицын А.Н. (Внутренний вид Мцхетского собора. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхетский собор. 1830 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1830 წლის ნახატი Голицын А.Н. (Мцхета, древняя столица Грузии. 1829 год. С акварели художника Чернецова).jpg|გოლიცინის მიერ 1887 წელს გადახატული ჩერნეცოვის 1829 წლის ნახატი Robert Ker Porter. View of old city, Mtskheta.jpg|რობერტ კერ პორტერი. მცხეთის ხედი. 1817-1820 </gallery> ==გალერეა== <gallery> Mtskheta and Svetitskhoveli Cathedral 16x9.jpg| Arsukidze Street.JPG| Svetitskhoveli 3.JPG| Svetitskhoveli 2.JPG| Mtskheta view.JPG| 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (01).jpg 2016 Mccheta, Katedra Sweti Cchoweli (02).jpg </gallery> == ლიტერატურა == *გოგუაძე ნ., „სვეტიცხოვლის ტაძრისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის კვლევა გეოფიზიკური მეთოდებით“, თბ., 2016 * ''ბერიძე ვ.'', ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974; * ''ჩუბინაშვილი გ.'', ქართული ხუროთმოძღვრება საშუალო საუკუნეებში და მისი სამი მთავარი კათედრალი, კრ.:არილი, ტფ., 1925; * ''Гвердцители Р.'', Мцхета, Тб., 1962 * ”საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა” რედკოლეგია: ვ. დოლიძე, ს. კინწურაშვილი, უ. სიდამონიძე, თბილისი 1990, ტომი 5 * Натроев А. Мцхет и его собор Свэти-Цховели. Историко-археологическое описание. 1900 * {{ძმ|1|6-10|სვეტიცხოვლის გალავანში XI საუკუნის კარიბჭის გახსნა}} * {{ძმ|69|25-32|სვეტიცხოველი როგორც განსასვენებელი}} * ''კუდავა ბ.'', ქართველი მეფის დაკრძალვის ადგილი: პიროვნული არჩევანი, ტრადიცია თუ პოლიტიკური გადაწყვეტილება?, „ისტორიანი“ (სამეცნიერო კრებული, მიძღვნილი როინ მეტრეველის დაბადების 80 წლისთავისადმი), თბ., 2019, გვ. 139-167. *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/552315/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1954_N9.pdf მშვენიერაძე დ., მეხუთე საუკუნის ვახტანგისეული მცხეთის სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N9, თბ., 1954, გვ. 27-30] *[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/557768/1/Mecniereba_Da_Teqnika_1974_N12.pdf სანიკიძე თ., სვეტიცხოველი, ჟურნ. „მეცნიერება და ტექნიკა“, N12, თბ., 1974, გვ. 36-39] == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/monument/index.php?do=view&id=457 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი] *[http://www.nplg.gov.ge/publishers/fotoebi/index.php?do=view&id=289 სვეტიცხოველი (მცხეთა) | ქართველოლოგიური წიგნებისა და კრებულების ფოტომასალის აღწერილობა] {{commonscat|Svetitskhoveli}} *[http://www.orthodoxy.ge/tveni/oqtomberi/01-svetitskhoveli.htm სვეტიცხოველი, უფლის კვართის ამბავი]. *[http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm სვეტიცხოვლის შესახებ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204055002/http://orthodoxy.wanex.net/eklesiebi/svetitskhoveli/svetitskhoveli.htm |date=2007-02-04 }}. *[http://gzashemecnebisaken.narod.ru/mcxeta.htm გზაშემეცნებისაკენ. მცხეთა - მეორე იერუსალიმი]. *[https://www.academia.edu/42663129/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_Buba_Kudava_The_Burial_Sites_of_the_Georgian_Kings ბუბა კუდავა, ქართველ მეფეთა დაკრძალვის ადგილები / Buba Kudava, The Burial Sites of the Georgian Kings] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{-}} {{ყოფილი რჩეული}} {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში}} {{მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები}} [[კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ]] [[კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები]] [[კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო კათედრები|*]] [[კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები]] gppz8whp8mrdcl8fc9hcjpnda4o4lmu 0 29730 5411017 5107489 2026-06-11T00:50:42Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411017 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუსიკოსი |სახელი = Queen |სურათი = |სურათისზომა = |სათაური = Queen 1975 წელს. მარცხნიდან: [[როჯერ ტეილორი]], [[ფრედი მერკური]], [[ბრაიან მეი]] და [[ჯონ დიკონი]] |ფონი = group_or_band |წარმოშობა = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]] |ჟანრი = [[როკ-მუსიკა|როკი]] <!-- ეს არის მხოლოდ შეჯამება, შეუძლებელია ჯგუფის მიერ გამოყენებული ყველა ჟანრის მითითება, ვინაიდან მათი რაოდენობა ზედმეტად დიდია--> |აქტიურობის წლები = 1970–დღემდე |ლეიბლი = {{hlist|[[EMI Records|EMI]]|[[Parlophone]]|[[Elektra Records|Elektra]]|[[Capitol Records|Capitol]]|[[Hollywood Records|Hollywood]]|[[Island Records|Island]]}} |ასოციაციები = {{hlist|[[Smile (ჯგუფი)|Smile]]|[[Queen + Paul Rodgers]]|[[Queen + Adam Lambert]]|[[დევიდ ბოუი]]}} |საიტი = {{URL|queenonline.com}} |წევრები = *[[ბრაიან მეი]] *[[როჯერ ტეილორი]] |ყოფილი წევრები = *[[ფრედი მერკური]] *[[ჯონ დიკონი]] }} '''Queen''' ({{lang-ka|დედოფალი}}) — [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანული]] [[როკ-მუსიკა|როკ-ჯგუფი]], დაარსებული [[ლონდონი|ლონდონში]] [[1970]] წელს. მასში შედიოდნენ: [[ფრედი მერკური]] (ვოკალი, ფორტეპიანო), [[ბრაიან მეი]] (გიტარები, ვოკალი), [[ჯონ დიკონი]] (ბას გიტარა) და [[როჯერ ტეილორი]] (დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი). Queen-ის პირველ ჩანაწერებში იგრძნობოდა [[პროგრესული როკი]]ს გავლენა. [[1970]]-იან წლებში კოლექტივი გადაერთო უფრო მეტად რადიოეთერზე ორიენტირებულ სიმღერებზე, რამაც მათ დიდი კომერციული წარმატება მოუტანა.<ref>[{{Allmusic|class=album|id=r15970|pure_url=yes}} ''Sheer Heart Attack"] at [[Allmusic]]. წაკითხვის თარიღი 8 June 2010.</ref> ჯგუფის ერთგვარ ნიშნად იქცა ის, რომ იგი იყენებდა სხვადასხვა ჟანრის ელემენტებს, როგორიც არის [[ვოდევილი]], [[გოსპელი]], [[ელექტრონული მუსიკა]] და [[ფანკი]]. ბრაიან მეიმ და როჯერ ტეილორმა ერთმანეთი ჯგუფით [[Smile (ჯგუფი)|Smile]] გაიცნეს. ფრედი მერკური (რომელიც ჯერ კიდევ ნამდვილი სახელით ''ფაროჰ ბულსარა'' იყო ცნობილი) ამ ჯგუფის დიდი მოყვარული იყო და შესთავაზა მათ უფრო ფართო სცენაზე გასვლა. ფრედი მოგვიანებით შეუერთდა Smile-ს, შეუცვალა სახელი და სასცენო ფსევდონიმი, „მერკური“ აირჩია. ჯონ დიკონი ჯგუფს შეუერთდა პირველი ალბომის ჩაწერამდე. 1970-იან წლებში Queen-ს წარმატება მხოლოდ გაერთიანებულ სამეფოში ჰქონდა, თუმცა ალბომების ''[[Sheer Heart Attack]]'' (1974) და ''[[A Night at the Opera (Queen-ის ალბომი)|A Night at the Opera]]'' (1975) შემდეგ მან საერთაშორისო აღიარებაც მოიპოვა.<ref>{{cite web|title=Queen Discography|url=http://www.queenonline.com/history/34/|quote=...and in November released SHEER HEART ATTACK which was a hit on both sides of the Atlantic.|publisher=Queen Online}}</ref> ამ უკანასკნელში შეტანილია „[[Bohemian Rhapsody]]“, რომელიც გაერთიანებულ სამეფოს ჩარტის პირველ ადგილზე 9 კვირის მანძილზე იმყოფებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.chartstats.com/songinfo.php?id=6852|publisher=Chart Stats|title=Queen&nbsp;— Bohemian Rhapsody|archiveurl=https://www.webcitation.org/652BfL0sG?url=http://www.chartstats.com/songinfo.php?id=6852|archivedate=2012-01-28|accessdate=2011-03-08}}</ref> [[1991]] წელს მერკური გარდაიცვალა [[ბრონქოპნევმონია|ბრონქოპნევმონიის]] დიაგნოზით, რომელიც [[შიდსი]]-ს შედეგად განვითარდა. [[1997]] წელს დარჩენილი სამეული დიკონმა დატოვა.<ref>{{cite web|title=Queen Online, History, Band|url=http://www.queenonline.com/history/12/|publisher=Queen Online}}</ref> ამ პერიოდიდან მეი და ტეილორი კვლავ თანამშრომლობდნენ. აღსანიშნავია მათი გაერთიანება [[პოლ როჯერსი|პოლ როჯერსთან]], პროექტის [[Queen + Paul Rodgers]] ფარგლებში.<ref>{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/05/13/paul-rodgers-queen-split-it-was-never-a-permanent-arrangement/|publisher=Rolling Stone|title=Paul Rodgers, Queen Split: “It Was Never a Permanent Arrangement”|date=13 May 2009|quote=Queen + Paul Rodgers was born in late 2004 [...]|accessdate=8 მარტი 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090516205632/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/05/13/paul-rodgers-queen-split-it-was-never-a-permanent-arrangement/|archivedate=16 მაისი 2009}}</ref> მთლიანი ისტორიის მანძილზე გამოვიდა ჯგუფის 18 ალბომი, რომელიც ჩარტების #1 პოზიციაზე ხვდებოდა, 18 #1 სინგლი და 10 #1 [[DVD]]. მთლიანობაში გაიყიდა Queen-ის 150 მილიონ დისკზე მეტი ასლი. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ეს რიცხვი 300 მილიონს აღემატება,<ref name="AlbumSales">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/breakfast/8346221.stm|publisher=''[[BBC]]''|title='Queen: Absolute Greatest'|accessdate=6 November 2009|date=6 November 2009}}</ref><ref name=dexp>{{cite web|url=http://www.dailyexpress.co.uk/posts/view/174486/Queen-planning-to-abandon-EMI-/|title=QUEEN 'PLANNING TO ABANDON EMI'|work=[[Daily Express]]|first=|last=|accessdate=6 June 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.emimusic.com/news/2009/singstar%C2%AE-queen-to-be-launched-by-sony-computer-entertainment-europe/|title=SingStar Queen to be launched by Sony Computer Entertainment Europe|work=[[EMI Group]]|date=2 February 2009|accessdate=19 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140423012539/http://www.emimusic.com/news/2009/singstar%C2%AE-queen-to-be-launched-by-sony-computer-entertainment-europe/|archivedate=23 აპრილი 2014}}</ref><ref name=timesonl>{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article636400.ece|title=Paying homage to Queen Freddie|newspaper=[[The Times]]|author=Joe Joesph|date=2006-10-13|accessdate=2010-11-20|location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110615190457/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article636400.ece|archivedate=2011-06-15}}</ref> რითაც იგი ითვლება მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად მუსიკალურ კოლექტივად. მას რამდენიმეჯერ გადაეცა [[აივორ ნოველო]]ს სახელობის ჯილდო. [[2001]] წელს ჯგუფი შეყვანილი იქნა [[როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზი|როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში]].<ref name="Hall Bio">{{cite web|title=Rock and Roll Hall of Fame: Queen|url=http://www.rockhall.com/inductee/queen|year=2007|accessdate=6 February 2010}}</ref> == ისტორია == === პირველი წლები (1968–74) === [[ფაილი:Queen logo.svg|thumb|200px|ჯგუფის ლოგო, რომელიც ალბომის ''[[The Works (Queen-ის ალბომი)|The Works]]'' (1984) პერიოდიდან გამოიყენებოდა.]] [[1968]] წელს ბრაიან მეიმ, [[ლონდონის იმპერიული კოლეჯი]]ს სტუდენტმა და ბას-გიტარისტმა [[ტიმ სტეფელი|ტიმ სტეფელმა]] გადაწყვიტეს, მუსიკალური ჯგუფი ჩამოეყალიბებინათ. მეიმ კოლეჯში, დაფაზე გამოაქვეყნა განცხადება [[მიჩ მიჩელი]]ს/[[ჯინჯერ ბეიკერი]]ს სტილის დრამერის ძიების შესახებ. განცხადებას, რამდენიმე სხვა მსურველთან ერთად, გამოეხმაურა როჯერ ტეილორი, რომელმაც კონკურსში გაიმარჯვა. ჯგუფმა დაირქვა [[Smile (ჯგუფი)|Smile]].<ref>{{cite web |url=http://www.queenfans.com/articles/prequeen2.shtml |title=Pre-Queen – Smile! |publisher=Web.archive.org |date= |accessdate=2010-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040530091352/http://www.queenfans.com/articles/prequeen2.shtml |archivedate=2004-05-30 }}</ref> [[ილინგის ხელოვნების კოლეჯი|ილინგის ხელოვნების კოლეჯში]] ტიმ სტეფელი დაუმეგობრდა ფაროჰ ბულსარას, რომელსაც ყველა „ფრედის“ ეძახდა. ბულსარამ იცოდა, რომ მასსა და ჯგუფს ერთნაირი გემოვნება ჰქონდათ და Smile-ის მუსიკოსებთან მეგობრობდა. [[1970]] წლის ბოლოს სტეფელმა დატოვა კოლექტივი და [[Humpy Bong]]-ს შეუერთდა. დარჩენილ წევრებს შეუერთდა ფრედი, შეცვალა ჯგუფის სახელი „Queen-ზე“ და განაგრძო მათთან მუშაობა.<ref name="QueenZoneBiography1970">{{cite web|title=Queen Biography 1970|publisher=Queen Zone|url=http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=2|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715135044/http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=2|archivedate=2011-07-15}}</ref> ჯგუფის სახელწოდებას ფრედი ასე ხსნიდა: „ეს სახელი მოვიფიქრე. ეს მხოლოდ სახელია, მაგრამ მეტად მეფური და ჩინებულად ჟღერს. ეს ძლიერი სახელწოდებაა, მეტად უნივერსალური და უშუალო. მას დიდი ვიზუალური პოტენციალი აქვს და სხვადასხვა ინტერპრეტაციის საშუალებას იძლევა. ვიცოდი, რომ ამას ჰომოსექსუალურ მნიშვნელობას მიანიჭებდნენ, მაგრამ ეს მისი მხოლოდ ერთი მხარე იყო“.<ref name="QueenZoneBiography1970"/> ამ პერიოდში ჯგუფთან მუშაობდა რამდენიმე ბას-გიტარისტი, რომელთა შესრულების სტილი მას არ მოერგო. [[1971]] წლის თებერვალში მათ არჩევანი ჯონ დიკონზე შეაჩერეს და დაიწყეს სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის მომზადებით. დემო-ფირისათვის მათ ჩაწერეს საკუთარი სიმღერები „Liar“, „Keep Yourself Alive“, „The Night Comes Down“ და „Jesus“, მაგრამ მუსიკალური ლეიბლები ამ ჩანაწერით არ დაინტერესდნენ.<ref name="QueenZoneBiography1971">{{citation|title=Queen Biography 1971|publisher=Queen Zone|url=http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=3|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080708185859/http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=3|archivedate=2008-07-08}}</ref> ფრედიმ იმ პერიოდში გვარი სასცენო ფსევდონიმ „მერკურიზე“ შეიცვალა, რომელიც მომდინარეობდა მათივე სიმღერის „[[My Fairy King]]“ სტრიქონიდან „Mother Mercury, look what they've done to me“.<ref name="MercurySurname">{{cite web|url=http://www.queenpedia.com/index.php?title=My_Fairy_King|publisher=Queenpedia|title=My Fairy King}}</ref> [[ფაილი:Queen logo.jpg|thumb|200px|left]]Queen-ის ძირითადი ლოგო ფრედი მერკურიმ შექმნა, ჯგუფის წევრების ასტროლოგიური ნიშნებისა და სხვა სიმბოლიკის გამოყენებით. ეს პირველი ალბომის გამოშვებამდე ცოტა ხნით ადრე მოხდა. ყველა სიმბოლოს თავისი მნიშვნელობა აქვს: ორი ლომი ჯონს და როჯერს აღნიშნავს, კიბორჩხალა - ბრაიანს, ორი ფერია კი - ფრედის. მთლიანობაში ლოგო გაერთიანებული სამეფოს გერბთან ასოციაციებს იწვევს, განსაკუთრებით, ლომების გამო.<ref>{{cite web|url=http://www.famouslogos.us/queen-logo|publisher=FamousLogos.us|title=Queen Logo: Design and History|accessdate=2011-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110521002653/http://www.famouslogos.us/queen-logo/|archivedate=2011-05-21}}</ref> [[1973]] წელს საბოლოოდ გამოიცა [[Queen (ალბომი)|სასათაურო პირველი ალბომი]], რომელშიც [[მძიმე მეტალი]]სა და [[პროგრესული როკი]]ს გავლენა იგრძნობოდა. მას კრიტიკოსებმა დადებითი შეფასება მიანიჭეს. გორდონ ფლეტჩერი ჟურნალიდან ''როლინგ სტოუნი'' აღნიშნავდა, რომ მათი „სადებიუტო ალბომი ჩინებულია“. ჩიკაგოს ''[[Daily Herald (Arlington Heights)|Daily Herald]]''-ის მიმომხილველმა მას უწოდა „საშუალოზე უფრო მაღლა მდგარი დებიუტი“.<ref>{{citation|title=''Queen''|date=7 December 1973|periodical=Daily Herald, Chicago, IL|url=http://queenarchives.com/index.php?title=Queen_-_12-07-1973_-_Queen_-_The_Herald%2C_Chicago%2C_IL}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170710142019/http://queenarchives.com/index.php?title=Queen_-_12-07-1973_-_Queen_-_The_Herald%2C_Chicago%2C_IL |date=10 ივლისი 2017 }}</ref> თუმცა, მიუხედავად ყველაფრისა, მას მეინსტრიმული წარმატება არ ჰქონია, ხოლო წამყვანი სინგლი „[[Keep Yourself Alive]]“ წარუმატებელი აღმოჩნდა. {{ხმის ნიმუშის დაფა მარჯვნივ|მუსიკალური ნაწყვეტები:}} {{მოსმენა|filename=TheMarchOfTheBlackQueen.ogg|title=The March of the Black Queen|description=კომპოზიციის „[[The March of the Black Queen]]“ ნაწყვეტი, ალბომიდან ''[[Queen II]]'' (1974). ჯგუფის ადრეული სიმღერები (ამის მსგავსი), განსხვავებით გვიანდელი შემოქმედებისგან, უფრო მეტად ორიენტირებული იყო პროგრესულ როკსა და მძიმე მეტალზე — 206 კბ|ფორმატი=[[Ogg]]}} {{ნიმუშის დაფა დამთავრება}} ჯგუფის მეორე ალბომი ''[[Queen II]]'' გამოვიდა [[1974]] წელს. ბრიტანულ ჩარტში მან #5 პოზიცია დაიკავა. Queen-ისათვის ეს იყო პირველი ალბომი, რომელიც სამშობლოში წარმატებით სარგებლობდა.<ref name="bhsa">{{citation|last=Roberts|first=David|year=2006|title=[[British Hit Singles & Albums]]|place=London|publisher=Guinness World Records Limited}}</ref> ფრედი მერკურის მიერ დაწერილი სიმღერა „[[Seven Seas of Rhye]]“ მოხვდა ბრიტანული ჩარტის #10 პოზიციაზე, რამაც ჯგუფს მოუტანა მათი პირველი დიდი ჰიტი. ''[[Queen II]]'' წარმოადგენს ოთხეულის ჟღერადობით ყველაზე მძიმე და ბნელ ალბომს, რომელშიც გამოკვეთილია ვრცელი ინსტრუმენტული პასაჟები, [[ფენტეზი]]ს გავლენით დაწერილი ტექსტები და მუსიკალური ვირტუოზობა.<ref>{{citation|author=სტივენ თომას ერლეუაინი|title=''Queen II''|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=album|id=r687302|pure_url=yes}}}}</ref> გარდა ერთადერთი ოფიციალური სინგლისა, მასში შეტანილია „[[The March of the Black Queen]]“, 6 წუთიანი ეპიკური კომპოზიცია, რომელშიც არც მისამღერის, არც სიმღერის ზოგადი სტრუქტურაა, ისევე როგორც Queen-ის ცნობილ კომპოზიციაში [[Bohemian Rhapsody]]. გამოცემამ ''Daily Vault'' ამ ნომერს უწოდა „მუქარით აღსავსე“.<ref>{{citation|author=Bruce Rusk|title=''Queen II''|publisher=Daily Vault|url=http://www.queenarchives.com/index.php?title=Queen_-_10-12-2004_-_Queen_II_-_Daily_Vault}}</ref> კრიტიკოსების რეაქცია ნაშრომზე არაერთგვაროვანი იყო. ''Winnipeg Free Press'' ჩანაწერას აღწერდა, როგორც „საზარელს“.<ref>{{citation|title=''Queen II''|publisher=Winnipeg Free Press|url=http://www.queenarchives.com/index.php?title=Queen_-_06-08-1974_-_Queen_II_-_Winnipeg_Free_Press}}</ref>[[Allmusic]] მას აღნიშნავს, როგორც ჯგუფის გამორჩეულ ფანებს შორის საყვარელ დისკს.<ref>{{cite web|last=Thomas |first=Stephen |url={{Allmusic|class=album|id=r687302|pure_url=yes}} |title=link Queen II: Allmusic review |publisher=Allmusic.com |date=9 April 1974 |accessdate=2 June 2010}}</ref> ''[[Queen II]]'' აგრეთვე არის პირველი Queen-ის სამი ალბომიდან, რომელიც შეტანილი იქნა წიგნში ''[[1001 ალბომი, რომელიც უნდა მოისმინოთ, სანამ ცოცხლობთ]]''. მიუხედავად აღფრთოვანებული შეფასებებისა, ისევე როგორც წინამორბედის შემთხვევაში, ''Queen II''-ის გაყიდვები [[აშშ]]-ში არ იყო შთამბეჭდავი. === წარმატება (1974–76) === [[ჰეპატიტი]]ს გამო ბრაიან მეიმ დროებით დატოვა Queen. ამ პერიოდში ჯგუფმა დაიწყო მუშაობა ახალ ალბომზე. მეი დაბრუნდა სტუდიური სესიების დროს. ''[[Sheer Heart Attack]]'', ახალი დისკი, გამოვიდა [[1974]] წელს. ალბომი მოხვდა გაერთიანებული სამეფოს ჩარტის #2 პოზიციაზე, იგი კარგად იყიდებოდა [[ევროპა]]ში, ხოლო აშშ-ში ოქროს სტატუსი შეიძინა.<ref name=RIAAC/> ჯგუფისთვის ეს იყო კომერციული წარმატების პირველი მაგალითი. მასში წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა ჟანრი, როგორიც არის ბრიტანული [[მიუზიკ ჰოლი]], [[მძიმე მეტალი]], ბალადები, [[რეგტაიმი]] და კარიბული ჰანგები. ამ ეტაპზე ჯგუფი უკვე უარს ამბობდა წინა ორი ალბომის პროგრესული როკის ტენდენციებზე. ''Sheer Heart Attack'' წარმოადგენდა პრინციპულად ახალ ჟღერადობას და ისეთ მელოდიურ ჰარმონიებს, რომლებიც შემდეგ ალბომზე, ''[[A Night at the Opera (Queen-ის ალბომი)|A Night at the Opera]]'' უფრო მეტად დაიხვეწა. {{ხმის ნიმუშის დაფა მარჯვნივ|მუსიკალური ნაწყვეტები:}} {{მოსმენა|filename=KillerQueen.ogg|title=Killer Queen|description=სიმღერის „[[Killer Queen]]“ ნაწყვეტი, ალბომიდან ''[[Sheer Heart Attack]]'' (1974). თავის მესამე ალბომში Queen უფრო განერიდა მძიმე ჟღერადობას და ვოდევილის მსგავსი ჟანრების გამოყენება დაიწყო — 129 კბ|ფორმატი=[[Ogg]]}} {{მოსმენა|filename=QueenBohemianRhapsody Mama.ogg|title=Bohemian Rhapsody|description=სიმღერის „[[Bohemian Rhapsody]]“ ნაწყვეტი, ალბომიდან ''[[A Night at the Opera (Queen-ის ალბომი)|A Night at the Opera]]'' (1975). სიმღერა მოხვდა ბრიტანული ჩარტის #1 პოზიციაზე, სადაც 9 კვირის მანძილზე იმყოფებოდა და ამ ქვეყანაში ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი სინგლების სიაში რიგით მესამე ადგილი დაიკავა — 118 კბ|ფორმატი=[[Ogg]]}} {{ნიმუშის დაფა დამთავრება}} სინგლი „[[Killer Queen]]“ მოხვდა ბრიტანული ჩარტის #2 პოზიციაზე <ref name="bhsa"/> და იქცა კოლექტივის პირველ აშშ ჰიტად, რომელმაც [[ბილბორდის ცხელი ასეული]]ს სიაში #12 ადგილი მოუტანა.<ref name="bbtfh">{{citation|last=Whitburn|first=Joel|author-link=Joel Whitburn|year=2006|title=The Billboard Book of Top 40 Hits|place=|publisher=Billboard Books}}</ref> მასში, ვოდევილთან ერთად, ბრიტანული მიუზიკ ჰოლის ტრადიციებიც შეიმჩნევა, რასაც ერწყმის მეის ვირტუოზული შესრულება. ალბომის მეორე სინგლი, „[[Now I’m Here]]“, რომელიც უფრო [[მძიმე როკი]]ს სტილისტიკას ატარებს, ბრიტანეთში #11 იყო. უკანასკნელ წლებში, ალბომს მუსიკალურმა გამოცემებმა არაერთი დადებითი მიმოხილვა მიუძღვნეს. [[2006]] წელს ჟურნალმა ''[[Classic Rock (ჟურნალი)|Classic Rock]]'' იგი „ყველა დროის საუკეთესო ბრიტანული როკ ალბომების 100-ეულის“ #28 პოზიციაზე მოათავსა.<ref>{{cite web |url=http://www.rocklistmusic.co.uk/steveparker/classicrock2.htm |title='&#39;Classic Rock'&#39; "The 100 Greatest British Rock Albums Ever" |publisher=rocklistmusic |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515072650/http://www.rocklistmusic.co.uk/steveparker/classicrock2.htm |archivedate=15 მაისი 2013 }}</ref> [[2007]] წელს ჟურნალმა ''[[Mojo (ჟურნალი)|Mojo]]'' მას სიაში „100 ჩანაწერი, რომელმაც შეცვალა მსოფლიო“ #88 ადგილი დაუთმო.<ref>''[[Mojo (magazine)|Mojo]]'', June 2007, "The 100 Records That Changed the World"</ref> ეს არის Queen-ის რიგით მეორე ალბომების სამეულიდან, რომელიც მოხვდა წიგნში „1001 ალბომი, რომელიც სიკვდილამდე უნდა მოისმინოთ“.<ref name="1001albums"/> [[1975]] წელს ჯგუფმა დაიწყო მსოფლიო საკონცერტო ტურნე. ყოველი წევრი გამოწყობილი იყო [[ზენდრა როუდსი]]ს მიერ შექნილ კოსტუმებში, სცენა კი გამდიდრებული იყო ეფექტებით. აშშ-ში Queen კონცერტების მთავარი სტუმრის სახით გამოდიოდა. აგრეთვე გაიმართა მათი პირველი გამოსვლები [[კანადა]]ში. აპრილში, [[იაპონია]]ში გამართული ტურის პერიოდში, მათმა მენეჯერმა ჯიმ ბიჩმა დაასრულა კოლექტივის ურთიერთობა სტუდიასთან Trident და მისი ადგილი, მრავალი გზის ძიების შედეგად, დაიკავა [[ელტონ ჯონი]]ს მენეჯერმა, [[ჯონ რიდი|ჯონ რიდმა]]. საგულისხმოა, რომ მანამდე კოლექტივით [[ლედ ზეპელინი]]ს მენეჯერი, [[პიტერ გრანტი]] დაინტერესდა, თუმცა მისი პირობები Queen-ისათვის მიუღებელი იყო.<ref>{{citation|title=Queen Biography 1975|publisher=Queen Zone|url=http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=7|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715135223/http://www.queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=7|archivedate=2011-07-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715135223/http://www.queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=7 |date=2011-07-15 }}</ref> [[1975]] წლის ბოლოს Queen-მა ჩაწერა და გამოსცა ალბომი ''[[A Night at the Opera (Queen-ის ალბომი)|A Night at the Opera]]'', რომლის სათაურიც მომდინარეობდა [[ძმები მარქსები]]ს ფილმის ''[[ღამე ოპერაში]]'' სახელწოდებიდან. ბიუჯეტიდან გამომდინარე, ''A Night at the Opera'' იყო იმ დროისათვის ყველაზე ძვირადღირებული ჩანაწერი<ref>{{citation|title=A Night at the Opera|publisher=Acoustic Sounds|url=http://store.acousticsounds.com/browse_detail.cfm?Title_ID=28144}}</ref> ისევე, როგორც მისი წინამორბედი, ალბომი იყენებს სხვადასხვა მუსიკალურ სტილებსა და ცდებს სტერეო ჟღერადობასთან. სიმღერაში „[[A Night at the Opera (Queen-ის ალბომი)#The Prophet's Song|The Prophet's Song]]“, რომელიც 8 წუთიანი ეპიკური კომპოზიციაა, გამოირჩევა შუა ნაწილი, სადაც უბრალო ფრაზებს ერწყმის მრავალხმოვანი ჟღერადობა. ალბომს დიდი წარმატება ჰქონდა ბრიტანეთში <ref name="bhsa"/>, ხოლო აშშ-ში მან სამმაგი პლატინის სტატუსი შეიძინა.<ref name=RIAAC/> ბრიტანელი მსმენელების [[Channel 4]]-ის მიერ [[2004]] წელს ჩატარებული გამოკითხვით მას ყველა დროის საუკეთესო ალბომების სიაში მე-13 ადგილი მიენიჭა <ref>{{cite web|title=100 Greatest Albums|publisher=Channel 4|url=http://channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/results.html|accessdate=21 November 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090429165349/http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest/albums/results.html|archivedate=29 აპრილი 2009}}</ref> მან აგრეთვე მაღალი პოზიციები დაიკავა საერთაშორისო გამოკითხვებში. [[გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნი|გინესის მსოფლიო რეკორდების]] გამოკითხვაში მას ერგო ყველა დროის ალბომების სიის #19 ადგილი,<ref>{{cite web |url=http://www.thisislondon.co.uk/music/article-22769595-oasis-album-is-greatest-ever.do;jsessionid=8A5092669F7D11EFB08D063D564E1F55 |title=Guinness poll |publisher=Thisislondon.co.uk |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://archive.today/20101225150021/http://www.thisislondon.co.uk/music/article-22769595-oasis-album-is-greatest-ever.do;jsessionid=8A5092669F7D11EFB08D063D564E1F55 |archivedate=25 დეკემბერი 2010 }}</ref> ხოლო კომპანიის [[Australian Broadcasting Corporation|ABC]] მიერ ჩატარებული გამოკითხვით იგი მოხვდა სიის 28-ე ადგილზე.<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/myfavouritealbum/top100.htm |title=ABC poll |publisher=Abc.net.au |date= |accessdate=2 June 2010}}</ref> ''A Night at the Opera'' ხშირად ჩნდებოდა სხვა სიებში, სადაც ნახსენები იყო ''უდიდესი ალბომები'', ასახავდა რა კრიტიკოსთა პოზიციებს. ჟურნალმა ''[[Q (ჟურნალი)|Q]]'' მას 2004 წელს იგივე ტიპის სიაში #16 ადგილი შეურჩია, ხოლო ''როლინგ სტოუნმა'' - #11.<ref>{{cite web |url=http://www.acclaimedmusic.net/Current/A350.htm |title=A Night at the Opera |publisher=Acclaimed Music |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100612073931/http://acclaimedmusic.net/Current/A350.htm |archivedate=12 ივნისი 2010 }}</ref> მანამდე, 2003 წელს, ''A Night at the Opera'' გამოჩნდა ჟურნალის მიერ შედგენილ სიაში ''[[ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3 |title=The RS 500 Greatest Albums of All Time |publisher=Rollingstone.com |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100415081047/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/3 |archivedate=15 აპრილი 2010 }}</ref> ''A Night at the Opera'' ასევე არის რიგით მესამე და უკანასკნელი ალბომი, შეტანილი სიაში „1001 ალბომი, რომელიც სიკვდილამდე უნდა მოისმინოთ“.<ref name="1001albums">{{cite web |url=http://www.rocklistmusic.co.uk/steveparker/1001albums.htm |title=1001 Albums You Must Hear Before You Die |publisher=Rocklistmusic.co.uk |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120130151506/http://rocklistmusic.co.uk/steveparker//1001albums.htm |archivedate=30 იანვარი 2012 }}</ref> აღსანიშნავია კომპოზიცია „[[Bohemian Rhapsody]]“, შეტანილი აღნიშნულ ალბომში, რომელიც ბრიტანეთის ჩარტში ცხრა კვირის მანძილზე #1 პოზიციაზე იმყოფებოდა და წარმოადგენს ყველა დროის ყველაზე გაყიდვად ბრიტანულ სინგლებში #3-ს. სიაში მის წინ იმყოფებიან მხოლოდ „[[Do They Know It's Christmas?]]“ ([[Band Aid (ჯგუფი)|Band Aid]]) და „[[Candle in the Wind 1997]]“ ([[ელტონ ჯონი]]). აშშ-ში სინგლს ასევე წარმატება ხვდა წილად, #9 პოზციიის სახით. [[1992]] წელს გამოვიდა მისი კიდევ ერთი გამოცემა, რომელიც [[ბილბორდის ცხელი ასეული]]ს #2 პოზიციაზე ხუთი კვირით მოხვდა.<ref name="bbtfh"/> ამჟამად იგი წარმოადგენს ერთადერთ სინგლს, რომელიც ორ სხვადასხვა ქვეყანაში მილიონი ასლის ოდენობით გაყიდულა<ref name="Queen Online">{{cite web|title=Queen Discography: A Night at the Opera|url=http://www.queenonline.com/history/68/|publisher=Queen Online}}</ref> და ბრიტანეთის საშობაო სინგლების სიაში #1 ადგილზე ორჯერ მოხვედრილა. ''Bohemian Rhapsody'' მრავალჯერ დასახელებულა ყველა დროის უდიდეს სიმღერად.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1974538.stm|title=Queen rock on in poll|accessdate=16 December 2007|date=8 May 2002|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2002/11/09/entertainment/main528777.shtml|title='Bohemian Rhapsody' Top Chart Topper|accessdate=16 December 2007|date=9 November 2002|publisher=[[CBS News]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070402224251/http://www.cbsnews.com/stories/2002/11/09/entertainment/main528777.shtml|archivedate=2 აპრილი 2007}}</ref> ჯგუფმა გადაწყვიტა ''Bohemian Rhapsody''-სათვის პრომო-ფილმის გადაღებაც. შედეგად მიღებულ კადრებს თვლიან მუსიკის ისტორიაში რიგით პირველ ნამდვილ მუსიკალურ კლიპად.<ref>[http://books.google.com/books?id=8f_-1giPRFoC&pg=PA157&dq=David+Mallet's+1976+clip+for+Queen's+Bohemian+Rhapsody&hl=en&ei=0Lk7Tfu4JtC74gbq6fmuCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDAQ6AEwAQ#v=onepage&q=David%20Mallet's%201976%20clip%20for%20Queen's%20Bohemian%20Rhapsody&f=false Medium cool: music videos from soundies to cellphones] p.157. Duke University Press, 2007. წაკითხვის თარიღი January 23, 2011</ref><ref name="FirstMusicVideo">{{cite web|title=Queen Band History|url=http://www.queenonline.com/history/|publisher=Queen Online|quote=The video, directed by Bruce Gowers, is credited with being the first genuine promotional video.}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ პრომო-ფილმების ტრადიცია ჯგუფ [[The Beatles]]-ის დროსაც არსებობდა, ეს ფილმები მხოლოდ გარკვეული გადაცემებისათვის მზადდებოდა. ალბომის მეორე სინგლი იყო „[[You're My Best Friend (Queen-ის სიმღერა)|You're My Best Friend]]“, რომლის ავტორი ჯონ დიკონია. ეს არის მუსიკოსის კარიერაში რიგით პირველ სინგლი, რომელიც აშშ-ში #16 ადგილზე<ref name="bbtfh"/>, შემდეგ კი მსოფლიო მასშტაბით ათეულში შევიდა.<ref name="Queen Online"/> === შემდგომი წარმატება (1976–1979) === [[1976]] წლისათვის ჯგუფი დაუბრუნდა სტუდიას, ალბომის ''[[A Day at the Races (ალბომი)|A Day at the Races]]'' ჩასაწერად, რომელიც ხშირად ''A Night at the Opera''-ს გაგრძელებად ითვლება.<ref>[http://www.allmusic.com/album/a-day-at-the-races-japan-version-r1472773 A Day at the Races] ''Allmusic'' წაკითხვის თარიღი February 17, 2011</ref><ref>{{citation|title=Queen|publisher=Disco Museum|url=http://www.discomuseum.com/Queen.html|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150417134851/http://www.discomuseum.com/Queen.html|archivedate=2015-04-17}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150417134851/http://www.discomuseum.com/Queen.html |date=2015-04-17 }}</ref> ისევე, როგორც წინამორბედის შემთხვევაში, ისიც ძმები მარქსების ფილმის სათაურს იყენებდა, ხოლო ყდა ''A Night at the Opera''-ს Queen-ის გერბის ვარიაციას იმეორებდა.<ref name=night/> მუსიკალურად, როგორც ფანებმა, ასევე კრიტიკოსებმა მას ძლიერი მიღწევა უწოდეს. ალბომი მოხვდა გაერთიანებული სამეფოს (#1), იაპონიის (#1) და აშშ-ს ჩარტში (#5).<ref name="bhsa"/><ref name=night>[http://www.queenonline.com/en/the-band/discography/day-races/ A Day at the Races] ''QueenOnline'' წაკითხვის თარიღი February 17, 2011</ref> მისი ძირითადი ჰიტია „[[Somebody to Love (Queen-ის სიმღერა)|Somebody to Love]]“, რომელიც შეიქმნა [[გოსპელი]]ს მელოდიების გავლენით. ამ ჩანაწერისათვის მერკურიმ, მეიმ და ტეილორმა საკუთარი ვოკალი 100-ჯერ გაამრავლეს, რათა გოსპელური გუნდის ეფექტი შეექმნათ. გაერთიანებულ სამეფოში სინგლი მოხვდა #2 პოზიციაზე<ref name="bhsa"/> , ხოლო აშშ-ში - #13-ზე.<ref name="bbtfh"/> ალბომზე ასევე წარმოდგენილია ჯგუფის ერთ-ერთი უმძიმესი კომპოზიცია, ბრაიან მეის „[[Tie Your Mother Down]]“, რომელიც Queen-ის კონცერტების მუდმივ თანმხლებ ნომრად იქცა. იგი სრულდებოდა ჯგუფის ყველა კონცერტზე, 1976 წლიდან ტურის ''Return of the Champions'' (პოლ როჯერსთან ერთად) ჩათვლით.<ref>http://www.queenconcerts.com/live/queen.html Queen Concertography</ref> იმავე წელს ჯგუფი გამოვიდა [[ლონდონი]] [[ჰაიდ პარკი]]ს უფასო კონცერტზე, სადაც მის შოუს 150.000 მსმენელი დაესწრო.<ref>{{citation|title=Queen Biography 1976|publisher=Queen Zone|url=http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=8|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070311140329/http://www.queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=8|archivedate=2007-03-11}}</ref> Queen-ის მეექვსე ალბომი ''[[News of the World (ალბომი)|News of the World]]'' [[1977]] წელს გამოვიდა. აშშ-ში მას ოთხმაგი, ხოლო გაერთიანებულ სამეფოში - ორმაგი პლატინა მიენიჭა.<ref name=RIAAC>[http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=2&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=queen&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2010&sort=CertificationDate&perPage=50 RIAA - Gold and Platinum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150904000000/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=2&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=queen&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2010&sort=CertificationDate&perPage=50 |date=2015-09-04 }} ''Recording Industry Association of America'' წაკითხვის თარიღი 22 January 2011</ref> ალბომში შეტანილი იყო უამრავი სიმღერა, რომელიც გათვლილი იყო საკონცერტო შესრულებებზე, მათ შორის, როკ მუსიკის ორი ცნობილი ჰიტი, „[[We Will Rock You]]“ და „[[We Are the Champions]]“, ორივე მათგანი იქცა სპორტული სტადიონების ერთგვარ ჰიმნად. უკანასკნელმა აშშ-ს ჩარტში #4 ადგილი დაიკავა.<ref name="bbtfh"/><ref name=alm>[http://www.allmusic.com/song/we-are-the-champions-t2415717 We Are the Champions: Song Review] ''[[All Music]]'' წაკითხვის თარიღი January 22, 2011</ref> [[ფაილი:QueenPerforming1977.jpg|მინი|მარჯვნივ|230პქ|Queen-ის გამოსვლა კონექტიკუტში, 1977 წელს.]] [[1978]] წელს ჯგუფმა გამოსცა შემდეგი დისკი, ''[[Jazz (ალბომი)|Jazz]]'', ჰიტებად ქცეული სიმღერებით „[[Fat Bottomed Girls]]“ და „[[Bicycle Race]]“. ალბომმა გაერთიანებული სამეფოს ჩარტში #2 პოზიცია დაიკავა, ხოლო აშშ-ს ბილბორდის 200-ეულში - #6.<ref>[http://www.allmusic.com/album/jazz-r15974/charts-awards Jazz - Queen: Billboard Albums] ''AllMusic'' წაკითხვის თარიღი 23 January 2011</ref> ახალ ალბომს ახლდა „მარკეტინგული კამპანიის საოცარი ნიმუში - 65 შიშველი ქალი, რომელიც ჰელფორდის ველოსიპედებით უიმბლდონის სტადიონზე დარბოდა“.<ref>{{cite web|url=http://www.queenpedia.com/index.php?title=Jazz|title=''Jazz'' album on queenpedia.com}}</ref> სიტყვა „ჯაზი“ ალბომის სათაურში არა პირდაპირი, არამედ ზოგადი მნიშვნელობით გამოიყენებოდა - როგორც ხაზგასმა ალბომის ექსპერიმენტული ხასიათისა. კრიტიკოსებმა ალბომი განსაკუთრებულად აღნიშნეს, როგორც სხვადასხვა სტილის შემცველი, სადაც ჯაზი ნამდვილად არ შედიოდა. თუმცა, ''როლინგ სტოუნმა'' იგი გააკრიტიკა, უწოდა რა „სულელური“ და აღნიშნა, რომ „Queen-ს ჯაზის შესასრულებლად ფანტაზია არ ეყოფა და აქედან გამომდინარე, ვერც როკ-ენ-როლს ასრულებს.“ უკანასკნელ წლებში ალბომის შეფასებები უფრო დადებითი იყო.<ref>[http://www.allmusic.com/album/jazz-r15974/review Jazz - Queen: Review] ''AllMusic'' წაკითხვის თარიღი 23 January 2011</ref> ''Jazz''-იდან სხვა აღსანიშნავი სიმღერებია „Dead on Time“, „[[Don't Stop Me Now]]“, „Let Me Entertain You“ და „[[Mustapha]]“ (უკანასკნელში არაბული სტილის მელოდიები გაერთიანებულია მძიმე როკის გიტარის ჟღერადობასთან). [[1979]] წელს გამოვიდა ჯგუფის პირველი საკონცერტო ალბომი ''[[Live Killers]]'', რომელმაც აშშ-ში ორმაგი პლატინის სტატუსი შეიძინა.<ref>{{cite web|url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php |title=RIAA |publisher=RIAA |date= |accessdate=2 June 2010}}</ref> სინგლის სახით ასევე გამოვიდა [[როკაბილი]]ს ჟანრის სიმღერა „[[Crazy Little Thing Called Love]]“, რომელიც [[ელვის პრესლი]]ს სიმღერების სტილში იყო დაწერილი. სინგლი მოხვდა მრავალი ქვეყნის ათეულის #1 პოზიციაზე და იქცა აშშ-ში Queen-ის რიგით პირველ სინგლად, რომელმაც ასევე #1 პოზიცია დაიკავა. ბილბორდის ცხეულ ასეულში მას ეს ადგილი ოთხი კვირის მანძილზე ეკავა.<ref name="bbtfh"/> === ახალი ჟღერადობა და სინთეზატორები (1980–1984) === [[ფაილი:Queen 12041982 01 800b.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|Queen-ის კონცერტი ნორვეგიაში, 1982 წელს]] 1980-იანი წლების ჯგუფის ისტორიაში გაიხსნა სტუდიური ალბომით ''[[The Game (Queen-ის ალბომი)|The Game]]''. მასში შეტანილია სიმღერები „[[Crazy Little Thing Called Love]]“ და „[[Another One Bites the Dust]]“, რომლებიც აშშ-ში #1 პოზიციებზე მოხვდნენ.<ref name="bbtfh"/> ალბომი ხუთი კვირის მანძილზე მოექცა ბილბორდის 200-ეულის სათავეში<ref>{{citation|last=Whitburn|first=Joel|title=The Billboard Albums|place=[[Menomonee Falls, Wisconsin]]|publisher=Record Research|year=2006}}</ref> და შტატებში ოთხ მილიონზე მეტი ასლის ოდენობით გაიყიდა.<ref name=RIAAC/> ამ ალბომზე Queen-მა პირველად გამოიყენა სინთეზატორები. საგულისხმოა, რომ მანამდე ჯგუფის ალბომების ანოტაციებში ყოველთვის ეწერა „არავითარი სინთეზატორები!“, რათა, როგორც [[როი თომას ბეიკერი]] ამბობდა, აღენიშნათ, რომ პოლიფონიური ჟღერადობა მხოლოდ ფორტეპიანოსა და გიტარების დახმარებით იქნა მიღებული.<ref>{{cite web |url=http://www.vocalgroup.org/inductees/queen.html |title=Inductees – The Vocal Group Hall of Fame Foundation |publisher=Vocalgroup.org |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101130034307/http://vocalgroup.org/inductees/queen.html |archivedate=30 ნოემბერი 2010 }}</ref>[[1980]] წელს ასევე გამოვიდა ფილმი [[ფლეშ გორდონი (ფილმი)|ფლეშ გორდონი]] და მისი [[ფლეშ გორდონი (საუნდტრეკი)|საუნდტრეკი]], დაწერილი Queen-ის მიერ.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=kSQEAAAAMBAJ&pg=PT29&dq=Flash%20Gordon%20(album)%20queen&hl=en&ei=MPkxTY_UApGYhQet4s29Cw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CEcQ6AEwBA#v=onepage&q=Flash%20Gordon%20(album)%20queen&f=false Billboard 12 July 1980] ''[[Billboard]]'' წაკითხვის თარიღი January 15, 2011</ref> [[ფაილი:QueenBandPhoto.jpg|მინი|მარჯვნივ|200პქ|სურათი კრებულიდან Greatest Hits]] [[1981]] წელს დაიწყო Queen-ის საკონცერტო ტურნე [[The Game Tour]], რითაც Queen იქცა პირველ მნიშვნელოვან როკ ჯგუფად, რომლის ტური ლათინური ამერიკის სტადიონებზე ჩატარდა. სამხრეთ ამერიკული ტური მოიცავდა არგენტინის ხუთ კონცერტსაც. [[ბუენოს-აირესი|ბუენოს-აირესში]] Queen-ის შოუს 300.000 მსმენელი დაესწრო - ეს არგენტინის ისტორიაში ერთგვარი რეკორდი იყო.<ref>{{cite news |work=[[The Washington Post]]|date=(1982-07-27) |url=http://www.queenarchives.com/index.php?title=Queen_-_07-27-1982_-_Washington_Post_-_Capital_Centre |title=Queen's Flashy Rock}} წაკითხვის თარიღი January 15, 2011</ref> ბრაზილიაში ჩატარდა მათი ორი კონცერტი - პირველ დღეს 130.000, ხოლო მეორე დღეს - 120.000-ზე მეტი დამსწრებით.<ref>Henke, James (1981-06-11) "Queen Holds Court in South America" ''[[Rolling Stone]]'' წაკითხვის თარიღი January 15, 2011</ref> იმავე წლის ოქტომბერში Queen გამოვიდა [[მონტერეი]]ში (150.000-ზე მეტი მაყურებელი) და [[მექსიკა]]ში.<ref>Purvis, Georg (2007) ''Queen: Complete Works'' p.315. Reynolds & Hearn,</ref> სიმღერის „[[Under Pressure]]“ ჩაწერისას Queen-მა [[დევიდ ბოუი]]სთან ითანამშრომლა. ეს დუეტი სპონტანურ ხასიათს ატარებდა, ვინაიდან დევიდი შემთხვევით აღმოჩნდა იგივე სტუდიაში.<ref>{{citation|title=Queen biography 1981|publisher=Queen Zone|url=http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=13|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061123032211/http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=13|archivedate=2006-11-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061123032211/http://queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=13 |date=2006-11-23 }}</ref> გამოცემისთანავე სიმღერა ძალიან პოპულარული გახდა და მოხვდა ბრიტანული სინგლების #1 ადგილზე. არხის [[VH1]] მიერ შედგენილ [[1980]]-იანი წლების 100 საუკეთესო სიმღერის სიაში იგი #31 ადგილს იკავებდა.<ref>[http://www.rockonthenet.com/archive/2006/vh180s.htm Rock On The Net: VH1: 100 Greatest Songs of the 80's"] წაკითხვის თარიღი January 15, 2011</ref> მოგვიანებით, 1981 წელს გამოვიდა Queen-ის პირველი ოფიციალური კრებული ''[[Greatest Hits (Queen-ის ალბომი)|Greatest Hits]]'', ჯგუფის [[1974]]–[[1981]] შემოქმედების მიმოხილვით. ბრიტანული ალბომის ისტორიაში იგი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბესტსელერია. კრებული მთლიანობაში ამ ქვეყნის ჩარტში 450 კვირის მანძილზე იმყოფებოდა. [[აშშ]]-ში მას მინიჭებული აქვს რვა გზის პლატინა. მსოფლიო მასშტაბით იგი გაყიდულია 25 მილიონი ასლის ოდენობით.<ref name="Queen head all-time sales chart">{{citation|date=16 November 2006|title=Queen head all-time sales chart|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6151050.stm}}</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/english/static/in_depth/entertainment/2002/jubilee/popup/5.stm In Pictures: 50 years of pop] ''[[BBC News]]'' January 16, 2011</ref><ref name=DMS>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-354650/Queen-longest-reigning-chart-act.html Queen becomes longest reigning chart act] ''[[Daily Mail]]'' წაკითხვის თარიღი January 16, 2011</ref> პარალელურად, იმავე წელს, ტეილორი იქცა ჯგუფის პირველ წევრად, რომელმაც სოლო ალბომი გამოსცა (''[[Fun in Space]]''). [[ფაილი:Queen 1984 012.jpg|მინი|მარცხნივ|250px|Queen-ის გამოსვლა ფრანკფურტში, 1984 წლის 26 სექტემბერს. გარდა ყველაფრისა, ფრედი მერკური მულტიინსტრუმენტალისტიც იყო.]] [[1982]] წელს გამოვიდა ალბომი ''[[Hot Space]]'', რომელშიც Queen უფრო მეტად განერიდა [[1970]]-იანებში ტრადიციად ქცეულ ჟღერადობას - ამჯერად როკის, [[პოპ-როკი]]ს, [[ფანკი]]სა და [[რითმ-ენდ-ბლუზი]]ს აღრევით. აშშ-ში საკონცერტო ტურები შეწყდა [[Hot Space Tour]]-ის შემდეგ, ვინაიდან მისმა წარმატებამ ამ ქვეყანაში იკლო. მიუხედავად ამისა, იგი აშშ ტელეეთერში, გადაცემის ''[[Saturday Night Live]]'' ფარგლებში გამოჩნდა. უკმაყოფილო Queen-მა გაწყვიტა ურთიერთობა ლეიბლთან [[Elektra Records]], რომელიც მას წარმოადგენდა აშშ-ში, იაპონიაში, კანადაში, [[ავსტრალია]]სა და [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]]. ჯგუფი [[EMI]]/[[Capitol Records]]-ს შეეკედლა. 10 წლიანი არსებობის შემდეგ გადაწყდა, რომ [[1983]] წელს ჯგუფი არც ერთ კონცერტს არ გამართავდა. იგი მუშაობდა ახალ ალბომზე, ხოლო წევრები დროს სოლო პროექტებს უთმობდნენ. მეიმ გამოსცა [[ედი ვან ჰელენი]]ს მონაწილეობით ჩაწერილი მინიალბომი ''[[Star Fleet Project]]''.<ref>Freeth, Nick (2002) ''The guitar & rock equipment'' p.248. Salamander,</ref> [[1984]] წელს გამოვიდა ახალი სტუდიური დისკი, ''[[The Works (Queen-ის ალბომი)|The Works]]'', რომელშიც მოხვდა შემდგომში წარმატებული სინგლები „[[Radio Ga Ga]]“ და „[[I Want to Break Free]]“.<ref>[http://www.queenzone.com/queenzone/bio_view.aspx?q=16 Queen Biography 1984] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217041340/http://www.queenzone.com/errors/404.aspx?aspxerrorpath=%2Fqueenzone%2Fbio_view.aspx |date=2012-02-17 }} ''QueenZone.com'' წაკითხვის თარიღი January 25, 2011</ref><ref>Barry Lazell (1989) ''Rock movers & shakers'' p.404. ''[[Billboard Publications]], Inc.,''</ref> თუმცა, მიუხედავად მათი წარმატებისა, შტატებში ალბომმა არ გაამართლა - იმ დროს, როდესაც გაერთიანებულ სამეფოში სამმაგი პლატინა მიენიჭა და ალბომების ჩარტში კიდევ 2 წლის მანძილზე იმყოფებოდა.<ref>Tobler, John ''Who's who in rock & roll'' p.1971. Crescent Books, 1991</ref> ამ წელს გადაწყდა ტურის [[The Works Tour]] ჩატარება - ეს იყო პირველი ტური, რომელზეც კოლექტივთან დამატებითი მუსიკოსის სახით გამოჩნდა [[სპაიკ ედნი]] (კლავიშებიანი საკრავები). ტურის ფარგლებში Queen ასევე გამოვიდა [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკაში]].<ref name="hotshotdigital">{{citation|title=Freddie Mercury Biography|publisher=Hot Shot Digital|url=http://hotshotdigital.com/WellAlwaysRemember/FreddieMercuryBio.html}}</ref> ინგლისში დაბრუნებისთანავე ისინი გააკრიტიკეს, ვინაიდან აფრიკაში ამ დროს [[აპარტეიდი]] მძვინვარებდა, რითაც ჯგუფმა დაარღვია ქვეყნის იზოლაციაში მოქცევის შესახებ შეთანხმება. კრიტიკოსებს Queen-მა უპასუხა განცხადებით, რომ ამ ქვეყანაში ისინი მხოლოდ მუსიკის მოყვარულთათვის უკრავდნენ.<ref>Phil Sutcliffe, Peter Hince, Reinhold Mack (2009) [http://books.google.com/books?id=adNONbUWLjgC&pg=PT186&dq=Sun%20City%20audiences%20had%20been%20racially%20mixed&hl=en&ei=YiRoTbLNIIyDhQfl8NHsDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDcQ6AEwAA#v=onepage&q=Sun%20City%20audiences%20had%20been%20racially%20mixed&f=false Queen: The Ultimate Illustrated History of the Crown Kings of Rock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150423172440/http://books.google.com/books?id=adNONbUWLjgC&pg=PT186&dq=Sun%20City%20audiences%20had%20been%20racially%20mixed&hl=en&ei=YiRoTbLNIIyDhQfl8NHsDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDcQ6AEwAA#v=onepage&q=Sun%20City%20audiences%20had%20been%20racially%20mixed&f=false |date=2015-04-23 }} Voyageur Press, 2009</ref> === Live Aid და სხვა === [[1985]] წლის იანვარში ჯგუფი გამოვიდა [[რიო-დე-ჟანეირო (ქალაქი)|რიო-დე-ჟანეიროში]], ფესტივალის [[Rock in Rio]] ფარგლებში.<ref>[http://books.google.com/books?id=YRYEAAAAMBAJ&pg=PA6&dq=Queen+rock+in+rio&hl=en&ei=2BszTYajF8aZhQfpg8HVCw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=11&ved=0CGMQ6AEwCg#v=onepage&q=Queen%20rock%20in%20rio&f=false Billboard 27 May 2006] ''[[Billboard]]'' წაკითხვის თარიღი January 16, 2011</ref> 11 და 18 იანვარს გაიმართა მისი კონცერტები 300.000 მაყურებლის წინაშე. მაისში რამდენიმე სიმღერა გამოვიდა ვიდეოკასეტაზე სათაურით ''Queen Live in Rio''.<ref>[http://movies.nytimes.com/movie/39837/Queen-Live-in-Rio/overview Queen: Live in Rio (1985)] ''[[New York Times]]'' წაკითხვის თარიღი January 16, 2011</ref> [[1985]] წლის 13 ივლისს [[უემბლი]]ს სტადიონზე გაიმართა საერთაშორისო საკონცერტო მარათონი [[Live Aid]], რომელზეც Queen-მა თავისი ჰიტები შეასრულა. [[2005]] წელს ამ მოვლენას უწოდებას როკ-მუსიკის ისტორიაში საუკეთესო გამოსვლა.<ref name="BBC - Queen win greatest live gig poll">{{citation|date=9 November 2005|title=Queen win greatest live gig poll|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/4420308.stm}}</ref> ჯგუფი, რომლის რეპუტაცია აღდგა ამ მარათონზე გამოსვლით, ასევე წარმატებული იყო ჩანაწერების გაყიდვების მხრივ. წლის ბოლოს გამოვიდა მისი ახალი სინგლი „[[One Vision]]“. თავდაპირველად იგი გამოყენებული იქნა ფილმში ''[[რკინის არწივი]]''. შეზღუდული რაოდენობით გამოვიდა კრებული ''[[The Complete Works (Queen-ის ალბომი)|The Complete Works]]'', რომელშიც შეტანილი იქნა Queen-ის მანამდე გამოცემული ყველა ალბომი. მასში ასევე თავმოყრილი იყო მანამდე გამოუცემელი და იშვიათი მასალაც. განსაკუთრებით აღსანიშნავია [[1984]] წლის საშობაო სინგლი „[[Thank God It's Christmas]]“, რომელიც არც ერთ სტუდიურ ალბომზე არ მოხვედრილა.<ref>''International who's who in popular music'' p.129. Routledge, 2002</ref> [[1986]] წლის დასაწყისში ჩაიწერა ალბომი ''[[A Kind of Magic]]''. მასში მოხვდა რეჟისორ [[რასელ მალკეი]]ს ფილმისათვის ''[[მთიელი (ფილმი)|მთიელი]]'' დაწერილი სიმღერების გადამუშავებული ვერსიები. ასევე წარმატება იქონიეს ალბომის სინგლებმა „[[Friends Will Be Friends]]“, „[[Who Wants to Live Forever]]?“, და ფილმის „დე ფაქტო“ თემამ „[[Princes of the Universe]]“.<ref>[http://www.queenarchives.com/index.php?title=Queen_-_06-21-1986_-_A_Kind_of_Magic_-_The_Times The sound and the fury] ''[[The Times]]'' წაკითხვის თარიღი January 16, 2011</ref> იმავე წელს დაიწყო წარმატებული ტური ''A Kind of Magic'', კვლავ სპაიკ ედნის მონაწილეობით<ref>{{cite web|url=http://www.ultimatequeen.co.uk/Biography/spike.htm |title=Spike Edney – Biography |publisher=Ultimatequeen.co.uk |date=11 December 1951 |accessdate=2 June 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.themodsband.com/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=34 |title=The Mods – A Tribute To An Era 1964–1970 – Spike Edney, Keyboards/Guitar – Special Guest |publisher=Themodsband.com |date=11 April 2007 |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170106142114/http://www.themodsband.com/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=34 |archivedate=6 იანვარი 2017 }}</ref> ტურის პიკი იყო ჯგუფის გამოსვლა უემბლის სტადიონზე, რაც აღბეჭდილია საკონცერტო ალბომზე ''[[Queen at Wembley]]'', რომელიც ასევე ფილმის სახით გამოვიდა. მიუხედავად იმისა, რომ უემბლის სამი საღამოს მანძილზე დაკავება შეუძლებელი იყო, მესამე საღამოს გაიმართა გამოსვლა [[ნებუორთის პარკი|ნებუორთში]] - მასზე დასასწრები ბილეთები 2 საათში გაიყიდა. კონცერტს სულ 120.000 მსმენელი დაესწრო. შემდგომში ეს აღმოჩნდა Queen-ის უკანასკნელი გამოსვლა მერკურისთან ერთად.<ref>{{citation|title=Queen: Live at Wembley Stadium|publisher=WLIW|url=http://wliw.org/productions/queen.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060428052918/http://wliw.org/productions/queen.html|archivedate=28 აპრილი 2006|accessdate=8 მარტი 2011}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060428052918/http://wliw.org/productions/queen.html |date=28 აპრილი 2006 }}</ref> ტურის ფარგლებში გაიმართა Queen-ის გამოსვლა [[რკინის ფარდა|რკინის ფარდის]] მიღმა, [[ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტში]], სადაც მათ შოუს 80.000 მსმენელი დაესწრო - იმ დროისათვის ეს იყო აღმოსავლეთ ევროპაში გამართული ერთ-ერთი დიდი როკ-კონცერტი.<ref name="hotshotdigital"/><ref>[http://books.google.com/books?id=4SQEAAAAMBAJ&pg=PT85&lpg=PT85&dq=queen+80,000+budapest+1986&source=bl&ots=wQMfbXfcyc&sig=K8MAZ-1hSIAbZc0W4IwQjAVRNR8&hl=en&ei=zU9bTeWEDNCwhQeK39zcDQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CCsQ6AEwAjgK Billboard - 16 Aug 1986] წაკითხვის თარიღი February 16, 2011</ref> [[1988]] წელს განახლდა მუშაობა სოლო პროექტებზე. ფრედი მერკურიმ [[მონსერატ კაბალიე]]სთან ერთად ჩაწერა ალბომი ''[[Barcelona (ალბომი)|Barcelona]]''. [[1989]] წელს ჯგუფი დაუბრუნდა სტუდიას და მუშაობდა ალბომზე ''[[The Miracle (ალბომი)|The Miracle]]''. აქ გაგრძელდა დისკის ''A Kind of Magic'' ტრადიციები, პოპ-როკის გამოყენებით და უფრო ნაკლები მძიმე მუსიკის ელემენტებით. ევროპაში წარმატება იქონიეს ალბომის სინგლებმა „[[I Want It All]]“, „[[Breakthru (სიმღერა)|Breakthru]]“, „[[The Invisible Man (სიმღერა)|The Invisible Man]]“, „[[Scandal (სიმღერა)|Scandal]]“ და „[[The Miracle (სიმღერა)|The Miracle]]“.<ref>[http://www.allmusic.com/album/r15983 Queen; The Miracle] ''[[All Music]]'' წაკითხვის თარიღი January 16, 2011</ref> ''The Miracle''-ით დაიწყო ცვლილებები ჯგუფში სიმღერების საავტორო ფილოსოფიის მხრივ. ოთხეულის დაარსების დღიდან, თითქმის ყველა სიმღერის ავტორს წარმოადგენდა ერთი წევრი, ხოლო დანარჩენების წვლილი მინიმალური იყო. ''The Miracle''-იდან მოყოლებული მუსიკოსთა მიერ სიმღერების შექმნის პროცესი უფრო კოლაბორაციული გახდა. ეს აისახა ალბომების ანოტაციებზეც, სადაც სიმღერის ავტორად უკვე მთელი ჯგუფი იყო მითითებული.<ref name="qcw">{{citation|last=Purvis|first=Georg|year=2007|title=Queen Complete Works|place=|publisher=Richmond: Reynolds & Hearn}} p. 67</ref> === მერკურის გარდაცვალება და შემდგომი წლები (1991-2003) === {{Quote box2|quoted=true |bgcolor=#FFFFF0 |salign=center|quote=დადგა დრო, როდესაც აღმოჩნდა, რომ ფრედი მალე დაგვტოვებდა. თავჩაქინდრულები ვიყავით.|source=-ბრაიან მეი<ref name="BrianQuoteFreddie">{{cite web|title=Interview with Brian May|url=http://www.brianmaycentral.net/tgchr98.html|publisher=Total Guitar Magazine|date=December 1998|quote=There was all that time when we knew Freddie was on the way out, we kept our heads down.}}</ref>|align=right|width=33%}} [[1988]] წელს მსმენელებმა შეამჩნიეს, რომ ფრედის გარეგნობა უარესისკენ შეიცვალა, იგი საგრძნობლად გამხდარი ჩანდა. წარმოიშვა ვარაუდები, თითქოს იგი [[აივ]] ვირუსით იყო დაავადებული. მერკურიმ ეს ჭორები უარყო და აღნიშნა, რომ იგი ზედმეტად დაუძლურებული იყო და არ შეეძლო ამ საკითხზე ინტერვიუებში საუბარი.<ref>''VH1 Legends: Queen''-Viacom International, VH1, 1997.</ref> ჯგუფმა განაგრძო მუსიკაზე მუშაობა, [[1989]] წლის ''The Miracle''-ით, 1991 წლის ''[[Innuendo (ალბომი)|Innuendo]]''-მდე. მიუხედავად იმისა, რომ ებრძოდა სიკვდილს, წამყვანი ვოკალისტი კვლავ მუშაობდა სტუდიაში. უკანასკნელი ორი ალბომის შექმნის პერიოდში სიმღერების ავტორებად მითითებული იყო ჯგუფის ოთხივე წევრი და არა რომელიმე ცალკე მონაწილე, რამაც მათ ჯგუფში კონფლიქტები და აზრთა სხვადასხვაობა ააცილა. [[1990]] წელს [[Brit Awards]]-ზე გამოჩენით ფრედიმ დაარღვია სიჩუმე. Queen-ს გადაეცა სპეციალური ჯილდო ბრიტანულ მუსიკაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის. თუმცა, ცერემონიაზე ფრედის არ უსაუბრია, მან სცენიდან მხოლოდ მადლობა გადაუხადა ყველას.<ref>[http://www.brits.co.uk/photos/queen-freddie-mercury-roger-taylor-brian-may-brits-1990 Queen, Freddie Mercury, Roger Taylor, Brian May, BRITS 1990] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408131628/http://www.brits.co.uk/photos/queen-freddie-mercury-roger-taylor-brian-may-brits-1990 |date=2014-04-08 }} ''BRIT Awards.co.uk'' წაკითხვის თარიღი January 20, 2011</ref> ახალი ალბომი, ''[[Innuendo (ალბომი)|Innuendo]]'' გამოჩნდა [[Innuendo (სიმღერა)|სასათაურო სინგლის]] <ref>{{cite web|url=http://www.queenonline.com/history/83/ |title=Queen Online › History › Discography |publisher=Queenonline.com |date= |accessdate=2010-11-07}}</ref> თანხლებით, რასაც მოჰყვა კიდევ სამი, ჩარტში მოხვედრილი სინგლი - „[[I'm Going Slightly Mad|I’m Going Slightly Mad]]“, „[[Headlong (სიმღერა)|Headlong]]“ და „[[The Show Must Go On (Queen-ის სიმღერა)|The Show Must Go On]]“. ჰიტების მეორე ოფიციალური კრებული, ''[[Greatest Hits II (Queen-ის ალბომი)|Greatest Hits II]]'' იმავე წლის ოქტომბერში გამოვიდა.<ref>[http://www.allmusic.com/album/greatest-hits-vol-2-r299806 Queen; Greatest Hits, Vol. 2] ''[[All Music]]'' წაკითხვის თარიღი January 16, 2011</ref> [[ფაილი:Freddy Mercury Statue Montreux.jpg|150პქ|მინი|მარცხნივ|ფრედი მერკურის ქანდაკება მონტრეში, რომელიც ასევე გამოტანილია ალბომის ''[[Made in Heaven]]'' (1995) გარეკანზე. იგი აგებული იქნა მუსიკოსის გარდაცვალების შემდეგ.]] [[1991]] წლის 23 ნოემბერს, სპეციალური განცხადებით, მერკურიმ დაადასტურა, რომ აივ ვირუსით იყო დაავადებული.<ref name="Bret_1996_179">{{Citation |author=Bret, David |year=1996 |title=Living On the Edge: The Freddie Mercury Story |location=London |publisher=Robson Books |isbn=1861052561|p=179}}</ref> 24 საათის განმავლობაში [[ბრონქოპნევმონია]]მ, რომელიც წარმოიშვა ვირუსის საფუძველზე, მძიმე ფორმები შეიძინა და მერკური გარდაიცვალა.<ref>[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/24/newsid_2546000/2546945.stm 1991: Giant of rock dies] ''[[BBC]]'' წაკითხვის თარიღი February 25, 2011</ref> სამგლოვიარო ცერემონია, რომელიც დასავლეთ ლონდონში გაიმართა, დახურულ სახეს ატარებდა და ტარდებოდა მის ოჯახში დამკვიდრებული [[ზოროასტრიზმი]]ს წესების თანახმად.<ref name="FreddieFuneral">{{cite web|title=Freddie, I'll Love You Always|url=http://mr-mercury.co.uk/nov_28_91_mirror_freddie.htm|publisher=The Mirror|date=28 November 1991|access-date=8 მარტი 2011|archive-date=12 ოქტომბერი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012022809/http://mr-mercury.co.uk/nov_28_91_mirror_freddie.htm}}</ref><ref>[http://mr-mercury.co.uk/sun_28_11_91.htm Elton's Sad Farewell] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012022621/http://mr-mercury.co.uk/sun_28_11_91.htm|date=2014-10-12}} ''[[The Sun (United Kingdom)|The Sun]]'' 28 November 1991</ref> „Bohemian Rhapsody“ მოგვიანებით კიდევ ერთხელ გამოიცა სინგლის სახით, სიმღერის „[[These Are the Days of Our Lives]]“ თანხლებით. სინგლი მეორედ მოხვდა გაერთიანებული სამეფოს ჩარტში და საშობაო დღესასწაულების პერიოდში პირველ ადგილს ხუთი კვირის მანძილზე იკავებდა. აღსანიშნავია, რომ ეს იყო გაერთიანებული სამეფოს მუსიკის ისტორიაში ერთადერთი სიმღერა, რომლის ერთი და იგივე ვერსია სხვადასხვა წლებში მოხვდა ჩარტის სათავეებში. სინგლის გაყიდვიდან შემოსული თანხდა (დაახლოებით 1 მილიონი ფუნტი) გადაირიცხა ტერენს ჰაგინზის ფონდში.<ref name="Avert - History of HIV & AIDS in the UK">{{citation|title=History of HIV & AIDS in the UK (1981–1995)|publisher=Avert|url=http://www.avert.org/uk-aids-history.htm}}</ref> Queen-ის პოპულარობამ ამერიკაში იმატა, როდესაც სიმღერამ „[[Bohemian Rhapsody]]“ [[1992]] წელს ფილმში ''[[უეინის სამყარო (ფილმი)|უეინის სამყარო]]'' გაიჟღერა. ამ მიზეზით, [[1992]] წელს იგი აშშ ჩარტის #2 პოზიციაზე ხუთი კვირის მანძილზე იმყოფებოდა და იმავე წლის [[MTV]]-ს მუსიკალურ დაჯილდოებაზე Queen-ს ჯილდო მოუტანა.<ref>[http://www.rockonthenet.com/archive/1992/mtvvmas.htm 1992 MTV Video Music Awards] ''Rock on the Net''</ref> ''[[უეინის სამყარო (ფილმი)|უეინის სამყაროს]]'' კადრების გამოყენებით შეიქმნა სიმღერის ახალი კლიპი, რომელიც ჯგუფის წევრები და მენეჯმენტიც გამოჩნდნენ.<ref>''Made in Heaven'' video documentary "Champions of the World".</ref> [[1992]] წლის 20 აპრილს უემბლის სტადიონზე ჩატარდა [[ფრედი მერკურის ხსოვნის კონცერტი]]. მას 72.000 მსმენელი დაესწრო.<ref name="definitive3">{{citation|last=Jackson|first=Laura|year=2002|page=3|title=Queen: The Definitive Biography|place=London|publisher=Piatkus|isbn=9780749923174}}</ref> შემსრულებლებს შორის იყვნენ [[დეფ ლეპარდი]], [[Guns N' Roses]], [[ელტონ ჯონი]], [[დევიდ ბოუი]], [[ენი ლენოქსი]] და [[მეტალიკა]], ასევე ჯგუფის სამი დარჩენილი წევრი. ''[[გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნი]]'' აღნიშნავს, რომ ეს შოუ იყო „ყველა დროის უდიდესი საქველმოქმედო როკ-კონცერტი“<ref>{{Citation|last=Folkard|first=Claire|last2=Vidal|first2=Oriol|year=2004|title=Guinness World Records 2005}}</ref>, ვინაიდან იგი მსოფლიო მასშტაბით 1.2 მილიარდმა მაყურებელმა იხილა<ref name="hotshotdigital"/>, ხოლო მისმა შემოსავალმა აივ ვირუსთან ბრძოლის ფონდებს 20,000,000 ფუნტი მოუტანა.<ref name="Avert - History of HIV & AIDS in the UK"/> Queen-ის უკანასკნელი ალბომი მერკურის ვოკალით, რომელსაც ''[[Made in Heaven]]'' ეწოდა, [[1995]] წელს, მომღერლის გარდაცვალებიდან ოთხი წლის შემდეგ გამოვიდა. იგი ძირითადად შედგენილი იყო [[1991]] წლის დემო-ჩანაწერებისგან (როგორიც არის „[[Too Much Love Will Kill You]]“ და „[[Heaven for Everyone]]“) და სხვა პერიოდების დარჩენილი სტუდიური მასალისგან. ამას დაემატა გადამუშავებული მასალა მეის, ტეილორისა და მერკურის სოლო-ალბომებიდან. ალბომი გამოსვლის დღეს მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტის სათავეებში. მსოფლიო მასშტაბით გაიყიდა მისი 20 მილიონი ასლი.<ref name=GUAR>Michaels, Sean (20 March 2008) [http://www.guardian.co.uk/music/2008/mar/20/news1 We will rock you - again] ''[[The Guardian]]'' წაკითხვის თარიღი January 16, 2011</ref><ref name="definitive2">{{citation|last=Jackson|first=Laura|year=2002|page=2|title=Queen: The Definitive Biography|place=London|publisher=Piatkus|isbn=9780749923174}}</ref> [[1997]] წელს Queen დაუბრუნდა სტუდიას და ჩაწერა „[[No-One but You (Only the Good Die Young)]]“, რომელიც დამატებითი სიმღერის სახით იმავე წელს კრებულზე ''[[Queen Rocks]]'' გამოჩნდა და ბრიტანეთის ჩარტში #13 ადგილზე მოხვდა.<ref>{{cite web|title=Queen: No-one But You/Tie Your Mother Down|publisher=Chart Stats|url=http://www.chartstats.com/songinfo.php?id=25965|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128220315/http://www.chartstats.com/songinfo.php?id=25965|archivedate=2011-11-28|accessdate=2011-03-08}}</ref> [[1997]] წელს ასევე შესრულდა სიმღერა „[[The Show Must Go On (Queen-ის სიმღერა)|The Show Must Go On]]“, [[ელტონ ჯონი]]სა და [[მორის ბეჟარი]]ს საბალეტო დასის მონაწილეობით. ეს იყო ჯგუფში ჯონ დიკონის უკანასკნელი გამოსვლა, რომელმაც გადაწყვიტა, Queen დაეტოვებინა. მიწვეული ვოკალისტების თანხლებით მეი და ტეილორი კვლავ ჩნდებოდნენ ერთად სხვადასხვა დაჯილდოებასა და საქველმოქმედო კონცერტებზე. ამ პერიოდში მათ ეწოდა ''Queen +'', რასაც ხოლმე ემატებოდა ამა თუ იმ მიწვეული შემსრულებლის სახელი. [[1998]] წელს დუეტი გამოჩნდა [[ლუჩანო პავაროტი]] შოუზე „[[Pavarotti and Friends]]“, სადაც შესრულდა „[[Too Much Love Will Kill You]]“. იტალიელ მომღერალ [[ცუკერო]]სთან ერთად მოგვიანებით შესრულდა „Radio Ga Ga“, „We Will Rock You“ და „We Are the Champions“. [[2003]] წელს ისინი კვლავ გამოვიდნენ პავაროტის ამ საქველმოქმედო შოუზე. სხვადასხვა დროს ''Queen +''-ის ქვეშ გაერთიანებულები იყვნენ ცნობილი მომღერლები. მაგალითია სიმღერის „We Are the Champions“ ვერსია, ჩაწერილი [[რობი უილიამსი]]ს მიერ.<ref name="RobbieWATC">{{cite web|title=Soundtrack for "A Knight's Tale"|url=http://www.imdb.com/title/tt0183790/soundtrack|publisher=Internet Movie Database}}</ref> [[1999]] წელს გამოჩნდა კრებული ''[[Greatest Hits III]]'', სიმღერის „Another One Bites the Dust“ [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპ]] ვერსიით, რომელიც [[უაიკლეფ ჟანი]]ს რემიქსს წარმოადგენს. კრებულში ასევე მოხვდა სიმღერების „Somebody to Love“ ([[ჯორჯ მაიკლი]]ს მონაწილეობით) და „The Show Must Go On“ ([[ელტონ ჯონი]]ს მონაწილეობით) საკონცერტო ვერსიები.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/music/artists/a0b77a10-ecff-4b84-b1f3-008391038d67 |title=Music – John Deacon |publisher=BBC |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100424051350/http://www.bbc.co.uk/music/artists/a0b77a10-ecff-4b84-b1f3-008391038d67 |archivedate=24 აპრილი 2010 }}</ref> იმ დროისათვის Queen-ის მიერ ჩანაწერების გაყიდულმა რაოდენობამ ჯგუფი აქცია [[The Beatles]]-ის შემდეგ ბრიტანეთში რიგით მეორე ყველაზე გაყიდვად მუსიკალურ კოლექტივად,<ref name="definitive2"/> აგრეთვე, [[2002]] წელს [[ჰოლივუდის დიდების ხეივანი|ჰოლივუდის დიდების ხეივანში]] გაიხსნა Queen-ის სახელობის ვარსკვლავი.<ref>[http://hwof.com/star/recording/queen/819 Queen: The Hollywood Walk of Fame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124175209/http://hwof.com/star/recording/queen/819 |date=2010-11-24 }} წაკითხვის თარიღი 5 February 2011</ref> === პროექტი Queen + Paul Rodgers (2004–09) === {{მთავარი|Queen + Paul Rodgers}} [[ფაილი:2005 Queen + Paul Rodgers.jpg|მინი|მარჯვნივ|230პქ|Queen [[პოლ როჯერსი]]ს მონაწილეობით, 2005 წლის ტური.]] [[2004]] წელს მეიმ და ტეილორმა გამოაცხადეს, რომ გაერთიანდებოდნენ დუეტის სახით და დაბრუნდებოდნენ [[2005]] წელს, ხოლო ვოკალისტის სახით მათ შეუერთდებოდა [[პოლ როჯერსი]], ჯგუფების [[Free (ჯგუფი)|Free]] და [[Bad Company]] ყოფილი წევრი. ბრაიან მეის საიტის თანახმად, როჯერსს ექნებოდა მხოლოდ მოწვეული შემსრულებლის სტატუსი და პროექტის სახელწოდება იქნებოდა „Queen + Paul Rodgers“, ანუ ეს არ ნიშნავდა მერკურის როჯერსით ჩანაცვლებას. ჯონ დიკონმა გადაწყვიტა, არ დაბრუნებულიყო.<ref name="bmcom_jdr">{{cite web|title=Queen News March 2006|publisher=brianmay.com|url=http://brianmay.com/queen/queennews/queennewsmar06c.html|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829024507/http://brianmay.com/queen/queennews/queennewsmar06c.html|archivedate=2013-08-29}}</ref> [[2005]]-[[2006]] წლებში პროექტს ჰქონდა წარმატებული [[Queen + Paul Rodgers Tour|მსოფლიო ტური]]. მისი პირველი ეტაპი გაიმართა ევროპაში, მეორე - იაპონიაში, ხოლო მესამე - [[2006]] წელს, აშშ-ში. [[2006]] წლის 15 აგვისტოს მეიმ თავის საიტზე გამოაქვეყნა განცხადება, რომ ამ თანამშრომლობის ფარგლებში, გასაიდუმლოებულ სტუდიაში ჩაიწერებოდა სტუდიური ალბომი.<ref>{{citation |last=May |first=Brian |date=15 August 2006 |title=USA Convention Story and Queen and Paul Rodgers Heading Towards a Studio Assignation |url=http://brianmay.com/brian/brianssb/brianssbaug06a.html |accessdate=8 მარტი 2011 |archiveurl=https://archive.today/20120524213012/http://brianmay.com/brian/brianssb/brianssbaug06a.html%2306#06 |archivedate=24 მაისი 2012 }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120524213012/http://brianmay.com/brian/brianssb/brianssbaug06a.html%2306 |date=24 მაისი 2012 }}</ref> [[2008]] წლის 12 სექტემბერს ევროპაში გაყიდვაში გამოვიდა ამ შემოქმედებითი გაერთიანების შედეგი, ალბომი ''[[The Cosmos Rocks]]''. აშშ-ში იგი [[2008]] წლის 28 ოქტომბერს გამოიცა.<ref name=GUAR/> ამას მოჰყვა კიდევ ერთი ევროპული ტური, რომელიც [[ხარკოვი]]ს თავისუფლების მოედანზე 350.000 უკრაინელი მსმენელის თანდასწრებით დაიწყო.<ref name="QANDPR">[http://www.dailyrecord.co.uk/competitions/2009/06/18/win-queen-paul-rodgers-live-in-ukraine-dvds-86908-21450854/ Queen & Paul Rodgers - Live In Ukraine DVDs!] ''[[Daily Record (Scotland)|The Daily Record]]'' წაკითხვის თარიღი 24 January 2011</ref> უკრაინული შოუ მოგვიანებით გამოვიდა [[DVD]] დისკზე [[Live in Ukraine]].<ref name=QANDPR/> ოფიციალურად Queen-ისა და პოლ როჯერსის თანამშრომლობა დასრულდა [[2009]] წლის 12 მაისა, თუმცა როჯერსმა არ გამორიცხა მომავალში მათი კიდევ ერთხელ გაერთიანება.<ref>{{cite web|url=http://www.idiomag.com/peek/81670/queen|title=Paul Rodgers, Queen Split: “It Was Never a Permanent Arrangement”|accessdate=14 May 2009|date=13 May 2009|publisher=[[idiomag]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.idiomag.com/peek/81817/queen|title=Queen and Paul Rodgers split|accessdate=14 May 2009|date=14 May 2009|publisher=[[idiomag]]}}</ref> === EMI-ს დატოვება, 40 წლის იუბილე, Queen + ადამ ლამბერტი და ახალი ალბომი ფრედის ვოკალით (2009–დღემდე) === [[2009]] წლის 20 მაისს მეი და ტეილორი გამოვიდნენ შოუს [[American Idol]] ეთერში, სადაც გამარჯვებულ კრის ალენთან და მონაწილე ადამ ლამბერტთან ერთად შეასრულეს „We Are the Champions“.<ref>{{cite web |last=Kaufman |first=Gil |url=http://www.mtv.com/news/articles/1611896/20090520/queen.jhtml |title=Kris Allen, Adam Lambert Tear Up Queen's 'We Are The Champions' – News Story &#124; Music, Celebrity, Artist News &#124; MTV News |publisher=Mtv.com |date=20 May 2009 |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100401155919/http://www.mtv.com/news/articles/1611896/20090520/queen.jhtml |archivedate=1 აპრილი 2010 }}</ref> [[2009]] წლის შუა თვეებში, მას შემდეგ, რაც ოფიციალურად დასრულდა პროექტის [[Queen + Paul Rodgers]] არსებობა, Queen-ის ოფიციალურმა გვერდმა გამოაცხადა კრებულის ''[[Absolute Greatest]]'' გამოსვლის შესახებ. იგი 16 ნოემბერს გამოვიდა და ბრიტანეთის ჩარტის #3 პოზიციაზე მოხვდა. მასში შეტანილია Queen-ის მთლიანი კარიერის მიმოხილვა 20 ჰიტის სახით, კომპაქტ დისკებსა და გრამფირფიტებზე. გამოცემამდე საიტზე გაიმართა კონკურსი მომავალ დისკში შემავალი სიმღერების გამოცნობაზე. [[2009]] წლის 30 ოქტომბერს მეიმ საკუთარ გვერდზე გამოაქვეყნა განცხადება<ref>{{cite web|url=http://www.brianmay.com/whatsnew.html|title=WHAT'S NEW|author=Brian May|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704110405/http://brianmay.com/whatsnew.html|archivedate=2008-07-04}}</ref>, რომელშიც საუბრობდა, რომ [[2010]] წლისათვის Queen-ის გამოსვლები დაგეგმილი არ არის, მაგრამ რაღაც გამოსვლის შესაძლებლობა არსებობს. მეიმ გაუსვა ხაზი შემდეგ ფაქტს: „ყველაზე მეტად საუბრობენ იმაზე, როდის დავუკრავთ Queen-ის სახით. ამჟამად, ამ ჭორების მიუხედავად, [[2010]] წელს ტურის გეგმები არ გვაქვს. კარგი ამბავი ის არის, რომ როჯერი და მე პირად და პროფესიონალურ ურთიერთობებში უფრო ახლოს ვართ და ყველა ასეთი იდეა დიდი სიფრთხილით განიხილება. მუსიკა არასოდეს არის ჩვენგან შორს. ამ წამს უკვე არსებობს აშშ-ში ერთადერთი გამოსვლის შესახებ შემოთავაზება. დაგვრჩა, გადავწყვიტოთ, გადავდგამთ თუ არა ასეთ ნაბიჯს. ყოველდღე კარი ღიაა და ყოველდღე, ალბათ, იმაზე უფრო მეტად, ვიდრე ადრე, კონტაქტი გვაქვს გარე სამყაროსთან. ეს არის როკ-მუსიკასა და „ბიზნესში“ საოცარი გარდატეხის დრო. კარგია, რომ პულსი კვლავ ჟღერს.“ [[2009]] წლის 15 ნოემბერს მეიმ და ტეილორმა ბრიტანული შოუს ''[[The X Factor (გაერთიანებული სამეფო)|The X Factor]]'' ეთერში ფინალისტებთან ერთად „Bohemian Rhapsody“ შეასრულეს.<ref name = xfactoruk>{{cite news | url = http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/film-tv/news/x-factor-twins-john-and-edward-in-final-six-14563848.html | title = X Factor twins John and Edward in final six | newspaper = Belfast Telegraph | date = 16 November 2009 | accessdate = 16 November 2009}}</ref> [[2010]] წლის 7 მაისს მეიმ და ტეილორმა განაცხადეს, რომ თითქმის 40-წლიანი თანამშრომლობის შემდეგ ლეიბლთან [[EMI]] თანამშრომლობა დაასრულეს.<ref>{{cite news | url = http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article7141990.ece | title = Can EMI pick up the pieces? | date = 2 June 2010 | last = Paphides | first = Pete | newspaper = The Times | location = London | accessdate = 27 June 2010 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110615183306/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article7141990.ece | archivedate = 15 ივნისი 2011 }}</ref> 20 აგვისტოს ჯიმ ბიჩმა, Queen-ის მენეჯერმა, გამოაქვეყნა შემდეგი შინაარსის წერილი:<ref>{{cite web |url=http://www.brianmay.com/queen/queennews/queennewsaug10.html |title=Queen News August 2010 |publisher=Brianmay.com |date= |accessdate=2010-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181115211003/https://www.brianmay.com/queen/queennews/queennewsaug10.html |archivedate=2018-11-15 }}</ref> {{ციტატა|ზოგიერთმა უკვე წაიკითხა ინტერნეტში იმის შესახებ, რომ Queen იცვლის მუსიკალურ ლეიბლს, ამიტომ მსურდა, მეცნობებინა თქვენთვის, რომ ხელი კომპანიასთან Universal Music ახალ კონტრაქტს მოვაწერეთ. შემდეგ თვეებში ამის შესახებ უფრო ვრცლად გაცნობებთ. ამასთან, გვსურს, მადლობა გადავუხადოთ [[EMI]]-ს გუნდს მათ მიერ გაწეული სამუშაოსათვის, მრავალი წარმატებისათვის და მოგონებებისათვის და რა თქმა უნდა, კვლავ იმედი გვაქვს [[EMI Music Publishing]]-თან თანამშრომლობის, რომელიც ზრუნავს სიმღერების საავტორო უფლებებზე. შემდეგ წელს ვიწყებთ თანამშრომლობას ახალ კომპანიასთან, რათა ავღნიშნოთ Queen-ის დაარსებიდან 40 წლისთავი და შემდეგი სამი თვის მანძილზე ამის შესახებ ვრცლად შეგატყობინებთ. როგორც ბრაიანმა უკვე განაცხადა, Queen-ის შემდგომ გეგმებში შედის ’სტუდია, კომპიუტერები და საკონცერტო მუშაობა’.}} გადაცემაში Hardtalk [[2010]] წლის 22 სექტემბერს საუბრისას ბრაიანმა განაცხადა, რომ ჯგუფმა ასევე კონტრაქტი გააფორმა ლეიბლთან [[Island Records]], რომელიც Universal-ის ფილიალია.<ref>{{cite web|author=|url=http://www.youtube.com/watch?v=GC_DPjh6gWA |title=Hardtalk Interview Part 1 |publisher=Youtube.com |date= |accessdate=2010-12-20}}</ref><ref>{{cite web|author= |url=http://www.youtube.com/watch?v=MZ4eeS5D8dc |title=Hardtalk Interview Part 2 |publisher=Youtube.com |date= |accessdate=2010-12-20}}</ref> პირველად [[1980]]-იანი წლების შემდეგ, Queen-ის მუსიკალურ კატალოგს მსოფლიო მასშტაბით იგივე დისტრიბუტორი ეყოლება, რაც აშშ-ში. [[Hollywood Records]] (რომელსაც გამოცემული აქვს ჯგუფის ალბომების რემასტერინგები) ამჟამად ასევე Universal-ის მფლობელობაშია. 2011 წლის 14 მარტს, ჯგუფის 40 წლიან იუბილეზე, Queen-ის პირველი ხუთი ალბომი გამოვიდა ბრიტანეთსა და სხვა ტერიტორიებზე, რემასტერების სახით (აშშ ვერსიები გამოიცა 17 მაისს).<ref>{{cite web|url=http://www.queenonline.com/en/news-archive/first-five-albums-re-released-today/|title=First Five Albums Re–Released Today!|accessdate=25 May 2011|date=14 March 2011|publisher=Queen}}</ref> მეორე ტალღა გამოვიდა 27 ივნისს, ხოლო აშშ-სა და კანადაში - 27 სექტემბერს.<ref>{{cite web|url=http://www.queenonline.com/en/news-archive/press-release-second-five-albums-re-issued-13th-june/|title=Press Release: Second Five Albums Re-Issued on 27th&nbsp;June|accessdate=25 May 2011|date=5 April 2011|publisher=Queen}}</ref><ref>{{cite web|author=queen, official, Freddie Mercury, Brian May, Roger Taylor, John Deacon |url=http://www.queenonline.com/en/news-archive/second-set-re-issues-uk-pre-order-links/ |title=Second Set of Re-issues: Out This Week! |publisher=Queenonline.com |date=}}</ref> უკანასკნელი ხუთი სტუდიური ალბომი ბრიტანეთში ხელახლა გამოიცა 5 სექტემბერს.<ref>{{cite web|title=Press Release: Final Five Albums Re-Issued On 5th September|url=http://www.queenonline.com/en/news-archive/press-release-final-five-albums-re-issued-5th-september/|publisher=Queen|accessdate=22 July 2011}}</ref> 2011 წლის მაისში [[Jane's Addiction]]-ის ვოკალისტმა [[პერი ფარელი|პერი ფარელმა]] ახსენა, რომ Queen-ს სურდა [[კრის ჩეინი]]ს, ჯგუფის ყოფილი ბასისტის მიწვევა. ფარელი „ფარელი Queen-ს უნდა მოვარიდო, სანამ დაკავებულები ვართ. მერე კი წაიყვანონ.“ <ref>{{cite web|url=http://www.spinnermusic.co.uk/2011/05/20/perry-farrell-janes-addiction-dave-sitek-queen|title=Perry Farrell Battles Queen for a Bassist, Plots Dream Lineup for Lollapalooza 2012|publisher=Spinner|accessdate=2014-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110528054136/http://www.spinnermusic.co.uk/2011/05/20/perry-farrell-janes-addiction-dave-sitek-queen|archivedate=2011-05-28}}</ref> იმავე თვეში პოლ როჯერსმა გამოხატა ვარაუდი, რომ მომავალში Queen-თან ერთად კვლავ იმოგზაურებდა.<ref>{{cite web |url=http://www.queenzone.com/news/paul-rodgers-to-tour-with-queen-again.aspx |title=Paul Rodgers to tour with Queen again? |publisher=Queenzone.com |date=31 May 2011 |accessdate=27 მაისი 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604215559/http://www.queenzone.com/news/paul-rodgers-to-tour-with-queen-again.aspx |archivedate=4 ივნისი 2011 }}</ref> 2011 წლის [[Broadcast Music, Incorporated]]-ის (BMI) დაჯილდოებაზე, 4 ოქტომბერს, ჯგუფმა მიიღო BMI-ს ხატის სიმბოლოს ჯილდო, აშშ-ის ეთერში როტაციისთვის.<ref>{{cite web|url=http://www.nme.com/news/queen/59624 |title=Queen take the Icon prize at BMI Awards |publisher=Nme.com |date=5 October 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bmi.com/news/entry/553017 |title=Queen, the Script, Andrew Frampton, Fraser T. Smith & more honored at 2011 BMI London Awards |publisher=Bmi.com |date=4 October 2011}}</ref> 2011 წლის 6 ნოემბერს [[2011 წლის MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება]]ზე Queen-ს [[კეტი პერი]]ს წარდგენის შემდეგ მსოფლიო სიმბოლოს ჯილდო გადაეცა.<ref name="EMA"/> ცერემონია დასრულდა Queen-ის გამოსვლით, [[ადამ ლამბერტი]]ს მიერ სიმღერების „The Show Must Go On“, „We Will Rock You“ და „We Are the Champions“ ვოკალური შესრულებით.<ref name="EMA">{{cite web |author=Source: Penny Newton |url=http://www.mtv.com.au/news/61c139e8-katy-perry-adam-lambert-honour-queen/ |title=Katy and Adam Honour Queen |publisher=Mtv.com.au |date=6 November 2011 |accessdate=27 მაისი 2014 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8sMfQ8v?url=http://www.mtv.com.au/news/61c139e8-katy-perry-adam-lambert-honour-queen/ |archivedate=3 ოქტომბერი 2012 }}</ref> ამ თანამშრომლობამ მიიღო მსმენელებისა და კრიტიკოსების დადებითი შეფასება, რასაც მოჰყვა მომავალი ერთობლივი პროექტების ვარაუდი.<ref name="Sonisphere"/> 25 და 26 აპრილს მეი და ტეილორი გამოვიდნენ ''[[American Idol (სეზონი 11)|American Idol]]''-ის მე-11 სერიაში, [[Nokia Theatre L.A. Live|Nokia-ს თეატრში]] ([[ლოს-ანჯელესი]]) და შეასრულეს Queen-ის პოპური შოუს ექვს ფინალისტთან ერთად. მეორე დღეს მათ ჯგუფთან Queen Extravaganza ერთად დაუკრეს „[[Somebody to Love (Queen-ის სიმღერა)|Somebody to Love]]“.<ref>{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/music/videos/the-queen-extravaganza-somebody-to-love-on-american-idol-20120427 |title=The Queen Extravaganza: 'Somebody to Love' on American Idol |publisher=Rollingstone.com |date=27 April 2012}}</ref> დაგეგმილი იყო, რომ ჯგუფი [[Sonisphere]]-ზე 2012 წლის 7 ივლისს, ლამბერტთან ერთად გამოვიდოდა,<ref>{{cite web |url=http://sonisphere.co.uk/news/queen-adam-lambert/ |title=Queen + Adam Lambert = Saturday night partytime |publisher=Sonisphere.co.uk |date= |accessdate=2014-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120221200049/http://sonisphere.co.uk/news/queen-adam-lambert/ |archivedate=2012-02-21 }}</ref> მაგრამ ფესტივალი იმ წელს გაუქმდა.<ref name="Cancelled">{{cite web|url=http://sonisphere.co.uk/news/sonisphere-knebworth-is-cancelled/|title=Sonisphere festival cancelled|accessdate=29 March 2012|work=sonisphere|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120331010710/http://sonisphere.co.uk/news/sonisphere-knebworth-is-cancelled/|archivedate=31 მარტი 2012}}</ref> ბრაიანი: „ეს მნიშვნელოვანი პასუხისმგებლობაა, დარწმუნებული ვარ, ფრედის მოეწონებოდა ადამი.“ <ref name="Sonisphere">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/17100301 |title=Adam Lambert to perform with Queen at Sonisphere |publisher=Bbc.co.uk |date=20 February 2012}}</ref> Queen-მა გამოხატა უკმაყოფილება ფესტივალის გაუქმებით და გამოაქვეყნა განცხადება სხვა საკონცერტო ადგილის ძიების შესახებ.<ref name="queenstate">{{cite web|author=queen, official, Freddie Mercury, Brian May, Roger Taylor, John Deacon |url=http://www.queenonline.com/en/news-archive/sonisphere-statement/ |title=Sonisphere – Statement from Queen |publisher=Queenonline.com |date=}}</ref> მოგვიანებით ცნობილი გახდა, რომ იგი ლამბერტთან ერთად [[Hammersmith Apollo]]-ში (ლონდონი), 2012 წლის 11 და 12 ივლისს გამოვიდოდა.<ref>{{cite news|url=http://www.queenonline.com/en/news-archive/press-release-queen-play-hammersmith/|title=Press Release: Queen To Play Hammersmith|date=12 April 2012|accessdate=12 April 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/497064/queen-adam-lambert-playing-four-shows-this-summer |title=Queen + Adam Lambert Playing Four Shows This Summer |publisher=Billboard.com |date=}}</ref> ბილეთები ორივე შოუზე გაიყიდა რეალიზაციიდან 24 საათის განმავლობაში.<ref>{{cite news|url= http://www.queenonline.com/en/news-archive/queen-adam-lambert-hammersmith-shows-general-sale-now/|title=Queen + Adam Lambert Hammersmith Shows – SOLD OUT|date=19 April 2012|accessdate=19 April 2012}}</ref> მესამე კონცერტი დაიგეგმა 14 ივლისს. 30 ივნისს Queen და ლამბერტი გამოვიდნენ [[კიევი|კიევში]] (უკრაინა), კონცერტზე, რომელზეც აგრეთვე [[ელტონ ჯონი]] გამოდიოდა. მისი შემოსავალი ელენე პინჩუკის მიერ შიდსთან ბრძოლის ფონდს მოხმარდა.<ref>{{cite web|url=http://ultimateclassicrock.com/queen-rock-kiev-with-adam-lambert/ |title=Queen Rock Kiev With Adam Lambert |publisher=Ultimateclassicrock.com |date=1 July 2012}}</ref> ლამბერტის მონაწილეობით ჯგუფი აგრეთვე 2012 წლის 3 ივლისს [[მოსკოვი]]ს [[ოლიმპიური სტადიონი (მოსკოვი)|ოლიმპიურ სტადიონზე]] გამოვიდა,<ref>{{cite news|url=http://queenonline.com/en/news-archive/press-release-queen-adam-lambert-will-rock-moscow/|title=Press Release: Queen + Adam Lambert Will Rock Moscow|date=28 February 2012|accessdate=3 March 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://content.usatoday.com/communities/idolchatter/post/2012/02/adam-lambert-has-second-show-with-queen/1 |title=Adam Lambert has second show with Queen |publisher=Content.usatoday.com |date=28 February 2012}}</ref> ხოლო 2012 წლის 7 ივლისს გამარტა კონცერტი [[ვროცლავი|ვროცლავში]] (პოლონეთი).<ref>{{cite news|url=http://queenonline.com/en/news-archive/press-release-queen-adam-lambert-announce-poland-show/|title=Press Release: Queen + Adam Lambert Announce Poland Show|date=27 April 2012|accessdate=30 April 2012}}</ref> 2012 წლის 12 აგვისტოს Queen გამოვიდა [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2012|ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები]]ს დახურვაზე, ლონდონში.<ref>{{cite web|url=http://www.capitalfm.com/artists/jessie-j/news/queen-olympics-closing-ceremony/ |title=Olympics Closing Ceremony: Jessie J Joins Queen For 'We Will Rock You' Performance |publisher=Capitalfm.com |date=12 August 2012}}</ref> ოლიმპიურ სტადიონზე გამოსვლას ახლდა ფრედი მერკურის პროექცია. გაიჟღერა მისმა ცნობილმა შეძახილმა.<ref name="Olympics2012"/> ამას მოჰყვა მეის მიერ „[[Brighton Rock (სიმღერა)|Brighton Rock]]-ის“ შესრულება, შემდეგ კი, [[ჯესი ჯეი]]სთან ერთად შესრულდა „We Will Rock You“.<ref name="Olympics2012">{{cite news|last=Rees |first=Jasper |url=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-19195421 |title=Olympics closing ceremony: A long goodbye to the Games |publisher=Bbc.co.uk |date=13 August 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/9472447/Record-TV-audience-for-Olympics-closing-ceremony.html |title=Record TV audience for Olympics Closing ceremony |publisher=Telegraph.co.uk |date=13 August 2012 |accessdate=22 September 2013 |first=Rosa |last=Silverman}}</ref> 2013 წლის 20 სექტემბერს Queen და ადამ ლამბერტი გამოვიდნენ [[iHeartRadio-ს მუსიკალური ფესტივალი]]ს ფარგლებში, ლას-ვეგასში.<ref>[http://www.cbsnews.com/news/lineup-announced-for-the-2013-iheartradio-festival/ "Lineup announced for the 2013 iHeartRadio festival"]. CBS News. Retrieved 4 January 2014</ref> 2014 წლის 6 მარტს ჯგუფისგან ''[[Good Morning America]]''-ს ეთერში ცნობილი გახდა, რომ 2014 წლის ზაფხულში პროექტი ადამ ლამბერტის მონაწილეობით იმოგზაურებდა ჩრდილოეთ ამერიკული ტურნეთი.<ref>http://www.rollingstone.com/music/news/queen-and-adam-lambert-to-reunite-for-summer-tour-20140306</ref><ref>http://www.billboard.com/articles/news/5930117/queen-adam-lambert-announce-summer-tour</ref> 2014 წლის აგვისტო/სექტემბრისთვის აგრეთვე დაიგეგმა ტურნე ავსტრალიაში.<ref>http://www.smh.com.au/entertainment/music/queen-australian-tour-announced-with-best-freddie-mercury-replacement-20140520-zrhls.html</ref> 2011 წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა, რომ Queen გამოსცემდა ახალ ალბომს, შედგენილს მთლიანად მერკურის დაკარგული დემო ვერსიების მიხედვით.<ref name="Demos">{{cite web | url = http://www.nme.com/news/queen/60045 | title = Queen announce plans for new album of lost demos featuring Freddie Mercury | work = nme.com | date = 27 October 2011 | accessdate =13 November 2011}}</ref> ბრაიან მეიმ დაადასტურა რომ ტეილორთან ერთად მუშაობდა ჯგუფის ძელი მასალის დამუშავებაზე, რათა მომავალი ალბომისთვის გამოუცემელი სიმღერები მოემზადებინა.<ref name="Demos"/> მისგან აგრეთვე ცნობილი გახდა, 2012 წელს გამოიცემოდა ფრედის და [[მაიკლ ჯექსონი]]ს მონაწილეობით ჩაწერილი დუეტების სერია.<ref>{{cite web| url = http://www.nme.com/news/queen/60351 | title = Queen set to release Freddie Mercury and Michael Jackson duets in 2012 | work = nme.com | date = 11 November 2011 | accessdate =13 November 2011}}</ref> 2014 წელს ცნობილი გახდა ალბომის სათაური - ''[[Queen Forever]]''. მისი გამოცემა დაიგეგმა წლის ბოლოსთვის.<ref name="queenforever">[http://www.youtube.com/watch?v=D64gye_HTXw&feature=player_detailpage#t=661 Brian May - BBC Wales Interview], Retrieved 24 May 2014 .</ref> == ოსტატობა == === მუსიკალური სტილი === ჯგუფის მუსიკაზე გავლენა მოახდინეს მისმა წინამორბედებმა ბრიტანულ როკში, როგორებიც იყვნენ [[პინკ ფლოიდი]], [[The Beatles]], [[როლინგ სტოუნზი]], [[The Who]], [[დევიდ ბოუი]] და [[ლედ ზეპელინი]]. Queen-ის მიერ შექმნილი მუსიკა სხვადასხვა მუსიკალური ჟანრიდან მომდინარეობს. ასეთებია [[პროგრესული როკი]]<ref>http://www.allmusic.com/artist/p5205</ref>, [[მძიმე მეტალი]], [[გლემ როკი]], [[პოპ-როკი]], [[დისკო]]<ref>http://www.allmusic.com/album/r687305</ref>, [[ბლუზ როკი]] და [[ფსიქოდელიური როკი]].<ref>{{Cite web |url=http://rollingstone.com/artists/queen/albums/album/115705/review/5944434/sheer_heart_attack |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2011-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070630010010/http://www.queencuttings.com/cod/ClassicRock_oct2006.html |archivedate=2007-06-30 }}</ref> მათ მუსიკაში ასევე შეიმჩნევა როკისგან დამოუკიდებელი ჟანრების გავლენა, როგორიც არის [[რეგტაიმი]], [[ოპერა]], [[გოსპელი]], [[ვოდევილი]] და [[ხალხური მუსიკა]]. ბგერითი ექსპერიმენტები ასევე ფიგურირებს Queen-ის სიმღერებში. ჯგუფის მუსიკის გამორჩეული ნიშანია ვოკალური ჰარმონიები, მიღებული მეის, ტეილორისა და მერკურის ვოკალების გაერთიანებით, რაც კარგად შეიმჩნევა ალბომებზე ''A Night at the Opera'' და ''A Day at the Races''. ამ ჟღერადობის შექმნაში წვლილი მიუძღვის მათ ყოფილ პროდიუსერ როი თომას ბეიკერსაც, ისევე როგორც ხმის ინჟინერ მაიკ სტოუნს. ვოკალური ჰარმონიების გარდა, Queen ცნობილია ვოკალის მრავალტრეკიანი გამრავლებით, რითაც ჩანაწერებზე იქმნება გუნდის შთაბეჭდილება. მაგალითად, ბრაიან მეის თანახმად, სიმღერაში „Bohemian Rhapsody“ შექმნილია 180 ვოკალიანი ჰარმონია.<ref>{{citation|last=Black|first=Johnny|date=February/March 2002|title=The Greatest Songs Ever! Bohemian Rhapsody|periodical=Blender|url=http://blender.com/guide/articles.aspx?id=256|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070202165358/http://blender.com/guide/articles.aspx?id=256|archivedate=2007-02-02}}</ref> Queen-ის მრავალი სიმღერა დაიწერა ისე, რათა შემდგომში მსმენელისთვის კონცერტზეც ადვილი სამღერი ყოფილიყო - ასეთებია „We Will Rock You“ და „We Are the Champions“.<ref>{{citation|title=News of the World|url=http://queen.musichall.cz/en/albums/news-of-the-world.html}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718181158/http://queen.musichall.cz/en/albums/news-of-the-world.html |date=2011-07-18 }}</ref> === გავლენა === ითვლება, რომ Queen-მა შეიტანა მნიშვნელოვანი წვლილი [[მძიმე როკი]]სა<ref>{{cite web |url=http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/62188/episode_wildcard.jhtml?wildcard=/shows/dynamic/includes/wildcards/the_greatest/hardrock_list_full.jhtml&event_id=862769&start=81 |title=VH1 – 100 Greatest Artists of Hard Rock |publisher=Vh1.com |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090316200949/http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/62188/episode_wildcard.jhtml?wildcard=%2Fshows%2Fdynamic%2Fincludes%2Fwildcards%2Fthe_greatest%2Fhardrock_list_full.jhtml&event_id=862769&start=81 |archivedate=16 მარტი 2009 }}</ref> და [[მძიმე მეტალი]]ს განვითარებაში.<ref name="rollingstone.com">[http://www.rollingstone.com/artists/queen/albums/album/199416/review/5942941/queen_1st_lp Queen, first non-blues based heavy metal band] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429035915/http://www.rollingstone.com/artists/queen/albums/album/199416/review/5942941/queen_1st_lp |date=2007-04-29 }} (''Rolling Stone'', Dec 1973)</ref> ამას ხაზს უსვამს ბევრი სხვა მუსიკოსის მიერ Queen-ის, როგორც საკუთარი შთაგონების წყაროდ მითითება. უფრო მეტ ყურადღებას იქცევს ის, რომ ეს შემსრულებლები სხვადასხვა მუსიკალური ჟანრების და ქვეყნების წარმომადგენლები არიან. Queen-ს, როგორც გავლენის წყაროს, აღნიშნავდნენ: [[Anthrax (ჯგუფი)|Anthrax]],<ref name="MP3 David Lee Roth interview">{{cite web |url=http://www.brianmay.com/downloads/DLR240106HiEDcmb.mp3 |title=MP3 David Lee Roth Queen review |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171217095217/https://www.brianmay.com/downloads/DLR240106HiEDcmb.mp3 |archivedate=17 დეკემბერი 2017 }}</ref> [[Ben Folds Five]],<ref>{{citation|last=Kurutz|first=Steve|title=Ben Folds Five|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p359896|pure_url=yes}}}}</ref> [[ნირვანა (ჯგუფი)|ნირვანა]], [[დეფ ლეპარდი]],<ref>{{citation|last=ერლეუაინი|first=სტივენ თომას|title=Def Leppard|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p4062|pure_url=yes}}}}</ref> [[Dream Theater]],<ref>{{cite web | title = Dream Theater – The Official Site | url = http://www.dreamtheater.net/disco_guests.php?s=dragon_attack | accessdate = 2011-03-08 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100920054827/http://dreamtheater.net/disco_guests.php?s=dragon_attack | archivedate = 2010-09-20 }}</ref> [[Extreme (ჯგუფი)|Extreme]],<ref>{{citation|last=ერლეუაინი|first=სტივენ თომას|last2=Prato|first2=Greg|title=Extreme|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p4215|pure_url=yes}}}}</ref> [[Trivium (ჯგუფი)|Trivium]],<ref>{{citation|url=http://www.trivium.org/board_posts/matthew-kiichi-heafy|title=დაარქივებული ასლი|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130517131948/http://www.trivium.org/board_posts/matthew-kiichi-heafy|archivedate=2013-05-17}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130517131948/http://www.trivium.org/board_posts/matthew-kiichi-heafy |date=2013-05-17 }}</ref> [[Foo Fighters]], [[Franz Ferdinand]],<ref>{{cite web | title = Franz Ferdinand – Queen Myth Prompted Franz Ferdinand to Go Backwards | url = http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/story/queen-myth-prompted-franz-ferdinand-to-go-backwards | accessdate = 2011-03-08 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20241127214113/http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/story/queen-myth-prompted-franz-ferdinand-to-go-backwards | archivedate = 2024-11-27 }}</ref> [[ჯორჯ მაიკლი]],<ref>{{cite web |title = The Legend |url = http://www.mercury-and-queen.com/legend.htm}}</ref> [[გრინ დეი]], [[Guns N' Roses]],<ref>{{citation|last=ერლეუაინი|first=სტივენ თომას|last2=Prato|first2=Greg|title=Guns N' Roses|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p4416|pure_url=yes}}}}</ref> [[Helloween]],<ref>[http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=9892 Helloween cover Queen's song 'Sheer Heart Attack' of 'News of the World' album] (Blabbermouth Helloween bassist interview)</ref> [[აირონ მეიდენი]],<ref name="queencuttings.com">[http://www.queencuttings.com/cod/ClassicRock_oct2006.html Queen, 50 greatest songs as voted for by Maiden, Priest, Kiss, etc.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630010010/http://www.queencuttings.com/cod/ClassicRock_oct2006.html |date=2007-06-30 }} (Classic Rock magazine-Queen tribute)</ref><ref>{{citation|title="Bri's Soapbox" June&nbsp;26th|url=http://www.brianmay.com/brian/brianssb/brianssb.html}}</ref> [[Kansas (ჯგუფი)|Kansas]],<ref>{{citation|last=Ankeny|first=Jason|title=Kansas|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p4655|pure_url=yes}}}}</ref> [[კეტი პერი]],<ref>Leahey, Andrew ''[http://www.allmusic.com/artist/katy-perry-p1010533 Katy Perry]'' ''Allmusic'' წაკითხვის თარიღი January 25, 2011</ref> [[კინი]],<ref>{{cite web|url=http://www.keaneshaped.co.uk/faq/#influences|title=Keane's influences|publisher=www.keaneshaped.co.uk|access-date=2011-03-08|archive-date=2012-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120327124312/http://www.keaneshaped.co.uk/faq/#influences}}</ref> [[ლედი გაგა]],<ref>{{Cite news|url=http://www.thefreelibrary.com/THE+FEAR+FACTOR%3B+Lady+Gaga+used+tough+times+as+inspiration+for+her...-a0213005824|last=Dingwall|first=John|title=The Fear Factor; Lady Gaga used tough times as inspiration for her new album|work=[[Daily Record (Scotland)|Daily Record]]|pages=48–49|date=2009-11-27|accessdate=2011-01-25}}</ref> [[Manic Street Preachers]],<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/music/sites/manicstreetpreachers/pages/interview_2005.shtml|title=MSP BBC interview|publisher=www.bbc.co.uk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050312202247/http://www.bbc.co.uk/wales/music/sites/manicstreetpreachers/pages/interview_2005.shtml|archivedate=2005-03-12|accessdate=2011-03-08}}</ref> [[მეტალიკა]],<ref>{{citation|last=ერლეუაინი|first=სტივენ თომას|last2=Prato|first2=Greg|title=Metallica|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p4906|pure_url=yes}}}}</ref> [[მიკა (მომღერალი)|მიკა]],<ref>{{citation|last=Jones|first=Emma|date=5 January 2007 |title=Mika|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6231243.stm}}</ref> [[მიუზი]],<ref>{{cite web |author=Jonathan Fisher |url=http://drownedinsound.com/news/916414 |title=Muse talk to DiS: new album, Western films and WIN! WIN! WIN! / Music News // Drowned In Sound |publisher=Drownedinsound.com |date=17 June 2006 |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100610071715/http://drownedinsound.com/news/916414 |archivedate=10 ივნისი 2010 }}</ref> [[My Chemical Romance]],<ref>Leahey, Andrew ''[http://www.allmusic.com/artist/my-chemical-romance-p533805 My Chemical Romance]'' ''Allmusic'' წაკითხვის თარიღი 24 January 2011</ref> [[Panic! at the Disco|Panic at the Disco]],<ref>{{cite web| title = Allmusic (((Queen > Overview)) | citation | last name = ერლეუაინი | first name = სტივენ თომას | url = {{Allmusic|class=artist|id=p5205|pure_url=yes}}}}</ref> [[Queensrÿche]],<ref>{{cite news | title = Queensryche|AllMusic | url = {{Allmusic|class=artist|id=queensrche-p5206|pure_url=yes}}}}</ref> [[Radiohead]],<ref>{{cite news | url = http://www.guardian.co.uk/music/2006/jun/18/9 | title = All messed up | newspaper = The Guardian | location = London | date = 18 June 2006}}</ref> [[რობი უილიამსი]],<ref>{{cite web | title = Robbie Williams came close to becoming Queen lead singer| url= http://www.femalefirst.co.uk/celebrity/Robbie+Williams-3016.html}}</ref> [[ტრენტ რეზნორი]],<ref>{{cite news | url = http://www.theninhotline.net/archives/articles/xart2a.shtml | title = Nine Inches Of Love | newspaper = TheNINHotline.com | location = Internet | date = March 1992 | access-date = 2011-03-08 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100323084050/http://www.theninhotline.net/archives/articles/xart2a.shtml | archivedate = 2010-03-23 }}</ref> [[სტივ ვაი]],<ref>{{cite news | title = Steve Vai AllMusic | url = {{Allmusic|class=artist|id=steve-vai-p5736|pure_url=yes}}}}</ref> [[Sum 41]],<ref>[{{Allmusic|class=album|id=r782664|pure_url=yes}} allmusic.com]</ref> [[Styx (ჯგუფი)|Styx]],<ref>{{citation|last=Prato|first=Greg|title=Styx|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p5550|pure_url=yes}}}}</ref> [[The Flaming Lips]],<ref>{{cite web|url=http://videosift.com/video/The-Flaming-Lips-Bohemian-Rhapsody-Live |title=The Flaming Lips - Bohemian Rhapsody (Live) • VideoSift: Online Video *Quality Control |publisher=Videosift.com |date=2010-11-01 |accessdate=2010-11-07}}</ref> [[The Killers]] და [[The Smashing Pumpkins]].<ref>{{citation|last=ერლეუაინი|first=სტივენ თომას|last2=Prato|first2=Greg|title=The Smashing Pumpkins|publisher=Allmusic|url={{Allmusic|class=artist|id=p5462|pure_url=yes}}}}</ref><ref>{{citation|date=14 August 1993|title=Rebellious Jukebox|periodical=Melody Maker|url=http://starla.org/articles/maker.htm}}</ref> [[შვედები|შვედი]] გიტარისტი [[ინგვი მალმსტინი]] Queen-ზე საუბრობდა, როგორც [[ნეო-კლასიკური მეტალი|ნეო-კლასიკურ მეტალზე]] გავლენის მქონე კოლექტივზე.<ref>{{citation|title=Yngwie Malmsteen|publisher=Metal Storm|url=http://www.metalstorm.ee/bands/bandmember.php?member_id=850}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927204233/http://www.metalstorm.ee/bands/bandmember.php?member_id=850 |date=2007-09-27 }}</ref> ჯგუფმა [[მეტალიკა]]მ Queen-ის „[[Stone Cold Crazy]]“ ჩაწერა ალბომისთვის ''[[Rubáiyát: Elektra's 40th Anniversary]]'', რისთვისაც [[1991]] წელს, საუკეთესო მეტალ-შესრულებისათვის [[გრემი (ჯილდო)|გრემიც]] მიიღო. == მემკვიდრეობა == Queen-ის [[Bohemian Rhapsody]] [[გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნი|გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში]] 2002 წელს დასახელებული იქნა ყველა დროის საუკეთესო ბრიტანულ სინგლად. 2004 წელს იგი [[გრემის დიდების დარბაზი]]ს წევრად იქცა.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1974538.stm | work=BBC News | title=Queen rock on in poll | date=8 May 2002}}</ref><ref>[http://www2.grammy.com/Recording_Academy/Awards/Hall_Of_Fame/#B Grammy Hall of Fame Award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101224205742/http://www2.grammy.com/Recording_Academy/Awards/Hall_Of_Fame/#B |date=2010-12-24 }} ''Grammy.com''</ref> 2005 წელს სპეციალური გამოკითხვის შედეგად Queen-ის გამოსვლა [[Live Aid]]-ზე დასახელდა ყველა დროის საუკეთესო ცოცხალ გამოსვლად.<ref name="QueenBestLive">{{cite news|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/4420308.stm|title=Queen win greatest live gig poll|date=9 November 2005}}</ref><ref name=wwry/> 2007 წელს [[BBC Radio 2]]-ის მსმენელებმა Queen დაასახელეს ყველა დროის უდიდეს ბრიტანულ ჯგუფად.<ref name="QueenBestBritishBand">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6224235.stm|publisher=BBC|title=Queen declared 'top British band'|date=2 January 2007}}</ref> 2005 წლის მონაცემებით (გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის მიხედვით), Queen-ის ალბომები მთლიანობაში ბრიტანეთის ალბომების ჩარტებში 1.322 კვირის (26 წლის) მანძილზე იმყოფებოდნენ - ეს უფრო მეტია, ვიდრე რომელიმე სხვა მუსიკალური ჯგუფის შემთხვევაში.<ref name=DMS/><ref name=BCS>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/4648611.stm Queen top UK album charts league] ''[[BBC News]]'' (4 July 2005)</ref> ასევე 2005 წელს, პოლ როჯერსთან ერთად საკონცერტო ალბომის გამოცემის შემდეგ, ბრიტანული ჩანაწერების ჩარტში საერთო ჯამში ყველაზე ხანგრძლივი ყოფნით Queen მესამე ადგილზე მოხვდა.<ref>{{citation|last=Noah|first=Sherna|date=10 December 2005|title=Queen closer to King as UK chart-toppers|publisher=scotsman.com|url=http://news.scotsman.com/elvispresley/Queen-closer-to-King-as.2685286.jp|location=Edinburgh}}</ref> 2006 წლისათვის ალბომი ''[[Greatest Hits (Queen-ის ალბომი)|Greatest Hits]]'' იყო ბრიტანეთის ჩარტების ისტორიაში ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი ალბომი - 5,407,587, ანუ 604,295-ით უფრო მეტი გაყიდული ასლით, ვიდრე მისი წინამორბედი, The Beatles-ის ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]''.<ref name="Queen head all-time sales chart"/> მათი კრებული ''[[Greatest Hits II (Queen-ის ალბომი)|Greatest Hits II]]'' გაიყიდა 3,631,321 ასლის ოდენობით.<ref name="Queen head all-time sales chart"/><ref>Brown, Mark (16 November 2006) [http://www.guardian.co.uk/uk/2006/nov/16/musicnews.lifeandhealth Queen are the champions in all-time album sales chart] ''[[The Guardian]]'' წაკითხვის თარიღი February 16, 2011</ref> მთლიანობაში ჯგუფის დისკოგრაფიაში არის 18 ალბომი, მოხვედრილი #1 პოზიციებზე, ასევე 18 სინგლი (ასევე მოხვედრილი ჩარტების სათავეებში) და მსგავსი წარმატების მქონე 10 [[DVD]]. ამით Queen იქცა მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად მუსიკალურ კოლექტივად. სულ გაიყიდა მათი ალბომების 150 მილიონი ასლი, თუმცა ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ეს რიცხვი 2004 წლისათვის 300 მილიონს აღემატებოდა.<ref name=dexp/><ref name=timesonl/><ref name=wwry/><ref name="QUEEN’S ROGER TAYLOR BBC NEWS">{{cite web |url=http://www.youtube.com/watch?v=GwlE8dmRyko|title=BBC BREAKFAST NEWS VIDEO|work=[[BBC NEWS]]|date=6 November 2009|accessdate=6 November 2009}}</ref> და აქედან 32.5 მილიონი მხოლოდ აშშ-ში გაიყიდა.<ref>{{citation|title=Top Selling Artists|publisher=RIAA|url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblTopArt|accessdate=2011-03-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/67mfxzDTf?url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblTopArt|archivedate=2012-05-19}}</ref> 2001 წელს [[როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზი|როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში]] შეყვანილი Queen არის ერთადერთი ჯგუფი, რომლის ყოველ წევრს შექმნილი აქვს ერთზე მეტი ჩარტის სათავეებში მოქცეული სინგლი. 2003 წელს ჯგუფის ოთხივე წევრი შეყვანილი იქნა [[სიმღერების ავტორების დიდების დარბაზი|სიმღერების ავტორების დიდების დარბაზში]].<ref name="Hall Bio"/><ref>[http://www.songwritershalloffame.org/ceremony/entry/C3124/207916 2003 Award and Induction Ceremony: Queen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217214545/http://songwritershalloffame.org/ceremony/entry/C3124/207916|date=2010-12-17}} ''[[Songwriters Hall of Fame]]'' წაკითხვის თარიღი 24 January 2011</ref> 2009 წელს სიმღერები „[[We Will Rock You]]“ და „[[We Are the Champions]]“ შეიტანეს გრემის დიდების დარბაზში<ref>[http://www2.grammy.com/Recording_Academy/Awards/Hall_Of_Fame/#W Grammy Hall of Fame Award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101224205742/http://www2.grammy.com/Recording_Academy/Awards/Hall_Of_Fame/#W |date=2010-12-24 }} ''Grammy.com'' წაკითხვის თარიღი February 16, 2011</ref>, ხოლო უკანასკნელი მსოფლიოს გლობალურ მუსიკალურ გამოკითხვაში პირველ ადგილს იკავებდა (როგორც ყველაზე საყვარელი სიმღერა).<ref>Haines, Lester (29 September 2005) [http://www.theregister.co.uk/2005/09/29/world_music_poll/ 'We Are The Champions' voted world's fave song] ([[Sony Ericsson]] world music poll) წაკითხვის თარიღი February 16, 2011</ref> Queen წარმოადგენს ჯგუფს [[ბუტლეგური ჩანაწერი]]ს (ნიკ ვეიმუთის, Queen-ის საიტის ადმინისტრატორის თანახმად) ყველაზე დიდი რაოდენობით (რომელსაც მოყვარულები იწერდნენ).<ref name="MusicWeek">{{cite journal |work=[[Music Week]] |date=12 November 2005 |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-11853838_ITM |title=Queen embrace new technology: whether it's remixing for DVD or releasing live sets online, the band have stayed at the forefront of change |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414093353/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-11853838_ITM |archivedate=14 აპრილი 2009 |accessdate=8 მარტი 2011 }}</ref> 2001 წლის კვლევით, ინტერნეტ-სივრცეში გახსნილი იყო 12.225 გვერდი, მიძღვნილი Queen-ის ბუტლეგებისადმი.<ref>{{cite news |work=BBC News |date=22 March 2001 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1235544.stm |title=Classic bands top net bootleg chart}}</ref> სხვადასხვა ქვეყანაში, სადაც დასავლური მუსიკა აკრძალული იყო, ასეთი ბუტლეგების გავრცელემა მხოლოდ Queen-ის პოპულარობას შეუწყო ხელი (მაგალითია [[ირანი]]) <ref>{{cite news |work=[[Fort Worth Star-Telegram]] |date=26 August 2004 |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ST&s_site=dfw&p_multi=ST&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=104BD3D9D7DE52B0&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D |title=People Watch |access-date=8 მარტი 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701153045/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ST&s_site=dfw&p_multi=ST&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=104BD3D9D7DE52B0&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D |archivedate=1 ივლისი 2017 }}</ref> პროექტის ''Queen: The Top 100 Bootlegs'' ფარგლებში მათი ნაწილი განთავსებული იქნა ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე, რისთვისაც მსმენელი მინიმალურ თანხას იხდიდა. გაყიდვებიდან შემოსული თანხა ფონდში [[The Mercury Phoenix Trust|Mercury Phoenix Trust]] იქნა გადარიცხული.<ref name="MusicWeek" /> არხმა [[VH1]] Queen დაასახელა ყველა დროის საუკეთესო შემსრულებლებს შორის #13 პოზიციაზე.<ref>{{cite web|url=http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1hardrock.htm |title=www.rockonthenet.com |publisher=www.rockonthenet.com |date= |accessdate=2 June 2010}}</ref> 2010 წელს Queen-მა იმავე სიაში #17 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://today24news.com/entertainment/vh1-listed-100-greatest-artists-of-all-time-083804 VH1 Listed 100 Greatest Artists Of All Time] Today24News</ref> == მედიის სხვა სფეროები == === მუსიკალური თეატრი === [[ფაილი:Freddie Mercury (159442459).jpg|მინი|მარჯვნივ|200პქ|თეატრი Dominion, ლონდონის ვესტ ენდი. 2002 წლიდან აქ წარადგენენ სპექტაკლს ''[[We Will Rock You (მიუზიკლი)|We Will Rock You]]''.]] [[2002]] წელს ლონდონში, თეატრში ''[[დომინიონი (თეატრი)|დომინიონი]]'' გაიმართა ჯგუფის სიმღერებზე დაფუძნებული [[მიუზიკლი]]ს ''[[We Will Rock You (მიუზიკლი)|We Will Rock You]]'' პრემიერა.<ref name="wwry">[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1169307/For-time--Queen-Ten-great-hits-sensational-rock-band-todays-The-Mail-Sunday.html For the first time ever...Queen: Ten great hits from the sensational rock band] ''[[The Mail on Sunday]]'' წაკითხვის თარიღი 18-01-2011</ref> მისი სცენარის ავტორია [[ბენ ელტონი]], რომელიც თანამშრომლობდა ბრაიან მეისთან და როჯერ ტეილორთან. დადგმის პროდიუსერია [[რობერტ დე ნირო]]. პრემიერის შემდეგ მიუზიკლი ასევე სხვა ქვეყნებშიც დაიდგა.<ref name=wwry/> ლონდონური დადგმის საბოლოო ჩვენება დაგეგმილი იყო [[2006]] წლის 7 ოქტომბრისათვის, მაგრამ დიდი წარმატების გამო, წარმოდგენები გაურკვეველი პერიოდით იქნა გახანგრძლივებული. ამრიგად, ''We Will Rock You'' არის ამ თეატრში ყველაზე მრავალრიცხოვანი ჩვენების მქონე დადგმა.<ref>{{citation|title=We Will Rock You|publisher=London Theatre|url=http://londontheatre.co.uk/londontheatre/news/jan06/wewillrockyou27jan06.htm}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820062621/http://londontheatre.co.uk/londontheatre/news/jan06/wewillrockyou27jan06.htm |date=2011-08-20 }}</ref> ბრაიან მეის თქმით, დაგეგმილია მიუზიკლის გაგრძელების შექმნაც.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7348143.stm Queen plan second stage musical] ''[[BBC News]]'' წაკითხვის თარიღი January 23, 2011</ref> ნამუშევარმა [[2009]] წელს მოიარა ბრიტანეთის სხვა თეატრებიც. მიუზიკლის პრემიერა დაემთხვა დედოფალ [[ელისაბედ II]]-ის [[ოქროს იუბილე]]ს. საიუბილეო ცერემონიების ფარგლებში ბრაიან მეიმ [[ბუკინგემის სასახლე|ბუკინგემის სასახლის]] სახურავზე შეასრულა სიმღერის "[[God Save the Queen]]" სოლო გიტარაზე.<ref name="brian may biography">{{citation|last=May|first=Brian|date=April 2004|title=Biography|publisher=brianmay.com|url=http://brianmay.com/brian/biog.html}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201121553/https://brianmay.com/brian/biog.html |date=2017-12-01 }}</ref> ამ გამოსვლის ჩანაწერი შეტანილია ალბომის ''A Night at the Opera'' სპეციალურ CD/DVD გამოცემაში.<ref>[http://www.allmusic.com/album/a-night-at-the-opera-30th-anniversary-cddvd-r811132 A Night at the Opera, 30th Anniversary CD/DVD] ''Allmusic'' წაკითხვის თარიღი February 25, 2011</ref><ref>[http://www.ultimatequeen.co.uk/songs/anightat.htm#god God Save The Queen] ''Ulimate Queen'' წაკითხვის თარიღი February 25, 2011</ref> შომ ბოვიმმა შექმნა საბალეტო სპექტაკლი „[[Queen at the Ballet]]“, რომელიც ფრედი მერკურის ხსოვნას მიუძღვნა. მასში გამოიყენება Queen-ის მუსიკა. სპექტაკლის მსვლელობისას საბალეტო დასი ახდენს სიმღერების „Bohemian Rhapsody“, „Radio Ga Ga“ და „Killer Queen“ ინტერპრეტაციას.<ref>{{Citation|last=Sewpersad|first=Roshan|date=21 October 2004|title=Too little balls for balletomanes|periodical=LitNet|series=Teater|publication-place=South Africa|url=http://www.oulitnet.co.za/teater/queen_ballet.asp}}</ref> Queenს მუსიკა ასევე ჟღერს დადგმაში [[Power Balladz]]. აღსანიშნავია მასში შეტანილი „[[We Are the Champions]]“, რომელსაც შოუს ორი მონაწილე თვლის „თავისი დროის არტისტული მიღწევების მწვერვალად“.<ref>Christopher Isherwood (August 19, 2010) [http://theater.nytimes.com/2010/08/20/theater/reviews/20power.html Here They Go Again: Head-Banging Anthems of Their Youth] ''[[The New York Times]]''</ref> === ციფრული სამყარო === კომპანიასთან [[Electronic Arts]] თანამშრომლობით Queen-მა [[1998]] წელს გამოსცა თამაში ''[[Queen: The eYe]]''. ეს კომერციული და კრიტიკული ჩავარდნა იყო. მუსიკა, გამოყენებული მასში, აღებულია Queenს სტუდიური ალბომებიდან. სხვადასხვა შემთხვევაში ეს არის ახალი ინსტრუმენტული ვერსიები, რემიქსების სახით. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთმა ისინი მოიწონა, თამაშის განვითარებამ დაბალი შეფასება დაიმსახურა. ამას ემატებოდა ის, რომ თამაში რამდენიმე წლის მანძილზე მზადდებოდა. [[1998]] წლისათვის მასში გამოყენებული გრაფიკული ტექნოლოგიები მოძველებული იყო. მეისა და ტეილორის ზედამხედველობით მოხდა Queenს აუდიო და ვიდეო კატალოგის არაერთხელ რესტავრირება. [[1986]] წლის უემბლის სტადიონის კონცერტის (''[[Queen at Wembley|Live At Wembley Stadium]]''), [[1982]] წლის მილტონ კეინსის შოუს (''[[Queen on Fire – Live at the Bowl|Queen on Fire - Live at the Bowl]]'') და საუკეთესო ჰიტების ვიდეოკრებულების შემთხვევაში, [[DVD]] დისკებზე წარმოდგენილი იყო 5.1 და DTS ჟღერადობა. დღეისათვის ოფიციალურად [[DVD-აუდიო]] ფორმატში წარმოდგენილია მხოლოდ ალბომები ''A Night at the Opera'' და ''The Game''. ''A Night at the Opera'' გამოცემული იქნა 2007 წელს, 5.1 აუდიო მიქსებით და თანმხლები ვიდეოებით. [[2007]] წელს [[BluRay]] ფორმატში გამოიცა Queenს კონცერტი [[Queen Rock Montreal]] და გამოსვლა [[Live Aid]]-ზე. ეს არის Queenს პირველი ვიდეო, გამოცემული 1080 პიქსელიანი HD ფორმატით. Queenს მუსიკა რამდენიმეჯერ იქნა გამოყენებული თამაშში ''[[Guitar Hero]]''. ეს იყო სიმღერები „Killer Queen“ (ქავერ-ვერსია ''[[Guitar Hero (თამაში)|პირველ გამოცემაში]]'', „We Are The Champions“, „Fat Bottomed Girls“, „C-lebrity“ (დაწერილი [[პოლ როჯერსი]]ს მონაწილეობით), „Under Pressure“ (''[[Guitar Hero 5]]'')<ref>{{cite web|url=http://kotaku.com/5373074/rock-bands-queen-10+pack-in-all-its-glory |title=Rock Band's Queen 10-Pack In All Its Glory |publisher=Kotaku.com |date=2 October 2009 |accessdate=2 June 2010}}</ref> და „Bohemian Rhapsody“ ([[Guitar Hero: Warriors of Rock]]). [[2009]] წლის 13 ოქტომბერს მეიმ გაამხილა, რომ მზადდებოდა დოკუმენტური ფილმი ამ თამაშებზე მუშაობის შესახებ, სადაც ყურადღება გამახვილებული იქნებოდა Queen-ზე..<ref>{{citation|last=Masters|first=Tim|date=13 October 2009|title=''Queen star May hails Muse album''|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8304176.stm | work=BBC News}}</ref> Queenს მუსიკა ასევე რამდენიმეჯერ გამოჩნდა თამაშებში ''[[Rock Band]]'' და ''[[Lego Rock Band]]'' (უკანასკნელში სათამაშო პერსონაჟების სახით ჯგუფის წევრებიც ჩნდებიან).<ref>{{cite web |url=http://www.1up.com/do/newsStory?cId=3176569 |title=Queen Playable in Lego Rock Band along with their songs "We Will Rock You and We Are The Champions" |publisher=1up.com |date=20 October 2009 |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://archive.today/20120717041351/http://www.1up.com/news/queen-playable-lego-rock-band |archivedate=17 ივლისი 2012 }}</ref> [[2009]] წლის მარტში კომპანიამ [[Sony Computer Entertainment]] გამოუშვა Queenს ბრენდით გამოცემული თავისი ფრენჩაიზინგის კარაოკე ეპიზოდი ''[[SingStar]]''. იგი თავსებადია სისტემებთან [[PlayStation 2]] და [[PlayStation 3]] და ეწოდება ''[[სიმღერები SingStar-ის თამაშების ეპიზოდებში (PlayStation 2)|SingStar Queen]]''. [[PlayStation 3]]-ის ფორმატში წარმოდგენილია 25, ხოლო [[PlayStation 2]]-ის ფორმატში - 20 სიმღერა.<ref>{{cite web|author=<!--start post navigation--> Previous post Next post |url=http://www.wired.com/gamelife/2009/02/singstar-queen/ |title=Singstar Queen Track Listing Revealed &#124; GameLife |publisher=Wired.com |date= |accessdate=2 June 2010}}</ref> „[[We Will Rock You]]“ და სხვა ჰიტები ჟღერს თამაშში ''[[DJ Hero]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.djhero.com/music/ |title=Music, Current Set List |publisher=DJ Hero |date= |accessdate=2 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100723131936/http://www.djhero.com/music/ |archivedate=23 ივლისი 2010 }}</ref> === ფილმები და ტელევიზია === [[1980]] წელს გაიმართა ჯგუფის დებიუტი კინოსამყაროში - ფილმისათვის ''[[ფლეშ გორდონი (ფილმი)|ფლეშ გორდონი]]'' მუსიკის შექმნით. [[1986]] წელს მათ დაწერეს მუსიკა ფილმისათვის ''[[მთიელი (ფილმი)|მთიელი]]'' (მასში ჟღერს სიმღერები „[[A Kind of Magic]]“, „[[One Year of Love]]“, „[[Who Wants to Live Forever]]“, „[[Hammer to Fall]]“ და თემა „[[Princes of the Universe]]“). უკანასკნელი ასევე გამოყენებული იქნა სერიალში [[მთიელი (სერიალი)|მთიელი]] ([[1992]]–[[1998]]). „[[A Kind of Magic]]“ ჟღერს ფილმის „[[მთიელი II: გამოცოცხლება|მთიელი 2]]“ პირველ კადრებში. აშშ-ში „Bohemian Rhapsody“ [[1992]] წელს გამოიცა განახლებული სინგლის სახით - მას შემდეგ, რაც მისდამი ინტერესმა ფილმის ''[[უეინის სამყარო (ფილმი)|უეინის სამყარო]]'' გამო იმატა (სადაც იგი ჟღერდა). ამან ასევე ხელი შეუწყო ჯგუფის პოპულარობის გამოცოცხლებას აშშ-ს ტერიტორიაზე. ბევრ ფილმში გამოყენებული Queenს სიმღერები, შესრულებული სხვა მუსიკოსთა ან მსახიობთა მიერ. [[ენ ჰეთეუეი (მსახიობი)|ენ ჰეთეუეის]] „Somebody to Love“ ჟღერს [[2004]] წლის ფილმში ''[[ელა მოჯადოებული (ფილმი)|ელა მოჯადოებული]]''. [[2006]] წელს [[ბრიტანი მერფი]]მ იგივე სიმღერის საკუთარი ვერსია წარმოადგინა ფილმში ''[[მხიარული თათები]]''. [[2001]] წელს „[[The Show Must Go On]]“ ([[ჯიმ ბროუდბენტი]], [[ნიკოლ კიდმანი]]) მოხვდა ფილმში ''[[მულენ რუჟი!]]''. ფილმის ''[[რაინდის ამბავი]]'' ([[2001]]) ტიტრებში ჟღერს [[რობი უილიამსი]]ს და Queenს „[[We Are the Champions]]“. იმავე ფილმის შესავალში ეს სიმღერა შუასაკუნოვანი საზოგადოების მიერ სრულდება. [[1992]] წელს ფილმში „[[გლადიატორი (ფილმი)|გლადიატორი]]“ მოხვდა „We Will Rock You-ს“ ნაწყვეტები, ჯგუფის [[Warrant (ამერიკული ჯგუფი)|Warrant]] შესრულებით, ხოლო სრული ვერსია შეტანილი იქნა ამ ჯგუფის სინგლში. [[2004]] წელს „Don't Stop Me Now“ ჟღერდა ფილმში [[ზომბი შონი]], ხოლო „<nowiki/>[[You're My Best Friend]]<nowiki/>“ - მისი ფინალური ტიტრების დროს და ფილმში „განშორება“ ([[2006]]). [[2004]] წლის მაისში გამოვიდა [[სეილორ მუნი]]ს კინოვერსია, რომელშიც გაიჟღერეს სიმღერებმა „I Was Born To Love You“ და „Rival“. შოუს ''[[That '70s Show]]'' ტრადიციით, ამა თუ იმ სეზონის სერიებს ენიჭება სახელწოდება ამა თუ იმ ჯგუფის პატივსაცემად. მის მერვე და ფინალური სეზონის პირველ ეპიზოდს ეწოდა „[[Bohemian Rhapsody (That '70s Show)|Bohemian Rhapsody]]“. [[2006]] წლის 11 აპრილს მეი და ტეილორი გამოჩნდნენ ნიჭიერთა შოუს ''[[American Idol]]'' ეთერში. კონკურსანტებს ერთი კვირის მანძილზე უნდა ემღერათ Queenს სიმღერები. მათ შორის იყო „Bohemian Rhapsody“, „[[Fat Bottomed Girls]]“, „[[The Show Must Go On]]“, „[[Who Wants to Live Forever]]“ და „[[Innuendo (სიმღერა)|Innuendo]]“. ბრაიან მეიმ გააკრიტიკა ეს შოუ სხვადასხვა სცენის ამოჭრის გამო<ref>{{citation|last=Lyndsey|first=Parker|date=13 April 2006|title=Queen's Brian May Addresses 'Idol Fallout'|publisher=Yahoo!|url=http://music.yahoo.com/read/news/31620391|accessdate=8 მარტი 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080906202024/http://music.yahoo.com/read/news/31620391|archivedate=6 სექტემბერი 2008}}</ref> - მათ შორის, ის სცენაც, სადაც მან და ტეილორმა მონაწილე ეის იანგი დადებითად შეაფასეს, თუმცა სინამდვილეში, მონტაჟის შედეგად მონაკვეთი ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებდა, თითქოს მათი რეაქცია უარყოფითი იყო. ტეილორი და მეი კვლავ გამოჩნდნენ აღნიშნული შოუს მერვე სეზონის ფინალში ([[2009]] წლის მაისში) და ფინალისტებთან ერთად შეასრულეს „We Are the Champions“. შოუს ''[[Al Murray's Happy Hour]]'' შესავალში გამოიყენება Queen-ის სიმღერა „[[Don't Stop Me Now]]“. მის სხვადასხვა ეპიზოდში წამყვანი [[ელ მიურეი]] ჯგუფის სიმღერებს ასრულებს. შოუს ფინალურ გადაცემებში მეი და ტეილორიც გამოჩნდნენ. „[[I Was Born to Love You (სიმღერა)|I Was Born to Love You]]“ გამოიყენებოდა იაპონურ სატელევიზიო დრამაში ''[[სიამაყე (ტელესერიალი)|სიამაყე]]'' ([[Fuji Television]], 2004). ამავე სერიალში ჟღერდა სხვა სიმღერებიც, რომელთა შორის იყო „[[We Will Rock You]]“, „[[We Are the Champions]]“ და „Bohemian Rhapsody“. დაგეგმილი იყო Queenს სიმღერების ფილმში „[[სასტუმრო ნიუ-ჰემფშირი (ფილმი)|სასტუმრო ნიუ-ჰემფშირი]]“ შეტანა, მაგრამ ეს პროექტი შეჩერებული იქნა. სერიალის [[სიმფსონები]] სიუჟეტებში მოხვდა Queenს სიმღერები, როგორიც არის „You're My Best friend“. [[2009]] წლის 15 ნოემბერს მეი და ტეილორი გამოჩნდნენ ბრიტანული შოუს „[[The X Factor (გაერთიანებული სამეფო)|X Factor]]“ ეთერში.<ref name = xfactoruk /> [[2009]] წლის შემოდგომაზე, კომპანიის [[Fox Broadcasting Company|Fox]] სერიალის ''[[კლუბი (სერიალი)|კლუბი]]'' ეპიზოდში მოხვდა სიმღერა „Somebody To Love“. [[BBC]]-სთან საუბრისას მეიმ ისაუბრა იმის შესახებ, რომ <ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11340336 |title=BBC – Sacha Baron Cohen to play Freddie Mercury |publisher=BBC News |date=17 September 2010 |accessdate=22 September 2010}}</ref> ბრიტანელი მსახიობი [[საშა ბარონ კოენი]], უფრო მეტად ცნობილი [[ბორატი: ამერიკის კულტურული გამოკვლევა ყაზახეთის სახელოვანი ერის სასარგებლოდ|ბორატის]], [[ალი ჯი]]სა და [[ბრუნო (პერსონაჟი)|ბრუნოს]] როლებით, შერჩეული იქნა [[ფრედი მერკური]]ს როლზე ბიოგრაფიულ ფილმში Queenს ადრეული წლების შესახებ. მისი სცენარის ავტორია [[პიტერ მორგანი]], რომელიც ფილმების ''[[დედოფალი (ფილმი)|დედოფალი]]'' და ''[[ფროსტი/ნიქსონი (ფილმი)|ფროსტი/ნიქსონი]]'' სცენარებისათვის ნომინირებული იყო [[ოსკარი (ჯილდო)|ოსკარზე]]. ფილმის მწარმოებელი იქნება [[TriBeCa Productions]], [[რობერტ დე ნირო]]ს კუთვნილი კომპანია. გადაღება დაიწყება [[2011]] წელს.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/is-it-because-i-has-a-mankini-ali-g-creator-to-take-on-queen-2082687.html |title="Is it because I has a mankini?" Ali G creator to take on Queen |publisher=The Independent |date=17 September 2010 |accessdate=22 September 2010 |location=London |archiveurl=https://www.webcitation.org/6XgDIKO9F?url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/is-it-because-i-has-a-mankini-ali-g-creator-to-take-on-queen-2082687.html |archivedate=10 აპრილი 2015 }}</ref> == წევრები == ;ამჟამინდელი * [[ბრაიან მეი]]: [[გიტარა]], კლავიშებიანი საკრავები და [[ვოკალი]] (1970–დღემდე). * [[როჯერ ტეილორი]]: [[დასარტყამი (მუსიკალური ინსტრუმენტი)|დასარტყმელი საკრავები]], [[პერკუსია]] და [[ვოკალი]] (1970–დღემდე). ;ყოფილი * [[ფრედი მერკური]]: [[ვოკალი]], [[ფორტეპიანო]] და [[გიტარა]] (1970–1991). * [[ჯონ დიკონი]]: [[ბას-გიტარა]], [[გიტარა]] (1971–1997). ;ვოკალისტები ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში * [[პოლ როჯერსი]] <small>(2004-2009)</small> * [[ადამ ლამბერტი]] <small>(2009, 2011–დღემდე)</small> ;სხვა მიწვეული ვოკალისტები * [[დევიდ ბოუი]] <small>(1981, 1992)</small> * [[ენი ლენოქსი]] <small>(1992)</small> * [[ლიზა სტენსფილდი]] <small>(1992-1993)</small> * [[ჯორჯ მაიკლი]] <small>(1992-1993)</small> * [[ელტონ ჯონი]] <small>(1997)</small> * [[ცუკერო]] <small>(1998)</small> * [[რობი უილიამსი]] <small>(2001)</small> * [[კრის ალენი]] <small>(2009)</small> * [[ჯესი ჯეი]] <small>(2012)</small> ;ტურნეს პერსონალი * [[მორგან ფიშერი]] – კლავიშებიანები, ფორტეპიანო <small>(1982)</small> * [[ფრედ მენდელი]] – კლავიშებიანები, ფორტეპიანო <small>(1982)</small> * [[სპაიკ ედნი]]&nbsp;– კლავიშებიანები, ფორტეპიანო, რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი <small>(1984–დღემდე)</small> * [[ჯეიმი მოუზისი]] – რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი <small>(2005-2009)</small> * დენი მირანდა – ბას-გიტარა, ბეკ-ვოკალი <small>(2005-2009)</small> * რუფუს ტაიგერ ტეილორი – პერკუსია, დასარტყმელი საკრავები, ბეკ-ვოკალი <small>(2011–დღემდე)</small> * ნილ ფეირკლოუ – ბას-გიტარა, ბეკ-ვოკალი <small>(2011–დღემდე)</small> ;ადრეული წევრები <ref>{{cite web|author=Mr.Scully |url=http://www.queenconcerts.com/live/queen.html |title=Queen on tour |publisher=Queenconcerts.com |date=}}</ref><ref>{{cite web|author=queen, official, Freddie Mercury, Brian May, Roger Taylor, John Deacon |url=http://www.queenonline.com/en/the-band/live/queen/1970/ |title=Queen Live – 1970 |publisher=Queenonline.com |date=27 June 1970}}</ref><ref>{{cite web|author=queen, official, Freddie Mercury, Brian May, Roger Taylor, John Deacon |url=http://www.queenonline.com/en/the-band/faqs/ |title=Queen – FAQs (11 January 2011) |publisher=Queenonline.com |date=}}</ref> * მაიკ გროსი&nbsp;– ბას-გიტარა<small>(1970)</small> * ბარი მიტჩელი&nbsp;– ბას-გიტარა <small>(1970–1971)</small> * დაგ ევუდ ბოუგი&nbsp;– ბას-გიტარა<small>(1971)</small> ;ქრონოლოგია <timeline> ImageSize = width:800 height:auto barincrement:30 PlotArea = left:97 bottom:70 top:0 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/1970 till:31/12/2014 TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:horizontal position:bottom ScaleMajor = increment:2 start:1970 ScaleMinor = increment:2 start:1971 Colors = id:vocals value:red legend:ვოკ. id:guitar value:green legend:გიტ. id:bass value:blue legend:ბასი id:piano value:orange legend:ფორტ. id:drums value:purple legend:დას. id:Lines value:black legend:სტუდ. BarData = bar:Fred text:"ფრედი მერკური" bar:Brian text:"ბრაიან მეი" bar:Grose text:"მაიკ გროსი" bar:Barry text:"ბარი მიტჩელი" bar:Doug text:"დაგ ევუდ ბოუგი" bar:John text:"ჯონ დიკონი" bar:Roger text:"როჯერ ტეილორი" PlotData= width:10 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) bar:Fred from:01/01/1970 till:24/11/1991 color:vocals bar:Brian from:01/01/1970 till:end color:guitar bar:Grose from:01/01/1970 till:01/09/1970 color:bass bar:Barry from:01/09/1970 till:01/04/1971 color:bass bar:Doug from:01/04/1971 till:01/09/1971 color:bass bar:John from:01/09/1971 till:31/10/1997 color:bass bar:Roger from:01/01/1970 till:end color:drums width:2.5 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) bar:Fred from:01/01/1970 till:24/11/1991 color:piano bar:Roger from:01/01/1973 till:end color:vocals bar:Brian from:01/01/1973 till:end color:vocals LineData = at:13/07/1973 color:black layer:back at:08/03/1974 color:black layer:back at:08/11/1974 color:black layer:back at:21/11/1975 color:black layer:back at:10/12/1976 color:black layer:back at:28/10/1977 color:black layer:back at:10/11/1978 color:black layer:back at:30/06/1980 color:black layer:back at:08/12/1980 color:black layer:back at:21/05/1982 color:black layer:back at:27/02/1984 color:black layer:back at:02/06/1986 color:black layer:back at:22/05/1989 color:black layer:back at:05/02/1991 color:black layer:back at:06/11/1995 color:black layer:back </timeline> == ტურნეები == {{Main|Queen-ის საკონცერტო გამოსვლები}} * [[Queen I Tour]] (1973–74) * [[Queen II Tour]] (1974) * [[Sheer Heart Attack Tour]] (1974–75) * [[A Night at the Opera Tour]] (1975–76) * [[Summer Gigs 1976]] (1976) * [[A Day at the Races Tour]] (1977) * [[News of the World Tour]] (1977–78) * [[Jazz Tour]] (1978–79) * [[Crazy Tour]] (1979) * [[The Game Tour]] (1980–81) * [[Hot Space Tour]] (1982) * [[The Works Tour]] (1984–85) * [[Magic Tour (Queen)|The Magic Tour]] (1986) * [[Queen + Paul Rodgers Tour]] (2005–06) * [[Rock the Cosmos Tour]] (2008) * [[Queen + Adam Lambert Tour 2012]] (2012) * [[Queen + Adam Lambert Tour 2014–2015]] (2014–15) * [[Queen + Adam Lambert 2016 Summer Festival Tour]] (2016) * [[Queen + Adam Lambert Tour 2017–2018]] (2017–18) == დისკოგრაფია == {{მთავარი|Queen-ის დისკოგრაფია|Queen-ის ვიდეოგრაფია}} * ''[[Queen (ალბომი)|Queen]]'' (1973) * ''[[Queen II]]'' (1974) * ''[[Sheer Heart Attack]]'' (1974) * ''[[A Night at the Opera (Queen-ის ალბომი)|A Night at the Opera]]'' (1975) * ''[[A Day at the Races (ალბომი)|A Day at the Races]]'' (1976) * ''[[News of the World (ალბომი)|News of the World]]'' (1977) * ''[[Jazz (ალბომი)|Jazz]]'' (1978) * ''[[The Game (Queen-ის ალბომი)|The Game]]'' (1980) * ''[[Hot Space]]'' (1982) * ''[[The Works (Queen-ის ალბომი)|The Works]]'' (1984) * ''[[A Kind of Magic]]'' (1986) * ''[[The Miracle (ალბომი)|The Miracle]]'' (1989) * ''[[Innuendo (ალბომი)|Innuendo]]'' (1991) * ''[[Made in Heaven]]'' (1995) == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|Queen}} {{Wikiquote|Queen}} * [http://www.queenonline.com Queen-ის ოფიციალური საიტი] * [http://www.brianmay.com ბრაიან მეის ოფიციალური საიტი] * [http://queen-fip.com/rt_site/index.html როჯერ ტეილორის ოფიციალური საიტი] * [http://queen-fip.com/jdeacon.html ჯონ დიკონის ოფიციალური საიტი] == ლიტერატურა == {{Refbegin|1}} * {{Citation|last=ბრუკსი|first=გრეგ|year=1995|title=Queen Live: A Concert Documentary|place=London|publisher=Omnibus Press|isbn=9780711948143}} * {{Citation|last=დოუსინი|first=მაიკ|year=2008|title=Freddie & Me|place=London|publisher=Jonathan Cape|isbn=9780224081931}} * {{Citation|last=დინი|first=კენ|last2=ჩარლზუორთი|first2=კრის|year=1991|title=Queen: The New Visual Documentary|place=London|publisher=Omnibus Press|isbn=9780711928282}} * {{Citation|last=გუდოლი|first=ნაიჯელ|last2=ლიური|first2=პიტერ|year=1998|title=The Ultimate Queen|place=London|publisher=Simon & Schuster|isbn=9780684821498}} * {{Citation|last=განი|first=ჯეკ|last2=ჯენკინსი|first2=ჯიმ|year=1992|title=Queen: As It Began|place=London|publisher=Sidgwick & Jackson|isbn=9780330332590}} * {{Citation|last=ჰოდკინსონი|first=მარკ|year=2005|title=Queen: The Early Years|place=London|publisher=Music Sales Limited|isbn=9780711960121}} * {{Citation|last=ჰოგანი|first=პიტერ|year=1994|title=The Complete Guide to the Music of Queen|place=London|publisher=Omnibus Press|isbn=9780711935266}} * {{Citation|last=ჯექსონი|first=ლორა|year=2002|title=Queen: The Definitive Biography|place=London|publisher=Piatkus|isbn=9780749923174}} * {{Citation|last=მაიკლი|first=მიკ|year=1992|title=Queen, In Their Own Words|place=London|publisher=Omnibus Press|isbn=9780711930148}} * {{Citation|last=ნესტერი|first=დენიელ|year=2003|title=God Save My Queen: A Tribute|place=Brooklyn, NY|publisher=Soft Skull Press|isbn=9781887128278}} * {{Citation|last=ნესტერი|first=დენიელ|year=2004|title=God Save My Queen II: The Show Must Go On|place=Brooklyn, NY|publisher=Soft Skull Press|isbn=9781932360516}} * {{Citation|last=პერვისი|first=გეორგ|year=2006|title=Queen: Complete Works|place=Richmond|publisher=Reynolds & Hearn|isbn=9781905287338}} {{Refend}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია|3}} {{ნავდაფები |სათაური=Queen |სია1= {{Queen}} {{Queen-ის სიმღერები}} }} {{როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზი 2001}} [[კატეგორია:Queen|*]] [[კატეგორია:1970-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები]] [[კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები]] [[კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები]] [[კატეგორია:Capitol Records-ის მუსიკალური ჯგუფები]] [[კატეგორია:Elektra Records-ის მუსიკალური ჯგუფები]] [[კატეგორია:Hollywood Records-ის მუსიკალური ჯგუფები]] [[კატეგორია:ინგლისური როკ-ჯგუფები]] [[კატეგორია:პროგრესული როკ-ჯგუფები]] [[კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები]] [[კატეგორია:სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზში შემავალი შემსრულებლები]] 0ep9yomq5v18h2m6cqk0e68zkiiduhj 0 48043 5410812 5387953 2026-06-10T16:35:47Z Irmaguru 118553 5410812 wikitext text/x-wiki {{მმ*|იაშვილი}} {{ინფოდაფა მუსიკოსი |სახელი = მარინე იაშვილი |სურათი = |ლანდშაფტი = |სათაური = |სურათისზომა = |color = |ფონი = |ნამდვილისახელი = |მეტსახელი = |დაიბადა = [[2 ოქტომბერი]], [[1932]] |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]] |გარდ = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2012|7|9|1932|10|20}} |გარდ ადგილი =[[მოსკოვი]] |წარმოშობა = |ინსტრუმენტი = [[ვიოლინო]] |ჟანრი = [[კლასიკური მუსიკა]] |საქმიანობა = ორკესტრის სოლისტი |აქტიურობის წლები = 1957-1979 |ლეიბლი = |ასოციაციები = |მეუღლე= |საიტი = |წევრები = |ყოფილი წევრები = |აღსანიშნავი ინსტრუმენტები = }} '''მარინე ლუარსაბის ასული იაშვილი''' (დ. [[2 ოქტომბერი]], [[1932]], [[თბილისი]] — გ. [[9 ივლისი]], [[2012]], [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] მევიოლინე, [[საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი|საქართველოს სახალხო არტისტი]] ([[1967]]), ზ. ფალიაშვილის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი ([[1975]]). [[ლუარსაბ იაშვილი|ლუარსაბ იაშვილის]] შვილი და მოწაფე. ==ბიოგრაფია== [[1958]] წელს დაამთავრა [[მოსკოვის კონსერვატორია]]. იქვე სწავლობდა ასპირანტურაში (პროფ. მ. მოსტრასის კლასი). [[1957]] წლიდან „მოსკონცერტის“ სოლისტია. [[1958]] წელს მიიწვიეს [[მოსკოვი]]ს კონსერვატორიის პედაგოგად. [[1966]] წლიდან [[თბილისის კონსერვატორია|თბილისის კონსერვატორიის]] პედაგოგია. [[1967]]-[[1973]] წლებში იყო [[საქართველოს ფილარმონია|საქართველოს ფილარმონიის]] კამერული ორკესტრის სოლისტი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. მისი საშემსრულებლო ხელოვნება გამოირჩეოდა მაღალი პროფესიული კულტურით, ტექნიკურო სრულყოფილებით, ნატიფი გემოვნებით. ხშირად მართავდა კონცერტებს საზღვარგარეთ. იგი ქართული სავიოლინო ნაწარმოებთა დიდი პროპაგანდისტი იყო. იყო მრავალი საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი (იან კუბელიკის სახელობის კონკურსი, [[პრაღა]], [[1949]]; ჰენრიკ ვენიავსკის სახელობის კონკურსი, [[პოზნანი]], 1952; ელისაბედის სახელობის კონკურსი, [[ბრიუსელი]], 1955). [[1975]] წელს მიიწვიეს იუგოსლავიის ქ. [[ნოვი-სადი]]ს კონსერვატორიაში სავიოლინო კათედრის კამგედ. მუშაობდა [[1979]] წლამდე. ==ჯილდოები და აღიარება== *1958 — [[საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი]]<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/283739/1/Umaglesi_Sabchos_Uwyebebi_1958_N2.pdf საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1958. № 2. გვ. 21.]</ref> *1967 — [[საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი|საქართველოს სახალხო არტისტი]]<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/284784/1/Umaglesi_Sabchos_Uwyebebi_1967_N11.pdf საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1967. № 11. გვ. 783.]</ref> *1971 — [[შრომის წითელი დროშის ორდენი]] *1975 — ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია *1996 — პოლონეთის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე *1996 — [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] *1997 — რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი *2003 — [[შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|6|65|გედევანიშვილი მ.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{nplg ბიოგრაფია|00003446|მარინე იაშვილი}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:იაშვილი, მარინე}} [[კატეგორია:ქართველი მევიოლინეები]] [[კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1932]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2012]] [[კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები]] [[კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები]] [[კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] siajb5dspr89pv0d6vl1lir7gthtdby 0 61940 5411011 4936527 2026-06-10T22:21:17Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411011 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი =PayPal Inc. | ლოგო = PayPal logo.png | სურათი = | ტიპი = საზოგადო | დევიზი = | დაფუძნდა = {{start date and age|1998|12}} | დაიხურა = | დამაარსებელი = | მდებარეობა = [[პალო ალტო]], [[კალიფორნია]], {{USA}} | მფლობელი = დამოუკიდებელი (1998-2002, 2015-დღემდე)<br>[[eBay]] (2002-2014) | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = ფინანსური მომსახურება | პროდუქცია = | შემოსავალი = {{increase}} 9.24 მილიარდი (2015)<ref name=10K>{{cite web |url=http://www.google.com/finance?q=NASDAQ%3APYPL&fstype=ii&ei=eluzVrmEMNGKuQTBqIOYDg |title=2015 Form 10-K, Visa Inc. |publisher=United States Securities and Exchange Commission}}</ref> | საწარმოო შემოსავალი = {{increase}} 1.46 მილიარდი (2015)<ref name=10K/> | სუფთა მოგება = | თანამშრომელი = 15,800 (2015)<ref name=10K/> | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | მშობელი = | საიტი = [http://www.paypal.com paypal.com] }} '''Paypal''' — ელექტრონული საგადასახადო სისტემა, რომელიც ახორციელებს თანხის გადარიცხვის ოპერაციებს [[ინტერნეტი|ინტერნეტის]] საშუალებით. დღეისათვის იგი მუშაობს 190 სახელმწიფოში და ჰყავს 164 მილიონზე მეტი დარეგისტრირებული მომხმარებელი. პეიპალი მუშაობს 17 ეროვნულ ვალუტაზე. [[2002]] წლიდან მოყოლებული 2014 წლამდე იყო ცნობილი ინტერნეტ აუქციონის, [[eBay]]-ს მფლობელობაში. დაარსდა 1998 წელს<ref name=finextra07>{{cite web| url=http://www.finextra.com/resources/feature.aspx?featureid=890| title=Celebrating PayPal's centenary| author=Chris Skinner| date=11 April 2007| publisher=Finextra| accessdate=23 November 2014| archive-date=7 სექტემბერი 2015| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150907180321/http://www.finextra.com/resources/feature.aspx?featureid=890}}</ref>, როგორც პორტატიული ხელსაწყოების უსაფრთხოების [[კომპიუტერული პროგრამა|პროგრამების]] მწარმოებელი<ref name=entrepreneur>{{cite web| url=http://www.entrepreneur.com/article/228206| title=What PayPal's Rocky Beginnings Can Teach You About Startup Success| author=Peter S. Cohan| date=5 September 2013| publisher=Entrepreneur Magazine| accessdate=11 November 2014}}</ref>. 2015 წლიდან არის დამოუკიდებელი კომპანია<ref name=reuters2014>{{cite web| url=http://www.reuters.com/article/2014/09/30/us-ebay-divestiture-idUSKCN0HP13D20140930| title=EBay follows Icahn's advice, plans PayPal spinoff in 2015| last=Seetharaman| first=Deepa| last2=Mukherjee| first2=Supantha| date=30 September 2014| publisher=Reuters| accessdate=23 November 2014| archiveurl=https://web.archive.org/web/20141210063125/http://www.reuters.com/article/2014/09/30/us-ebay-divestiture-idUSKCN0HP13D20140930| archivedate=10 დეკემბერი 2014}}</ref>. == რესურსები ინტერნეტში == {{commons category|PayPal}} * [http://www.paypal.com/ paypal.com] * [http://www.vxzone.com/paypal.htm ინფორმაცია რუსულ ენაზე.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121004020225/http://www.vxzone.com/paypal.htm |date=2012-10-04 }} * [http://e-molotok.com/pp-register.htm პეიპალის გამოყენება სავაჭრო სისტემაში eBay.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412042457/http://e-molotok.com/pp-register.htm |date=2008-04-12 }} * [http://www.netgazeti.ge/GE/105/News/18430/ საქართველო PayPal–ის სისტემაში ჩაერთო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102185114/http://www.netgazeti.ge/GE/105/News/18430/ |date=2013-11-02 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ელექტრონული საგადასახადო სისტემები]] [[კატეგორია:ციფრული ვალუტები]] [[კატეგორია:აშშ-ის საინფორმაციო ტექნოლოგიური კომპანიები]] [[კატეგორია:საგადასახადო სისტემები]] [[კატეგორია:ონლაინ გადახდები]] [[კატეგორია:NASDAQ-ზე აღრიცხული კომპანიები]] cftb0nkj0182lnfrzsqxt60nbf47c5s 0 72693 5410735 5410078 2026-06-10T16:02:23Z Surprizi 14671 /* უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები */ 5410735 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|Surprizi]].|3|06|2026}} {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = ირმის ნახტომი | სურათი = ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg |წარწერა=„ირმის ნახტომი“ ცის კამარაზე | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb; Sbc; SB(rs)bc<ref name=ssr100_1_129 /><ref name=:01 /> | დახრილობა = {{Dec|−29|00|28.1699}}<ref name="Petrov" /> | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = {{ly|25,881-26,996|7.935-8.277}}<ref name="ehtc_6"/><ref name="idrani"/><ref name="gravity_2019"/> | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|17|45|40.03599}}<ref name="Petrov"/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = |ვარსკვლავები= 100-400 მრდ<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> | ხილული ზომები = {{ly|87,400 ± 3,600|26.8 ± 1.1}}<br />{{small|(''diameter; [[Galaxy#Isophotal diameter|D₂₅ isophote]]'')}} | თანავარსკვლავედი = მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი | რადიუსი = {{kly|50|16}} | მასა = {{val|1.15|e=12|u=}}<ref name="SA-20190308" /><ref name="ARX-20190208" /><ref name="Kafle2012" /> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = |ეფექტური რადიუსი={{val|5.75|0.38|ul=კპკ}}<ref>{{Citation |last1=Lian |first1=Jianhui |title=The size of the Milky Way galaxy |date=June 28, 2024 |arxiv=2406.05604 |last2=Zasowski |first2=Gail |last3=Chen |first3=Bingqiu |last4=Imig |first4=Julie |last5=Wang |first5=Tao |last6=Boardman |first6=Nicholas |last7=Liu |first7=Xiaowei}}</ref> |H I მასშტაბის სიგრძე={{convert|70|kpc|ly|sigfig=3|abbr=on|lk=on|disp=x|<br /><small>(|)</small>}}<ref name=kalberla>{{cite journal | last1=Kalberla | first1=Peter M.W. | last2=Kerp | first2=Jürgen | title=The H<small>I</small> Distribution of the Milky Way | journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics | volume=47 | issue=1 | date=2009-09-01 | issn=0066-4146 | doi=10.1146/annurev-astro-082708-101823 |bibcode=2009ARA&A..47...27K| pages=27–61 | url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-astro-082708-101823 | access-date=2025-10-23}}</ref> |თხელი დისკო={{Convert|220|-|450|pc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=3}}<ref name="bland">{{Cite journal |last1=Bland-Hawthorn |first1=Joss |last2=Gerhard |first2=Ortwin |year=2016 |title=The Galaxy in Context: Structural, Kinematic, and Integrated Properties |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=54 |pages=529–596 |arxiv=1602.07702 |bibcode=2016ARA&A..54..529B |doi=10.1146/annurev-astro-081915-023441 |s2cid=53649594}}</ref> |სქელი დისკო={{Convert|2.6|±|0.5|kpc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=2}}<ref name="bland" /> |იმპულსის მომენტი=~{{val|1|e=67|u=J s}}<ref>{{Cite web |last=Karachentsev |first=Igor |title=Double Galaxies §&nbsp;7.1 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054350/https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 5, 2015 |website=ned.ipac.caltech.edu |publisher=Izdatel'stvo Nauka}}</ref> |label1=Sun's [[Galactic year|Galactic rotation period]]|data1=212&nbsp;Myr<ref name="newview">{{Cite web |date=April 1, 2020 |title=A New Map of the Milky Way |url=https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427183810/https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |archive-date=April 27, 2021 |access-date=August 10, 2022 |website=[[Scientific American]]}}</ref> | label2 = [[Density wave theory|Spiral pattern rotation period]] | data2 = 220–360&nbsp;Myr<ref name=rotation_pattern_speeds /> | label3 = [[Barred spiral galaxy|Bar pattern]] rotation period | data3 = 160–180&nbsp;Myr<ref name="structure">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Juntai |last2=Zheng |first2=Xing-Wu |year=2020 |title=The bar and spiral arms in the Milky Way: Structure and kinematics |journal=Research in Astronomy and Astrophysics |volume=20 |issue=10 |page=159 |arxiv=2012.10130 |bibcode=2020RAA....20..159S |doi=10.1088/1674-4527/20/10/159 |s2cid=229005996}}</ref> | label4 = Speed relative to [[Cosmic microwave background|CMB]] [[rest frame]] | data4 = {{val|552.2|5.5|u=km/s}}<ref name=COBE1993 /> | label5 = Escape velocity at Sun's position | data5 = {{val|550|u=km/s}}<ref name="Kafle2014" /> | label6 = Dark matter density at Sun's position | data6 = {{val|0.0088|0.0024|0.0018}} {{solar mass|link=yes}}<nowiki/>pc{{sup|−3}} ({{val|0.35|0.08|0.07}} GeV&nbsp;cm⁻³)<ref name="Kafle2014" /> }} '''ირმის ნახტომი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ხარის ნავალი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''იერუსალიმის გზა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დათვისფეხა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''ცის-იკანკლედი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დევის ნამუხლარი'''<ref name="ენციკლოპედია"/> ({{lang-la|Via Lactea}}; {{lang-el|Γαλαξίας|galaxias|რძიანი გზა}}) — [[გალაქტიკა]], რომელიც სხვა ვარსკვლავურ სისტემებთან ერთად მოიცავს ჩვენს [[მზის სისტემა]]საც. ირმის ნახტომი არის ტოტიანი (ბარიანი) სპირალური გალაქტიკა D₂₅ იზოფოტალური დიამეტრით, რომელიც შეფასებულია 87,400 ± 3,600 სინათლის წლით (26.8 ± 1.1 კილოპარსეკი), მაგრამ სპირალური მკლავების სისქე დაახლოებით 1000 სინათლის წელია (უფრო მეტი ტოტის ხაზთან). ბოლოდროინდელი სიმულაციების მიხედვით, ბნელი მატერიის არე, რომელიც ასევე შეიცავს ზოგიერთ ხილულ ვარსკვლავს, შეიძლება გაგრძელდეს თითქმის 2 მილიონი სინათლის წლის დიამეტრამდე (613 კპკ).<ref name=croswell2020 /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომს რამდენიმე თანამგზავრი-გალაქტიკა გააჩნია და შედის [[ადგილობრივი ჯგუფი|გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში]], რომელიც თავის მხრივ [[ქალწულის ზეგროვა|ქალწულის ზეგროვის]] ნაწილს წარმოადგენს, ის კი თავად [[ლანიაკეა]]ს ზეგროვის კომპონენტია.<ref name=":001" /><ref name=":002" /> ვარაუდობენ, რომ იგი შეიცავს 100-400 მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]<ref name=":003" /><ref name=":004" /> და სულ მცირე ამდენივე [[პლანეტა]]ს.<ref name="Nature-20120111" /><ref name="Space-20130102"/> მზის სისტემა მდებარეობს გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27 000 [[სინათლის წელი|სინათლის წლის]] (8.3 კპკ) რადიუსში,<ref name="Gillessen2016" /> [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდეზე, რომელიც გაზისა და მტვრის სპირალური ფორმის კონცენტრაციაა. ყველაზე შიდა 10 000 სინათლის წლის ვარსკვლავები ქმნიან ამობურცულობას და ერთ ან მეტ ტოტს, რომლებიც გამოსხივდება ამობურცულობიდან. გალაქტიკური ცენტრი არის ინტენსიური რადიოწყარო, რომელიც ცნობილია, როგორც [[მშვილდოსანი A*]], ზემასიური [[შავი ხვრელი]] 4,100 (± 0.034) მილიონი მზის მასით.<ref name="NYT-20220131"/><ref name="ARX-20220128"/> ირმის ნახტომის უძველესი ვარსკვლავები თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც თავად სამყარო და, სავარაუდოდ, [[დიდი აფეთქება|დიდი აფეთქების]] ბნელი საუკუნეების შემდეგ მალევე ჩამოყალიბდნენ.<ref name="HD_140283_(arXiv)"/> [[გალილეო გალილეი]]მ პირველად [[1610]] წელს თავისი ტელესკოპით სინათლის ზოლი ცალკეულ ვარსკვლავებად დაყო. 1920-იანი წლების დასაწყისამდე ასტრონომების უმეტესობა ფიქრობდა, რომ ირმის ნახტომი სამყაროს ყველა ვარსკვლავს შეიცავდა.<ref name=":005" /> ასტრონომებს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისს]] შორის [[1920]] წელს გამართული დიდი დებატების შემდეგ,<ref name="shapley_curtis" /> [[ედუინ ჰაბლი]]ს [[1923]] წელს ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი გალაქტიკიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. ==მითოლოგია== {{მთავარი|ირმის ნახტომი მითოლოგიაში}} ბაბილონურ ეპიკურ პოემა „ენუმა ელიში“, ირმის ნახტომი შექმნილია პირველყოფილი მარილიანი წყლის დრაკონის, ტიამატის, მოკვეთილი კუდისგან, რომელიც ბაბილონის ეროვნულმა ღმერთმა, მარდუქმა, ცაში დასვა მისი მოკვლის შემდეგ.<ref name=":006"/><ref name=":007"/> ოდესღაც ითვლებოდა, რომ ეს ამბავი ეფუძნებოდა შუმერულ ძველ ვერსიას, რომელშიც ტიამატი ნიპურის ენლილმა მოკლა,<ref name=":008"/><ref name="Lambert1964"/> მაგრამ ახლა ითვლება, რომ ეს მხოლოდ ბაბილონელი პროპაგანდისტების გამოგონებაა, რომელთა მიზანია მარდუკის შუმერულ ღვთაებებზე უპირატესად წარმოჩენა.<ref name="Lambert1964" /> ბულგარულად ცნობილია „ჩალის“, „სალმატას“ სახელითაც: ღარიბი კაცი გოდრით სვინის (ნათლიის) ჩალას იპარავს. გოდორი ძირგავარდნილი აღმოჩნდა, ჩალა გზაში ებნევა. დილით სვინა კარზე მოადგება, ქურდობას საყვედურობს. კაცი თავს იმართლებს. მაშინ სვინა წყევლის: ამ გზაზე დაფენილ ჩალას ცეცხლი წაეკიდოს და არასოდეს ჩაქრეს, რომ შენი ქურდობა მოგაგონოსო. ჩალას ცეცხლი წაეკიდა და ასე გაჩნდა ცაზე თეთრი ზოლი.{{Sfn-2|„მითოლოგიური ლექსიკონი“|1983|გვ=228-229}} ==ვიზუალური მხარე== [[ფაილი:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|მინი|მაქსიმალურად ბნელი ადგილიდან დანახული ირმის ნახტომი]] ირმის ნახტომი დედამიწიდან ჩანს, როგორც თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, დაახლოებით 30° სიგანის, რომელიც ღამის ცაზე რკალისებურად არის გამოკვეთილი.<ref name=pasachoff1994 /> მიუხედავად იმისა, რომ მთელ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დანახული ყველა ცალკეული ვარსკვლავი ირმის ნახტომის გალაქტიკის ნაწილია, ტერმინი „ირმის ნახტომი“ შემოიფარგლება სინათლის ამ ზოლით.<ref>{{Cite book |last=Rey |first=H. A. |url=https://archive.org/details/stars00hare/page/145 |title=The Stars |date=1976 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-395-24830-0 |page=[https://archive.org/details/stars00hare/page/145 145]}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |url=https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |title=The Cosmos: Astronomy in the New Millennium |last2=Filippenko |first2=Alex |publisher=Cambridge University Press |year=2013 |isbn=978-1-107-68756-1 |page=384 |access-date=December 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142950/https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> სინათლე წარმოიქმნება გალაქტიკური სიბრტყის მიმართულებით განლაგებული ვარსკვლავებისა და სხვა მასალის გროვისაგან. ზოლის გარშემო უფრო კაშკაშა რეგიონები ჩანს როგორც რბილი ვიზუალური ლაქები, რომლებიც ცნობილია, როგორც [[ვარსკვლავთგროვა]]. მათგან ყველაზე თვალსაჩინოა [[დიდი მშვილდოსნის ვარსკვლავთგროვა]], გალაქტიკის ცენტრალური ამოზნექილი ნაწილი.<ref>{{Cite journal |last=Crossen |first=Craig |date=July 2013 |title=Observing the Milky Way, part I: Sagittarius & Scorpius |journal=Sky & Telescope |language=en |volume=126 |issue=1 |page=24 |bibcode=2013S&T...126a..24C}}</ref> ზოლის შიგნით არსებული ბნელი რეგიონები, როგორიცაა დიდი ნაპრალი და ქვანახშირის ტომარა, არის ადგილები, სადაც [[კოსმოსური მტვერი]] ბლოკავს შორეული ვარსკვლავების სინათლეს. სამხრეთ ნახევარსფეროს ხალხები, მათ შორის ინკები და ავსტრალიელი აბორიგენები, ამ რეგიონებს ბნელ ღრუბლების თანავარსკვლავედებად მიიჩნევდნენ.<ref>{{Cite book |last=Urton |first=Gary |title=At the Crossroads of the Earth and the Sky: An Andean Cosmology |date=1981 |publisher=Univ. of Texas Pr. |isbn=0-292-70349-X |series=Latin American Monographs |volume=55 |location=Austin |pages=102–4, 109–11 |author-link=Gary Urton}}</ref> ცის ის არეალი, რომელსაც ირმის ნახტომი ფარავს, [[აცილების ზონა]]ს უწოდებენ.<ref>{{Cite web |last=Starr |first=Michelle |date=July 14, 2020 |title=A Giant 'Wall' of Galaxies Has Been Found Stretching Across The Universe |url=https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205141100/https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |archive-date=February 5, 2021 |access-date=May 5, 2022 |website=ScienceAlert |language=en-gb}}</ref> ირმის ნახტომს შედარებით დაბალი ზედაპირული სიკაშკაშე აქვს. მისი ხილვადობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შემცირდეს ფონური სინათლის გამო, როგორიცაა სინათლის დაბინძურება ან მთვარის შუქი. ირმის ნახტომის ხილვადობისთვის ცა უნდა იყოს დაახლოებით 20.2 მაგნიტუდაზე მუქი კვადრატულ წამში.<ref>{{Cite journal |last=Crumey |first=Andrew |date=2014 |title=Human contrast threshold and astronomical visibility |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=442 |issue=3 |pages=2600–2619 |arxiv=1405.4209 |bibcode=2014MNRAS.442.2600C |doi=10.1093/mnras/stu992 |doi-access=free |s2cid=119210885}}</ref> ის უნდა იყოს ხილული, თუ ზღვრული მაგნიტუდა დაახლოებით +5.1 ან მეტია და აჩვენებს დიდ დეტალებს +6.1-ზე.<ref name="steinicke_sakiel2007" /> ეს ართულებს ირმის ნახტომის დანახვას კაშკაშა განათებული ურბანული ან გარეუბნული ტერიტორიებიდან, მაგრამ ძალიან თვალსაჩინოა სოფლის ტერიტორიებიდან დანახვისას, როდესაც მთვარე ჰორიზონტს ქვემოთაა. ხელოვნური ღამის ცის სიკაშკაშის რუკები აჩვენებს, რომ დედამიწის მოსახლეობის ერთ მესამედზე მეტს არ შეუძლია ირმის ნახტომის დანახვა სახლებიდან სინათლის დაბინძურების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Falchi |first1=Fabio |last2=Cinzano |first2=Pierantonio |last3=Duriscoe |first3=Dan |last4=Kyba |first4=Christopher C. M. |last5=Elvidge |first5=Christopher D. |last6=Baugh |first6=Kimberly |last7=Portnov |first7=Boris A. |last8=Rybnikova |first8=Nataliya A. |last9=Furgoni |first9=Riccardo |date=June 1, 2016 |title=The new world atlas of artificial night sky brightness |journal=Science Advances |language=en |volume=2 |issue=6 |article-number=|arxiv=1609.01041 |bibcode=2016SciA....2E0377F |doi=10.1126/sciadv.1600377 |issn=2375-2548 |pmc=4928945 |pmid=27386582}}</ref> დედამიწიდან დანახვისას, ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყის ხილული რეგიონი იკავებს ცის იმ ნაწილს, რომელიც მოიცავს 30 თანავარსკვლავედს. გალაქტიკური ცენტრი მდებარეობს [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი]]ს მიმართულებით, სადაც ირმის ნახტომი ყველაზე კაშკაშაა. მშვილდოსნიდან, თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, როგორც ჩანს, გადის გალაქტიკურ ანტიცენტრში, [[მეეტლის თანავარსკვლავედი|მეეტლის თანავარსკვლავედში]]. შემდეგ ზოლი ცის გარშემო აგრძელებს მოძრაობას, უკან მშვილდოსნამდე, ცას ორ დაახლოებით თანაბარ ნახევარსფეროდ ყოფს.<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date=November 14, 2015 |title=Which Constellations Can Be Seen Along The Milky Way? |url=https://www.astronomytrek.com/which-constellation-can-be-seen-along-the-milky-way/ |access-date=August 13, 2024 |language=en-US}}</ref> გალაქტიკური სიბრტყე [[ეკლიპტიკა|ეკლიპტიკის]] მიმართ (ცაში მზის გზა) დაახლოებით 60°-ით არის დახრილი. ის ციური ეკვატორის მიმართ 63°-იანი კუთხითაა დახრილი.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Galactic Plane {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/G/Galactic+Plane |access-date=July 9, 2025 |website=astronomy.swin.edu.au}}</ref> ===შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვება=== ირმის ნახტომის სინათლის ზოლისა და მისი გალაქტიკური ცენტრის დაკვირვებისთვის საჭიროა შემდეგი პირობები:<ref>{{Cite web |last=Forecast |first=Milky Way |title=How to See the Milky Way: Complete Beginner's Guide |url=https://milkywayforecast.com/guides/how-to-see-milky-way |access-date=2026-04-26 |website=milkywayforecast.com |language=en}}</ref> *თვალების ადაპტაცია ბნელ ცაზე (30 წუთი); *დაბალი სინათლის დაბინძურება (ბორთლის სკალით 4 ან უფრო დაბალი); *დაბალი მთვარის შუქი ან საერთოდ მისი არ ყოფნა (ახალი მთვარის 5-დღიანი ფანჯრის დროს); *ნისლისა და ტენიანობის დაბალი დონე; *სწორედ შერჩეული წლის დრო იმ ნახევარსფეროსთვის, საიდანაც აკვირდებით; *ღამის სწორი დრო; სხვა ციური ობიექტების მსგავსად, ღამის ცაზე ის ამოდის და ეშვება. ხედვის სწორი მიმართულება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ის სამხრეთით მდებარეობს, მშვილდოსანსა და მორიელს შორის. სამხრეთ ნახევარსფეროში, ის კილსა და კენტავრთან ახლოსაა. ==კვლევის ისტორია== ===უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები=== „მეტეოროლოგიაში“ [[არისტოტელე]] (ძვ. წ. 384-322) აცხადებს, რომ ბერძენმა ფილოსოფოსებმა [[ანაქსაგორა]]მ (დაახლ. ძვ. წ. 500–428) და [[დემოკრიტე]]მ (ძვ. წ. 460–370) ივარაუდეს, რომ ირმის ნახტომი არის ვარსკვლავების ნათება, რომლებიც პირდაპირ არ ჩანს დედამიწის ჩრდილის გამო, მაშინ როცა სხვა ვარსკვლავები მზისგან იღებენ სინათლეს, მაგრამ მათი ნათება მზის სხივებით არის დაფარული.<ref>Aristotle with W. D. Ross, ed., ''The Works of Aristotle'' ... (Oxford, England: Clarendon Press, 1931), vol. III, ''Meteorologica'', E. W. Webster, trans., Book 1, Part 8, [https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft#page/n37/mode/2up/ pp. 39–40] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411091135/https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft|date=April 11, 2016}}: "(2) Anaxagoras, Democritus, and their schools say that the milky way is the light of certain stars ... shaded by the earth from the sun's rays."</ref> თავად არისტოტელე თვლიდა, რომ ირმის ნახტომი დედამიწის ზედა ატმოსფეროს ნაწილი იყო, ვარსკვლავებთან ერთად, და რომ ის ვარსკვლავების წვის თანმდევი პროდუქტი იყო, რომელიც არ იფანტებოდა ატმოსფეროში მისი უკიდურესი მდებარეობის გამო და ქმნიდა მის დიდ წრეს. მისი თქმით, ირმის ნახტომის გალაქტიკის რძისფერი იერსახე [[დედამიწის ატმოსფერო]]ს გარდატეხის გამოა.<ref name="What does your image show">{{Cite web |title=What does your image show |url=http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315164805/http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |archive-date=March 15, 2023 |access-date=October 20, 2022 |website=mo-www.harvard.edu}}</ref><ref name="Montada" /><ref>{{Cite book |last1=Aristotle |url=http://archive.org/details/workstranslatedi03arisuoft |title=Works |translator1-first=William David |translator1-last=Ross |translator2-last=Smith |translator2-first=John Alexander |date=1931<!--Ignore the archive.org metadata. Pay attention to what's actually on the title page--> |location=Oxford |publisher=Clarendon Press <!--these people just digitized the archive.org copy: |others=Robarts – University of Toronto--> |page=345}}</ref> ნეოპლატონისტმა ფილოსოფოსმა [[ოლიმპიოდორე უმცროსი|ოლიმპიოდორე უმცროსმა]] (დაახლ. 495–570 წწ.) გააკრიტიკა ეს შეხედულება და ამტკიცებდა, რომ თუ ირმის ნახტომი მთვარეზე ქვემთვარის ფორმის იქნებოდა, ის დედამიწაზე სხვადასხვა დროსა და ადგილას განსხვავებულად უნდა ჩანდეს და რომ მას [[პარალაქსი]] უნდა ჰქონდეს, რაც მას არ აქვს. მისი აზრით, ირმის ნახტომი ციურია. ამ იდეამ მოგვიანებით მუსლიმურ სამყაროზე დიდ გავლენა იქონია.<ref name="heidarzadeh2008" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ალ-ბირუნი]]მ (973–1048) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „ნისლიანი ვარსკვლავების ბუნების უთვალავი ფრაგმენტების ერთობლიობაა“.<ref name="mactutor_albirundi" /> [[ალ-ანდალუსია|ანდალუსიელმა]] ასტრონომმა ავემპასემ (გარდაიცვალა 1138 წელს) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა, მაგრამ დედამიწის ატმოსფეროში უწყვეტ გამოსახულებას წარმოადგენდა, რის დასტურადაც მოიყვანა იუპიტერისა და მარსის შეერთების დაკვირვება [[1106]] ან [[1107]] წლებში.<ref name="Montada" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ნასირ ალ-დინ ტუსი]]მ (1201–1274) თავის ნაშრომში „თადკირა“ დაწერა: „ირმის ნახტომი, ანუ გალაქტიკა, შედგება ძალიან დიდი რაოდენობით პატარა, მჭიდროდ დაჯგუფებული ვარსკვლავებისგან, რომლებიც, მათი კონცენტრაციისა და სიმცირის გამო, ღრუბლიან ლაქებს ჰგვანან. ამის გამო, მას რძის ფერს ადარებდნენ“.<ref name="ragep1993" /> იბნ ქაიმ ალ-ჯავზიამ (1292–1350) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „უამრავი პაწაწინა ვარსკვლავია, რომლებიც ერთად არიან შეკრებილნი უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name="Livingston" /> ===დაკვირვებები ტელესკოპებით=== [[ფაილი:Herschel-Galaxy.png|მინი|ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელის მიერ 1785 წელს ვარსკვლავების დათვლის მიხედვით იქნა გამოტანილი. მზის სისტემა ცენტრთან ახლოს იყო ვარაუდობდი.]] ირმის ნახტომის, როგორც მრავალი ვარსკვლავისგან შემდგარი სისტემის, დადასტურება 1610 წელს გაჩნდა, როდესაც გალილეო გალილეიმ ოპტიკური ტელესკოპი გამოიყენა ირმის ნახტომის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ ის უამრავი მკრთალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა.<ref>{{Cite web |title=Galileo Galilei - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Galileo/ |access-date=2026-04-29 |website=Maths History |language=en}}</ref> 1755 წლის ტრაქტატში იმანუელ კანტმა, თომას რაიტის ვარაუდის არასწორად ინტერპრეტაციისას, რომ ირმის ნახტომს ბუშტის ფორმა ჰქონდა, ვარაუდობდა (სწორად), რომ ირმის ნახტომი შესაძლოა უზარმაზარი რაოდენობის ვარსკვლავებისგან შემდგარი მბრუნავი სხეული იყოს, რომლებიც ერთმანეთთან შეკავებულია მზის სისტემის მსგავსი გრავიტაციული ძალებით, მაგრამ გაცილებით დიდ მასშტაბებში.<ref name=Sanders-2013>{{Citation |title=The Discovery of the Milky Way Galaxy |date=2013 |work=Revealing the Heart of the Galaxy: The Milky Way and its Black Hole |pages=13–24 |editor-last=Sanders |editor-first=Robert H. |access-date=2026-04-29 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CBO9781139856546.002 |isbn=978-1-107-03918-6}}</ref>  შედეგად მიღებული ვარსკვლავების დისკი დისკის შიგნიდან ჩვენი პერსპექტივიდან ცაზე ზოლად იქნებოდა დანახული. რაიტმა და კანტმა ასევე ივარაუდეს, რომ ღამის ცაზე ხილული ნისლეულებიდან ზოგიერთი შესაძლოა თავად ცალკეული „გალაქტიკები“ იყოს, ჩვენის მსგავსი.<ref name=Sanders-2013/> კანტი როგორც ირმის ნახტომს, ასევე „გალაქტიკურ ნისლეულებს“ „კუნძულოვან სამყაროებს“ უწოდებდა, ტერმინი, რომელიც 1930-იან წლებამდეც აქტუალური იყო.<ref name="our_galaxy" /> ირმის ნახტომის ფორმისა და მასში მზის პოზიციის აღწერის პირველი მცდელობა უილიამ ჰერშელმა 1785 წელს განახორციელა, ხილული ცის სხვადასხვა რეგიონში ვარსკვლავების რაოდენობის ფრთხილად დათვლით. მან შექმნა ირმის ნახტომის ფორმის დიაგრამა, მზის სისტემის ცენტრთან ახლოს მდებარეობით.<ref name=Sanders-2013/> 1845 წელს ლორდ როსმა ააგო ახალი ტელესკოპი და შეძლო ინდივიდუალური წერტილოვანი წყაროების გარჩევა იმ ბნელ წერტილებში, რომლებიც ნისლეულების სახელითაა ცნობილი და იმის დადგენა, თუ რა არის ახლა მორევიანი გალაქტიკის (M51) სახელით ცნობილი სპირალური სტრუქტურა.<ref name=abbey /><ref>See: * Rosse revealed the spiral structure of [[Whirlpool Galaxy]] (M51) at the 1845 meeting of the British Association for the Advancement of Science. Rosse's illustration of M51 was reproduced in J. P. Nichol's 1846 book. ** {{cite journal |last1=Rosse |first1=Earl of |title=On the nebula 25 Herschel, or 61 [should read: 51] of Messier's catalogue |journal=Report of the Fifteenth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; Held at Cambridge in June 1845 § Notices and Abstracts of Miscellaneous Communications to the Sections |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1846 |page=4 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310235347/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |url-status=live }} ** {{Cite book |last=Nichol |first=John Pringle |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |title=Thoughts on Some Important Points Relating to the System of the World |date=1846 |publisher=William Tait |location=Edinburgh, Scotland |page=23 |access-date=February 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308094837/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} Rosse's illustration of the Whirlpool Galaxy appears on the plate that immediately precedes p. 23. * {{cite journal |last1=South |first1=James |title=Auszug aus einem Berichte über Lord ''Rosse's'' grosses Telescop, den Sir ''James South'' in The Times, Nr. 18899, 1845 April 16 bekannt gemacht hat |journal=Astronomische Nachrichten |date=1846 |volume=23 |issue=536 |pages=113–118 |doi=10.1002/asna.18460230802 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |trans-title=Excerpt from a report about Lord Rosse's great telescope, which Sir James South made known in The Times [of London], no. 18,899, 1845 April 16 |language=de |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308145128/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |url-status=live }} On March 5, 1845, Rosse observed M51, the [[Whirlpool Galaxy]]. From column 115: "The most popularly known nebulæ observed this night were the ring nebulæ in the Canes Venatici, or the 51st of Messier's catalog, which was resolved into stars with a magnifying power of 548". * {{cite journal |last1=Robinson |first1=T. R. |title=On Lord Rosse's telescope |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy |date=1845 |volume=3 |issue=50 |pages=114–133 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |access-date=February 17, 2020 |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610193425/https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |url-status=live }} Rosse's early observations of nebulae and galaxies are discussed on pp. 127–130. * {{cite journal |last1=Rosse |first1=The Earl of |title=Observations on the nebulae |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |date=1850 |volume=140 |issue=140 |pages=499–514 |url=https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |doi=10.1098/rstl.1850.0026 |doi-access=free |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142957/https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |url-status=live }} Rosse's illustrations of nebulae and galaxies appear on the plates that immediately precede the article. * {{cite journal |last1=Bailey |first1=M. E. |last2=Butler |first2=C. J. |last3=McFarland |first3=J. |title=Unwinding the discovery of spiral nebulae |journal=Astronomy & Geophysics |date=April 2005 |volume=46 |issue=2 |pages=2.26–2.28 |doi=10.1111/j.1468-4004.2005.46226.x |doi-access=free}}</ref> 1904 წელს, ვარსკვლავების საკუთარი მოძრაობების შესწავლისას, იაკობუს კაპტეინმა განაცხადა, რომ ეს შემთხვევითი არ იყო, როგორც იმ დროს ითვლებოდა; ვარსკვლავები შეიძლებოდა დაიყოს ორ ნაკადად, რომლებიც თითქმის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობდნენ.<ref>See: * {{Cite book |last=Kapteyn |first=Jacobus Cornelius |title=Congress of Arts and Science, Universal Exposition, St. Louis, 1904 |date=1906 |publisher=Houghton, Mifflin and Co. |editor-last=Rogers |editor-first=Howard J. |volume=4 |location=Boston and New York |pages=396–425 |chapter=Statistical methods in stellar astronomy |access-date=February 6, 2020 |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308053515/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} From pp. 419–420: "It follows that the one set of the stars must have a systematic motion relative to the other.&nbsp;... these two main directions of motion must be in reality diametrically opposite." * {{cite journal |last1=Kapteyn |first1=J. C. |title=Star streaming |journal=Report of the Seventy-fifth Meeting of the British Association for the Advancement of Science, South Africa |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1905 |pages=257–265 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308042552/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |url-status=live }}</ref> მოგვიანებით გაირკვა, რომ კაპტეინის მონაცემები იყო ირმის ნახტომის ბრუნვის პირველი მტკიცებულება,<ref>See: * {{Cite journal |last=Schwarzschild |first=K. |date=1907 |title=Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne |trans-title=On the proper motions of the fixed stars |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |url-status=live |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen (Reports of the Royal Society of Science at Göttingen) |language=de |volume=5 |pages=614–632 |bibcode=1907NWGot...5..614S |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142441/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |archive-date=March 8, 2021 |access-date=February 6, 2020}} * {{cite journal |last1=Schwarzschild |first1=K. |title=Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen |date=1908 |pages=191–200 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |trans-title=On the determination, according to the ellipsoid hypothesis, of the vertex and apex from a small number of observed proper motions |language=de |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308024321/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |url-status=live }}</ref> რამაც საბოლოოდ ბერტილ ლინდბლადისა და იან ოორტის მიერ გალაქტიკური ბრუნვის აღმოჩენამდე მიიყვანა. 1917 წელს, ჰებერ დუსტ კურტისმა დააკვირდა ანდრომედას ახალი ვარსკვლავი S-ს დიდი ანდრომედას ნისლეულში (მესიეს ობიექტი 31). ფოტოგრაფიული ჩანაწერების ძიებისას მან კიდევ 11 ახალი ვარსკვლავი აღმოაჩინა. კურტისმა შენიშნა, რომ ეს ახალი ვარსკვლავიერები, საშუალოდ, 10 სიდიდით უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე ირმის ნახტომში მომხდარი. შედეგად, მან შეძლო მანძილის 150,000 პარსეკის შეფასება. ის გახდა „კუნძული სამყაროების“ ჰიპოთეზის მომხრე, რომლის მიხედვითაც სპირალური ნისლეულები დამოუკიდებელი გალაქტიკები იყო.<ref>{{Cite journal |last=Curtis |first=Heber D. |date=1917 |title=Novae in spiral nebulae and the island universe theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=29 |issue=171 |pages=206–207 |bibcode=1917PASP...29..206C |doi=10.1086/122632 |doi-access=free}}</ref><ref name=pasp100_6 /> 1920 წელს ჰარლოუ შაპლისა და ჰებერ კურტისს შორის გაიმართა დიდი დებატები ირმის ნახტომის ბუნების, სპირალური ნისლეულების და სამყაროს ზომების შესახებ. დიდი ანდრომედას ნისლეულის გარე გალაქტიკის არსებობის შესახებ თავისი მტკიცების დასასაბუთებლად, კურტისმა აღნიშნა ირმის ნახტომში მტვრის ღრუბლების მსგავსი ბნელი ზოლების გაჩენა, ასევე მნიშვნელოვანი დოპლერის წანაცვლება.<ref name=weaver /> კამათი საბოლოოდ გადაჭრა ედვინ ჰაბლმა 1920-იანი წლების დასაწყისში მაუნტ ვილსონის ობსერვატორიის 2.5 მეტრიანი (100 ინჩიანი) ჰუკერის ტელესკოპის გამოყენებით. ამ ახალი ტელესკოპის სინათლის შეგროვების ძალით, მან შეძლო ასტრონომიული ფოტოების გადაღება, რომლებიც ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილებს ცალკეული ვარსკვლავების კოლექციებად ყოფდა. მან ასევე შეძლო ზოგიერთი ცეფეიდური ცვლადის იდენტიფიცირება, რომელთა გამოყენებაც შეეძლო ნისლეულებამდე მანძილის შესაფასებლად. მან აღმოაჩინა, რომ ანდრომედას ნისლეული მზიდან 275 000 პარსეკის დაშორებით მდებარეობს, რაც ძალიან შორსაა იმისთვის, რომ ირმის ნახტომის ნაწილი იყოს.<ref name=jrasc83_6 /><ref name=apj69_103 /> ===დაკვირვებები თანამგზავრებით=== ევროპის კოსმოსური სააგენტოს კოსმოსური ხომალდი „გაია“ მილიარდი ვარსკვლავის პარალაქსის განსაზღვრით მანძილის შეფასებას იძლევა და ირმის ნახტომის რუკას ქმნის.<ref>{{Cite web |date=September 14, 2016 |title=New Milky Way Map Is a Spectacular Billion-Star Atlas |url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915183426/http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science/ |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gaia > Gaia DR1 |url=http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915091251/http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016 |website=www.cosmos.esa.int}}</ref> „გაიას“ მონაცემები შეფასებულია, როგორც „ტრანსფორმაციული“. შეფასებულია, რომ „გაიამ“ დაკვირვებული ვარსკვლავების რაოდენობა 1990-იან წლებში დაახლოებით 2 მილიონიდან 2 მილიარდამდე გაზარდა. მან სივრცის გაზომვადი მოცულობა რადიუსში 100-ჯერ და სიზუსტით 1000-ჯერ გაზარდა.<ref name="Skibba">{{Cite journal |last=Skibba |first=Ramin |date=June 10, 2021 |title=A galactic archaeologist digs into the Milky Way's history |url=https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |url-status=live |journal=Knowable Magazine |doi=10.1146/knowable-060921-1 |s2cid=236290725 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804193831/https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |archive-date=August 4, 2022 |access-date=August 4, 2022 |doi-access=free}}</ref> 2020 წელს ჩატარებულმა კვლევამ დაასკვნა, რომ „გაიამ“ გალაქტიკის მერყევი მოძრაობა აღმოაჩინა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს „დისკოს ბრუნვის ღერძის არასფერული ჰალოს მთავარ ღერძთან მიმართებაში არასწორი განლაგებით, ან ჰალოში დაგროვილი მატერიით, რომელიც გვიანი დაცემის დროს იქნა მიღებული, ან ახლომდებარე, ურთიერთქმედი თანამგზავრული გალაქტიკებიდან და მათი თანმდევი მოქცევით“.<ref>{{Cite journal |last1=Poggio |first1=E. |last2=Drimmel |first2=R. |last3=Andrae |first3=R. |last4=Bailer-Jones |first4=C. A. L. |last5=Fouesneau |first5=M. |last6=Lattanzi |first6=M. G. |last7=Smart |first7=R. L. |last8=Spagna |first8=A. |date=2020 |title=Evidence of a dynamically evolving Galactic warp |journal=Nature Astronomy |volume=4 |issue=6 |pages=590–596 |arxiv=1912.10471 |bibcode=2020NatAs...4..590P |doi=10.1038/s41550-020-1017-3 |s2cid=209444772}}</ref> 2024 წლის აპრილში გამოქვეყნდა საწყისი კვლევები და მასთან დაკავშირებული რუკები, რომლებიც ირმის ნახტომის მაგნიტურ ველებს მოიცავდა.<ref name="NYT-20240419">{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |title=The Dusty Magnets of the Milky Way |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |date=April 19, 2024 |work=[[The New York Times]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240419104158/https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |archive-date=April 19, 2024 |access-date=April 19, 2024 }}</ref> ==ასტროგრაფია== ===მზის მდებარეობა და სამეზობლო=== {{მთავარი|დედამიწის მდებარეობა}} მზე მდებარეობს ორიონის მკლავის შიდა კიდესთან ახლოს, ადგილობრივი ბუშტის ლოკალურ ფუმფულაში, რედკლიფის ტალღასა და გაყოფილი ხაზოვანი სტრუქტურების (ყოფილი გოულდის სარტყელი) შორის.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=January 7, 2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |number=7794}}</ref> გილესენის და სხვების (2016) მიერ Sgr A*-ის გარშემო ვარსკვლავური ორბიტების შესწავლის საფუძველზე, მზე გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27.14 ± 0.46 კლი (8.32 ± 0.14 კპკ)<ref name="Gillessen2016" /> მანძილზე მდებარეობს. ბოელმა და სხვებმა (2016) აღმოაჩინეს უფრო მცირე მნიშვნელობა - 25.64 ± 0.46 კლი (7.86 ± 0.14 კპკ), ასევე ვარსკვლავის ორბიტის ანალიზის გამოყენებით.<ref name="boehle2016" /> მზე ამჟამად გალაქტიკური დისკოს ცენტრალური სიბრტყის 5–30 პარსეკით (16–98 ლი) ზემოთ ან ჩრდილოეთით მდებარეობს.<ref name=majaess2009 /> ადგილობრივ მკლავსა და შემდეგ მკლავს, პერსევსის მკლავს შორის მანძილი დაახლოებით 2000 პარსეკია (6500 ლი).<ref name="fn9" /> მზე და შესაბამისად, მზის სისტემა, მდებარეობს ირმის ნახტომის გალაქტიკურ სასიცოცხლო ზონაში.<ref name="mullen-2001">{{Cite news |last=Mullen, Leslie |date=May 18, 2001 |title=Galactic Habitable Zones |work=NAI Features Archive |agency=Nasa Astrobiology Institute |url=http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |access-date=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409002532/http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |archive-date=April 9, 2013}}</ref><ref name="sundin-2006">{{Cite journal |last=Sundin |first=M. |year=2006 |title=The galactic habitable zone in barred galaxies |journal=International Journal of Astrobiology |volume=5 |issue=4 |pages=325–326 |bibcode=2006IJAsB...5..325S |doi=10.1017/S1473550406003065 |s2cid=122018103}}</ref> მზიდან 15 პარსეკის (49 ლი) რადიუსის მქონე სფეროს შიგნით დაახლოებით 208 ვარსკვლავია, რომელთა აბსოლუტური სიდიდე 8.5-ზე მეტია, რაც იძლევა ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 69 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 2360 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი კაშკაშა ვარსკვლავების სიიდან). მეორეს მხრივ, მზიდან 5 პარსეკის (16 ლი) რადიუსში არის 64 ცნობილი ვარსკვლავი (ნებისმიერი სიდიდის, 4 ყავისფერი ჯუჯის გარდა), რაც იძლევა დაახლოებით ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 8.2 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 284 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი ვარსკვლავების სიიდან). ეს ასახავს იმ ფაქტს, რომ გაცილებით მეტი მკრთალი ვარსკვლავია, ვიდრე კაშკაშა: მთელ ცაზე დაახლოებით 500 ვარსკვლავია, რომლებიც აშკარა სიდიდე 4-ზე კაშკაშაა, მაგრამ 15,5 მილიონი ვარსკვლავია კაშკაშა, ვიდრე აშკარა სიდიდე 14.<ref>{{Cite web |title=Magnitude |url=http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206074842/http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-date=February 6, 2008 |access-date=August 9, 2013 |publisher=National Solar Observatory{{snd}}Sacramento Peak}}</ref> მზის გზის მწვერვალი, ანუ მზის მწვერვალი, არის მიმართულება, რომლითაც მზე მოძრაობს ირმის ნახტომში ადგილობრივი უძრაობის სტანდარტის გავლით. მზის გალაქტიკური მოძრაობის ზოგადი მიმართულებაა ვარსკვლავი დენებისკენ, გედის თანავარსკვლავედთან ახლოს, გალაქტიკური ცენტრის მიმართულებით დაახლოებით 90 ცის გრადუსიანი კუთხით. მზის ორბიტა ირმის ნახტომის გარშემო, სავარაუდოდ, დაახლოებით ელიფსური იქნება, გალაქტიკური სპირალური მკლავებიდან გამომდინარე პერტურბაციებით და არაერთგვაროვანი მასის განაწილებით. გარდა ამისა, მზე გალაქტიკურ სიბრტყეში დაახლოებით 2,7-ჯერ გადის ორბიტაზე.<ref>{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |last2=Rees |first2=Robin |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49522-6 |edition=2nd |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215095853/https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |archive-date=February 15, 2017 |url-status=live}}</ref> ეს ძალიან ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობს მარტივი ჰარმონიული ოსცილატორი წევის ძალის (შეშუპების) გარეშე. ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ეს რხევები ემთხვეოდა დედამიწაზე მასობრივი სიცოცხლის ფორმების გადაშენების პერიოდებს.<ref name="extinction" /> CO მონაცემებზე დაყრდნობით მზის სპირალურ სტრუქტურაში ტრანზიტის ეფექტების ხელახალი ანალიზით კორელაცია ვერ იქნა ნაპოვნი.<ref name="overholt_etal" /> მზის სისტემას ირმის ნახტომის ერთი ორბიტის (გალაქტიკური წელიწადი) დასასრულებლად დაახლოებით 240 მილიონი წელი სჭირდება,<ref name="sparke_gallagher" /> ამიტომ, ითვლება, რომ მზემ თავისი სიცოცხლის განმავლობაში 18-20 ორბიტა და ადამიანების წარმოშობის დღიდან 1/1250 ბრუნი დაასრულა. მზის სისტემის ორბიტალური სიჩქარე ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო დაახლოებით 220 კმ/წმ (490,000 მილი/სთ) ანუ სინათლის სიჩქარის 0.073%-ია. მზე ჰელიოსფეროში 84,000 კმ/სთ (52,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს. ამ სიჩქარით, მზის სისტემას დაახლოებით 1,400 წელი სჭირდება 1 სინათლის წლის მანძილის გასავლელად, ანუ 8 დღე 1 ასტრონომიული ერთეულის (ასტრონომიული ერთეული) გასავლელად.<ref name=garlick2002 /> მზის სისტემა მიემართება ზოდიაქოს თანავარსკვლავედის მორიელის მიმართულებით, რომელიც ეკლიპტიკას მიჰყვება.<ref>{{Cite web |date=April 8, 2011 |title=Solar System's 'Nose' Found; Aimed at Constellation Scorpius |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907130456/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-date=September 7, 2015}}</ref> ===გალაქტიკური კვადრანტები=== {{მთავარი|გალაქტიკური კვადრანტები}} გალაქტიკური კვადრანტი, ან ირმის ნახტომის კვადრანტი, ირმის ნახტომის გაყოფის ოთხი წრიული სექტორიდან ერთ-ერთს აღნიშნავს. ასტრონომიულ პრაქტიკაში, გალაქტიკური კვადრანტების გამოყოფა გალაქტიკური კოორდინატთა სისტემაზეა დაფუძნებული, რომელიც მზეს რუკების სისტემის საწყის წერტილად ათავსებს.<ref>{{Citation |last1=Blaauw |first1=A. |title=The new I. A. U. system of galactic coordinates (1958 revision) |date=1960 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=121 |issue=2 |pages=123–131 |bibcode=1960MNRAS.121..123B |doi=10.1093/mnras/121.2.123 |display-authors=1 |last2=Gum |first2=C. S. |last3=Pawsey |first3=J. L. |last4=Westerhout |first4=G. |doi-access=free}}</ref> კვადრანტები აღიწერება რიგობითი რიცხვების გამოყენებით - მაგალითად, „პირველი გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name="toolsofradio">{{Citation |last1=Wilson |first1=Thomas L. |title=Tools of Radio Astronomy |date=2009 |url=https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426084004/https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |url-status=live |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-85121-9 |display-authors=1 |archive-date=April 26, 2016 |last2=Rohlfs |first2=Kristen |last3=Hüttemeister |first3=Susanne|bibcode=2009tra..book.....W }}</ref> „მეორე გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name=NASAAD131K>{{cite journal |bibcode=2004A&A...418..131K |doi=10.1051/0004-6361:20034530 |author=Kiss, Cs |author2=Moór, A. |author3=Tóth, L. V. |title=Far-infrared loops in the 2nd Galactic Quadrant |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=418 |date=April 2004 |arxiv=astro-ph/0401303 |pages=131–141|s2cid=7825138|url=https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2004/16/aa0530.pdf|access-date=August 17, 2010}}</ref> ან „ირმის ნახტომის მესამე კვადრანტი“.<ref name="Lampton1997">{{Cite journal |author=Lampton, M. |author2=Lieu, R. |author3=Schmitt, J. H. M. M. |author4=Bowyer, S. |author5=Voges, W. |author6=Lewis, J. |author7=Wu, X. |display-authors=1 |date=February 1997 |title=An All-Sky Catalog of Faint Extreme Ultraviolet Sources |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=108 |issue=2 |pages=545–557 |bibcode=1997ApJS..108..545L |doi=10.1086/312965 |doi-access=free}}</ref> ჩრდილოეთ გალაქტიკური პოლუსიდან დანახვისას, 0° (ნულოვანი გრადუსი) სხივით, რომელიც მზიდან იწყება და გალაქტიკური ცენტრის გავლით გადის, კვადრატებია: ::{| ! გალაქტიკური<br />კვადრანტი<br /> &nbsp; ! გალაქტიკური<br />გრძედი<br />[[გალაქტიკური გრძედი|(ℓ)]] ! &nbsp; <br />წყარო<br /> &nbsp; |- !align="center"|1-ლი |align="right" | 0° ≤ ℓ ≤ 90° &nbsp; |align="center"|<ref name="vanWoerden-Strom-2006">{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=Hugo |last2=Strom |first2=Richard G. |date=June 2006 |title=The beginnings of radio astronomy in the Netherlands |url=http://www.astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |volume=9 |issue=1 |pages=3–20 |bibcode=2006JAHH....9....3V |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2006.01.01 |s2cid=16816839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919025431/http://astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |archive-date=September 19, 2010}}</ref> |- !align="center"|მე-2 |align="right" |&nbsp; 90° ≤ ℓ ≤ 180° |align="center"|<ref name=NASAAD131K /> |- !align="center"|მე-3 |align="right" |180° ≤ ℓ ≤ 270° |align="center"|<ref name="Lampton1997" /> |- !align="center"|მე-4<br /> &nbsp; |align="right" |270° ≤ ℓ ≤ 360°<br />(360° ≅ 0°) |align="center"|<ref name="toolsofradio" /><br /> &nbsp; |} გალაქტიკური გრძედით (ℓ) საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ზრდით (დადებითი ბრუნვა), როგორც ეს გალაქტიკური ცენტრის ჩრდილოეთიდან ჩანს (ხედვის წერტილი, რომელიც რამდენიმე ასეული ათასი სინათლის წლის მანძილზეა) დედამიწა ბერენიკეს თანავარსკვლავედის მიმართულებით); თუ გალაქტიკური ცენტრის სამხრეთიდან დააკვირდებით (მოქანდაკის თანავარსკვლავედში მსგავსი მანძილით დაშორებული ხედვის წერტილიდან), ℓ საათის ისრის მიმართულებით გაიზრდებოდა (უარყოფითი ბრუნვა). ==ზოგადი მახასიათებლები== ===ზომა=== ირმის ნახტომი ადგილობრივი ჯგუფის ორი უდიდესი გალაქტიკიდან ერთ-ერთია (მეორე ანდრომედას გალაქტიკაა). თუმცა, მისი გალაქტიკური დისკოს ზომა და ის, თუ რამდენად განსაზღვრავს ის იზოფოტალურ დიამეტრს, ბოლომდე შესწავლილი არ არის.<ref name="Lopez2018" /> ვარაუდობენ, რომ გალაქტიკაში ვარსკვლავების მნიშვნელოვანი ნაწილი 26 კილოპარსეკის (80,000 სინათლის წლის) დიამეტრშია და რომ გარე დისკოს მიღმა ვარსკვლავების რაოდენობა მკვეთრად მცირდება ძალიან დაბალ რიცხვამდე, ექსპონენციალური დისკოს ექსტრაპოლაციის მიმართ შიდა დისკოს მასშტაბის სიგრძესთან მიმართებაში.<ref name=arxiv0909.3857 /><ref name="Lopez2018" /> ასტრონომიაში გალაქტიკის ზომის დასადგენად რამდენიმე მეთოდი გამოიყენება და თითოეულს შეუძლია განსხვავებული შედეგების მოტანა სხვებთან შედარებით. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია D25 სტანდარტი - იზოფოტი, სადაც B-დიაპაზონში (სინათლის 445 ნმ ტალღის სიგრძე, ხილული სპექტრის ლურჯ ნაწილში) გალაქტიკის ფოტომეტრული სიკაშკაშე 25 მაგ/რკსეკს აღწევს.<ref name="Dimensions">{{Cite web |title=Dimensions of Galaxies |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927170330/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |archive-date=September 27, 2022 |access-date=August 22, 2022 |website=ned.ipac.caltech.edu}}</ref> გუდვინის და სხვების მიერ 1997 წელს შეფასებით, ცეფეიდური ცვლადი ვარსკვლავების განაწილება 17 სხვა სპირალურ გალაქტიკაში შედარდა ირმის ნახტომის ვარსკვლავებთან და მოდელირებული იქნა მათი ზედაპირის სიკაშკაშესთან დამოკიდებულება. ამან მოგვცა ირმის ნახტომის იზოფოტალური დიამეტრი 26.8 ± 1.1 კილოპარსეკის ტოლი (87,400 ± 3,600 სინათლის წელი), იმის გათვალისწინებით, რომ ექსპონენციალური დისკი წარმოადგენს გალაქტიკურ დისკოს და გალაქტიკის ცენტრალური ზედაპირის სიკაშკაშის (μ0) 22.1 ± 0.3 B-mag/arcsec−2 და დისკის მასშტაბის სიგრძის (h) 5.0 ± 0.5 kpc (16,300 ± 1,600 ly) მიღებით.<ref name="Average">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704216 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=The Milky Way is just an average spiral |date=April 22, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref><ref name="Goodwin">{{Cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observatory |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G}}</ref><ref name="Castro">{{Cite journal |last1=Castro-Rodríguez |first1=N. |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Sánchez-Saavedra |first3=M. L. |last4=Battaner |first4=E. |year=2002 |title=Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=391 |issue=2 |pages=519–530 |arxiv=astro-ph/0205553 |bibcode=2002A&A...391..519C |doi=10.1051/0004-6361:20020895 |s2cid=17813024}}</ref> ეს ანდრომედას გალაქტიკის იზოფოტალურ დიამეტრზე მნიშვნელოვნად მცირეა და ოდნავ ნაკლებია გალაქტიკების საშუალო იზოფოტალურ ზომებზე, რომლებიც 28.3 კპკ-ს (92,000 ლი-სი) შეადგენს.<ref name="Goodwin" /> ნაშრომში ასკვნიან, რომ ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა არ იყო ზედმეტად დიდი სპირალური გალაქტიკები და არც ისინი იყვნენ ცნობილ უდიდესთა შორის (თუ პირველი არ იყო ყველაზე დიდი), როგორც ადრე ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, არამედ საშუალო ზომის ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკები.<ref name="Goodwin_Hubble">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704289 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=New Determination of the Hubble Parameter Using the Principle of Terrestrial Mediocrity |date=April 30, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> ირმის ნახტომის შედარებითი ფიზიკური მასშტაბის შესადარებლად, თუ მზის სისტემა ნეპტუნამდე აშშ-ის მეოთხედის ზომის იქნებოდა (24.3 მმ (0.955 ინჩი)), ირმის ნახტომი დაახლოებით იქნებოდა შეერთებული შტატების ჩრდილოეთ-სამხრეთის უდიდესი ხაზი.<ref>{{Cite web |title=How Big is Our Universe: How far is it across the Milky Way? |url=http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305005817/http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |archive-date=March 5, 2013 |access-date=March 13, 2013 |website=NASA-Smithsonian Education Forum on the Structure and Evolution of the Universe, at the Harvard Smithsonian Center for Astrophysics}}</ref> 1978 წლის კიდევ უფრო ძველი კვლევა ირმის ნახტომისთვის უფრო დაბალ დიამეტრს, დაახლოებით 23 კპკ-ს (75,000 ლი-სი) აჩვენებს.<ref name="Goodwin" /> 2015 წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ არსებობს ვარსკვლავების რგოლისებრი ძაფი, სახელწოდებით Triangulum-Andromeda Ring (TriAnd Ring), რომელიც შედარებით ბრტყელი გალაქტიკური სიბრტყის ზემოთ და ქვემოთ ტალღოვანია. როგორც ვარაუდობენ, ერთფეროვანი რგოლის გარდა, ძირითადად დისკის რხევებისა და ირმის ნახტომის გარშემო შემოხვევის შედეგია, დიამეტრით მინიმუმ 50 კპკ (160,000 ლი),<ref>{{Cite journal |last1=Newberg |first1=Heidi Jo |last2=Xu |first2=Yan |last3=Carlin |first3=Jeffrey L. |last4=Liu |first4=Chao |last5=Deng |first5=Licai |last6=Li |first6=Jing |last7=Schoenrich |first7=Ralph |last8=Yanny |first8=Brian |display-authors=1 |date=March 1, 2015 |title=Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=801 |issue=2 |page=105 |arxiv=1503.00257 |bibcode=2015ApJ...801..105X |doi=10.1088/0004-637X/801/2/105 |s2cid=119124338}}</ref> რომელიც შესაძლოა თავად ირმის ნახტომის გარე დისკის ნაწილი იყოს, შესაბამისად, ვარსკვლავური დისკი ამ ზომამდე გაზრდით უფრო დიდი ხდება.<ref name="rpi2015" /> 2018 წლის უფრო ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა გარკვეულწილად უარყო ეს ჰიპოთეზა და დაადასტურა დასკვნა, რომ ერთფეროვანი რგოლი, A13 და TriAnd Ring წარმოადგენდნენ ვარსკვლავურ ზედმეტ სიმკვრივეს, რომლებიც საკმაოდ გამოდევნილი იყო მთავარი ვარსკვლავური დისკიდან, ხოლო RR Lyrae ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსია უფრო მაღალი აღმოჩნდა და თავსებადი იყო ჰალოს წევრობასთან.<ref name="allyson">{{Cite journal |last1=Sheffield |first1=Allyson A. |last2=Price-Whelan |first2=Adrian M. |last3=Tzanidakis |first3=Anastasios |last4=Johnston |first4=Kathryn V. |last5=Laporte |first5=Chervin F. P. |last6=Sesar |first6=Branimir |year=2018 |title=A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities |journal=The Astrophysical Journal |volume=854 |issue=1 |page=47 |arxiv=1801.01171 |bibcode=2018ApJ...854...47S |doi=10.3847/1538-4357/aaa4b6 |s2cid=118932403 |doi-access=free}}</ref> კიდევ ერთმა 2018 წლის კვლევამ გამოავლინა დისკოსებრი ვარსკვლავების ძალიან სავარაუდო არსებობა გალაქტიკური ცენტრიდან 26–31.5 კპკ (84,800–103,000 ლი-სი-ზე) ან შესაძლოა კიდევ უფრო შორს, მნიშვნელოვნად მაღლა, დაახლოებით 13–20 კპკ (40,000–70,000 ლი-სი-ზე), რაც ოდესღაც დისკოს ვარსკვლავური სიმკვრივის მკვეთრ კლებად მიიჩნეოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსალოდნელი იყო, რომ ამ ზღვარს გადააჭარბებდა ან არცერთი ვარსკვლავი არ იქნებოდა, გარდა იმ ვარსკვლავებისა, რომლებიც გალაქტიკური ჰალოს ძველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან.<ref name="Lopez2018">{{Cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |last2=Allende Prieto |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Liu |first5=C. |last6=Deng |first6=L. |date=April 9, 2018 |title=Disk stars in the Milky Way detected beyond 25 kpc from its center |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2018/04/aa32880-18/aa32880-18.html |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=612 |pages=L8 |arxiv=1804.03064 |bibcode=2018A&A...612L...8L |doi=10.1051/0004-6361/201832880 |s2cid=59933365}}</ref><ref name="nbcnews1" /><ref>{{Cite web |author=Elizabeth Howell |date=July 2, 2018 |title=It Would Take 200,000 Years at Light Speed to Cross the Milky Way |url=https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416141212/https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |archive-date=April 16, 2020 |access-date=May 31, 2020 |website=Space.com}}</ref> 2020 წლის კვლევამ იწინასწარმეტყველა, რომ ირმის ნახტომის ბნელი მატერიის ჰალოს კიდი დაახლოებით 292 ± 61 კპკ (952,000 ± 199,000 ლი-სი-ზე) იქნებოდა, რაც 584 ± 122 კპკ (1.905 ± 0.3979 მილი-სი-ზე) დიამეტრს ნიშნავს.<ref name="croswell2020" /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოს სისქე ასევე დაახლოებით 1.35 კპკ-მდე (4000 ლი) მერყეობს.<ref name="ask-astro" /><ref name="Rix_Bovy">{{Cite journal |last1=Rix |first1=Hans-Walter |last2=Bovy |first2=Jo |date=2013 |title=The Milky Way's Stellar Disk |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |volume=21 |article-number=|arxiv=1301.3168 |bibcode=2013A&ARv..21...61R |doi=10.1007/s00159-013-0061-8 |s2cid=117112561}}</ref> ===მასა=== ირმის ნახტომის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 0,88 ტრილიონჯერ მეტია (8,8×1011 მზის მასა), გალაქტიკის განსაზღვრისთვის გამოიყენება 200 კპკ-ის ზღვარი.<ref>{{Cite journal |last1=Bobylev |first1=V. V. |last2=Baykova |first2=A. T. |date=August 2023 |title=Modern Estimates of the Mass of the Milky Way |url=https://www.researchgate.net/publication/375619138 |journal=Astronomy Reports |language=en |volume=67 |issue=8 |pages=812–823 |doi=10.1134/S1063772923080024 |bibcode=2023ARep...67..812B |issn=1063-7729}}</ref> ირმის ნახტომის მასის შეფასებები განსხვავდება გამოყენებული მეთოდისა და მონაცემების მიხედვით. შეფასების დიაპაზონის ქვედა ზღვარი არის 5,8×1011 მზის მასა (M☉), რაც გარკვეულწილად ნაკლებია ანდრომედას გალაქტიკაზე.<ref name="Karachentsevetal2006" /><ref name="mass" /><ref name="galmass" /> 2009 წელს Very Long Baseline Array-ის გამოყენებით ჩატარებულმა გაზომვებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის გარე კიდეზე მდებარე ვარსკვლავებისთვის სიჩქარე 254 კმ/წმ-ს (570,000 მილი/სთ) აღწევს.<ref name=nrao20090105 /> რადგან ორბიტალური სიჩქარე დამოკიდებულია ორბიტის რადიუსში არსებულ მთლიან მასაზე, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომი უფრო მასიურია, დაახლოებით ტოლი ანდრომედას გალაქტიკის მასისა, რომელიც მისი ცენტრიდან 160,000 ლი (49 კპკ) რადიუსში 7×1011 მ☉-ია.<ref name="reid2009" /> 2010 წელს ჰალო ვარსკვლავების რადიალური სიჩქარის გაზომვის შედეგად დადგინდა, რომ 80 კილოპარსეკში მოთავსებული მასა 7×1011 მ☉-ია.<ref name="gnedin2010" /> 2014 წელს ჩატარებულ კვლევაში, მთელი ირმის ნახტომის მასა შეფასებულია 8.5×1011 მ☉-ად,<ref name="Jorge Peñarrubia2014">{{Cite journal |last1=Peñarrubia |first1=Jorge |last2=Ma |first2=Yin-Zhe |last3=Walker |first3=Matthew G. |last4=McConnachie |first4=Alan |display-authors=1 |year=2014 |title=A dynamical model of the local cosmic expansion |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=433 |issue=3 |pages=2204–2222 |arxiv=1405.0306 |bibcode=2014MNRAS.443.2204P |doi=10.1093/mnras/stu879 |doi-access=free |s2cid=119295582}}</ref> მაგრამ ეს ანდრომედას გალაქტიკის მასის მხოლოდ ნახევარია.<ref name="Jorge Peñarrubia2014" /> ირმის ნახტომის 2019 წლის მასის ბოლოდროინდელი შეფასება 1.29×1012 მ☉-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Grand |first1=Robert J J. |last2=Deason |first2=Alis J. |last3=White |first3=Simon D M. |last4=Simpson |first4=Christine M. |last5=Gómez |first5=Facundo A. |last6=Marinacci |first6=Federico |last7=Pakmor |first7=Rüdiger |year=2019 |title=The effects of dynamical substructure on Milky Way mass estimates from the high-velocity tail of the local stellar halo |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters |volume=487 |issue=1 |pages=L72–L76 |arxiv=1905.09834 |bibcode=2019MNRAS.487L..72G |doi=10.1093/mnrasl/slz092 |doi-access=free |s2cid=165163524}}</ref> როგორც ჩანს, ირმის ნახტომის მასის დიდი ნაწილი ბნელი მატერიაა, მატერიის უცნობი და უხილავი ფორმა, რომელიც გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს ჩვეულებრივ მატერიასთან. ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის ჰალო შედარებით თანაბრად არის გაფანტული გალაქტიკური ცენტრიდან ას კილოპარსეკზე (კპკ) მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის მათემატიკური მოდელები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის მასა 1–1.5×1012 მ☉-ია.<ref name=McMillan2011 /><ref name=McMillan2016 /><ref>{{Cite journal |last=Slobodan Ninković |date=April 2017 |title=Mass Distribution and Gravitational Potential of the Milky Way |journal=Open Astronomy |volume=26 |issue=1 |pages=1–6 |bibcode=2017OAst...26....1N |doi=10.1515/astro-2017-0002 |doi-access=free}}</ref> 2013 და 2014 წლების კვლევები მიუთითებს მასის დიაპაზონზე, რომელიც მერყეობს 4.5×1012 მ☉<ref>{{Cite journal |last1=Phelps |first1=Steven |last2=Nusser |first2=Adi |last3=Desjacques |first3=Vincent |display-authors=1 |date=October 2013 |title=The Mass of the Milky Way and M31 Using the Method of Least Action |journal=The Astrophysical Journal |volume=775 |issue=2 |pages=102–113 |arxiv=1306.4013 |bibcode=2013ApJ...775..102P |doi=10.1088/0004-637X/775/2/102 |s2cid=21656852 |id=102}}</ref>-დან 8×1011 მ☉-მდე.<ref name=Kafle2014/> შედარებისთვის, ირმის ნახტომში არსებული ყველა ვარსკვლავის საერთო მასა შეფასებულია 4.6×1010 მ☉<ref name="Licquia2013">{{Cite journal |last1=Licquia |first1=Timothy |last2=Newman |first2=J. |date=2013 |title=Improved Constraints on the Total Stellar Mass, Color, and Luminosity of the Milky Way |journal=American Astronomical Society, AAS Meeting #221, #254.11 |volume=221 |pages=254.11 |bibcode=2013AAS...22125411L}}</ref>-დან 6.43×1010 მ☉-მდე.<ref name="McMillan2011" /> ვარსკვლავების გარდა, არსებობს ვარსკვლავთშორისი აირიც, რომელიც მასის მიხედვით 90%-ით წყალბადს და 10%-ით ჰელიუმს შეიცავს,<ref name="ism1" /> წყალბადის ორი მესამედი ატომური ფორმითაა, ხოლო დარჩენილი ერთი მესამედი მოლეკულური წყალბადის სახითაა.<ref name="ism2" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავთშორისი აირის მასა მისი ვარსკვლავების მთლიანი მასის 10%-დან<ref name="ism2">{{Cite web |title=Lecture Seven: The Milky Way: Gas |url=http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708011238/http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-date=July 8, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> 15%-მდე<ref name="ism1">{{Cite web |title=The Interstellar Medium |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419065745/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-date=April 19, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> ტოლია. ვარსკვლავთშორისი მტვერი გაზის მთლიანი მასის დამატებით 1%-ს შეადგენს.<ref name="ism1" /> 2019 წლის მარტში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა დაახლოებით 39.5 კპკ (130,000 ლი) რადიუსში 1.54×1012 მზის მასაა, რაც ორჯერ მეტია, ვიდრე ადრე ჩატარებულ კვლევებში იყო განსაზღვრული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკის მასის დაახლოებით 90% ბნელი მატერიაა.<ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref><ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> 2023 წლის სექტემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა მხოლოდ 2.06×1011 მზის მასაა, რაც წინა კვლევების მასის მხოლოდ მეათედია. მასა განისაზღვრა კოსმოსური ხომალდის „გაიას“ მონაცემებით.<ref name="aA-20230927">{{cite journal | last1=Jiao | first1=Y.-J. | last2=Hammer | first2=F. | last3=Wang | first3=H.-F. | last4=Wang | first4=J.-L. | last5=Amram | first5=P. | last6=Chemin | first6=L. | last7=Yang | first7=Y.-B. | title=Detection of the Keplerian decline in the Milky Way rotation curve | journal=Astronomy & Astrophysics | publisher=EDP Sciences | date=September 27, 2023 | volume=678 | pages=A208 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202347513 | doi-access=free | arxiv=2309.00048 | bibcode=2023A&A...678A.208J }}</ref> ===ბრუნვის მრუდი=== ირმის ნახტომში ვარსკვლავები და გაზი მისი ცენტრის გარშემო დიფერენციალურად ბრუნავენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბრუნვის პერიოდი მდებარეობის მიხედვით იცვლება. როგორც ეს სპირალური გალაქტიკებისთვისაა დამახასიათებელი, ირმის ნახტომში ვარსკვლავების უმეტესობის ორბიტალური სიჩქარე ძლიერ არ არის დამოკიდებული ცენტრიდან მათ დაშორებაზე. ცენტრალური ამოზნექილიდან ან გარე რგოლიდან მოშორებით, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური სიჩქარე 200-დან 220 კმ/წმ-მდეა.<ref>{{Cite journal |last1=Camarillo |first1=Tia |last2=Dredger |first2=Pauline |last3=Ratra |first3=Bharat |date=May 4, 2018 |title=Median Statistics Estimate of the Galactic Rotational Velocity |journal=Astrophysics and Space Science |volume=363 |issue=12 |page=268 |arxiv=1805.01917 |bibcode=2018Ap&SS.363..268C |doi=10.1007/s10509-018-3486-8 |s2cid=55697732}}</ref> შესაბამისად, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური პერიოდი დაახლოებით პროპორციულია გავლილი ტრაექტორიის სიგრძისა. ეს განსხვავდება მზის სისტემაში არსებული სიტუაციისგან, სადაც ორსხეულიანი გრავიტაციული დინამიკა დომინირებს და სხვადასხვა ორბიტას მნიშვნელოვნად განსხვავებული სიჩქარეები აქვს. ბრუნვის მრუდი (ნაჩვენებია ფიგურაზე) აღწერს ამ ბრუნვას. თუ ირმის ნახტომი შეიცავდა მხოლოდ ვარსკვლავებში, გაზსა და სხვა ბარიონულ (ჩვეულებრივ) მატერიაში დაფიქსირებულ მასას, ბრუნვის სიჩქარე შემცირდებოდა ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. თუმცა, დაკვირვებული მრუდი შედარებით ბრტყელია, რაც მიუთითებს დამატებით მასაზე, რომლის პირდაპირ აღმოჩენა ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით შეუძლებელია. ეს შეუსაბამობა ბნელ მატერიას მიეწერება.<ref name=Koupelis_Kuhn2007 /> ირმის ნახტომის ბრუნვის მრუდი ემთხვევა სპირალური გალაქტიკების უნივერსალურ ბრუნვის მრუდს, რაც გალაქტიკებში ბნელი მატერიის არსებობის საუკეთესო მტკიცებულებაა. ალტერნატიულად, ასტრონომთა უმცირესობა ვარაუდობს, რომ გრავიტაციის კანონის მოდიფიკაციამ შეიძლება ახსნას დაკვირვებული ბრუნვის მრუდი.<ref name="Schneider_p413">{{Cite book |last=Peter Schneider |url=https://books.google.com/books?id=uP1Hz-6sHaMC&q=rotation+Milky+way&pg=PA100 |title=Extragalactic Astronomy and Cosmology |date=2006 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-33174-2 |page=413 |access-date=October 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143010/https://www.google.com/books/edition/Extragalactic_Astronomy_and_Cosmology/uP1Hz-6sHaMC?hl=en&gbpv=1&bsq=rotation+Milky+way&pg=PA100&printsec=frontcover |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> ===თავისებური სიჩქარე=== მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალური ფარდობითობა აცხადებს, რომ სივრცეში არ არსებობს „სასურველი“ ინერციული საცნობარო სისტემა, რომლითაც შეიძლება ირმის ნახტომის შედარება, ირმის ნახტომს აქვს სიჩქარე კოსმოლოგიური საცნობარო სისტემების მიმართ.<ref>{{Cite web |date=July 21, 2017 |title=Ned Wright's Cosmology Tutorial pt. 1 |url=https://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmo_01.htm |access-date=May 19, 2025 |website=www.astro.ucla.edu}}</ref> ერთ-ერთი ასეთი საცნობარო სისტემაა ჰაბლის ნაკადი, გალაქტიკური გროვების აშკარა მოძრაობები სივრცის გაფართოების გამო. ცალკეულ გალაქტიკებს, მათ შორის ირმის ნახტომს, აქვთ თავისებური სიჩქარეები საშუალო ნაკადთან მიმართებაში. ამრიგად, ირმის ნახტომის ჰაბლის ნაკადთან შესადარებლად, უნდა გავითვალისწინოთ საკმარისად დიდი მოცულობა, რათა სამყაროს გაფართოება დომინირებდეს ლოკალურ, შემთხვევით მოძრაობებზე. საკმარისად დიდი მოცულობა ნიშნავს, რომ ამ მოცულობაში გალაქტიკების საშუალო მოძრაობა ტოლია ჰაბლის ნაკადის. ასტრონომები თვლიან, რომ ირმის ნახტომი ამ ლოკალური თანამოძრავი საცნობარო სისტემის მიმართ დაახლოებით 630 კმ/წმ (1,400,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს.<ref>{{cite web |title=The Velocity of Our Galaxy: the End of a 40-Year Mystery |url=https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |website=CEA/The Knowledge Factory |access-date=May 5, 2022 |language=en |date=January 31, 2017 |archive-date=June 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602152114/https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=The Milky Way is being pushed through space by a void called the Dipole Repeller |url=https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |magazine=Wired UK |access-date=May 5, 2022 |archive-date=January 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104313/https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |url-status=live }}</ref> ირმის ნახტომი დიდი მიმზიდველისა და სხვა გალაქტიკური გროვების, მათ შორის მის უკან მდებარე შაპლის ზეგროვის, ზოგადი მიმართულებით მოძრაობს.<ref>{{Cite journal |last1=Kocevski |first1=D. D. |last2=Ebeling |first2=H. |doi=10.1086/503666 |title=On the origin of the Local Group's peculiar velocity |journal=The Astrophysical Journal |volume=645 |issue=2 |pages=1043–1053 |year=2006 |arxiv=astro-ph/0510106 |bibcode=2006ApJ...645.1043K |s2cid=2760455 }}</ref> ლოკალური ჯგუფი, გრავიტაციულად დაკავშირებული გალაქტიკების გროვა, რომელიც სხვათა შორის შეიცავს ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას, არის ზეგროვის ნაწილი, რომელსაც ადგილობრივი ზეგროვა ეწოდება და რომლის ცენტრი ქალწულის გროვასთან ახლოსაა: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჰაბლის ნაკადის ფარგლებში ერთმანეთს 967 კმ/წმ (2,160,000 მილი/სთ) სიჩქარით შორდებიან, ეს სიჩქარე ნაკლებია, ვიდრე მოსალოდნელი იყო 16.8 მილიონი ცალი მანძილის გათვალისწინებით, რაც ადგილობრივ ჯგუფსა და ქალწულის გროვას შორის გრავიტაციული მიზიდულობის გამოა.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.newast.2005.08.008 |title=Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant |date=2006 |author=Peirani, S |journal=New Astronomy |volume=11 |issue=4 |pages=325–330 |last2=Defreitaspacheco |first2=J |arxiv=astro-ph/0508614 |bibcode=2006NewA...11..325P|s2cid=685068 }}</ref> კიდევ ერთი საცნობარო სისტემა კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) მეშვეობით არის წარმოდგენილი, რომელშიც CMB-ის ტემპერატურა ყველაზე ნაკლებად არის დამახინჯებული დოპლერის წანაცვლებით (ნულოვანი დიპოლური მომენტი). ირმის ნახტომი ამ სისტემასთან მიმართებაში მოძრაობს 552 ± 6 კმ/წმ (1,235,000 ± 13,000 მილი/სთ)<ref name="COBE1993" /> სიჩქარით, 10.5 მარჯვნივ ასცენციისკენ, −24°-იანი დახრილობისკენ (J2000 ეპოქა, ჰიდრას ცენტრთან ახლოს). ეს მოძრაობა დაკვირვებულია ისეთი თანამგზავრების მიერ, როგორიცაა კოსმოსური ფონის მკვლევარი (COBE) და ვილკინსონის მიკროტალღური ანიზოტროპიის ზონდი (WMAP), როგორც დიპოლური წვლილი CMB-ში, რადგან CMB სისტემაში წონასწორობაში მყოფი ფოტონები მოძრაობის მიმართულებით ლურჯად გადაინაცვლებენ, ხოლო საპირისპირო მიმართულებით წითლად გადაინაცვლებენ.<ref name="COBE1993" /> ==შემადგენლობა== [[ფაილი:Galactic Cntr full cropped.jpg|მინი|2MASS ინფრაწითელი ტელესკოპით დანახული გალაქტიკური ცენტრი — გამოსახულების კაშკაშა არე, ფოტოს მარცხენა ზედა ნაწილში]] ირმის ნახტომი შეიცავს 100-დან 400 მილიარდ ვარსკვლავამდე<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> და სულ მცირე ამდენივე პლანეტას.<ref name=villard20120111 /> ზუსტი ციფრი დამოკიდებული იქნება ძალიან დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების რაოდენობის დათვლაზე, რომელთა აღმოჩენაც რთულია, განსაკუთრებით მზიდან 300 ლიზე (90 პროცენტი) მეტი მანძილის დაშორებით. შედარებისთვის, მეზობელი ანდრომედას გალაქტიკა შეიცავს დაახლოებით ერთ ტრილიონ (1012) ვარსკვლავს.<ref name=young2006 /> ირმის ნახტომი შეიძლება შეიცავდეს ათი მილიარდ თეთრ ჯუჯას, მილიარდ ნეიტრონულ ვარსკვლავს და ას მილიონ ვარსკვლავურ შავ ხვრელს.<ref>Napiwotzki, R. (2009). The galactic population of white dwarfs. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 172, No. 1, p. 012004). IOP Publishing.</ref><ref>{{Cite web |title=NASA – Neutron Stars |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |archive-date=September 8, 2018 |access-date=April 5, 2018 |website=NASA |language=en}}</ref> ვარსკვლავებს შორის სივრცეს ავსებს გაზისა და მტვრის დისკი, რომელსაც ვარსკვლავთშორისი გარემო ეწოდება. ამ დისკს აქვს რადიუსის მინიმუმ მსგავსი სიგრძე ვარსკვლავებთან შედარებით,<ref name=science312_1773 /> ხოლო გაზის ფენის სისქე მერყეობს ასობით სინათლის წლიდან ცივი გაზისთვის ათასობით სინათლის წლამდე თბილი გაზისთვის.<ref name=araa28_215 /><ref name=apj702_1472 /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავების დისკს არ აქვს ბასრი კიდე, რომლის მიღმაც ვარსკვლავები არ არის. პირიქით, ვარსკვლავების კონცენტრაცია მცირდება ირმის ნახტომის ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. ცენტრიდან დაახლოებით 40 000 სინათლის წლის (13 კპკ) რადიუსის მიღმა, კუბურ პარსეკში ვარსკვლავების რაოდენობა რადიუსთან ერთად გაცილებით სწრაფად მცირდება.<ref name=arxiv0909.3857 /> გალაქტიკურ დისკს გარს აკრავს ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფერული გალაქტიკური ჰალო, რომელიც უფრო გარეთ ვრცელდება, მაგრამ ზომით შეზღუდულია ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრის, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების ორბიტებით, რომელთა გალაქტიკურ ცენტრთან ყველაზე ახლოს მიახლოება დაახლოებით 180 000 ლი (55 კპკ) მანძილია.<ref name=mnras371_1_108 /> ამ მანძილზე ან მის მიღმა, ჰალო ობიექტების უმეტესობის ორბიტები მაგელანის ღრუბლებით იქნება დარღვევული. შესაბამისად, ასეთი ობიექტები, სავარაუდოდ, ირმის ნახტომის მიმდებარე ტერიტორიიდან გამოიტყორცნება. ირმის ნახტომის ინტეგრირებული აბსოლუტური ვიზუალური სიდიდე დაახლოებით −20.9-ის ტოლია.<ref name=coffey /><ref name="Karachentsev2004">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Karachentseva |first2=Valentina E. |last3=Huchtmeier |first3=Walter K. |last4=Makarov |first4=Dmitry I. |date=2003 |title=A Catalog of Neighboring Galaxies |journal=The Astronomical Journal |volume=127 |issue=4 |pages=2031–2068 |bibcode=2004AJ....127.2031K |doi=10.1086/382905 |doi-access=free}}</ref> როგორც გრავიტაციული მიკროლინზირების, ასევე პლანეტების ტრანზიტის დაკვირვებები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ვარსკვლავებთან დაკავშირებული პლანეტების რაოდენობა იმდენივე იყოს, რამდენიც ირმის ნახტომში ვარსკვლავების რაოდენობაა,<ref name="Nature-20120111" /><ref name=borenstein2011 /> ხოლო მიკროლინზირების გაზომვები მიუთითებს, რომ ვარსკვლავებთან დაკავშირებული არ არის დაკავშირებული უფრო მეტი მოხეტიალე პლანეტა, ვიდრე ვარსკვლავი.<ref>{{Cite journal |last1=Sumi |first1=T. |last2=Kamiya |first2=K. |last3=Bennett |first3=D. P. |last4=Bond |first4=I. A. |last5=Abe |first5=F. |last6=Botzler |first6=C. S. |last7=Fukui |first7=A. |last8=Furusawa |first8=K. |last9=Hearnshaw |first9=J. B. |last10=Itow |first10=Y. |last11=Kilmartin |first11=P. M. |last12=Korpela |first12=A. |last13=Lin |first13=W. |last14=Ling |first14=C. H. |last15=Masuda |first15=K. |display-authors=1 |year=2011 |title=Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing |journal=Nature |volume=473 |issue=7347 |pages=349–352 |arxiv=1105.3544 |bibcode=2011Natur.473..349S |doi=10.1038/nature10092 |pmid=21593867 |s2cid=4422627 |last16=Matsubara |first16=Y. |last17=Miyake |first17=N. |last18=Motomura |first18=M. |last19=Muraki |first19=Y. |last20=Nagaya |first20=M. |last21=Nakamura |first21=S. |last22=Ohnishi |first22=K. |last23=Okumura |first23=T. |last24=Perrott |first24=Y. C. |last25=Rattenbury |first25=N. |last26=Saito |first26=To. |last27=Sako |first27=T. |last28=Sullivan |first28=D. J. |last29=Sweatman |first29=W. L. |last30=Tristram |first30=P. J. |last31=Udalski |first31=A. |last32=Szymański |first32=M. K. |last33=Kubiak |first33=M. |last34=Pietrzyński |first34=G. |last35=Poleski |first35=R. |last36=Soszyński |first36=I. |last37=Wyrzykowski |first37=Ł. |last38=Ulaczyk |first38=K.}}</ref><ref name=nasa20110526 /> ირმის ნახტომი საშუალოდ შეიცავს მინიმუმ ერთ პლანეტას თითო ვარსკვლავზე, რაც იწვევს 100-400 მილიარდ პლანეტას, კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორიის მიერ ხუთპლანეტიანი ვარსკვლავური სისტემის, კეპლერ-32-ის, 2013 წლის იანვარში ჩატარებული კვლევის თანახმად.<ref name="Space-20130102" /> კეპლერის მონაცემების 2013 წლის იანვარში ჩატარებული სხვა ანალიზით დადგინდა, რომ ირმის ნახტომში დედამიწის ზომის მინიმუმ 17 მილიარდი ეგზოპლანეტაა.<ref name="Space-Billions">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way |url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006095334/http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |archive-date=October 6, 2014}}</ref> 2013 წლის ნოემბერში, კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებზე დაყრდნობით, ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომში მზის მსგავსი ვარსკვლავებისა და წითელი ჯუჯების სასიცოცხლო ზონებში შესაძლოა დედამიწის ზომის 40 მილიარდამდე პლანეტა მოძრაობდეს.<ref name="NYT-20131104">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 4, 2013 |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023653/http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref name="PNAS-20131031">{{Cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |date=October 31, 2013 |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=110 |issue=48 |pages=19273–19278 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |doi=10.1073/pnas.1319909110 |pmc=3845182 |pmid=24191033 |doi-access=free}}</ref><ref name="nov2013_planet_estimate" /> ​​ამ სავარაუდო პლანეტებიდან 11 მილიარდი შესაძლოა მზის მსგავსი ვარსკვლავების გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="LATimes-20131104">{{Cite news |last=Khan |first=Amina |date=November 4, 2013 |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106030558/http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105%2C0%2C2673237.story |archive-date=November 6, 2013}}</ref> 2016 წლის კვლევის თანახმად, უახლოესი ეგზოპლანეტა შესაძლოა 4.2 სინათლის წლის დაშორებით იყოს და წითელი ჯუჯა პროქსიმა კენტავრის გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="Planet-Alpha-Centauri">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |url-status=live |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003204853/https://www.nature.com/articles/nature19106 |archive-date=October 3, 2021 |access-date=September 11, 2021 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister}}</ref> ასეთი დედამიწის ზომის პლანეტები შესაძლოა გაზის გიგანტებზე მრავალრიცხოვანი იყოს,<ref name="Nature-20120111" /> თუმცა მათი მცირე ზომის გამო დიდ მანძილზე აღმოჩენა უფრო რთულია. ეგზოპლანეტების გარდა, ასევე აღმოჩენილია „ეგზოკომეტები“, მზის სისტემის მიღმა არსებული კომეტები, რომლებიც შესაძლოა ირმის ნახტომშიც გავრცელებული იყოს.<ref name="Space-Exocomets">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title='Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy |url=http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916085824/http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |archive-date=September 16, 2014}}</ref> უფრო ახლახანს, 2020 წლის ნოემბერში, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში სავარაუდოდ 300 მილიონზე მეტი სასიცოცხლო ეგზოპლანეტა არსებობს.<ref name="NYT-20201105">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 5, 2020 |title=Looking for Another Earth? Here Are 300 Million, Maybe – A new analysis of data from NASA's Kepler spacecraft increases the number of habitable exoplanets thought to exist in this galaxy. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=November 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105164943/https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |archive-date=November 5, 2020}}</ref> სამყაროს სხვა, უფრო შორეულ გალაქტიკებთან შედარებით, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ნეიტრინოების სიკაშკაშე საშუალოზე დაბალია, რაც ჩვენს გალაქტიკას „ნეიტრინოების უდაბნოდ“ აქცევს.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Ke |last2=Gallagher |first2=John S. |last3=Halzen |first3=Francis |date=February 2024 |title=The Milky Way revealed to be a neutrino desert by the IceCube Galactic plane observation |url=https://www.nature.com/articles/s41550-023-02128-0 |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1038/s41550-023-02128-0 |issn=2397-3366|arxiv=2306.17275 |bibcode=2024NatAs...8..241F }}</ref> ==სტრუქტურა== [[File:Milky Way side view.png|thumb|ირმის ნახტომის საერთო სტრუქტურის სხვადასხვა ელემენტები]] ირმის ნახტომი შედგება ზოლის ფორმის ბირთვის რეგიონისგან, რომელიც გარშემორტყმულია გაზის, მტვრისა და ვარსკვლავების დეფორმირებული დისკით.<ref>{{Cite web |title=The Milky Way is warped |url=https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015954/https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |archive-date=February 7, 2019 |access-date=February 22, 2019 |website=phys.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Xiaodian |last2=Wang |first2=Shu |last3=Deng |first3=Licai |last4=de Grijs |first4=Richard |last5=Liu |first5=Chao |last6=Tian |first6=Hao |date=February 4, 2019 |title=An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=3 |issue=4 |pages=320–325 |arxiv=1902.00998 |bibcode=2019NatAs...3..320C |doi=10.1038/s41550-018-0686-7 |issn=2397-3366 |s2cid=119290364}}</ref> ირმის ნახტომში მასის განაწილება ძალიან ჰგავს ჰაბლის კლასიფიკაციის Sbc ტიპს, რომელიც წარმოადგენს სპირალურ გალაქტიკებს შედარებით სუსტად დახვეული მკლავებით.<ref name=ssr100_1_129 /> ასტრონომებმა პირველად 1960-იან წლებში დაიწყეს ვარაუდი, რომ ირმის ნახტომი არის ზოლიანი სპირალური გალაქტიკა და არა ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკა.<ref>Gerard de Vaucouleurs (1964), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D Interpretation of velocity distribution of the inner regions of the Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203053710/http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Peters, W.L. III. (1975), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P Models for the inner regions of the Galaxy. I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203185645/http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Hammersley, P. L.; Garzon, F.; Mahoney, T.; Calbet, X. (1994), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H Infrared Signatures of the Inner Spiral Arms and Bar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203062819/http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H |date=February 3, 2019 }}</ref> ეს ვარაუდები დადასტურდა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის 2005 წლის დაკვირვებებით, რომლებმაც აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის ცენტრალური ზოლი უფრო დიდი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref name="fn3" /> ===გალაქტიკის ცენტრი=== {{მთავარი|მშვილდოსანი A*}} მზე გალაქტიკური ცენტრიდან 25,000–28,000 ლი-სინათლის (7.7–8.6 კპკ) დაშორებით მდებარეობს. ეს მნიშვნელობა შეფასებულია გეომეტრიული მეთოდების გამოყენებით ან შერჩეული ასტრონომიული ობიექტების გაზომვით, რომლებიც სტანდარტულ სანთლებს წარმოადგენენ, სხვადასხვა ტექნიკით, რომლებიც ამ სავარაუდო დიაპაზონში სხვადასხვა მნიშვნელობებს იძლევა.<ref name="apj692_2_1075" /><ref name=boehle2016 /><ref name=Gillessen2016 /><ref name=ReideaSgrb2009 /><ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /> შიდა რამდენიმე კილოპარსეკში (დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის რადიუსი) ძირითადად ძველი ვარსკვლავების მკვრივი კონცენტრაციაა დაახლოებით სფეროიდულ ფორმაში, რომელსაც ამობურცულობა ეწოდება.<ref name="Galactic bulge" /> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომს არ აქვს ამობურცულობა წინა გალაქტიკებს შორის შეჯახებისა და შერწყმის გამო და რომ მის ნაცვლად მას მხოლოდ ფსევდო ამობურცულობა აქვს, რომელიც მისი ცენტრალური ზოლით არის წარმოქმნილი.<ref name=apjl_1_l72 /> თუმცა, ლიტერატურაში არსებობს დაბნეულობა ზოლში არასტაბილურობით შექმნილი (არაქისის ნაჭუჭის) ფორმის სტრუქტურასა და შესაძლო ამობურცულობას შორის, რომლის მოსალოდნელი ნახევრად სინათლის რადიუსი 0.5 კპკ-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Ciambur |first1=Bogdan C. |last2=Graham |first2=Alister W. |last3=Bland-Hawthorn |first3=Joss |year=2017 |title=Quantifying the (X/peanut)-shaped structure of the Milky Way – new constraints on the bar geometry |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=471 |issue=4 |page=3988 |arxiv=1706.09902 |bibcode=2017MNRAS.471.3988C |doi=10.1093/mnras/stx1823 |doi-access=free |s2cid=119376558}}</ref> გალაქტიკის ცენტრი აღინიშნება ინტენსიური რადიოწყაროთი, სახელწოდებით Sagittarius A* (გამოითქმის როგორც Sagittarius A-ვარსკვლავი). ცენტრის გარშემო მატერიის მოძრაობა მიუთითებს, რომ Sagittarius A* მალავს მასიურ, კომპაქტურ ობიექტს.<ref name="Jones2004" /> მასის ეს კონცენტრაცია საუკეთესოდ აიხსნება, როგორც სუპერმასიური შავი ხვრელი<ref name="apj692_2_1075" /><ref name="apj689_2_1044" /> (SMBH), რომლის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 4.1–4.5 მილიონჯერ მეტია.<ref name="apj689_2_1044" /> SMBH-ის აკრეციის სიჩქარე შეესაბამება არააქტიურ გალაქტიკურ ბირთვს, რომელიც წელიწადში 1×10−5 M☉-ით არის შეფასებული.<ref name="wang13" /> დაკვირვებები მიუთითებს, რომ არსებობს SMBH-ები, რომლებიც მდებარეობს ნორმალური გალაქტიკების უმეტესობის ცენტრთან ახლოს.<ref name="blandford1999" /><ref name="frolov_zelnikov2011" /> ირმის ნახტომის ზოლის ბუნება აქტიურად განიხილება, მისი ნახევარსიგრძისა და ორიენტაციის შეფასებით, რომელიც 1-დან 5 კპკ-მდე (3,000–16,000 ლი) და დედამიწიდან გალაქტიკის ცენტრისკენ ხედვის ხაზთან მიმართებაში 10–50 გრადუსს მოიცავს.<ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /><ref name="Cabrera-Lavers08" /> ზოგიერთი ავტორი მიიჩნევს, რომ ირმის ნახტომს ორი განსხვავებული ზოლი აქვს, ერთი მეორეში ჩაფლული.<ref name="nishiyama06" /> თუმცა, RR Lyrae ტიპის ვარსკვლავები არ აკვირდებიან თვალსაჩინო გალაქტიკურ ზოლს.<ref name="majaess10" /><ref name="alcock98" /><ref name="kunder08" /> ზოლი შესაძლოა გარშემორტყმული იყოს რგოლით, რომელსაც „5 კპკ რგოლი“ ეწოდება და რომელიც შეიცავს ირმის ნახტომში არსებული მოლეკულური წყალბადის დიდ ნაწილს, ასევე ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობის უმეტეს ნაწილს. ანდრომედას გალაქტიკიდან დანახვისას, ეს იქნებოდა ირმის ნახტომის ყველაზე კაშკაშა მახასიათებელი.<ref name="fn14" /> ბირთვიდან რენტგენის გამოსხივება ემთხვევა ცენტრალური ზოლის გარშემო არსებულ მასიურ ვარსკვლავებს<ref name="wang13">{{Cite journal |last1=Wang |first1=Q.D. |last2=Nowak |first2=M.A. |last3=Markoff |first3=S.B. |last4=Baganoff |first4=F.K. |last5=Nayakshin |first5=S. |last6=Yuan |first6=F. |last7=Cuadra |first7=J. |last8=Davis |first8=J. |last9=Dexter |first9=J. |last10=Fabian |first10=A.C. |last11=Grosso |first11=N. |last12=Haggard |first12=D. |last13=Houck |first13=J. |last14=Ji |first14=L. |last15=Li |first15=Z. |year=2013 |title=Dissecting X-ray-Emitting Gas Around the Center of Our Galaxy |journal=Science |volume=341 |issue=6149 |pages=981–983 |arxiv=1307.5845 |bibcode=2013Sci...341..981W |doi=10.1126/science.1240755 |pmid=23990554 |s2cid=206550019 |last16=Neilsen |first16=J. |last17=Porquet |first17=D. |last18=Ripple |first18=F. |last19=Shcherbakov |first19=R.V.}}</ref> და გალაქტიკურ ქედს.<ref name="nature318_267">{{Cite journal |last1=Bhat, C. L. |last2=Kifune, T. |last3=Wolfendale, A. W. |date=November 21, 1985 |title=A cosmic-ray explanation of the galactic ridge of cosmic X-rays |journal=Nature |volume=318 |issue=6043 |pages=267–269 |bibcode=1985Natur.318..267B |doi=10.1038/318267a0 |s2cid=4262045}}</ref> 2023 წლის ივნისში, ნაოკო კურაჰაში ნილსონის ხელმძღვანელობით ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გამოიყენეს ახალი კასკადური ნეიტრინო ტექნიკა,<ref>{{Cite journal |last=Wright |first=Katherine |date=2023 |title=Milky Way Viewed through Neutrinos |journal=Physics |publisher=Physics 16, 115 (June 29, 2023) |volume=16 |article-number=|bibcode=2023PhyOJ..16..115W |doi=10.1103/Physics.16.115 |quote=Kurahashi Neilson first came up with the idea to use cascade neutrinos to map the Milky Way in 2015. |doi-access=free}}</ref> რათა პირველად დაედგინათ ნეიტრინოების გამოყოფა ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყიდან, რითაც შეიქმნა ირმის ნახტომის პირველი ნეიტრინო ხედი.<ref name="NYT-20230629">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=June 29, 2023 |title=Neutrinos Build a Ghostly Map of the Milky Way – Astronomers for the first time detected neutrinos that originated within our local galaxy using a new technique. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |url-status=live |access-date=June 30, 2023 |archive-url=https://archive.today/20230629182106/https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |archive-date=June 29, 2023}}</ref><ref name="SCI-20230629">{{Cite journal |last=IceCube Collaboration |date=June 29, 2023 |title=Observation of high-energy neutrinos from the Galactic plane |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |url-status=live |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=380 |issue=6652 |pages=1338–1343 |arxiv=2307.04427 |doi=10.1126/science.adc9818 |pmid=37384687 |bibcode=2023Sci...380.1338I |hdl=2013/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/360407 |s2cid=259287623 |archive-url=https://archive.today/20230630042539/https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |archive-date=June 30, 2023 |access-date=June 30, 2023}}</ref> ====გამა სხივები და რენტგენის სხივები==== 1970 წლიდან, სხვადასხვა გამა-სხივების აღმოჩენის მისიებმა აღმოაჩინეს 511 კევ გამა-სხივები, რომლებიც გალაქტიკური ცენტრის ზოგადი მიმართულებიდან მოდის. ეს გამა-სხივები წარმოიქმნება პოზიტრონების (ანტიელექტრონების) ელექტრონებთან ანიჰილაციის შედეგად. 2008 წელს აღმოჩნდა, რომ გამა-სხივების წყაროების განაწილება დაბალი მასის რენტგენის ორმაგი სისტემების განაწილებას წააგავს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს რენტგენის ორმაგი სისტემები პოზიტრონებს (და ელექტრონებს) აგზავნიან ვარსკვლავთშორის სივრცეში, სადაც ისინი ანელებენ და ანიჰილაციას უკეთებენ.<ref>{{Cite journal |last=Georg Weidenspointner |display-authors=etal |date=January 10, 2008 |title=An asymmetric distribution of positrons in the Galactic disk revealed by γ-rays |journal=Nature |volume=451 |issue=7175 |pages=159–162 |bibcode=2008Natur.451..159W |doi=10.1038/nature06490 |pmid=18185581 |s2cid=4333175}}</ref><ref name="NASA-2008">{{Cite web |date=January 9, 2008 |title= Satellite Explains Giant Cloud of Antimatter |url=https://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215302/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |archive-date=May 6, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=NASA |first1=Bob |last1=Naeye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Antimatter Clouds and Fountains – NASA Press Release 97-83 |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190307/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |archive-date=July 9, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=HEASARC |date=April 28, 1997 }}</ref> დაკვირვებები განხორციელდა როგორც NASA-ს, ასევე ESA-ს თანამგზავრების მიერ. 1970 წელს, გამა-სხივების დეტექტორებმა აღმოაჩინეს, რომ გამოსხივების რეგიონი დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის დიამეტრის იყო, მზის სიკაშკაშით დაახლოებით 10,000-ჯერ მეტი სიკაშკაშით.<ref name="NASA-2008" /> 2010 წელს, ფერმის გამა-სხივური კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემების გამოყენებით, ირმის ნახტომის ბირთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით აღმოაჩინეს მაღალი ენერგიის გამა-გამოსხივების ორი გიგანტური სფერული ბუშტი. თითოეული ბუშტის დიამეტრი დაახლოებით 25,000 სინათლის წელია (7.7 კპკ) (ანუ გალაქტიკის სავარაუდო დიამეტრის დაახლოებით 1/4); ისინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ღამის ცაზე გრუსამდე და ქალწულამდეა გადაჭიმული.<ref name=overbye2010 /><ref name=sz2010 /> შემდგომში, პარკსის ტელესკოპით რადიოსიხშირეებზე დაკვირვებებმა გამოავლინა პოლარიზებული გამოსხივება, რომელიც ფერმის ბუშტებთანაა დაკავშირებული. ეს დაკვირვებები საუკეთესოდ შეიძლება იქნას განმარტებული, როგორც მაგნიტიზებული ნაკადი, რომელიც გამოწვეულია ვარსკვლავების ფორმირებით ირმის ნახტომის ცენტრალურ 640 ლიში (200 პროცენტი) ვარსკვლავებში.<ref>{{Cite journal |last1=Carretti |first1=E. |last2=Crocker |first2=R. M. |last3=Staveley-Smith |first3=L. |last4=Haverkorn |first4=M. |last5=Purcell |first5=C. |last6=Gaensler |first6=B. M. |last7=Bernardi |first7=G. |last8=Kesteven |first8=M. J. |last9=Poppi |first9=S. |year=2013 |title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way |journal=Nature |volume=493 |issue=7430 |pages=66–69 |arxiv=1301.0512 |bibcode=2013Natur.493...66C |doi=10.1038/nature11734 |pmid=23282363 |s2cid=4426371}}</ref> მოგვიანებით, 2015 წლის 5 იანვარს, NASA-მ განაცხადა, რომ მშვილდოსანი A*-დან დააფიქსირა რენტგენის აფეთქება, რომელიც ჩვეულებრივზე 400-ჯერ უფრო კაშკაშა იყო, რაც რეკორდული მაჩვენებელი იყო. უჩვეულო მოვლენა შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო შავ ხვრელში ჩავარდნილი ასტეროიდის დაშლით ან მშვილდოსანი A*-ში ჩამდინარე გაზში მაგნიტური ველის ხაზების ჩახლართვით.<ref name="NASA-20150105">{{Cite web |last1=Chou |first1=Felicia |last2=Anderson |first2=Janet |last3=Watzke |first3=Megan |date=January 5, 2015 |title=Release 15-001 – NASA's Chandra Detects Record-Breaking Outburst from Milky Way's Black Hole |url=http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106100532/http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |archive-date=January 6, 2015 |access-date=January 6, 2015 |website=[[NASA]]}}</ref> ===სპირალური მკლავები=== გალაქტიკური ზოლის გრავიტაციული გავლენის გარეთ, ირმის ნახტომის დისკოში ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და ვარსკვლავების სტრუქტურა ორგანიზებულია ოთხ სპირალურ მკლავად.<ref name="churchwell09" /> სპირალური მკლავები, როგორც წესი, შეიცავს ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის უფრო მაღალ სიმკვრივეს, ვიდრე გალაქტიკური საშუალო, ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის უფრო დიდ კონცენტრაციას, რასაც აკვირდებიან H II რეგიონები<ref name="TaylorCordes" /><ref name="russeil03" /> და მოლეკულური ღრუბლები.<ref>{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Hartmann |first2=D. |last3=Thaddeus |first3=P. |year=2001 |title=The Milky Way in molecular clouds: A new complete CO survey |journal=The Astrophysical Journal |volume=547 |issue=2 |pages=792–813 |arxiv=astro-ph/0009217 |bibcode=2001ApJ...547..792D |doi=10.1086/318388 |s2cid=118888462}}</ref> ირმის ნახტომის სპირალური სტრუქტურა გაურკვეველია და ამჟამად არ არსებობს კონსენსუსი მისი მკლავების ბუნებაზე.<ref name=two_arms /> იდეალური ლოგარითმული სპირალური ნიმუშები მხოლოდ უხეშად აღწერს მზის მახლობლად არსებულ მახასიათებლებს,<ref name="russeil03" /><ref name="majaess09b" /> რადგან გალაქტიკებს ხშირად აქვთ მკლავები, რომლებიც იტოტებიან, ერწყმიან, მოულოდნელად იხვევიან და ხასიათდებიან გარკვეული ხარისხის არარეგულარობით.<ref name="majaess10" /><ref name="majaess09b" /><ref name="lepine10" /> მზის შესაძლო სცენარი ტოტოვან / ლოკალურ მკლავში<ref name="russeil03" /> ხაზს უსვამს ამ საკითხს და მიუთითებს, რომ ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოდ, უნიკალური არ არის და არსებობს ირმის ნახტომის სხვა ადგილებშიც.<ref name="majaess09b" /> მკლავების დახრილობის კუთხის შეფასებები დაახლოებით 7°-დან 25°-მდე მერყეობს.<ref name="science312_1773" /><ref name="Drimmel2000" /> ვარაუდობენ, რომ არსებობს ოთხი სპირალური მკლავი, რომლებიც იწყება ირმის ნახტომის გალაქტიკის ცენტრის მახლობლად.<ref>{{Cite journal |last1=Sanna |first1=A. |last2=Reid |first2=M. J. |last3=Dame |first3=T. M. |last4=Menten |first4=K. M. |last5=Brunthaler |first5=A. |year=2017 |title=Mapping spiral structure on the far side of the Milky Way |journal=Science |volume=358 |pages=227–230 |arxiv=1710.06489 |bibcode=2017Sci...358..227S |doi=10.1126/science.aan5452 |pmid=29026043 |s2cid=206660521 |number=6360}}</ref> მათ შემდეგი სახელები აქვთ, ხოლო გამოსახულებაზე მკლავების პოზიციებია ნაჩვენები: [[ფაილი:Milky Way Spiral Arm Georgian.svg|thumb|right|260px|გალაქტიკის მკლავები]] {|class="wikitable" |- !ფერი !მკლავი |- |style="background-color: #00BFBF"| |[[პერსევსის მკლავი]] (Perseus Arm) |- |style="background-color: #0000FF"| |[[გედის მკლავი]] (Norma-Cygnus Arm) |- |style="background-color: #008000"| |[[ცენტავრის მკლავი]] (Scutum-Crux Arm) |- |style="background-color: #FF0000"| |[[მშვილდოსანის მკლავი]] (Sagittarius Arm) |- |colspan="2" style="text-align:center;"|''არსებობს ორი მცირე მკლავი, მათ შორის:'' |- |style="background-color: #996600"| |[[ორიონის მკლავი]] (Orion Arm; სადაც ჩვენი [[მზის სისტემა]] მდებარეობს) |} ორ სპირალურ მკლავს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავს და კილიტა-მშვილდოსნის მკლავს, მზის ორბიტაზე, ირმის ნახტომის ცენტრის მახლობლად, ტანგენსური წერტილები აქვს. თუ ეს მკლავები გალაქტიკურ დისკოში ვარსკვლავების საშუალო სიმკვრივესთან შედარებით ვარსკვლავების სიმკვრივეს ჭარბად შეიცავს, მისი აღმოჩენა შესაძლებელი იქნება ტანგენსურ წერტილთან ახლოს ვარსკვლავების დათვლით. ახლო ინფრაწითელი სინათლის ორმა კვლევამ, რომელიც ძირითადად წითელი გიგანტების მიმართ მგრძნობიარეა და მტვრის გადაშენებაზე გავლენას არ ახდენს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავში პროგნოზირებული ჭარბი რაოდენობა აღმოაჩინა, მაგრამ არა კილიტა-მშვილდოსნის მკლავში: სკუტუმ-კენტავრის მკლავი დაახლოებით 30%-ით მეტ წითელ გიგანტს შეიცავს, ვიდრე სპირალური მკლავის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა მოსალოდნელი.<ref name="Drimmel2000" /><ref name="Benjamin2005" /> ეს დაკვირვება იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომს მხოლოდ ორი მთავარი ვარსკვლავური მკლავი აქვს: პერსევსის მკლავი და სკუტუმ-კენტავრის მკლავი. დანარჩენი მკლავები ჭარბ გაზს შეიცავს, მაგრამ არა ჭარბ ძველ ვარსკვლავებს.<ref name=two_arms /> 2013 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა ვარსკვლავებისა და ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონების განაწილება ემთხვევა ირმის ნახტომის ოთხმხრივ სპირალურ აღწერას.<ref>{{Cite press release |title=Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms |date=December 17, 2013 |publisher=University of Leeds |url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218150156/http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |archive-date=December 18, 2013 |place=Leeds, UK}}</ref><ref>{{Cite news |last=Westerholm |first=Russell |date=December 18, 2013 |title=Milky Way Galaxy has four arms, reaffirming old data and contradicting recent research |work=University Herald |url=http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |url-status=live |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219010711/http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |archive-date=December 19, 2013}}</ref><ref name="urquart2013">{{Cite journal |last1=Urquhart |first1=J. S. |last2=Figura |first2=C. C. |last3=Moore |first3=T. J. T. |last4=Hoare |first4=M. G. |last5=Lumsde |first5=S. L. |last6=Mottram |first6=J. C. |last7=Thompson |first7=M. A. |last8=Oudmaijer |first8=R. D. |display-authors=4 |date=January 2014 |title=The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=437 |issue=2 |pages=1791–1807 |arxiv=1310.4758 |bibcode=2014MNRAS.437.1791U |doi=10.1093/mnras/stt2006 |doi-access=free |s2cid=14266458}}</ref> ამრიგად, ირმის ნახტომს, როგორც ჩანს, აქვს ორი სპირალური მკლავი, როგორც ძველი ვარსკვლავები და ოთხი სპირალური მკლავი, როგორც აირისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ამ აშკარა შეუსაბამობის ახსნა გაურკვეველია.<ref name="urquart2013" /> 3 კპკ-ის თითქმის მკლავი (ასევე ცნობილია, როგორც გაფართოების 3 კპკ მკლავი ან უბრალოდ 3 კპკ მკლავი) აღმოაჩინეს 1950-იან წლებში ასტრონომ ვან ვორდენმა და მისმა თანამშრომლებმა HI-ის (ატომური წყალბადის) 21 სანტიმეტრიანი რადიოგაზომვების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=H. |last2=Rougoor |first2=G. W. |last3=Oort |first3=J. H. |display-authors=1 |date=1957 |title=Expansion d'une structure spirale dans le noyau du Système Galactique, et position de la radiosource Sagittarius&nbsp;A |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |language=fr |volume=244 |pages=1691–1695 |bibcode=1957CRAS..244.1691V}}</ref><ref name="Dame">{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Thaddeus |first2=P. |year=2008 |title=A New Spiral Arm of the Galaxy: The Far 3-Kpc Arm |journal=The Astrophysical Journal |volume=683 |issue=2 |pages=L143–L146 |arxiv=0807.1752 |bibcode=2008ApJ...683L.143D |doi=10.1086/591669 |s2cid=7450090}}</ref> აღმოჩნდა, რომ ის ცენტრალური ამოზნექილიდან 50 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით ფართოვდება. ის მდებარეობს მეოთხე გალაქტიკურ კვადრანტში, მზიდან დაახლოებით 5.2 კპკ-ის და გალაქტიკური ცენტრიდან 3.3 კპკ-ის დაშორებით. შორეული 3 კპკ მკლავი 2008 წელს ასტრონომმა ტომ დეიმმა (ასტროფიზიკის ცენტრი | ჰარვარდი და სმითსონიანი) აღმოაჩინა. ის მდებარეობს პირველ გალაქტიკურ კვადრანტში, გალაქტიკური ცენტრიდან 3 კპკ (დაახლოებით 10,000 ლი) მანძილზე.<ref name="Dame" /><ref>{{Cite news |date=June 3, 2008 |title=Milky Way's Inner Beauty Revealed |publisher=Center for Astrophysics {{!}} Harvard & Smithsonian |url=http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |url-status=live |access-date=July 7, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705045749/http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |archive-date=July 5, 2013}}</ref> 2011 წელს გამოქვეყნებული სიმულაციით ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომმა შესაძლოა სპირალური მკლავის სტრუქტურა მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკასთან განმეორებითი შეჯახების შედეგად მიიღო.<ref>{{Cite web |last=Matson |first=John |date=September 14, 2011 |title=Star-Crossed: Milky Way's Spiral Shape May Result from a Smaller Galaxy's Impact |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000625/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |archive-date=December 3, 2013 |access-date=July 7, 2015 |website=Scientific American}}</ref> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიცავს ორ განსხვავებულ სპირალურ ნიმუშს: შიდა ნიმუშს, რომელიც სწრაფად ბრუნავს მშვილდოსნის მკლავით და გარე ნიმუშს, რომელიც ქმნიან კარინასა და პერსევსის მკლავებით, რომელთა ბრუნვის სიჩქარე უფრო დაბალია და მკლავები მჭიდროდ არის შეხვეული. ამ სცენარში, რომელიც სხვადასხვა სპირალური მკლავების დინამიკის რიცხვითი სიმულაციებით არის მინიშნებული, გარე ნიმუშს გარე ფსევდორგოლის ფორმირება მოუწევს,<ref name=pseudoring2 /> და ორი ნიმუშს ერთმანეთთან დაკავშირებული ექნება გედის მკლავი.<ref name=pseudoring /> მთავარი სპირალური მკლავების გარეთ მდებარეობს ერთფეროვანი რგოლი (ანუ გარე რგოლი), გაზისა და ვარსკვლავების რგოლი, რომელიც მილიარდობით წლის წინ სხვა გალაქტიკებიდან მოწყვეტილია. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოების რამდენიმე წევრმა ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია და დაადასტურა, რომ ერთფეროვანი რგოლის სტრუქტურა სხვა არაფერია, თუ არა ირმის ნახტომის გაბერილი და დეფორმირებული სქელი დისკის მიერ წარმოქმნილი ჭარბი სიმკვრივე.<ref>{{Cite arXiv |eprint=1207.2749 |class=astro-ph.GA |first1=M. |last1=Lopez-Corredoira |first2=A. |last2=Moitinho |title=Comments on the "Monoceros" affair |date=July 2012 |last3=Zaggia |first3=S. |last4=Momany |first4=Y. |last5=Carraro |first5=G. |last6=Hammersley |first6=P. L. |last7=Cabrera-Lavers |first7=A. |last8=Vazquez |first8=R. A. |display-authors=1}}</ref> ირმის ნახტომის დისკოს სტრუქტურა „S“-ის მრუდის გასწვრივ არის დეფორმირებული.<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |author-link=Deborah Byrd |date=February 5, 2019 |title=The Milky Way is warped |url=https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206010840/https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |archive-date=February 6, 2019 |access-date=February 6, 2019 |website=[[EarthSky]]}}</ref> === ჰალო === გალაქტიკური დისკი გარშემორტყმულია ძველი ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფეროიდული ჰალოთი, რომელთა 90% გალაქტიკური ცენტრიდან 100 000 სინათლის წლის (30 კპკ) რადიუსში მდებარეობს.<ref name=harris2003 /> თუმცა, რამდენიმე გლობალური გროვები უფრო შორსაც აღმოაჩინეს, როგორიცაა PAL 4 და AM 1 გალაქტიკური ცენტრიდან 200 000 სინათლის წელზე მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის გროვების დაახლოებით 40% რეტროგრადულ ორბიტაზეა, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ.<ref name=aaa313_119 /> გლობალურ გროვებს შეუძლიათ ირმის ნახტომის გარშემო როზეტისებრი ორბიტების გაყოლა, ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის ელიფსური ორბიტისგან განსხვავებით.<ref name=apj522 /> მიუხედავად იმისა, რომ დისკი შეიცავს მტვერს, რომელიც ხედვას ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე აფერხებს, ჰალოს კომპონენტი ამას არ აკეთებს. აქტიური ვარსკვლავთწარმოქმნა ხდება დისკოში (განსაკუთრებით სპირალურ მკლავებში, რომლებიც მაღალი სიმკვრივის არეალებს წარმოადგენენ), მაგრამ არ ხდება ჰალოში, რადგან ვარსკვლავებად კოლაფსირებისთვის ცოტა ცივი გაზია.<ref name="sparke_gallagher" /> ღია გროვებიც ძირითადად დისკზეა განლაგებული.<ref name="aj108">{{Cite journal |last1=Janes, K.A. |last2=Phelps, R.L. |date=1980 |title=The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk |journal=The Astronomical Journal |volume=108 |pages=1773–1785 |bibcode=1994AJ....108.1773J |doi=10.1086/117192 |doi-access=free}}</ref> 21-ე საუკუნის დასაწყისში აღმოჩენებმა ირმის ნახტომის სტრუქტურის შესახებ ჩვენს გაგებას ახალი განზომილებები შესძინა. ანდრომედას გალაქტიკის (M31) დისკის (M31) გაცილებით უფრო შორს გავრცელების აღმოჩენით, ვიდრე ადრე ეგონათ,<ref name="fn5" /> აშკარა ხდება ირმის ნახტომის დისკის უფრო შორს გაფართოების შესაძლებლობა და ამას ადასტურებს გედის მკლავის გარე მკლავის გაფართოების<ref name="mcclure-griffiths" /><ref name="fn6" /> და სკუტუმ-კენტავრის მკლავის მსგავსი გაფართოების აღმოჩენის მტკიცებულებები.<ref>{{Cite journal |last1=T.M. Dame |last2=P. Thaddeus |date=2011 |title=A Molecular Spiral Arm in the Far Outer Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=734 |issue=1 |page=L24 |arxiv=1105.2523 |bibcode=2011ApJ...734L..24D |doi=10.1088/2041-8205/734/1/l24 |s2cid=118301649}}</ref> მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკის აღმოჩენით მოხდა გალაქტიკური ნარჩენების ლენტის აღმოჩენა, რადგან ჯუჯა გალაქტიკის პოლარული ორბიტა და მისი ურთიერთქმედება ირმის ნახტომთან მას ანადგურებს. 2004 წელს, ირმის ნახტომის გარშემო სიბრტყის ორბიტაზე მოძრავი გალაქტიკური ნარჩენების რგოლის აღმოჩენის შემდეგ, თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ნარჩენები დიდი ძაღლის ჯუჯა გალაქტიკის სახელით ცნობილი სისტემის ნაშთი იყო.<ref>{{Cite journal |last1=Martin |first1=N. F. |last2=Ibata |first2=R. A. |last3=Bellazzini |first3=M. |last4=Irwin |first4=M. J. |last5=Lewis |first5=G. F. |last6=Dehnen |first6=W. |date=2004 |title=A dwarf galaxy remnant in Canis Major: the fossil of an in-plane accretion on to the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=348 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07331.x|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0311010 |bibcode=2004MNRAS.348...12M }}</ref> სხვა მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ეს გალაქტიკური დეფორმაციის შედეგი იყო,<ref>{{Cite journal |last1=Momany |first1=Y. |last2=Zaggia |first2=S. R. |last3=Bonifacio |first3=P. |last4=Piotto |first4=G. |last5=Angeli |first5=F. De |last6=Bedin |first6=L. R. |last7=Carraro |first7=G. |date=July 1, 2004 |title=Probing the Canis Major stellar over-density as due to the Galactic warp |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/26/aagd202/aagd202.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=421 |issue=2 |pages=L29–L32 |doi=10.1051/0004-6361:20040183 |arxiv=astro-ph/0405526 |bibcode=2004A&A...421L..29M |issn=0004-6361|hdl=11577/2467288 |hdl-access=free }}</ref> ეს მოსაზრება 2021 წლის მონაცემებითაც დადასტურდა.<ref>{{Cite journal |last1=Carballo-Bello |first1=Julio A |last2=Martínez-Delgado |first2=David |last3=Corral-Santana |first3=Jesús M |last4=Alfaro |first4=Emilio J |last5=Navarrete |first5=Camila |last6=Vivas |first6=A Katherina |last7=Catelan |first7=Márcio |date=December 31, 2020 |title=A revised view of the Canis Major stellar overdensity with DECam and Gaia: new evidence of a stellar warp of blue stars |url=https://academic.oup.com/mnras/article/501/2/1690/5923573 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=501 |issue=2 |pages=1690–1700 |doi=10.1093/mnras/staa2655 |issn=0035-8711 |doi-access=free|arxiv=2009.01855 }}</ref> ჩრდილოეთის ცის Sloan Digital Sky Survey აჩვენებს უზარმაზარ, დიფუზურ სტრუქტურას (გაშლილი სავსე მთვარის ზომაზე დაახლოებით 5000-ჯერ დიდი ფართობით), რომელიც, როგორც ჩანს, არ შეესაბამება ამჟამინდელ მოდელებს. ვარსკვლავების კრებული თითქმის პერპენდიკულარულად ამოდის ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სიბრტყის მიმართ. სავარაუდო ინტერპრეტაციაა, რომ ჯუჯა გალაქტიკა ერწყმის ირმის ნახტომს. ამ გალაქტიკას სავარაუდოდ ქალწულის ვარსკვლავური ნაკადი ეწოდება და მდებარეობს ქალწულის მიმართულებით, დაახლოებით 30 000 სინათლის წლის (9 კპკ) დაშორებით.<ref name=apj673_2_864 /> ====აირისებრი ჰალო==== ვარსკვლავური ჰალოს გარდა, ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორიამ, XMM-ნიუტონმა და სუზაკუმ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომ არსებობს ასევე აირისებრი ჰალო, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხელ აირს. ეს ჰალო ასობით ათასი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, გაცილებით შორს, ვიდრე ვარსკვლავური ჰალო და ახლოსაა დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მანძილთან. ამ ცხელი ჰალოს მასა თითქმის უდრის თავად ირმის ნახტომის მასას.<ref name="chandra_hotgas">{{Cite web |last=Boen |first=Brooke |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Brooke Boen}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gupta |first1=A. |last2=Mathur |first2=S. |last3=Krongold |first3=Y. |last4=Nicastro |first4=F. |last5=Galeazzi |first5=M. |year=2012 |title=A Huge Reservoir of Ionized Gas Around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass? |journal=The Astrophysical Journal |volume=756 |issue=1 |page=L8 |arxiv=1205.5037 |bibcode=2012ApJ...756L...8G |doi=10.1088/2041-8205/756/1/L8 |s2cid=118567708}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 24, 2012 |title=Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas |url=http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029155611/http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |archive-date=October 29, 2012 |website=Smithsonian Astrophysical Observatory}}</ref> ამ ჰალოს გაზის ტემპერატურა 1-დან 2,5 მილიონ კ-მდე (1,8 და 4,5 მილიონი °F) მერყეობს.<ref>{{Cite web |last=Communications |first=Discovery |title=Our Galaxy Swims Inside a Giant Pool of Hot Gas |work=Discovery News |url=http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029004855/http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |archive-date=October 29, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Discovery Communications}}</ref> შორეული გალაქტიკების დაკვირვებები მიუთითებს, რომ სამყაროს დაახლოებით ერთი მეექვსედ ნაკლები ბარიონული (ჩვეულებრივი) მატერია ჰქონდა, ვიდრე ბნელი მატერია, როდესაც ის სულ რაღაც რამდენიმე მილიარდი წლის იყო. თუმცა, ამ ბარიონების მხოლოდ დაახლოებით ნახევარია გათვალისწინებული თანამედროვე სამყაროში, ახლომდებარე გალაქტიკების, როგორიცაა ირმის ნახტომი, დაკვირვებების საფუძველზე.<ref name="Harrington_feature" /> თუ დადასტურდება დასკვნა, რომ ჰალოს მასა შედარებადია ირმის ნახტომის მასასთან, ეს შეიძლება იყოს ირმის ნახტომის გარშემო დაკარგული ბარიონების ვინაობა.<ref name="Harrington_feature">{{Cite news |last1=J.D. Harrington |last2=Janet Anderson |last3=Peter Edmonds |date=September 24, 2012 |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |work=NASA |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012}}</ref> ==ფორმირება== ===ისტორია=== ირმის ნახტომი დაიწყო, როგორც ერთი ან რამდენიმე მცირე ჭარბი სიმკვრივე სამყაროში მასის განაწილებაში, დიდი აფეთქების შემდეგ მალევე, 13.61 მილიარდი წლის წინ.<ref name="PHYS-20170727">{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=Milky Way's origins are not what they seem |url=https://phys.org/news/2017-07-milky.html |date=July 27, 2017 |work=[[Phys.org]] |access-date=July 27, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170727094803/https://phys.org/news/2017-07-milky.html |archive-date=July 27, 2017}}</ref><ref name="borah">{{Cite journal |last1=Borah |first1=Debasish |last2=Dutta |first2=Manoranjan |last3=Mahapatra |first3=Satyabrata |last4=Sahu |first4=Narendra |year=2022 |title=Boosted self-interacting dark matter and XENON1T excess |journal=Nuclear Physics B |volume=979 |article-number=|arxiv=2107.13176 |bibcode=2022NuPhB.97915787B |doi=10.1016/j.nuclphysb.2022.115787 |s2cid=236469147}}</ref><ref name="legassick">{{Cite arXiv |eprint=1509.02832 |class=astro-ph.GA |first=Daniel |last=Legassick |title=The Age Distribution of Potential Intelligent Life in the Milky Way |year=2015}}</ref> ამ ჭარბი სიმკვრივიდან ზოგიერთი წარმოადგენდა გლობულური გროვების საფუძველს, რომლებშიც წარმოიქმნა უძველესი დარჩენილი ვარსკვლავები იმ ტერიტორიაზე, რასაც ახლა ირმის ნახტომი ეწოდება. ირმის ნახტომში მატერიის თითქმის ნახევარი შესაძლოა სხვა შორეული გალაქტიკებიდან მომდინარეობდეს.<ref name="PHYS-20170727" /> ეს ვარსკვლავები და გროვები ახლა ირმის ნახტომის ვარსკვლავურ ჰალოს ქმნიან. პირველი ვარსკვლავების დაბადებიდან რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, ირმის ნახტომის მასა საკმარისად დიდი იყო, რომ ის შედარებით სწრაფად ბრუნავდა. კუთხური იმპულსის შენარჩუნების გამო, ამან გამოიწვია აირისებრი ვარსკვლავთშორისი გარემოს კოლაფსი დაახლოებით სფეროიდული ფორმიდან დისკად. ამიტომ, ვარსკვლავების შემდგომი თაობები წარმოიქმნა ამ სპირალურ დისკში. დისკში შეინიშნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების უმეტესობა, მათ შორის მზე.<ref name=ut20090527 /><ref name="Buser" /> პირველი ვარსკვლავების ჩამოყალიბების დაწყების შემდეგ, ირმის ნახტომი გაიზარდა როგორც გალაქტიკური შერწყმების გზით (განსაკუთრებით ირმის ნახტომის ზრდის ადრეულ ეტაპზე), ასევე გაზის აკრეციის გზით პირდაპირ გალაქტიკური ჰალოდან.<ref name="Buser" /> ამჟამად ირმის ნახტომი აგროვებს მასალას რამდენიმე პატარა გალაქტიკიდან, მათ შორის მისი ორი უდიდესი თანამგზავრი გალაქტიკიდან, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლებიდან, მაგელანის ნაკადის მეშვეობით. გაზის პირდაპირი აკრეცია შეინიშნება მაღალი სიჩქარის ღრუბლებში, როგორიცაა სმიტის ღრუბელი.<ref name=araa35_217 /><ref name=apj679_L21 /> კოსმოლოგიური სიმულაციები მიუთითებს, რომ 11 მილიარდი წლის წინ ის შეერწყა განსაკუთრებით დიდ გალაქტიკას, რომელსაც კრაკენი ეწოდება.<ref>{{Cite journal |last1=Kruijssen |first1=J M Diederik |last2=Pfeffer |first2=Joel L |last3=Chevance |first3=Mélanie |last4=Bonaca |first4=Ana |last5=Trujillo-Gomez |first5=Sebastian |last6=Bastian |first6=Nate |last7=Reina-Campos |first7=Marta |last8=Crain |first8=Robert A |last9=Hughes |first9=Meghan E |date=October 2020 |title=Kraken reveals itself – the merger history of the Milky Way reconstructed with the E-MOSAICS simulations |url=https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |url-status=live |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=498 |issue=2 |pages=2472–2491 |arxiv=2003.01119 |doi=10.1093/mnras/staa2452 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116101953/https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |archive-date=November 16, 2020 |access-date=November 15, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Monica |date=November 13, 2020 |title=Star Clusters reveal the "Kraken" in the Milky Way's Past |url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115190620/https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |archive-date=November 15, 2020 |access-date=November 15, 2020 |website=Sky and Telescope}}</ref> ირმის ნახტომის ისეთი თვისებები, როგორიცაა ვარსკვლავური მასა, კუთხური იმპულსი და მეტალურობა მის უკიდურეს რეგიონებში, მიუთითებს, რომ ბოლო 10 მილიარდი წლის განმავლობაში მას არ განუცდია შერწყმა დიდ გალაქტიკებთან. ბოლო დროს დიდი შერწყმების ეს არარსებობა უჩვეულოა მსგავსი ტიპის სპირალურ გალაქტიკებს შორის. მის მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, როგორც ჩანს, უფრო ტიპური ისტორია აქვს, რომელიც შედარებით დიდ გალაქტიკებთან შედარებით ბოლოდროინდელი შერწყმებით არის ჩამოყალიბებული.<ref>{{Cite journal |last1=Yin, J. |last2=Hou |first2=J.L |last3=Prantzos |first3=N. |last4=Boissier |first4=S. |last5=Chang |first5=R. X. |last6=Shen |first6=S. Y. |last7=Zhang |first7=B. |display-authors=4 |date=2009 |title=Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=505 |issue=2 |pages=497–508 |arxiv=0906.4821 |bibcode=2009A&A...505..497Y |doi=10.1051/0004-6361/200912316 |s2cid=14344453}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hammer, F. |last2=Puech |first2=M. |last3=Chemin |first3=L. |last4=Flores |first4=H. |last5=Lehnert |first5=M. D. |display-authors=4 |date=2007 |title=The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies |journal=The Astrophysical Journal |volume=662 |issue=1 |pages=322–334 |arxiv=astro-ph/0702585 |bibcode=2007ApJ...662..322H |doi=10.1086/516727 |s2cid=18002823}}</ref> ბოლოდროინდელი კვლევების თანახმად, ირმის ნახტომი, ისევე როგორც ანდრომედას გალაქტიკა, გალაქტიკის ფერ-სიდიდის დიაგრამაზე „მწვანე ველში“ მდებარეობს, რეგიონში, რომელიც დასახლებულია გალაქტიკებით, რომლებიც გარდამავალ პერიოდში არიან „ლურჯი ღრუბლიდან“ (გალაქტიკები, რომლებიც აქტიურად ქმნიან ახალ ვარსკვლავებს) „წითელ თანმიმდევრობამდე“ (გალაქტიკები, რომლებიც არ ქმნიან ვარსკვლავებს). მწვანე ველის გალაქტიკებში ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობა შენელდება, რადგან მათ ვარსკვლავთშორის გარემოში ვარსკვლავთწარმოქმნის გაზი ამოეწურათ. მსგავსი თვისებების მქონე სიმულირებულ გალაქტიკებში, ვარსკვლავთწარმოქმნა, როგორც წესი, დაახლოებით ხუთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჩაქრება, რაც ითვალისწინებს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპის მოსალოდნელ, მოკლევადიან ზრდას ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას შორის შეჯახების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Mutch, S.J. |last2=Croton |first2=D.J. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2011 |title=The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=736 |issue=2 |page=84 |arxiv=1105.2564 |bibcode=2011ApJ...736...84M |doi=10.1088/0004-637X/736/2/84 |s2cid=119280671}}</ref> ირმის ნახტომის მსგავსი სხვა გალაქტიკების გაზომვები მიუთითებს, რომ ის ერთ-ერთი ყველაზე წითელი და კაშკაშა სპირალური გალაქტიკაა, რომელიც ჯერ კიდევ ახალ ვარსკვლავებს ქმნის და ის ოდნავ უფრო ლურჯია, ვიდრე ყველაზე ლურჯი წითელი თანმიმდევრობის გალაქტიკები.<ref>{{Cite journal |last1=Licquia, T. |last2=Newman |first2=J.A. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2012 |title=What Is The Color Of The Milky Way? |journal=American Astronomical Society |volume=219 |pages=252.08 |bibcode=2012AAS...21925208L}}</ref> ===ასაკი და კოსმოლოგიური ისტორია=== გლობულური გროვები ირმის ნახტომის უძველეს ობიექტებს შორისაა, რაც ირმის ნახტომის ასაკის უფრო დაბალ ზღვარს აწესებს. ირმის ნახტომში ცალკეული ვარსკვლავების ასაკის შეფასება შესაძლებელია ისეთი ხანგრძლივი რადიოაქტიური ელემენტების, როგორიცაა თორიუმ-232 და ურანი-238, სიმრავლის გაზომვით, შემდეგ კი შედეგების მათი თავდაპირველი სიმრავლის შეფასებასთან შედარებით, ტექნიკით, რომელსაც ნუკლეოკოსმოქრონოლოგია ეწოდება. ეს მაჩვენებლები CS 31082-001-ისთვის დაახლოებით 12.5 ± 3 მილიარდი წელია<ref>{{Cite journal |last=Cayrel |display-authors=etal |date=2001 |title=Measurement of stellar age from uranium decay |journal=Nature |volume=409 |issue=6821 |pages=691–692 |arxiv=astro-ph/0104357 |bibcode=2001Natur.409..691C |doi=10.1038/35055507 |pmid=11217852 |s2cid=17251766}}</ref> და BD +17° 3248-ისთვის 13.8 ± 4 მილიარდი წელი.<ref>{{Cite journal |last1=Cowan |first1=J. J. |last2=Sneden |first2=C. |last3=Burles |first3=S. |last4=Ivans |first4=I. I. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Truran |first6=J. W. |last7=Lawler |first7=J. E. |last8=Primas |first8=F. |author8-link=Francesca Primas|last9=Fuller |first9=G. M. |last10=Pfeiffer |first10=B. |last11=Kratz |first11=K. L. |display-authors=9 |year=2002 |title=The Chemical Composition and Age of the Metal-poor Halo Star BD +17o3248 |journal=The Astrophysical Journal |volume=572 |issue=2 |pages=861–879 |arxiv=astro-ph/0202429 |bibcode=2002ApJ...572..861C |doi=10.1086/340347 |s2cid=119503888}}</ref> თეთრი ჯუჯას ფორმირების შემდეგ, ის იწყებს რადიაციულად გაგრილებას და მისი ზედაპირის ტემპერატურა თანდათან ეცემა. ამ თეთრი ჯუჯებიდან ყველაზე ცივი ტემპერატურის გაზომვით და მათი მოსალოდნელ საწყის ტემპერატურასთან შედარებით, შესაძლებელია ასაკის შეფასება. ამ ტექნიკით, გლობულური გროვების M4 ასაკი შეფასდა 12.7 ± 0.7 მილიარდი წლით. ამ გროვებიდან ყველაზე ძველის ასაკის შეფასებით, საუკეთესოდ შესაფერისი ასაკი 12.6 მილიარდი წელია, ხოლო 95%-იანი სანდოობის ზედა ზღვარი - 16 მილიარდი წელი.<ref name=science299_5603_65 /> 2018 წლის ნოემბერში ასტრონომებმა სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი ვარსკვლავის აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს. დაახლოებით 13.5 მილიარდი წლის ასაკის 2MASS J18082002-5104378 B არის პაწაწინა ულტრალითონებით ღარიბი (UMP) ვარსკვლავი, რომელიც თითქმის მთლიანად დიდი აფეთქების შედეგად გამოყოფილი მასალებისგან შედგება და შესაძლოა, ერთ-ერთი პირველი ვარსკვლავი იყოს. ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ამ ვარსკვლავის აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკა შესაძლოა, სულ მცირე, 3 მილიარდი წლით უფროსი იყოს, ვიდრე აქამდე ეგონათ.<ref name="EA-20181105">{{Cite news |last=Johns Hopkins University |author-link=Johns Hopkins University |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang |work=[[EurekAlert!]] |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106132235/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="JHU-20181105">{{Cite news |last=Rosen |first=Jill |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang – The newly discovered star's composition indicates that, in a cosmic family tree, it could be as little as one generation removed from the Big Bang |publisher=[[Johns Hopkins University]] |url=https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106021959/https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="ApJ-20181105">{{Cite journal |last1=Schlaufman |first1=Kevin C. |last2=Thompson |first2=Ian B. |last3=Casey |first3=Andrew R. |date=November 5, 2018 |title=An Ultra Metal-poor Star Near the Hydrogen-burning Limit |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=867 |page=98 |arxiv=1811.00549 |bibcode=2018ApJ...867...98S |doi=10.3847/1538-4357/aadd97 |s2cid=54511945 |doi-access=free |number=2}}</ref> ირმის ნახტომის ჰალოში რამდენიმე ცალკეული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, რომელთა გაზომილი ასაკი სამყაროს 13.80 მილიარდ წლიან ასაკთან ძალიან ახლოსაა. 2007 წელს, გალაქტიკურ ჰალოში არსებული ვარსკვლავის, HE 1523-0901-ის, ასაკი დაახლოებით 13,2 მილიარდი წლის შეფასდა. როგორც იმ დროს ირმის ნახტომში ცნობილი უძველესი ობიექტი, ამ გაზომვამ ირმის ნახტომის ასაკს უფრო დაბალი ზღვარი დააწესა.<ref name="frebel" /> ეს შეფასება გაკეთდა ძალიან დიდი ტელესკოპის ულტრაიისფერი-ვიზუალური ეშელის სპექტროგრაფის გამოყენებით, რათა გაზომილიყო თორიუმის და R-პროცესით შექმნილი სხვა ელემენტების არსებობით გამოწვეული სპექტრული ხაზების ფარდობითი სიძლიერე. ხაზების სიძლიერე იძლევა სხვადასხვა ელემენტარული იზოტოპების სიჭარბეს, საიდანაც ვარსკვლავის ასაკის შეფასება შესაძლებელია ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით.<ref name="frebel" /> კიდევ ერთი ვარსკვლავი, HD 140283, შეფასებულია 13,7 ± 0,7 მილიარდი წლით, 12,2 ± 0,6 მილიარდი წლით,<ref name=creevey>{{cite journal |bibcode=2015A&A...575A..26C |title=Benchmark stars for Gaia Fundamental properties of the Population&nbsp;II star HD&nbsp;140283 from interferometric, spectroscopic, and photometric data |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=575 |pages=A26 |last1=Creevey|first1=O. L. |last2=Thévenin |first2=F. |last3=Berio |first3=P. |last4=Heiter |first4=U. |last5=von Braun |first5=K. |last6=Mourard |first6=D. |last7=Bigot |first7=L. |last8=Boyajian |first8=T.S. |last9=Kervella |first9=P. |last10=Morel |first10=P. |last11=Pichon |first11=B. |last12=Chiavassa |first12=A. |last13=Nardetto |first13=N. |last14=Perraut |first14=K. |last15=Meilland |first15=A. |last16=Mc Alister |first16=H. A. |last17=Ten Brummelaar |first17=T.A. |last18=Farrington |first18=C. |last19=Sturmann |first19=J. |last20=Sturmann |first20=L. |last21=Turner |first21=N. |year=2015 |arxiv=1410.4780 |doi=10.1051/0004-6361/201424310|s2cid=18003446 }}</ref> ან 12,0 ± 0,5 მილიარდი წლით.<ref name=Tang>{{cite journal|journal= [[Research Notes of the AAS]]|volume= 5|issue=5|id=117|year= 2021|title= Revised Best Estimates for the Age and Mass of the Methuselah Star HD 140283 Using MESA and Interferometry and Implications for 1D Convection|author1= Jiangling Tang|author2= Meredith Joyce|page= 117|doi=10.3847/2515-5172/ac01ca|bibcode=2021RNAAS...5..117T|arxiv=2105.11311|s2cid= 235166094|doi-access= free}}</ref> დედამიწის ატმოსფერული დამახინჯების გამოსასწორებლად ადაპტური ოპტიკის გამოყენებით ჩატარებული დაკვირვებების თანახმად, გალაქტიკის ამოზნექილობაში მყოფი ვარსკვლავები დაახლოებით 12,8 მილიარდი წლისაა.<ref>{{Cite web |last=Specktor |first=Brandon |date=March 23, 2019 |title=Astronomers Find Fossils of Early Universe Stuffed in Milky Way's Bulge |url=https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323223957/https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |archive-date=March 23, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Live Science}}</ref> გალაქტიკურ თხელ დისკოში ვარსკვლავების ასაკი ასევე შეფასდა ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით. თხელი დისკოში მყოფი ვარსკვლავების გაზომვები იძლევა შეფასებას, რომ თხელი დისკო 8,8 ± 1,7 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ეს გაზომვები ვარაუდობს, რომ გალაქტიკური ჰალოსა და თხელ დისკოს ფორმირებას შორის თითქმის 5 მილიარდი წლის შესვენება იყო.<ref name="del_Peloso" /> ათასობით ვარსკვლავის ქიმიური ხელმოწერების ბოლოდროინდელი ანალიზი მიუთითებს, რომ ვარსკვლავების ფორმირება შესაძლოა მნიშვნელოვნად შემცირდა დისკოს ფორმირების დროს, 10-დან 8 მილიარდი წლის წინ, როდესაც ვარსკვლავთშორისი გაზი ძალიან ცხელი იყო ახალი ვარსკვლავების წარმოსაქმნელად იმავე ტემპით, როგორც ადრე.<ref>Skibba, Ramon (2016), "Milky Way retired early from star making" (New Scientist, March 5, 2016), p.9</ref> ირმის ნახტომის გარშემო არსებული თანამგზავრი გალაქტიკები შემთხვევით არ არის განაწილებული, არამედ, როგორც ჩანს, უფრო დიდი სისტემის დაშლის შედეგად წარმოიქმნება, რაც წარმოქმნის რგოლის სტრუქტურას, რომლის დიამეტრი 500 000 სინათლის წელია, ხოლო სიგანე 50 000 სინათლის წელი.<ref>{{Cite journal |last=Lynden-Bell |first=D. |date=March 1, 1976 |title=Dwarf Galaxies and Globular Clusters in High Velocity Hydrogen Streams |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=174 |issue=3 |pages=695–710 |bibcode=1976MNRAS.174..695L |doi=10.1093/mnras/174.3.695 |issn=0035-8711 |doi-access=free}}</ref> გალაქტიკებს შორის ახლო შეჯახება, როგორც ეს ანდრომედას გალაქტიკის შემთხვევაში 4 მილიარდ წელიწადშია მოსალოდნელი, შეიძლება გაზის უზარმაზარი კუდები მოგლიჯოს, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გაერთიანდნენ და წარმოქმნან ჯუჯა გალაქტიკები რგოლში, მთავარი დისკოს მიმართ ნებისმიერი კუთხით.<ref>{{Cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C. M. |year=2005 |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |arxiv=astro-ph/0410421 |bibcode=2005A&A...431..517K |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |doi-access=free}}</ref> ==გალაქტიკათშორისი სამეზობლო== ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა გიგანტური სპირალური გალაქტიკების ბინარული სისტემაა, რომელიც მიეკუთვნება 50 მჭიდროდ დაკავშირებული გალაქტიკის ჯგუფს, რომელიც ცნობილია როგორც ლოკალური ჯგუფი და გარშემორტყმულია ლოკალური სიცარიელით, რომელიც თავად არის ლოკალური ფურცლის<ref name="apj676_1_184">{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Shaya |first2=Edward J. |last3=Karachentsev |first3=Igor D. |last4=Courtois |first4=Hélène M. |author-link4=Hélène Courtois |last5=Kocevski |first5=Dale D. |last6=Rizzi |first6=Luca |last7=Peel |first7=Alan |date=March 2008 |title=Our Peculiar Motion Away from the Local Void |journal=The Astrophysical Journal |volume=676 |issue=1 |pages=184–205 |arxiv=0705.4139 |bibcode=2008ApJ...676..184T |doi=10.1086/527428 |s2cid=14738309}}</ref> და თავის მხრივ ქალწულის ზეგროვის ნაწილი. ქალწულის ზეგროვას გარშემო არის რამდენიმე სიცარიელე, რომლებიც მრავალი გალაქტიკისგან თავისუფალია, „ჩრდილოეთით“ მიკროსკოპიუმის სიცარიელე, „მარცხნივ“ მოქანდაკის სიცარიელე, „მარჯვნივ“ ბოეოტსის სიცარიელე და „სამხრეთით“ დიდი ვოიდი. ეს სიცარიელეები დროთა განმავლობაში იცვლის ფორმას და გალაქტიკებში ძაფისებრ სტრუქტურებს ქმნის. მაგალითად, ქალწულის ზეგროვა მიიზიდება დიდი მიმზიდველისკენ,<ref>{{cite web |last=Hadhazy |first=Adam |date=November 3, 2016 |url=https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |title=Why Nothing Really Matters |website=Discover Magazine |access-date=April 24, 2022 |archive-date=April 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424224846/https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |url-status=live }}</ref> რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი სტრუქტურის, ლანიაკეას, ნაწილს წარმოადგენს.<ref>{{cite journal |title=The Laniakea supercluster of galaxies |author=R. Brent Tully |author2=Helene Courtois |author3=Yehuda Hoffman |author4=Daniel Pomarède |date=September 2, 2014 |publication-date=September 4, 2014 |journal=Nature |volume=513 |number=7516 |pages=71–73 |bibcode=2014Natur.513...71T |arxiv=1409.0880 |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900|s2cid=205240232 }}</ref> ლოკალური ჯგუფის ორი პატარა გალაქტიკა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა ბრუნავს ირმის ნახტომის გარშემო. მათგან ყველაზე დიდია დიდი მაგელანის ღრუბელი, რომლის დიამეტრი 32,200 სინათლის წელია.<ref name=RC3>{{cite book | year=1991 | title=Third Reference Catalogue of Bright Galaxies | last1=De Vaucouleurs | first1=Gerard | last2=De Vaucouleurs | first2=Antoinette | last3=Corwin | first3=Herold G. | last4=Buta | first4=Ronald J. | last5=Paturel | first5=Georges | last6=Fouque | first6=Pascal | doi = 10.1007/978-1-4757-4363-0 | bibcode=1991rc3..book.....D | isbn=978-1-4757-4365-4 }}</ref> მას ჰყავს ახლო თანამგზავრი, პატარა მაგელანის ღრუბელი. მაგელანის ნაკადი არის ნეიტრალური წყალბადის გაზის ნაკადი, რომელიც ამ ორი პატარა გალაქტიკიდან ცის 100°-ზე ვრცელდება. ვარაუდობენ, რომ ნაკადი მაგელანის ღრუბლებიდან ირმის ნახტომთან მოქცევითი ურთიერთქმედების შედეგად იქნა გამოყვანილი.<ref>{{Cite journal |last1=Putman |first1=M. E. |last2=Staveley-Smith |first2=L. |last3=Freeman |first3=K. C. |last4=Gibson |first4=B. K. |last5=Barnes |first5=D. G. |title=The Magellanic Stream, High-Velocity Clouds, and the Sculptor Group |doi=10.1086/344477 |journal=The Astrophysical Journal |volume=586 |issue=1 |pages=170–194 |year=2003 |arxiv=astro-ph/0209127 |bibcode=2003ApJ...586..170P|s2cid=6911875 }}</ref> ირმის ნახტომის გარშემო მოძრავი ჯუჯა გალაქტიკებიდან ზოგიერთია დიდი ძაღლის ჯუჯა (ყველაზე ახლოს), მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა, მცირე დათვის ჯუჯა, მოქანდაკის ჯუჯა, სექსტანსის ჯუჯა, ღუმელის ჯუჯა და ლომ I ჯუჯა.<ref name=Koposov2015/> ირმის ნახტომის ყველაზე პატარა ჯუჯა გალაქტიკები მხოლოდ 500 სინათლის წლის დიამეტრისაა. ესენია კარინას ჯუჯა, დრაკონის ჯუჯა და ლომ II ჯუჯა. შესაძლოა, ჯერ კიდევ არსებობდეს აღმოუჩენელი ჯუჯა გალაქტიკები, რომლებიც დინამიურად დაკავშირებულია ირმის ნახტომთან, რასაც ადასტურებს 2015 წელს ღამის ცის შედარებით მცირე ნაწილში ირმის ნახტომის ცხრა ახალი თანამგზავრის აღმოჩენა.<ref name=Koposov2015>{{cite journal |title=Beasts of the Southern Wild. Discovery of a large number of Ultra Faint satellites in the vicinity of the Magellanic Clouds |author1=Sergey E. Koposov |author2=Vasily Belokurov |author3=Gabriel Torrealba |author4=N. Wyn Evans |date=March 10, 2015 |arxiv=1503.02079 |journal=The Astrophysical Journal |bibcode=2015ApJ...805..130K |doi=10.1088/0004-637X/805/2/130 |volume=805 |issue=2 |page=130|s2cid=118267222 }}</ref> ირმის ნახტომმა უკვე შთანთქა რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა, მაგალითად, ომეგა კენტავრის წინაპარი.<ref>{{cite journal |last1=Noyola |first1=E. |last2=Gebhardt |first2=K. |last3=Bergmann |first3=M. |title=Gemini and Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in ω Centauri |journal=The Astrophysical Journal |arxiv=0801.2782 |date=April 2008 |volume=676 |issue=2 |pages=1008–1015 |doi=10.1086/529002 |bibcode=2008ApJ...676.1008N|s2cid=208867075 }}</ref> 2005 წელს<ref>{{cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C.M. |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=astro-ph/0410421 |date=February 2005 |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |bibcode=2005A&A...431..517K |s2cid=55827105 }}</ref> და 2012 წელს<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Pflamm-Altenburg |first2=J. |last3=Kroupa |first3=P. |title=The VPOS: a vast polar structure of satellite galaxies, globular clusters and streams around the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1204.5176 |date=June 2012 |volume=423 |issue=2 |pages=1109–1126 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20937.x |doi-access=free |bibcode=2012MNRAS.423.1109P|s2cid=55501752 }}</ref> დამატებითი დადასტურებით, მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის თანამგზავრული გალაქტიკების უმეტესობა ძალიან დიდ დისკში მდებარეობს და ერთი მიმართულებით ბრუნავს. ეს მოულოდნელი იყო: სტანდარტული კოსმოლოგიის თანახმად, თანამგზავრული გალაქტიკები ბნელი მატერიის ჰალოებში უნდა წარმოიქმნას და ფართოდ გავრცელდეს, შემთხვევითი მიმართულებით მოძრაობდეს. ეს შეუსაბამობა ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი.<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Famaey |first2=B. |last3=Jerjen |first3=H.|last4=Merritt |first4=D. |last5=Kroupa |first5=P. |last6=Dabringhausen |first6=J. |last7=Lueghausen |first7=F. |last8=Forbes |first8=D. |last9=Hensler |first9=G.|last10=Hammer |first10=F. |last11=Puech |first11=M.|last12=Fouquet |first12=S.|last13=Flores |first13=H.|last14=Yang |first14=Y. |title=Co-orbiting satellite galaxy structures are still in conflict with the distribution of primordial dwarf galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1406.1799 |date=August 2014 |volume=423 |issue=3 |pages=2362–2380 |doi=10.1093/mnras/stu1005 |doi-access=free |bibcode=2014MNRAS.442.2362P }}</ref> 2006 წლის იანვარში მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის დისკოში აქამდე აუხსნელი დეფორმაცია ახლა რუკაზეა დატანილი და აღმოჩნდა, რომ ეს არის ტალღა ან ვიბრაცია, რომელიც წარმოიქმნება დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მიერ ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნვისას და იწვევს ვიბრაციებს მის კიდეებში გავლისას. ადრე, ეს ორი გალაქტიკა, რომლებიც ერთად ირმის ნახტომის მასის დაახლოებით 2%-ს შეადგენენ, ძალიან პატარად ითვლებოდა ირმის ნახტომზე გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, კომპიუტერულ მოდელში, ამ ორი გალაქტიკის მოძრაობა ქმნის ბნელი მატერიის კვალს, რომელიც აძლიერებს მათ გავლენას უფრო დიდ ირმის ნახტომზე.<ref name=berkeley20060109 /> ამჟამინდელი გაზომვები მიუთითებს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომს 100-დან 140 კმ/წმ-მდე (220,000-დან 310,000 მილი/სთ-მდე) სიჩქარით უახლოვდება. 4.3 მილიარდ წელიწადში შესაძლოა მოხდეს ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახება, რაც დამოკიდებულია უცნობი გვერდითი კომპონენტების მნიშვნელობაზე გალაქტიკების ფარდობით მოძრაობაში. თუ ისინი შეეჯახებიან, ცალკეული ვარსკვლავების ერთმანეთთან შეჯახების შანსი უკიდურესად დაბალია,<ref name=wong20000414 /> მაგრამ ამის ნაცვლად, ორი გალაქტიკა გაერთიანდება და შექმნის ერთ ელიფსურ გალაქტიკას ან შესაძლოა დიდ დისკისებრ გალაქტიკას<ref name="Ueda2014">{{cite journal |author=Junko Ueda |display-authors=etal |title=Cold molecular gas in merger remnants. I. Formation of molecular gas disks |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=214 |issue=1 |page=1 |bibcode=2014ApJS..214....1U |doi=10.1088/0067-0049/214/1/1 |arxiv=1407.6873 |year=2014|s2cid=716993 }}</ref> დაახლოებით ექვსი მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="Schiavi">{{cite journal|last1=Schiavi|first1=Riccardo|last2=Capuzzo-Dolcetta|first2=Roberto|last3=Arca-Sedda|first3=Manuel|last4=Spera|first4=Mario|title=Future merger of the Milky Way with the Andromeda galaxy and the fate of their supermassive black holes|journal=Astronomy & Astrophysics|date=October 2020|volume=642|pages=A30|doi=10.1051/0004-6361/202038674|bibcode=2020A&A...642A..30S|arxiv=2102.10938|s2cid=224991193}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაქტიკის ჰალო]] * [[ირმის ნახტომის სახელების სია]] * [[გალაქტიკა]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი=გელოვანი ა. | series=| სათაური=„მითოლოგიური ლექსიკონი“ | გამომცემლობა|ადგილი=თბილისი|წელი=1983| isbn=| edition=|page=|ბმული=|გამომცემლობა=|ref=„მითოლოგიური ლექსიკონი“}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ენციკლოპედია">{{ქსე|5|225||არა}}</ref> <ref name=:01 >{{Cite web |last1=Frommert |first1=Hartmut |last2=Kronberg |first2=Christine |date=August 26, 2005 |title=Classification of the Milky Way Galaxy |url=http://messier.seds.org/more/mw_type.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531031937/http://messier.seds.org/more/mw_type.html |archive-date=May 31, 2015 |access-date=May 30, 2015 |website=SEDS}}</ref> <ref name="ehtc_6">{{Cite journal |last1=Event Horizon Telescope Collaboration |last2=Akiyama |first2=Kazunori |last3=Alberdi |first3=Antxon |last4=Alef |first4=Walter |last5=Algaba |first5=Juan Carlos |last6=Anantua |first6=Richard |last7=Asada |first7=Keiichi |last8=Azulay |first8=Rebecca |last9=Bach |first9=Uwe |last10=Baczko |first10=Anne-Kathrin |last11=Ball |first11=David |last12=Baloković |first12=Mislav |last13=Barrett |first13=John |last14=Bauböck |first14=Michi |last15=Benson |first15=Bradford A. |display-authors=1 |year=2022 |title=First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. VI. Testing the Black Hole Metric |journal=The Astrophysical Journal |volume=930 |issue=2 |pages=L17 |bibcode=2022ApJ...930L..17E |doi=10.3847/2041-8213/ac6756 |s2cid=248744741 |doi-access=free |last16=Bintley |first16=Dan |last17=Blackburn |first17=Lindy |last18=Blundell |first18=Raymond |last19=Bouman |first19=Katherine L. |last20=Bower |first20=Geoffrey C. |last21=Boyce |first21=Hope |last22=Bremer |first22=Michael |last23=Brinkerink |first23=Christiaan D. |last24=Brissenden |first24=Roger |last25=Britzen |first25=Silke |last26=Broderick |first26=Avery E. |last27=Broguiere |first27=Dominique |last28=Bronzwaer |first28=Thomas |last29=Bustamante |first29=Sandra |last30=Byun |first30=Do-Young|arxiv=2311.09484 }}</ref> <ref name="idrani">{{Cite arXiv |eprint=2207.06034 |class=gr-qc |first1=Indrani |last1=Banerjee |first2=Subhadip |last2=Sau |title=Do shadows of SGR A* and M87* indicate black holes with a magnetic monopole charge? |last3=SenGupta |first3=Soumitra |year=2022}}</ref> <ref name="gravity_2019">{{Cite journal |last1=Abuter |first1=R. |last2=Amorim |first2=A. |last3=Bauböck |first3=M. |last4=Berger |first4=J. P. |last5=Bonnet |first5=H. |last6=Brandner |first6=W. |last7=Clénet |first7=Y. |last8=Coudé Du Foresto |first8=V. |last9=De Zeeuw |first9=P. T. |last10=Dexter |first10=J. |last11=Duvert |first11=G. |last12=Eckart |first12=A. |last13=Eisenhauer |first13=F. |last14=Förster Schreiber |first14=N. M. |last15=Garcia |first15=P. |display-authors=1 |year=2019 |title=A geometric distance measurement to the Galactic center black hole with 0.3% uncertainty |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=625 |pages=L10 |arxiv=1904.05721 |bibcode=2019A&A...625L..10G |doi=10.1051/0004-6361/201935656 |s2cid=119190574 |last16=Gao |first16=F. |last17=Gendron |first17=E. |last18=Genzel |first18=R. |last19=Gerhard |first19=O. |last20=Gillessen |first20=S. |last21=Habibi |first21=M. |last22=Haubois |first22=X. |last23=Henning |first23=T. |last24=Hippler |first24=S. |last25=Horrobin |first25=M. |last26=Jiménez-Rosales |first26=A. |last27=Jocou |first27=L. |last28=Kervella |first28=P. |last29=Lacour |first29=S. |last30=Lapeyrère |first30=V.}}</ref> <ref name="Petrov">{{Cite journal |last1=Petrov |first1=L. |last2=Kovalev |first2=Y. Y. |last3=Fomalont |first3=E. B. |last4=Gordon |first4=D. |year=2011 |title=The Very Long Baseline Array Galactic Plane Survey—VGaPS |journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=142 |issue=2 |page=35 |arxiv=1101.1460 |bibcode=2011AJ....142...35P |doi=10.1088/0004-6256/142/2/35 |s2cid=121762178|issn=0004-6256 }}</ref> <ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref> <ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":001" >{{Cite web |title=Laniakea: Our home supercluster | date=September 3, 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904162040/http://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |archive-date=September 4, 2014 |publisher=YouTube}}</ref> <ref name=":002" >{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Courtois |first2=Hélène |last3=Hoffman |first3=Yehuda |last4=Pomarède |first4=Daniel |display-authors=1 |date=September 4, 2014 |title=The Laniakea supercluster of galaxies |journal=Nature |volume=513 |issue=7516 |pages=71–73 |arxiv=1409.0880 |bibcode=2014Natur.513...71T |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900 |s2cid=205240232}}</ref> <ref name=":003" >{{Cite web |title=Milky Way |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302071454/http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-date=March 2, 2012 |publisher=[[BBC]]}}</ref> <ref name=":004" >{{Cite web |title=How Many Stars in the Milky Way? |url=http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125140109/http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |archive-date=January 25, 2016 |website=NASA Blueshift}}</ref> <ref name="Space-20130102">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study |url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |date=January 2, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130103060601/http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |archive-date=January 3, 2013}}</ref> <ref name="NYT-20220131">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |date=January 31, 2022 |title=An Electrifying View of the Heart of the Milky Way – A new radio-wave image of the center of our galaxy reveals all the forms of frenzy that a hundred million or so stars can get up to. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=February 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131224108/https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |archive-date=January 31, 2022}}</ref> <ref name="ARX-20220128">{{Cite journal |last=Heyood, I. |display-authors=et al. |date=January 28, 2022 |title=The 1.28 GHz MeerKAT Galactic Center Mosaic |journal=The Astrophysical Journal |volume=925 |issue=2 |page=165 |arxiv=2201.10541 |bibcode=2022ApJ...925..165H |doi=10.3847/1538-4357/ac449a |s2cid=246275657 |doi-access=free}}</ref> <ref name="HD_140283_(arXiv)">{{Cite journal |last1=Bond|first1=H.E. |last2=Nelan|first2=E. P. |last3=VandenBerg|first3=D. A. |last4=Schaefer|first4=G. H. |last5=Harmer|first5=D. |date=February 13, 2013 |title=HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang |journal=The Astrophysical Journal |volume=765 |issue=1 |pages=L12 |arxiv=1302.3180 |bibcode=2013ApJ...765L..12B |doi=10.1088/2041-8205/765/1/L12 |s2cid=119247629}}</ref> <ref name=":005" >{{Cite news |title=Milky Way Galaxy: Facts About Our Galactic Home |url=http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321063305/http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-date=March 21, 2017 |access-date=April 8, 2017 |work=Space.com}}</ref> <ref name="frebel">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Frebel |first1=A. |last2=Christlieb |first2=N. |last3=Norris |first3=J. E. |last4=Thom |first4=C. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Rhee |first6=J. |doi=10.1086/518122 |title=Discovery of HE 1523-0901, a strongly ''r''-process-enhanced metal-poor star with detected uranium |journal=The Astrophysical Journal |volume=660 |issue=2 |pages=L117 |year=2007 |bibcode=2007ApJ...660L.117F |arxiv=astro-ph/0703414 |s2cid=17533424 }}</ref> <!-- <ref name="Jankowski">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |first1=Connie |last1=Jankowski |title=Pioneers of Light and Sound |page=6 |isbn=978-0-7565-4306-8 |publisher=Compass Point Books |date=2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120142012/https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |archive-date=November 20, 2016}}</ref> --> <ref name=pasachoff1994>{{cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |author-link=Jay Pasachoff |title=Astronomy: From the Earth to the Universe |publisher=Harcourt School |date=1994 |isbn=978-0-03-001667-7 |page=500}}</ref> <ref name=":006">{{Cite book |last=Brown |first=William P. |url=https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |title=The Seven Pillars of Creation: The Bible, Science, and the Ecology of Wonder |date=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973079-7 |location=Oxford, England |page=25 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142933/https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":007">{{Cite book |last=MacBeath |first=Alastair |url=https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |title=Tiamat's Brood: An Investigation Into the Dragons of Ancient Mesopotamia |date=1999 |publisher=Dragon's Head |isbn=978-0-9524387-5-5 |page=41 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142947/https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":008">{{Cite book |last=James |first=E. O. |url=https://archive.org/details/theworshipoftheskygod/ |title=The Worship of the Sky-God: A Comparative Study in Semitic and Indo-European Religion |date=1963 |publisher=University of London Press |series=Jordan Lectures in Comparative Religion |location=London, England |pages=24, 27f}}</ref> <ref name="Lambert1964">{{Cite journal |last=Lambert |first=W. G. |date=1964 |title=E. O. James: The worship of the Skygod: A comparative study in Semitic and Indo-European religion. (School of Oriental and African Studies, University of London. Jordan Lectures in Comparative Religion, vi.) viii, 175 pp. London: University of London, the Athlone Press, 1963. 25s. |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |location=London, England |publisher=University of London |volume=27 |issue=1 |pages=157–158 |doi=10.1017/S0041977X00100345}}</ref> <ref name=steinicke_sakiel2007>{{cite book |first1=Wolfgang |last1=Steinicke |first2=Richard |last2=Jakiel |title=Galaxies and how to observe them |series=Astronomers' observing guides |publisher=Springer |date=2007 |isbn=978-1-85233-752-0 |page=[https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei/page/94 94] |url=https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei |url-access=registration}}</ref> <ref name="ask-astro">{{cite news |last1=Coffey |first1=Jeffrey |work=Universe Today |title=How big is the Milky Way? |url=http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |access-date=November 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924002929/http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |archive-date=September 24, 2013}}</ref> <ref name="nbcnews1">{{cite press release |author=David Freeman |title=The Milky Way galaxy may be much bigger than we thought |url=https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |date=May 25, 2018 |publisher=[[CNBC]] |access-date=August 13, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813182050/https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |archive-date=August 13, 2018 |url-status=live}}</ref> <ref name="rpi2015">{{cite press release |author=Mary L. Martialay |title=The Corrugated Galaxy{{snd}}Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated |url=http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |date=March 11, 2015 |publisher=[[Rensselaer Polytechnic Institute]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313123405/http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |archive-date=March 13, 2015}}</ref> <ref name="croswell2020">{{cite news |url=https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |title=Astronomers have found the edge of the Milky Way at last |work=ScienceNews |first=Ken |last=Croswell |date=March 23, 2020 |access-date=March 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324214927/https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |archive-date=March 24, 2020 |url-status=live}}</ref> <ref name="dearson2020">{{cite journal |last=Dearson |first=Alis J. |arxiv=2002.09497 |title=The Edge of the Galaxy |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=2020 |volume=496 |issue=3 |pages=3929–3942 |doi=10.1093/mnras/staa1711 |doi-access=free |bibcode=2020MNRAS.496.3929D |s2cid=211259409 }}</ref> <ref name=villard20120111>{{cite news |first=Ray |last=Villard |title=The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey |publisher=HubbleSite.org |date=January 11, 2012 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |access-date=January 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723213047/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |archive-date=July 23, 2014}}</ref> <ref name=frommert_kronberg2005>{{cite web |last1=Frommert |first1=H. |last2=Kronberg |first2=C. |date=August 25, 2005 |url=http://messier.seds.org/more/mw.html |title=The Milky Way Galaxy |publisher=SEDS |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512093341/http://seds.org/MESSIER/more/mw.html |archive-date=May 12, 2007}}</ref> <ref name=young2006>{{cite magazine |last=Young |first=Kelly |date=June 6, 2006 |url=https://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |title=Andromeda Galaxy hosts a trillion stars |magazine=New Scientist |access-date=June 8, 2006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105061511/http://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |archive-date=January 5, 2011}}</ref> <ref name=wethington2010>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |first1=Nicholos |last1=Wethington |access-date=April 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327200757/http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |archive-date=March 27, 2010}}</ref> <ref name="science312_1773">{{Cite journal |last1=Levine |first1=E. S. |last2=Blitz |first2=L. |last3=Heiles |first3=C. |doi=10.1126/science.1128455 |title=The spiral structure of the outer Milky Way in hydrogen |journal=Science |volume=312 |issue=5781 |pages=1773–1777 |year=2006 |bibcode=2006Sci...312.1773L |arxiv=astro-ph/0605728 |pmid=16741076 |s2cid=12763199 }}</ref> <ref name=araa28_215>{{Cite journal |last1=Dickey |first1=J. M. |last2=Lockman |first2=F. J. |doi=10.1146/annurev.aa.28.090190.001243 |title=H I in the Galaxy |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=215–259 |year=1990 |bibcode=1990ARA&A..28..215D }}</ref> <ref name=apj702_1472>{{Cite journal |last1=Savage |first1=B. D. |last2=Wakker |first2=B. P. |doi=10.1088/0004-637X/702/2/1472 |title=The extension of the transition temperature plasma into the lower galactic halo |journal=The Astrophysical Journal |volume=702 |issue=2 |pages=1472–1489 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...702.1472S |arxiv=0907.4955|s2cid=119245570 }}</ref> <ref name="Nature-20120111">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cassan |first1=A. |last2=Kubas |first2=D. |last3=Beaulieu |first3=J. -P. |last4=Dominik |first4=M. |last5=Horne |first5=K. |last6=Greenhill |first6=J. |last7=Wambsganss |first7=J. |last8=Menzies |first8=J. |last9=Williams |first9=A. |last10=Jørgensen |doi=10.1038/nature10684 |first10=U. G. |last11=Udalski |first11=A. |last12=Bennett |first12=D. P. |last13=Albrow |first13=M. D. |last14=Batista |first14=V. |last15=Brillant |first15=S. |last16=Caldwell |first16=J. A. R. |last17=Cole |first17=A. |last18=Coutures |first18=C. |last19=Cook |first19=K. H. |last20=Dieters |first20=S. |last21=Prester |first21=D. D. |last22=Donatowicz |first22=J. |last23=Fouqué |first23=P. |last24=Hill |first24=K. |last25=Kains |first25=N. |last26=Kane |first26=S. |last27=Marquette |first27=J. -B. |last28=Martin |first28=R. |last29=Pollard |first29=K. R. |last30=Sahu |first30=K. C. |title=One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations |journal=Nature |volume=481 |issue=7380 |pages=167–169 |date=January 11, 2012 |pmid=22237108 |bibcode=2012Natur.481..167C |arxiv=1202.0903 |s2cid=2614136}}</ref> <ref name=borenstein2011>{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |archive-date=February 22, 2011 |date=February 19, 2011 |archive-url=https://archive.today/20110222025002/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |title=Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Washington Post]] }}</ref> <ref name=nasa20110526>{{cite web |url=http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |title=Free-Floating Planets May be More Common Than Stars |date=February 18, 2011 |publisher=NASA's Jet Propulsion Laboratory |location=Pasadena, CA |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522090224/http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |archive-date=May 22, 2011 |quote=The team estimates there are about twice as many of them as stars. }}</ref> <ref name=arxiv0909.3857>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Sale |first1=S. E. |last2=Drew |first2=J. E. |last3=Knigge |first3=C. |last4=Zijlstra |first4=A. A. |last5=Irwin |first5=M. J. |last6=Morris |first6=R. A. H. |last7=Phillipps |first7=S. |last8=Drake |first8=J. J. |last9=Greimel |first9=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15746.x |title=The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=402 |issue=2 |pages=713–723 |year=2010 |doi-access=free |bibcode=2010MNRAS.402..713S |arxiv=0909.3857 |s2cid=12884630}}</ref> <ref name=mnras371_1_108>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Tim W. |last2=Kawata |first2=Daisuke |last3=Gibson |first3=Brad K. |title=N-body simulations of the Magellanic stream |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10659.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=371 |issue=1 |pages=108–120 |year=2006 |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0508390 |bibcode=2006MNRAS.371..108C |s2cid=15563258}}</ref> <ref name=coffey>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/the-universe/absolute-magnitude/ |title=Absolute Magnitude |first1=Jerry |last1=Coffey |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913181441/http://www.universetoday.com/41041/absolute-magnitude/ |archive-date=September 13, 2011 |date=May 11, 2017}}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=I. D. |last2=Kashibadze |first2=O. G. |doi=10.1007/s10511-006-0002-6 |title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field |journal=Astrophysics |volume=49 |issue=1 |pages=3–18 |year=2006 |bibcode=2006Ap.....49....3K |s2cid=120973010}}</ref> <ref name="mass">{{cite web |last1=Vayntrub |first1=Alina |date=2000 |url=http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |title=Mass of the Milky Way |work=The Physics Factbook |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813125916/http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |archive-date=August 13, 2014}}</ref> <ref name="galmass">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Battaglia |first1=G. |last2=Helmi |first2=A. |last3=Morrison |first3=H. |last4=Harding |first4=P. |last5=Olszewski |first5=E. W. |last6=Mateo |first6=M. |last7=Freeman |first7=K. C. |last8=Norris |first8=J. |last9=Shectman |first9=S. A. |title=The radial velocity dispersion profile of the Galactic halo: Constraining the density profile of the dark halo of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09367.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |pages=433–442 |year=2005 |arxiv=astro-ph/0506102 |bibcode=2005MNRAS.364..433B |volume=364 |issue=2 |doi-access=free |s2cid=15562509}}</ref> <ref name=apjl_1_l72>{{Cite journal |last1=Shen |first1=J. |last2=Rich |first2=R. M. |last3=Kormendy |first3=J. |last4=Howard |first4=C. D. |last5=De Propris |first5=R. |last6=Kunder |first6=A. |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L72 |title=Our Milky Way As a Pure-Disk Galaxy{{snd}}A Challenge for Galaxy Formation |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L72–L76 |year=2010 |pmid= |pmc= |arxiv=1005.0385 |bibcode=2010ApJ...720L..72S |s2cid=118470423}}</ref> <ref name=nrao20090105>{{cite press release |first1=Dave |last1=Finley |first2=David |last2=Aguilar |title=Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show |publisher=National Radio Astronomy Observatory |date=January 5, 2009 |url=http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |access-date=January 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808002256/http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |archive-date=August 8, 2014}}</ref> <ref name="reid2009">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Moscadelli |first5=L. |last6=Xu |first6=Y. |last7=Zhang |first7=B. |last8=Sato |first8=M. |last9=Honma |first9=M. |title=Trigonometric parallaxes of massive star-forming regions. VI. Galactic structure, fundamental parameters, and noncircular motions |doi=10.1088/0004-637X/700/1/137 |journal=The Astrophysical Journal |volume=700 |issue=1 |pages=137–148 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...700..137R |arxiv=0902.3913 |s2cid=11347166 }}</ref> <ref name="gnedin2010">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Brown |first2=W. R. |last3=Geller |first3=M. J. |last4=Kenyon |first4=S. J. |title=The mass profile of the Galaxy to 80 kpc |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L108 |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L108–L112 |year=2010 |bibcode=2010ApJ...720L.108G |arxiv=1005.2619 |s2cid=119245657}}</ref> <ref name=McMillan2011>{{Cite journal |last1=McMillan |first1=P. J. |title=Mass models of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=3 |pages=2446–2457 |date=July 2011 |doi-access=free |bibcode=2011MNRAS.414.2446M |arxiv=1102.4340 |s2cid=119100616}}</ref> <ref name="McMillan2016">{{cite journal |last1=McMillan |first1=Paul J. |title=The mass distribution and gravitational potential of the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=February 11, 2017 |volume=465 |issue=1 |pages=76–94 |doi=10.1093/mnras/stw2759 |doi-access=free |arxiv=1608.00971 |bibcode=2017MNRAS.465...76M |s2cid=119183093}}</ref> <ref name=ssr100_1_129>{{Cite journal |last1=Gerhard |first1=O. |title=Mass distribution in our Galaxy |journal=Space Science Reviews |volume=100 |issue=1/4 |pages=129–138 |doi=10.1023/A:1015818111633 |bibcode=2002SSRv..100..129G |arxiv=astro-ph/0203110 |year=2002 |s2cid=42162871}}</ref> <ref name="fn3">{{cite magazine |first=Maggie |last=McKee |title=Bar at Milky Way's heart revealed |magazine=New Scientist |date=August 16, 2005 |url=https://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.html |access-date=June 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009132952/http://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.htm#.VDaN5_l_uVA |archive-date=October 9, 2014}}</ref> <ref name="Galactic bulge">{{cite news |last1=Grant |first1=J. |last2=Lin |first2=B. |title=The Stars of the Milky Way |date=2000 |url=http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |publisher=Fairfax Public Access Corporation |access-date=May 9, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611185732/http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |archive-date=June 11, 2007}}</ref> <ref name=ReideaSgrb2009>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Xu |first5=Y. |title=A trigonometric parallax of Sgr B2 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/1548 |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=1548–1553 |date=November 2009 |bibcode=2009ApJ...705.1548R |arxiv=0908.3637|s2cid=1916267 }}</ref> <ref name="vanhollebeke09">{{Cite journal |last1=Vanhollebeke |first1=E. |last2=Groenewegen |first2=M. A. T. |last3=Girardi |first3=L. |title=Stellar populations in the Galactic bulge. Modelling the Galactic bulge with TRILEGAL |doi=10.1051/0004-6361/20078472 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=498 |issue=1 |pages=95–107 |date=April 2009 |bibcode=2009A&A...498...95V |arxiv=0903.0946|s2cid=125177722 }}</ref> <ref name="majaess10">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. |date=March 2010 |page=55 |volume=60 |issue=1 |journal=Acta Astronomica |title=Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure |bibcode=2010AcA....60...55M |arxiv=1002.2743}}</ref> <ref name=Jones2004>{{cite book |title=An Introduction to Galaxies and Cosmology |pages=50–51 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-54623-2 |first1=Mark H. |last1=Jones |first2=Robert J. |last2=Lambourne |first3=David John |last3=Adams |url=https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |access-date=August 23, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143523/https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> <ref name=boehle2016>{{cite journal |last1=Boehle |first1=A. |title=An Improved Distance and Mass Estimate for SGR A* from a Multistar Orbit Analysis |last2=Ghez |first2=A. M. |last3=Schödel |first3=R. |last4=Meyer |first4=L. |last5=Yelda |first5=S. |last6=Albers |first6=S. |last7=Martinez |first7=G. D. |last8=Becklin |first8=E. E. |last9=Do |first9=T.|last10=Lu|first10=J. R. |last11=Matthews |first11=K. |last12=Morris |first12=M. R. |last13=Sitarski |first13=B. |last14=Witzel |first14=G. |journal=The Astrophysical Journal |date=October 3, 2016 |volume=830 |issue=1 |page=17 |doi=10.3847/0004-637X/830/1/17 |arxiv=1607.05726 |bibcode=2016ApJ...830...17B |hdl=10261/147803 |s2cid=307657 |url=https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202115020/https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |archive-date=December 2, 2017 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> <ref name="Gillessen2016">{{cite journal |last1=Gillessen |first1=Stefan |last2=Plewa |first2=Philipp |last3=Eisenhauer |first3=Frank |last4=Sari |first4=Re'em |last5=Waisberg |first5=Idel |last6=Habibi |first6=Maryam |last7=Pfuhl |first7=Oliver |last8=George |first8=Elizabeth |last9=Dexter |first9=Jason|last10=von Fellenberg|first10=Sebastiano |last11=Ott |first11=Thomas |last12=Genzel |first12=Reinhard |title=An Update on Monitoring Stellar Orbits in the Galactic Center |date=November 28, 2016 |arxiv=1611.09144 |doi=10.3847/1538-4357/aa5c41 |volume=837 |issue=1 |journal=The Astrophysical Journal |page=30 |bibcode=2017ApJ...837...30G|s2cid=119087402 |doi-access=free }}</ref> <ref name=apj692_2_1075>{{Cite journal |display-authors=1 |doi=10.1088/0004-637X/692/2/1075 |last1=Gillessen |first1=S. |last2=Eisenhauer |first2=F. |last3=Trippe |first3=S. |last4=Alexander |first4=T. |last5=Genzel |first5=R. |last6=Martins |first6=F. |last7=Ott |first7=T. |title=Monitoring stellar orbits around the massive black hole in the Galactic Center |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=692 |issue=2 |pages=1075–1109 |arxiv=0810.4674 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...692.1075G|s2cid=1431308 }}</ref> <ref name=apj689_2_1044>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ghez |first1=A. M. |last2=Salim |first2=S. |last3=Weinberg |first3=N. N. |last4=Lu |first4=J. R. |last5=Do |first5=T. |last6=Dunn |first6=J. K. |last7=Matthews |first7=K. |last8=Morris |first8=M. R. |last9=Yelda |first9=S. | last10=Becklin |doi=10.1086/592738 | first10=E. E. |last11=Kremenek |first11=T. |last12=Milosavljevic |first12=M. |last13=Naiman |first13=J. |title=Measuring distance and properties of the Milky Way's central supermassive black hole with stellar orbits |journal=The Astrophysical Journal |volume=689 |issue=2 |pages=1044–1062 |date=December 2008 |bibcode=2008ApJ...689.1044G |arxiv=0808.2870|s2cid=18335611 }}</ref> <ref name=blandford1999>{{cite conference |first=R. D. |last=Blandford |title=Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei |conference=Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, ASP Conference Series |location=Rutgers University |date=August 8–12, 1998 |volume=182 |publication-date=August 1999 |bibcode=1999ASPC..182...87B |arxiv=astro-ph/9906025}}</ref> <ref name=frolov_zelnikov2011>{{cite book |first1=Valeri P. |last1=Frolov |first2=Andrei |last2=Zelnikov |title=Introduction to Black Hole Physics |publisher=Oxford University Press |date=2011 |pages=11, 36 |isbn=978-0-19-969229-3 |url=https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&pg=PA34 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810210832/https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&lpg=PA34 |archive-date=August 10, 2016}}</ref> <ref name="Cabrera-Lavers08">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cabrera-Lavers |first1=A. |last2=González-Fernández |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Hammersley |first4=P. L. |last5=López-Corredoira |first5=M. |title=The long Galactic bar as seen by UKIDSS Galactic plane survey |doi=10.1051/0004-6361:200810720 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=491 |issue=3 |pages=781–787 |date=December 2008 |bibcode=2008A&A...491..781C |arxiv=0809.3174|s2cid=15040792 }}</ref> <ref name="nishiyama06">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Nishiyama |first1=S. |last2=Nagata |first2=T. |last3=Baba |first3=D. |last4=Haba |first4=Y. |last5=Kadowaki |first5=R. |last6=Kato |first6=D. |last7=Kurita |first7=M. |last8=Nagashima |first8=C. |last9=Nagayama |first9=T. |doi=10.1086/429291 |title=A distinct structure inside the Galactic bar |journal=The Astrophysical Journal |volume=621 |issue=2 |pages=L105 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...621L.105N |arxiv=astro-ph/0502058 |s2cid=399710 }}</ref> <ref name="alcock98">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Alcock |first1=C. |last2=Allsman |first2=R. A. |last3=Alves |first3=D. R. |last4=Axelrod |first4=T. S. |last5=Becker |first5=A. C. |last6=Basu |first6=A. |last7=Baskett |first7=L. |last8=Bennett |first8=D. P. |last9=Cook |first9=K. H. |title=The RR Lyrae population of the Galactic Bulge from the MACHO database: mean colors and magnitudes |doi=10.1086/305017 |journal=The Astrophysical Journal |volume=492 |issue=2 |pages=190–199 |year=1998 |bibcode=1998ApJ...492..190A |doi-access=free }}</ref> <ref name="kunder08">{{Cite journal |last1=Kunder |first1=A. |last2=Chaboyer |first2=B. |doi=10.1088/0004-6256/136/6/2441 |title=Metallicity analysis of Macho Galactic Bulge RR0 Lyrae stars from their light curves |journal=The Astronomical Journal |volume=136 |issue=6 |pages=2441–2452 |year=2008 |bibcode=2008AJ....136.2441K |arxiv=0809.1645|s2cid=16046532 }}</ref> <ref name="Drimmel2000">{{cite journal |last1=Drimmel |first1=R. |title=Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way |journal=Astronomy & Astrophysics |date=2000 |volume=358 |pages=L13–L16 |bibcode=2000A&A...358L..13D |arxiv=astro-ph/0005241}}</ref> <ref name="fn14">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=September 12, 2005 |url=http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |title=Introduction: Galactic Ring Survey |publisher=Boston University |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713165515/http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |archive-date=July 13, 2007}}</ref> <ref name="COBE1993">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Kogut |first1=Alan |last2=Lineweaver |first2=C. |last3=Smoot |first3=G. F. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Banday |first5=A. |last6=Boggess |first6=N. W. |last7=Cheng |first7=E. S. |last8=De Amici |first8=G. |last9=Fixsen |first9=D. J. | last10=Hinshaw | first10=G. |last11=Jackson |first11=P. D. |last12=Janssen |first12=M. |last13=Keegstra |first13=P. |last14=Loewenstein |first14=K. |last15=Lubin |first15=P. |last16=Mather |first16=J. C. |last17=Tenorio |first17=L. |last18=Weiss |first18=R. |last19=Wilkinson |first19=D. T. | last20=Wright | first20=E. L. |title=Dipole anisotropy in the COBE differential microwave radiometers first-year sky maps |doi=10.1086/173453 |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |pages=1–6 |bibcode=1993ApJ...419....1K |arxiv=astro-ph/9312056 |date=December 10, 1993|s2cid=209835274 }}</ref> <ref name="TaylorCordes">{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. H. |last2=Cordes |first2=J. M. |doi=10.1086/172870 |title=Pulsar distances and the galactic distribution of free electrons |journal=The Astrophysical Journal |volume=411 |page=674 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...411..674T|doi-access=free }}</ref> <ref name="Benjamin2005">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Benjamin |first1=R. A. |last2=Churchwell |first2=E. |last3=Babler |first3=B. L. |last4=Indebetouw |first4=R. |last5=Meade |first5=M. R. |last6=Whitney |first6=B. A. |last7=Watson |first7=C. |last8=Wolfire |first8=M. G. |last9=Wolff |first9=M. J. |last10=Ignace |first10=R. |last11=Bania |first11=T. M. |last12=Bracker |first12=S. |last13=Clemens |first13=D. P. |last14=Chomiuk |first14=L. |last15=Cohen |first15=M. |last16=Dickey |first16=J. M. |last17=Jackson |first17=J. M. |last18=Kobulnicky |first18=H. A. |last19=Mercer |first19=E. P. |last20=Mathis |first20=J. S. |last21=Stolovy |first21=S. R. |last22=Uzpen |first22=B. |doi=10.1086/491785 |title=First GLIMPSE results on the stellar structure of the Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=630 |issue=2 |pages=L149–L152 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...630L.149B |arxiv=astro-ph/0508325 |s2cid=14782284}}</ref> <ref name="russeil03">{{Cite journal |last1=Russeil |first1=D. |doi=10.1051/0004-6361:20021504 |title=Star-forming complexes and the spiral structure of our Galaxy |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=397 |pages=133–146 |year=2003 |bibcode=2003A&A...397..133R |doi-access=free}}</ref> <ref name="churchwell09">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Churchwell |first1=E. |last2=Babler |first2=B. L. |last3=Meade |first3=M. R. |last4=Whitney |first4=B. A. |last5=Benjamin |first5=R. |last6=Indebetouw |first6=R. |last7=Cyganowski |first7=C. |last8=Robitaille |first8=T. P. |last9=Povich |first9=M. |doi=10.1086/597811 |title=The Spitzer/GLIMPSE surveys: a new view of the Milky Way |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=121 |issue=877 |pages=213–230 |year=2009 |bibcode=2009PASP..121..213C |s2cid=15529740}}</ref> <ref name="majaess09b">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |journal=The Journal of the American Association of Variable Star Observers |title=Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms |date=2009 |volume=37 |issue=2 |page=179 |bibcode=2009JAVSO..37..179M |arxiv=0909.0897}}</ref> <ref name="lepine10">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lépine |first1=J. R. D. |last2=Roman-Lopes |first2=A. |last3=Abraham |first3=Z. |last4=Junqueira |first4=T. C. |last5=Mishurov |first5=Y. N. |title=The spiral structure of the Galaxy revealed by CS sources and evidence for the 4:1 resonance |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18492.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=2 |pages=1607–1616 |year=2011 |doi-access=free |arxiv=1010.1790 |bibcode=2011MNRAS.414.1607L |s2cid=118477787}}</ref> <ref name=two_arms>{{cite conference |last1=Benjamin |first1=R. A. |title=The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New... |work=Massive Star Formation: Observations Confront Theory |date=2008 |publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series |volume=387 |editor=Beuther, H. |editor2=Linz, H. |editor3=Henning, T. |page=375 |bibcode=2008ASPC..387..375B}}<br />See also {{cite news |url=http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |title=New Images: Milky Way Loses Two Arms |work=Space.com |access-date=June 4, 2008 |date=June 3, 2008 |last1=Bryner |first1=Jeanna |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604114615/http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |archive-date=June 4, 2008}}</ref> <ref name=harris2003>{{cite web |first=William E. |last=Harris |date=February 2003 |url=http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |format=text |title=Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database |publisher=SEDS |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309172430/http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |archive-date=March 9, 2012}}</ref> <ref name=aaa313_119>{{cite journal |display-authors=1 |last1=Dauphole |first1=B. |last2=Geffert |first2=M. |last3=Colin |first3=J. |last4=Ducourant |first4=C. |last5=Odenkirchen |first5=M. |last6=Tucholke |first6=H.-J. |title=The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=313 |pages=119–128 |date=September 1996 |bibcode=1996A&A...313..119D}}</ref> <ref name=apj522>{{Cite journal |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Lee |first2=H. M. |last3=Ostriker |first3=J. P. |doi=10.1086/307659 |title=Effects of Tidal Shocks on the Evolution of Globular Clusters |journal=The Astrophysical Journal |volume=522 |issue=2 |pages=935–949 |year=1999 |bibcode=1999ApJ...522..935G |arxiv=astro-ph/9806245 |s2cid=11143134 }}</ref> <ref name="fn5">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ibata |first1=R. |last2=Chapman |first2=S. |last3=Ferguson |first3=A. M. N. |last4=Lewis |first4=G. |last5=Irwin |first5=M. |last6=Tanvir |first6=N. |doi=10.1086/491727 |title=On the accretion origin of a vast extended stellar disk around the Andromeda Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=634 |issue=1 |pages=287–313 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...634..287I |arxiv=astro-ph/0504164 |s2cid=17803544 }}</ref> <ref name="fn6">{{cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |title=Outer Disk Ring? |publisher=SolStation |access-date=May 10, 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602133503/http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |archive-date=June 2, 2007}}</ref> <ref name="mcclure-griffiths">{{Cite journal |last1=McClure-Griffiths |first1=N. M. |last2=Dickey |first2=J. M. |last3=Gaensler |first3=B. M. |last4=Green |first4=A. J. |title=A Distant Extended Spiral Arm in the Fourth Quadrant of the Milky Way |doi=10.1086/422031 |journal=The Astrophysical Journal |volume=607 |issue=2 |pages=L127 |year=2004 |arxiv=astro-ph/0404448 |bibcode=2004ApJ...607L.127M|s2cid=119327129 }}</ref> <ref name=overbye2010>{{cite news |first1=Dennis |last1=Overbye |url=https://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |title=Bubbles of Energy Are Found in Galaxy |work=[[The New York Times]] |date=November 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110102906/http://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |archive-date=January 10, 2016}}</ref> <ref name=sz2010>{{cite news |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |title=NASA's Fermi Telescope Finds Giant Structure in our Galaxyl |publisher=[[NASA]] |access-date=November 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823224206/http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |archive-date=August 23, 2014}}</ref> <ref name=apj673_2_864>{{Cite journal |last1=Jurić |first1=M. |last2=Ivezić |first2=Ž. |last3=Brooks |first3=A. |last4=Lupton |first4=R. H. |last5=Schlegel |first5=D. |last6=Finkbeiner |first6=D. |last7=Padmanabhan |first7=N. |last8=Bond |first8=N. |last9=Sesar |first9=B. |last10=Rockosi |first10=C. M. |last11=Knapp |first11=G. R. |last12=Gunn |first12=J. E. |last13=Sumi |first13=T. |last14=Schneider |first14=D. P. |last15=Barentine |first15=J. C. |last16=Brewington |first16=H. J. |last17=Brinkmann |first17=J. |last18=Fukugita |first18=M. |last19=Harvanek |first19=M. |last20=Kleinman |first20=S. J. |last21=Krzesinski |first21=J. |last22=Long |first22=D. |last23=Neilsen |first23=E. H. Jr |last24=Nitta |first24=A. |last25=Snedden |first25=S. A. |last26=York |first26=D. G. |display-authors=1 |doi=10.1086/523619 |title=The Milky Way Tomography with SDSS. I. Stellar Number Density Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=673 |issue=2 |pages=864–914 |date=February 2008 |bibcode=2008ApJ...673..864J |arxiv=astro-ph/0510520 |s2cid=11935446}}</ref> <ref name=Koupelis_Kuhn2007>{{cite book |title=In Quest of the Universe |first1=Theo |last1=Koupelis |first2=Karl F. |last2=Kuhn |page=[https://archive.org/details/inquestofunivers00koup/page/492 492], Fig. 16–13 |url=https://archive.org/details/inquestofunivers00koup |url-access=registration |isbn=978-0-7637-4387-1 |date=2007 |publisher=Jones & Bartlett Publishers}}</ref> <ref name="fn9">{{cite news |last=English |first=Jayanne|author-link=Jayanne English |date=January 14, 2000 |title=Exposing the Stuff Between the Stars |publisher=Hubble News Desk |url=http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707181147/http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |archive-date=July 7, 2007}}</ref> <ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |page=17 |year=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |citeseerx=10.1.1.384.9224 |s2cid=31391193 |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |archive-date=June 1, 2019 |url-status=live}}</ref> <ref name="overholt_etal">{{Cite journal |last1=Overholt |first1=A. C. |last2=Melott |first2=A. L. |last3=Pohl |first3=M. |title=Testing the link between terrestrial climate change and galactic spiral arm transit |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=L101–L103 |year=2009 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/L101 |bibcode=2009ApJ...705L.101O |arxiv=0906.2777|s2cid=734824 }}</ref> <ref name=garlick2002>{{cite book |last=Garlick |first=Mark Antony |title=The Story of the Solar System |publisher=Cambridge University |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46}}</ref> <ref name=ut20090527>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |work=Universe Today |title=Formation of the Milky Way |first1=Nicholas |last1=Wethington |date=May 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817161011/http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |archive-date=August 17, 2014}}</ref> <ref name="Buser">{{Cite journal |last1=Buser |first1=R. |title=The Formation and Early Evolution of the Milky Way Galaxy |doi=10.1126/science.287.5450.69 |bibcode=2000Sci...287...69B |journal=Science |volume=287 |issue=5450 |pages=69–74 |year=2000 |pmid=10615051 }}</ref> <ref name=majaess2009>{{Cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |title=Characteristics of the Galaxy according to Cepheids |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15096.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=398 |pages=263–270 |year=2009 |issue=1 |doi-access=free |bibcode=2009MNRAS.398..263M |arxiv=0903.4206|s2cid=14316644 }}</ref> <ref name=araa35_217>{{Cite journal |last1=Wakker |first1=B. P. |last2=Van Woerden |first2=H. |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.217 |title=High-Velocity Clouds |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=35 |pages=217–266 |year=1997 |bibcode=1997ARA&A..35..217W |s2cid=117861711 }}</ref> <ref name=apj679_L21>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lockman |first1=F. J. |last2=Benjamin |first2=R. A. |last3=Heroux |first3=A. J. |last4=Langston |first4=G. I. |title=The Smith Cloud: A High-Velocity Cloud Colliding with the Milky Way |doi=10.1086/588838 |journal=The Astrophysical Journal |volume=679 |issue=1 |pages=L21–L24 |year=2008 |bibcode=2008ApJ...679L..21L |arxiv=0804.4155|s2cid=118393177 }}</ref> <ref name=science299_5603_65>{{Cite journal |last1=Krauss |first1=L. M. |last2=Chaboyer |first2=B. |title=Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology |doi=10.1126/science.1075631 |journal=Science |volume=299 |issue=5603 |pages=65–69 |year=2003 |pmid=12511641 |bibcode=2003Sci...299...65K |s2cid=10814581 }}</ref> <ref name="del_Peloso">{{cite journal |doi=10.1051/0004-6361:20053307 |bibcode=2005A&A...440.1153D |arxiv=astro-ph/0506458 |title=The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology. III. Extended sample |date=2005 |last1=del Peloso |first1=E. F. |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=440 |issue=3 |pages=1153–1159|s2cid=16484977 }}</ref> <ref name=berkeley20060109>{{cite press release |title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=[[University of California, Berkeley]] |date=January 9, 2006 |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |access-date=October 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716013619/http://berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |archive-date=July 16, 2014}}</ref> <ref name=wong20000414>{{cite news |first=Janet |last=Wong |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |publisher=University of Toronto |date=April 14, 2000 |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |access-date=January 11, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=January 8, 2007}}</ref> <ref name=Montada>{{cite encyclopedia |first1=Josep Puig |last1=Montada |title=Ibn Bajja |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007 |access-date=July 11, 2008 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120728/http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |archive-date=July 28, 2012}}</ref> <ref name=heidarzadeh2008>{{cite book |first1=Tofigh |last1=Heidarzadeh |pages=[https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599/page/n33 23]–25 |title=A history of physical theories of comets, from Aristotle to Whipple |url=https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599 |url-access=limited |publisher=Springer |date=2008 |isbn=978-1-4020-8322-8}}</ref> <ref name=Livingston>{{Cite journal |first1=John W. |last1=Livingston |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |date=1971 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445}}</ref> <ref name=pseudoring>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |title=Outer pseudoring in the galaxy |journal=Astronomische Nachrichten |volume=326 |issue=7 |year=2006 |pages=589–605 |doi=10.1002/asna.200585006 |bibcode=2005AN....326Q.599M |arxiv=astro-ph/0510569|s2cid=117118657 }}</ref> <ref name=pseudoring2>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |first2=A. |last2=Rautiainen |title=Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy |journal=Astronomy Letters |volume=35 |issue=9 |date=2005 |pages=609–624 |doi=10.1134/s1063773709090047 |arxiv=0902.3353 |bibcode=2009AstL...35..609M |citeseerx=10.1.1.247.4658|s2cid=15989486 |s2cid-access=free |url=http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110331210949/http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |archive-date= Mar 31, 2011 }}</ref> <ref name=ragep1993>{{cite book |last1=Ragep |first1=Jamil |title=''Nasir al-Din al-Tusi's Memoir on Astronomy'' (''al-Tadhkira fi 'ilm al-hay' a'') |publisher=Springer-Verlag |location=New York |date=1993 |page=129}}</ref> <!-- <ref name=oconnor_robertson2002>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |title=Galileo Galilei |publisher=University of St. Andrews |access-date=January 8, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archive-date=May 30, 2012}}</ref> --> <ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=November 24, 1998 |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |title=Our Galaxy |publisher=George Mason University |access-date=January 4, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120630/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archive-date=June 30, 2012}}</ref> <ref name=mactutor_albirundi>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}<!--source supports this comment, but the source is not published--></ref> <ref name=abbey>{{cite web |last=Abbey |first=Lenny |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130519124426/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |publisher=The Compleat Amateur Astronomer |access-date=January 4, 2007 |archive-date=May 19, 2013}}</ref> <ref name=pasp100_6>{{Cite journal |last1=Curtis |first1=H. D. |author-link=Heber Doust Curtis |doi=10.1086/132128 |title=Novae in spiral nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6–7 |year=1988 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi-access=free }}</ref> <ref name=weaver>{{cite web |first=Harold F. |last=Weaver |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |title=Robert Julius Trumpler |publisher=National Academy of Sciences |access-date=January 5, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |archive-date=June 4, 2012}}</ref> <ref name=apj69_103>{{Cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |author-link=Edwin Hubble |doi=10.1086/143167 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |year=1929 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi-access=free }}</ref> <ref name=jrasc83_6>{{cite journal |last=Sandage |first=Allan |author-link=Allan Sandage |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |journal=[[Journal of the Royal Astronomical Society of Canada]] |date=1989 |volume=83 |issue=6 |page=351 |bibcode=1989JRASC..83..351S}}</ref> <ref name=shapley_curtis>{{cite journal |title=The Scale of the Universe |last1=Shapley |first1=H. |last2=Curtis |first2=H. D. |journal=Bulletin of the National Research Council |volume=2 |issue=11 |pages=171–217 |date=1921 |bibcode=1921BuNRC...2..171S}}</ref> <ref name="sparke_gallagher">{{cite book |title=Galaxies in the Universe: An Introduction |last1=Sparke |first1=Linda S.|author1-link=Linda Sparke |last2=Gallagher |first2=John S. |page=90 |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46238-9}}</ref> <ref name="nov2013_planet_estimate">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |title=Milky Way Teeming With Billions Of Earth-Size Planets |last=Borenstein |first=Seth |date=November 4, 2013 |work=The Associated Press |publisher=The Huffington Post |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104000409/http://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |archive-date=November 4, 2014}}</ref> <ref name=Kafle2012>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=Kinematics of the Stellar Halo and the Mass Distribution of the Milky Way Using Blue Horizontal Branch Stars |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=2 |date=2012 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/761/2/98 |bibcode=2012ApJ...761...98K |arxiv=1210.7527|s2cid=119303111 }}</ref> <ref name=Kafle2014>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=794 |issue=1 |date=2014 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/794/1/59 |bibcode=2014ApJ...794...59K |arxiv=1408.1787|s2cid=119040135 }}</ref> }} {{დედამიწის ადგილმდებარეობა}} {{პორტალი|ასტრონომია}} [[კატეგორია:ირმის ნახტომი| ]] [[კატეგორია:სპირალისებური გალაქტიკები]] tmv0jm7lmd1psekpq6uogguxi6cqx9o 5410810 5410735 2026-06-10T16:34:25Z Surprizi 14671 5410810 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|Surprizi]].|3|06|2026}} {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = ირმის ნახტომი | სურათი = ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg |წარწერა=„ირმის ნახტომი“ ცის კამარაზე | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb; Sbc; SB(rs)bc<ref name=ssr100_1_129 /><ref name=:01 /> | დახრილობა = {{Dec|−29|00|28.1699}}<ref name="Petrov" /> | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = {{ly|25,881-26,996|7.935-8.277}}<ref name="ehtc_6"/><ref name="idrani"/><ref name="gravity_2019"/> | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|17|45|40.03599}}<ref name="Petrov"/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = |ვარსკვლავები= 100-400 მრდ<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> | ხილული ზომები = {{ly|87,400 ± 3,600|26.8 ± 1.1}}<br />{{small|(''diameter; [[Galaxy#Isophotal diameter|D₂₅ isophote]]'')}} | თანავარსკვლავედი = მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი | რადიუსი = {{kly|50|16}} | მასა = {{val|1.15|e=12|u=}}<ref name="SA-20190308" /><ref name="ARX-20190208" /><ref name="Kafle2012" /> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = |ეფექტური რადიუსი={{val|5.75|0.38|ul=კპს}}<ref>{{Citation |last1=Lian |first1=Jianhui |title=The size of the Milky Way galaxy |date=June 28, 2024 |arxiv=2406.05604 |last2=Zasowski |first2=Gail |last3=Chen |first3=Bingqiu |last4=Imig |first4=Julie |last5=Wang |first5=Tao |last6=Boardman |first6=Nicholas |last7=Liu |first7=Xiaowei}}</ref> |H I მასშტაბის სიგრძე={{convert|70|kpc|ly|sigfig=3|abbr=on|lk=on|disp=x|<br /><small>(|)</small>}}<ref name=kalberla>{{cite journal | last1=Kalberla | first1=Peter M.W. | last2=Kerp | first2=Jürgen | title=The H<small>I</small> Distribution of the Milky Way | journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics | volume=47 | issue=1 | date=2009-09-01 | issn=0066-4146 | doi=10.1146/annurev-astro-082708-101823 |bibcode=2009ARA&A..47...27K| pages=27–61 | url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-astro-082708-101823 | access-date=2025-10-23}}</ref> |თხელი დისკო={{Convert|220|-|450|pc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=3}}<ref name="bland">{{Cite journal |last1=Bland-Hawthorn |first1=Joss |last2=Gerhard |first2=Ortwin |year=2016 |title=The Galaxy in Context: Structural, Kinematic, and Integrated Properties |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=54 |pages=529–596 |arxiv=1602.07702 |bibcode=2016ARA&A..54..529B |doi=10.1146/annurev-astro-081915-023441 |s2cid=53649594}}</ref> |სქელი დისკო={{Convert|2.6|±|0.5|kpc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=2}}<ref name="bland" /> |იმპულსის მომენტი=~{{val|1|e=67|u=J s}}<ref>{{Cite web |last=Karachentsev |first=Igor |title=Double Galaxies §&nbsp;7.1 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054350/https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 5, 2015 |website=ned.ipac.caltech.edu |publisher=Izdatel'stvo Nauka}}</ref> |label1=Sun's [[Galactic year|Galactic rotation period]]|data1=212&nbsp;Myr<ref name="newview">{{Cite web |date=April 1, 2020 |title=A New Map of the Milky Way |url=https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427183810/https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |archive-date=April 27, 2021 |access-date=August 10, 2022 |website=[[Scientific American]]}}</ref> | label2 = [[Density wave theory|Spiral pattern rotation period]] | data2 = 220–360&nbsp;Myr<ref name=rotation_pattern_speeds /> | label3 = [[Barred spiral galaxy|Bar pattern]] rotation period | data3 = 160–180&nbsp;Myr<ref name="structure">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Juntai |last2=Zheng |first2=Xing-Wu |year=2020 |title=The bar and spiral arms in the Milky Way: Structure and kinematics |journal=Research in Astronomy and Astrophysics |volume=20 |issue=10 |page=159 |arxiv=2012.10130 |bibcode=2020RAA....20..159S |doi=10.1088/1674-4527/20/10/159 |s2cid=229005996}}</ref> | label4 = Speed relative to [[Cosmic microwave background|CMB]] [[rest frame]] | data4 = {{val|552.2|5.5|u=km/s}}<ref name=COBE1993 /> | label5 = Escape velocity at Sun's position | data5 = {{val|550|u=km/s}}<ref name="Kafle2014" /> | label6 = Dark matter density at Sun's position | data6 = {{val|0.0088|0.0024|0.0018}} {{solar mass|link=yes}}<nowiki/>pc{{sup|−3}} ({{val|0.35|0.08|0.07}} GeV&nbsp;cm⁻³)<ref name="Kafle2014" /> }} '''ირმის ნახტომი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ხარის ნავალი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''იერუსალიმის გზა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დათვისფეხა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''ცის-იკანკლედი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დევის ნამუხლარი'''<ref name="ენციკლოპედია"/> ({{lang-la|Via Lactea}}; {{lang-el|Γαλαξίας|galaxias|რძიანი გზა}}) — [[გალაქტიკა]], რომელიც სხვა ვარსკვლავურ სისტემებთან ერთად მოიცავს ჩვენს [[მზის სისტემა]]საც. ირმის ნახტომი არის ტოტიანი (ბარიანი) სპირალური გალაქტიკა D₂₅ იზოფოტალური დიამეტრით, რომელიც შეფასებულია 87,400 ± 3,600 სინათლის წლით (26.8 ± 1.1 კილოპარსეკი), მაგრამ სპირალური მკლავების სისქე დაახლოებით 1000 სინათლის წელია (უფრო მეტი ტოტის ხაზთან). ბოლოდროინდელი სიმულაციების მიხედვით, ბნელი მატერიის არე, რომელიც ასევე შეიცავს ზოგიერთ ხილულ ვარსკვლავს, შეიძლება გაგრძელდეს თითქმის 2 მილიონი სინათლის წლის დიამეტრამდე (613 კპს).<ref name=croswell2020 /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომს რამდენიმე თანამგზავრი-გალაქტიკა გააჩნია და შედის [[ადგილობრივი ჯგუფი|გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში]], რომელიც თავის მხრივ [[ქალწულის ზეგროვა|ქალწულის ზეგროვის]] ნაწილს წარმოადგენს, ის კი თავად [[ლანიაკეა]]ს ზეგროვის კომპონენტია.<ref name=":001" /><ref name=":002" /> ვარაუდობენ, რომ იგი შეიცავს 100-400 მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]<ref name=":003" /><ref name=":004" /> და სულ მცირე ამდენივე [[პლანეტა]]ს.<ref name="Nature-20120111" /><ref name="Space-20130102"/> მზის სისტემა მდებარეობს გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27 000 [[სინათლის წელი|სინათლის წლის]] (8.3 კპს) რადიუსში,<ref name="Gillessen2016" /> [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდეზე, რომელიც გაზისა და მტვრის სპირალური ფორმის კონცენტრაციაა. ყველაზე შიდა 10 000 სინათლის წლის ვარსკვლავები ქმნიან ამობურცულობას და ერთ ან მეტ ტოტს, რომლებიც გამოსხივდება ამობურცულობიდან. გალაქტიკური ცენტრი არის ინტენსიური რადიოწყარო, რომელიც ცნობილია, როგორც [[მშვილდოსანი A*]], ზემასიური [[შავი ხვრელი]] 4,100 (± 0.034) მილიონი მზის მასით.<ref name="NYT-20220131"/><ref name="ARX-20220128"/> ირმის ნახტომის უძველესი ვარსკვლავები თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც თავად სამყარო და, სავარაუდოდ, [[დიდი აფეთქება|დიდი აფეთქების]] ბნელი საუკუნეების შემდეგ მალევე ჩამოყალიბდნენ.<ref name="HD_140283_(arXiv)"/> [[გალილეო გალილეი]]მ პირველად [[1610]] წელს თავისი ტელესკოპით სინათლის ზოლი ცალკეულ ვარსკვლავებად დაყო. 1920-იანი წლების დასაწყისამდე ასტრონომების უმეტესობა ფიქრობდა, რომ ირმის ნახტომი სამყაროს ყველა ვარსკვლავს შეიცავდა.<ref name=":005" /> ასტრონომებს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისს]] შორის [[1920]] წელს გამართული დიდი დებატების შემდეგ,<ref name="shapley_curtis" /> [[ედუინ ჰაბლი]]ს [[1923]] წელს ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი გალაქტიკიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. ==მითოლოგია== {{მთავარი|ირმის ნახტომი მითოლოგიაში}} ბაბილონურ ეპიკურ პოემა „ენუმა ელიში“, ირმის ნახტომი შექმნილია პირველყოფილი მარილიანი წყლის დრაკონის, ტიამატის, მოკვეთილი კუდისგან, რომელიც ბაბილონის ეროვნულმა ღმერთმა, მარდუქმა, ცაში დასვა მისი მოკვლის შემდეგ.<ref name=":006"/><ref name=":007"/> ოდესღაც ითვლებოდა, რომ ეს ამბავი ეფუძნებოდა შუმერულ ძველ ვერსიას, რომელშიც ტიამატი ნიპურის ენლილმა მოკლა,<ref name=":008"/><ref name="Lambert1964"/> მაგრამ ახლა ითვლება, რომ ეს მხოლოდ ბაბილონელი პროპაგანდისტების გამოგონებაა, რომელთა მიზანია მარდუკის შუმერულ ღვთაებებზე უპირატესად წარმოჩენა.<ref name="Lambert1964" /> ბულგარულად ცნობილია „ჩალის“, „სალმატას“ სახელითაც: ღარიბი კაცი გოდრით სვინის (ნათლიის) ჩალას იპარავს. გოდორი ძირგავარდნილი აღმოჩნდა, ჩალა გზაში ებნევა. დილით სვინა კარზე მოადგება, ქურდობას საყვედურობს. კაცი თავს იმართლებს. მაშინ სვინა წყევლის: ამ გზაზე დაფენილ ჩალას ცეცხლი წაეკიდოს და არასოდეს ჩაქრეს, რომ შენი ქურდობა მოგაგონოსო. ჩალას ცეცხლი წაეკიდა და ასე გაჩნდა ცაზე თეთრი ზოლი.{{Sfn-2|„მითოლოგიური ლექსიკონი“|1983|გვ=228-229}} ==ვიზუალური მხარე== [[ფაილი:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|მინი|მაქსიმალურად ბნელი ადგილიდან დანახული ირმის ნახტომი]] ირმის ნახტომი დედამიწიდან ჩანს, როგორც თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, დაახლოებით 30° სიგანის, რომელიც ღამის ცაზე რკალისებურად არის გამოკვეთილი.<ref name=pasachoff1994 /> მიუხედავად იმისა, რომ მთელ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დანახული ყველა ცალკეული ვარსკვლავი ირმის ნახტომის გალაქტიკის ნაწილია, ტერმინი „ირმის ნახტომი“ შემოიფარგლება სინათლის ამ ზოლით.<ref>{{Cite book |last=Rey |first=H. A. |url=https://archive.org/details/stars00hare/page/145 |title=The Stars |date=1976 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-395-24830-0 |page=[https://archive.org/details/stars00hare/page/145 145]}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |url=https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |title=The Cosmos: Astronomy in the New Millennium |last2=Filippenko |first2=Alex |publisher=Cambridge University Press |year=2013 |isbn=978-1-107-68756-1 |page=384 |access-date=December 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142950/https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> სინათლე წარმოიქმნება გალაქტიკური სიბრტყის მიმართულებით განლაგებული ვარსკვლავებისა და სხვა მასალის გროვისაგან. ზოლის გარშემო უფრო კაშკაშა რეგიონები ჩანს როგორც რბილი ვიზუალური ლაქები, რომლებიც ცნობილია, როგორც [[ვარსკვლავთგროვა]]. მათგან ყველაზე თვალსაჩინოა [[დიდი მშვილდოსნის ვარსკვლავთგროვა]], გალაქტიკის ცენტრალური ამოზნექილი ნაწილი.<ref>{{Cite journal |last=Crossen |first=Craig |date=July 2013 |title=Observing the Milky Way, part I: Sagittarius & Scorpius |journal=Sky & Telescope |language=en |volume=126 |issue=1 |page=24 |bibcode=2013S&T...126a..24C}}</ref> ზოლის შიგნით არსებული ბნელი რეგიონები, როგორიცაა დიდი ნაპრალი და ქვანახშირის ტომარა, არის ადგილები, სადაც [[კოსმოსური მტვერი]] ბლოკავს შორეული ვარსკვლავების სინათლეს. სამხრეთ ნახევარსფეროს ხალხები, მათ შორის ინკები და ავსტრალიელი აბორიგენები, ამ რეგიონებს ბნელ ღრუბლების თანავარსკვლავედებად მიიჩნევდნენ.<ref>{{Cite book |last=Urton |first=Gary |title=At the Crossroads of the Earth and the Sky: An Andean Cosmology |date=1981 |publisher=Univ. of Texas Pr. |isbn=0-292-70349-X |series=Latin American Monographs |volume=55 |location=Austin |pages=102–4, 109–11 |author-link=Gary Urton}}</ref> ცის ის არეალი, რომელსაც ირმის ნახტომი ფარავს, [[აცილების ზონა]]ს უწოდებენ.<ref>{{Cite web |last=Starr |first=Michelle |date=July 14, 2020 |title=A Giant 'Wall' of Galaxies Has Been Found Stretching Across The Universe |url=https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205141100/https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |archive-date=February 5, 2021 |access-date=May 5, 2022 |website=ScienceAlert |language=en-gb}}</ref> ირმის ნახტომს შედარებით დაბალი ზედაპირული სიკაშკაშე აქვს. მისი ხილვადობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შემცირდეს ფონური სინათლის გამო, როგორიცაა სინათლის დაბინძურება ან მთვარის შუქი. ირმის ნახტომის ხილვადობისთვის ცა უნდა იყოს დაახლოებით 20.2 მაგნიტუდაზე მუქი კვადრატულ წამში.<ref>{{Cite journal |last=Crumey |first=Andrew |date=2014 |title=Human contrast threshold and astronomical visibility |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=442 |issue=3 |pages=2600–2619 |arxiv=1405.4209 |bibcode=2014MNRAS.442.2600C |doi=10.1093/mnras/stu992 |doi-access=free |s2cid=119210885}}</ref> ის უნდა იყოს ხილული, თუ ზღვრული მაგნიტუდა დაახლოებით +5.1 ან მეტია და აჩვენებს დიდ დეტალებს +6.1-ზე.<ref name="steinicke_sakiel2007" /> ეს ართულებს ირმის ნახტომის დანახვას კაშკაშა განათებული ურბანული ან გარეუბნული ტერიტორიებიდან, მაგრამ ძალიან თვალსაჩინოა სოფლის ტერიტორიებიდან დანახვისას, როდესაც მთვარე ჰორიზონტს ქვემოთაა. ხელოვნური ღამის ცის სიკაშკაშის რუკები აჩვენებს, რომ დედამიწის მოსახლეობის ერთ მესამედზე მეტს არ შეუძლია ირმის ნახტომის დანახვა სახლებიდან სინათლის დაბინძურების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Falchi |first1=Fabio |last2=Cinzano |first2=Pierantonio |last3=Duriscoe |first3=Dan |last4=Kyba |first4=Christopher C. M. |last5=Elvidge |first5=Christopher D. |last6=Baugh |first6=Kimberly |last7=Portnov |first7=Boris A. |last8=Rybnikova |first8=Nataliya A. |last9=Furgoni |first9=Riccardo |date=June 1, 2016 |title=The new world atlas of artificial night sky brightness |journal=Science Advances |language=en |volume=2 |issue=6 |article-number=|arxiv=1609.01041 |bibcode=2016SciA....2E0377F |doi=10.1126/sciadv.1600377 |issn=2375-2548 |pmc=4928945 |pmid=27386582}}</ref> დედამიწიდან დანახვისას, ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყის ხილული რეგიონი იკავებს ცის იმ ნაწილს, რომელიც მოიცავს 30 თანავარსკვლავედს. გალაქტიკური ცენტრი მდებარეობს [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი]]ს მიმართულებით, სადაც ირმის ნახტომი ყველაზე კაშკაშაა. მშვილდოსნიდან, თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, როგორც ჩანს, გადის გალაქტიკურ ანტიცენტრში, [[მეეტლის თანავარსკვლავედი|მეეტლის თანავარსკვლავედში]]. შემდეგ ზოლი ცის გარშემო აგრძელებს მოძრაობას, უკან მშვილდოსნამდე, ცას ორ დაახლოებით თანაბარ ნახევარსფეროდ ყოფს.<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date=November 14, 2015 |title=Which Constellations Can Be Seen Along The Milky Way? |url=https://www.astronomytrek.com/which-constellation-can-be-seen-along-the-milky-way/ |access-date=August 13, 2024 |language=en-US}}</ref> გალაქტიკური სიბრტყე [[ეკლიპტიკა|ეკლიპტიკის]] მიმართ (ცაში მზის გზა) დაახლოებით 60°-ით არის დახრილი. ის ციური ეკვატორის მიმართ 63°-იანი კუთხითაა დახრილი.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Galactic Plane {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/G/Galactic+Plane |access-date=July 9, 2025 |website=astronomy.swin.edu.au}}</ref> ===შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვება=== ირმის ნახტომის სინათლის ზოლისა და მისი გალაქტიკური ცენტრის დაკვირვებისთვის საჭიროა შემდეგი პირობები:<ref>{{Cite web |last=Forecast |first=Milky Way |title=How to See the Milky Way: Complete Beginner's Guide |url=https://milkywayforecast.com/guides/how-to-see-milky-way |access-date=2026-04-26 |website=milkywayforecast.com |language=en}}</ref> *თვალების ადაპტაცია ბნელ ცაზე (30 წუთი); *დაბალი სინათლის დაბინძურება (ბორთლის სკალით 4 ან უფრო დაბალი); *დაბალი მთვარის შუქი ან საერთოდ მისი არ ყოფნა (ახალი მთვარის 5-დღიანი ფანჯრის დროს); *ნისლისა და ტენიანობის დაბალი დონე; *სწორედ შერჩეული წლის დრო იმ ნახევარსფეროსთვის, საიდანაც აკვირდებით; *ღამის სწორი დრო; სხვა ციური ობიექტების მსგავსად, ღამის ცაზე ის ამოდის და ეშვება. ხედვის სწორი მიმართულება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ის სამხრეთით მდებარეობს, მშვილდოსანსა და მორიელს შორის. სამხრეთ ნახევარსფეროში, ის კილსა და კენტავრთან ახლოსაა. ==კვლევის ისტორია== ===უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები=== „მეტეოროლოგიაში“ [[არისტოტელე]] (ძვ. წ. 384-322) აცხადებს, რომ ბერძენმა ფილოსოფოსებმა [[ანაქსაგორა]]მ (დაახლ. ძვ. წ. 500–428) და [[დემოკრიტე]]მ (ძვ. წ. 460–370) ივარაუდეს, რომ ირმის ნახტომი არის ვარსკვლავების ნათება, რომლებიც პირდაპირ არ ჩანს დედამიწის ჩრდილის გამო, მაშინ როცა სხვა ვარსკვლავები მზისგან იღებენ სინათლეს, მაგრამ მათი ნათება მზის სხივებით არის დაფარული.<ref>Aristotle with W. D. Ross, ed., ''The Works of Aristotle'' ... (Oxford, England: Clarendon Press, 1931), vol. III, ''Meteorologica'', E. W. Webster, trans., Book 1, Part 8, [https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft#page/n37/mode/2up/ pp. 39–40] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411091135/https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft|date=April 11, 2016}}: "(2) Anaxagoras, Democritus, and their schools say that the milky way is the light of certain stars ... shaded by the earth from the sun's rays."</ref> თავად არისტოტელე თვლიდა, რომ ირმის ნახტომი დედამიწის ზედა ატმოსფეროს ნაწილი იყო, ვარსკვლავებთან ერთად, და რომ ის ვარსკვლავების წვის თანმდევი პროდუქტი იყო, რომელიც არ იფანტებოდა ატმოსფეროში მისი უკიდურესი მდებარეობის გამო და ქმნიდა მის დიდ წრეს. მისი თქმით, ირმის ნახტომის გალაქტიკის რძისფერი იერსახე [[დედამიწის ატმოსფერო]]ს გარდატეხის გამოა.<ref name="What does your image show">{{Cite web |title=What does your image show |url=http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315164805/http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |archive-date=March 15, 2023 |access-date=October 20, 2022 |website=mo-www.harvard.edu}}</ref><ref name="Montada" /><ref>{{Cite book |last1=Aristotle |url=http://archive.org/details/workstranslatedi03arisuoft |title=Works |translator1-first=William David |translator1-last=Ross |translator2-last=Smith |translator2-first=John Alexander |date=1931<!--Ignore the archive.org metadata. Pay attention to what's actually on the title page--> |location=Oxford |publisher=Clarendon Press <!--these people just digitized the archive.org copy: |others=Robarts – University of Toronto--> |page=345}}</ref> ნეოპლატონისტმა ფილოსოფოსმა [[ოლიმპიოდორე უმცროსი|ოლიმპიოდორე უმცროსმა]] (დაახლ. 495–570 წწ.) გააკრიტიკა ეს შეხედულება და ამტკიცებდა, რომ თუ ირმის ნახტომი მთვარეზე ქვემთვარის ფორმის იქნებოდა, ის დედამიწაზე სხვადასხვა დროსა და ადგილას განსხვავებულად უნდა ჩანდეს და რომ მას [[პარალაქსი]] უნდა ჰქონდეს, რაც მას არ აქვს. მისი აზრით, ირმის ნახტომი ციურია. ამ იდეამ მოგვიანებით მუსლიმურ სამყაროზე დიდ გავლენა იქონია.<ref name="heidarzadeh2008" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ალ-ბირუნი]]მ (973–1048) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „ნისლიანი ვარსკვლავების ბუნების უთვალავი ფრაგმენტების ერთობლიობაა“.<ref name="mactutor_albirundi" /> [[ალ-ანდალუსია|ანდალუსიელმა]] ასტრონომმა ავემპასემ (გარდაიცვალა 1138 წელს) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა, მაგრამ დედამიწის ატმოსფეროში უწყვეტ გამოსახულებას წარმოადგენდა, რის დასტურადაც მოიყვანა იუპიტერისა და მარსის შეერთების დაკვირვება [[1106]] ან [[1107]] წლებში.<ref name="Montada" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ნასირ ალ-დინ ტუსი]]მ (1201–1274) თავის ნაშრომში „თადკირა“ დაწერა: „ირმის ნახტომი, ანუ გალაქტიკა, შედგება ძალიან დიდი რაოდენობით პატარა, მჭიდროდ დაჯგუფებული ვარსკვლავებისგან, რომლებიც, მათი კონცენტრაციისა და სიმცირის გამო, ღრუბლიან ლაქებს ჰგვანან. ამის გამო, მას რძის ფერს ადარებდნენ“.<ref name="ragep1993" /> იბნ ქაიმ ალ-ჯავზიამ (1292–1350) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „უამრავი პაწაწინა ვარსკვლავია, რომლებიც ერთად არიან შეკრებილნი უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name="Livingston" /> ===დაკვირვებები ტელესკოპებით=== [[ფაილი:Herschel-Galaxy.png|მინი|ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელის მიერ 1785 წელს ვარსკვლავების დათვლის მიხედვით იქნა გამოტანილი. მზის სისტემა ცენტრთან ახლოს იყო ვარაუდობდი.]] ირმის ნახტომის, როგორც მრავალი ვარსკვლავისგან შემდგარი სისტემის, დადასტურება 1610 წელს გაჩნდა, როდესაც გალილეო გალილეიმ ოპტიკური ტელესკოპი გამოიყენა ირმის ნახტომის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ ის უამრავი მკრთალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა.<ref>{{Cite web |title=Galileo Galilei - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Galileo/ |access-date=2026-04-29 |website=Maths History |language=en}}</ref> 1755 წლის ტრაქტატში იმანუელ კანტმა, თომას რაიტის ვარაუდის არასწორად ინტერპრეტაციისას, რომ ირმის ნახტომს ბუშტის ფორმა ჰქონდა, ვარაუდობდა (სწორად), რომ ირმის ნახტომი შესაძლოა უზარმაზარი რაოდენობის ვარსკვლავებისგან შემდგარი მბრუნავი სხეული იყოს, რომლებიც ერთმანეთთან შეკავებულია მზის სისტემის მსგავსი გრავიტაციული ძალებით, მაგრამ გაცილებით დიდ მასშტაბებში.<ref name=Sanders-2013>{{Citation |title=The Discovery of the Milky Way Galaxy |date=2013 |work=Revealing the Heart of the Galaxy: The Milky Way and its Black Hole |pages=13–24 |editor-last=Sanders |editor-first=Robert H. |access-date=2026-04-29 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CBO9781139856546.002 |isbn=978-1-107-03918-6}}</ref>  შედეგად მიღებული ვარსკვლავების დისკი დისკის შიგნიდან ჩვენი პერსპექტივიდან ცაზე ზოლად იქნებოდა დანახული. რაიტმა და კანტმა ასევე ივარაუდეს, რომ ღამის ცაზე ხილული ნისლეულებიდან ზოგიერთი შესაძლოა თავად ცალკეული „გალაქტიკები“ იყოს, ჩვენის მსგავსი.<ref name=Sanders-2013/> კანტი როგორც ირმის ნახტომს, ასევე „გალაქტიკურ ნისლეულებს“ „კუნძულოვან სამყაროებს“ უწოდებდა, ტერმინი, რომელიც 1930-იან წლებამდეც აქტუალური იყო.<ref name="our_galaxy" /> ირმის ნახტომის ფორმისა და მასში მზის პოზიციის აღწერის პირველი მცდელობა უილიამ ჰერშელმა 1785 წელს განახორციელა, ხილული ცის სხვადასხვა რეგიონში ვარსკვლავების რაოდენობის ფრთხილად დათვლით. მან შექმნა ირმის ნახტომის ფორმის დიაგრამა, მზის სისტემის ცენტრთან ახლოს მდებარეობით.<ref name=Sanders-2013/> 1845 წელს ლორდ როსმა ააგო ახალი ტელესკოპი და შეძლო ინდივიდუალური წერტილოვანი წყაროების გარჩევა იმ ბნელ წერტილებში, რომლებიც ნისლეულების სახელითაა ცნობილი და იმის დადგენა, თუ რა არის ახლა მორევიანი გალაქტიკის (M51) სახელით ცნობილი სპირალური სტრუქტურა.<ref name=abbey /><ref>See: * Rosse revealed the spiral structure of [[Whirlpool Galaxy]] (M51) at the 1845 meeting of the British Association for the Advancement of Science. Rosse's illustration of M51 was reproduced in J. P. Nichol's 1846 book. ** {{cite journal |last1=Rosse |first1=Earl of |title=On the nebula 25 Herschel, or 61 [should read: 51] of Messier's catalogue |journal=Report of the Fifteenth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; Held at Cambridge in June 1845 § Notices and Abstracts of Miscellaneous Communications to the Sections |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1846 |page=4 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310235347/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |url-status=live }} ** {{Cite book |last=Nichol |first=John Pringle |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |title=Thoughts on Some Important Points Relating to the System of the World |date=1846 |publisher=William Tait |location=Edinburgh, Scotland |page=23 |access-date=February 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308094837/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} Rosse's illustration of the Whirlpool Galaxy appears on the plate that immediately precedes p. 23. * {{cite journal |last1=South |first1=James |title=Auszug aus einem Berichte über Lord ''Rosse's'' grosses Telescop, den Sir ''James South'' in The Times, Nr. 18899, 1845 April 16 bekannt gemacht hat |journal=Astronomische Nachrichten |date=1846 |volume=23 |issue=536 |pages=113–118 |doi=10.1002/asna.18460230802 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |trans-title=Excerpt from a report about Lord Rosse's great telescope, which Sir James South made known in The Times [of London], no. 18,899, 1845 April 16 |language=de |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308145128/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |url-status=live }} On March 5, 1845, Rosse observed M51, the [[Whirlpool Galaxy]]. From column 115: "The most popularly known nebulæ observed this night were the ring nebulæ in the Canes Venatici, or the 51st of Messier's catalog, which was resolved into stars with a magnifying power of 548". * {{cite journal |last1=Robinson |first1=T. R. |title=On Lord Rosse's telescope |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy |date=1845 |volume=3 |issue=50 |pages=114–133 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |access-date=February 17, 2020 |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610193425/https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |url-status=live }} Rosse's early observations of nebulae and galaxies are discussed on pp. 127–130. * {{cite journal |last1=Rosse |first1=The Earl of |title=Observations on the nebulae |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |date=1850 |volume=140 |issue=140 |pages=499–514 |url=https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |doi=10.1098/rstl.1850.0026 |doi-access=free |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142957/https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |url-status=live }} Rosse's illustrations of nebulae and galaxies appear on the plates that immediately precede the article. * {{cite journal |last1=Bailey |first1=M. E. |last2=Butler |first2=C. J. |last3=McFarland |first3=J. |title=Unwinding the discovery of spiral nebulae |journal=Astronomy & Geophysics |date=April 2005 |volume=46 |issue=2 |pages=2.26–2.28 |doi=10.1111/j.1468-4004.2005.46226.x |doi-access=free}}</ref> 1904 წელს, ვარსკვლავების საკუთარი მოძრაობების შესწავლისას, იაკობუს კაპტეინმა განაცხადა, რომ ეს შემთხვევითი არ იყო, როგორც იმ დროს ითვლებოდა; ვარსკვლავები შეიძლებოდა დაიყოს ორ ნაკადად, რომლებიც თითქმის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობდნენ.<ref>See: * {{Cite book |last=Kapteyn |first=Jacobus Cornelius |title=Congress of Arts and Science, Universal Exposition, St. Louis, 1904 |date=1906 |publisher=Houghton, Mifflin and Co. |editor-last=Rogers |editor-first=Howard J. |volume=4 |location=Boston and New York |pages=396–425 |chapter=Statistical methods in stellar astronomy |access-date=February 6, 2020 |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308053515/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} From pp. 419–420: "It follows that the one set of the stars must have a systematic motion relative to the other.&nbsp;... these two main directions of motion must be in reality diametrically opposite." * {{cite journal |last1=Kapteyn |first1=J. C. |title=Star streaming |journal=Report of the Seventy-fifth Meeting of the British Association for the Advancement of Science, South Africa |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1905 |pages=257–265 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308042552/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |url-status=live }}</ref> მოგვიანებით გაირკვა, რომ კაპტეინის მონაცემები იყო ირმის ნახტომის ბრუნვის პირველი მტკიცებულება,<ref>See: * {{Cite journal |last=Schwarzschild |first=K. |date=1907 |title=Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne |trans-title=On the proper motions of the fixed stars |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |url-status=live |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen (Reports of the Royal Society of Science at Göttingen) |language=de |volume=5 |pages=614–632 |bibcode=1907NWGot...5..614S |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142441/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |archive-date=March 8, 2021 |access-date=February 6, 2020}} * {{cite journal |last1=Schwarzschild |first1=K. |title=Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen |date=1908 |pages=191–200 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |trans-title=On the determination, according to the ellipsoid hypothesis, of the vertex and apex from a small number of observed proper motions |language=de |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308024321/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |url-status=live }}</ref> რამაც საბოლოოდ ბერტილ ლინდბლადისა და იან ოორტის მიერ გალაქტიკური ბრუნვის აღმოჩენამდე მიიყვანა. 1917 წელს, ჰებერ დუსტ კურტისმა დააკვირდა ანდრომედას ახალი ვარსკვლავი S-ს დიდი ანდრომედას ნისლეულში (მესიეს ობიექტი 31). ფოტოგრაფიული ჩანაწერების ძიებისას მან კიდევ 11 ახალი ვარსკვლავი აღმოაჩინა. კურტისმა შენიშნა, რომ ეს ახალი ვარსკვლავიერები, საშუალოდ, 10 სიდიდით უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე ირმის ნახტომში მომხდარი. შედეგად, მან შეძლო მანძილის 150,000 პარსეკის შეფასება. ის გახდა „კუნძული სამყაროების“ ჰიპოთეზის მომხრე, რომლის მიხედვითაც სპირალური ნისლეულები დამოუკიდებელი გალაქტიკები იყო.<ref>{{Cite journal |last=Curtis |first=Heber D. |date=1917 |title=Novae in spiral nebulae and the island universe theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=29 |issue=171 |pages=206–207 |bibcode=1917PASP...29..206C |doi=10.1086/122632 |doi-access=free}}</ref><ref name=pasp100_6 /> 1920 წელს ჰარლოუ შაპლისა და ჰებერ კურტისს შორის გაიმართა დიდი დებატები ირმის ნახტომის ბუნების, სპირალური ნისლეულების და სამყაროს ზომების შესახებ. დიდი ანდრომედას ნისლეულის გარე გალაქტიკის არსებობის შესახებ თავისი მტკიცების დასასაბუთებლად, კურტისმა აღნიშნა ირმის ნახტომში მტვრის ღრუბლების მსგავსი ბნელი ზოლების გაჩენა, ასევე მნიშვნელოვანი დოპლერის წანაცვლება.<ref name=weaver /> კამათი საბოლოოდ გადაჭრა ედვინ ჰაბლმა 1920-იანი წლების დასაწყისში მაუნტ ვილსონის ობსერვატორიის 2.5 მეტრიანი (100 ინჩიანი) ჰუკერის ტელესკოპის გამოყენებით. ამ ახალი ტელესკოპის სინათლის შეგროვების ძალით, მან შეძლო ასტრონომიული ფოტოების გადაღება, რომლებიც ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილებს ცალკეული ვარსკვლავების კოლექციებად ყოფდა. მან ასევე შეძლო ზოგიერთი ცეფეიდური ცვლადის იდენტიფიცირება, რომელთა გამოყენებაც შეეძლო ნისლეულებამდე მანძილის შესაფასებლად. მან აღმოაჩინა, რომ ანდრომედას ნისლეული მზიდან 275 000 პარსეკის დაშორებით მდებარეობს, რაც ძალიან შორსაა იმისთვის, რომ ირმის ნახტომის ნაწილი იყოს.<ref name=jrasc83_6 /><ref name=apj69_103 /> ===დაკვირვებები თანამგზავრებით=== ევროპის კოსმოსური სააგენტოს კოსმოსური ხომალდი „გაია“ მილიარდი ვარსკვლავის პარალაქსის განსაზღვრით მანძილის შეფასებას იძლევა და ირმის ნახტომის რუკას ქმნის.<ref>{{Cite web |date=September 14, 2016 |title=New Milky Way Map Is a Spectacular Billion-Star Atlas |url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915183426/http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science/ |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gaia > Gaia DR1 |url=http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915091251/http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016 |website=www.cosmos.esa.int}}</ref> „გაიას“ მონაცემები შეფასებულია, როგორც „ტრანსფორმაციული“. შეფასებულია, რომ „გაიამ“ დაკვირვებული ვარსკვლავების რაოდენობა 1990-იან წლებში დაახლოებით 2 მილიონიდან 2 მილიარდამდე გაზარდა. მან სივრცის გაზომვადი მოცულობა რადიუსში 100-ჯერ და სიზუსტით 1000-ჯერ გაზარდა.<ref name="Skibba">{{Cite journal |last=Skibba |first=Ramin |date=June 10, 2021 |title=A galactic archaeologist digs into the Milky Way's history |url=https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |url-status=live |journal=Knowable Magazine |doi=10.1146/knowable-060921-1 |s2cid=236290725 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804193831/https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |archive-date=August 4, 2022 |access-date=August 4, 2022 |doi-access=free}}</ref> 2020 წელს ჩატარებულმა კვლევამ დაასკვნა, რომ „გაიამ“ გალაქტიკის მერყევი მოძრაობა აღმოაჩინა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს „დისკოს ბრუნვის ღერძის არასფერული ჰალოს მთავარ ღერძთან მიმართებაში არასწორი განლაგებით, ან ჰალოში დაგროვილი მატერიით, რომელიც გვიანი დაცემის დროს იქნა მიღებული, ან ახლომდებარე, ურთიერთქმედი თანამგზავრული გალაქტიკებიდან და მათი თანმდევი მოქცევით“.<ref>{{Cite journal |last1=Poggio |first1=E. |last2=Drimmel |first2=R. |last3=Andrae |first3=R. |last4=Bailer-Jones |first4=C. A. L. |last5=Fouesneau |first5=M. |last6=Lattanzi |first6=M. G. |last7=Smart |first7=R. L. |last8=Spagna |first8=A. |date=2020 |title=Evidence of a dynamically evolving Galactic warp |journal=Nature Astronomy |volume=4 |issue=6 |pages=590–596 |arxiv=1912.10471 |bibcode=2020NatAs...4..590P |doi=10.1038/s41550-020-1017-3 |s2cid=209444772}}</ref> 2024 წლის აპრილში გამოქვეყნდა საწყისი კვლევები და მასთან დაკავშირებული რუკები, რომლებიც ირმის ნახტომის მაგნიტურ ველებს მოიცავდა.<ref name="NYT-20240419">{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |title=The Dusty Magnets of the Milky Way |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |date=April 19, 2024 |work=[[The New York Times]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240419104158/https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |archive-date=April 19, 2024 |access-date=April 19, 2024 }}</ref> ==ასტროგრაფია== ===მზის მდებარეობა და სამეზობლო=== {{მთავარი|დედამიწის მდებარეობა}} მზე მდებარეობს ორიონის მკლავის შიდა კიდესთან ახლოს, ადგილობრივი ბუშტის ლოკალურ ფუმფულაში, რედკლიფის ტალღასა და გაყოფილი ხაზოვანი სტრუქტურების (ყოფილი გოულდის სარტყელი) შორის.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=January 7, 2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |number=7794}}</ref> გილესენის და სხვების (2016) მიერ Sgr A*-ის გარშემო ვარსკვლავური ორბიტების შესწავლის საფუძველზე, მზე გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27.14 ± 0.46 კლი (8.32 ± 0.14 კპს)<ref name="Gillessen2016" /> მანძილზე მდებარეობს. ბოელმა და სხვებმა (2016) აღმოაჩინეს უფრო მცირე მნიშვნელობა - 25.64 ± 0.46 კლი (7.86 ± 0.14 კპს), ასევე ვარსკვლავის ორბიტის ანალიზის გამოყენებით.<ref name="boehle2016" /> მზე ამჟამად გალაქტიკური დისკოს ცენტრალური სიბრტყის 5–30 პარსეკით (16–98 ლი) ზემოთ ან ჩრდილოეთით მდებარეობს.<ref name=majaess2009 /> ადგილობრივ მკლავსა და შემდეგ მკლავს, პერსევსის მკლავს შორის მანძილი დაახლოებით 2000 პარსეკია (6500 ლი).<ref name="fn9" /> მზე და შესაბამისად, მზის სისტემა, მდებარეობს ირმის ნახტომის გალაქტიკურ სასიცოცხლო ზონაში.<ref name="mullen-2001">{{Cite news |last=Mullen, Leslie |date=May 18, 2001 |title=Galactic Habitable Zones |work=NAI Features Archive |agency=Nasa Astrobiology Institute |url=http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |access-date=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409002532/http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |archive-date=April 9, 2013}}</ref><ref name="sundin-2006">{{Cite journal |last=Sundin |first=M. |year=2006 |title=The galactic habitable zone in barred galaxies |journal=International Journal of Astrobiology |volume=5 |issue=4 |pages=325–326 |bibcode=2006IJAsB...5..325S |doi=10.1017/S1473550406003065 |s2cid=122018103}}</ref> მზიდან 15 პარსეკის (49 ლი) რადიუსის მქონე სფეროს შიგნით დაახლოებით 208 ვარსკვლავია, რომელთა აბსოლუტური სიდიდე 8.5-ზე მეტია, რაც იძლევა ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 69 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 2360 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი კაშკაშა ვარსკვლავების სიიდან). მეორეს მხრივ, მზიდან 5 პარსეკის (16 ლი) რადიუსში არის 64 ცნობილი ვარსკვლავი (ნებისმიერი სიდიდის, 4 ყავისფერი ჯუჯის გარდა), რაც იძლევა დაახლოებით ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 8.2 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 284 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი ვარსკვლავების სიიდან). ეს ასახავს იმ ფაქტს, რომ გაცილებით მეტი მკრთალი ვარსკვლავია, ვიდრე კაშკაშა: მთელ ცაზე დაახლოებით 500 ვარსკვლავია, რომლებიც აშკარა სიდიდე 4-ზე კაშკაშაა, მაგრამ 15,5 მილიონი ვარსკვლავია კაშკაშა, ვიდრე აშკარა სიდიდე 14.<ref>{{Cite web |title=Magnitude |url=http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206074842/http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-date=February 6, 2008 |access-date=August 9, 2013 |publisher=National Solar Observatory{{snd}}Sacramento Peak}}</ref> მზის გზის მწვერვალი, ანუ მზის მწვერვალი, არის მიმართულება, რომლითაც მზე მოძრაობს ირმის ნახტომში ადგილობრივი უძრაობის სტანდარტის გავლით. მზის გალაქტიკური მოძრაობის ზოგადი მიმართულებაა ვარსკვლავი დენებისკენ, გედის თანავარსკვლავედთან ახლოს, გალაქტიკური ცენტრის მიმართულებით დაახლოებით 90 ცის გრადუსიანი კუთხით. მზის ორბიტა ირმის ნახტომის გარშემო, სავარაუდოდ, დაახლოებით ელიფსური იქნება, გალაქტიკური სპირალური მკლავებიდან გამომდინარე პერტურბაციებით და არაერთგვაროვანი მასის განაწილებით. გარდა ამისა, მზე გალაქტიკურ სიბრტყეში დაახლოებით 2,7-ჯერ გადის ორბიტაზე.<ref>{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |last2=Rees |first2=Robin |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49522-6 |edition=2nd |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215095853/https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |archive-date=February 15, 2017 |url-status=live}}</ref> ეს ძალიან ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობს მარტივი ჰარმონიული ოსცილატორი წევის ძალის (შეშუპების) გარეშე. ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ეს რხევები ემთხვეოდა დედამიწაზე მასობრივი სიცოცხლის ფორმების გადაშენების პერიოდებს.<ref name="extinction" /> CO მონაცემებზე დაყრდნობით მზის სპირალურ სტრუქტურაში ტრანზიტის ეფექტების ხელახალი ანალიზით კორელაცია ვერ იქნა ნაპოვნი.<ref name="overholt_etal" /> მზის სისტემას ირმის ნახტომის ერთი ორბიტის (გალაქტიკური წელიწადი) დასასრულებლად დაახლოებით 240 მილიონი წელი სჭირდება,<ref name="sparke_gallagher" /> ამიტომ, ითვლება, რომ მზემ თავისი სიცოცხლის განმავლობაში 18-20 ორბიტა და ადამიანების წარმოშობის დღიდან 1/1250 ბრუნი დაასრულა. მზის სისტემის ორბიტალური სიჩქარე ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო დაახლოებით 220 კმ/წმ (490,000 მილი/სთ) ანუ სინათლის სიჩქარის 0.073%-ია. მზე ჰელიოსფეროში 84,000 კმ/სთ (52,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს. ამ სიჩქარით, მზის სისტემას დაახლოებით 1,400 წელი სჭირდება 1 სინათლის წლის მანძილის გასავლელად, ანუ 8 დღე 1 ასტრონომიული ერთეულის (ასტრონომიული ერთეული) გასავლელად.<ref name=garlick2002 /> მზის სისტემა მიემართება ზოდიაქოს თანავარსკვლავედის მორიელის მიმართულებით, რომელიც ეკლიპტიკას მიჰყვება.<ref>{{Cite web |date=April 8, 2011 |title=Solar System's 'Nose' Found; Aimed at Constellation Scorpius |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907130456/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-date=September 7, 2015}}</ref> ===გალაქტიკური კვადრანტები=== {{მთავარი|გალაქტიკური კვადრანტები}} გალაქტიკური კვადრანტი, ან ირმის ნახტომის კვადრანტი, ირმის ნახტომის გაყოფის ოთხი წრიული სექტორიდან ერთ-ერთს აღნიშნავს. ასტრონომიულ პრაქტიკაში, გალაქტიკური კვადრანტების გამოყოფა გალაქტიკური კოორდინატთა სისტემაზეა დაფუძნებული, რომელიც მზეს რუკების სისტემის საწყის წერტილად ათავსებს.<ref>{{Citation |last1=Blaauw |first1=A. |title=The new I. A. U. system of galactic coordinates (1958 revision) |date=1960 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=121 |issue=2 |pages=123–131 |bibcode=1960MNRAS.121..123B |doi=10.1093/mnras/121.2.123 |display-authors=1 |last2=Gum |first2=C. S. |last3=Pawsey |first3=J. L. |last4=Westerhout |first4=G. |doi-access=free}}</ref> კვადრანტები აღიწერება რიგობითი რიცხვების გამოყენებით - მაგალითად, „პირველი გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name="toolsofradio">{{Citation |last1=Wilson |first1=Thomas L. |title=Tools of Radio Astronomy |date=2009 |url=https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426084004/https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |url-status=live |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-85121-9 |display-authors=1 |archive-date=April 26, 2016 |last2=Rohlfs |first2=Kristen |last3=Hüttemeister |first3=Susanne|bibcode=2009tra..book.....W }}</ref> „მეორე გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name=NASAAD131K>{{cite journal |bibcode=2004A&A...418..131K |doi=10.1051/0004-6361:20034530 |author=Kiss, Cs |author2=Moór, A. |author3=Tóth, L. V. |title=Far-infrared loops in the 2nd Galactic Quadrant |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=418 |date=April 2004 |arxiv=astro-ph/0401303 |pages=131–141|s2cid=7825138|url=https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2004/16/aa0530.pdf|access-date=August 17, 2010}}</ref> ან „ირმის ნახტომის მესამე კვადრანტი“.<ref name="Lampton1997">{{Cite journal |author=Lampton, M. |author2=Lieu, R. |author3=Schmitt, J. H. M. M. |author4=Bowyer, S. |author5=Voges, W. |author6=Lewis, J. |author7=Wu, X. |display-authors=1 |date=February 1997 |title=An All-Sky Catalog of Faint Extreme Ultraviolet Sources |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=108 |issue=2 |pages=545–557 |bibcode=1997ApJS..108..545L |doi=10.1086/312965 |doi-access=free}}</ref> ჩრდილოეთ გალაქტიკური პოლუსიდან დანახვისას, 0° (ნულოვანი გრადუსი) სხივით, რომელიც მზიდან იწყება და გალაქტიკური ცენტრის გავლით გადის, კვადრატებია: ::{| ! გალაქტიკური<br />კვადრანტი<br /> &nbsp; ! გალაქტიკური<br />გრძედი<br />[[გალაქტიკური გრძედი|(ℓ)]] ! &nbsp; <br />წყარო<br /> &nbsp; |- !align="center"|1-ლი |align="right" | 0° ≤ ℓ ≤ 90° &nbsp; |align="center"|<ref name="vanWoerden-Strom-2006">{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=Hugo |last2=Strom |first2=Richard G. |date=June 2006 |title=The beginnings of radio astronomy in the Netherlands |url=http://www.astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |volume=9 |issue=1 |pages=3–20 |bibcode=2006JAHH....9....3V |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2006.01.01 |s2cid=16816839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919025431/http://astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |archive-date=September 19, 2010}}</ref> |- !align="center"|მე-2 |align="right" |&nbsp; 90° ≤ ℓ ≤ 180° |align="center"|<ref name=NASAAD131K /> |- !align="center"|მე-3 |align="right" |180° ≤ ℓ ≤ 270° |align="center"|<ref name="Lampton1997" /> |- !align="center"|მე-4<br /> &nbsp; |align="right" |270° ≤ ℓ ≤ 360°<br />(360° ≅ 0°) |align="center"|<ref name="toolsofradio" /><br /> &nbsp; |} გალაქტიკური გრძედით (ℓ) საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ზრდით (დადებითი ბრუნვა), როგორც ეს გალაქტიკური ცენტრის ჩრდილოეთიდან ჩანს (ხედვის წერტილი, რომელიც რამდენიმე ასეული ათასი სინათლის წლის მანძილზეა) დედამიწა ბერენიკეს თანავარსკვლავედის მიმართულებით); თუ გალაქტიკური ცენტრის სამხრეთიდან დააკვირდებით (მოქანდაკის თანავარსკვლავედში მსგავსი მანძილით დაშორებული ხედვის წერტილიდან), ℓ საათის ისრის მიმართულებით გაიზრდებოდა (უარყოფითი ბრუნვა). ==ზოგადი მახასიათებლები== ===ზომა=== ირმის ნახტომი ადგილობრივი ჯგუფის ორი უდიდესი გალაქტიკიდან ერთ-ერთია (მეორე ანდრომედას გალაქტიკაა). თუმცა, მისი გალაქტიკური დისკოს ზომა და ის, თუ რამდენად განსაზღვრავს ის იზოფოტალურ დიამეტრს, ბოლომდე შესწავლილი არ არის.<ref name="Lopez2018" /> ვარაუდობენ, რომ გალაქტიკაში ვარსკვლავების მნიშვნელოვანი ნაწილი 26 კილოპარსეკის (80,000 სინათლის წლის) დიამეტრშია და რომ გარე დისკოს მიღმა ვარსკვლავების რაოდენობა მკვეთრად მცირდება ძალიან დაბალ რიცხვამდე, ექსპონენციალური დისკოს ექსტრაპოლაციის მიმართ შიდა დისკოს მასშტაბის სიგრძესთან მიმართებაში.<ref name=arxiv0909.3857 /><ref name="Lopez2018" /> ასტრონომიაში გალაქტიკის ზომის დასადგენად რამდენიმე მეთოდი გამოიყენება და თითოეულს შეუძლია განსხვავებული შედეგების მოტანა სხვებთან შედარებით. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია D25 სტანდარტი - იზოფოტი, სადაც B-დიაპაზონში (სინათლის 445 ნმ ტალღის სიგრძე, ხილული სპექტრის ლურჯ ნაწილში) გალაქტიკის ფოტომეტრული სიკაშკაშე 25 მაგ/რკსეკს აღწევს.<ref name="Dimensions">{{Cite web |title=Dimensions of Galaxies |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927170330/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |archive-date=September 27, 2022 |access-date=August 22, 2022 |website=ned.ipac.caltech.edu}}</ref> გუდვინის და სხვების მიერ 1997 წელს შეფასებით, ცეფეიდური ცვლადი ვარსკვლავების განაწილება 17 სხვა სპირალურ გალაქტიკაში შედარდა ირმის ნახტომის ვარსკვლავებთან და მოდელირებული იქნა მათი ზედაპირის სიკაშკაშესთან დამოკიდებულება. ამან მოგვცა ირმის ნახტომის იზოფოტალური დიამეტრი 26.8 ± 1.1 კილოპარსეკის ტოლი (87,400 ± 3,600 სინათლის წელი), იმის გათვალისწინებით, რომ ექსპონენციალური დისკი წარმოადგენს გალაქტიკურ დისკოს და გალაქტიკის ცენტრალური ზედაპირის სიკაშკაშის (μ0) 22.1 ± 0.3 B-mag/arcsec−2 და დისკის მასშტაბის სიგრძის (h) 5.0 ± 0.5 kpc (16,300 ± 1,600 ly) მიღებით.<ref name="Average">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704216 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=The Milky Way is just an average spiral |date=April 22, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref><ref name="Goodwin">{{Cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observatory |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G}}</ref><ref name="Castro">{{Cite journal |last1=Castro-Rodríguez |first1=N. |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Sánchez-Saavedra |first3=M. L. |last4=Battaner |first4=E. |year=2002 |title=Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=391 |issue=2 |pages=519–530 |arxiv=astro-ph/0205553 |bibcode=2002A&A...391..519C |doi=10.1051/0004-6361:20020895 |s2cid=17813024}}</ref> ეს ანდრომედას გალაქტიკის იზოფოტალურ დიამეტრზე მნიშვნელოვნად მცირეა და ოდნავ ნაკლებია გალაქტიკების საშუალო იზოფოტალურ ზომებზე, რომლებიც 28.3 კპს-ს (92,000 ლი-სი) შეადგენს.<ref name="Goodwin" /> ნაშრომში ასკვნიან, რომ ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა არ იყო ზედმეტად დიდი სპირალური გალაქტიკები და არც ისინი იყვნენ ცნობილ უდიდესთა შორის (თუ პირველი არ იყო ყველაზე დიდი), როგორც ადრე ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, არამედ საშუალო ზომის ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკები.<ref name="Goodwin_Hubble">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704289 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=New Determination of the Hubble Parameter Using the Principle of Terrestrial Mediocrity |date=April 30, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> ირმის ნახტომის შედარებითი ფიზიკური მასშტაბის შესადარებლად, თუ მზის სისტემა ნეპტუნამდე აშშ-ის მეოთხედის ზომის იქნებოდა (24.3 მმ (0.955 ინჩი)), ირმის ნახტომი დაახლოებით იქნებოდა შეერთებული შტატების ჩრდილოეთ-სამხრეთის უდიდესი ხაზი.<ref>{{Cite web |title=How Big is Our Universe: How far is it across the Milky Way? |url=http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305005817/http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |archive-date=March 5, 2013 |access-date=March 13, 2013 |website=NASA-Smithsonian Education Forum on the Structure and Evolution of the Universe, at the Harvard Smithsonian Center for Astrophysics}}</ref> 1978 წლის კიდევ უფრო ძველი კვლევა ირმის ნახტომისთვის უფრო დაბალ დიამეტრს, დაახლოებით 23 კპს-ს (75,000 ლი-სი) აჩვენებს.<ref name="Goodwin" /> 2015 წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ არსებობს ვარსკვლავების რგოლისებრი ძაფი, სახელწოდებით Triangulum-Andromeda Ring (TriAnd Ring), რომელიც შედარებით ბრტყელი გალაქტიკური სიბრტყის ზემოთ და ქვემოთ ტალღოვანია. როგორც ვარაუდობენ, ერთფეროვანი რგოლის გარდა, ძირითადად დისკის რხევებისა და ირმის ნახტომის გარშემო შემოხვევის შედეგია, დიამეტრით მინიმუმ 50 კპს (160,000 ლი),<ref>{{Cite journal |last1=Newberg |first1=Heidi Jo |last2=Xu |first2=Yan |last3=Carlin |first3=Jeffrey L. |last4=Liu |first4=Chao |last5=Deng |first5=Licai |last6=Li |first6=Jing |last7=Schoenrich |first7=Ralph |last8=Yanny |first8=Brian |display-authors=1 |date=March 1, 2015 |title=Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=801 |issue=2 |page=105 |arxiv=1503.00257 |bibcode=2015ApJ...801..105X |doi=10.1088/0004-637X/801/2/105 |s2cid=119124338}}</ref> რომელიც შესაძლოა თავად ირმის ნახტომის გარე დისკის ნაწილი იყოს, შესაბამისად, ვარსკვლავური დისკი ამ ზომამდე გაზრდით უფრო დიდი ხდება.<ref name="rpi2015" /> 2018 წლის უფრო ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა გარკვეულწილად უარყო ეს ჰიპოთეზა და დაადასტურა დასკვნა, რომ ერთფეროვანი რგოლი, A13 და TriAnd Ring წარმოადგენდნენ ვარსკვლავურ ზედმეტ სიმკვრივეს, რომლებიც საკმაოდ გამოდევნილი იყო მთავარი ვარსკვლავური დისკიდან, ხოლო RR Lyrae ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსია უფრო მაღალი აღმოჩნდა და თავსებადი იყო ჰალოს წევრობასთან.<ref name="allyson">{{Cite journal |last1=Sheffield |first1=Allyson A. |last2=Price-Whelan |first2=Adrian M. |last3=Tzanidakis |first3=Anastasios |last4=Johnston |first4=Kathryn V. |last5=Laporte |first5=Chervin F. P. |last6=Sesar |first6=Branimir |year=2018 |title=A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities |journal=The Astrophysical Journal |volume=854 |issue=1 |page=47 |arxiv=1801.01171 |bibcode=2018ApJ...854...47S |doi=10.3847/1538-4357/aaa4b6 |s2cid=118932403 |doi-access=free}}</ref> კიდევ ერთმა 2018 წლის კვლევამ გამოავლინა დისკოსებრი ვარსკვლავების ძალიან სავარაუდო არსებობა გალაქტიკური ცენტრიდან 26–31.5 კპს (84,800–103,000 ლი-სი-ზე) ან შესაძლოა კიდევ უფრო შორს, მნიშვნელოვნად მაღლა, დაახლოებით 13–20 კპს (40,000–70,000 ლი-სი-ზე), რაც ოდესღაც დისკოს ვარსკვლავური სიმკვრივის მკვეთრ კლებად მიიჩნეოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსალოდნელი იყო, რომ ამ ზღვარს გადააჭარბებდა ან არცერთი ვარსკვლავი არ იქნებოდა, გარდა იმ ვარსკვლავებისა, რომლებიც გალაქტიკური ჰალოს ძველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან.<ref name="Lopez2018">{{Cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |last2=Allende Prieto |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Liu |first5=C. |last6=Deng |first6=L. |date=April 9, 2018 |title=Disk stars in the Milky Way detected beyond 25 kpc from its center |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2018/04/aa32880-18/aa32880-18.html |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=612 |pages=L8 |arxiv=1804.03064 |bibcode=2018A&A...612L...8L |doi=10.1051/0004-6361/201832880 |s2cid=59933365}}</ref><ref name="nbcnews1" /><ref>{{Cite web |author=Elizabeth Howell |date=July 2, 2018 |title=It Would Take 200,000 Years at Light Speed to Cross the Milky Way |url=https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416141212/https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |archive-date=April 16, 2020 |access-date=May 31, 2020 |website=Space.com}}</ref> 2020 წლის კვლევამ იწინასწარმეტყველა, რომ ირმის ნახტომის ბნელი მატერიის ჰალოს კიდი დაახლოებით 292 ± 61 კპს (952,000 ± 199,000 ლი-სი-ზე) იქნებოდა, რაც 584 ± 122 კპს (1.905 ± 0.3979 მილი-სი-ზე) დიამეტრს ნიშნავს.<ref name="croswell2020" /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოს სისქე ასევე დაახლოებით 1.35 კპს-მდე (4000 ლი) მერყეობს.<ref name="ask-astro" /><ref name="Rix_Bovy">{{Cite journal |last1=Rix |first1=Hans-Walter |last2=Bovy |first2=Jo |date=2013 |title=The Milky Way's Stellar Disk |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |volume=21 |article-number=|arxiv=1301.3168 |bibcode=2013A&ARv..21...61R |doi=10.1007/s00159-013-0061-8 |s2cid=117112561}}</ref> ===მასა=== ირმის ნახტომის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 0,88 ტრილიონჯერ მეტია (8,8×1011 მზის მასა), გალაქტიკის განსაზღვრისთვის გამოიყენება 200 კპს-ის ზღვარი.<ref>{{Cite journal |last1=Bobylev |first1=V. V. |last2=Baykova |first2=A. T. |date=August 2023 |title=Modern Estimates of the Mass of the Milky Way |url=https://www.researchgate.net/publication/375619138 |journal=Astronomy Reports |language=en |volume=67 |issue=8 |pages=812–823 |doi=10.1134/S1063772923080024 |bibcode=2023ARep...67..812B |issn=1063-7729}}</ref> ირმის ნახტომის მასის შეფასებები განსხვავდება გამოყენებული მეთოდისა და მონაცემების მიხედვით. შეფასების დიაპაზონის ქვედა ზღვარი არის 5,8×1011 მზის მასა (M☉), რაც გარკვეულწილად ნაკლებია ანდრომედას გალაქტიკაზე.<ref name="Karachentsevetal2006" /><ref name="mass" /><ref name="galmass" /> 2009 წელს Very Long Baseline Array-ის გამოყენებით ჩატარებულმა გაზომვებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის გარე კიდეზე მდებარე ვარსკვლავებისთვის სიჩქარე 254 კმ/წმ-ს (570,000 მილი/სთ) აღწევს.<ref name=nrao20090105 /> რადგან ორბიტალური სიჩქარე დამოკიდებულია ორბიტის რადიუსში არსებულ მთლიან მასაზე, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომი უფრო მასიურია, დაახლოებით ტოლი ანდრომედას გალაქტიკის მასისა, რომელიც მისი ცენტრიდან 160,000 ლი (49 კპს) რადიუსში 7×1011 მ☉-ია.<ref name="reid2009" /> 2010 წელს ჰალო ვარსკვლავების რადიალური სიჩქარის გაზომვის შედეგად დადგინდა, რომ 80 კილოპარსეკში მოთავსებული მასა 7×1011 მ☉-ია.<ref name="gnedin2010" /> 2014 წელს ჩატარებულ კვლევაში, მთელი ირმის ნახტომის მასა შეფასებულია 8.5×1011 მ☉-ად,<ref name="Jorge Peñarrubia2014">{{Cite journal |last1=Peñarrubia |first1=Jorge |last2=Ma |first2=Yin-Zhe |last3=Walker |first3=Matthew G. |last4=McConnachie |first4=Alan |display-authors=1 |year=2014 |title=A dynamical model of the local cosmic expansion |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=433 |issue=3 |pages=2204–2222 |arxiv=1405.0306 |bibcode=2014MNRAS.443.2204P |doi=10.1093/mnras/stu879 |doi-access=free |s2cid=119295582}}</ref> მაგრამ ეს ანდრომედას გალაქტიკის მასის მხოლოდ ნახევარია.<ref name="Jorge Peñarrubia2014" /> ირმის ნახტომის 2019 წლის მასის ბოლოდროინდელი შეფასება 1.29×1012 მ☉-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Grand |first1=Robert J J. |last2=Deason |first2=Alis J. |last3=White |first3=Simon D M. |last4=Simpson |first4=Christine M. |last5=Gómez |first5=Facundo A. |last6=Marinacci |first6=Federico |last7=Pakmor |first7=Rüdiger |year=2019 |title=The effects of dynamical substructure on Milky Way mass estimates from the high-velocity tail of the local stellar halo |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters |volume=487 |issue=1 |pages=L72–L76 |arxiv=1905.09834 |bibcode=2019MNRAS.487L..72G |doi=10.1093/mnrasl/slz092 |doi-access=free |s2cid=165163524}}</ref> როგორც ჩანს, ირმის ნახტომის მასის დიდი ნაწილი ბნელი მატერიაა, მატერიის უცნობი და უხილავი ფორმა, რომელიც გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს ჩვეულებრივ მატერიასთან. ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის ჰალო შედარებით თანაბრად არის გაფანტული გალაქტიკური ცენტრიდან ას კილოპარსეკზე (კპს) მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის მათემატიკური მოდელები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის მასა 1–1.5×1012 მ☉-ია.<ref name=McMillan2011 /><ref name=McMillan2016 /><ref>{{Cite journal |last=Slobodan Ninković |date=April 2017 |title=Mass Distribution and Gravitational Potential of the Milky Way |journal=Open Astronomy |volume=26 |issue=1 |pages=1–6 |bibcode=2017OAst...26....1N |doi=10.1515/astro-2017-0002 |doi-access=free}}</ref> 2013 და 2014 წლების კვლევები მიუთითებს მასის დიაპაზონზე, რომელიც მერყეობს 4.5×1012 მ☉<ref>{{Cite journal |last1=Phelps |first1=Steven |last2=Nusser |first2=Adi |last3=Desjacques |first3=Vincent |display-authors=1 |date=October 2013 |title=The Mass of the Milky Way and M31 Using the Method of Least Action |journal=The Astrophysical Journal |volume=775 |issue=2 |pages=102–113 |arxiv=1306.4013 |bibcode=2013ApJ...775..102P |doi=10.1088/0004-637X/775/2/102 |s2cid=21656852 |id=102}}</ref>-დან 8×1011 მ☉-მდე.<ref name=Kafle2014/> შედარებისთვის, ირმის ნახტომში არსებული ყველა ვარსკვლავის საერთო მასა შეფასებულია 4.6×1010 მ☉<ref name="Licquia2013">{{Cite journal |last1=Licquia |first1=Timothy |last2=Newman |first2=J. |date=2013 |title=Improved Constraints on the Total Stellar Mass, Color, and Luminosity of the Milky Way |journal=American Astronomical Society, AAS Meeting #221, #254.11 |volume=221 |pages=254.11 |bibcode=2013AAS...22125411L}}</ref>-დან 6.43×1010 მ☉-მდე.<ref name="McMillan2011" /> ვარსკვლავების გარდა, არსებობს ვარსკვლავთშორისი აირიც, რომელიც მასის მიხედვით 90%-ით წყალბადს და 10%-ით ჰელიუმს შეიცავს,<ref name="ism1" /> წყალბადის ორი მესამედი ატომური ფორმითაა, ხოლო დარჩენილი ერთი მესამედი მოლეკულური წყალბადის სახითაა.<ref name="ism2" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავთშორისი აირის მასა მისი ვარსკვლავების მთლიანი მასის 10%-დან<ref name="ism2">{{Cite web |title=Lecture Seven: The Milky Way: Gas |url=http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708011238/http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-date=July 8, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> 15%-მდე<ref name="ism1">{{Cite web |title=The Interstellar Medium |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419065745/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-date=April 19, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> ტოლია. ვარსკვლავთშორისი მტვერი გაზის მთლიანი მასის დამატებით 1%-ს შეადგენს.<ref name="ism1" /> 2019 წლის მარტში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა დაახლოებით 39.5 კპს (130,000 ლი) რადიუსში 1.54×1012 მზის მასაა, რაც ორჯერ მეტია, ვიდრე ადრე ჩატარებულ კვლევებში იყო განსაზღვრული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკის მასის დაახლოებით 90% ბნელი მატერიაა.<ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref><ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> 2023 წლის სექტემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა მხოლოდ 2.06×1011 მზის მასაა, რაც წინა კვლევების მასის მხოლოდ მეათედია. მასა განისაზღვრა კოსმოსური ხომალდის „გაიას“ მონაცემებით.<ref name="aA-20230927">{{cite journal | last1=Jiao | first1=Y.-J. | last2=Hammer | first2=F. | last3=Wang | first3=H.-F. | last4=Wang | first4=J.-L. | last5=Amram | first5=P. | last6=Chemin | first6=L. | last7=Yang | first7=Y.-B. | title=Detection of the Keplerian decline in the Milky Way rotation curve | journal=Astronomy & Astrophysics | publisher=EDP Sciences | date=September 27, 2023 | volume=678 | pages=A208 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202347513 | doi-access=free | arxiv=2309.00048 | bibcode=2023A&A...678A.208J }}</ref> ===ბრუნვის მრუდი=== ირმის ნახტომში ვარსკვლავები და გაზი მისი ცენტრის გარშემო დიფერენციალურად ბრუნავენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბრუნვის პერიოდი მდებარეობის მიხედვით იცვლება. როგორც ეს სპირალური გალაქტიკებისთვისაა დამახასიათებელი, ირმის ნახტომში ვარსკვლავების უმეტესობის ორბიტალური სიჩქარე ძლიერ არ არის დამოკიდებული ცენტრიდან მათ დაშორებაზე. ცენტრალური ამოზნექილიდან ან გარე რგოლიდან მოშორებით, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური სიჩქარე 200-დან 220 კმ/წმ-მდეა.<ref>{{Cite journal |last1=Camarillo |first1=Tia |last2=Dredger |first2=Pauline |last3=Ratra |first3=Bharat |date=May 4, 2018 |title=Median Statistics Estimate of the Galactic Rotational Velocity |journal=Astrophysics and Space Science |volume=363 |issue=12 |page=268 |arxiv=1805.01917 |bibcode=2018Ap&SS.363..268C |doi=10.1007/s10509-018-3486-8 |s2cid=55697732}}</ref> შესაბამისად, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური პერიოდი დაახლოებით პროპორციულია გავლილი ტრაექტორიის სიგრძისა. ეს განსხვავდება მზის სისტემაში არსებული სიტუაციისგან, სადაც ორსხეულიანი გრავიტაციული დინამიკა დომინირებს და სხვადასხვა ორბიტას მნიშვნელოვნად განსხვავებული სიჩქარეები აქვს. ბრუნვის მრუდი (ნაჩვენებია ფიგურაზე) აღწერს ამ ბრუნვას. თუ ირმის ნახტომი შეიცავდა მხოლოდ ვარსკვლავებში, გაზსა და სხვა ბარიონულ (ჩვეულებრივ) მატერიაში დაფიქსირებულ მასას, ბრუნვის სიჩქარე შემცირდებოდა ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. თუმცა, დაკვირვებული მრუდი შედარებით ბრტყელია, რაც მიუთითებს დამატებით მასაზე, რომლის პირდაპირ აღმოჩენა ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით შეუძლებელია. ეს შეუსაბამობა ბნელ მატერიას მიეწერება.<ref name=Koupelis_Kuhn2007 /> ირმის ნახტომის ბრუნვის მრუდი ემთხვევა სპირალური გალაქტიკების უნივერსალურ ბრუნვის მრუდს, რაც გალაქტიკებში ბნელი მატერიის არსებობის საუკეთესო მტკიცებულებაა. ალტერნატიულად, ასტრონომთა უმცირესობა ვარაუდობს, რომ გრავიტაციის კანონის მოდიფიკაციამ შეიძლება ახსნას დაკვირვებული ბრუნვის მრუდი.<ref name="Schneider_p413">{{Cite book |last=Peter Schneider |url=https://books.google.com/books?id=uP1Hz-6sHaMC&q=rotation+Milky+way&pg=PA100 |title=Extragalactic Astronomy and Cosmology |date=2006 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-33174-2 |page=413 |access-date=October 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143010/https://www.google.com/books/edition/Extragalactic_Astronomy_and_Cosmology/uP1Hz-6sHaMC?hl=en&gbpv=1&bsq=rotation+Milky+way&pg=PA100&printsec=frontcover |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> ===თავისებური სიჩქარე=== მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალური ფარდობითობა აცხადებს, რომ სივრცეში არ არსებობს „სასურველი“ ინერციული საცნობარო სისტემა, რომლითაც შეიძლება ირმის ნახტომის შედარება, ირმის ნახტომს აქვს სიჩქარე კოსმოლოგიური საცნობარო სისტემების მიმართ.<ref>{{Cite web |date=July 21, 2017 |title=Ned Wright's Cosmology Tutorial pt. 1 |url=https://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmo_01.htm |access-date=May 19, 2025 |website=www.astro.ucla.edu}}</ref> ერთ-ერთი ასეთი საცნობარო სისტემაა ჰაბლის ნაკადი, გალაქტიკური გროვების აშკარა მოძრაობები სივრცის გაფართოების გამო. ცალკეულ გალაქტიკებს, მათ შორის ირმის ნახტომს, აქვთ თავისებური სიჩქარეები საშუალო ნაკადთან მიმართებაში. ამრიგად, ირმის ნახტომის ჰაბლის ნაკადთან შესადარებლად, უნდა გავითვალისწინოთ საკმარისად დიდი მოცულობა, რათა სამყაროს გაფართოება დომინირებდეს ლოკალურ, შემთხვევით მოძრაობებზე. საკმარისად დიდი მოცულობა ნიშნავს, რომ ამ მოცულობაში გალაქტიკების საშუალო მოძრაობა ტოლია ჰაბლის ნაკადის. ასტრონომები თვლიან, რომ ირმის ნახტომი ამ ლოკალური თანამოძრავი საცნობარო სისტემის მიმართ დაახლოებით 630 კმ/წმ (1,400,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს.<ref>{{cite web |title=The Velocity of Our Galaxy: the End of a 40-Year Mystery |url=https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |website=CEA/The Knowledge Factory |access-date=May 5, 2022 |language=en |date=January 31, 2017 |archive-date=June 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602152114/https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=The Milky Way is being pushed through space by a void called the Dipole Repeller |url=https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |magazine=Wired UK |access-date=May 5, 2022 |archive-date=January 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104313/https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |url-status=live }}</ref> ირმის ნახტომი დიდი მიმზიდველისა და სხვა გალაქტიკური გროვების, მათ შორის მის უკან მდებარე შაპლის ზეგროვის, ზოგადი მიმართულებით მოძრაობს.<ref>{{Cite journal |last1=Kocevski |first1=D. D. |last2=Ebeling |first2=H. |doi=10.1086/503666 |title=On the origin of the Local Group's peculiar velocity |journal=The Astrophysical Journal |volume=645 |issue=2 |pages=1043–1053 |year=2006 |arxiv=astro-ph/0510106 |bibcode=2006ApJ...645.1043K |s2cid=2760455 }}</ref> ლოკალური ჯგუფი, გრავიტაციულად დაკავშირებული გალაქტიკების გროვა, რომელიც სხვათა შორის შეიცავს ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას, არის ზეგროვის ნაწილი, რომელსაც ადგილობრივი ზეგროვა ეწოდება და რომლის ცენტრი ქალწულის გროვასთან ახლოსაა: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჰაბლის ნაკადის ფარგლებში ერთმანეთს 967 კმ/წმ (2,160,000 მილი/სთ) სიჩქარით შორდებიან, ეს სიჩქარე ნაკლებია, ვიდრე მოსალოდნელი იყო 16.8 მილიონი ცალი მანძილის გათვალისწინებით, რაც ადგილობრივ ჯგუფსა და ქალწულის გროვას შორის გრავიტაციული მიზიდულობის გამოა.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.newast.2005.08.008 |title=Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant |date=2006 |author=Peirani, S |journal=New Astronomy |volume=11 |issue=4 |pages=325–330 |last2=Defreitaspacheco |first2=J |arxiv=astro-ph/0508614 |bibcode=2006NewA...11..325P|s2cid=685068 }}</ref> კიდევ ერთი საცნობარო სისტემა კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) მეშვეობით არის წარმოდგენილი, რომელშიც CMB-ის ტემპერატურა ყველაზე ნაკლებად არის დამახინჯებული დოპლერის წანაცვლებით (ნულოვანი დიპოლური მომენტი). ირმის ნახტომი ამ სისტემასთან მიმართებაში მოძრაობს 552 ± 6 კმ/წმ (1,235,000 ± 13,000 მილი/სთ)<ref name="COBE1993" /> სიჩქარით, 10.5 მარჯვნივ ასცენციისკენ, −24°-იანი დახრილობისკენ (J2000 ეპოქა, ჰიდრას ცენტრთან ახლოს). ეს მოძრაობა დაკვირვებულია ისეთი თანამგზავრების მიერ, როგორიცაა კოსმოსური ფონის მკვლევარი (COBE) და ვილკინსონის მიკროტალღური ანიზოტროპიის ზონდი (WMAP), როგორც დიპოლური წვლილი CMB-ში, რადგან CMB სისტემაში წონასწორობაში მყოფი ფოტონები მოძრაობის მიმართულებით ლურჯად გადაინაცვლებენ, ხოლო საპირისპირო მიმართულებით წითლად გადაინაცვლებენ.<ref name="COBE1993" /> ==შემადგენლობა== [[ფაილი:Galactic Cntr full cropped.jpg|მინი|2MASS ინფრაწითელი ტელესკოპით დანახული გალაქტიკური ცენტრი — გამოსახულების კაშკაშა არე, ფოტოს მარცხენა ზედა ნაწილში]] ირმის ნახტომი შეიცავს 100-დან 400 მილიარდ ვარსკვლავამდე<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> და სულ მცირე ამდენივე პლანეტას.<ref name=villard20120111 /> ზუსტი ციფრი დამოკიდებული იქნება ძალიან დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების რაოდენობის დათვლაზე, რომელთა აღმოჩენაც რთულია, განსაკუთრებით მზიდან 300 ლიზე (90 პროცენტი) მეტი მანძილის დაშორებით. შედარებისთვის, მეზობელი ანდრომედას გალაქტიკა შეიცავს დაახლოებით ერთ ტრილიონ (1012) ვარსკვლავს.<ref name=young2006 /> ირმის ნახტომი შეიძლება შეიცავდეს ათი მილიარდ თეთრ ჯუჯას, მილიარდ ნეიტრონულ ვარსკვლავს და ას მილიონ ვარსკვლავურ შავ ხვრელს.<ref>Napiwotzki, R. (2009). The galactic population of white dwarfs. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 172, No. 1, p. 012004). IOP Publishing.</ref><ref>{{Cite web |title=NASA – Neutron Stars |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |archive-date=September 8, 2018 |access-date=April 5, 2018 |website=NASA |language=en}}</ref> ვარსკვლავებს შორის სივრცეს ავსებს გაზისა და მტვრის დისკი, რომელსაც ვარსკვლავთშორისი გარემო ეწოდება. ამ დისკს აქვს რადიუსის მინიმუმ მსგავსი სიგრძე ვარსკვლავებთან შედარებით,<ref name=science312_1773 /> ხოლო გაზის ფენის სისქე მერყეობს ასობით სინათლის წლიდან ცივი გაზისთვის ათასობით სინათლის წლამდე თბილი გაზისთვის.<ref name=araa28_215 /><ref name=apj702_1472 /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავების დისკს არ აქვს ბასრი კიდე, რომლის მიღმაც ვარსკვლავები არ არის. პირიქით, ვარსკვლავების კონცენტრაცია მცირდება ირმის ნახტომის ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. ცენტრიდან დაახლოებით 40 000 სინათლის წლის (13 კპს) რადიუსის მიღმა, კუბურ პარსეკში ვარსკვლავების რაოდენობა რადიუსთან ერთად გაცილებით სწრაფად მცირდება.<ref name=arxiv0909.3857 /> გალაქტიკურ დისკს გარს აკრავს ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფერული გალაქტიკური ჰალო, რომელიც უფრო გარეთ ვრცელდება, მაგრამ ზომით შეზღუდულია ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრის, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების ორბიტებით, რომელთა გალაქტიკურ ცენტრთან ყველაზე ახლოს მიახლოება დაახლოებით 180 000 ლი (55 კპს) მანძილია.<ref name=mnras371_1_108 /> ამ მანძილზე ან მის მიღმა, ჰალო ობიექტების უმეტესობის ორბიტები მაგელანის ღრუბლებით იქნება დარღვევული. შესაბამისად, ასეთი ობიექტები, სავარაუდოდ, ირმის ნახტომის მიმდებარე ტერიტორიიდან გამოიტყორცნება. ირმის ნახტომის ინტეგრირებული აბსოლუტური ვიზუალური სიდიდე დაახლოებით −20.9-ის ტოლია.<ref name=coffey /><ref name="Karachentsev2004">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Karachentseva |first2=Valentina E. |last3=Huchtmeier |first3=Walter K. |last4=Makarov |first4=Dmitry I. |date=2003 |title=A Catalog of Neighboring Galaxies |journal=The Astronomical Journal |volume=127 |issue=4 |pages=2031–2068 |bibcode=2004AJ....127.2031K |doi=10.1086/382905 |doi-access=free}}</ref> როგორც გრავიტაციული მიკროლინზირების, ასევე პლანეტების ტრანზიტის დაკვირვებები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ვარსკვლავებთან დაკავშირებული პლანეტების რაოდენობა იმდენივე იყოს, რამდენიც ირმის ნახტომში ვარსკვლავების რაოდენობაა,<ref name="Nature-20120111" /><ref name=borenstein2011 /> ხოლო მიკროლინზირების გაზომვები მიუთითებს, რომ ვარსკვლავებთან დაკავშირებული არ არის დაკავშირებული უფრო მეტი მოხეტიალე პლანეტა, ვიდრე ვარსკვლავი.<ref>{{Cite journal |last1=Sumi |first1=T. |last2=Kamiya |first2=K. |last3=Bennett |first3=D. P. |last4=Bond |first4=I. A. |last5=Abe |first5=F. |last6=Botzler |first6=C. S. |last7=Fukui |first7=A. |last8=Furusawa |first8=K. |last9=Hearnshaw |first9=J. B. |last10=Itow |first10=Y. |last11=Kilmartin |first11=P. M. |last12=Korpela |first12=A. |last13=Lin |first13=W. |last14=Ling |first14=C. H. |last15=Masuda |first15=K. |display-authors=1 |year=2011 |title=Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing |journal=Nature |volume=473 |issue=7347 |pages=349–352 |arxiv=1105.3544 |bibcode=2011Natur.473..349S |doi=10.1038/nature10092 |pmid=21593867 |s2cid=4422627 |last16=Matsubara |first16=Y. |last17=Miyake |first17=N. |last18=Motomura |first18=M. |last19=Muraki |first19=Y. |last20=Nagaya |first20=M. |last21=Nakamura |first21=S. |last22=Ohnishi |first22=K. |last23=Okumura |first23=T. |last24=Perrott |first24=Y. C. |last25=Rattenbury |first25=N. |last26=Saito |first26=To. |last27=Sako |first27=T. |last28=Sullivan |first28=D. J. |last29=Sweatman |first29=W. L. |last30=Tristram |first30=P. J. |last31=Udalski |first31=A. |last32=Szymański |first32=M. K. |last33=Kubiak |first33=M. |last34=Pietrzyński |first34=G. |last35=Poleski |first35=R. |last36=Soszyński |first36=I. |last37=Wyrzykowski |first37=Ł. |last38=Ulaczyk |first38=K.}}</ref><ref name=nasa20110526 /> ირმის ნახტომი საშუალოდ შეიცავს მინიმუმ ერთ პლანეტას თითო ვარსკვლავზე, რაც იწვევს 100-400 მილიარდ პლანეტას, კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორიის მიერ ხუთპლანეტიანი ვარსკვლავური სისტემის, კეპლერ-32-ის, 2013 წლის იანვარში ჩატარებული კვლევის თანახმად.<ref name="Space-20130102" /> კეპლერის მონაცემების 2013 წლის იანვარში ჩატარებული სხვა ანალიზით დადგინდა, რომ ირმის ნახტომში დედამიწის ზომის მინიმუმ 17 მილიარდი ეგზოპლანეტაა.<ref name="Space-Billions">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way |url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006095334/http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |archive-date=October 6, 2014}}</ref> 2013 წლის ნოემბერში, კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებზე დაყრდნობით, ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომში მზის მსგავსი ვარსკვლავებისა და წითელი ჯუჯების სასიცოცხლო ზონებში შესაძლოა დედამიწის ზომის 40 მილიარდამდე პლანეტა მოძრაობდეს.<ref name="NYT-20131104">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 4, 2013 |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023653/http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref name="PNAS-20131031">{{Cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |date=October 31, 2013 |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=110 |issue=48 |pages=19273–19278 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |doi=10.1073/pnas.1319909110 |pmc=3845182 |pmid=24191033 |doi-access=free}}</ref><ref name="nov2013_planet_estimate" /> ​​ამ სავარაუდო პლანეტებიდან 11 მილიარდი შესაძლოა მზის მსგავსი ვარსკვლავების გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="LATimes-20131104">{{Cite news |last=Khan |first=Amina |date=November 4, 2013 |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106030558/http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105%2C0%2C2673237.story |archive-date=November 6, 2013}}</ref> 2016 წლის კვლევის თანახმად, უახლოესი ეგზოპლანეტა შესაძლოა 4.2 სინათლის წლის დაშორებით იყოს და წითელი ჯუჯა პროქსიმა კენტავრის გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="Planet-Alpha-Centauri">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |url-status=live |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003204853/https://www.nature.com/articles/nature19106 |archive-date=October 3, 2021 |access-date=September 11, 2021 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister}}</ref> ასეთი დედამიწის ზომის პლანეტები შესაძლოა გაზის გიგანტებზე მრავალრიცხოვანი იყოს,<ref name="Nature-20120111" /> თუმცა მათი მცირე ზომის გამო დიდ მანძილზე აღმოჩენა უფრო რთულია. ეგზოპლანეტების გარდა, ასევე აღმოჩენილია „ეგზოკომეტები“, მზის სისტემის მიღმა არსებული კომეტები, რომლებიც შესაძლოა ირმის ნახტომშიც გავრცელებული იყოს.<ref name="Space-Exocomets">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title='Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy |url=http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916085824/http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |archive-date=September 16, 2014}}</ref> უფრო ახლახანს, 2020 წლის ნოემბერში, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში სავარაუდოდ 300 მილიონზე მეტი სასიცოცხლო ეგზოპლანეტა არსებობს.<ref name="NYT-20201105">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 5, 2020 |title=Looking for Another Earth? Here Are 300 Million, Maybe – A new analysis of data from NASA's Kepler spacecraft increases the number of habitable exoplanets thought to exist in this galaxy. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=November 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105164943/https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |archive-date=November 5, 2020}}</ref> სამყაროს სხვა, უფრო შორეულ გალაქტიკებთან შედარებით, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ნეიტრინოების სიკაშკაშე საშუალოზე დაბალია, რაც ჩვენს გალაქტიკას „ნეიტრინოების უდაბნოდ“ აქცევს.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Ke |last2=Gallagher |first2=John S. |last3=Halzen |first3=Francis |date=February 2024 |title=The Milky Way revealed to be a neutrino desert by the IceCube Galactic plane observation |url=https://www.nature.com/articles/s41550-023-02128-0 |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1038/s41550-023-02128-0 |issn=2397-3366|arxiv=2306.17275 |bibcode=2024NatAs...8..241F }}</ref> ==სტრუქტურა== [[File:Milky Way side view.png|thumb|ირმის ნახტომის საერთო სტრუქტურის სხვადასხვა ელემენტები]] ირმის ნახტომი შედგება ზოლის ფორმის ბირთვის რეგიონისგან, რომელიც გარშემორტყმულია გაზის, მტვრისა და ვარსკვლავების დეფორმირებული დისკით.<ref>{{Cite web |title=The Milky Way is warped |url=https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015954/https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |archive-date=February 7, 2019 |access-date=February 22, 2019 |website=phys.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Xiaodian |last2=Wang |first2=Shu |last3=Deng |first3=Licai |last4=de Grijs |first4=Richard |last5=Liu |first5=Chao |last6=Tian |first6=Hao |date=February 4, 2019 |title=An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=3 |issue=4 |pages=320–325 |arxiv=1902.00998 |bibcode=2019NatAs...3..320C |doi=10.1038/s41550-018-0686-7 |issn=2397-3366 |s2cid=119290364}}</ref> ირმის ნახტომში მასის განაწილება ძალიან ჰგავს ჰაბლის კლასიფიკაციის Sbc ტიპს, რომელიც წარმოადგენს სპირალურ გალაქტიკებს შედარებით სუსტად დახვეული მკლავებით.<ref name=ssr100_1_129 /> ასტრონომებმა პირველად 1960-იან წლებში დაიწყეს ვარაუდი, რომ ირმის ნახტომი არის ზოლიანი სპირალური გალაქტიკა და არა ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკა.<ref>Gerard de Vaucouleurs (1964), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D Interpretation of velocity distribution of the inner regions of the Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203053710/http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Peters, W.L. III. (1975), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P Models for the inner regions of the Galaxy. I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203185645/http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Hammersley, P. L.; Garzon, F.; Mahoney, T.; Calbet, X. (1994), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H Infrared Signatures of the Inner Spiral Arms and Bar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203062819/http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H |date=February 3, 2019 }}</ref> ეს ვარაუდები დადასტურდა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის 2005 წლის დაკვირვებებით, რომლებმაც აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის ცენტრალური ზოლი უფრო დიდი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref name="fn3" /> ===გალაქტიკის ცენტრი=== {{მთავარი|მშვილდოსანი A*}} მზე გალაქტიკური ცენტრიდან 25,000–28,000 ლი-სინათლის (7.7–8.6 კპს) დაშორებით მდებარეობს. ეს მნიშვნელობა შეფასებულია გეომეტრიული მეთოდების გამოყენებით ან შერჩეული ასტრონომიული ობიექტების გაზომვით, რომლებიც სტანდარტულ სანთლებს წარმოადგენენ, სხვადასხვა ტექნიკით, რომლებიც ამ სავარაუდო დიაპაზონში სხვადასხვა მნიშვნელობებს იძლევა.<ref name="apj692_2_1075" /><ref name=boehle2016 /><ref name=Gillessen2016 /><ref name=ReideaSgrb2009 /><ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /> შიდა რამდენიმე კილოპარსეკში (დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის რადიუსი) ძირითადად ძველი ვარსკვლავების მკვრივი კონცენტრაციაა დაახლოებით სფეროიდულ ფორმაში, რომელსაც ამობურცულობა ეწოდება.<ref name="Galactic bulge" /> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომს არ აქვს ამობურცულობა წინა გალაქტიკებს შორის შეჯახებისა და შერწყმის გამო და რომ მის ნაცვლად მას მხოლოდ ფსევდო ამობურცულობა აქვს, რომელიც მისი ცენტრალური ზოლით არის წარმოქმნილი.<ref name=apjl_1_l72 /> თუმცა, ლიტერატურაში არსებობს დაბნეულობა ზოლში არასტაბილურობით შექმნილი (არაქისის ნაჭუჭის) ფორმის სტრუქტურასა და შესაძლო ამობურცულობას შორის, რომლის მოსალოდნელი ნახევრად სინათლის რადიუსი 0.5 კპს-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Ciambur |first1=Bogdan C. |last2=Graham |first2=Alister W. |last3=Bland-Hawthorn |first3=Joss |year=2017 |title=Quantifying the (X/peanut)-shaped structure of the Milky Way – new constraints on the bar geometry |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=471 |issue=4 |page=3988 |arxiv=1706.09902 |bibcode=2017MNRAS.471.3988C |doi=10.1093/mnras/stx1823 |doi-access=free |s2cid=119376558}}</ref> გალაქტიკის ცენტრი აღინიშნება ინტენსიური რადიოწყაროთი, სახელწოდებით Sagittarius A* (გამოითქმის როგორც Sagittarius A-ვარსკვლავი). ცენტრის გარშემო მატერიის მოძრაობა მიუთითებს, რომ Sagittarius A* მალავს მასიურ, კომპაქტურ ობიექტს.<ref name="Jones2004" /> მასის ეს კონცენტრაცია საუკეთესოდ აიხსნება, როგორც სუპერმასიური შავი ხვრელი<ref name="apj692_2_1075" /><ref name="apj689_2_1044" /> (SMBH), რომლის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 4.1–4.5 მილიონჯერ მეტია.<ref name="apj689_2_1044" /> SMBH-ის აკრეციის სიჩქარე შეესაბამება არააქტიურ გალაქტიკურ ბირთვს, რომელიც წელიწადში 1×10−5 M☉-ით არის შეფასებული.<ref name="wang13" /> დაკვირვებები მიუთითებს, რომ არსებობს SMBH-ები, რომლებიც მდებარეობს ნორმალური გალაქტიკების უმეტესობის ცენტრთან ახლოს.<ref name="blandford1999" /><ref name="frolov_zelnikov2011" /> ირმის ნახტომის ზოლის ბუნება აქტიურად განიხილება, მისი ნახევარსიგრძისა და ორიენტაციის შეფასებით, რომელიც 1-დან 5 კპს-მდე (3,000–16,000 ლი) და დედამიწიდან გალაქტიკის ცენტრისკენ ხედვის ხაზთან მიმართებაში 10–50 გრადუსს მოიცავს.<ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /><ref name="Cabrera-Lavers08" /> ზოგიერთი ავტორი მიიჩნევს, რომ ირმის ნახტომს ორი განსხვავებული ზოლი აქვს, ერთი მეორეში ჩაფლული.<ref name="nishiyama06" /> თუმცა, RR Lyrae ტიპის ვარსკვლავები არ აკვირდებიან თვალსაჩინო გალაქტიკურ ზოლს.<ref name="majaess10" /><ref name="alcock98" /><ref name="kunder08" /> ზოლი შესაძლოა გარშემორტყმული იყოს რგოლით, რომელსაც „5 კპს რგოლი“ ეწოდება და რომელიც შეიცავს ირმის ნახტომში არსებული მოლეკულური წყალბადის დიდ ნაწილს, ასევე ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობის უმეტეს ნაწილს. ანდრომედას გალაქტიკიდან დანახვისას, ეს იქნებოდა ირმის ნახტომის ყველაზე კაშკაშა მახასიათებელი.<ref name="fn14" /> ბირთვიდან რენტგენის გამოსხივება ემთხვევა ცენტრალური ზოლის გარშემო არსებულ მასიურ ვარსკვლავებს<ref name="wang13">{{Cite journal |last1=Wang |first1=Q.D. |last2=Nowak |first2=M.A. |last3=Markoff |first3=S.B. |last4=Baganoff |first4=F.K. |last5=Nayakshin |first5=S. |last6=Yuan |first6=F. |last7=Cuadra |first7=J. |last8=Davis |first8=J. |last9=Dexter |first9=J. |last10=Fabian |first10=A.C. |last11=Grosso |first11=N. |last12=Haggard |first12=D. |last13=Houck |first13=J. |last14=Ji |first14=L. |last15=Li |first15=Z. |year=2013 |title=Dissecting X-ray-Emitting Gas Around the Center of Our Galaxy |journal=Science |volume=341 |issue=6149 |pages=981–983 |arxiv=1307.5845 |bibcode=2013Sci...341..981W |doi=10.1126/science.1240755 |pmid=23990554 |s2cid=206550019 |last16=Neilsen |first16=J. |last17=Porquet |first17=D. |last18=Ripple |first18=F. |last19=Shcherbakov |first19=R.V.}}</ref> და გალაქტიკურ ქედს.<ref name="nature318_267">{{Cite journal |last1=Bhat, C. L. |last2=Kifune, T. |last3=Wolfendale, A. W. |date=November 21, 1985 |title=A cosmic-ray explanation of the galactic ridge of cosmic X-rays |journal=Nature |volume=318 |issue=6043 |pages=267–269 |bibcode=1985Natur.318..267B |doi=10.1038/318267a0 |s2cid=4262045}}</ref> 2023 წლის ივნისში, ნაოკო კურაჰაში ნილსონის ხელმძღვანელობით ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გამოიყენეს ახალი კასკადური ნეიტრინო ტექნიკა,<ref>{{Cite journal |last=Wright |first=Katherine |date=2023 |title=Milky Way Viewed through Neutrinos |journal=Physics |publisher=Physics 16, 115 (June 29, 2023) |volume=16 |article-number=|bibcode=2023PhyOJ..16..115W |doi=10.1103/Physics.16.115 |quote=Kurahashi Neilson first came up with the idea to use cascade neutrinos to map the Milky Way in 2015. |doi-access=free}}</ref> რათა პირველად დაედგინათ ნეიტრინოების გამოყოფა ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყიდან, რითაც შეიქმნა ირმის ნახტომის პირველი ნეიტრინო ხედი.<ref name="NYT-20230629">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=June 29, 2023 |title=Neutrinos Build a Ghostly Map of the Milky Way – Astronomers for the first time detected neutrinos that originated within our local galaxy using a new technique. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |url-status=live |access-date=June 30, 2023 |archive-url=https://archive.today/20230629182106/https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |archive-date=June 29, 2023}}</ref><ref name="SCI-20230629">{{Cite journal |last=IceCube Collaboration |date=June 29, 2023 |title=Observation of high-energy neutrinos from the Galactic plane |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |url-status=live |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=380 |issue=6652 |pages=1338–1343 |arxiv=2307.04427 |doi=10.1126/science.adc9818 |pmid=37384687 |bibcode=2023Sci...380.1338I |hdl=2013/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/360407 |s2cid=259287623 |archive-url=https://archive.today/20230630042539/https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |archive-date=June 30, 2023 |access-date=June 30, 2023}}</ref> ====გამა სხივები და რენტგენის სხივები==== 1970 წლიდან, სხვადასხვა გამა-სხივების აღმოჩენის მისიებმა აღმოაჩინეს 511 კევ გამა-სხივები, რომლებიც გალაქტიკური ცენტრის ზოგადი მიმართულებიდან მოდის. ეს გამა-სხივები წარმოიქმნება პოზიტრონების (ანტიელექტრონების) ელექტრონებთან ანიჰილაციის შედეგად. 2008 წელს აღმოჩნდა, რომ გამა-სხივების წყაროების განაწილება დაბალი მასის რენტგენის ორმაგი სისტემების განაწილებას წააგავს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს რენტგენის ორმაგი სისტემები პოზიტრონებს (და ელექტრონებს) აგზავნიან ვარსკვლავთშორის სივრცეში, სადაც ისინი ანელებენ და ანიჰილაციას უკეთებენ.<ref>{{Cite journal |last=Georg Weidenspointner |display-authors=etal |date=January 10, 2008 |title=An asymmetric distribution of positrons in the Galactic disk revealed by γ-rays |journal=Nature |volume=451 |issue=7175 |pages=159–162 |bibcode=2008Natur.451..159W |doi=10.1038/nature06490 |pmid=18185581 |s2cid=4333175}}</ref><ref name="NASA-2008">{{Cite web |date=January 9, 2008 |title= Satellite Explains Giant Cloud of Antimatter |url=https://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215302/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |archive-date=May 6, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=NASA |first1=Bob |last1=Naeye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Antimatter Clouds and Fountains – NASA Press Release 97-83 |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190307/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |archive-date=July 9, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=HEASARC |date=April 28, 1997 }}</ref> დაკვირვებები განხორციელდა როგორც NASA-ს, ასევე ESA-ს თანამგზავრების მიერ. 1970 წელს, გამა-სხივების დეტექტორებმა აღმოაჩინეს, რომ გამოსხივების რეგიონი დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის დიამეტრის იყო, მზის სიკაშკაშით დაახლოებით 10,000-ჯერ მეტი სიკაშკაშით.<ref name="NASA-2008" /> 2010 წელს, ფერმის გამა-სხივური კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემების გამოყენებით, ირმის ნახტომის ბირთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით აღმოაჩინეს მაღალი ენერგიის გამა-გამოსხივების ორი გიგანტური სფერული ბუშტი. თითოეული ბუშტის დიამეტრი დაახლოებით 25,000 სინათლის წელია (7.7 კპს) (ანუ გალაქტიკის სავარაუდო დიამეტრის დაახლოებით 1/4); ისინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ღამის ცაზე გრუსამდე და ქალწულამდეა გადაჭიმული.<ref name=overbye2010 /><ref name=sz2010 /> შემდგომში, პარკსის ტელესკოპით რადიოსიხშირეებზე დაკვირვებებმა გამოავლინა პოლარიზებული გამოსხივება, რომელიც ფერმის ბუშტებთანაა დაკავშირებული. ეს დაკვირვებები საუკეთესოდ შეიძლება იქნას განმარტებული, როგორც მაგნიტიზებული ნაკადი, რომელიც გამოწვეულია ვარსკვლავების ფორმირებით ირმის ნახტომის ცენტრალურ 640 ლიში (200 პროცენტი) ვარსკვლავებში.<ref>{{Cite journal |last1=Carretti |first1=E. |last2=Crocker |first2=R. M. |last3=Staveley-Smith |first3=L. |last4=Haverkorn |first4=M. |last5=Purcell |first5=C. |last6=Gaensler |first6=B. M. |last7=Bernardi |first7=G. |last8=Kesteven |first8=M. J. |last9=Poppi |first9=S. |year=2013 |title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way |journal=Nature |volume=493 |issue=7430 |pages=66–69 |arxiv=1301.0512 |bibcode=2013Natur.493...66C |doi=10.1038/nature11734 |pmid=23282363 |s2cid=4426371}}</ref> მოგვიანებით, 2015 წლის 5 იანვარს, NASA-მ განაცხადა, რომ მშვილდოსანი A*-დან დააფიქსირა რენტგენის აფეთქება, რომელიც ჩვეულებრივზე 400-ჯერ უფრო კაშკაშა იყო, რაც რეკორდული მაჩვენებელი იყო. უჩვეულო მოვლენა შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო შავ ხვრელში ჩავარდნილი ასტეროიდის დაშლით ან მშვილდოსანი A*-ში ჩამდინარე გაზში მაგნიტური ველის ხაზების ჩახლართვით.<ref name="NASA-20150105">{{Cite web |last1=Chou |first1=Felicia |last2=Anderson |first2=Janet |last3=Watzke |first3=Megan |date=January 5, 2015 |title=Release 15-001 – NASA's Chandra Detects Record-Breaking Outburst from Milky Way's Black Hole |url=http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106100532/http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |archive-date=January 6, 2015 |access-date=January 6, 2015 |website=[[NASA]]}}</ref> ===სპირალური მკლავები=== გალაქტიკური ზოლის გრავიტაციული გავლენის გარეთ, ირმის ნახტომის დისკოში ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და ვარსკვლავების სტრუქტურა ორგანიზებულია ოთხ სპირალურ მკლავად.<ref name="churchwell09" /> სპირალური მკლავები, როგორც წესი, შეიცავს ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის უფრო მაღალ სიმკვრივეს, ვიდრე გალაქტიკური საშუალო, ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის უფრო დიდ კონცენტრაციას, რასაც აკვირდებიან H II რეგიონები<ref name="TaylorCordes" /><ref name="russeil03" /> და მოლეკულური ღრუბლები.<ref>{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Hartmann |first2=D. |last3=Thaddeus |first3=P. |year=2001 |title=The Milky Way in molecular clouds: A new complete CO survey |journal=The Astrophysical Journal |volume=547 |issue=2 |pages=792–813 |arxiv=astro-ph/0009217 |bibcode=2001ApJ...547..792D |doi=10.1086/318388 |s2cid=118888462}}</ref> ირმის ნახტომის სპირალური სტრუქტურა გაურკვეველია და ამჟამად არ არსებობს კონსენსუსი მისი მკლავების ბუნებაზე.<ref name=two_arms /> იდეალური ლოგარითმული სპირალური ნიმუშები მხოლოდ უხეშად აღწერს მზის მახლობლად არსებულ მახასიათებლებს,<ref name="russeil03" /><ref name="majaess09b" /> რადგან გალაქტიკებს ხშირად აქვთ მკლავები, რომლებიც იტოტებიან, ერწყმიან, მოულოდნელად იხვევიან და ხასიათდებიან გარკვეული ხარისხის არარეგულარობით.<ref name="majaess10" /><ref name="majaess09b" /><ref name="lepine10" /> მზის შესაძლო სცენარი ტოტოვან / ლოკალურ მკლავში<ref name="russeil03" /> ხაზს უსვამს ამ საკითხს და მიუთითებს, რომ ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოდ, უნიკალური არ არის და არსებობს ირმის ნახტომის სხვა ადგილებშიც.<ref name="majaess09b" /> მკლავების დახრილობის კუთხის შეფასებები დაახლოებით 7°-დან 25°-მდე მერყეობს.<ref name="science312_1773" /><ref name="Drimmel2000" /> ვარაუდობენ, რომ არსებობს ოთხი სპირალური მკლავი, რომლებიც იწყება ირმის ნახტომის გალაქტიკის ცენტრის მახლობლად.<ref>{{Cite journal |last1=Sanna |first1=A. |last2=Reid |first2=M. J. |last3=Dame |first3=T. M. |last4=Menten |first4=K. M. |last5=Brunthaler |first5=A. |year=2017 |title=Mapping spiral structure on the far side of the Milky Way |journal=Science |volume=358 |pages=227–230 |arxiv=1710.06489 |bibcode=2017Sci...358..227S |doi=10.1126/science.aan5452 |pmid=29026043 |s2cid=206660521 |number=6360}}</ref> მათ შემდეგი სახელები აქვთ, ხოლო გამოსახულებაზე მკლავების პოზიციებია ნაჩვენები: [[ფაილი:Milky Way Spiral Arm Georgian.svg|thumb|right|260px|გალაქტიკის მკლავები]] {|class="wikitable" |- !ფერი !მკლავი |- |style="background-color: #00BFBF"| |[[პერსევსის მკლავი]] (Perseus Arm) |- |style="background-color: #0000FF"| |[[გედის მკლავი]] (Norma-Cygnus Arm) |- |style="background-color: #008000"| |[[ცენტავრის მკლავი]] (Scutum-Crux Arm) |- |style="background-color: #FF0000"| |[[მშვილდოსანის მკლავი]] (Sagittarius Arm) |- |colspan="2" style="text-align:center;"|''არსებობს ორი მცირე მკლავი, მათ შორის:'' |- |style="background-color: #996600"| |[[ორიონის მკლავი]] (Orion Arm; სადაც ჩვენი [[მზის სისტემა]] მდებარეობს) |} ორ სპირალურ მკლავს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავს და კილიტა-მშვილდოსნის მკლავს, მზის ორბიტაზე, ირმის ნახტომის ცენტრის მახლობლად, ტანგენსური წერტილები აქვს. თუ ეს მკლავები გალაქტიკურ დისკოში ვარსკვლავების საშუალო სიმკვრივესთან შედარებით ვარსკვლავების სიმკვრივეს ჭარბად შეიცავს, მისი აღმოჩენა შესაძლებელი იქნება ტანგენსურ წერტილთან ახლოს ვარსკვლავების დათვლით. ახლო ინფრაწითელი სინათლის ორმა კვლევამ, რომელიც ძირითადად წითელი გიგანტების მიმართ მგრძნობიარეა და მტვრის გადაშენებაზე გავლენას არ ახდენს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავში პროგნოზირებული ჭარბი რაოდენობა აღმოაჩინა, მაგრამ არა კილიტა-მშვილდოსნის მკლავში: სკუტუმ-კენტავრის მკლავი დაახლოებით 30%-ით მეტ წითელ გიგანტს შეიცავს, ვიდრე სპირალური მკლავის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა მოსალოდნელი.<ref name="Drimmel2000" /><ref name="Benjamin2005" /> ეს დაკვირვება იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომს მხოლოდ ორი მთავარი ვარსკვლავური მკლავი აქვს: პერსევსის მკლავი და სკუტუმ-კენტავრის მკლავი. დანარჩენი მკლავები ჭარბ გაზს შეიცავს, მაგრამ არა ჭარბ ძველ ვარსკვლავებს.<ref name=two_arms /> 2013 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა ვარსკვლავებისა და ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონების განაწილება ემთხვევა ირმის ნახტომის ოთხმხრივ სპირალურ აღწერას.<ref>{{Cite press release |title=Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms |date=December 17, 2013 |publisher=University of Leeds |url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218150156/http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |archive-date=December 18, 2013 |place=Leeds, UK}}</ref><ref>{{Cite news |last=Westerholm |first=Russell |date=December 18, 2013 |title=Milky Way Galaxy has four arms, reaffirming old data and contradicting recent research |work=University Herald |url=http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |url-status=live |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219010711/http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |archive-date=December 19, 2013}}</ref><ref name="urquart2013">{{Cite journal |last1=Urquhart |first1=J. S. |last2=Figura |first2=C. C. |last3=Moore |first3=T. J. T. |last4=Hoare |first4=M. G. |last5=Lumsde |first5=S. L. |last6=Mottram |first6=J. C. |last7=Thompson |first7=M. A. |last8=Oudmaijer |first8=R. D. |display-authors=4 |date=January 2014 |title=The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=437 |issue=2 |pages=1791–1807 |arxiv=1310.4758 |bibcode=2014MNRAS.437.1791U |doi=10.1093/mnras/stt2006 |doi-access=free |s2cid=14266458}}</ref> ამრიგად, ირმის ნახტომს, როგორც ჩანს, აქვს ორი სპირალური მკლავი, როგორც ძველი ვარსკვლავები და ოთხი სპირალური მკლავი, როგორც აირისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ამ აშკარა შეუსაბამობის ახსნა გაურკვეველია.<ref name="urquart2013" /> 3 კპს-ის თითქმის მკლავი (ასევე ცნობილია, როგორც გაფართოების 3 კპს მკლავი ან უბრალოდ 3 კპს მკლავი) აღმოაჩინეს 1950-იან წლებში ასტრონომ ვან ვორდენმა და მისმა თანამშრომლებმა HI-ის (ატომური წყალბადის) 21 სანტიმეტრიანი რადიოგაზომვების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=H. |last2=Rougoor |first2=G. W. |last3=Oort |first3=J. H. |display-authors=1 |date=1957 |title=Expansion d'une structure spirale dans le noyau du Système Galactique, et position de la radiosource Sagittarius&nbsp;A |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |language=fr |volume=244 |pages=1691–1695 |bibcode=1957CRAS..244.1691V}}</ref><ref name="Dame">{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Thaddeus |first2=P. |year=2008 |title=A New Spiral Arm of the Galaxy: The Far 3-Kpc Arm |journal=The Astrophysical Journal |volume=683 |issue=2 |pages=L143–L146 |arxiv=0807.1752 |bibcode=2008ApJ...683L.143D |doi=10.1086/591669 |s2cid=7450090}}</ref> აღმოჩნდა, რომ ის ცენტრალური ამოზნექილიდან 50 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით ფართოვდება. ის მდებარეობს მეოთხე გალაქტიკურ კვადრანტში, მზიდან დაახლოებით 5.2 კპს-ის და გალაქტიკური ცენტრიდან 3.3 კპს-ის დაშორებით. შორეული 3 კპს მკლავი 2008 წელს ასტრონომმა ტომ დეიმმა (ასტროფიზიკის ცენტრი | ჰარვარდი და სმითსონიანი) აღმოაჩინა. ის მდებარეობს პირველ გალაქტიკურ კვადრანტში, გალაქტიკური ცენტრიდან 3 კპს (დაახლოებით 10,000 ლი) მანძილზე.<ref name="Dame" /><ref>{{Cite news |date=June 3, 2008 |title=Milky Way's Inner Beauty Revealed |publisher=Center for Astrophysics {{!}} Harvard & Smithsonian |url=http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |url-status=live |access-date=July 7, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705045749/http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |archive-date=July 5, 2013}}</ref> 2011 წელს გამოქვეყნებული სიმულაციით ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომმა შესაძლოა სპირალური მკლავის სტრუქტურა მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკასთან განმეორებითი შეჯახების შედეგად მიიღო.<ref>{{Cite web |last=Matson |first=John |date=September 14, 2011 |title=Star-Crossed: Milky Way's Spiral Shape May Result from a Smaller Galaxy's Impact |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000625/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |archive-date=December 3, 2013 |access-date=July 7, 2015 |website=Scientific American}}</ref> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიცავს ორ განსხვავებულ სპირალურ ნიმუშს: შიდა ნიმუშს, რომელიც სწრაფად ბრუნავს მშვილდოსნის მკლავით და გარე ნიმუშს, რომელიც ქმნიან კარინასა და პერსევსის მკლავებით, რომელთა ბრუნვის სიჩქარე უფრო დაბალია და მკლავები მჭიდროდ არის შეხვეული. ამ სცენარში, რომელიც სხვადასხვა სპირალური მკლავების დინამიკის რიცხვითი სიმულაციებით არის მინიშნებული, გარე ნიმუშს გარე ფსევდორგოლის ფორმირება მოუწევს,<ref name=pseudoring2 /> და ორი ნიმუშს ერთმანეთთან დაკავშირებული ექნება გედის მკლავი.<ref name=pseudoring /> მთავარი სპირალური მკლავების გარეთ მდებარეობს ერთფეროვანი რგოლი (ანუ გარე რგოლი), გაზისა და ვარსკვლავების რგოლი, რომელიც მილიარდობით წლის წინ სხვა გალაქტიკებიდან მოწყვეტილია. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოების რამდენიმე წევრმა ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია და დაადასტურა, რომ ერთფეროვანი რგოლის სტრუქტურა სხვა არაფერია, თუ არა ირმის ნახტომის გაბერილი და დეფორმირებული სქელი დისკის მიერ წარმოქმნილი ჭარბი სიმკვრივე.<ref>{{Cite arXiv |eprint=1207.2749 |class=astro-ph.GA |first1=M. |last1=Lopez-Corredoira |first2=A. |last2=Moitinho |title=Comments on the "Monoceros" affair |date=July 2012 |last3=Zaggia |first3=S. |last4=Momany |first4=Y. |last5=Carraro |first5=G. |last6=Hammersley |first6=P. L. |last7=Cabrera-Lavers |first7=A. |last8=Vazquez |first8=R. A. |display-authors=1}}</ref> ირმის ნახტომის დისკოს სტრუქტურა „S“-ის მრუდის გასწვრივ არის დეფორმირებული.<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |author-link=Deborah Byrd |date=February 5, 2019 |title=The Milky Way is warped |url=https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206010840/https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |archive-date=February 6, 2019 |access-date=February 6, 2019 |website=[[EarthSky]]}}</ref> === ჰალო === გალაქტიკური დისკი გარშემორტყმულია ძველი ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფეროიდული ჰალოთი, რომელთა 90% გალაქტიკური ცენტრიდან 100 000 სინათლის წლის (30 კპს) რადიუსში მდებარეობს.<ref name=harris2003 /> თუმცა, რამდენიმე გლობალური გროვები უფრო შორსაც აღმოაჩინეს, როგორიცაა PAL 4 და AM 1 გალაქტიკური ცენტრიდან 200 000 სინათლის წელზე მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის გროვების დაახლოებით 40% რეტროგრადულ ორბიტაზეა, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ.<ref name=aaa313_119 /> გლობალურ გროვებს შეუძლიათ ირმის ნახტომის გარშემო როზეტისებრი ორბიტების გაყოლა, ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის ელიფსური ორბიტისგან განსხვავებით.<ref name=apj522 /> მიუხედავად იმისა, რომ დისკი შეიცავს მტვერს, რომელიც ხედვას ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე აფერხებს, ჰალოს კომპონენტი ამას არ აკეთებს. აქტიური ვარსკვლავთწარმოქმნა ხდება დისკოში (განსაკუთრებით სპირალურ მკლავებში, რომლებიც მაღალი სიმკვრივის არეალებს წარმოადგენენ), მაგრამ არ ხდება ჰალოში, რადგან ვარსკვლავებად კოლაფსირებისთვის ცოტა ცივი გაზია.<ref name="sparke_gallagher" /> ღია გროვებიც ძირითადად დისკზეა განლაგებული.<ref name="aj108">{{Cite journal |last1=Janes, K.A. |last2=Phelps, R.L. |date=1980 |title=The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk |journal=The Astronomical Journal |volume=108 |pages=1773–1785 |bibcode=1994AJ....108.1773J |doi=10.1086/117192 |doi-access=free}}</ref> 21-ე საუკუნის დასაწყისში აღმოჩენებმა ირმის ნახტომის სტრუქტურის შესახებ ჩვენს გაგებას ახალი განზომილებები შესძინა. ანდრომედას გალაქტიკის (M31) დისკის (M31) გაცილებით უფრო შორს გავრცელების აღმოჩენით, ვიდრე ადრე ეგონათ,<ref name="fn5" /> აშკარა ხდება ირმის ნახტომის დისკის უფრო შორს გაფართოების შესაძლებლობა და ამას ადასტურებს გედის მკლავის გარე მკლავის გაფართოების<ref name="mcclure-griffiths" /><ref name="fn6" /> და სკუტუმ-კენტავრის მკლავის მსგავსი გაფართოების აღმოჩენის მტკიცებულებები.<ref>{{Cite journal |last1=T.M. Dame |last2=P. Thaddeus |date=2011 |title=A Molecular Spiral Arm in the Far Outer Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=734 |issue=1 |page=L24 |arxiv=1105.2523 |bibcode=2011ApJ...734L..24D |doi=10.1088/2041-8205/734/1/l24 |s2cid=118301649}}</ref> მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკის აღმოჩენით მოხდა გალაქტიკური ნარჩენების ლენტის აღმოჩენა, რადგან ჯუჯა გალაქტიკის პოლარული ორბიტა და მისი ურთიერთქმედება ირმის ნახტომთან მას ანადგურებს. 2004 წელს, ირმის ნახტომის გარშემო სიბრტყის ორბიტაზე მოძრავი გალაქტიკური ნარჩენების რგოლის აღმოჩენის შემდეგ, თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ნარჩენები დიდი ძაღლის ჯუჯა გალაქტიკის სახელით ცნობილი სისტემის ნაშთი იყო.<ref>{{Cite journal |last1=Martin |first1=N. F. |last2=Ibata |first2=R. A. |last3=Bellazzini |first3=M. |last4=Irwin |first4=M. J. |last5=Lewis |first5=G. F. |last6=Dehnen |first6=W. |date=2004 |title=A dwarf galaxy remnant in Canis Major: the fossil of an in-plane accretion on to the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=348 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07331.x|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0311010 |bibcode=2004MNRAS.348...12M }}</ref> სხვა მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ეს გალაქტიკური დეფორმაციის შედეგი იყო,<ref>{{Cite journal |last1=Momany |first1=Y. |last2=Zaggia |first2=S. R. |last3=Bonifacio |first3=P. |last4=Piotto |first4=G. |last5=Angeli |first5=F. De |last6=Bedin |first6=L. R. |last7=Carraro |first7=G. |date=July 1, 2004 |title=Probing the Canis Major stellar over-density as due to the Galactic warp |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/26/aagd202/aagd202.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=421 |issue=2 |pages=L29–L32 |doi=10.1051/0004-6361:20040183 |arxiv=astro-ph/0405526 |bibcode=2004A&A...421L..29M |issn=0004-6361|hdl=11577/2467288 |hdl-access=free }}</ref> ეს მოსაზრება 2021 წლის მონაცემებითაც დადასტურდა.<ref>{{Cite journal |last1=Carballo-Bello |first1=Julio A |last2=Martínez-Delgado |first2=David |last3=Corral-Santana |first3=Jesús M |last4=Alfaro |first4=Emilio J |last5=Navarrete |first5=Camila |last6=Vivas |first6=A Katherina |last7=Catelan |first7=Márcio |date=December 31, 2020 |title=A revised view of the Canis Major stellar overdensity with DECam and Gaia: new evidence of a stellar warp of blue stars |url=https://academic.oup.com/mnras/article/501/2/1690/5923573 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=501 |issue=2 |pages=1690–1700 |doi=10.1093/mnras/staa2655 |issn=0035-8711 |doi-access=free|arxiv=2009.01855 }}</ref> ჩრდილოეთის ცის Sloan Digital Sky Survey აჩვენებს უზარმაზარ, დიფუზურ სტრუქტურას (გაშლილი სავსე მთვარის ზომაზე დაახლოებით 5000-ჯერ დიდი ფართობით), რომელიც, როგორც ჩანს, არ შეესაბამება ამჟამინდელ მოდელებს. ვარსკვლავების კრებული თითქმის პერპენდიკულარულად ამოდის ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სიბრტყის მიმართ. სავარაუდო ინტერპრეტაციაა, რომ ჯუჯა გალაქტიკა ერწყმის ირმის ნახტომს. ამ გალაქტიკას სავარაუდოდ ქალწულის ვარსკვლავური ნაკადი ეწოდება და მდებარეობს ქალწულის მიმართულებით, დაახლოებით 30 000 სინათლის წლის (9 კპს) დაშორებით.<ref name=apj673_2_864 /> ====აირისებრი ჰალო==== ვარსკვლავური ჰალოს გარდა, ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორიამ, XMM-ნიუტონმა და სუზაკუმ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომ არსებობს ასევე აირისებრი ჰალო, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხელ აირს. ეს ჰალო ასობით ათასი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, გაცილებით შორს, ვიდრე ვარსკვლავური ჰალო და ახლოსაა დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მანძილთან. ამ ცხელი ჰალოს მასა თითქმის უდრის თავად ირმის ნახტომის მასას.<ref name="chandra_hotgas">{{Cite web |last=Boen |first=Brooke |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Brooke Boen}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gupta |first1=A. |last2=Mathur |first2=S. |last3=Krongold |first3=Y. |last4=Nicastro |first4=F. |last5=Galeazzi |first5=M. |year=2012 |title=A Huge Reservoir of Ionized Gas Around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass? |journal=The Astrophysical Journal |volume=756 |issue=1 |page=L8 |arxiv=1205.5037 |bibcode=2012ApJ...756L...8G |doi=10.1088/2041-8205/756/1/L8 |s2cid=118567708}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 24, 2012 |title=Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas |url=http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029155611/http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |archive-date=October 29, 2012 |website=Smithsonian Astrophysical Observatory}}</ref> ამ ჰალოს გაზის ტემპერატურა 1-დან 2,5 მილიონ კ-მდე (1,8 და 4,5 მილიონი °F) მერყეობს.<ref>{{Cite web |last=Communications |first=Discovery |title=Our Galaxy Swims Inside a Giant Pool of Hot Gas |work=Discovery News |url=http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029004855/http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |archive-date=October 29, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Discovery Communications}}</ref> შორეული გალაქტიკების დაკვირვებები მიუთითებს, რომ სამყაროს დაახლოებით ერთი მეექვსედ ნაკლები ბარიონული (ჩვეულებრივი) მატერია ჰქონდა, ვიდრე ბნელი მატერია, როდესაც ის სულ რაღაც რამდენიმე მილიარდი წლის იყო. თუმცა, ამ ბარიონების მხოლოდ დაახლოებით ნახევარია გათვალისწინებული თანამედროვე სამყაროში, ახლომდებარე გალაქტიკების, როგორიცაა ირმის ნახტომი, დაკვირვებების საფუძველზე.<ref name="Harrington_feature" /> თუ დადასტურდება დასკვნა, რომ ჰალოს მასა შედარებადია ირმის ნახტომის მასასთან, ეს შეიძლება იყოს ირმის ნახტომის გარშემო დაკარგული ბარიონების ვინაობა.<ref name="Harrington_feature">{{Cite news |last1=J.D. Harrington |last2=Janet Anderson |last3=Peter Edmonds |date=September 24, 2012 |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |work=NASA |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012}}</ref> ==ფორმირება== ===ისტორია=== ირმის ნახტომი დაიწყო, როგორც ერთი ან რამდენიმე მცირე ჭარბი სიმკვრივე სამყაროში მასის განაწილებაში, დიდი აფეთქების შემდეგ მალევე, 13.61 მილიარდი წლის წინ.<ref name="PHYS-20170727">{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=Milky Way's origins are not what they seem |url=https://phys.org/news/2017-07-milky.html |date=July 27, 2017 |work=[[Phys.org]] |access-date=July 27, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170727094803/https://phys.org/news/2017-07-milky.html |archive-date=July 27, 2017}}</ref><ref name="borah">{{Cite journal |last1=Borah |first1=Debasish |last2=Dutta |first2=Manoranjan |last3=Mahapatra |first3=Satyabrata |last4=Sahu |first4=Narendra |year=2022 |title=Boosted self-interacting dark matter and XENON1T excess |journal=Nuclear Physics B |volume=979 |article-number=|arxiv=2107.13176 |bibcode=2022NuPhB.97915787B |doi=10.1016/j.nuclphysb.2022.115787 |s2cid=236469147}}</ref><ref name="legassick">{{Cite arXiv |eprint=1509.02832 |class=astro-ph.GA |first=Daniel |last=Legassick |title=The Age Distribution of Potential Intelligent Life in the Milky Way |year=2015}}</ref> ამ ჭარბი სიმკვრივიდან ზოგიერთი წარმოადგენდა გლობულური გროვების საფუძველს, რომლებშიც წარმოიქმნა უძველესი დარჩენილი ვარსკვლავები იმ ტერიტორიაზე, რასაც ახლა ირმის ნახტომი ეწოდება. ირმის ნახტომში მატერიის თითქმის ნახევარი შესაძლოა სხვა შორეული გალაქტიკებიდან მომდინარეობდეს.<ref name="PHYS-20170727" /> ეს ვარსკვლავები და გროვები ახლა ირმის ნახტომის ვარსკვლავურ ჰალოს ქმნიან. პირველი ვარსკვლავების დაბადებიდან რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, ირმის ნახტომის მასა საკმარისად დიდი იყო, რომ ის შედარებით სწრაფად ბრუნავდა. კუთხური იმპულსის შენარჩუნების გამო, ამან გამოიწვია აირისებრი ვარსკვლავთშორისი გარემოს კოლაფსი დაახლოებით სფეროიდული ფორმიდან დისკად. ამიტომ, ვარსკვლავების შემდგომი თაობები წარმოიქმნა ამ სპირალურ დისკში. დისკში შეინიშნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების უმეტესობა, მათ შორის მზე.<ref name=ut20090527 /><ref name="Buser" /> პირველი ვარსკვლავების ჩამოყალიბების დაწყების შემდეგ, ირმის ნახტომი გაიზარდა როგორც გალაქტიკური შერწყმების გზით (განსაკუთრებით ირმის ნახტომის ზრდის ადრეულ ეტაპზე), ასევე გაზის აკრეციის გზით პირდაპირ გალაქტიკური ჰალოდან.<ref name="Buser" /> ამჟამად ირმის ნახტომი აგროვებს მასალას რამდენიმე პატარა გალაქტიკიდან, მათ შორის მისი ორი უდიდესი თანამგზავრი გალაქტიკიდან, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლებიდან, მაგელანის ნაკადის მეშვეობით. გაზის პირდაპირი აკრეცია შეინიშნება მაღალი სიჩქარის ღრუბლებში, როგორიცაა სმიტის ღრუბელი.<ref name=araa35_217 /><ref name=apj679_L21 /> კოსმოლოგიური სიმულაციები მიუთითებს, რომ 11 მილიარდი წლის წინ ის შეერწყა განსაკუთრებით დიდ გალაქტიკას, რომელსაც კრაკენი ეწოდება.<ref>{{Cite journal |last1=Kruijssen |first1=J M Diederik |last2=Pfeffer |first2=Joel L |last3=Chevance |first3=Mélanie |last4=Bonaca |first4=Ana |last5=Trujillo-Gomez |first5=Sebastian |last6=Bastian |first6=Nate |last7=Reina-Campos |first7=Marta |last8=Crain |first8=Robert A |last9=Hughes |first9=Meghan E |date=October 2020 |title=Kraken reveals itself – the merger history of the Milky Way reconstructed with the E-MOSAICS simulations |url=https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |url-status=live |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=498 |issue=2 |pages=2472–2491 |arxiv=2003.01119 |doi=10.1093/mnras/staa2452 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116101953/https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |archive-date=November 16, 2020 |access-date=November 15, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Monica |date=November 13, 2020 |title=Star Clusters reveal the "Kraken" in the Milky Way's Past |url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115190620/https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |archive-date=November 15, 2020 |access-date=November 15, 2020 |website=Sky and Telescope}}</ref> ირმის ნახტომის ისეთი თვისებები, როგორიცაა ვარსკვლავური მასა, კუთხური იმპულსი და მეტალურობა მის უკიდურეს რეგიონებში, მიუთითებს, რომ ბოლო 10 მილიარდი წლის განმავლობაში მას არ განუცდია შერწყმა დიდ გალაქტიკებთან. ბოლო დროს დიდი შერწყმების ეს არარსებობა უჩვეულოა მსგავსი ტიპის სპირალურ გალაქტიკებს შორის. მის მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, როგორც ჩანს, უფრო ტიპური ისტორია აქვს, რომელიც შედარებით დიდ გალაქტიკებთან შედარებით ბოლოდროინდელი შერწყმებით არის ჩამოყალიბებული.<ref>{{Cite journal |last1=Yin, J. |last2=Hou |first2=J.L |last3=Prantzos |first3=N. |last4=Boissier |first4=S. |last5=Chang |first5=R. X. |last6=Shen |first6=S. Y. |last7=Zhang |first7=B. |display-authors=4 |date=2009 |title=Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=505 |issue=2 |pages=497–508 |arxiv=0906.4821 |bibcode=2009A&A...505..497Y |doi=10.1051/0004-6361/200912316 |s2cid=14344453}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hammer, F. |last2=Puech |first2=M. |last3=Chemin |first3=L. |last4=Flores |first4=H. |last5=Lehnert |first5=M. D. |display-authors=4 |date=2007 |title=The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies |journal=The Astrophysical Journal |volume=662 |issue=1 |pages=322–334 |arxiv=astro-ph/0702585 |bibcode=2007ApJ...662..322H |doi=10.1086/516727 |s2cid=18002823}}</ref> ბოლოდროინდელი კვლევების თანახმად, ირმის ნახტომი, ისევე როგორც ანდრომედას გალაქტიკა, გალაქტიკის ფერ-სიდიდის დიაგრამაზე „მწვანე ველში“ მდებარეობს, რეგიონში, რომელიც დასახლებულია გალაქტიკებით, რომლებიც გარდამავალ პერიოდში არიან „ლურჯი ღრუბლიდან“ (გალაქტიკები, რომლებიც აქტიურად ქმნიან ახალ ვარსკვლავებს) „წითელ თანმიმდევრობამდე“ (გალაქტიკები, რომლებიც არ ქმნიან ვარსკვლავებს). მწვანე ველის გალაქტიკებში ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობა შენელდება, რადგან მათ ვარსკვლავთშორის გარემოში ვარსკვლავთწარმოქმნის გაზი ამოეწურათ. მსგავსი თვისებების მქონე სიმულირებულ გალაქტიკებში, ვარსკვლავთწარმოქმნა, როგორც წესი, დაახლოებით ხუთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჩაქრება, რაც ითვალისწინებს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპის მოსალოდნელ, მოკლევადიან ზრდას ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას შორის შეჯახების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Mutch, S.J. |last2=Croton |first2=D.J. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2011 |title=The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=736 |issue=2 |page=84 |arxiv=1105.2564 |bibcode=2011ApJ...736...84M |doi=10.1088/0004-637X/736/2/84 |s2cid=119280671}}</ref> ირმის ნახტომის მსგავსი სხვა გალაქტიკების გაზომვები მიუთითებს, რომ ის ერთ-ერთი ყველაზე წითელი და კაშკაშა სპირალური გალაქტიკაა, რომელიც ჯერ კიდევ ახალ ვარსკვლავებს ქმნის და ის ოდნავ უფრო ლურჯია, ვიდრე ყველაზე ლურჯი წითელი თანმიმდევრობის გალაქტიკები.<ref>{{Cite journal |last1=Licquia, T. |last2=Newman |first2=J.A. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2012 |title=What Is The Color Of The Milky Way? |journal=American Astronomical Society |volume=219 |pages=252.08 |bibcode=2012AAS...21925208L}}</ref> ===ასაკი და კოსმოლოგიური ისტორია=== გლობულური გროვები ირმის ნახტომის უძველეს ობიექტებს შორისაა, რაც ირმის ნახტომის ასაკის უფრო დაბალ ზღვარს აწესებს. ირმის ნახტომში ცალკეული ვარსკვლავების ასაკის შეფასება შესაძლებელია ისეთი ხანგრძლივი რადიოაქტიური ელემენტების, როგორიცაა თორიუმ-232 და ურანი-238, სიმრავლის გაზომვით, შემდეგ კი შედეგების მათი თავდაპირველი სიმრავლის შეფასებასთან შედარებით, ტექნიკით, რომელსაც ნუკლეოკოსმოქრონოლოგია ეწოდება. ეს მაჩვენებლები CS 31082-001-ისთვის დაახლოებით 12.5 ± 3 მილიარდი წელია<ref>{{Cite journal |last=Cayrel |display-authors=etal |date=2001 |title=Measurement of stellar age from uranium decay |journal=Nature |volume=409 |issue=6821 |pages=691–692 |arxiv=astro-ph/0104357 |bibcode=2001Natur.409..691C |doi=10.1038/35055507 |pmid=11217852 |s2cid=17251766}}</ref> და BD +17° 3248-ისთვის 13.8 ± 4 მილიარდი წელი.<ref>{{Cite journal |last1=Cowan |first1=J. J. |last2=Sneden |first2=C. |last3=Burles |first3=S. |last4=Ivans |first4=I. I. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Truran |first6=J. W. |last7=Lawler |first7=J. E. |last8=Primas |first8=F. |author8-link=Francesca Primas|last9=Fuller |first9=G. M. |last10=Pfeiffer |first10=B. |last11=Kratz |first11=K. L. |display-authors=9 |year=2002 |title=The Chemical Composition and Age of the Metal-poor Halo Star BD +17o3248 |journal=The Astrophysical Journal |volume=572 |issue=2 |pages=861–879 |arxiv=astro-ph/0202429 |bibcode=2002ApJ...572..861C |doi=10.1086/340347 |s2cid=119503888}}</ref> თეთრი ჯუჯას ფორმირების შემდეგ, ის იწყებს რადიაციულად გაგრილებას და მისი ზედაპირის ტემპერატურა თანდათან ეცემა. ამ თეთრი ჯუჯებიდან ყველაზე ცივი ტემპერატურის გაზომვით და მათი მოსალოდნელ საწყის ტემპერატურასთან შედარებით, შესაძლებელია ასაკის შეფასება. ამ ტექნიკით, გლობულური გროვების M4 ასაკი შეფასდა 12.7 ± 0.7 მილიარდი წლით. ამ გროვებიდან ყველაზე ძველის ასაკის შეფასებით, საუკეთესოდ შესაფერისი ასაკი 12.6 მილიარდი წელია, ხოლო 95%-იანი სანდოობის ზედა ზღვარი - 16 მილიარდი წელი.<ref name=science299_5603_65 /> 2018 წლის ნოემბერში ასტრონომებმა სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი ვარსკვლავის აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს. დაახლოებით 13.5 მილიარდი წლის ასაკის 2MASS J18082002-5104378 B არის პაწაწინა ულტრალითონებით ღარიბი (UMP) ვარსკვლავი, რომელიც თითქმის მთლიანად დიდი აფეთქების შედეგად გამოყოფილი მასალებისგან შედგება და შესაძლოა, ერთ-ერთი პირველი ვარსკვლავი იყოს. ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ამ ვარსკვლავის აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკა შესაძლოა, სულ მცირე, 3 მილიარდი წლით უფროსი იყოს, ვიდრე აქამდე ეგონათ.<ref name="EA-20181105">{{Cite news |last=Johns Hopkins University |author-link=Johns Hopkins University |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang |work=[[EurekAlert!]] |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106132235/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="JHU-20181105">{{Cite news |last=Rosen |first=Jill |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang – The newly discovered star's composition indicates that, in a cosmic family tree, it could be as little as one generation removed from the Big Bang |publisher=[[Johns Hopkins University]] |url=https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106021959/https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="ApJ-20181105">{{Cite journal |last1=Schlaufman |first1=Kevin C. |last2=Thompson |first2=Ian B. |last3=Casey |first3=Andrew R. |date=November 5, 2018 |title=An Ultra Metal-poor Star Near the Hydrogen-burning Limit |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=867 |page=98 |arxiv=1811.00549 |bibcode=2018ApJ...867...98S |doi=10.3847/1538-4357/aadd97 |s2cid=54511945 |doi-access=free |number=2}}</ref> ირმის ნახტომის ჰალოში რამდენიმე ცალკეული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, რომელთა გაზომილი ასაკი სამყაროს 13.80 მილიარდ წლიან ასაკთან ძალიან ახლოსაა. 2007 წელს, გალაქტიკურ ჰალოში არსებული ვარსკვლავის, HE 1523-0901-ის, ასაკი დაახლოებით 13,2 მილიარდი წლის შეფასდა. როგორც იმ დროს ირმის ნახტომში ცნობილი უძველესი ობიექტი, ამ გაზომვამ ირმის ნახტომის ასაკს უფრო დაბალი ზღვარი დააწესა.<ref name="frebel" /> ეს შეფასება გაკეთდა ძალიან დიდი ტელესკოპის ულტრაიისფერი-ვიზუალური ეშელის სპექტროგრაფის გამოყენებით, რათა გაზომილიყო თორიუმის და R-პროცესით შექმნილი სხვა ელემენტების არსებობით გამოწვეული სპექტრული ხაზების ფარდობითი სიძლიერე. ხაზების სიძლიერე იძლევა სხვადასხვა ელემენტარული იზოტოპების სიჭარბეს, საიდანაც ვარსკვლავის ასაკის შეფასება შესაძლებელია ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით.<ref name="frebel" /> კიდევ ერთი ვარსკვლავი, HD 140283, შეფასებულია 13,7 ± 0,7 მილიარდი წლით, 12,2 ± 0,6 მილიარდი წლით,<ref name=creevey>{{cite journal |bibcode=2015A&A...575A..26C |title=Benchmark stars for Gaia Fundamental properties of the Population&nbsp;II star HD&nbsp;140283 from interferometric, spectroscopic, and photometric data |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=575 |pages=A26 |last1=Creevey|first1=O. L. |last2=Thévenin |first2=F. |last3=Berio |first3=P. |last4=Heiter |first4=U. |last5=von Braun |first5=K. |last6=Mourard |first6=D. |last7=Bigot |first7=L. |last8=Boyajian |first8=T.S. |last9=Kervella |first9=P. |last10=Morel |first10=P. |last11=Pichon |first11=B. |last12=Chiavassa |first12=A. |last13=Nardetto |first13=N. |last14=Perraut |first14=K. |last15=Meilland |first15=A. |last16=Mc Alister |first16=H. A. |last17=Ten Brummelaar |first17=T.A. |last18=Farrington |first18=C. |last19=Sturmann |first19=J. |last20=Sturmann |first20=L. |last21=Turner |first21=N. |year=2015 |arxiv=1410.4780 |doi=10.1051/0004-6361/201424310|s2cid=18003446 }}</ref> ან 12,0 ± 0,5 მილიარდი წლით.<ref name=Tang>{{cite journal|journal= [[Research Notes of the AAS]]|volume= 5|issue=5|id=117|year= 2021|title= Revised Best Estimates for the Age and Mass of the Methuselah Star HD 140283 Using MESA and Interferometry and Implications for 1D Convection|author1= Jiangling Tang|author2= Meredith Joyce|page= 117|doi=10.3847/2515-5172/ac01ca|bibcode=2021RNAAS...5..117T|arxiv=2105.11311|s2cid= 235166094|doi-access= free}}</ref> დედამიწის ატმოსფერული დამახინჯების გამოსასწორებლად ადაპტური ოპტიკის გამოყენებით ჩატარებული დაკვირვებების თანახმად, გალაქტიკის ამოზნექილობაში მყოფი ვარსკვლავები დაახლოებით 12,8 მილიარდი წლისაა.<ref>{{Cite web |last=Specktor |first=Brandon |date=March 23, 2019 |title=Astronomers Find Fossils of Early Universe Stuffed in Milky Way's Bulge |url=https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323223957/https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |archive-date=March 23, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Live Science}}</ref> გალაქტიკურ თხელ დისკოში ვარსკვლავების ასაკი ასევე შეფასდა ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით. თხელი დისკოში მყოფი ვარსკვლავების გაზომვები იძლევა შეფასებას, რომ თხელი დისკო 8,8 ± 1,7 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ეს გაზომვები ვარაუდობს, რომ გალაქტიკური ჰალოსა და თხელ დისკოს ფორმირებას შორის თითქმის 5 მილიარდი წლის შესვენება იყო.<ref name="del_Peloso" /> ათასობით ვარსკვლავის ქიმიური ხელმოწერების ბოლოდროინდელი ანალიზი მიუთითებს, რომ ვარსკვლავების ფორმირება შესაძლოა მნიშვნელოვნად შემცირდა დისკოს ფორმირების დროს, 10-დან 8 მილიარდი წლის წინ, როდესაც ვარსკვლავთშორისი გაზი ძალიან ცხელი იყო ახალი ვარსკვლავების წარმოსაქმნელად იმავე ტემპით, როგორც ადრე.<ref>Skibba, Ramon (2016), "Milky Way retired early from star making" (New Scientist, March 5, 2016), p.9</ref> ირმის ნახტომის გარშემო არსებული თანამგზავრი გალაქტიკები შემთხვევით არ არის განაწილებული, არამედ, როგორც ჩანს, უფრო დიდი სისტემის დაშლის შედეგად წარმოიქმნება, რაც წარმოქმნის რგოლის სტრუქტურას, რომლის დიამეტრი 500 000 სინათლის წელია, ხოლო სიგანე 50 000 სინათლის წელი.<ref>{{Cite journal |last=Lynden-Bell |first=D. |date=March 1, 1976 |title=Dwarf Galaxies and Globular Clusters in High Velocity Hydrogen Streams |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=174 |issue=3 |pages=695–710 |bibcode=1976MNRAS.174..695L |doi=10.1093/mnras/174.3.695 |issn=0035-8711 |doi-access=free}}</ref> გალაქტიკებს შორის ახლო შეჯახება, როგორც ეს ანდრომედას გალაქტიკის შემთხვევაში 4 მილიარდ წელიწადშია მოსალოდნელი, შეიძლება გაზის უზარმაზარი კუდები მოგლიჯოს, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გაერთიანდნენ და წარმოქმნან ჯუჯა გალაქტიკები რგოლში, მთავარი დისკოს მიმართ ნებისმიერი კუთხით.<ref>{{Cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C. M. |year=2005 |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |arxiv=astro-ph/0410421 |bibcode=2005A&A...431..517K |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |doi-access=free}}</ref> ==გალაქტიკათშორისი სამეზობლო== ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა გიგანტური სპირალური გალაქტიკების ბინარული სისტემაა, რომელიც მიეკუთვნება 50 მჭიდროდ დაკავშირებული გალაქტიკის ჯგუფს, რომელიც ცნობილია როგორც ლოკალური ჯგუფი და გარშემორტყმულია ლოკალური სიცარიელით, რომელიც თავად არის ლოკალური ფურცლის<ref name="apj676_1_184">{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Shaya |first2=Edward J. |last3=Karachentsev |first3=Igor D. |last4=Courtois |first4=Hélène M. |author-link4=Hélène Courtois |last5=Kocevski |first5=Dale D. |last6=Rizzi |first6=Luca |last7=Peel |first7=Alan |date=March 2008 |title=Our Peculiar Motion Away from the Local Void |journal=The Astrophysical Journal |volume=676 |issue=1 |pages=184–205 |arxiv=0705.4139 |bibcode=2008ApJ...676..184T |doi=10.1086/527428 |s2cid=14738309}}</ref> და თავის მხრივ ქალწულის ზეგროვის ნაწილი. ქალწულის ზეგროვას გარშემო არის რამდენიმე სიცარიელე, რომლებიც მრავალი გალაქტიკისგან თავისუფალია, „ჩრდილოეთით“ მიკროსკოპიუმის სიცარიელე, „მარცხნივ“ მოქანდაკის სიცარიელე, „მარჯვნივ“ ბოეოტსის სიცარიელე და „სამხრეთით“ დიდი ვოიდი. ეს სიცარიელეები დროთა განმავლობაში იცვლის ფორმას და გალაქტიკებში ძაფისებრ სტრუქტურებს ქმნის. მაგალითად, ქალწულის ზეგროვა მიიზიდება დიდი მიმზიდველისკენ,<ref>{{cite web |last=Hadhazy |first=Adam |date=November 3, 2016 |url=https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |title=Why Nothing Really Matters |website=Discover Magazine |access-date=April 24, 2022 |archive-date=April 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424224846/https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |url-status=live }}</ref> რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი სტრუქტურის, ლანიაკეას, ნაწილს წარმოადგენს.<ref>{{cite journal |title=The Laniakea supercluster of galaxies |author=R. Brent Tully |author2=Helene Courtois |author3=Yehuda Hoffman |author4=Daniel Pomarède |date=September 2, 2014 |publication-date=September 4, 2014 |journal=Nature |volume=513 |number=7516 |pages=71–73 |bibcode=2014Natur.513...71T |arxiv=1409.0880 |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900|s2cid=205240232 }}</ref> ლოკალური ჯგუფის ორი პატარა გალაქტიკა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა ბრუნავს ირმის ნახტომის გარშემო. მათგან ყველაზე დიდია დიდი მაგელანის ღრუბელი, რომლის დიამეტრი 32,200 სინათლის წელია.<ref name=RC3>{{cite book | year=1991 | title=Third Reference Catalogue of Bright Galaxies | last1=De Vaucouleurs | first1=Gerard | last2=De Vaucouleurs | first2=Antoinette | last3=Corwin | first3=Herold G. | last4=Buta | first4=Ronald J. | last5=Paturel | first5=Georges | last6=Fouque | first6=Pascal | doi = 10.1007/978-1-4757-4363-0 | bibcode=1991rc3..book.....D | isbn=978-1-4757-4365-4 }}</ref> მას ჰყავს ახლო თანამგზავრი, პატარა მაგელანის ღრუბელი. მაგელანის ნაკადი არის ნეიტრალური წყალბადის გაზის ნაკადი, რომელიც ამ ორი პატარა გალაქტიკიდან ცის 100°-ზე ვრცელდება. ვარაუდობენ, რომ ნაკადი მაგელანის ღრუბლებიდან ირმის ნახტომთან მოქცევითი ურთიერთქმედების შედეგად იქნა გამოყვანილი.<ref>{{Cite journal |last1=Putman |first1=M. E. |last2=Staveley-Smith |first2=L. |last3=Freeman |first3=K. C. |last4=Gibson |first4=B. K. |last5=Barnes |first5=D. G. |title=The Magellanic Stream, High-Velocity Clouds, and the Sculptor Group |doi=10.1086/344477 |journal=The Astrophysical Journal |volume=586 |issue=1 |pages=170–194 |year=2003 |arxiv=astro-ph/0209127 |bibcode=2003ApJ...586..170P|s2cid=6911875 }}</ref> ირმის ნახტომის გარშემო მოძრავი ჯუჯა გალაქტიკებიდან ზოგიერთია დიდი ძაღლის ჯუჯა (ყველაზე ახლოს), მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა, მცირე დათვის ჯუჯა, მოქანდაკის ჯუჯა, სექსტანსის ჯუჯა, ღუმელის ჯუჯა და ლომ I ჯუჯა.<ref name=Koposov2015/> ირმის ნახტომის ყველაზე პატარა ჯუჯა გალაქტიკები მხოლოდ 500 სინათლის წლის დიამეტრისაა. ესენია კარინას ჯუჯა, დრაკონის ჯუჯა და ლომ II ჯუჯა. შესაძლოა, ჯერ კიდევ არსებობდეს აღმოუჩენელი ჯუჯა გალაქტიკები, რომლებიც დინამიურად დაკავშირებულია ირმის ნახტომთან, რასაც ადასტურებს 2015 წელს ღამის ცის შედარებით მცირე ნაწილში ირმის ნახტომის ცხრა ახალი თანამგზავრის აღმოჩენა.<ref name=Koposov2015>{{cite journal |title=Beasts of the Southern Wild. Discovery of a large number of Ultra Faint satellites in the vicinity of the Magellanic Clouds |author1=Sergey E. Koposov |author2=Vasily Belokurov |author3=Gabriel Torrealba |author4=N. Wyn Evans |date=March 10, 2015 |arxiv=1503.02079 |journal=The Astrophysical Journal |bibcode=2015ApJ...805..130K |doi=10.1088/0004-637X/805/2/130 |volume=805 |issue=2 |page=130|s2cid=118267222 }}</ref> ირმის ნახტომმა უკვე შთანთქა რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა, მაგალითად, ომეგა კენტავრის წინაპარი.<ref>{{cite journal |last1=Noyola |first1=E. |last2=Gebhardt |first2=K. |last3=Bergmann |first3=M. |title=Gemini and Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in ω Centauri |journal=The Astrophysical Journal |arxiv=0801.2782 |date=April 2008 |volume=676 |issue=2 |pages=1008–1015 |doi=10.1086/529002 |bibcode=2008ApJ...676.1008N|s2cid=208867075 }}</ref> 2005 წელს<ref>{{cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C.M. |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=astro-ph/0410421 |date=February 2005 |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |bibcode=2005A&A...431..517K |s2cid=55827105 }}</ref> და 2012 წელს<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Pflamm-Altenburg |first2=J. |last3=Kroupa |first3=P. |title=The VPOS: a vast polar structure of satellite galaxies, globular clusters and streams around the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1204.5176 |date=June 2012 |volume=423 |issue=2 |pages=1109–1126 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20937.x |doi-access=free |bibcode=2012MNRAS.423.1109P|s2cid=55501752 }}</ref> დამატებითი დადასტურებით, მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის თანამგზავრული გალაქტიკების უმეტესობა ძალიან დიდ დისკში მდებარეობს და ერთი მიმართულებით ბრუნავს. ეს მოულოდნელი იყო: სტანდარტული კოსმოლოგიის თანახმად, თანამგზავრული გალაქტიკები ბნელი მატერიის ჰალოებში უნდა წარმოიქმნას და ფართოდ გავრცელდეს, შემთხვევითი მიმართულებით მოძრაობდეს. ეს შეუსაბამობა ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი.<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Famaey |first2=B. |last3=Jerjen |first3=H.|last4=Merritt |first4=D. |last5=Kroupa |first5=P. |last6=Dabringhausen |first6=J. |last7=Lueghausen |first7=F. |last8=Forbes |first8=D. |last9=Hensler |first9=G.|last10=Hammer |first10=F. |last11=Puech |first11=M.|last12=Fouquet |first12=S.|last13=Flores |first13=H.|last14=Yang |first14=Y. |title=Co-orbiting satellite galaxy structures are still in conflict with the distribution of primordial dwarf galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1406.1799 |date=August 2014 |volume=423 |issue=3 |pages=2362–2380 |doi=10.1093/mnras/stu1005 |doi-access=free |bibcode=2014MNRAS.442.2362P }}</ref> 2006 წლის იანვარში მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის დისკოში აქამდე აუხსნელი დეფორმაცია ახლა რუკაზეა დატანილი და აღმოჩნდა, რომ ეს არის ტალღა ან ვიბრაცია, რომელიც წარმოიქმნება დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მიერ ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნვისას და იწვევს ვიბრაციებს მის კიდეებში გავლისას. ადრე, ეს ორი გალაქტიკა, რომლებიც ერთად ირმის ნახტომის მასის დაახლოებით 2%-ს შეადგენენ, ძალიან პატარად ითვლებოდა ირმის ნახტომზე გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, კომპიუტერულ მოდელში, ამ ორი გალაქტიკის მოძრაობა ქმნის ბნელი მატერიის კვალს, რომელიც აძლიერებს მათ გავლენას უფრო დიდ ირმის ნახტომზე.<ref name=berkeley20060109 /> ამჟამინდელი გაზომვები მიუთითებს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომს 100-დან 140 კმ/წმ-მდე (220,000-დან 310,000 მილი/სთ-მდე) სიჩქარით უახლოვდება. 4.3 მილიარდ წელიწადში შესაძლოა მოხდეს ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახება, რაც დამოკიდებულია უცნობი გვერდითი კომპონენტების მნიშვნელობაზე გალაქტიკების ფარდობით მოძრაობაში. თუ ისინი შეეჯახებიან, ცალკეული ვარსკვლავების ერთმანეთთან შეჯახების შანსი უკიდურესად დაბალია,<ref name=wong20000414 /> მაგრამ ამის ნაცვლად, ორი გალაქტიკა გაერთიანდება და შექმნის ერთ ელიფსურ გალაქტიკას ან შესაძლოა დიდ დისკისებრ გალაქტიკას<ref name="Ueda2014">{{cite journal |author=Junko Ueda |display-authors=etal |title=Cold molecular gas in merger remnants. I. Formation of molecular gas disks |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=214 |issue=1 |page=1 |bibcode=2014ApJS..214....1U |doi=10.1088/0067-0049/214/1/1 |arxiv=1407.6873 |year=2014|s2cid=716993 }}</ref> დაახლოებით ექვსი მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="Schiavi">{{cite journal|last1=Schiavi|first1=Riccardo|last2=Capuzzo-Dolcetta|first2=Roberto|last3=Arca-Sedda|first3=Manuel|last4=Spera|first4=Mario|title=Future merger of the Milky Way with the Andromeda galaxy and the fate of their supermassive black holes|journal=Astronomy & Astrophysics|date=October 2020|volume=642|pages=A30|doi=10.1051/0004-6361/202038674|bibcode=2020A&A...642A..30S|arxiv=2102.10938|s2cid=224991193}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაქტიკის ჰალო]] * [[ირმის ნახტომის სახელების სია]] * [[გალაქტიკა]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი=გელოვანი ა. | series=| სათაური=„მითოლოგიური ლექსიკონი“ | გამომცემლობა|ადგილი=თბილისი|წელი=1983| isbn=| edition=|page=|ბმული=|გამომცემლობა=|ref=„მითოლოგიური ლექსიკონი“}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ენციკლოპედია">{{ქსე|5|225||არა}}</ref> <ref name=:01 >{{Cite web |last1=Frommert |first1=Hartmut |last2=Kronberg |first2=Christine |date=August 26, 2005 |title=Classification of the Milky Way Galaxy |url=http://messier.seds.org/more/mw_type.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531031937/http://messier.seds.org/more/mw_type.html |archive-date=May 31, 2015 |access-date=May 30, 2015 |website=SEDS}}</ref> <ref name="ehtc_6">{{Cite journal |last1=Event Horizon Telescope Collaboration |last2=Akiyama |first2=Kazunori |last3=Alberdi |first3=Antxon |last4=Alef |first4=Walter |last5=Algaba |first5=Juan Carlos |last6=Anantua |first6=Richard |last7=Asada |first7=Keiichi |last8=Azulay |first8=Rebecca |last9=Bach |first9=Uwe |last10=Baczko |first10=Anne-Kathrin |last11=Ball |first11=David |last12=Baloković |first12=Mislav |last13=Barrett |first13=John |last14=Bauböck |first14=Michi |last15=Benson |first15=Bradford A. |display-authors=1 |year=2022 |title=First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. VI. Testing the Black Hole Metric |journal=The Astrophysical Journal |volume=930 |issue=2 |pages=L17 |bibcode=2022ApJ...930L..17E |doi=10.3847/2041-8213/ac6756 |s2cid=248744741 |doi-access=free |last16=Bintley |first16=Dan |last17=Blackburn |first17=Lindy |last18=Blundell |first18=Raymond |last19=Bouman |first19=Katherine L. |last20=Bower |first20=Geoffrey C. |last21=Boyce |first21=Hope |last22=Bremer |first22=Michael |last23=Brinkerink |first23=Christiaan D. |last24=Brissenden |first24=Roger |last25=Britzen |first25=Silke |last26=Broderick |first26=Avery E. |last27=Broguiere |first27=Dominique |last28=Bronzwaer |first28=Thomas |last29=Bustamante |first29=Sandra |last30=Byun |first30=Do-Young|arxiv=2311.09484 }}</ref> <ref name="idrani">{{Cite arXiv |eprint=2207.06034 |class=gr-qc |first1=Indrani |last1=Banerjee |first2=Subhadip |last2=Sau |title=Do shadows of SGR A* and M87* indicate black holes with a magnetic monopole charge? |last3=SenGupta |first3=Soumitra |year=2022}}</ref> <ref name="gravity_2019">{{Cite journal |last1=Abuter |first1=R. |last2=Amorim |first2=A. |last3=Bauböck |first3=M. |last4=Berger |first4=J. P. |last5=Bonnet |first5=H. |last6=Brandner |first6=W. |last7=Clénet |first7=Y. |last8=Coudé Du Foresto |first8=V. |last9=De Zeeuw |first9=P. T. |last10=Dexter |first10=J. |last11=Duvert |first11=G. |last12=Eckart |first12=A. |last13=Eisenhauer |first13=F. |last14=Förster Schreiber |first14=N. M. |last15=Garcia |first15=P. |display-authors=1 |year=2019 |title=A geometric distance measurement to the Galactic center black hole with 0.3% uncertainty |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=625 |pages=L10 |arxiv=1904.05721 |bibcode=2019A&A...625L..10G |doi=10.1051/0004-6361/201935656 |s2cid=119190574 |last16=Gao |first16=F. |last17=Gendron |first17=E. |last18=Genzel |first18=R. |last19=Gerhard |first19=O. |last20=Gillessen |first20=S. |last21=Habibi |first21=M. |last22=Haubois |first22=X. |last23=Henning |first23=T. |last24=Hippler |first24=S. |last25=Horrobin |first25=M. |last26=Jiménez-Rosales |first26=A. |last27=Jocou |first27=L. |last28=Kervella |first28=P. |last29=Lacour |first29=S. |last30=Lapeyrère |first30=V.}}</ref> <ref name="Petrov">{{Cite journal |last1=Petrov |first1=L. |last2=Kovalev |first2=Y. Y. |last3=Fomalont |first3=E. B. |last4=Gordon |first4=D. |year=2011 |title=The Very Long Baseline Array Galactic Plane Survey—VGaPS |journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=142 |issue=2 |page=35 |arxiv=1101.1460 |bibcode=2011AJ....142...35P |doi=10.1088/0004-6256/142/2/35 |s2cid=121762178|issn=0004-6256 }}</ref> <ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref> <ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":001" >{{Cite web |title=Laniakea: Our home supercluster | date=September 3, 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904162040/http://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |archive-date=September 4, 2014 |publisher=YouTube}}</ref> <ref name=":002" >{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Courtois |first2=Hélène |last3=Hoffman |first3=Yehuda |last4=Pomarède |first4=Daniel |display-authors=1 |date=September 4, 2014 |title=The Laniakea supercluster of galaxies |journal=Nature |volume=513 |issue=7516 |pages=71–73 |arxiv=1409.0880 |bibcode=2014Natur.513...71T |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900 |s2cid=205240232}}</ref> <ref name=":003" >{{Cite web |title=Milky Way |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302071454/http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-date=March 2, 2012 |publisher=[[BBC]]}}</ref> <ref name=":004" >{{Cite web |title=How Many Stars in the Milky Way? |url=http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125140109/http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |archive-date=January 25, 2016 |website=NASA Blueshift}}</ref> <ref name="Space-20130102">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study |url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |date=January 2, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130103060601/http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |archive-date=January 3, 2013}}</ref> <ref name="NYT-20220131">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |date=January 31, 2022 |title=An Electrifying View of the Heart of the Milky Way – A new radio-wave image of the center of our galaxy reveals all the forms of frenzy that a hundred million or so stars can get up to. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=February 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131224108/https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |archive-date=January 31, 2022}}</ref> <ref name="ARX-20220128">{{Cite journal |last=Heyood, I. |display-authors=et al. |date=January 28, 2022 |title=The 1.28 GHz MeerKAT Galactic Center Mosaic |journal=The Astrophysical Journal |volume=925 |issue=2 |page=165 |arxiv=2201.10541 |bibcode=2022ApJ...925..165H |doi=10.3847/1538-4357/ac449a |s2cid=246275657 |doi-access=free}}</ref> <ref name="HD_140283_(arXiv)">{{Cite journal |last1=Bond|first1=H.E. |last2=Nelan|first2=E. P. |last3=VandenBerg|first3=D. A. |last4=Schaefer|first4=G. H. |last5=Harmer|first5=D. |date=February 13, 2013 |title=HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang |journal=The Astrophysical Journal |volume=765 |issue=1 |pages=L12 |arxiv=1302.3180 |bibcode=2013ApJ...765L..12B |doi=10.1088/2041-8205/765/1/L12 |s2cid=119247629}}</ref> <ref name=":005" >{{Cite news |title=Milky Way Galaxy: Facts About Our Galactic Home |url=http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321063305/http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-date=March 21, 2017 |access-date=April 8, 2017 |work=Space.com}}</ref> <ref name="frebel">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Frebel |first1=A. |last2=Christlieb |first2=N. |last3=Norris |first3=J. E. |last4=Thom |first4=C. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Rhee |first6=J. |doi=10.1086/518122 |title=Discovery of HE 1523-0901, a strongly ''r''-process-enhanced metal-poor star with detected uranium |journal=The Astrophysical Journal |volume=660 |issue=2 |pages=L117 |year=2007 |bibcode=2007ApJ...660L.117F |arxiv=astro-ph/0703414 |s2cid=17533424 }}</ref> <!-- <ref name="Jankowski">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |first1=Connie |last1=Jankowski |title=Pioneers of Light and Sound |page=6 |isbn=978-0-7565-4306-8 |publisher=Compass Point Books |date=2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120142012/https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |archive-date=November 20, 2016}}</ref> --> <ref name=pasachoff1994>{{cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |author-link=Jay Pasachoff |title=Astronomy: From the Earth to the Universe |publisher=Harcourt School |date=1994 |isbn=978-0-03-001667-7 |page=500}}</ref> <ref name=":006">{{Cite book |last=Brown |first=William P. |url=https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |title=The Seven Pillars of Creation: The Bible, Science, and the Ecology of Wonder |date=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973079-7 |location=Oxford, England |page=25 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142933/https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":007">{{Cite book |last=MacBeath |first=Alastair |url=https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |title=Tiamat's Brood: An Investigation Into the Dragons of Ancient Mesopotamia |date=1999 |publisher=Dragon's Head |isbn=978-0-9524387-5-5 |page=41 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142947/https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":008">{{Cite book |last=James |first=E. O. |url=https://archive.org/details/theworshipoftheskygod/ |title=The Worship of the Sky-God: A Comparative Study in Semitic and Indo-European Religion |date=1963 |publisher=University of London Press |series=Jordan Lectures in Comparative Religion |location=London, England |pages=24, 27f}}</ref> <ref name="Lambert1964">{{Cite journal |last=Lambert |first=W. G. |date=1964 |title=E. O. James: The worship of the Skygod: A comparative study in Semitic and Indo-European religion. (School of Oriental and African Studies, University of London. Jordan Lectures in Comparative Religion, vi.) viii, 175 pp. London: University of London, the Athlone Press, 1963. 25s. |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |location=London, England |publisher=University of London |volume=27 |issue=1 |pages=157–158 |doi=10.1017/S0041977X00100345}}</ref> <ref name=steinicke_sakiel2007>{{cite book |first1=Wolfgang |last1=Steinicke |first2=Richard |last2=Jakiel |title=Galaxies and how to observe them |series=Astronomers' observing guides |publisher=Springer |date=2007 |isbn=978-1-85233-752-0 |page=[https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei/page/94 94] |url=https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei |url-access=registration}}</ref> <ref name="ask-astro">{{cite news |last1=Coffey |first1=Jeffrey |work=Universe Today |title=How big is the Milky Way? |url=http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |access-date=November 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924002929/http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |archive-date=September 24, 2013}}</ref> <ref name="nbcnews1">{{cite press release |author=David Freeman |title=The Milky Way galaxy may be much bigger than we thought |url=https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |date=May 25, 2018 |publisher=[[CNBC]] |access-date=August 13, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813182050/https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |archive-date=August 13, 2018 |url-status=live}}</ref> <ref name="rpi2015">{{cite press release |author=Mary L. Martialay |title=The Corrugated Galaxy{{snd}}Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated |url=http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |date=March 11, 2015 |publisher=[[Rensselaer Polytechnic Institute]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313123405/http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |archive-date=March 13, 2015}}</ref> <ref name="croswell2020">{{cite news |url=https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |title=Astronomers have found the edge of the Milky Way at last |work=ScienceNews |first=Ken |last=Croswell |date=March 23, 2020 |access-date=March 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324214927/https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |archive-date=March 24, 2020 |url-status=live}}</ref> <ref name="dearson2020">{{cite journal |last=Dearson |first=Alis J. |arxiv=2002.09497 |title=The Edge of the Galaxy |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=2020 |volume=496 |issue=3 |pages=3929–3942 |doi=10.1093/mnras/staa1711 |doi-access=free |bibcode=2020MNRAS.496.3929D |s2cid=211259409 }}</ref> <ref name=villard20120111>{{cite news |first=Ray |last=Villard |title=The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey |publisher=HubbleSite.org |date=January 11, 2012 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |access-date=January 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723213047/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |archive-date=July 23, 2014}}</ref> <ref name=frommert_kronberg2005>{{cite web |last1=Frommert |first1=H. |last2=Kronberg |first2=C. |date=August 25, 2005 |url=http://messier.seds.org/more/mw.html |title=The Milky Way Galaxy |publisher=SEDS |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512093341/http://seds.org/MESSIER/more/mw.html |archive-date=May 12, 2007}}</ref> <ref name=young2006>{{cite magazine |last=Young |first=Kelly |date=June 6, 2006 |url=https://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |title=Andromeda Galaxy hosts a trillion stars |magazine=New Scientist |access-date=June 8, 2006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105061511/http://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |archive-date=January 5, 2011}}</ref> <ref name=wethington2010>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |first1=Nicholos |last1=Wethington |access-date=April 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327200757/http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |archive-date=March 27, 2010}}</ref> <ref name="science312_1773">{{Cite journal |last1=Levine |first1=E. S. |last2=Blitz |first2=L. |last3=Heiles |first3=C. |doi=10.1126/science.1128455 |title=The spiral structure of the outer Milky Way in hydrogen |journal=Science |volume=312 |issue=5781 |pages=1773–1777 |year=2006 |bibcode=2006Sci...312.1773L |arxiv=astro-ph/0605728 |pmid=16741076 |s2cid=12763199 }}</ref> <ref name=araa28_215>{{Cite journal |last1=Dickey |first1=J. M. |last2=Lockman |first2=F. J. |doi=10.1146/annurev.aa.28.090190.001243 |title=H I in the Galaxy |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=215–259 |year=1990 |bibcode=1990ARA&A..28..215D }}</ref> <ref name=apj702_1472>{{Cite journal |last1=Savage |first1=B. D. |last2=Wakker |first2=B. P. |doi=10.1088/0004-637X/702/2/1472 |title=The extension of the transition temperature plasma into the lower galactic halo |journal=The Astrophysical Journal |volume=702 |issue=2 |pages=1472–1489 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...702.1472S |arxiv=0907.4955|s2cid=119245570 }}</ref> <ref name="Nature-20120111">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cassan |first1=A. |last2=Kubas |first2=D. |last3=Beaulieu |first3=J. -P. |last4=Dominik |first4=M. |last5=Horne |first5=K. |last6=Greenhill |first6=J. |last7=Wambsganss |first7=J. |last8=Menzies |first8=J. |last9=Williams |first9=A. |last10=Jørgensen |doi=10.1038/nature10684 |first10=U. G. |last11=Udalski |first11=A. |last12=Bennett |first12=D. P. |last13=Albrow |first13=M. D. |last14=Batista |first14=V. |last15=Brillant |first15=S. |last16=Caldwell |first16=J. A. R. |last17=Cole |first17=A. |last18=Coutures |first18=C. |last19=Cook |first19=K. H. |last20=Dieters |first20=S. |last21=Prester |first21=D. D. |last22=Donatowicz |first22=J. |last23=Fouqué |first23=P. |last24=Hill |first24=K. |last25=Kains |first25=N. |last26=Kane |first26=S. |last27=Marquette |first27=J. -B. |last28=Martin |first28=R. |last29=Pollard |first29=K. R. |last30=Sahu |first30=K. C. |title=One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations |journal=Nature |volume=481 |issue=7380 |pages=167–169 |date=January 11, 2012 |pmid=22237108 |bibcode=2012Natur.481..167C |arxiv=1202.0903 |s2cid=2614136}}</ref> <ref name=borenstein2011>{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |archive-date=February 22, 2011 |date=February 19, 2011 |archive-url=https://archive.today/20110222025002/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |title=Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Washington Post]] }}</ref> <ref name=nasa20110526>{{cite web |url=http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |title=Free-Floating Planets May be More Common Than Stars |date=February 18, 2011 |publisher=NASA's Jet Propulsion Laboratory |location=Pasadena, CA |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522090224/http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |archive-date=May 22, 2011 |quote=The team estimates there are about twice as many of them as stars. }}</ref> <ref name=arxiv0909.3857>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Sale |first1=S. E. |last2=Drew |first2=J. E. |last3=Knigge |first3=C. |last4=Zijlstra |first4=A. A. |last5=Irwin |first5=M. J. |last6=Morris |first6=R. A. H. |last7=Phillipps |first7=S. |last8=Drake |first8=J. J. |last9=Greimel |first9=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15746.x |title=The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=402 |issue=2 |pages=713–723 |year=2010 |doi-access=free |bibcode=2010MNRAS.402..713S |arxiv=0909.3857 |s2cid=12884630}}</ref> <ref name=mnras371_1_108>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Tim W. |last2=Kawata |first2=Daisuke |last3=Gibson |first3=Brad K. |title=N-body simulations of the Magellanic stream |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10659.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=371 |issue=1 |pages=108–120 |year=2006 |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0508390 |bibcode=2006MNRAS.371..108C |s2cid=15563258}}</ref> <ref name=coffey>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/the-universe/absolute-magnitude/ |title=Absolute Magnitude |first1=Jerry |last1=Coffey |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913181441/http://www.universetoday.com/41041/absolute-magnitude/ |archive-date=September 13, 2011 |date=May 11, 2017}}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=I. D. |last2=Kashibadze |first2=O. G. |doi=10.1007/s10511-006-0002-6 |title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field |journal=Astrophysics |volume=49 |issue=1 |pages=3–18 |year=2006 |bibcode=2006Ap.....49....3K |s2cid=120973010}}</ref> <ref name="mass">{{cite web |last1=Vayntrub |first1=Alina |date=2000 |url=http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |title=Mass of the Milky Way |work=The Physics Factbook |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813125916/http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |archive-date=August 13, 2014}}</ref> <ref name="galmass">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Battaglia |first1=G. |last2=Helmi |first2=A. |last3=Morrison |first3=H. |last4=Harding |first4=P. |last5=Olszewski |first5=E. W. |last6=Mateo |first6=M. |last7=Freeman |first7=K. C. |last8=Norris |first8=J. |last9=Shectman |first9=S. A. |title=The radial velocity dispersion profile of the Galactic halo: Constraining the density profile of the dark halo of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09367.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |pages=433–442 |year=2005 |arxiv=astro-ph/0506102 |bibcode=2005MNRAS.364..433B |volume=364 |issue=2 |doi-access=free |s2cid=15562509}}</ref> <ref name=apjl_1_l72>{{Cite journal |last1=Shen |first1=J. |last2=Rich |first2=R. M. |last3=Kormendy |first3=J. |last4=Howard |first4=C. D. |last5=De Propris |first5=R. |last6=Kunder |first6=A. |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L72 |title=Our Milky Way As a Pure-Disk Galaxy{{snd}}A Challenge for Galaxy Formation |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L72–L76 |year=2010 |pmid= |pmc= |arxiv=1005.0385 |bibcode=2010ApJ...720L..72S |s2cid=118470423}}</ref> <ref name=nrao20090105>{{cite press release |first1=Dave |last1=Finley |first2=David |last2=Aguilar |title=Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show |publisher=National Radio Astronomy Observatory |date=January 5, 2009 |url=http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |access-date=January 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808002256/http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |archive-date=August 8, 2014}}</ref> <ref name="reid2009">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Moscadelli |first5=L. |last6=Xu |first6=Y. |last7=Zhang |first7=B. |last8=Sato |first8=M. |last9=Honma |first9=M. |title=Trigonometric parallaxes of massive star-forming regions. VI. Galactic structure, fundamental parameters, and noncircular motions |doi=10.1088/0004-637X/700/1/137 |journal=The Astrophysical Journal |volume=700 |issue=1 |pages=137–148 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...700..137R |arxiv=0902.3913 |s2cid=11347166 }}</ref> <ref name="gnedin2010">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Brown |first2=W. R. |last3=Geller |first3=M. J. |last4=Kenyon |first4=S. J. |title=The mass profile of the Galaxy to 80 kpc |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L108 |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L108–L112 |year=2010 |bibcode=2010ApJ...720L.108G |arxiv=1005.2619 |s2cid=119245657}}</ref> <ref name=McMillan2011>{{Cite journal |last1=McMillan |first1=P. J. |title=Mass models of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=3 |pages=2446–2457 |date=July 2011 |doi-access=free |bibcode=2011MNRAS.414.2446M |arxiv=1102.4340 |s2cid=119100616}}</ref> <ref name="McMillan2016">{{cite journal |last1=McMillan |first1=Paul J. |title=The mass distribution and gravitational potential of the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=February 11, 2017 |volume=465 |issue=1 |pages=76–94 |doi=10.1093/mnras/stw2759 |doi-access=free |arxiv=1608.00971 |bibcode=2017MNRAS.465...76M |s2cid=119183093}}</ref> <ref name=ssr100_1_129>{{Cite journal |last1=Gerhard |first1=O. |title=Mass distribution in our Galaxy |journal=Space Science Reviews |volume=100 |issue=1/4 |pages=129–138 |doi=10.1023/A:1015818111633 |bibcode=2002SSRv..100..129G |arxiv=astro-ph/0203110 |year=2002 |s2cid=42162871}}</ref> <ref name="fn3">{{cite magazine |first=Maggie |last=McKee |title=Bar at Milky Way's heart revealed |magazine=New Scientist |date=August 16, 2005 |url=https://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.html |access-date=June 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009132952/http://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.htm#.VDaN5_l_uVA |archive-date=October 9, 2014}}</ref> <ref name="Galactic bulge">{{cite news |last1=Grant |first1=J. |last2=Lin |first2=B. |title=The Stars of the Milky Way |date=2000 |url=http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |publisher=Fairfax Public Access Corporation |access-date=May 9, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611185732/http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |archive-date=June 11, 2007}}</ref> <ref name=ReideaSgrb2009>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Xu |first5=Y. |title=A trigonometric parallax of Sgr B2 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/1548 |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=1548–1553 |date=November 2009 |bibcode=2009ApJ...705.1548R |arxiv=0908.3637|s2cid=1916267 }}</ref> <ref name="vanhollebeke09">{{Cite journal |last1=Vanhollebeke |first1=E. |last2=Groenewegen |first2=M. A. T. |last3=Girardi |first3=L. |title=Stellar populations in the Galactic bulge. Modelling the Galactic bulge with TRILEGAL |doi=10.1051/0004-6361/20078472 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=498 |issue=1 |pages=95–107 |date=April 2009 |bibcode=2009A&A...498...95V |arxiv=0903.0946|s2cid=125177722 }}</ref> <ref name="majaess10">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. |date=March 2010 |page=55 |volume=60 |issue=1 |journal=Acta Astronomica |title=Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure |bibcode=2010AcA....60...55M |arxiv=1002.2743}}</ref> <ref name=Jones2004>{{cite book |title=An Introduction to Galaxies and Cosmology |pages=50–51 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-54623-2 |first1=Mark H. |last1=Jones |first2=Robert J. |last2=Lambourne |first3=David John |last3=Adams |url=https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |access-date=August 23, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143523/https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> <ref name=boehle2016>{{cite journal |last1=Boehle |first1=A. |title=An Improved Distance and Mass Estimate for SGR A* from a Multistar Orbit Analysis |last2=Ghez |first2=A. M. |last3=Schödel |first3=R. |last4=Meyer |first4=L. |last5=Yelda |first5=S. |last6=Albers |first6=S. |last7=Martinez |first7=G. D. |last8=Becklin |first8=E. E. |last9=Do |first9=T.|last10=Lu|first10=J. R. |last11=Matthews |first11=K. |last12=Morris |first12=M. R. |last13=Sitarski |first13=B. |last14=Witzel |first14=G. |journal=The Astrophysical Journal |date=October 3, 2016 |volume=830 |issue=1 |page=17 |doi=10.3847/0004-637X/830/1/17 |arxiv=1607.05726 |bibcode=2016ApJ...830...17B |hdl=10261/147803 |s2cid=307657 |url=https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202115020/https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |archive-date=December 2, 2017 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> <ref name="Gillessen2016">{{cite journal |last1=Gillessen |first1=Stefan |last2=Plewa |first2=Philipp |last3=Eisenhauer |first3=Frank |last4=Sari |first4=Re'em |last5=Waisberg |first5=Idel |last6=Habibi |first6=Maryam |last7=Pfuhl |first7=Oliver |last8=George |first8=Elizabeth |last9=Dexter |first9=Jason|last10=von Fellenberg|first10=Sebastiano |last11=Ott |first11=Thomas |last12=Genzel |first12=Reinhard |title=An Update on Monitoring Stellar Orbits in the Galactic Center |date=November 28, 2016 |arxiv=1611.09144 |doi=10.3847/1538-4357/aa5c41 |volume=837 |issue=1 |journal=The Astrophysical Journal |page=30 |bibcode=2017ApJ...837...30G|s2cid=119087402 |doi-access=free }}</ref> <ref name=apj692_2_1075>{{Cite journal |display-authors=1 |doi=10.1088/0004-637X/692/2/1075 |last1=Gillessen |first1=S. |last2=Eisenhauer |first2=F. |last3=Trippe |first3=S. |last4=Alexander |first4=T. |last5=Genzel |first5=R. |last6=Martins |first6=F. |last7=Ott |first7=T. |title=Monitoring stellar orbits around the massive black hole in the Galactic Center |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=692 |issue=2 |pages=1075–1109 |arxiv=0810.4674 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...692.1075G|s2cid=1431308 }}</ref> <ref name=apj689_2_1044>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ghez |first1=A. M. |last2=Salim |first2=S. |last3=Weinberg |first3=N. N. |last4=Lu |first4=J. R. |last5=Do |first5=T. |last6=Dunn |first6=J. K. |last7=Matthews |first7=K. |last8=Morris |first8=M. R. |last9=Yelda |first9=S. | last10=Becklin |doi=10.1086/592738 | first10=E. E. |last11=Kremenek |first11=T. |last12=Milosavljevic |first12=M. |last13=Naiman |first13=J. |title=Measuring distance and properties of the Milky Way's central supermassive black hole with stellar orbits |journal=The Astrophysical Journal |volume=689 |issue=2 |pages=1044–1062 |date=December 2008 |bibcode=2008ApJ...689.1044G |arxiv=0808.2870|s2cid=18335611 }}</ref> <ref name=blandford1999>{{cite conference |first=R. D. |last=Blandford |title=Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei |conference=Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, ASP Conference Series |location=Rutgers University |date=August 8–12, 1998 |volume=182 |publication-date=August 1999 |bibcode=1999ASPC..182...87B |arxiv=astro-ph/9906025}}</ref> <ref name=frolov_zelnikov2011>{{cite book |first1=Valeri P. |last1=Frolov |first2=Andrei |last2=Zelnikov |title=Introduction to Black Hole Physics |publisher=Oxford University Press |date=2011 |pages=11, 36 |isbn=978-0-19-969229-3 |url=https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&pg=PA34 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810210832/https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&lpg=PA34 |archive-date=August 10, 2016}}</ref> <ref name="Cabrera-Lavers08">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cabrera-Lavers |first1=A. |last2=González-Fernández |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Hammersley |first4=P. L. |last5=López-Corredoira |first5=M. |title=The long Galactic bar as seen by UKIDSS Galactic plane survey |doi=10.1051/0004-6361:200810720 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=491 |issue=3 |pages=781–787 |date=December 2008 |bibcode=2008A&A...491..781C |arxiv=0809.3174|s2cid=15040792 }}</ref> <ref name="nishiyama06">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Nishiyama |first1=S. |last2=Nagata |first2=T. |last3=Baba |first3=D. |last4=Haba |first4=Y. |last5=Kadowaki |first5=R. |last6=Kato |first6=D. |last7=Kurita |first7=M. |last8=Nagashima |first8=C. |last9=Nagayama |first9=T. |doi=10.1086/429291 |title=A distinct structure inside the Galactic bar |journal=The Astrophysical Journal |volume=621 |issue=2 |pages=L105 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...621L.105N |arxiv=astro-ph/0502058 |s2cid=399710 }}</ref> <ref name="alcock98">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Alcock |first1=C. |last2=Allsman |first2=R. A. |last3=Alves |first3=D. R. |last4=Axelrod |first4=T. S. |last5=Becker |first5=A. C. |last6=Basu |first6=A. |last7=Baskett |first7=L. |last8=Bennett |first8=D. P. |last9=Cook |first9=K. H. |title=The RR Lyrae population of the Galactic Bulge from the MACHO database: mean colors and magnitudes |doi=10.1086/305017 |journal=The Astrophysical Journal |volume=492 |issue=2 |pages=190–199 |year=1998 |bibcode=1998ApJ...492..190A |doi-access=free }}</ref> <ref name="kunder08">{{Cite journal |last1=Kunder |first1=A. |last2=Chaboyer |first2=B. |doi=10.1088/0004-6256/136/6/2441 |title=Metallicity analysis of Macho Galactic Bulge RR0 Lyrae stars from their light curves |journal=The Astronomical Journal |volume=136 |issue=6 |pages=2441–2452 |year=2008 |bibcode=2008AJ....136.2441K |arxiv=0809.1645|s2cid=16046532 }}</ref> <ref name="Drimmel2000">{{cite journal |last1=Drimmel |first1=R. |title=Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way |journal=Astronomy & Astrophysics |date=2000 |volume=358 |pages=L13–L16 |bibcode=2000A&A...358L..13D |arxiv=astro-ph/0005241}}</ref> <ref name="fn14">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=September 12, 2005 |url=http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |title=Introduction: Galactic Ring Survey |publisher=Boston University |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713165515/http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |archive-date=July 13, 2007}}</ref> <ref name="COBE1993">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Kogut |first1=Alan |last2=Lineweaver |first2=C. |last3=Smoot |first3=G. F. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Banday |first5=A. |last6=Boggess |first6=N. W. |last7=Cheng |first7=E. S. |last8=De Amici |first8=G. |last9=Fixsen |first9=D. J. | last10=Hinshaw | first10=G. |last11=Jackson |first11=P. D. |last12=Janssen |first12=M. |last13=Keegstra |first13=P. |last14=Loewenstein |first14=K. |last15=Lubin |first15=P. |last16=Mather |first16=J. C. |last17=Tenorio |first17=L. |last18=Weiss |first18=R. |last19=Wilkinson |first19=D. T. | last20=Wright | first20=E. L. |title=Dipole anisotropy in the COBE differential microwave radiometers first-year sky maps |doi=10.1086/173453 |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |pages=1–6 |bibcode=1993ApJ...419....1K |arxiv=astro-ph/9312056 |date=December 10, 1993|s2cid=209835274 }}</ref> <ref name="TaylorCordes">{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. H. |last2=Cordes |first2=J. M. |doi=10.1086/172870 |title=Pulsar distances and the galactic distribution of free electrons |journal=The Astrophysical Journal |volume=411 |page=674 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...411..674T|doi-access=free }}</ref> <ref name="Benjamin2005">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Benjamin |first1=R. A. |last2=Churchwell |first2=E. |last3=Babler |first3=B. L. |last4=Indebetouw |first4=R. |last5=Meade |first5=M. R. |last6=Whitney |first6=B. A. |last7=Watson |first7=C. |last8=Wolfire |first8=M. G. |last9=Wolff |first9=M. J. |last10=Ignace |first10=R. |last11=Bania |first11=T. M. |last12=Bracker |first12=S. |last13=Clemens |first13=D. P. |last14=Chomiuk |first14=L. |last15=Cohen |first15=M. |last16=Dickey |first16=J. M. |last17=Jackson |first17=J. M. |last18=Kobulnicky |first18=H. A. |last19=Mercer |first19=E. P. |last20=Mathis |first20=J. S. |last21=Stolovy |first21=S. R. |last22=Uzpen |first22=B. |doi=10.1086/491785 |title=First GLIMPSE results on the stellar structure of the Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=630 |issue=2 |pages=L149–L152 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...630L.149B |arxiv=astro-ph/0508325 |s2cid=14782284}}</ref> <ref name="russeil03">{{Cite journal |last1=Russeil |first1=D. |doi=10.1051/0004-6361:20021504 |title=Star-forming complexes and the spiral structure of our Galaxy |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=397 |pages=133–146 |year=2003 |bibcode=2003A&A...397..133R |doi-access=free}}</ref> <ref name="churchwell09">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Churchwell |first1=E. |last2=Babler |first2=B. L. |last3=Meade |first3=M. R. |last4=Whitney |first4=B. A. |last5=Benjamin |first5=R. |last6=Indebetouw |first6=R. |last7=Cyganowski |first7=C. |last8=Robitaille |first8=T. P. |last9=Povich |first9=M. |doi=10.1086/597811 |title=The Spitzer/GLIMPSE surveys: a new view of the Milky Way |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=121 |issue=877 |pages=213–230 |year=2009 |bibcode=2009PASP..121..213C |s2cid=15529740}}</ref> <ref name="majaess09b">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |journal=The Journal of the American Association of Variable Star Observers |title=Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms |date=2009 |volume=37 |issue=2 |page=179 |bibcode=2009JAVSO..37..179M |arxiv=0909.0897}}</ref> <ref name="lepine10">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lépine |first1=J. R. D. |last2=Roman-Lopes |first2=A. |last3=Abraham |first3=Z. |last4=Junqueira |first4=T. C. |last5=Mishurov |first5=Y. N. |title=The spiral structure of the Galaxy revealed by CS sources and evidence for the 4:1 resonance |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18492.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=2 |pages=1607–1616 |year=2011 |doi-access=free |arxiv=1010.1790 |bibcode=2011MNRAS.414.1607L |s2cid=118477787}}</ref> <ref name=two_arms>{{cite conference |last1=Benjamin |first1=R. A. |title=The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New... |work=Massive Star Formation: Observations Confront Theory |date=2008 |publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series |volume=387 |editor=Beuther, H. |editor2=Linz, H. |editor3=Henning, T. |page=375 |bibcode=2008ASPC..387..375B}}<br />See also {{cite news |url=http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |title=New Images: Milky Way Loses Two Arms |work=Space.com |access-date=June 4, 2008 |date=June 3, 2008 |last1=Bryner |first1=Jeanna |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604114615/http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |archive-date=June 4, 2008}}</ref> <ref name=harris2003>{{cite web |first=William E. |last=Harris |date=February 2003 |url=http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |format=text |title=Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database |publisher=SEDS |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309172430/http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |archive-date=March 9, 2012}}</ref> <ref name=aaa313_119>{{cite journal |display-authors=1 |last1=Dauphole |first1=B. |last2=Geffert |first2=M. |last3=Colin |first3=J. |last4=Ducourant |first4=C. |last5=Odenkirchen |first5=M. |last6=Tucholke |first6=H.-J. |title=The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=313 |pages=119–128 |date=September 1996 |bibcode=1996A&A...313..119D}}</ref> <ref name=apj522>{{Cite journal |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Lee |first2=H. M. |last3=Ostriker |first3=J. P. |doi=10.1086/307659 |title=Effects of Tidal Shocks on the Evolution of Globular Clusters |journal=The Astrophysical Journal |volume=522 |issue=2 |pages=935–949 |year=1999 |bibcode=1999ApJ...522..935G |arxiv=astro-ph/9806245 |s2cid=11143134 }}</ref> <ref name="fn5">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ibata |first1=R. |last2=Chapman |first2=S. |last3=Ferguson |first3=A. M. N. |last4=Lewis |first4=G. |last5=Irwin |first5=M. |last6=Tanvir |first6=N. |doi=10.1086/491727 |title=On the accretion origin of a vast extended stellar disk around the Andromeda Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=634 |issue=1 |pages=287–313 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...634..287I |arxiv=astro-ph/0504164 |s2cid=17803544 }}</ref> <ref name="fn6">{{cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |title=Outer Disk Ring? |publisher=SolStation |access-date=May 10, 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602133503/http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |archive-date=June 2, 2007}}</ref> <ref name="mcclure-griffiths">{{Cite journal |last1=McClure-Griffiths |first1=N. M. |last2=Dickey |first2=J. M. |last3=Gaensler |first3=B. M. |last4=Green |first4=A. J. |title=A Distant Extended Spiral Arm in the Fourth Quadrant of the Milky Way |doi=10.1086/422031 |journal=The Astrophysical Journal |volume=607 |issue=2 |pages=L127 |year=2004 |arxiv=astro-ph/0404448 |bibcode=2004ApJ...607L.127M|s2cid=119327129 }}</ref> <ref name=overbye2010>{{cite news |first1=Dennis |last1=Overbye |url=https://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |title=Bubbles of Energy Are Found in Galaxy |work=[[The New York Times]] |date=November 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110102906/http://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |archive-date=January 10, 2016}}</ref> <ref name=sz2010>{{cite news |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |title=NASA's Fermi Telescope Finds Giant Structure in our Galaxyl |publisher=[[NASA]] |access-date=November 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823224206/http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |archive-date=August 23, 2014}}</ref> <ref name=apj673_2_864>{{Cite journal |last1=Jurić |first1=M. |last2=Ivezić |first2=Ž. |last3=Brooks |first3=A. |last4=Lupton |first4=R. H. |last5=Schlegel |first5=D. |last6=Finkbeiner |first6=D. |last7=Padmanabhan |first7=N. |last8=Bond |first8=N. |last9=Sesar |first9=B. |last10=Rockosi |first10=C. M. |last11=Knapp |first11=G. R. |last12=Gunn |first12=J. E. |last13=Sumi |first13=T. |last14=Schneider |first14=D. P. |last15=Barentine |first15=J. C. |last16=Brewington |first16=H. J. |last17=Brinkmann |first17=J. |last18=Fukugita |first18=M. |last19=Harvanek |first19=M. |last20=Kleinman |first20=S. J. |last21=Krzesinski |first21=J. |last22=Long |first22=D. |last23=Neilsen |first23=E. H. Jr |last24=Nitta |first24=A. |last25=Snedden |first25=S. A. |last26=York |first26=D. G. |display-authors=1 |doi=10.1086/523619 |title=The Milky Way Tomography with SDSS. I. Stellar Number Density Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=673 |issue=2 |pages=864–914 |date=February 2008 |bibcode=2008ApJ...673..864J |arxiv=astro-ph/0510520 |s2cid=11935446}}</ref> <ref name=Koupelis_Kuhn2007>{{cite book |title=In Quest of the Universe |first1=Theo |last1=Koupelis |first2=Karl F. |last2=Kuhn |page=[https://archive.org/details/inquestofunivers00koup/page/492 492], Fig. 16–13 |url=https://archive.org/details/inquestofunivers00koup |url-access=registration |isbn=978-0-7637-4387-1 |date=2007 |publisher=Jones & Bartlett Publishers}}</ref> <ref name="fn9">{{cite news |last=English |first=Jayanne|author-link=Jayanne English |date=January 14, 2000 |title=Exposing the Stuff Between the Stars |publisher=Hubble News Desk |url=http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707181147/http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |archive-date=July 7, 2007}}</ref> <ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |page=17 |year=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |citeseerx=10.1.1.384.9224 |s2cid=31391193 |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |archive-date=June 1, 2019 |url-status=live}}</ref> <ref name="overholt_etal">{{Cite journal |last1=Overholt |first1=A. C. |last2=Melott |first2=A. L. |last3=Pohl |first3=M. |title=Testing the link between terrestrial climate change and galactic spiral arm transit |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=L101–L103 |year=2009 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/L101 |bibcode=2009ApJ...705L.101O |arxiv=0906.2777|s2cid=734824 }}</ref> <ref name=garlick2002>{{cite book |last=Garlick |first=Mark Antony |title=The Story of the Solar System |publisher=Cambridge University |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46}}</ref> <ref name=ut20090527>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |work=Universe Today |title=Formation of the Milky Way |first1=Nicholas |last1=Wethington |date=May 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817161011/http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |archive-date=August 17, 2014}}</ref> <ref name="Buser">{{Cite journal |last1=Buser |first1=R. |title=The Formation and Early Evolution of the Milky Way Galaxy |doi=10.1126/science.287.5450.69 |bibcode=2000Sci...287...69B |journal=Science |volume=287 |issue=5450 |pages=69–74 |year=2000 |pmid=10615051 }}</ref> <ref name=majaess2009>{{Cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |title=Characteristics of the Galaxy according to Cepheids |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15096.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=398 |pages=263–270 |year=2009 |issue=1 |doi-access=free |bibcode=2009MNRAS.398..263M |arxiv=0903.4206|s2cid=14316644 }}</ref> <ref name=araa35_217>{{Cite journal |last1=Wakker |first1=B. P. |last2=Van Woerden |first2=H. |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.217 |title=High-Velocity Clouds |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=35 |pages=217–266 |year=1997 |bibcode=1997ARA&A..35..217W |s2cid=117861711 }}</ref> <ref name=apj679_L21>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lockman |first1=F. J. |last2=Benjamin |first2=R. A. |last3=Heroux |first3=A. J. |last4=Langston |first4=G. I. |title=The Smith Cloud: A High-Velocity Cloud Colliding with the Milky Way |doi=10.1086/588838 |journal=The Astrophysical Journal |volume=679 |issue=1 |pages=L21–L24 |year=2008 |bibcode=2008ApJ...679L..21L |arxiv=0804.4155|s2cid=118393177 }}</ref> <ref name=science299_5603_65>{{Cite journal |last1=Krauss |first1=L. M. |last2=Chaboyer |first2=B. |title=Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology |doi=10.1126/science.1075631 |journal=Science |volume=299 |issue=5603 |pages=65–69 |year=2003 |pmid=12511641 |bibcode=2003Sci...299...65K |s2cid=10814581 }}</ref> <ref name="del_Peloso">{{cite journal |doi=10.1051/0004-6361:20053307 |bibcode=2005A&A...440.1153D |arxiv=astro-ph/0506458 |title=The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology. III. Extended sample |date=2005 |last1=del Peloso |first1=E. F. |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=440 |issue=3 |pages=1153–1159|s2cid=16484977 }}</ref> <ref name=berkeley20060109>{{cite press release |title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=[[University of California, Berkeley]] |date=January 9, 2006 |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |access-date=October 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716013619/http://berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |archive-date=July 16, 2014}}</ref> <ref name=wong20000414>{{cite news |first=Janet |last=Wong |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |publisher=University of Toronto |date=April 14, 2000 |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |access-date=January 11, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=January 8, 2007}}</ref> <ref name=Montada>{{cite encyclopedia |first1=Josep Puig |last1=Montada |title=Ibn Bajja |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007 |access-date=July 11, 2008 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120728/http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |archive-date=July 28, 2012}}</ref> <ref name=heidarzadeh2008>{{cite book |first1=Tofigh |last1=Heidarzadeh |pages=[https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599/page/n33 23]–25 |title=A history of physical theories of comets, from Aristotle to Whipple |url=https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599 |url-access=limited |publisher=Springer |date=2008 |isbn=978-1-4020-8322-8}}</ref> <ref name=Livingston>{{Cite journal |first1=John W. |last1=Livingston |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |date=1971 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445}}</ref> <ref name=pseudoring>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |title=Outer pseudoring in the galaxy |journal=Astronomische Nachrichten |volume=326 |issue=7 |year=2006 |pages=589–605 |doi=10.1002/asna.200585006 |bibcode=2005AN....326Q.599M |arxiv=astro-ph/0510569|s2cid=117118657 }}</ref> <ref name=pseudoring2>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |first2=A. |last2=Rautiainen |title=Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy |journal=Astronomy Letters |volume=35 |issue=9 |date=2005 |pages=609–624 |doi=10.1134/s1063773709090047 |arxiv=0902.3353 |bibcode=2009AstL...35..609M |citeseerx=10.1.1.247.4658|s2cid=15989486 |s2cid-access=free |url=http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110331210949/http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |archive-date= Mar 31, 2011 }}</ref> <ref name=ragep1993>{{cite book |last1=Ragep |first1=Jamil |title=''Nasir al-Din al-Tusi's Memoir on Astronomy'' (''al-Tadhkira fi 'ilm al-hay' a'') |publisher=Springer-Verlag |location=New York |date=1993 |page=129}}</ref> <!-- <ref name=oconnor_robertson2002>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |title=Galileo Galilei |publisher=University of St. Andrews |access-date=January 8, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archive-date=May 30, 2012}}</ref> --> <ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=November 24, 1998 |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |title=Our Galaxy |publisher=George Mason University |access-date=January 4, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120630/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archive-date=June 30, 2012}}</ref> <ref name=mactutor_albirundi>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}<!--source supports this comment, but the source is not published--></ref> <ref name=abbey>{{cite web |last=Abbey |first=Lenny |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130519124426/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |publisher=The Compleat Amateur Astronomer |access-date=January 4, 2007 |archive-date=May 19, 2013}}</ref> <ref name=pasp100_6>{{Cite journal |last1=Curtis |first1=H. D. |author-link=Heber Doust Curtis |doi=10.1086/132128 |title=Novae in spiral nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6–7 |year=1988 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi-access=free }}</ref> <ref name=weaver>{{cite web |first=Harold F. |last=Weaver |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |title=Robert Julius Trumpler |publisher=National Academy of Sciences |access-date=January 5, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |archive-date=June 4, 2012}}</ref> <ref name=apj69_103>{{Cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |author-link=Edwin Hubble |doi=10.1086/143167 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |year=1929 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi-access=free }}</ref> <ref name=jrasc83_6>{{cite journal |last=Sandage |first=Allan |author-link=Allan Sandage |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |journal=[[Journal of the Royal Astronomical Society of Canada]] |date=1989 |volume=83 |issue=6 |page=351 |bibcode=1989JRASC..83..351S}}</ref> <ref name=shapley_curtis>{{cite journal |title=The Scale of the Universe |last1=Shapley |first1=H. |last2=Curtis |first2=H. D. |journal=Bulletin of the National Research Council |volume=2 |issue=11 |pages=171–217 |date=1921 |bibcode=1921BuNRC...2..171S}}</ref> <ref name="sparke_gallagher">{{cite book |title=Galaxies in the Universe: An Introduction |last1=Sparke |first1=Linda S.|author1-link=Linda Sparke |last2=Gallagher |first2=John S. |page=90 |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46238-9}}</ref> <ref name="nov2013_planet_estimate">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |title=Milky Way Teeming With Billions Of Earth-Size Planets |last=Borenstein |first=Seth |date=November 4, 2013 |work=The Associated Press |publisher=The Huffington Post |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104000409/http://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |archive-date=November 4, 2014}}</ref> <ref name=Kafle2012>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=Kinematics of the Stellar Halo and the Mass Distribution of the Milky Way Using Blue Horizontal Branch Stars |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=2 |date=2012 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/761/2/98 |bibcode=2012ApJ...761...98K |arxiv=1210.7527|s2cid=119303111 }}</ref> <ref name=Kafle2014>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=794 |issue=1 |date=2014 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/794/1/59 |bibcode=2014ApJ...794...59K |arxiv=1408.1787|s2cid=119040135 }}</ref> }} {{დედამიწის ადგილმდებარეობა}} {{პორტალი|ასტრონომია}} [[კატეგორია:ირმის ნახტომი| ]] [[კატეგორია:სპირალისებური გალაქტიკები]] llolr9n0ws7wq1cxbp55ql3j8852f5b 5410838 5410810 2026-06-10T16:53:28Z Surprizi 14671 5410838 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|Surprizi]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = ირმის ნახტომი | სურათი = ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg |წარწერა=„ირმის ნახტომი“ ცის კამარაზე | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb; Sbc; SB(rs)bc<ref name=ssr100_1_129 /><ref name=:01 /> | დახრილობა = {{Dec|−29|00|28.1699}}<ref name="Petrov" /> | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = {{ly|25,881-26,996|7.935-8.277}}<ref name="ehtc_6"/><ref name="idrani"/><ref name="gravity_2019"/> | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|17|45|40.03599}}<ref name="Petrov"/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = |ვარსკვლავები= 100-400 მრდ<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> | ხილული ზომები = {{ly|87,400 ± 3,600|26.8 ± 1.1}}<br />{{small|(''diameter; [[Galaxy#Isophotal diameter|D₂₅ isophote]]'')}} | თანავარსკვლავედი = მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი | რადიუსი = {{kly|50|16}} | მასა = {{val|1.15|e=12|u=}}<ref name="SA-20190308" /><ref name="ARX-20190208" /><ref name="Kafle2012" /> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = |ეფექტური რადიუსი={{val|5.75|0.38|ul=კპს}}<ref>{{Citation |last1=Lian |first1=Jianhui |title=The size of the Milky Way galaxy |date=June 28, 2024 |arxiv=2406.05604 |last2=Zasowski |first2=Gail |last3=Chen |first3=Bingqiu |last4=Imig |first4=Julie |last5=Wang |first5=Tao |last6=Boardman |first6=Nicholas |last7=Liu |first7=Xiaowei}}</ref> |H I მასშტაბის სიგრძე={{convert|70|kpc|ly|sigfig=3|abbr=on|lk=on|disp=x|<br /><small>(|)</small>}}<ref name=kalberla>{{cite journal | last1=Kalberla | first1=Peter M.W. | last2=Kerp | first2=Jürgen | title=The H<small>I</small> Distribution of the Milky Way | journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics | volume=47 | issue=1 | date=2009-09-01 | issn=0066-4146 | doi=10.1146/annurev-astro-082708-101823 |bibcode=2009ARA&A..47...27K| pages=27–61 | url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-astro-082708-101823 | access-date=2025-10-23}}</ref> |თხელი დისკო={{Convert|220|-|450|pc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=3}}<ref name="bland">{{Cite journal |last1=Bland-Hawthorn |first1=Joss |last2=Gerhard |first2=Ortwin |year=2016 |title=The Galaxy in Context: Structural, Kinematic, and Integrated Properties |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=54 |pages=529–596 |arxiv=1602.07702 |bibcode=2016ARA&A..54..529B |doi=10.1146/annurev-astro-081915-023441 |s2cid=53649594}}</ref> |სქელი დისკო={{Convert|2.6|±|0.5|kpc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=2}}<ref name="bland" /> |იმპულსის მომენტი=~{{val|1|e=67|u=J s}}<ref>{{Cite web |last=Karachentsev |first=Igor |title=Double Galaxies §&nbsp;7.1 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054350/https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 5, 2015 |website=ned.ipac.caltech.edu |publisher=Izdatel'stvo Nauka}}</ref> |label1=Sun's [[Galactic year|Galactic rotation period]]|data1=212&nbsp;Myr<ref name="newview">{{Cite web |date=April 1, 2020 |title=A New Map of the Milky Way |url=https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427183810/https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |archive-date=April 27, 2021 |access-date=August 10, 2022 |website=[[Scientific American]]}}</ref> | label2 = [[Density wave theory|Spiral pattern rotation period]] | data2 = 220–360&nbsp;Myr<ref name=rotation_pattern_speeds /> | label3 = [[Barred spiral galaxy|Bar pattern]] rotation period | data3 = 160–180&nbsp;Myr<ref name="structure">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Juntai |last2=Zheng |first2=Xing-Wu |year=2020 |title=The bar and spiral arms in the Milky Way: Structure and kinematics |journal=Research in Astronomy and Astrophysics |volume=20 |issue=10 |page=159 |arxiv=2012.10130 |bibcode=2020RAA....20..159S |doi=10.1088/1674-4527/20/10/159 |s2cid=229005996}}</ref> | label4 = Speed relative to [[Cosmic microwave background|CMB]] [[rest frame]] | data4 = {{val|552.2|5.5|u=km/s}}<ref name=COBE1993 /> | label5 = Escape velocity at Sun's position | data5 = {{val|550|u=km/s}}<ref name="Kafle2014" /> | label6 = Dark matter density at Sun's position | data6 = {{val|0.0088|0.0024|0.0018}} {{solar mass|link=yes}}<nowiki/>pc{{sup|−3}} ({{val|0.35|0.08|0.07}} GeV&nbsp;cm⁻³)<ref name="Kafle2014" /> }} '''ირმის ნახტომი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ხარის ნავალი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''იერუსალიმის გზა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დათვისფეხა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''ცის-იკანკლედი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დევის ნამუხლარი'''<ref name="ენციკლოპედია"/> ({{lang-la|Via Lactea}}; {{lang-el|Γαλαξίας|galaxias|რძიანი გზა}}) — [[გალაქტიკა]], რომელიც სხვა ვარსკვლავურ სისტემებთან ერთად მოიცავს ჩვენს [[მზის სისტემა]]საც. ირმის ნახტომი არის ტოტიანი (ბარიანი) სპირალური გალაქტიკა D₂₅ იზოფოტალური დიამეტრით, რომელიც შეფასებულია 87,400 ± 3,600 სინათლის წლით (26.8 ± 1.1 კილოპარსეკი), მაგრამ სპირალური მკლავების სისქე დაახლოებით 1000 სინათლის წელია (უფრო მეტი ტოტის ხაზთან). ბოლოდროინდელი სიმულაციების მიხედვით, ბნელი მატერიის არე, რომელიც ასევე შეიცავს ზოგიერთ ხილულ ვარსკვლავს, შეიძლება გაგრძელდეს თითქმის 2 მილიონი სინათლის წლის დიამეტრამდე (613 კპს).<ref name=croswell2020 /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომს რამდენიმე თანამგზავრი-გალაქტიკა გააჩნია და შედის [[ადგილობრივი ჯგუფი|გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში]], რომელიც თავის მხრივ [[ქალწულის ზეგროვა|ქალწულის ზეგროვის]] ნაწილს წარმოადგენს, ის კი თავად [[ლანიაკეა]]ს ზეგროვის კომპონენტია.<ref name=":001" /><ref name=":002" /> ვარაუდობენ, რომ იგი შეიცავს 100-400 მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]<ref name=":003" /><ref name=":004" /> და სულ მცირე ამდენივე [[პლანეტა]]ს.<ref name="Nature-20120111" /><ref name="Space-20130102"/> მზის სისტემა მდებარეობს გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27 000 [[სინათლის წელი|სინათლის წლის]] (8.3 კპს) რადიუსში,<ref name="Gillessen2016" /> [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდეზე, რომელიც გაზისა და მტვრის სპირალური ფორმის კონცენტრაციაა. ყველაზე შიდა 10 000 სინათლის წლის ვარსკვლავები ქმნიან ამობურცულობას და ერთ ან მეტ ტოტს, რომლებიც გამოსხივდება ამობურცულობიდან. გალაქტიკური ცენტრი არის ინტენსიური რადიოწყარო, რომელიც ცნობილია, როგორც [[მშვილდოსანი A*]], ზემასიური [[შავი ხვრელი]] 4,100 (± 0.034) მილიონი მზის მასით.<ref name="NYT-20220131"/><ref name="ARX-20220128"/> ირმის ნახტომის უძველესი ვარსკვლავები თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც თავად სამყარო და, სავარაუდოდ, [[დიდი აფეთქება|დიდი აფეთქების]] ბნელი საუკუნეების შემდეგ მალევე ჩამოყალიბდნენ.<ref name="HD_140283_(arXiv)"/> [[გალილეო გალილეი]]მ პირველად [[1610]] წელს თავისი ტელესკოპით სინათლის ზოლი ცალკეულ ვარსკვლავებად დაყო. 1920-იანი წლების დასაწყისამდე ასტრონომების უმეტესობა ფიქრობდა, რომ ირმის ნახტომი სამყაროს ყველა ვარსკვლავს შეიცავდა.<ref name=":005" /> ასტრონომებს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისს]] შორის [[1920]] წელს გამართული დიდი დებატების შემდეგ,<ref name="shapley_curtis" /> [[ედუინ ჰაბლი]]ს [[1923]] წელს ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი გალაქტიკიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. ==მითოლოგია== {{მთავარი|ირმის ნახტომი მითოლოგიაში}} ბაბილონურ ეპიკურ პოემა „ენუმა ელიში“, ირმის ნახტომი შექმნილია პირველყოფილი მარილიანი წყლის დრაკონის, ტიამატის, მოკვეთილი კუდისგან, რომელიც ბაბილონის ეროვნულმა ღმერთმა, მარდუქმა, ცაში დასვა მისი მოკვლის შემდეგ.<ref name=":006"/><ref name=":007"/> ოდესღაც ითვლებოდა, რომ ეს ამბავი ეფუძნებოდა შუმერულ ძველ ვერსიას, რომელშიც ტიამატი ნიპურის ენლილმა მოკლა,<ref name=":008"/><ref name="Lambert1964"/> მაგრამ ახლა ითვლება, რომ ეს მხოლოდ ბაბილონელი პროპაგანდისტების გამოგონებაა, რომელთა მიზანია მარდუკის შუმერულ ღვთაებებზე უპირატესად წარმოჩენა.<ref name="Lambert1964" /> ბულგარულად ცნობილია „ჩალის“, „სალმატას“ სახელითაც: ღარიბი კაცი გოდრით სვინის (ნათლიის) ჩალას იპარავს. გოდორი ძირგავარდნილი აღმოჩნდა, ჩალა გზაში ებნევა. დილით სვინა კარზე მოადგება, ქურდობას საყვედურობს. კაცი თავს იმართლებს. მაშინ სვინა წყევლის: ამ გზაზე დაფენილ ჩალას ცეცხლი წაეკიდოს და არასოდეს ჩაქრეს, რომ შენი ქურდობა მოგაგონოსო. ჩალას ცეცხლი წაეკიდა და ასე გაჩნდა ცაზე თეთრი ზოლი.{{Sfn-2|„მითოლოგიური ლექსიკონი“|1983|გვ=228-229}} ==ვიზუალური მხარე== [[ფაილი:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|მინი|მაქსიმალურად ბნელი ადგილიდან დანახული ირმის ნახტომი]] ირმის ნახტომი დედამიწიდან ჩანს, როგორც თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, დაახლოებით 30° სიგანის, რომელიც ღამის ცაზე რკალისებურად არის გამოკვეთილი.<ref name=pasachoff1994 /> მიუხედავად იმისა, რომ მთელ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დანახული ყველა ცალკეული ვარსკვლავი ირმის ნახტომის გალაქტიკის ნაწილია, ტერმინი „ირმის ნახტომი“ შემოიფარგლება სინათლის ამ ზოლით.<ref>{{Cite book |last=Rey |first=H. A. |url=https://archive.org/details/stars00hare/page/145 |title=The Stars |date=1976 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-395-24830-0 |page=[https://archive.org/details/stars00hare/page/145 145]}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |url=https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |title=The Cosmos: Astronomy in the New Millennium |last2=Filippenko |first2=Alex |publisher=Cambridge University Press |year=2013 |isbn=978-1-107-68756-1 |page=384 |access-date=December 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142950/https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> სინათლე წარმოიქმნება გალაქტიკური სიბრტყის მიმართულებით განლაგებული ვარსკვლავებისა და სხვა მასალის გროვისაგან. ზოლის გარშემო უფრო კაშკაშა რეგიონები ჩანს როგორც რბილი ვიზუალური ლაქები, რომლებიც ცნობილია, როგორც [[ვარსკვლავთგროვა]]. მათგან ყველაზე თვალსაჩინოა [[დიდი მშვილდოსნის ვარსკვლავთგროვა]], გალაქტიკის ცენტრალური ამოზნექილი ნაწილი.<ref>{{Cite journal |last=Crossen |first=Craig |date=July 2013 |title=Observing the Milky Way, part I: Sagittarius & Scorpius |journal=Sky & Telescope |language=en |volume=126 |issue=1 |page=24 |bibcode=2013S&T...126a..24C}}</ref> ზოლის შიგნით არსებული ბნელი რეგიონები, როგორიცაა დიდი ნაპრალი და ქვანახშირის ტომარა, არის ადგილები, სადაც [[კოსმოსური მტვერი]] ბლოკავს შორეული ვარსკვლავების სინათლეს. სამხრეთ ნახევარსფეროს ხალხები, მათ შორის ინკები და ავსტრალიელი აბორიგენები, ამ რეგიონებს ბნელ ღრუბლების თანავარსკვლავედებად მიიჩნევდნენ.<ref>{{Cite book |last=Urton |first=Gary |title=At the Crossroads of the Earth and the Sky: An Andean Cosmology |date=1981 |publisher=Univ. of Texas Pr. |isbn=0-292-70349-X |series=Latin American Monographs |volume=55 |location=Austin |pages=102–4, 109–11 |author-link=Gary Urton}}</ref> ცის ის არეალი, რომელსაც ირმის ნახტომი ფარავს, [[აცილების ზონა]]ს უწოდებენ.<ref>{{Cite web |last=Starr |first=Michelle |date=July 14, 2020 |title=A Giant 'Wall' of Galaxies Has Been Found Stretching Across The Universe |url=https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205141100/https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |archive-date=February 5, 2021 |access-date=May 5, 2022 |website=ScienceAlert |language=en-gb}}</ref> ირმის ნახტომს შედარებით დაბალი ზედაპირული სიკაშკაშე აქვს. მისი ხილვადობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შემცირდეს ფონური სინათლის გამო, როგორიცაა სინათლის დაბინძურება ან მთვარის შუქი. ირმის ნახტომის ხილვადობისთვის ცა უნდა იყოს დაახლოებით 20.2 მაგნიტუდაზე მუქი კვადრატულ წამში.<ref>{{Cite journal |last=Crumey |first=Andrew |date=2014 |title=Human contrast threshold and astronomical visibility |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=442 |issue=3 |pages=2600–2619 |arxiv=1405.4209 |bibcode=2014MNRAS.442.2600C |doi=10.1093/mnras/stu992 |doi-access=free |s2cid=119210885}}</ref> ის უნდა იყოს ხილული, თუ ზღვრული მაგნიტუდა დაახლოებით +5.1 ან მეტია და აჩვენებს დიდ დეტალებს +6.1-ზე.<ref name="steinicke_sakiel2007" /> ეს ართულებს ირმის ნახტომის დანახვას კაშკაშა განათებული ურბანული ან გარეუბნული ტერიტორიებიდან, მაგრამ ძალიან თვალსაჩინოა სოფლის ტერიტორიებიდან დანახვისას, როდესაც მთვარე ჰორიზონტს ქვემოთაა. ხელოვნური ღამის ცის სიკაშკაშის რუკები აჩვენებს, რომ დედამიწის მოსახლეობის ერთ მესამედზე მეტს არ შეუძლია ირმის ნახტომის დანახვა სახლებიდან სინათლის დაბინძურების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Falchi |first1=Fabio |last2=Cinzano |first2=Pierantonio |last3=Duriscoe |first3=Dan |last4=Kyba |first4=Christopher C. M. |last5=Elvidge |first5=Christopher D. |last6=Baugh |first6=Kimberly |last7=Portnov |first7=Boris A. |last8=Rybnikova |first8=Nataliya A. |last9=Furgoni |first9=Riccardo |date=June 1, 2016 |title=The new world atlas of artificial night sky brightness |journal=Science Advances |language=en |volume=2 |issue=6 |article-number=|arxiv=1609.01041 |bibcode=2016SciA....2E0377F |doi=10.1126/sciadv.1600377 |issn=2375-2548 |pmc=4928945 |pmid=27386582}}</ref> დედამიწიდან დანახვისას, ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყის ხილული რეგიონი იკავებს ცის იმ ნაწილს, რომელიც მოიცავს 30 თანავარსკვლავედს. გალაქტიკური ცენტრი მდებარეობს [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი]]ს მიმართულებით, სადაც ირმის ნახტომი ყველაზე კაშკაშაა. მშვილდოსნიდან, თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, როგორც ჩანს, გადის გალაქტიკურ ანტიცენტრში, [[მეეტლის თანავარსკვლავედი|მეეტლის თანავარსკვლავედში]]. შემდეგ ზოლი ცის გარშემო აგრძელებს მოძრაობას, უკან მშვილდოსნამდე, ცას ორ დაახლოებით თანაბარ ნახევარსფეროდ ყოფს.<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date=November 14, 2015 |title=Which Constellations Can Be Seen Along The Milky Way? |url=https://www.astronomytrek.com/which-constellation-can-be-seen-along-the-milky-way/ |access-date=August 13, 2024 |language=en-US}}</ref> გალაქტიკური სიბრტყე [[ეკლიპტიკა|ეკლიპტიკის]] მიმართ (ცაში მზის გზა) დაახლოებით 60°-ით არის დახრილი. ის ციური ეკვატორის მიმართ 63°-იანი კუთხითაა დახრილი.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Galactic Plane {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/G/Galactic+Plane |access-date=July 9, 2025 |website=astronomy.swin.edu.au}}</ref> ===შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვება=== ირმის ნახტომის სინათლის ზოლისა და მისი გალაქტიკური ცენტრის დაკვირვებისთვის საჭიროა შემდეგი პირობები:<ref>{{Cite web |last=Forecast |first=Milky Way |title=How to See the Milky Way: Complete Beginner's Guide |url=https://milkywayforecast.com/guides/how-to-see-milky-way |access-date=2026-04-26 |website=milkywayforecast.com |language=en}}</ref> *თვალების ადაპტაცია ბნელ ცაზე (30 წუთი); *დაბალი სინათლის დაბინძურება (ბორთლის სკალით 4 ან უფრო დაბალი); *დაბალი მთვარის შუქი ან საერთოდ მისი არ ყოფნა (ახალი მთვარის 5-დღიანი ფანჯრის დროს); *ნისლისა და ტენიანობის დაბალი დონე; *სწორედ შერჩეული წლის დრო იმ ნახევარსფეროსთვის, საიდანაც აკვირდებით; *ღამის სწორი დრო; სხვა ციური ობიექტების მსგავსად, ღამის ცაზე ის ამოდის და ეშვება. ხედვის სწორი მიმართულება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ის სამხრეთით მდებარეობს, მშვილდოსანსა და მორიელს შორის. სამხრეთ ნახევარსფეროში, ის კილსა და კენტავრთან ახლოსაა. ==კვლევის ისტორია== ===უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები=== „მეტეოროლოგიაში“ [[არისტოტელე]] (ძვ. წ. 384-322) აცხადებს, რომ ბერძენმა ფილოსოფოსებმა [[ანაქსაგორა]]მ (დაახლ. ძვ. წ. 500–428) და [[დემოკრიტე]]მ (ძვ. წ. 460–370) ივარაუდეს, რომ ირმის ნახტომი არის ვარსკვლავების ნათება, რომლებიც პირდაპირ არ ჩანს დედამიწის ჩრდილის გამო, მაშინ როცა სხვა ვარსკვლავები მზისგან იღებენ სინათლეს, მაგრამ მათი ნათება მზის სხივებით არის დაფარული.<ref>Aristotle with W. D. Ross, ed., ''The Works of Aristotle'' ... (Oxford, England: Clarendon Press, 1931), vol. III, ''Meteorologica'', E. W. Webster, trans., Book 1, Part 8, [https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft#page/n37/mode/2up/ pp. 39–40] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411091135/https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft|date=April 11, 2016}}: "(2) Anaxagoras, Democritus, and their schools say that the milky way is the light of certain stars ... shaded by the earth from the sun's rays."</ref> თავად არისტოტელე თვლიდა, რომ ირმის ნახტომი დედამიწის ზედა ატმოსფეროს ნაწილი იყო, ვარსკვლავებთან ერთად, და რომ ის ვარსკვლავების წვის თანმდევი პროდუქტი იყო, რომელიც არ იფანტებოდა ატმოსფეროში მისი უკიდურესი მდებარეობის გამო და ქმნიდა მის დიდ წრეს. მისი თქმით, ირმის ნახტომის გალაქტიკის რძისფერი იერსახე [[დედამიწის ატმოსფერო]]ს გარდატეხის გამოა.<ref name="What does your image show">{{Cite web |title=What does your image show |url=http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315164805/http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |archive-date=March 15, 2023 |access-date=October 20, 2022 |website=mo-www.harvard.edu}}</ref><ref name="Montada" /><ref>{{Cite book |last1=Aristotle |url=http://archive.org/details/workstranslatedi03arisuoft |title=Works |translator1-first=William David |translator1-last=Ross |translator2-last=Smith |translator2-first=John Alexander |date=1931<!--Ignore the archive.org metadata. Pay attention to what's actually on the title page--> |location=Oxford |publisher=Clarendon Press <!--these people just digitized the archive.org copy: |others=Robarts – University of Toronto--> |page=345}}</ref> ნეოპლატონისტმა ფილოსოფოსმა [[ოლიმპიოდორე უმცროსი|ოლიმპიოდორე უმცროსმა]] (დაახლ. 495–570 წწ.) გააკრიტიკა ეს შეხედულება და ამტკიცებდა, რომ თუ ირმის ნახტომი მთვარეზე ქვემთვარის ფორმის იქნებოდა, ის დედამიწაზე სხვადასხვა დროსა და ადგილას განსხვავებულად უნდა ჩანდეს და რომ მას [[პარალაქსი]] უნდა ჰქონდეს, რაც მას არ აქვს. მისი აზრით, ირმის ნახტომი ციურია. ამ იდეამ მოგვიანებით მუსლიმურ სამყაროზე დიდ გავლენა იქონია.<ref name="heidarzadeh2008" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ალ-ბირუნი]]მ (973–1048) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „ნისლიანი ვარსკვლავების ბუნების უთვალავი ფრაგმენტების ერთობლიობაა“.<ref name="mactutor_albirundi" /> [[ალ-ანდალუსია|ანდალუსიელმა]] ასტრონომმა ავემპასემ (გარდაიცვალა 1138 წელს) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა, მაგრამ დედამიწის ატმოსფეროში უწყვეტ გამოსახულებას წარმოადგენდა, რის დასტურადაც მოიყვანა იუპიტერისა და მარსის შეერთების დაკვირვება [[1106]] ან [[1107]] წლებში.<ref name="Montada" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ნასირ ალ-დინ ტუსი]]მ (1201–1274) თავის ნაშრომში „თადკირა“ დაწერა: „ირმის ნახტომი, ანუ გალაქტიკა, შედგება ძალიან დიდი რაოდენობით პატარა, მჭიდროდ დაჯგუფებული ვარსკვლავებისგან, რომლებიც, მათი კონცენტრაციისა და სიმცირის გამო, ღრუბლიან ლაქებს ჰგვანან. ამის გამო, მას რძის ფერს ადარებდნენ“.<ref name="ragep1993" /> იბნ ქაიმ ალ-ჯავზიამ (1292–1350) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „უამრავი პაწაწინა ვარსკვლავია, რომლებიც ერთად არიან შეკრებილნი უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name="Livingston" /> ===დაკვირვებები ტელესკოპებით=== [[ფაილი:Herschel-Galaxy.png|მინი|ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელის მიერ 1785 წელს ვარსკვლავების დათვლის მიხედვით იქნა გამოტანილი. მზის სისტემა ცენტრთან ახლოს იყო ნავარაუდები]] ირმის ნახტომის, როგორც მრავალი ვარსკვლავისგან შემდგარი სისტემის, დადასტურება [[1610]] წელს გაჩნდა, როდესაც [[გალილეო გალილეი]]მ [[ოპტიკური ტელესკოპი]] გამოიყენა ირმის ნახტომის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ ის უამრავი მკრთალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა.<ref>{{Cite web |title=Galileo Galilei - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Galileo/ |access-date=2026-04-29 |website=Maths History |language=en}}</ref> [[1755]] წლის ტრაქტატში [[იმანუელ კანტი|იმანუელ კანტმა]], [[ტომას რაიტი]]ს ვარაუდის არასწორად ინტერპრეტაციისას, რომ ირმის ნახტომს ბუშტის ფორმა ჰქონდა, ვარაუდობდა (სწორად), რომ ირმის ნახტომი შესაძლოა უზარმაზარი რაოდენობის ვარსკვლავებისგან შემდგარი მბრუნავი სხეული ყოფილიყო, რომლებიც ერთმანეთთან შეკავებულია მზის სისტემის მსგავსი გრავიტაციული ძალებით, მაგრამ გაცილებით დიდ მასშტაბებში.<ref name=Sanders-2013>{{Citation |title=The Discovery of the Milky Way Galaxy |date=2013 |work=Revealing the Heart of the Galaxy: The Milky Way and its Black Hole |pages=13–24 |editor-last=Sanders |editor-first=Robert H. |access-date=2026-04-29 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CBO9781139856546.002 |isbn=978-1-107-03918-6}}</ref>  შედეგად მიღებული ვარსკვლავების დისკი დისკის შიგნიდან ჩვენი პერსპექტივიდან ცაზე ზოლად იქნებოდა დანახული. რაიტმა და კანტმა ასევე ივარაუდეს, რომ ღამის ცაზე ხილული ნისლეულებიდან ზოგიერთი შესაძლოა თავად ცალკეული „გალაქტიკები“ ყოფილიყო, ჩვენის მსგავსი.<ref name=Sanders-2013/> კანტი როგორც ირმის ნახტომს, ასევე „[[გალაქტიკური ნისლეულები|გალაქტიკურ ნისლეულებს]]“ „კუნძულოვან სამყაროებს“ უწოდებდა, ტერმინი, რომელიც 1930-იან წლებამდეც აქტუალური იყო.<ref name="our_galaxy" /> ირმის ნახტომის ფორმისა და მასში მზის პოზიციის აღწერის პირველი მცდელობა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1785]] წელს განახორციელა, ხილული ცის სხვადასხვა რეგიონში ვარსკვლავების რაოდენობის ფრთხილად დათვლით. მან შექმნა ირმის ნახტომის ფორმის დიაგრამა, მზის სისტემის ცენტრთან ახლოს მდებარეობით.<ref name=Sanders-2013/> [[1845]] წელს ლორდ როსმა ააგო ახალი ტელესკოპი და შეძლო ინდივიდუალური წერტილოვანი წყაროების გარჩევა იმ დროისთვის ბნელ შესქელებებში, რომლებიც ნისლეულების სახელითაა ცნობილი და ასევე სპირალური სტრუქტურის იდენტიფიცირება იმაში, რაც დღეს მორევის გალაქტიკის (M51) სახელითაა ცნობილი.<ref name=abbey /><ref>See: * Rosse revealed the spiral structure of [[Whirlpool Galaxy]] (M51) at the 1845 meeting of the British Association for the Advancement of Science. Rosse's illustration of M51 was reproduced in J. P. Nichol's 1846 book. ** {{cite journal |last1=Rosse |first1=Earl of |title=On the nebula 25 Herschel, or 61 [should read: 51] of Messier's catalogue |journal=Report of the Fifteenth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; Held at Cambridge in June 1845 § Notices and Abstracts of Miscellaneous Communications to the Sections |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1846 |page=4 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310235347/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |url-status=live }} ** {{Cite book |last=Nichol |first=John Pringle |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |title=Thoughts on Some Important Points Relating to the System of the World |date=1846 |publisher=William Tait |location=Edinburgh, Scotland |page=23 |access-date=February 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308094837/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} Rosse's illustration of the Whirlpool Galaxy appears on the plate that immediately precedes p. 23. * {{cite journal |last1=South |first1=James |title=Auszug aus einem Berichte über Lord ''Rosse's'' grosses Telescop, den Sir ''James South'' in The Times, Nr. 18899, 1845 April 16 bekannt gemacht hat |journal=Astronomische Nachrichten |date=1846 |volume=23 |issue=536 |pages=113–118 |doi=10.1002/asna.18460230802 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |trans-title=Excerpt from a report about Lord Rosse's great telescope, which Sir James South made known in The Times [of London], no. 18,899, 1845 April 16 |language=de |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308145128/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |url-status=live }} On March 5, 1845, Rosse observed M51, the [[Whirlpool Galaxy]]. From column 115: "The most popularly known nebulæ observed this night were the ring nebulæ in the Canes Venatici, or the 51st of Messier's catalog, which was resolved into stars with a magnifying power of 548". * {{cite journal |last1=Robinson |first1=T. R. |title=On Lord Rosse's telescope |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy |date=1845 |volume=3 |issue=50 |pages=114–133 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |access-date=February 17, 2020 |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610193425/https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |url-status=live }} Rosse's early observations of nebulae and galaxies are discussed on pp. 127–130. * {{cite journal |last1=Rosse |first1=The Earl of |title=Observations on the nebulae |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |date=1850 |volume=140 |issue=140 |pages=499–514 |url=https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |doi=10.1098/rstl.1850.0026 |doi-access=free |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142957/https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |url-status=live }} Rosse's illustrations of nebulae and galaxies appear on the plates that immediately precede the article. * {{cite journal |last1=Bailey |first1=M. E. |last2=Butler |first2=C. J. |last3=McFarland |first3=J. |title=Unwinding the discovery of spiral nebulae |journal=Astronomy & Geophysics |date=April 2005 |volume=46 |issue=2 |pages=2.26–2.28 |doi=10.1111/j.1468-4004.2005.46226.x |doi-access=free}}</ref> [[1904]] წელს, ვარსკვლავების საკუთარი მოძრაობების შესწავლისას, იაკობუს კაპტეინმა განაცხადა, რომ ეს შემთხვევითი არ იყო, როგორც იმ დროს ითვლებოდა; ვარსკვლავები შეიძლებოდა დაიყოს ორ ნაკადად, რომლებიც თითქმის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობდნენ.<ref>See: * {{Cite book |last=Kapteyn |first=Jacobus Cornelius |title=Congress of Arts and Science, Universal Exposition, St. Louis, 1904 |date=1906 |publisher=Houghton, Mifflin and Co. |editor-last=Rogers |editor-first=Howard J. |volume=4 |location=Boston and New York |pages=396–425 |chapter=Statistical methods in stellar astronomy |access-date=February 6, 2020 |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308053515/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} From pp. 419–420: "It follows that the one set of the stars must have a systematic motion relative to the other.&nbsp;... these two main directions of motion must be in reality diametrically opposite." * {{cite journal |last1=Kapteyn |first1=J. C. |title=Star streaming |journal=Report of the Seventy-fifth Meeting of the British Association for the Advancement of Science, South Africa |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1905 |pages=257–265 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308042552/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |url-status=live }}</ref> მოგვიანებით გაირკვა, რომ კაპტეინის მონაცემები იყო ირმის ნახტომის ბრუნვის პირველი მტკიცებულება,<ref>See: * {{Cite journal |last=Schwarzschild |first=K. |date=1907 |title=Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne |trans-title=On the proper motions of the fixed stars |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |url-status=live |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen (Reports of the Royal Society of Science at Göttingen) |language=de |volume=5 |pages=614–632 |bibcode=1907NWGot...5..614S |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142441/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |archive-date=March 8, 2021 |access-date=February 6, 2020}} * {{cite journal |last1=Schwarzschild |first1=K. |title=Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen |date=1908 |pages=191–200 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |trans-title=On the determination, according to the ellipsoid hypothesis, of the vertex and apex from a small number of observed proper motions |language=de |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308024321/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |url-status=live }}</ref> რამაც საბოლოოდ ბერტილ ლინდბლადისა და [[იან ჰენდრიკ ოორტი|იან ოორტის]] მიერ გალაქტიკური ბრუნვის აღმოჩენამდე მიიყვანა. [[1917]] წელს, ჰებერ დუსტ კურტისმა დააკვირდა ანდრომედას ახალი ვარსკვლავი S-ს დიდი ანდრომედას ნისლეულში (მესიეს ობიექტი 31). ფოტოგრაფიული ჩანაწერების ძიებისას მან კიდევ 11 ახალი ვარსკვლავი აღმოაჩინა. კურტისმა შენიშნა, რომ ეს ახალი ვარსკვლავიერები, საშუალოდ, 10 სიდიდით უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე ირმის ნახტომში მომხდარი. შედეგად, მან შეძლო მანძილის 150,000 პარსეკის შეფასება. ის გახდა „კუნძული სამყაროების“ ჰიპოთეზის მომხრე, რომლის მიხედვითაც სპირალური ნისლეულები დამოუკიდებელი გალაქტიკები იყო.<ref>{{Cite journal |last=Curtis |first=Heber D. |date=1917 |title=Novae in spiral nebulae and the island universe theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=29 |issue=171 |pages=206–207 |bibcode=1917PASP...29..206C |doi=10.1086/122632 |doi-access=free}}</ref><ref name=pasp100_6 /> 1920 წელს ჰარლოუ შაპლისა და ჰებერ კურტისს შორის გაიმართა დიდი დებატები ირმის ნახტომის ბუნების, სპირალური ნისლეულების და სამყაროს ზომების შესახებ. დიდი ანდრომედას ნისლეულის გარე გალაქტიკის არსებობის შესახებ თავისი მტკიცების დასასაბუთებლად, კურტისმა აღნიშნა ირმის ნახტომში მტვრის ღრუბლების მსგავსი ბნელი ზოლების გაჩენა, ასევე მნიშვნელოვანი დოპლერის წანაცვლება.<ref name=weaver /> კამათი საბოლოოდ გადაჭრა ედვინ ჰაბლმა 1920-იანი წლების დასაწყისში მაუნტ ვილსონის ობსერვატორიის 2.5 მეტრიანი (100 ინჩიანი) ჰუკერის ტელესკოპის გამოყენებით. ამ ახალი ტელესკოპის სინათლის შეგროვების ძალით, მან შეძლო ასტრონომიული ფოტოების გადაღება, რომლებიც ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილებს ცალკეული ვარსკვლავების კოლექციებად ყოფდა. მან ასევე შეძლო ზოგიერთი ცეფეიდური ცვლადის იდენტიფიცირება, რომელთა გამოყენებაც შეეძლო ნისლეულებამდე მანძილის შესაფასებლად. მან აღმოაჩინა, რომ ანდრომედას ნისლეული მზიდან 275 000 პარსეკის დაშორებით მდებარეობს, რაც ძალიან შორსაა იმისთვის, რომ ირმის ნახტომის ნაწილი იყოს.<ref name=jrasc83_6 /><ref name=apj69_103 /> ===დაკვირვებები თანამგზავრებით=== ევროპის კოსმოსური სააგენტოს კოსმოსური ხომალდი „გაია“ მილიარდი ვარსკვლავის პარალაქსის განსაზღვრით მანძილის შეფასებას იძლევა და ირმის ნახტომის რუკას ქმნის.<ref>{{Cite web |date=September 14, 2016 |title=New Milky Way Map Is a Spectacular Billion-Star Atlas |url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915183426/http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science/ |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gaia > Gaia DR1 |url=http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915091251/http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016 |website=www.cosmos.esa.int}}</ref> „გაიას“ მონაცემები შეფასებულია, როგორც „ტრანსფორმაციული“. შეფასებულია, რომ „გაიამ“ დაკვირვებული ვარსკვლავების რაოდენობა 1990-იან წლებში დაახლოებით 2 მილიონიდან 2 მილიარდამდე გაზარდა. მან სივრცის გაზომვადი მოცულობა რადიუსში 100-ჯერ და სიზუსტით 1000-ჯერ გაზარდა.<ref name="Skibba">{{Cite journal |last=Skibba |first=Ramin |date=June 10, 2021 |title=A galactic archaeologist digs into the Milky Way's history |url=https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |url-status=live |journal=Knowable Magazine |doi=10.1146/knowable-060921-1 |s2cid=236290725 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804193831/https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |archive-date=August 4, 2022 |access-date=August 4, 2022 |doi-access=free}}</ref> 2020 წელს ჩატარებულმა კვლევამ დაასკვნა, რომ „გაიამ“ გალაქტიკის მერყევი მოძრაობა აღმოაჩინა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს „დისკოს ბრუნვის ღერძის არასფერული ჰალოს მთავარ ღერძთან მიმართებაში არასწორი განლაგებით, ან ჰალოში დაგროვილი მატერიით, რომელიც გვიანი დაცემის დროს იქნა მიღებული, ან ახლომდებარე, ურთიერთქმედი თანამგზავრული გალაქტიკებიდან და მათი თანმდევი მოქცევით“.<ref>{{Cite journal |last1=Poggio |first1=E. |last2=Drimmel |first2=R. |last3=Andrae |first3=R. |last4=Bailer-Jones |first4=C. A. L. |last5=Fouesneau |first5=M. |last6=Lattanzi |first6=M. G. |last7=Smart |first7=R. L. |last8=Spagna |first8=A. |date=2020 |title=Evidence of a dynamically evolving Galactic warp |journal=Nature Astronomy |volume=4 |issue=6 |pages=590–596 |arxiv=1912.10471 |bibcode=2020NatAs...4..590P |doi=10.1038/s41550-020-1017-3 |s2cid=209444772}}</ref> 2024 წლის აპრილში გამოქვეყნდა საწყისი კვლევები და მასთან დაკავშირებული რუკები, რომლებიც ირმის ნახტომის მაგნიტურ ველებს მოიცავდა.<ref name="NYT-20240419">{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |title=The Dusty Magnets of the Milky Way |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |date=April 19, 2024 |work=[[The New York Times]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240419104158/https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |archive-date=April 19, 2024 |access-date=April 19, 2024 }}</ref> ==ასტროგრაფია== ===მზის მდებარეობა და სამეზობლო=== {{მთავარი|დედამიწის მდებარეობა}} მზე მდებარეობს ორიონის მკლავის შიდა კიდესთან ახლოს, ადგილობრივი ბუშტის ლოკალურ ფუმფულაში, რედკლიფის ტალღასა და გაყოფილი ხაზოვანი სტრუქტურების (ყოფილი გოულდის სარტყელი) შორის.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=January 7, 2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |number=7794}}</ref> გილესენის და სხვების (2016) მიერ Sgr A*-ის გარშემო ვარსკვლავური ორბიტების შესწავლის საფუძველზე, მზე გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27.14 ± 0.46 კლი (8.32 ± 0.14 კპს)<ref name="Gillessen2016" /> მანძილზე მდებარეობს. ბოელმა და სხვებმა (2016) აღმოაჩინეს უფრო მცირე მნიშვნელობა - 25.64 ± 0.46 კლი (7.86 ± 0.14 კპს), ასევე ვარსკვლავის ორბიტის ანალიზის გამოყენებით.<ref name="boehle2016" /> მზე ამჟამად გალაქტიკური დისკოს ცენტრალური სიბრტყის 5–30 პარსეკით (16–98 ლი) ზემოთ ან ჩრდილოეთით მდებარეობს.<ref name=majaess2009 /> ადგილობრივ მკლავსა და შემდეგ მკლავს, პერსევსის მკლავს შორის მანძილი დაახლოებით 2000 პარსეკია (6500 ლი).<ref name="fn9" /> მზე და შესაბამისად, მზის სისტემა, მდებარეობს ირმის ნახტომის გალაქტიკურ სასიცოცხლო ზონაში.<ref name="mullen-2001">{{Cite news |last=Mullen, Leslie |date=May 18, 2001 |title=Galactic Habitable Zones |work=NAI Features Archive |agency=Nasa Astrobiology Institute |url=http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |access-date=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409002532/http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |archive-date=April 9, 2013}}</ref><ref name="sundin-2006">{{Cite journal |last=Sundin |first=M. |year=2006 |title=The galactic habitable zone in barred galaxies |journal=International Journal of Astrobiology |volume=5 |issue=4 |pages=325–326 |bibcode=2006IJAsB...5..325S |doi=10.1017/S1473550406003065 |s2cid=122018103}}</ref> მზიდან 15 პარსეკის (49 ლი) რადიუსის მქონე სფეროს შიგნით დაახლოებით 208 ვარსკვლავია, რომელთა აბსოლუტური სიდიდე 8.5-ზე მეტია, რაც იძლევა ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 69 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 2360 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი კაშკაშა ვარსკვლავების სიიდან). მეორეს მხრივ, მზიდან 5 პარსეკის (16 ლი) რადიუსში არის 64 ცნობილი ვარსკვლავი (ნებისმიერი სიდიდის, 4 ყავისფერი ჯუჯის გარდა), რაც იძლევა დაახლოებით ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 8.2 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 284 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი ვარსკვლავების სიიდან). ეს ასახავს იმ ფაქტს, რომ გაცილებით მეტი მკრთალი ვარსკვლავია, ვიდრე კაშკაშა: მთელ ცაზე დაახლოებით 500 ვარსკვლავია, რომლებიც აშკარა სიდიდე 4-ზე კაშკაშაა, მაგრამ 15,5 მილიონი ვარსკვლავია კაშკაშა, ვიდრე აშკარა სიდიდე 14.<ref>{{Cite web |title=Magnitude |url=http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206074842/http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-date=February 6, 2008 |access-date=August 9, 2013 |publisher=National Solar Observatory{{snd}}Sacramento Peak}}</ref> მზის გზის მწვერვალი, ანუ მზის მწვერვალი, არის მიმართულება, რომლითაც მზე მოძრაობს ირმის ნახტომში ადგილობრივი უძრაობის სტანდარტის გავლით. მზის გალაქტიკური მოძრაობის ზოგადი მიმართულებაა ვარსკვლავი დენებისკენ, გედის თანავარსკვლავედთან ახლოს, გალაქტიკური ცენტრის მიმართულებით დაახლოებით 90 ცის გრადუსიანი კუთხით. მზის ორბიტა ირმის ნახტომის გარშემო, სავარაუდოდ, დაახლოებით ელიფსური იქნება, გალაქტიკური სპირალური მკლავებიდან გამომდინარე პერტურბაციებით და არაერთგვაროვანი მასის განაწილებით. გარდა ამისა, მზე გალაქტიკურ სიბრტყეში დაახლოებით 2,7-ჯერ გადის ორბიტაზე.<ref>{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |last2=Rees |first2=Robin |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49522-6 |edition=2nd |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215095853/https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |archive-date=February 15, 2017 |url-status=live}}</ref> ეს ძალიან ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობს მარტივი ჰარმონიული ოსცილატორი წევის ძალის (შეშუპების) გარეშე. ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ეს რხევები ემთხვეოდა დედამიწაზე მასობრივი სიცოცხლის ფორმების გადაშენების პერიოდებს.<ref name="extinction" /> CO მონაცემებზე დაყრდნობით მზის სპირალურ სტრუქტურაში ტრანზიტის ეფექტების ხელახალი ანალიზით კორელაცია ვერ იქნა ნაპოვნი.<ref name="overholt_etal" /> მზის სისტემას ირმის ნახტომის ერთი ორბიტის (გალაქტიკური წელიწადი) დასასრულებლად დაახლოებით 240 მილიონი წელი სჭირდება,<ref name="sparke_gallagher" /> ამიტომ, ითვლება, რომ მზემ თავისი სიცოცხლის განმავლობაში 18-20 ორბიტა და ადამიანების წარმოშობის დღიდან 1/1250 ბრუნი დაასრულა. მზის სისტემის ორბიტალური სიჩქარე ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო დაახლოებით 220 კმ/წმ (490,000 მილი/სთ) ანუ სინათლის სიჩქარის 0.073%-ია. მზე ჰელიოსფეროში 84,000 კმ/სთ (52,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს. ამ სიჩქარით, მზის სისტემას დაახლოებით 1,400 წელი სჭირდება 1 სინათლის წლის მანძილის გასავლელად, ანუ 8 დღე 1 ასტრონომიული ერთეულის (ასტრონომიული ერთეული) გასავლელად.<ref name=garlick2002 /> მზის სისტემა მიემართება ზოდიაქოს თანავარსკვლავედის მორიელის მიმართულებით, რომელიც ეკლიპტიკას მიჰყვება.<ref>{{Cite web |date=April 8, 2011 |title=Solar System's 'Nose' Found; Aimed at Constellation Scorpius |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907130456/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-date=September 7, 2015}}</ref> ===გალაქტიკური კვადრანტები=== {{მთავარი|გალაქტიკური კვადრანტები}} გალაქტიკური კვადრანტი, ან ირმის ნახტომის კვადრანტი, ირმის ნახტომის გაყოფის ოთხი წრიული სექტორიდან ერთ-ერთს აღნიშნავს. ასტრონომიულ პრაქტიკაში, გალაქტიკური კვადრანტების გამოყოფა გალაქტიკური კოორდინატთა სისტემაზეა დაფუძნებული, რომელიც მზეს რუკების სისტემის საწყის წერტილად ათავსებს.<ref>{{Citation |last1=Blaauw |first1=A. |title=The new I. A. U. system of galactic coordinates (1958 revision) |date=1960 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=121 |issue=2 |pages=123–131 |bibcode=1960MNRAS.121..123B |doi=10.1093/mnras/121.2.123 |display-authors=1 |last2=Gum |first2=C. S. |last3=Pawsey |first3=J. L. |last4=Westerhout |first4=G. |doi-access=free}}</ref> კვადრანტები აღიწერება რიგობითი რიცხვების გამოყენებით - მაგალითად, „პირველი გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name="toolsofradio">{{Citation |last1=Wilson |first1=Thomas L. |title=Tools of Radio Astronomy |date=2009 |url=https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426084004/https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |url-status=live |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-85121-9 |display-authors=1 |archive-date=April 26, 2016 |last2=Rohlfs |first2=Kristen |last3=Hüttemeister |first3=Susanne|bibcode=2009tra..book.....W }}</ref> „მეორე გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name=NASAAD131K>{{cite journal |bibcode=2004A&A...418..131K |doi=10.1051/0004-6361:20034530 |author=Kiss, Cs |author2=Moór, A. |author3=Tóth, L. V. |title=Far-infrared loops in the 2nd Galactic Quadrant |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=418 |date=April 2004 |arxiv=astro-ph/0401303 |pages=131–141|s2cid=7825138|url=https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2004/16/aa0530.pdf|access-date=August 17, 2010}}</ref> ან „ირმის ნახტომის მესამე კვადრანტი“.<ref name="Lampton1997">{{Cite journal |author=Lampton, M. |author2=Lieu, R. |author3=Schmitt, J. H. M. M. |author4=Bowyer, S. |author5=Voges, W. |author6=Lewis, J. |author7=Wu, X. |display-authors=1 |date=February 1997 |title=An All-Sky Catalog of Faint Extreme Ultraviolet Sources |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=108 |issue=2 |pages=545–557 |bibcode=1997ApJS..108..545L |doi=10.1086/312965 |doi-access=free}}</ref> ჩრდილოეთ გალაქტიკური პოლუსიდან დანახვისას, 0° (ნულოვანი გრადუსი) სხივით, რომელიც მზიდან იწყება და გალაქტიკური ცენტრის გავლით გადის, კვადრატებია: ::{| ! გალაქტიკური<br />კვადრანტი<br /> &nbsp; ! გალაქტიკური<br />გრძედი<br />[[გალაქტიკური გრძედი|(ℓ)]] ! &nbsp; <br />წყარო<br /> &nbsp; |- !align="center"|1-ლი |align="right" | 0° ≤ ℓ ≤ 90° &nbsp; |align="center"|<ref name="vanWoerden-Strom-2006">{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=Hugo |last2=Strom |first2=Richard G. |date=June 2006 |title=The beginnings of radio astronomy in the Netherlands |url=http://www.astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |volume=9 |issue=1 |pages=3–20 |bibcode=2006JAHH....9....3V |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2006.01.01 |s2cid=16816839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919025431/http://astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |archive-date=September 19, 2010}}</ref> |- !align="center"|მე-2 |align="right" |&nbsp; 90° ≤ ℓ ≤ 180° |align="center"|<ref name=NASAAD131K /> |- !align="center"|მე-3 |align="right" |180° ≤ ℓ ≤ 270° |align="center"|<ref name="Lampton1997" /> |- !align="center"|მე-4<br /> &nbsp; |align="right" |270° ≤ ℓ ≤ 360°<br />(360° ≅ 0°) |align="center"|<ref name="toolsofradio" /><br /> &nbsp; |} გალაქტიკური გრძედით (ℓ) საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ზრდით (დადებითი ბრუნვა), როგორც ეს გალაქტიკური ცენტრის ჩრდილოეთიდან ჩანს (ხედვის წერტილი, რომელიც რამდენიმე ასეული ათასი სინათლის წლის მანძილზეა) დედამიწა ბერენიკეს თანავარსკვლავედის მიმართულებით); თუ გალაქტიკური ცენტრის სამხრეთიდან დააკვირდებით (მოქანდაკის თანავარსკვლავედში მსგავსი მანძილით დაშორებული ხედვის წერტილიდან), ℓ საათის ისრის მიმართულებით გაიზრდებოდა (უარყოფითი ბრუნვა). ==ზოგადი მახასიათებლები== ===ზომა=== ირმის ნახტომი ადგილობრივი ჯგუფის ორი უდიდესი გალაქტიკიდან ერთ-ერთია (მეორე ანდრომედას გალაქტიკაა). თუმცა, მისი გალაქტიკური დისკოს ზომა და ის, თუ რამდენად განსაზღვრავს ის იზოფოტალურ დიამეტრს, ბოლომდე შესწავლილი არ არის.<ref name="Lopez2018" /> ვარაუდობენ, რომ გალაქტიკაში ვარსკვლავების მნიშვნელოვანი ნაწილი 26 კილოპარსეკის (80,000 სინათლის წლის) დიამეტრშია და რომ გარე დისკოს მიღმა ვარსკვლავების რაოდენობა მკვეთრად მცირდება ძალიან დაბალ რიცხვამდე, ექსპონენციალური დისკოს ექსტრაპოლაციის მიმართ შიდა დისკოს მასშტაბის სიგრძესთან მიმართებაში.<ref name=arxiv0909.3857 /><ref name="Lopez2018" /> ასტრონომიაში გალაქტიკის ზომის დასადგენად რამდენიმე მეთოდი გამოიყენება და თითოეულს შეუძლია განსხვავებული შედეგების მოტანა სხვებთან შედარებით. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია D25 სტანდარტი - იზოფოტი, სადაც B-დიაპაზონში (სინათლის 445 ნმ ტალღის სიგრძე, ხილული სპექტრის ლურჯ ნაწილში) გალაქტიკის ფოტომეტრული სიკაშკაშე 25 მაგ/რკსეკს აღწევს.<ref name="Dimensions">{{Cite web |title=Dimensions of Galaxies |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927170330/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |archive-date=September 27, 2022 |access-date=August 22, 2022 |website=ned.ipac.caltech.edu}}</ref> გუდვინის და სხვების მიერ 1997 წელს შეფასებით, ცეფეიდური ცვლადი ვარსკვლავების განაწილება 17 სხვა სპირალურ გალაქტიკაში შედარდა ირმის ნახტომის ვარსკვლავებთან და მოდელირებული იქნა მათი ზედაპირის სიკაშკაშესთან დამოკიდებულება. ამან მოგვცა ირმის ნახტომის იზოფოტალური დიამეტრი 26.8 ± 1.1 კილოპარსეკის ტოლი (87,400 ± 3,600 სინათლის წელი), იმის გათვალისწინებით, რომ ექსპონენციალური დისკი წარმოადგენს გალაქტიკურ დისკოს და გალაქტიკის ცენტრალური ზედაპირის სიკაშკაშის (μ0) 22.1 ± 0.3 B-mag/arcsec−2 და დისკის მასშტაბის სიგრძის (h) 5.0 ± 0.5 kpc (16,300 ± 1,600 ly) მიღებით.<ref name="Average">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704216 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=The Milky Way is just an average spiral |date=April 22, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref><ref name="Goodwin">{{Cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observatory |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G}}</ref><ref name="Castro">{{Cite journal |last1=Castro-Rodríguez |first1=N. |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Sánchez-Saavedra |first3=M. L. |last4=Battaner |first4=E. |year=2002 |title=Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=391 |issue=2 |pages=519–530 |arxiv=astro-ph/0205553 |bibcode=2002A&A...391..519C |doi=10.1051/0004-6361:20020895 |s2cid=17813024}}</ref> ეს ანდრომედას გალაქტიკის იზოფოტალურ დიამეტრზე მნიშვნელოვნად მცირეა და ოდნავ ნაკლებია გალაქტიკების საშუალო იზოფოტალურ ზომებზე, რომლებიც 28.3 კპს-ს (92,000 ლი-სი) შეადგენს.<ref name="Goodwin" /> ნაშრომში ასკვნიან, რომ ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა არ იყო ზედმეტად დიდი სპირალური გალაქტიკები და არც ისინი იყვნენ ცნობილ უდიდესთა შორის (თუ პირველი არ იყო ყველაზე დიდი), როგორც ადრე ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, არამედ საშუალო ზომის ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკები.<ref name="Goodwin_Hubble">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704289 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=New Determination of the Hubble Parameter Using the Principle of Terrestrial Mediocrity |date=April 30, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> ირმის ნახტომის შედარებითი ფიზიკური მასშტაბის შესადარებლად, თუ მზის სისტემა ნეპტუნამდე აშშ-ის მეოთხედის ზომის იქნებოდა (24.3 მმ (0.955 ინჩი)), ირმის ნახტომი დაახლოებით იქნებოდა შეერთებული შტატების ჩრდილოეთ-სამხრეთის უდიდესი ხაზი.<ref>{{Cite web |title=How Big is Our Universe: How far is it across the Milky Way? |url=http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305005817/http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |archive-date=March 5, 2013 |access-date=March 13, 2013 |website=NASA-Smithsonian Education Forum on the Structure and Evolution of the Universe, at the Harvard Smithsonian Center for Astrophysics}}</ref> 1978 წლის კიდევ უფრო ძველი კვლევა ირმის ნახტომისთვის უფრო დაბალ დიამეტრს, დაახლოებით 23 კპს-ს (75,000 ლი-სი) აჩვენებს.<ref name="Goodwin" /> 2015 წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ არსებობს ვარსკვლავების რგოლისებრი ძაფი, სახელწოდებით Triangulum-Andromeda Ring (TriAnd Ring), რომელიც შედარებით ბრტყელი გალაქტიკური სიბრტყის ზემოთ და ქვემოთ ტალღოვანია. როგორც ვარაუდობენ, ერთფეროვანი რგოლის გარდა, ძირითადად დისკის რხევებისა და ირმის ნახტომის გარშემო შემოხვევის შედეგია, დიამეტრით მინიმუმ 50 კპს (160,000 ლი),<ref>{{Cite journal |last1=Newberg |first1=Heidi Jo |last2=Xu |first2=Yan |last3=Carlin |first3=Jeffrey L. |last4=Liu |first4=Chao |last5=Deng |first5=Licai |last6=Li |first6=Jing |last7=Schoenrich |first7=Ralph |last8=Yanny |first8=Brian |display-authors=1 |date=March 1, 2015 |title=Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=801 |issue=2 |page=105 |arxiv=1503.00257 |bibcode=2015ApJ...801..105X |doi=10.1088/0004-637X/801/2/105 |s2cid=119124338}}</ref> რომელიც შესაძლოა თავად ირმის ნახტომის გარე დისკის ნაწილი იყოს, შესაბამისად, ვარსკვლავური დისკი ამ ზომამდე გაზრდით უფრო დიდი ხდება.<ref name="rpi2015" /> 2018 წლის უფრო ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა გარკვეულწილად უარყო ეს ჰიპოთეზა და დაადასტურა დასკვნა, რომ ერთფეროვანი რგოლი, A13 და TriAnd Ring წარმოადგენდნენ ვარსკვლავურ ზედმეტ სიმკვრივეს, რომლებიც საკმაოდ გამოდევნილი იყო მთავარი ვარსკვლავური დისკიდან, ხოლო RR Lyrae ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსია უფრო მაღალი აღმოჩნდა და თავსებადი იყო ჰალოს წევრობასთან.<ref name="allyson">{{Cite journal |last1=Sheffield |first1=Allyson A. |last2=Price-Whelan |first2=Adrian M. |last3=Tzanidakis |first3=Anastasios |last4=Johnston |first4=Kathryn V. |last5=Laporte |first5=Chervin F. P. |last6=Sesar |first6=Branimir |year=2018 |title=A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities |journal=The Astrophysical Journal |volume=854 |issue=1 |page=47 |arxiv=1801.01171 |bibcode=2018ApJ...854...47S |doi=10.3847/1538-4357/aaa4b6 |s2cid=118932403 |doi-access=free}}</ref> კიდევ ერთმა 2018 წლის კვლევამ გამოავლინა დისკოსებრი ვარსკვლავების ძალიან სავარაუდო არსებობა გალაქტიკური ცენტრიდან 26–31.5 კპს (84,800–103,000 ლი-სი-ზე) ან შესაძლოა კიდევ უფრო შორს, მნიშვნელოვნად მაღლა, დაახლოებით 13–20 კპს (40,000–70,000 ლი-სი-ზე), რაც ოდესღაც დისკოს ვარსკვლავური სიმკვრივის მკვეთრ კლებად მიიჩნეოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსალოდნელი იყო, რომ ამ ზღვარს გადააჭარბებდა ან არცერთი ვარსკვლავი არ იქნებოდა, გარდა იმ ვარსკვლავებისა, რომლებიც გალაქტიკური ჰალოს ძველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან.<ref name="Lopez2018">{{Cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |last2=Allende Prieto |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Liu |first5=C. |last6=Deng |first6=L. |date=April 9, 2018 |title=Disk stars in the Milky Way detected beyond 25 kpc from its center |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2018/04/aa32880-18/aa32880-18.html |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=612 |pages=L8 |arxiv=1804.03064 |bibcode=2018A&A...612L...8L |doi=10.1051/0004-6361/201832880 |s2cid=59933365}}</ref><ref name="nbcnews1" /><ref>{{Cite web |author=Elizabeth Howell |date=July 2, 2018 |title=It Would Take 200,000 Years at Light Speed to Cross the Milky Way |url=https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416141212/https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |archive-date=April 16, 2020 |access-date=May 31, 2020 |website=Space.com}}</ref> 2020 წლის კვლევამ იწინასწარმეტყველა, რომ ირმის ნახტომის ბნელი მატერიის ჰალოს კიდი დაახლოებით 292 ± 61 კპს (952,000 ± 199,000 ლი-სი-ზე) იქნებოდა, რაც 584 ± 122 კპს (1.905 ± 0.3979 მილი-სი-ზე) დიამეტრს ნიშნავს.<ref name="croswell2020" /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოს სისქე ასევე დაახლოებით 1.35 კპს-მდე (4000 ლი) მერყეობს.<ref name="ask-astro" /><ref name="Rix_Bovy">{{Cite journal |last1=Rix |first1=Hans-Walter |last2=Bovy |first2=Jo |date=2013 |title=The Milky Way's Stellar Disk |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |volume=21 |article-number=|arxiv=1301.3168 |bibcode=2013A&ARv..21...61R |doi=10.1007/s00159-013-0061-8 |s2cid=117112561}}</ref> ===მასა=== ირმის ნახტომის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 0,88 ტრილიონჯერ მეტია (8,8×1011 მზის მასა), გალაქტიკის განსაზღვრისთვის გამოიყენება 200 კპს-ის ზღვარი.<ref>{{Cite journal |last1=Bobylev |first1=V. V. |last2=Baykova |first2=A. T. |date=August 2023 |title=Modern Estimates of the Mass of the Milky Way |url=https://www.researchgate.net/publication/375619138 |journal=Astronomy Reports |language=en |volume=67 |issue=8 |pages=812–823 |doi=10.1134/S1063772923080024 |bibcode=2023ARep...67..812B |issn=1063-7729}}</ref> ირმის ნახტომის მასის შეფასებები განსხვავდება გამოყენებული მეთოდისა და მონაცემების მიხედვით. შეფასების დიაპაზონის ქვედა ზღვარი არის 5,8×1011 მზის მასა (M☉), რაც გარკვეულწილად ნაკლებია ანდრომედას გალაქტიკაზე.<ref name="Karachentsevetal2006" /><ref name="mass" /><ref name="galmass" /> 2009 წელს Very Long Baseline Array-ის გამოყენებით ჩატარებულმა გაზომვებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის გარე კიდეზე მდებარე ვარსკვლავებისთვის სიჩქარე 254 კმ/წმ-ს (570,000 მილი/სთ) აღწევს.<ref name=nrao20090105 /> რადგან ორბიტალური სიჩქარე დამოკიდებულია ორბიტის რადიუსში არსებულ მთლიან მასაზე, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომი უფრო მასიურია, დაახლოებით ტოლი ანდრომედას გალაქტიკის მასისა, რომელიც მისი ცენტრიდან 160,000 ლი (49 კპს) რადიუსში 7×1011 მ☉-ია.<ref name="reid2009" /> 2010 წელს ჰალო ვარსკვლავების რადიალური სიჩქარის გაზომვის შედეგად დადგინდა, რომ 80 კილოპარსეკში მოთავსებული მასა 7×1011 მ☉-ია.<ref name="gnedin2010" /> 2014 წელს ჩატარებულ კვლევაში, მთელი ირმის ნახტომის მასა შეფასებულია 8.5×1011 მ☉-ად,<ref name="Jorge Peñarrubia2014">{{Cite journal |last1=Peñarrubia |first1=Jorge |last2=Ma |first2=Yin-Zhe |last3=Walker |first3=Matthew G. |last4=McConnachie |first4=Alan |display-authors=1 |year=2014 |title=A dynamical model of the local cosmic expansion |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=433 |issue=3 |pages=2204–2222 |arxiv=1405.0306 |bibcode=2014MNRAS.443.2204P |doi=10.1093/mnras/stu879 |doi-access=free |s2cid=119295582}}</ref> მაგრამ ეს ანდრომედას გალაქტიკის მასის მხოლოდ ნახევარია.<ref name="Jorge Peñarrubia2014" /> ირმის ნახტომის 2019 წლის მასის ბოლოდროინდელი შეფასება 1.29×1012 მ☉-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Grand |first1=Robert J J. |last2=Deason |first2=Alis J. |last3=White |first3=Simon D M. |last4=Simpson |first4=Christine M. |last5=Gómez |first5=Facundo A. |last6=Marinacci |first6=Federico |last7=Pakmor |first7=Rüdiger |year=2019 |title=The effects of dynamical substructure on Milky Way mass estimates from the high-velocity tail of the local stellar halo |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters |volume=487 |issue=1 |pages=L72–L76 |arxiv=1905.09834 |bibcode=2019MNRAS.487L..72G |doi=10.1093/mnrasl/slz092 |doi-access=free |s2cid=165163524}}</ref> როგორც ჩანს, ირმის ნახტომის მასის დიდი ნაწილი ბნელი მატერიაა, მატერიის უცნობი და უხილავი ფორმა, რომელიც გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს ჩვეულებრივ მატერიასთან. ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის ჰალო შედარებით თანაბრად არის გაფანტული გალაქტიკური ცენტრიდან ას კილოპარსეკზე (კპს) მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის მათემატიკური მოდელები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის მასა 1–1.5×1012 მ☉-ია.<ref name=McMillan2011 /><ref name=McMillan2016 /><ref>{{Cite journal |last=Slobodan Ninković |date=April 2017 |title=Mass Distribution and Gravitational Potential of the Milky Way |journal=Open Astronomy |volume=26 |issue=1 |pages=1–6 |bibcode=2017OAst...26....1N |doi=10.1515/astro-2017-0002 |doi-access=free}}</ref> 2013 და 2014 წლების კვლევები მიუთითებს მასის დიაპაზონზე, რომელიც მერყეობს 4.5×1012 მ☉<ref>{{Cite journal |last1=Phelps |first1=Steven |last2=Nusser |first2=Adi |last3=Desjacques |first3=Vincent |display-authors=1 |date=October 2013 |title=The Mass of the Milky Way and M31 Using the Method of Least Action |journal=The Astrophysical Journal |volume=775 |issue=2 |pages=102–113 |arxiv=1306.4013 |bibcode=2013ApJ...775..102P |doi=10.1088/0004-637X/775/2/102 |s2cid=21656852 |id=102}}</ref>-დან 8×1011 მ☉-მდე.<ref name=Kafle2014/> შედარებისთვის, ირმის ნახტომში არსებული ყველა ვარსკვლავის საერთო მასა შეფასებულია 4.6×1010 მ☉<ref name="Licquia2013">{{Cite journal |last1=Licquia |first1=Timothy |last2=Newman |first2=J. |date=2013 |title=Improved Constraints on the Total Stellar Mass, Color, and Luminosity of the Milky Way |journal=American Astronomical Society, AAS Meeting #221, #254.11 |volume=221 |pages=254.11 |bibcode=2013AAS...22125411L}}</ref>-დან 6.43×1010 მ☉-მდე.<ref name="McMillan2011" /> ვარსკვლავების გარდა, არსებობს ვარსკვლავთშორისი აირიც, რომელიც მასის მიხედვით 90%-ით წყალბადს და 10%-ით ჰელიუმს შეიცავს,<ref name="ism1" /> წყალბადის ორი მესამედი ატომური ფორმითაა, ხოლო დარჩენილი ერთი მესამედი მოლეკულური წყალბადის სახითაა.<ref name="ism2" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავთშორისი აირის მასა მისი ვარსკვლავების მთლიანი მასის 10%-დან<ref name="ism2">{{Cite web |title=Lecture Seven: The Milky Way: Gas |url=http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708011238/http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-date=July 8, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> 15%-მდე<ref name="ism1">{{Cite web |title=The Interstellar Medium |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419065745/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-date=April 19, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> ტოლია. ვარსკვლავთშორისი მტვერი გაზის მთლიანი მასის დამატებით 1%-ს შეადგენს.<ref name="ism1" /> 2019 წლის მარტში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა დაახლოებით 39.5 კპს (130,000 ლი) რადიუსში 1.54×1012 მზის მასაა, რაც ორჯერ მეტია, ვიდრე ადრე ჩატარებულ კვლევებში იყო განსაზღვრული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკის მასის დაახლოებით 90% ბნელი მატერიაა.<ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref><ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> 2023 წლის სექტემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა მხოლოდ 2.06×1011 მზის მასაა, რაც წინა კვლევების მასის მხოლოდ მეათედია. მასა განისაზღვრა კოსმოსური ხომალდის „გაიას“ მონაცემებით.<ref name="aA-20230927">{{cite journal | last1=Jiao | first1=Y.-J. | last2=Hammer | first2=F. | last3=Wang | first3=H.-F. | last4=Wang | first4=J.-L. | last5=Amram | first5=P. | last6=Chemin | first6=L. | last7=Yang | first7=Y.-B. | title=Detection of the Keplerian decline in the Milky Way rotation curve | journal=Astronomy & Astrophysics | publisher=EDP Sciences | date=September 27, 2023 | volume=678 | pages=A208 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202347513 | doi-access=free | arxiv=2309.00048 | bibcode=2023A&A...678A.208J }}</ref> ===ბრუნვის მრუდი=== ირმის ნახტომში ვარსკვლავები და გაზი მისი ცენტრის გარშემო დიფერენციალურად ბრუნავენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბრუნვის პერიოდი მდებარეობის მიხედვით იცვლება. როგორც ეს სპირალური გალაქტიკებისთვისაა დამახასიათებელი, ირმის ნახტომში ვარსკვლავების უმეტესობის ორბიტალური სიჩქარე ძლიერ არ არის დამოკიდებული ცენტრიდან მათ დაშორებაზე. ცენტრალური ამოზნექილიდან ან გარე რგოლიდან მოშორებით, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური სიჩქარე 200-დან 220 კმ/წმ-მდეა.<ref>{{Cite journal |last1=Camarillo |first1=Tia |last2=Dredger |first2=Pauline |last3=Ratra |first3=Bharat |date=May 4, 2018 |title=Median Statistics Estimate of the Galactic Rotational Velocity |journal=Astrophysics and Space Science |volume=363 |issue=12 |page=268 |arxiv=1805.01917 |bibcode=2018Ap&SS.363..268C |doi=10.1007/s10509-018-3486-8 |s2cid=55697732}}</ref> შესაბამისად, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური პერიოდი დაახლოებით პროპორციულია გავლილი ტრაექტორიის სიგრძისა. ეს განსხვავდება მზის სისტემაში არსებული სიტუაციისგან, სადაც ორსხეულიანი გრავიტაციული დინამიკა დომინირებს და სხვადასხვა ორბიტას მნიშვნელოვნად განსხვავებული სიჩქარეები აქვს. ბრუნვის მრუდი (ნაჩვენებია ფიგურაზე) აღწერს ამ ბრუნვას. თუ ირმის ნახტომი შეიცავდა მხოლოდ ვარსკვლავებში, გაზსა და სხვა ბარიონულ (ჩვეულებრივ) მატერიაში დაფიქსირებულ მასას, ბრუნვის სიჩქარე შემცირდებოდა ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. თუმცა, დაკვირვებული მრუდი შედარებით ბრტყელია, რაც მიუთითებს დამატებით მასაზე, რომლის პირდაპირ აღმოჩენა ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით შეუძლებელია. ეს შეუსაბამობა ბნელ მატერიას მიეწერება.<ref name=Koupelis_Kuhn2007 /> ირმის ნახტომის ბრუნვის მრუდი ემთხვევა სპირალური გალაქტიკების უნივერსალურ ბრუნვის მრუდს, რაც გალაქტიკებში ბნელი მატერიის არსებობის საუკეთესო მტკიცებულებაა. ალტერნატიულად, ასტრონომთა უმცირესობა ვარაუდობს, რომ გრავიტაციის კანონის მოდიფიკაციამ შეიძლება ახსნას დაკვირვებული ბრუნვის მრუდი.<ref name="Schneider_p413">{{Cite book |last=Peter Schneider |url=https://books.google.com/books?id=uP1Hz-6sHaMC&q=rotation+Milky+way&pg=PA100 |title=Extragalactic Astronomy and Cosmology |date=2006 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-33174-2 |page=413 |access-date=October 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143010/https://www.google.com/books/edition/Extragalactic_Astronomy_and_Cosmology/uP1Hz-6sHaMC?hl=en&gbpv=1&bsq=rotation+Milky+way&pg=PA100&printsec=frontcover |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> ===თავისებური სიჩქარე=== მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალური ფარდობითობა აცხადებს, რომ სივრცეში არ არსებობს „სასურველი“ ინერციული საცნობარო სისტემა, რომლითაც შეიძლება ირმის ნახტომის შედარება, ირმის ნახტომს აქვს სიჩქარე კოსმოლოგიური საცნობარო სისტემების მიმართ.<ref>{{Cite web |date=July 21, 2017 |title=Ned Wright's Cosmology Tutorial pt. 1 |url=https://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmo_01.htm |access-date=May 19, 2025 |website=www.astro.ucla.edu}}</ref> ერთ-ერთი ასეთი საცნობარო სისტემაა ჰაბლის ნაკადი, გალაქტიკური გროვების აშკარა მოძრაობები სივრცის გაფართოების გამო. ცალკეულ გალაქტიკებს, მათ შორის ირმის ნახტომს, აქვთ თავისებური სიჩქარეები საშუალო ნაკადთან მიმართებაში. ამრიგად, ირმის ნახტომის ჰაბლის ნაკადთან შესადარებლად, უნდა გავითვალისწინოთ საკმარისად დიდი მოცულობა, რათა სამყაროს გაფართოება დომინირებდეს ლოკალურ, შემთხვევით მოძრაობებზე. საკმარისად დიდი მოცულობა ნიშნავს, რომ ამ მოცულობაში გალაქტიკების საშუალო მოძრაობა ტოლია ჰაბლის ნაკადის. ასტრონომები თვლიან, რომ ირმის ნახტომი ამ ლოკალური თანამოძრავი საცნობარო სისტემის მიმართ დაახლოებით 630 კმ/წმ (1,400,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს.<ref>{{cite web |title=The Velocity of Our Galaxy: the End of a 40-Year Mystery |url=https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |website=CEA/The Knowledge Factory |access-date=May 5, 2022 |language=en |date=January 31, 2017 |archive-date=June 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602152114/https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=The Milky Way is being pushed through space by a void called the Dipole Repeller |url=https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |magazine=Wired UK |access-date=May 5, 2022 |archive-date=January 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104313/https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |url-status=live }}</ref> ირმის ნახტომი დიდი მიმზიდველისა და სხვა გალაქტიკური გროვების, მათ შორის მის უკან მდებარე შაპლის ზეგროვის, ზოგადი მიმართულებით მოძრაობს.<ref>{{Cite journal |last1=Kocevski |first1=D. D. |last2=Ebeling |first2=H. |doi=10.1086/503666 |title=On the origin of the Local Group's peculiar velocity |journal=The Astrophysical Journal |volume=645 |issue=2 |pages=1043–1053 |year=2006 |arxiv=astro-ph/0510106 |bibcode=2006ApJ...645.1043K |s2cid=2760455 }}</ref> ლოკალური ჯგუფი, გრავიტაციულად დაკავშირებული გალაქტიკების გროვა, რომელიც სხვათა შორის შეიცავს ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას, არის ზეგროვის ნაწილი, რომელსაც ადგილობრივი ზეგროვა ეწოდება და რომლის ცენტრი ქალწულის გროვასთან ახლოსაა: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჰაბლის ნაკადის ფარგლებში ერთმანეთს 967 კმ/წმ (2,160,000 მილი/სთ) სიჩქარით შორდებიან, ეს სიჩქარე ნაკლებია, ვიდრე მოსალოდნელი იყო 16.8 მილიონი ცალი მანძილის გათვალისწინებით, რაც ადგილობრივ ჯგუფსა და ქალწულის გროვას შორის გრავიტაციული მიზიდულობის გამოა.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.newast.2005.08.008 |title=Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant |date=2006 |author=Peirani, S |journal=New Astronomy |volume=11 |issue=4 |pages=325–330 |last2=Defreitaspacheco |first2=J |arxiv=astro-ph/0508614 |bibcode=2006NewA...11..325P|s2cid=685068 }}</ref> კიდევ ერთი საცნობარო სისტემა კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) მეშვეობით არის წარმოდგენილი, რომელშიც CMB-ის ტემპერატურა ყველაზე ნაკლებად არის დამახინჯებული დოპლერის წანაცვლებით (ნულოვანი დიპოლური მომენტი). ირმის ნახტომი ამ სისტემასთან მიმართებაში მოძრაობს 552 ± 6 კმ/წმ (1,235,000 ± 13,000 მილი/სთ)<ref name="COBE1993" /> სიჩქარით, 10.5 მარჯვნივ ასცენციისკენ, −24°-იანი დახრილობისკენ (J2000 ეპოქა, ჰიდრას ცენტრთან ახლოს). ეს მოძრაობა დაკვირვებულია ისეთი თანამგზავრების მიერ, როგორიცაა კოსმოსური ფონის მკვლევარი (COBE) და ვილკინსონის მიკროტალღური ანიზოტროპიის ზონდი (WMAP), როგორც დიპოლური წვლილი CMB-ში, რადგან CMB სისტემაში წონასწორობაში მყოფი ფოტონები მოძრაობის მიმართულებით ლურჯად გადაინაცვლებენ, ხოლო საპირისპირო მიმართულებით წითლად გადაინაცვლებენ.<ref name="COBE1993" /> ==შემადგენლობა== [[ფაილი:Galactic Cntr full cropped.jpg|მინი|2MASS ინფრაწითელი ტელესკოპით დანახული გალაქტიკური ცენტრი — გამოსახულების კაშკაშა არე, ფოტოს მარცხენა ზედა ნაწილში]] ირმის ნახტომი შეიცავს 100-დან 400 მილიარდ ვარსკვლავამდე<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> და სულ მცირე ამდენივე პლანეტას.<ref name=villard20120111 /> ზუსტი ციფრი დამოკიდებული იქნება ძალიან დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების რაოდენობის დათვლაზე, რომელთა აღმოჩენაც რთულია, განსაკუთრებით მზიდან 300 ლიზე (90 პროცენტი) მეტი მანძილის დაშორებით. შედარებისთვის, მეზობელი ანდრომედას გალაქტიკა შეიცავს დაახლოებით ერთ ტრილიონ (1012) ვარსკვლავს.<ref name=young2006 /> ირმის ნახტომი შეიძლება შეიცავდეს ათი მილიარდ თეთრ ჯუჯას, მილიარდ ნეიტრონულ ვარსკვლავს და ას მილიონ ვარსკვლავურ შავ ხვრელს.<ref>Napiwotzki, R. (2009). The galactic population of white dwarfs. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 172, No. 1, p. 012004). IOP Publishing.</ref><ref>{{Cite web |title=NASA – Neutron Stars |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |archive-date=September 8, 2018 |access-date=April 5, 2018 |website=NASA |language=en}}</ref> ვარსკვლავებს შორის სივრცეს ავსებს გაზისა და მტვრის დისკი, რომელსაც ვარსკვლავთშორისი გარემო ეწოდება. ამ დისკს აქვს რადიუსის მინიმუმ მსგავსი სიგრძე ვარსკვლავებთან შედარებით,<ref name=science312_1773 /> ხოლო გაზის ფენის სისქე მერყეობს ასობით სინათლის წლიდან ცივი გაზისთვის ათასობით სინათლის წლამდე თბილი გაზისთვის.<ref name=araa28_215 /><ref name=apj702_1472 /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავების დისკს არ აქვს ბასრი კიდე, რომლის მიღმაც ვარსკვლავები არ არის. პირიქით, ვარსკვლავების კონცენტრაცია მცირდება ირმის ნახტომის ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. ცენტრიდან დაახლოებით 40 000 სინათლის წლის (13 კპს) რადიუსის მიღმა, კუბურ პარსეკში ვარსკვლავების რაოდენობა რადიუსთან ერთად გაცილებით სწრაფად მცირდება.<ref name=arxiv0909.3857 /> გალაქტიკურ დისკს გარს აკრავს ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფერული გალაქტიკური ჰალო, რომელიც უფრო გარეთ ვრცელდება, მაგრამ ზომით შეზღუდულია ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრის, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების ორბიტებით, რომელთა გალაქტიკურ ცენტრთან ყველაზე ახლოს მიახლოება დაახლოებით 180 000 ლი (55 კპს) მანძილია.<ref name=mnras371_1_108 /> ამ მანძილზე ან მის მიღმა, ჰალო ობიექტების უმეტესობის ორბიტები მაგელანის ღრუბლებით იქნება დარღვევული. შესაბამისად, ასეთი ობიექტები, სავარაუდოდ, ირმის ნახტომის მიმდებარე ტერიტორიიდან გამოიტყორცნება. ირმის ნახტომის ინტეგრირებული აბსოლუტური ვიზუალური სიდიდე დაახლოებით −20.9-ის ტოლია.<ref name=coffey /><ref name="Karachentsev2004">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Karachentseva |first2=Valentina E. |last3=Huchtmeier |first3=Walter K. |last4=Makarov |first4=Dmitry I. |date=2003 |title=A Catalog of Neighboring Galaxies |journal=The Astronomical Journal |volume=127 |issue=4 |pages=2031–2068 |bibcode=2004AJ....127.2031K |doi=10.1086/382905 |doi-access=free}}</ref> როგორც გრავიტაციული მიკროლინზირების, ასევე პლანეტების ტრანზიტის დაკვირვებები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ვარსკვლავებთან დაკავშირებული პლანეტების რაოდენობა იმდენივე იყოს, რამდენიც ირმის ნახტომში ვარსკვლავების რაოდენობაა,<ref name="Nature-20120111" /><ref name=borenstein2011 /> ხოლო მიკროლინზირების გაზომვები მიუთითებს, რომ ვარსკვლავებთან დაკავშირებული არ არის დაკავშირებული უფრო მეტი მოხეტიალე პლანეტა, ვიდრე ვარსკვლავი.<ref>{{Cite journal |last1=Sumi |first1=T. |last2=Kamiya |first2=K. |last3=Bennett |first3=D. P. |last4=Bond |first4=I. A. |last5=Abe |first5=F. |last6=Botzler |first6=C. S. |last7=Fukui |first7=A. |last8=Furusawa |first8=K. |last9=Hearnshaw |first9=J. B. |last10=Itow |first10=Y. |last11=Kilmartin |first11=P. M. |last12=Korpela |first12=A. |last13=Lin |first13=W. |last14=Ling |first14=C. H. |last15=Masuda |first15=K. |display-authors=1 |year=2011 |title=Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing |journal=Nature |volume=473 |issue=7347 |pages=349–352 |arxiv=1105.3544 |bibcode=2011Natur.473..349S |doi=10.1038/nature10092 |pmid=21593867 |s2cid=4422627 |last16=Matsubara |first16=Y. |last17=Miyake |first17=N. |last18=Motomura |first18=M. |last19=Muraki |first19=Y. |last20=Nagaya |first20=M. |last21=Nakamura |first21=S. |last22=Ohnishi |first22=K. |last23=Okumura |first23=T. |last24=Perrott |first24=Y. C. |last25=Rattenbury |first25=N. |last26=Saito |first26=To. |last27=Sako |first27=T. |last28=Sullivan |first28=D. J. |last29=Sweatman |first29=W. L. |last30=Tristram |first30=P. J. |last31=Udalski |first31=A. |last32=Szymański |first32=M. K. |last33=Kubiak |first33=M. |last34=Pietrzyński |first34=G. |last35=Poleski |first35=R. |last36=Soszyński |first36=I. |last37=Wyrzykowski |first37=Ł. |last38=Ulaczyk |first38=K.}}</ref><ref name=nasa20110526 /> ირმის ნახტომი საშუალოდ შეიცავს მინიმუმ ერთ პლანეტას თითო ვარსკვლავზე, რაც იწვევს 100-400 მილიარდ პლანეტას, კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორიის მიერ ხუთპლანეტიანი ვარსკვლავური სისტემის, კეპლერ-32-ის, 2013 წლის იანვარში ჩატარებული კვლევის თანახმად.<ref name="Space-20130102" /> კეპლერის მონაცემების 2013 წლის იანვარში ჩატარებული სხვა ანალიზით დადგინდა, რომ ირმის ნახტომში დედამიწის ზომის მინიმუმ 17 მილიარდი ეგზოპლანეტაა.<ref name="Space-Billions">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way |url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006095334/http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |archive-date=October 6, 2014}}</ref> 2013 წლის ნოემბერში, კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებზე დაყრდნობით, ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომში მზის მსგავსი ვარსკვლავებისა და წითელი ჯუჯების სასიცოცხლო ზონებში შესაძლოა დედამიწის ზომის 40 მილიარდამდე პლანეტა მოძრაობდეს.<ref name="NYT-20131104">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 4, 2013 |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023653/http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref name="PNAS-20131031">{{Cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |date=October 31, 2013 |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=110 |issue=48 |pages=19273–19278 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |doi=10.1073/pnas.1319909110 |pmc=3845182 |pmid=24191033 |doi-access=free}}</ref><ref name="nov2013_planet_estimate" /> ​​ამ სავარაუდო პლანეტებიდან 11 მილიარდი შესაძლოა მზის მსგავსი ვარსკვლავების გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="LATimes-20131104">{{Cite news |last=Khan |first=Amina |date=November 4, 2013 |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106030558/http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105%2C0%2C2673237.story |archive-date=November 6, 2013}}</ref> 2016 წლის კვლევის თანახმად, უახლოესი ეგზოპლანეტა შესაძლოა 4.2 სინათლის წლის დაშორებით იყოს და წითელი ჯუჯა პროქსიმა კენტავრის გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="Planet-Alpha-Centauri">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |url-status=live |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003204853/https://www.nature.com/articles/nature19106 |archive-date=October 3, 2021 |access-date=September 11, 2021 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister}}</ref> ასეთი დედამიწის ზომის პლანეტები შესაძლოა გაზის გიგანტებზე მრავალრიცხოვანი იყოს,<ref name="Nature-20120111" /> თუმცა მათი მცირე ზომის გამო დიდ მანძილზე აღმოჩენა უფრო რთულია. ეგზოპლანეტების გარდა, ასევე აღმოჩენილია „ეგზოკომეტები“, მზის სისტემის მიღმა არსებული კომეტები, რომლებიც შესაძლოა ირმის ნახტომშიც გავრცელებული იყოს.<ref name="Space-Exocomets">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title='Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy |url=http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916085824/http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |archive-date=September 16, 2014}}</ref> უფრო ახლახანს, 2020 წლის ნოემბერში, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში სავარაუდოდ 300 მილიონზე მეტი სასიცოცხლო ეგზოპლანეტა არსებობს.<ref name="NYT-20201105">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 5, 2020 |title=Looking for Another Earth? Here Are 300 Million, Maybe – A new analysis of data from NASA's Kepler spacecraft increases the number of habitable exoplanets thought to exist in this galaxy. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=November 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105164943/https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |archive-date=November 5, 2020}}</ref> სამყაროს სხვა, უფრო შორეულ გალაქტიკებთან შედარებით, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ნეიტრინოების სიკაშკაშე საშუალოზე დაბალია, რაც ჩვენს გალაქტიკას „ნეიტრინოების უდაბნოდ“ აქცევს.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Ke |last2=Gallagher |first2=John S. |last3=Halzen |first3=Francis |date=February 2024 |title=The Milky Way revealed to be a neutrino desert by the IceCube Galactic plane observation |url=https://www.nature.com/articles/s41550-023-02128-0 |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1038/s41550-023-02128-0 |issn=2397-3366|arxiv=2306.17275 |bibcode=2024NatAs...8..241F }}</ref> ==სტრუქტურა== [[File:Milky Way side view.png|thumb|ირმის ნახტომის საერთო სტრუქტურის სხვადასხვა ელემენტები]] ირმის ნახტომი შედგება ზოლის ფორმის ბირთვის რეგიონისგან, რომელიც გარშემორტყმულია გაზის, მტვრისა და ვარსკვლავების დეფორმირებული დისკით.<ref>{{Cite web |title=The Milky Way is warped |url=https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015954/https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |archive-date=February 7, 2019 |access-date=February 22, 2019 |website=phys.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Xiaodian |last2=Wang |first2=Shu |last3=Deng |first3=Licai |last4=de Grijs |first4=Richard |last5=Liu |first5=Chao |last6=Tian |first6=Hao |date=February 4, 2019 |title=An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=3 |issue=4 |pages=320–325 |arxiv=1902.00998 |bibcode=2019NatAs...3..320C |doi=10.1038/s41550-018-0686-7 |issn=2397-3366 |s2cid=119290364}}</ref> ირმის ნახტომში მასის განაწილება ძალიან ჰგავს ჰაბლის კლასიფიკაციის Sbc ტიპს, რომელიც წარმოადგენს სპირალურ გალაქტიკებს შედარებით სუსტად დახვეული მკლავებით.<ref name=ssr100_1_129 /> ასტრონომებმა პირველად 1960-იან წლებში დაიწყეს ვარაუდი, რომ ირმის ნახტომი არის ზოლიანი სპირალური გალაქტიკა და არა ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკა.<ref>Gerard de Vaucouleurs (1964), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D Interpretation of velocity distribution of the inner regions of the Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203053710/http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Peters, W.L. III. (1975), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P Models for the inner regions of the Galaxy. I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203185645/http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Hammersley, P. L.; Garzon, F.; Mahoney, T.; Calbet, X. (1994), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H Infrared Signatures of the Inner Spiral Arms and Bar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203062819/http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H |date=February 3, 2019 }}</ref> ეს ვარაუდები დადასტურდა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის 2005 წლის დაკვირვებებით, რომლებმაც აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის ცენტრალური ზოლი უფრო დიდი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref name="fn3" /> ===გალაქტიკის ცენტრი=== {{მთავარი|მშვილდოსანი A*}} მზე გალაქტიკური ცენტრიდან 25,000–28,000 ლი-სინათლის (7.7–8.6 კპს) დაშორებით მდებარეობს. ეს მნიშვნელობა შეფასებულია გეომეტრიული მეთოდების გამოყენებით ან შერჩეული ასტრონომიული ობიექტების გაზომვით, რომლებიც სტანდარტულ სანთლებს წარმოადგენენ, სხვადასხვა ტექნიკით, რომლებიც ამ სავარაუდო დიაპაზონში სხვადასხვა მნიშვნელობებს იძლევა.<ref name="apj692_2_1075" /><ref name=boehle2016 /><ref name=Gillessen2016 /><ref name=ReideaSgrb2009 /><ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /> შიდა რამდენიმე კილოპარსეკში (დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის რადიუსი) ძირითადად ძველი ვარსკვლავების მკვრივი კონცენტრაციაა დაახლოებით სფეროიდულ ფორმაში, რომელსაც ამობურცულობა ეწოდება.<ref name="Galactic bulge" /> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომს არ აქვს ამობურცულობა წინა გალაქტიკებს შორის შეჯახებისა და შერწყმის გამო და რომ მის ნაცვლად მას მხოლოდ ფსევდო ამობურცულობა აქვს, რომელიც მისი ცენტრალური ზოლით არის წარმოქმნილი.<ref name=apjl_1_l72 /> თუმცა, ლიტერატურაში არსებობს დაბნეულობა ზოლში არასტაბილურობით შექმნილი (არაქისის ნაჭუჭის) ფორმის სტრუქტურასა და შესაძლო ამობურცულობას შორის, რომლის მოსალოდნელი ნახევრად სინათლის რადიუსი 0.5 კპს-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Ciambur |first1=Bogdan C. |last2=Graham |first2=Alister W. |last3=Bland-Hawthorn |first3=Joss |year=2017 |title=Quantifying the (X/peanut)-shaped structure of the Milky Way – new constraints on the bar geometry |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=471 |issue=4 |page=3988 |arxiv=1706.09902 |bibcode=2017MNRAS.471.3988C |doi=10.1093/mnras/stx1823 |doi-access=free |s2cid=119376558}}</ref> გალაქტიკის ცენტრი აღინიშნება ინტენსიური რადიოწყაროთი, სახელწოდებით Sagittarius A* (გამოითქმის როგორც Sagittarius A-ვარსკვლავი). ცენტრის გარშემო მატერიის მოძრაობა მიუთითებს, რომ Sagittarius A* მალავს მასიურ, კომპაქტურ ობიექტს.<ref name="Jones2004" /> მასის ეს კონცენტრაცია საუკეთესოდ აიხსნება, როგორც სუპერმასიური შავი ხვრელი<ref name="apj692_2_1075" /><ref name="apj689_2_1044" /> (SMBH), რომლის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 4.1–4.5 მილიონჯერ მეტია.<ref name="apj689_2_1044" /> SMBH-ის აკრეციის სიჩქარე შეესაბამება არააქტიურ გალაქტიკურ ბირთვს, რომელიც წელიწადში 1×10−5 M☉-ით არის შეფასებული.<ref name="wang13" /> დაკვირვებები მიუთითებს, რომ არსებობს SMBH-ები, რომლებიც მდებარეობს ნორმალური გალაქტიკების უმეტესობის ცენტრთან ახლოს.<ref name="blandford1999" /><ref name="frolov_zelnikov2011" /> ირმის ნახტომის ზოლის ბუნება აქტიურად განიხილება, მისი ნახევარსიგრძისა და ორიენტაციის შეფასებით, რომელიც 1-დან 5 კპს-მდე (3,000–16,000 ლი) და დედამიწიდან გალაქტიკის ცენტრისკენ ხედვის ხაზთან მიმართებაში 10–50 გრადუსს მოიცავს.<ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /><ref name="Cabrera-Lavers08" /> ზოგიერთი ავტორი მიიჩნევს, რომ ირმის ნახტომს ორი განსხვავებული ზოლი აქვს, ერთი მეორეში ჩაფლული.<ref name="nishiyama06" /> თუმცა, RR Lyrae ტიპის ვარსკვლავები არ აკვირდებიან თვალსაჩინო გალაქტიკურ ზოლს.<ref name="majaess10" /><ref name="alcock98" /><ref name="kunder08" /> ზოლი შესაძლოა გარშემორტყმული იყოს რგოლით, რომელსაც „5 კპს რგოლი“ ეწოდება და რომელიც შეიცავს ირმის ნახტომში არსებული მოლეკულური წყალბადის დიდ ნაწილს, ასევე ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობის უმეტეს ნაწილს. ანდრომედას გალაქტიკიდან დანახვისას, ეს იქნებოდა ირმის ნახტომის ყველაზე კაშკაშა მახასიათებელი.<ref name="fn14" /> ბირთვიდან რენტგენის გამოსხივება ემთხვევა ცენტრალური ზოლის გარშემო არსებულ მასიურ ვარსკვლავებს<ref name="wang13">{{Cite journal |last1=Wang |first1=Q.D. |last2=Nowak |first2=M.A. |last3=Markoff |first3=S.B. |last4=Baganoff |first4=F.K. |last5=Nayakshin |first5=S. |last6=Yuan |first6=F. |last7=Cuadra |first7=J. |last8=Davis |first8=J. |last9=Dexter |first9=J. |last10=Fabian |first10=A.C. |last11=Grosso |first11=N. |last12=Haggard |first12=D. |last13=Houck |first13=J. |last14=Ji |first14=L. |last15=Li |first15=Z. |year=2013 |title=Dissecting X-ray-Emitting Gas Around the Center of Our Galaxy |journal=Science |volume=341 |issue=6149 |pages=981–983 |arxiv=1307.5845 |bibcode=2013Sci...341..981W |doi=10.1126/science.1240755 |pmid=23990554 |s2cid=206550019 |last16=Neilsen |first16=J. |last17=Porquet |first17=D. |last18=Ripple |first18=F. |last19=Shcherbakov |first19=R.V.}}</ref> და გალაქტიკურ ქედს.<ref name="nature318_267">{{Cite journal |last1=Bhat, C. L. |last2=Kifune, T. |last3=Wolfendale, A. W. |date=November 21, 1985 |title=A cosmic-ray explanation of the galactic ridge of cosmic X-rays |journal=Nature |volume=318 |issue=6043 |pages=267–269 |bibcode=1985Natur.318..267B |doi=10.1038/318267a0 |s2cid=4262045}}</ref> 2023 წლის ივნისში, ნაოკო კურაჰაში ნილსონის ხელმძღვანელობით ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გამოიყენეს ახალი კასკადური ნეიტრინო ტექნიკა,<ref>{{Cite journal |last=Wright |first=Katherine |date=2023 |title=Milky Way Viewed through Neutrinos |journal=Physics |publisher=Physics 16, 115 (June 29, 2023) |volume=16 |article-number=|bibcode=2023PhyOJ..16..115W |doi=10.1103/Physics.16.115 |quote=Kurahashi Neilson first came up with the idea to use cascade neutrinos to map the Milky Way in 2015. |doi-access=free}}</ref> რათა პირველად დაედგინათ ნეიტრინოების გამოყოფა ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყიდან, რითაც შეიქმნა ირმის ნახტომის პირველი ნეიტრინო ხედი.<ref name="NYT-20230629">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=June 29, 2023 |title=Neutrinos Build a Ghostly Map of the Milky Way – Astronomers for the first time detected neutrinos that originated within our local galaxy using a new technique. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |url-status=live |access-date=June 30, 2023 |archive-url=https://archive.today/20230629182106/https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |archive-date=June 29, 2023}}</ref><ref name="SCI-20230629">{{Cite journal |last=IceCube Collaboration |date=June 29, 2023 |title=Observation of high-energy neutrinos from the Galactic plane |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |url-status=live |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=380 |issue=6652 |pages=1338–1343 |arxiv=2307.04427 |doi=10.1126/science.adc9818 |pmid=37384687 |bibcode=2023Sci...380.1338I |hdl=2013/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/360407 |s2cid=259287623 |archive-url=https://archive.today/20230630042539/https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |archive-date=June 30, 2023 |access-date=June 30, 2023}}</ref> ====გამა სხივები და რენტგენის სხივები==== 1970 წლიდან, სხვადასხვა გამა-სხივების აღმოჩენის მისიებმა აღმოაჩინეს 511 კევ გამა-სხივები, რომლებიც გალაქტიკური ცენტრის ზოგადი მიმართულებიდან მოდის. ეს გამა-სხივები წარმოიქმნება პოზიტრონების (ანტიელექტრონების) ელექტრონებთან ანიჰილაციის შედეგად. 2008 წელს აღმოჩნდა, რომ გამა-სხივების წყაროების განაწილება დაბალი მასის რენტგენის ორმაგი სისტემების განაწილებას წააგავს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს რენტგენის ორმაგი სისტემები პოზიტრონებს (და ელექტრონებს) აგზავნიან ვარსკვლავთშორის სივრცეში, სადაც ისინი ანელებენ და ანიჰილაციას უკეთებენ.<ref>{{Cite journal |last=Georg Weidenspointner |display-authors=etal |date=January 10, 2008 |title=An asymmetric distribution of positrons in the Galactic disk revealed by γ-rays |journal=Nature |volume=451 |issue=7175 |pages=159–162 |bibcode=2008Natur.451..159W |doi=10.1038/nature06490 |pmid=18185581 |s2cid=4333175}}</ref><ref name="NASA-2008">{{Cite web |date=January 9, 2008 |title= Satellite Explains Giant Cloud of Antimatter |url=https://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215302/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |archive-date=May 6, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=NASA |first1=Bob |last1=Naeye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Antimatter Clouds and Fountains – NASA Press Release 97-83 |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190307/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |archive-date=July 9, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=HEASARC |date=April 28, 1997 }}</ref> დაკვირვებები განხორციელდა როგორც NASA-ს, ასევე ESA-ს თანამგზავრების მიერ. 1970 წელს, გამა-სხივების დეტექტორებმა აღმოაჩინეს, რომ გამოსხივების რეგიონი დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის დიამეტრის იყო, მზის სიკაშკაშით დაახლოებით 10,000-ჯერ მეტი სიკაშკაშით.<ref name="NASA-2008" /> 2010 წელს, ფერმის გამა-სხივური კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემების გამოყენებით, ირმის ნახტომის ბირთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით აღმოაჩინეს მაღალი ენერგიის გამა-გამოსხივების ორი გიგანტური სფერული ბუშტი. თითოეული ბუშტის დიამეტრი დაახლოებით 25,000 სინათლის წელია (7.7 კპს) (ანუ გალაქტიკის სავარაუდო დიამეტრის დაახლოებით 1/4); ისინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ღამის ცაზე გრუსამდე და ქალწულამდეა გადაჭიმული.<ref name=overbye2010 /><ref name=sz2010 /> შემდგომში, პარკსის ტელესკოპით რადიოსიხშირეებზე დაკვირვებებმა გამოავლინა პოლარიზებული გამოსხივება, რომელიც ფერმის ბუშტებთანაა დაკავშირებული. ეს დაკვირვებები საუკეთესოდ შეიძლება იქნას განმარტებული, როგორც მაგნიტიზებული ნაკადი, რომელიც გამოწვეულია ვარსკვლავების ფორმირებით ირმის ნახტომის ცენტრალურ 640 ლიში (200 პროცენტი) ვარსკვლავებში.<ref>{{Cite journal |last1=Carretti |first1=E. |last2=Crocker |first2=R. M. |last3=Staveley-Smith |first3=L. |last4=Haverkorn |first4=M. |last5=Purcell |first5=C. |last6=Gaensler |first6=B. M. |last7=Bernardi |first7=G. |last8=Kesteven |first8=M. J. |last9=Poppi |first9=S. |year=2013 |title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way |journal=Nature |volume=493 |issue=7430 |pages=66–69 |arxiv=1301.0512 |bibcode=2013Natur.493...66C |doi=10.1038/nature11734 |pmid=23282363 |s2cid=4426371}}</ref> მოგვიანებით, 2015 წლის 5 იანვარს, NASA-მ განაცხადა, რომ მშვილდოსანი A*-დან დააფიქსირა რენტგენის აფეთქება, რომელიც ჩვეულებრივზე 400-ჯერ უფრო კაშკაშა იყო, რაც რეკორდული მაჩვენებელი იყო. უჩვეულო მოვლენა შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო შავ ხვრელში ჩავარდნილი ასტეროიდის დაშლით ან მშვილდოსანი A*-ში ჩამდინარე გაზში მაგნიტური ველის ხაზების ჩახლართვით.<ref name="NASA-20150105">{{Cite web |last1=Chou |first1=Felicia |last2=Anderson |first2=Janet |last3=Watzke |first3=Megan |date=January 5, 2015 |title=Release 15-001 – NASA's Chandra Detects Record-Breaking Outburst from Milky Way's Black Hole |url=http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106100532/http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |archive-date=January 6, 2015 |access-date=January 6, 2015 |website=[[NASA]]}}</ref> ===სპირალური მკლავები=== გალაქტიკური ზოლის გრავიტაციული გავლენის გარეთ, ირმის ნახტომის დისკოში ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და ვარსკვლავების სტრუქტურა ორგანიზებულია ოთხ სპირალურ მკლავად.<ref name="churchwell09" /> სპირალური მკლავები, როგორც წესი, შეიცავს ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის უფრო მაღალ სიმკვრივეს, ვიდრე გალაქტიკური საშუალო, ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის უფრო დიდ კონცენტრაციას, რასაც აკვირდებიან H II რეგიონები<ref name="TaylorCordes" /><ref name="russeil03" /> და მოლეკულური ღრუბლები.<ref>{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Hartmann |first2=D. |last3=Thaddeus |first3=P. |year=2001 |title=The Milky Way in molecular clouds: A new complete CO survey |journal=The Astrophysical Journal |volume=547 |issue=2 |pages=792–813 |arxiv=astro-ph/0009217 |bibcode=2001ApJ...547..792D |doi=10.1086/318388 |s2cid=118888462}}</ref> ირმის ნახტომის სპირალური სტრუქტურა გაურკვეველია და ამჟამად არ არსებობს კონსენსუსი მისი მკლავების ბუნებაზე.<ref name=two_arms /> იდეალური ლოგარითმული სპირალური ნიმუშები მხოლოდ უხეშად აღწერს მზის მახლობლად არსებულ მახასიათებლებს,<ref name="russeil03" /><ref name="majaess09b" /> რადგან გალაქტიკებს ხშირად აქვთ მკლავები, რომლებიც იტოტებიან, ერწყმიან, მოულოდნელად იხვევიან და ხასიათდებიან გარკვეული ხარისხის არარეგულარობით.<ref name="majaess10" /><ref name="majaess09b" /><ref name="lepine10" /> მზის შესაძლო სცენარი ტოტოვან / ლოკალურ მკლავში<ref name="russeil03" /> ხაზს უსვამს ამ საკითხს და მიუთითებს, რომ ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოდ, უნიკალური არ არის და არსებობს ირმის ნახტომის სხვა ადგილებშიც.<ref name="majaess09b" /> მკლავების დახრილობის კუთხის შეფასებები დაახლოებით 7°-დან 25°-მდე მერყეობს.<ref name="science312_1773" /><ref name="Drimmel2000" /> ვარაუდობენ, რომ არსებობს ოთხი სპირალური მკლავი, რომლებიც იწყება ირმის ნახტომის გალაქტიკის ცენტრის მახლობლად.<ref>{{Cite journal |last1=Sanna |first1=A. |last2=Reid |first2=M. J. |last3=Dame |first3=T. M. |last4=Menten |first4=K. M. |last5=Brunthaler |first5=A. |year=2017 |title=Mapping spiral structure on the far side of the Milky Way |journal=Science |volume=358 |pages=227–230 |arxiv=1710.06489 |bibcode=2017Sci...358..227S |doi=10.1126/science.aan5452 |pmid=29026043 |s2cid=206660521 |number=6360}}</ref> მათ შემდეგი სახელები აქვთ, ხოლო გამოსახულებაზე მკლავების პოზიციებია ნაჩვენები: [[ფაილი:Milky Way Spiral Arm Georgian.svg|thumb|right|260px|გალაქტიკის მკლავები]] {|class="wikitable" |- !ფერი !მკლავი |- |style="background-color: #00BFBF"| |[[პერსევსის მკლავი]] (Perseus Arm) |- |style="background-color: #0000FF"| |[[გედის მკლავი]] (Norma-Cygnus Arm) |- |style="background-color: #008000"| |[[ცენტავრის მკლავი]] (Scutum-Crux Arm) |- |style="background-color: #FF0000"| |[[მშვილდოსანის მკლავი]] (Sagittarius Arm) |- |colspan="2" style="text-align:center;"|''არსებობს ორი მცირე მკლავი, მათ შორის:'' |- |style="background-color: #996600"| |[[ორიონის მკლავი]] (Orion Arm; სადაც ჩვენი [[მზის სისტემა]] მდებარეობს) |} ორ სპირალურ მკლავს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავს და კილიტა-მშვილდოსნის მკლავს, მზის ორბიტაზე, ირმის ნახტომის ცენტრის მახლობლად, ტანგენსური წერტილები აქვს. თუ ეს მკლავები გალაქტიკურ დისკოში ვარსკვლავების საშუალო სიმკვრივესთან შედარებით ვარსკვლავების სიმკვრივეს ჭარბად შეიცავს, მისი აღმოჩენა შესაძლებელი იქნება ტანგენსურ წერტილთან ახლოს ვარსკვლავების დათვლით. ახლო ინფრაწითელი სინათლის ორმა კვლევამ, რომელიც ძირითადად წითელი გიგანტების მიმართ მგრძნობიარეა და მტვრის გადაშენებაზე გავლენას არ ახდენს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავში პროგნოზირებული ჭარბი რაოდენობა აღმოაჩინა, მაგრამ არა კილიტა-მშვილდოსნის მკლავში: სკუტუმ-კენტავრის მკლავი დაახლოებით 30%-ით მეტ წითელ გიგანტს შეიცავს, ვიდრე სპირალური მკლავის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა მოსალოდნელი.<ref name="Drimmel2000" /><ref name="Benjamin2005" /> ეს დაკვირვება იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომს მხოლოდ ორი მთავარი ვარსკვლავური მკლავი აქვს: პერსევსის მკლავი და სკუტუმ-კენტავრის მკლავი. დანარჩენი მკლავები ჭარბ გაზს შეიცავს, მაგრამ არა ჭარბ ძველ ვარსკვლავებს.<ref name=two_arms /> 2013 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა ვარსკვლავებისა და ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონების განაწილება ემთხვევა ირმის ნახტომის ოთხმხრივ სპირალურ აღწერას.<ref>{{Cite press release |title=Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms |date=December 17, 2013 |publisher=University of Leeds |url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218150156/http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |archive-date=December 18, 2013 |place=Leeds, UK}}</ref><ref>{{Cite news |last=Westerholm |first=Russell |date=December 18, 2013 |title=Milky Way Galaxy has four arms, reaffirming old data and contradicting recent research |work=University Herald |url=http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |url-status=live |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219010711/http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |archive-date=December 19, 2013}}</ref><ref name="urquart2013">{{Cite journal |last1=Urquhart |first1=J. S. |last2=Figura |first2=C. C. |last3=Moore |first3=T. J. T. |last4=Hoare |first4=M. G. |last5=Lumsde |first5=S. L. |last6=Mottram |first6=J. C. |last7=Thompson |first7=M. A. |last8=Oudmaijer |first8=R. D. |display-authors=4 |date=January 2014 |title=The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=437 |issue=2 |pages=1791–1807 |arxiv=1310.4758 |bibcode=2014MNRAS.437.1791U |doi=10.1093/mnras/stt2006 |doi-access=free |s2cid=14266458}}</ref> ამრიგად, ირმის ნახტომს, როგორც ჩანს, აქვს ორი სპირალური მკლავი, როგორც ძველი ვარსკვლავები და ოთხი სპირალური მკლავი, როგორც აირისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ამ აშკარა შეუსაბამობის ახსნა გაურკვეველია.<ref name="urquart2013" /> 3 კპს-ის თითქმის მკლავი (ასევე ცნობილია, როგორც გაფართოების 3 კპს მკლავი ან უბრალოდ 3 კპს მკლავი) აღმოაჩინეს 1950-იან წლებში ასტრონომ ვან ვორდენმა და მისმა თანამშრომლებმა HI-ის (ატომური წყალბადის) 21 სანტიმეტრიანი რადიოგაზომვების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=H. |last2=Rougoor |first2=G. W. |last3=Oort |first3=J. H. |display-authors=1 |date=1957 |title=Expansion d'une structure spirale dans le noyau du Système Galactique, et position de la radiosource Sagittarius&nbsp;A |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |language=fr |volume=244 |pages=1691–1695 |bibcode=1957CRAS..244.1691V}}</ref><ref name="Dame">{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Thaddeus |first2=P. |year=2008 |title=A New Spiral Arm of the Galaxy: The Far 3-Kpc Arm |journal=The Astrophysical Journal |volume=683 |issue=2 |pages=L143–L146 |arxiv=0807.1752 |bibcode=2008ApJ...683L.143D |doi=10.1086/591669 |s2cid=7450090}}</ref> აღმოჩნდა, რომ ის ცენტრალური ამოზნექილიდან 50 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით ფართოვდება. ის მდებარეობს მეოთხე გალაქტიკურ კვადრანტში, მზიდან დაახლოებით 5.2 კპს-ის და გალაქტიკური ცენტრიდან 3.3 კპს-ის დაშორებით. შორეული 3 კპს მკლავი 2008 წელს ასტრონომმა ტომ დეიმმა (ასტროფიზიკის ცენტრი | ჰარვარდი და სმითსონიანი) აღმოაჩინა. ის მდებარეობს პირველ გალაქტიკურ კვადრანტში, გალაქტიკური ცენტრიდან 3 კპს (დაახლოებით 10,000 ლი) მანძილზე.<ref name="Dame" /><ref>{{Cite news |date=June 3, 2008 |title=Milky Way's Inner Beauty Revealed |publisher=Center for Astrophysics {{!}} Harvard & Smithsonian |url=http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |url-status=live |access-date=July 7, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705045749/http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |archive-date=July 5, 2013}}</ref> 2011 წელს გამოქვეყნებული სიმულაციით ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომმა შესაძლოა სპირალური მკლავის სტრუქტურა მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკასთან განმეორებითი შეჯახების შედეგად მიიღო.<ref>{{Cite web |last=Matson |first=John |date=September 14, 2011 |title=Star-Crossed: Milky Way's Spiral Shape May Result from a Smaller Galaxy's Impact |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000625/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |archive-date=December 3, 2013 |access-date=July 7, 2015 |website=Scientific American}}</ref> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიცავს ორ განსხვავებულ სპირალურ ნიმუშს: შიდა ნიმუშს, რომელიც სწრაფად ბრუნავს მშვილდოსნის მკლავით და გარე ნიმუშს, რომელიც ქმნიან კარინასა და პერსევსის მკლავებით, რომელთა ბრუნვის სიჩქარე უფრო დაბალია და მკლავები მჭიდროდ არის შეხვეული. ამ სცენარში, რომელიც სხვადასხვა სპირალური მკლავების დინამიკის რიცხვითი სიმულაციებით არის მინიშნებული, გარე ნიმუშს გარე ფსევდორგოლის ფორმირება მოუწევს,<ref name=pseudoring2 /> და ორი ნიმუშს ერთმანეთთან დაკავშირებული ექნება გედის მკლავი.<ref name=pseudoring /> მთავარი სპირალური მკლავების გარეთ მდებარეობს ერთფეროვანი რგოლი (ანუ გარე რგოლი), გაზისა და ვარსკვლავების რგოლი, რომელიც მილიარდობით წლის წინ სხვა გალაქტიკებიდან მოწყვეტილია. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოების რამდენიმე წევრმა ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია და დაადასტურა, რომ ერთფეროვანი რგოლის სტრუქტურა სხვა არაფერია, თუ არა ირმის ნახტომის გაბერილი და დეფორმირებული სქელი დისკის მიერ წარმოქმნილი ჭარბი სიმკვრივე.<ref>{{Cite arXiv |eprint=1207.2749 |class=astro-ph.GA |first1=M. |last1=Lopez-Corredoira |first2=A. |last2=Moitinho |title=Comments on the "Monoceros" affair |date=July 2012 |last3=Zaggia |first3=S. |last4=Momany |first4=Y. |last5=Carraro |first5=G. |last6=Hammersley |first6=P. L. |last7=Cabrera-Lavers |first7=A. |last8=Vazquez |first8=R. A. |display-authors=1}}</ref> ირმის ნახტომის დისკოს სტრუქტურა „S“-ის მრუდის გასწვრივ არის დეფორმირებული.<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |author-link=Deborah Byrd |date=February 5, 2019 |title=The Milky Way is warped |url=https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206010840/https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |archive-date=February 6, 2019 |access-date=February 6, 2019 |website=[[EarthSky]]}}</ref> === ჰალო === გალაქტიკური დისკი გარშემორტყმულია ძველი ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფეროიდული ჰალოთი, რომელთა 90% გალაქტიკური ცენტრიდან 100 000 სინათლის წლის (30 კპს) რადიუსში მდებარეობს.<ref name=harris2003 /> თუმცა, რამდენიმე გლობალური გროვები უფრო შორსაც აღმოაჩინეს, როგორიცაა PAL 4 და AM 1 გალაქტიკური ცენტრიდან 200 000 სინათლის წელზე მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის გროვების დაახლოებით 40% რეტროგრადულ ორბიტაზეა, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ.<ref name=aaa313_119 /> გლობალურ გროვებს შეუძლიათ ირმის ნახტომის გარშემო როზეტისებრი ორბიტების გაყოლა, ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის ელიფსური ორბიტისგან განსხვავებით.<ref name=apj522 /> მიუხედავად იმისა, რომ დისკი შეიცავს მტვერს, რომელიც ხედვას ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე აფერხებს, ჰალოს კომპონენტი ამას არ აკეთებს. აქტიური ვარსკვლავთწარმოქმნა ხდება დისკოში (განსაკუთრებით სპირალურ მკლავებში, რომლებიც მაღალი სიმკვრივის არეალებს წარმოადგენენ), მაგრამ არ ხდება ჰალოში, რადგან ვარსკვლავებად კოლაფსირებისთვის ცოტა ცივი გაზია.<ref name="sparke_gallagher" /> ღია გროვებიც ძირითადად დისკზეა განლაგებული.<ref name="aj108">{{Cite journal |last1=Janes, K.A. |last2=Phelps, R.L. |date=1980 |title=The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk |journal=The Astronomical Journal |volume=108 |pages=1773–1785 |bibcode=1994AJ....108.1773J |doi=10.1086/117192 |doi-access=free}}</ref> 21-ე საუკუნის დასაწყისში აღმოჩენებმა ირმის ნახტომის სტრუქტურის შესახებ ჩვენს გაგებას ახალი განზომილებები შესძინა. ანდრომედას გალაქტიკის (M31) დისკის (M31) გაცილებით უფრო შორს გავრცელების აღმოჩენით, ვიდრე ადრე ეგონათ,<ref name="fn5" /> აშკარა ხდება ირმის ნახტომის დისკის უფრო შორს გაფართოების შესაძლებლობა და ამას ადასტურებს გედის მკლავის გარე მკლავის გაფართოების<ref name="mcclure-griffiths" /><ref name="fn6" /> და სკუტუმ-კენტავრის მკლავის მსგავსი გაფართოების აღმოჩენის მტკიცებულებები.<ref>{{Cite journal |last1=T.M. Dame |last2=P. Thaddeus |date=2011 |title=A Molecular Spiral Arm in the Far Outer Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=734 |issue=1 |page=L24 |arxiv=1105.2523 |bibcode=2011ApJ...734L..24D |doi=10.1088/2041-8205/734/1/l24 |s2cid=118301649}}</ref> მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკის აღმოჩენით მოხდა გალაქტიკური ნარჩენების ლენტის აღმოჩენა, რადგან ჯუჯა გალაქტიკის პოლარული ორბიტა და მისი ურთიერთქმედება ირმის ნახტომთან მას ანადგურებს. 2004 წელს, ირმის ნახტომის გარშემო სიბრტყის ორბიტაზე მოძრავი გალაქტიკური ნარჩენების რგოლის აღმოჩენის შემდეგ, თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ნარჩენები დიდი ძაღლის ჯუჯა გალაქტიკის სახელით ცნობილი სისტემის ნაშთი იყო.<ref>{{Cite journal |last1=Martin |first1=N. F. |last2=Ibata |first2=R. A. |last3=Bellazzini |first3=M. |last4=Irwin |first4=M. J. |last5=Lewis |first5=G. F. |last6=Dehnen |first6=W. |date=2004 |title=A dwarf galaxy remnant in Canis Major: the fossil of an in-plane accretion on to the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=348 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07331.x|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0311010 |bibcode=2004MNRAS.348...12M }}</ref> სხვა მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ეს გალაქტიკური დეფორმაციის შედეგი იყო,<ref>{{Cite journal |last1=Momany |first1=Y. |last2=Zaggia |first2=S. R. |last3=Bonifacio |first3=P. |last4=Piotto |first4=G. |last5=Angeli |first5=F. De |last6=Bedin |first6=L. R. |last7=Carraro |first7=G. |date=July 1, 2004 |title=Probing the Canis Major stellar over-density as due to the Galactic warp |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/26/aagd202/aagd202.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=421 |issue=2 |pages=L29–L32 |doi=10.1051/0004-6361:20040183 |arxiv=astro-ph/0405526 |bibcode=2004A&A...421L..29M |issn=0004-6361|hdl=11577/2467288 |hdl-access=free }}</ref> ეს მოსაზრება 2021 წლის მონაცემებითაც დადასტურდა.<ref>{{Cite journal |last1=Carballo-Bello |first1=Julio A |last2=Martínez-Delgado |first2=David |last3=Corral-Santana |first3=Jesús M |last4=Alfaro |first4=Emilio J |last5=Navarrete |first5=Camila |last6=Vivas |first6=A Katherina |last7=Catelan |first7=Márcio |date=December 31, 2020 |title=A revised view of the Canis Major stellar overdensity with DECam and Gaia: new evidence of a stellar warp of blue stars |url=https://academic.oup.com/mnras/article/501/2/1690/5923573 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=501 |issue=2 |pages=1690–1700 |doi=10.1093/mnras/staa2655 |issn=0035-8711 |doi-access=free|arxiv=2009.01855 }}</ref> ჩრდილოეთის ცის Sloan Digital Sky Survey აჩვენებს უზარმაზარ, დიფუზურ სტრუქტურას (გაშლილი სავსე მთვარის ზომაზე დაახლოებით 5000-ჯერ დიდი ფართობით), რომელიც, როგორც ჩანს, არ შეესაბამება ამჟამინდელ მოდელებს. ვარსკვლავების კრებული თითქმის პერპენდიკულარულად ამოდის ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სიბრტყის მიმართ. სავარაუდო ინტერპრეტაციაა, რომ ჯუჯა გალაქტიკა ერწყმის ირმის ნახტომს. ამ გალაქტიკას სავარაუდოდ ქალწულის ვარსკვლავური ნაკადი ეწოდება და მდებარეობს ქალწულის მიმართულებით, დაახლოებით 30 000 სინათლის წლის (9 კპს) დაშორებით.<ref name=apj673_2_864 /> ====აირისებრი ჰალო==== ვარსკვლავური ჰალოს გარდა, ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორიამ, XMM-ნიუტონმა და სუზაკუმ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომ არსებობს ასევე აირისებრი ჰალო, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხელ აირს. ეს ჰალო ასობით ათასი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, გაცილებით შორს, ვიდრე ვარსკვლავური ჰალო და ახლოსაა დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მანძილთან. ამ ცხელი ჰალოს მასა თითქმის უდრის თავად ირმის ნახტომის მასას.<ref name="chandra_hotgas">{{Cite web |last=Boen |first=Brooke |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Brooke Boen}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gupta |first1=A. |last2=Mathur |first2=S. |last3=Krongold |first3=Y. |last4=Nicastro |first4=F. |last5=Galeazzi |first5=M. |year=2012 |title=A Huge Reservoir of Ionized Gas Around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass? |journal=The Astrophysical Journal |volume=756 |issue=1 |page=L8 |arxiv=1205.5037 |bibcode=2012ApJ...756L...8G |doi=10.1088/2041-8205/756/1/L8 |s2cid=118567708}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 24, 2012 |title=Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas |url=http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029155611/http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |archive-date=October 29, 2012 |website=Smithsonian Astrophysical Observatory}}</ref> ამ ჰალოს გაზის ტემპერატურა 1-დან 2,5 მილიონ კ-მდე (1,8 და 4,5 მილიონი °F) მერყეობს.<ref>{{Cite web |last=Communications |first=Discovery |title=Our Galaxy Swims Inside a Giant Pool of Hot Gas |work=Discovery News |url=http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029004855/http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |archive-date=October 29, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Discovery Communications}}</ref> შორეული გალაქტიკების დაკვირვებები მიუთითებს, რომ სამყაროს დაახლოებით ერთი მეექვსედ ნაკლები ბარიონული (ჩვეულებრივი) მატერია ჰქონდა, ვიდრე ბნელი მატერია, როდესაც ის სულ რაღაც რამდენიმე მილიარდი წლის იყო. თუმცა, ამ ბარიონების მხოლოდ დაახლოებით ნახევარია გათვალისწინებული თანამედროვე სამყაროში, ახლომდებარე გალაქტიკების, როგორიცაა ირმის ნახტომი, დაკვირვებების საფუძველზე.<ref name="Harrington_feature" /> თუ დადასტურდება დასკვნა, რომ ჰალოს მასა შედარებადია ირმის ნახტომის მასასთან, ეს შეიძლება იყოს ირმის ნახტომის გარშემო დაკარგული ბარიონების ვინაობა.<ref name="Harrington_feature">{{Cite news |last1=J.D. Harrington |last2=Janet Anderson |last3=Peter Edmonds |date=September 24, 2012 |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |work=NASA |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012}}</ref> ==ფორმირება== ===ისტორია=== ირმის ნახტომი დაიწყო, როგორც ერთი ან რამდენიმე მცირე ჭარბი სიმკვრივე სამყაროში მასის განაწილებაში, დიდი აფეთქების შემდეგ მალევე, 13.61 მილიარდი წლის წინ.<ref name="PHYS-20170727">{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=Milky Way's origins are not what they seem |url=https://phys.org/news/2017-07-milky.html |date=July 27, 2017 |work=[[Phys.org]] |access-date=July 27, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170727094803/https://phys.org/news/2017-07-milky.html |archive-date=July 27, 2017}}</ref><ref name="borah">{{Cite journal |last1=Borah |first1=Debasish |last2=Dutta |first2=Manoranjan |last3=Mahapatra |first3=Satyabrata |last4=Sahu |first4=Narendra |year=2022 |title=Boosted self-interacting dark matter and XENON1T excess |journal=Nuclear Physics B |volume=979 |article-number=|arxiv=2107.13176 |bibcode=2022NuPhB.97915787B |doi=10.1016/j.nuclphysb.2022.115787 |s2cid=236469147}}</ref><ref name="legassick">{{Cite arXiv |eprint=1509.02832 |class=astro-ph.GA |first=Daniel |last=Legassick |title=The Age Distribution of Potential Intelligent Life in the Milky Way |year=2015}}</ref> ამ ჭარბი სიმკვრივიდან ზოგიერთი წარმოადგენდა გლობულური გროვების საფუძველს, რომლებშიც წარმოიქმნა უძველესი დარჩენილი ვარსკვლავები იმ ტერიტორიაზე, რასაც ახლა ირმის ნახტომი ეწოდება. ირმის ნახტომში მატერიის თითქმის ნახევარი შესაძლოა სხვა შორეული გალაქტიკებიდან მომდინარეობდეს.<ref name="PHYS-20170727" /> ეს ვარსკვლავები და გროვები ახლა ირმის ნახტომის ვარსკვლავურ ჰალოს ქმნიან. პირველი ვარსკვლავების დაბადებიდან რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, ირმის ნახტომის მასა საკმარისად დიდი იყო, რომ ის შედარებით სწრაფად ბრუნავდა. კუთხური იმპულსის შენარჩუნების გამო, ამან გამოიწვია აირისებრი ვარსკვლავთშორისი გარემოს კოლაფსი დაახლოებით სფეროიდული ფორმიდან დისკად. ამიტომ, ვარსკვლავების შემდგომი თაობები წარმოიქმნა ამ სპირალურ დისკში. დისკში შეინიშნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების უმეტესობა, მათ შორის მზე.<ref name=ut20090527 /><ref name="Buser" /> პირველი ვარსკვლავების ჩამოყალიბების დაწყების შემდეგ, ირმის ნახტომი გაიზარდა როგორც გალაქტიკური შერწყმების გზით (განსაკუთრებით ირმის ნახტომის ზრდის ადრეულ ეტაპზე), ასევე გაზის აკრეციის გზით პირდაპირ გალაქტიკური ჰალოდან.<ref name="Buser" /> ამჟამად ირმის ნახტომი აგროვებს მასალას რამდენიმე პატარა გალაქტიკიდან, მათ შორის მისი ორი უდიდესი თანამგზავრი გალაქტიკიდან, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლებიდან, მაგელანის ნაკადის მეშვეობით. გაზის პირდაპირი აკრეცია შეინიშნება მაღალი სიჩქარის ღრუბლებში, როგორიცაა სმიტის ღრუბელი.<ref name=araa35_217 /><ref name=apj679_L21 /> კოსმოლოგიური სიმულაციები მიუთითებს, რომ 11 მილიარდი წლის წინ ის შეერწყა განსაკუთრებით დიდ გალაქტიკას, რომელსაც კრაკენი ეწოდება.<ref>{{Cite journal |last1=Kruijssen |first1=J M Diederik |last2=Pfeffer |first2=Joel L |last3=Chevance |first3=Mélanie |last4=Bonaca |first4=Ana |last5=Trujillo-Gomez |first5=Sebastian |last6=Bastian |first6=Nate |last7=Reina-Campos |first7=Marta |last8=Crain |first8=Robert A |last9=Hughes |first9=Meghan E |date=October 2020 |title=Kraken reveals itself – the merger history of the Milky Way reconstructed with the E-MOSAICS simulations |url=https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |url-status=live |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=498 |issue=2 |pages=2472–2491 |arxiv=2003.01119 |doi=10.1093/mnras/staa2452 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116101953/https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |archive-date=November 16, 2020 |access-date=November 15, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Monica |date=November 13, 2020 |title=Star Clusters reveal the "Kraken" in the Milky Way's Past |url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115190620/https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |archive-date=November 15, 2020 |access-date=November 15, 2020 |website=Sky and Telescope}}</ref> ირმის ნახტომის ისეთი თვისებები, როგორიცაა ვარსკვლავური მასა, კუთხური იმპულსი და მეტალურობა მის უკიდურეს რეგიონებში, მიუთითებს, რომ ბოლო 10 მილიარდი წლის განმავლობაში მას არ განუცდია შერწყმა დიდ გალაქტიკებთან. ბოლო დროს დიდი შერწყმების ეს არარსებობა უჩვეულოა მსგავსი ტიპის სპირალურ გალაქტიკებს შორის. მის მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, როგორც ჩანს, უფრო ტიპური ისტორია აქვს, რომელიც შედარებით დიდ გალაქტიკებთან შედარებით ბოლოდროინდელი შერწყმებით არის ჩამოყალიბებული.<ref>{{Cite journal |last1=Yin, J. |last2=Hou |first2=J.L |last3=Prantzos |first3=N. |last4=Boissier |first4=S. |last5=Chang |first5=R. X. |last6=Shen |first6=S. Y. |last7=Zhang |first7=B. |display-authors=4 |date=2009 |title=Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=505 |issue=2 |pages=497–508 |arxiv=0906.4821 |bibcode=2009A&A...505..497Y |doi=10.1051/0004-6361/200912316 |s2cid=14344453}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hammer, F. |last2=Puech |first2=M. |last3=Chemin |first3=L. |last4=Flores |first4=H. |last5=Lehnert |first5=M. D. |display-authors=4 |date=2007 |title=The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies |journal=The Astrophysical Journal |volume=662 |issue=1 |pages=322–334 |arxiv=astro-ph/0702585 |bibcode=2007ApJ...662..322H |doi=10.1086/516727 |s2cid=18002823}}</ref> ბოლოდროინდელი კვლევების თანახმად, ირმის ნახტომი, ისევე როგორც ანდრომედას გალაქტიკა, გალაქტიკის ფერ-სიდიდის დიაგრამაზე „მწვანე ველში“ მდებარეობს, რეგიონში, რომელიც დასახლებულია გალაქტიკებით, რომლებიც გარდამავალ პერიოდში არიან „ლურჯი ღრუბლიდან“ (გალაქტიკები, რომლებიც აქტიურად ქმნიან ახალ ვარსკვლავებს) „წითელ თანმიმდევრობამდე“ (გალაქტიკები, რომლებიც არ ქმნიან ვარსკვლავებს). მწვანე ველის გალაქტიკებში ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობა შენელდება, რადგან მათ ვარსკვლავთშორის გარემოში ვარსკვლავთწარმოქმნის გაზი ამოეწურათ. მსგავსი თვისებების მქონე სიმულირებულ გალაქტიკებში, ვარსკვლავთწარმოქმნა, როგორც წესი, დაახლოებით ხუთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჩაქრება, რაც ითვალისწინებს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპის მოსალოდნელ, მოკლევადიან ზრდას ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას შორის შეჯახების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Mutch, S.J. |last2=Croton |first2=D.J. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2011 |title=The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=736 |issue=2 |page=84 |arxiv=1105.2564 |bibcode=2011ApJ...736...84M |doi=10.1088/0004-637X/736/2/84 |s2cid=119280671}}</ref> ირმის ნახტომის მსგავსი სხვა გალაქტიკების გაზომვები მიუთითებს, რომ ის ერთ-ერთი ყველაზე წითელი და კაშკაშა სპირალური გალაქტიკაა, რომელიც ჯერ კიდევ ახალ ვარსკვლავებს ქმნის და ის ოდნავ უფრო ლურჯია, ვიდრე ყველაზე ლურჯი წითელი თანმიმდევრობის გალაქტიკები.<ref>{{Cite journal |last1=Licquia, T. |last2=Newman |first2=J.A. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2012 |title=What Is The Color Of The Milky Way? |journal=American Astronomical Society |volume=219 |pages=252.08 |bibcode=2012AAS...21925208L}}</ref> ===ასაკი და კოსმოლოგიური ისტორია=== გლობულური გროვები ირმის ნახტომის უძველეს ობიექტებს შორისაა, რაც ირმის ნახტომის ასაკის უფრო დაბალ ზღვარს აწესებს. ირმის ნახტომში ცალკეული ვარსკვლავების ასაკის შეფასება შესაძლებელია ისეთი ხანგრძლივი რადიოაქტიური ელემენტების, როგორიცაა თორიუმ-232 და ურანი-238, სიმრავლის გაზომვით, შემდეგ კი შედეგების მათი თავდაპირველი სიმრავლის შეფასებასთან შედარებით, ტექნიკით, რომელსაც ნუკლეოკოსმოქრონოლოგია ეწოდება. ეს მაჩვენებლები CS 31082-001-ისთვის დაახლოებით 12.5 ± 3 მილიარდი წელია<ref>{{Cite journal |last=Cayrel |display-authors=etal |date=2001 |title=Measurement of stellar age from uranium decay |journal=Nature |volume=409 |issue=6821 |pages=691–692 |arxiv=astro-ph/0104357 |bibcode=2001Natur.409..691C |doi=10.1038/35055507 |pmid=11217852 |s2cid=17251766}}</ref> და BD +17° 3248-ისთვის 13.8 ± 4 მილიარდი წელი.<ref>{{Cite journal |last1=Cowan |first1=J. J. |last2=Sneden |first2=C. |last3=Burles |first3=S. |last4=Ivans |first4=I. I. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Truran |first6=J. W. |last7=Lawler |first7=J. E. |last8=Primas |first8=F. |author8-link=Francesca Primas|last9=Fuller |first9=G. M. |last10=Pfeiffer |first10=B. |last11=Kratz |first11=K. L. |display-authors=9 |year=2002 |title=The Chemical Composition and Age of the Metal-poor Halo Star BD +17o3248 |journal=The Astrophysical Journal |volume=572 |issue=2 |pages=861–879 |arxiv=astro-ph/0202429 |bibcode=2002ApJ...572..861C |doi=10.1086/340347 |s2cid=119503888}}</ref> თეთრი ჯუჯას ფორმირების შემდეგ, ის იწყებს რადიაციულად გაგრილებას და მისი ზედაპირის ტემპერატურა თანდათან ეცემა. ამ თეთრი ჯუჯებიდან ყველაზე ცივი ტემპერატურის გაზომვით და მათი მოსალოდნელ საწყის ტემპერატურასთან შედარებით, შესაძლებელია ასაკის შეფასება. ამ ტექნიკით, გლობულური გროვების M4 ასაკი შეფასდა 12.7 ± 0.7 მილიარდი წლით. ამ გროვებიდან ყველაზე ძველის ასაკის შეფასებით, საუკეთესოდ შესაფერისი ასაკი 12.6 მილიარდი წელია, ხოლო 95%-იანი სანდოობის ზედა ზღვარი - 16 მილიარდი წელი.<ref name=science299_5603_65 /> 2018 წლის ნოემბერში ასტრონომებმა სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი ვარსკვლავის აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს. დაახლოებით 13.5 მილიარდი წლის ასაკის 2MASS J18082002-5104378 B არის პაწაწინა ულტრალითონებით ღარიბი (UMP) ვარსკვლავი, რომელიც თითქმის მთლიანად დიდი აფეთქების შედეგად გამოყოფილი მასალებისგან შედგება და შესაძლოა, ერთ-ერთი პირველი ვარსკვლავი იყოს. ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ამ ვარსკვლავის აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკა შესაძლოა, სულ მცირე, 3 მილიარდი წლით უფროსი იყოს, ვიდრე აქამდე ეგონათ.<ref name="EA-20181105">{{Cite news |last=Johns Hopkins University |author-link=Johns Hopkins University |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang |work=[[EurekAlert!]] |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106132235/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="JHU-20181105">{{Cite news |last=Rosen |first=Jill |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang – The newly discovered star's composition indicates that, in a cosmic family tree, it could be as little as one generation removed from the Big Bang |publisher=[[Johns Hopkins University]] |url=https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106021959/https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="ApJ-20181105">{{Cite journal |last1=Schlaufman |first1=Kevin C. |last2=Thompson |first2=Ian B. |last3=Casey |first3=Andrew R. |date=November 5, 2018 |title=An Ultra Metal-poor Star Near the Hydrogen-burning Limit |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=867 |page=98 |arxiv=1811.00549 |bibcode=2018ApJ...867...98S |doi=10.3847/1538-4357/aadd97 |s2cid=54511945 |doi-access=free |number=2}}</ref> ირმის ნახტომის ჰალოში რამდენიმე ცალკეული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, რომელთა გაზომილი ასაკი სამყაროს 13.80 მილიარდ წლიან ასაკთან ძალიან ახლოსაა. 2007 წელს, გალაქტიკურ ჰალოში არსებული ვარსკვლავის, HE 1523-0901-ის, ასაკი დაახლოებით 13,2 მილიარდი წლის შეფასდა. როგორც იმ დროს ირმის ნახტომში ცნობილი უძველესი ობიექტი, ამ გაზომვამ ირმის ნახტომის ასაკს უფრო დაბალი ზღვარი დააწესა.<ref name="frebel" /> ეს შეფასება გაკეთდა ძალიან დიდი ტელესკოპის ულტრაიისფერი-ვიზუალური ეშელის სპექტროგრაფის გამოყენებით, რათა გაზომილიყო თორიუმის და R-პროცესით შექმნილი სხვა ელემენტების არსებობით გამოწვეული სპექტრული ხაზების ფარდობითი სიძლიერე. ხაზების სიძლიერე იძლევა სხვადასხვა ელემენტარული იზოტოპების სიჭარბეს, საიდანაც ვარსკვლავის ასაკის შეფასება შესაძლებელია ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით.<ref name="frebel" /> კიდევ ერთი ვარსკვლავი, HD 140283, შეფასებულია 13,7 ± 0,7 მილიარდი წლით, 12,2 ± 0,6 მილიარდი წლით,<ref name=creevey>{{cite journal |bibcode=2015A&A...575A..26C |title=Benchmark stars for Gaia Fundamental properties of the Population&nbsp;II star HD&nbsp;140283 from interferometric, spectroscopic, and photometric data |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=575 |pages=A26 |last1=Creevey|first1=O. L. |last2=Thévenin |first2=F. |last3=Berio |first3=P. |last4=Heiter |first4=U. |last5=von Braun |first5=K. |last6=Mourard |first6=D. |last7=Bigot |first7=L. |last8=Boyajian |first8=T.S. |last9=Kervella |first9=P. |last10=Morel |first10=P. |last11=Pichon |first11=B. |last12=Chiavassa |first12=A. |last13=Nardetto |first13=N. |last14=Perraut |first14=K. |last15=Meilland |first15=A. |last16=Mc Alister |first16=H. A. |last17=Ten Brummelaar |first17=T.A. |last18=Farrington |first18=C. |last19=Sturmann |first19=J. |last20=Sturmann |first20=L. |last21=Turner |first21=N. |year=2015 |arxiv=1410.4780 |doi=10.1051/0004-6361/201424310|s2cid=18003446 }}</ref> ან 12,0 ± 0,5 მილიარდი წლით.<ref name=Tang>{{cite journal|journal= [[Research Notes of the AAS]]|volume= 5|issue=5|id=117|year= 2021|title= Revised Best Estimates for the Age and Mass of the Methuselah Star HD 140283 Using MESA and Interferometry and Implications for 1D Convection|author1= Jiangling Tang|author2= Meredith Joyce|page= 117|doi=10.3847/2515-5172/ac01ca|bibcode=2021RNAAS...5..117T|arxiv=2105.11311|s2cid= 235166094|doi-access= free}}</ref> დედამიწის ატმოსფერული დამახინჯების გამოსასწორებლად ადაპტური ოპტიკის გამოყენებით ჩატარებული დაკვირვებების თანახმად, გალაქტიკის ამოზნექილობაში მყოფი ვარსკვლავები დაახლოებით 12,8 მილიარდი წლისაა.<ref>{{Cite web |last=Specktor |first=Brandon |date=March 23, 2019 |title=Astronomers Find Fossils of Early Universe Stuffed in Milky Way's Bulge |url=https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323223957/https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |archive-date=March 23, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Live Science}}</ref> გალაქტიკურ თხელ დისკოში ვარსკვლავების ასაკი ასევე შეფასდა ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით. თხელი დისკოში მყოფი ვარსკვლავების გაზომვები იძლევა შეფასებას, რომ თხელი დისკო 8,8 ± 1,7 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ეს გაზომვები ვარაუდობს, რომ გალაქტიკური ჰალოსა და თხელ დისკოს ფორმირებას შორის თითქმის 5 მილიარდი წლის შესვენება იყო.<ref name="del_Peloso" /> ათასობით ვარსკვლავის ქიმიური ხელმოწერების ბოლოდროინდელი ანალიზი მიუთითებს, რომ ვარსკვლავების ფორმირება შესაძლოა მნიშვნელოვნად შემცირდა დისკოს ფორმირების დროს, 10-დან 8 მილიარდი წლის წინ, როდესაც ვარსკვლავთშორისი გაზი ძალიან ცხელი იყო ახალი ვარსკვლავების წარმოსაქმნელად იმავე ტემპით, როგორც ადრე.<ref>Skibba, Ramon (2016), "Milky Way retired early from star making" (New Scientist, March 5, 2016), p.9</ref> ირმის ნახტომის გარშემო არსებული თანამგზავრი გალაქტიკები შემთხვევით არ არის განაწილებული, არამედ, როგორც ჩანს, უფრო დიდი სისტემის დაშლის შედეგად წარმოიქმნება, რაც წარმოქმნის რგოლის სტრუქტურას, რომლის დიამეტრი 500 000 სინათლის წელია, ხოლო სიგანე 50 000 სინათლის წელი.<ref>{{Cite journal |last=Lynden-Bell |first=D. |date=March 1, 1976 |title=Dwarf Galaxies and Globular Clusters in High Velocity Hydrogen Streams |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=174 |issue=3 |pages=695–710 |bibcode=1976MNRAS.174..695L |doi=10.1093/mnras/174.3.695 |issn=0035-8711 |doi-access=free}}</ref> გალაქტიკებს შორის ახლო შეჯახება, როგორც ეს ანდრომედას გალაქტიკის შემთხვევაში 4 მილიარდ წელიწადშია მოსალოდნელი, შეიძლება გაზის უზარმაზარი კუდები მოგლიჯოს, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გაერთიანდნენ და წარმოქმნან ჯუჯა გალაქტიკები რგოლში, მთავარი დისკოს მიმართ ნებისმიერი კუთხით.<ref>{{Cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C. M. |year=2005 |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |arxiv=astro-ph/0410421 |bibcode=2005A&A...431..517K |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |doi-access=free}}</ref> ==გალაქტიკათშორისი სამეზობლო== ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა გიგანტური სპირალური გალაქტიკების ბინარული სისტემაა, რომელიც მიეკუთვნება 50 მჭიდროდ დაკავშირებული გალაქტიკის ჯგუფს, რომელიც ცნობილია როგორც ლოკალური ჯგუფი და გარშემორტყმულია ლოკალური სიცარიელით, რომელიც თავად არის ლოკალური ფურცლის<ref name="apj676_1_184">{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Shaya |first2=Edward J. |last3=Karachentsev |first3=Igor D. |last4=Courtois |first4=Hélène M. |author-link4=Hélène Courtois |last5=Kocevski |first5=Dale D. |last6=Rizzi |first6=Luca |last7=Peel |first7=Alan |date=March 2008 |title=Our Peculiar Motion Away from the Local Void |journal=The Astrophysical Journal |volume=676 |issue=1 |pages=184–205 |arxiv=0705.4139 |bibcode=2008ApJ...676..184T |doi=10.1086/527428 |s2cid=14738309}}</ref> და თავის მხრივ ქალწულის ზეგროვის ნაწილი. ქალწულის ზეგროვას გარშემო არის რამდენიმე სიცარიელე, რომლებიც მრავალი გალაქტიკისგან თავისუფალია, „ჩრდილოეთით“ მიკროსკოპიუმის სიცარიელე, „მარცხნივ“ მოქანდაკის სიცარიელე, „მარჯვნივ“ ბოეოტსის სიცარიელე და „სამხრეთით“ დიდი ვოიდი. ეს სიცარიელეები დროთა განმავლობაში იცვლის ფორმას და გალაქტიკებში ძაფისებრ სტრუქტურებს ქმნის. მაგალითად, ქალწულის ზეგროვა მიიზიდება დიდი მიმზიდველისკენ,<ref>{{cite web |last=Hadhazy |first=Adam |date=November 3, 2016 |url=https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |title=Why Nothing Really Matters |website=Discover Magazine |access-date=April 24, 2022 |archive-date=April 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424224846/https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |url-status=live }}</ref> რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი სტრუქტურის, ლანიაკეას, ნაწილს წარმოადგენს.<ref>{{cite journal |title=The Laniakea supercluster of galaxies |author=R. Brent Tully |author2=Helene Courtois |author3=Yehuda Hoffman |author4=Daniel Pomarède |date=September 2, 2014 |publication-date=September 4, 2014 |journal=Nature |volume=513 |number=7516 |pages=71–73 |bibcode=2014Natur.513...71T |arxiv=1409.0880 |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900|s2cid=205240232 }}</ref> ლოკალური ჯგუფის ორი პატარა გალაქტიკა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა ბრუნავს ირმის ნახტომის გარშემო. მათგან ყველაზე დიდია დიდი მაგელანის ღრუბელი, რომლის დიამეტრი 32,200 სინათლის წელია.<ref name=RC3>{{cite book | year=1991 | title=Third Reference Catalogue of Bright Galaxies | last1=De Vaucouleurs | first1=Gerard | last2=De Vaucouleurs | first2=Antoinette | last3=Corwin | first3=Herold G. | last4=Buta | first4=Ronald J. | last5=Paturel | first5=Georges | last6=Fouque | first6=Pascal | doi = 10.1007/978-1-4757-4363-0 | bibcode=1991rc3..book.....D | isbn=978-1-4757-4365-4 }}</ref> მას ჰყავს ახლო თანამგზავრი, პატარა მაგელანის ღრუბელი. მაგელანის ნაკადი არის ნეიტრალური წყალბადის გაზის ნაკადი, რომელიც ამ ორი პატარა გალაქტიკიდან ცის 100°-ზე ვრცელდება. ვარაუდობენ, რომ ნაკადი მაგელანის ღრუბლებიდან ირმის ნახტომთან მოქცევითი ურთიერთქმედების შედეგად იქნა გამოყვანილი.<ref>{{Cite journal |last1=Putman |first1=M. E. |last2=Staveley-Smith |first2=L. |last3=Freeman |first3=K. C. |last4=Gibson |first4=B. K. |last5=Barnes |first5=D. G. |title=The Magellanic Stream, High-Velocity Clouds, and the Sculptor Group |doi=10.1086/344477 |journal=The Astrophysical Journal |volume=586 |issue=1 |pages=170–194 |year=2003 |arxiv=astro-ph/0209127 |bibcode=2003ApJ...586..170P|s2cid=6911875 }}</ref> ირმის ნახტომის გარშემო მოძრავი ჯუჯა გალაქტიკებიდან ზოგიერთია დიდი ძაღლის ჯუჯა (ყველაზე ახლოს), მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა, მცირე დათვის ჯუჯა, მოქანდაკის ჯუჯა, სექსტანსის ჯუჯა, ღუმელის ჯუჯა და ლომ I ჯუჯა.<ref name=Koposov2015/> ირმის ნახტომის ყველაზე პატარა ჯუჯა გალაქტიკები მხოლოდ 500 სინათლის წლის დიამეტრისაა. ესენია კარინას ჯუჯა, დრაკონის ჯუჯა და ლომ II ჯუჯა. შესაძლოა, ჯერ კიდევ არსებობდეს აღმოუჩენელი ჯუჯა გალაქტიკები, რომლებიც დინამიურად დაკავშირებულია ირმის ნახტომთან, რასაც ადასტურებს 2015 წელს ღამის ცის შედარებით მცირე ნაწილში ირმის ნახტომის ცხრა ახალი თანამგზავრის აღმოჩენა.<ref name=Koposov2015>{{cite journal |title=Beasts of the Southern Wild. Discovery of a large number of Ultra Faint satellites in the vicinity of the Magellanic Clouds |author1=Sergey E. Koposov |author2=Vasily Belokurov |author3=Gabriel Torrealba |author4=N. Wyn Evans |date=March 10, 2015 |arxiv=1503.02079 |journal=The Astrophysical Journal |bibcode=2015ApJ...805..130K |doi=10.1088/0004-637X/805/2/130 |volume=805 |issue=2 |page=130|s2cid=118267222 }}</ref> ირმის ნახტომმა უკვე შთანთქა რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა, მაგალითად, ომეგა კენტავრის წინაპარი.<ref>{{cite journal |last1=Noyola |first1=E. |last2=Gebhardt |first2=K. |last3=Bergmann |first3=M. |title=Gemini and Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in ω Centauri |journal=The Astrophysical Journal |arxiv=0801.2782 |date=April 2008 |volume=676 |issue=2 |pages=1008–1015 |doi=10.1086/529002 |bibcode=2008ApJ...676.1008N|s2cid=208867075 }}</ref> 2005 წელს<ref>{{cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C.M. |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=astro-ph/0410421 |date=February 2005 |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |bibcode=2005A&A...431..517K |s2cid=55827105 }}</ref> და 2012 წელს<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Pflamm-Altenburg |first2=J. |last3=Kroupa |first3=P. |title=The VPOS: a vast polar structure of satellite galaxies, globular clusters and streams around the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1204.5176 |date=June 2012 |volume=423 |issue=2 |pages=1109–1126 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20937.x |doi-access=free |bibcode=2012MNRAS.423.1109P|s2cid=55501752 }}</ref> დამატებითი დადასტურებით, მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის თანამგზავრული გალაქტიკების უმეტესობა ძალიან დიდ დისკში მდებარეობს და ერთი მიმართულებით ბრუნავს. ეს მოულოდნელი იყო: სტანდარტული კოსმოლოგიის თანახმად, თანამგზავრული გალაქტიკები ბნელი მატერიის ჰალოებში უნდა წარმოიქმნას და ფართოდ გავრცელდეს, შემთხვევითი მიმართულებით მოძრაობდეს. ეს შეუსაბამობა ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი.<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Famaey |first2=B. |last3=Jerjen |first3=H.|last4=Merritt |first4=D. |last5=Kroupa |first5=P. |last6=Dabringhausen |first6=J. |last7=Lueghausen |first7=F. |last8=Forbes |first8=D. |last9=Hensler |first9=G.|last10=Hammer |first10=F. |last11=Puech |first11=M.|last12=Fouquet |first12=S.|last13=Flores |first13=H.|last14=Yang |first14=Y. |title=Co-orbiting satellite galaxy structures are still in conflict with the distribution of primordial dwarf galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1406.1799 |date=August 2014 |volume=423 |issue=3 |pages=2362–2380 |doi=10.1093/mnras/stu1005 |doi-access=free |bibcode=2014MNRAS.442.2362P }}</ref> 2006 წლის იანვარში მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის დისკოში აქამდე აუხსნელი დეფორმაცია ახლა რუკაზეა დატანილი და აღმოჩნდა, რომ ეს არის ტალღა ან ვიბრაცია, რომელიც წარმოიქმნება დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მიერ ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნვისას და იწვევს ვიბრაციებს მის კიდეებში გავლისას. ადრე, ეს ორი გალაქტიკა, რომლებიც ერთად ირმის ნახტომის მასის დაახლოებით 2%-ს შეადგენენ, ძალიან პატარად ითვლებოდა ირმის ნახტომზე გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, კომპიუტერულ მოდელში, ამ ორი გალაქტიკის მოძრაობა ქმნის ბნელი მატერიის კვალს, რომელიც აძლიერებს მათ გავლენას უფრო დიდ ირმის ნახტომზე.<ref name=berkeley20060109 /> ამჟამინდელი გაზომვები მიუთითებს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომს 100-დან 140 კმ/წმ-მდე (220,000-დან 310,000 მილი/სთ-მდე) სიჩქარით უახლოვდება. 4.3 მილიარდ წელიწადში შესაძლოა მოხდეს ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახება, რაც დამოკიდებულია უცნობი გვერდითი კომპონენტების მნიშვნელობაზე გალაქტიკების ფარდობით მოძრაობაში. თუ ისინი შეეჯახებიან, ცალკეული ვარსკვლავების ერთმანეთთან შეჯახების შანსი უკიდურესად დაბალია,<ref name=wong20000414 /> მაგრამ ამის ნაცვლად, ორი გალაქტიკა გაერთიანდება და შექმნის ერთ ელიფსურ გალაქტიკას ან შესაძლოა დიდ დისკისებრ გალაქტიკას<ref name="Ueda2014">{{cite journal |author=Junko Ueda |display-authors=etal |title=Cold molecular gas in merger remnants. I. Formation of molecular gas disks |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=214 |issue=1 |page=1 |bibcode=2014ApJS..214....1U |doi=10.1088/0067-0049/214/1/1 |arxiv=1407.6873 |year=2014|s2cid=716993 }}</ref> დაახლოებით ექვსი მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="Schiavi">{{cite journal|last1=Schiavi|first1=Riccardo|last2=Capuzzo-Dolcetta|first2=Roberto|last3=Arca-Sedda|first3=Manuel|last4=Spera|first4=Mario|title=Future merger of the Milky Way with the Andromeda galaxy and the fate of their supermassive black holes|journal=Astronomy & Astrophysics|date=October 2020|volume=642|pages=A30|doi=10.1051/0004-6361/202038674|bibcode=2020A&A...642A..30S|arxiv=2102.10938|s2cid=224991193}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაქტიკის ჰალო]] * [[ირმის ნახტომის სახელების სია]] * [[გალაქტიკა]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი=გელოვანი ა. | series=| სათაური=„მითოლოგიური ლექსიკონი“ | გამომცემლობა|ადგილი=თბილისი|წელი=1983| isbn=| edition=|page=|ბმული=|გამომცემლობა=|ref=„მითოლოგიური ლექსიკონი“}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ენციკლოპედია">{{ქსე|5|225||არა}}</ref> <ref name=:01 >{{Cite web |last1=Frommert |first1=Hartmut |last2=Kronberg |first2=Christine |date=August 26, 2005 |title=Classification of the Milky Way Galaxy |url=http://messier.seds.org/more/mw_type.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531031937/http://messier.seds.org/more/mw_type.html |archive-date=May 31, 2015 |access-date=May 30, 2015 |website=SEDS}}</ref> <ref name="ehtc_6">{{Cite journal |last1=Event Horizon Telescope Collaboration |last2=Akiyama |first2=Kazunori |last3=Alberdi |first3=Antxon |last4=Alef |first4=Walter |last5=Algaba |first5=Juan Carlos |last6=Anantua |first6=Richard |last7=Asada |first7=Keiichi |last8=Azulay |first8=Rebecca |last9=Bach |first9=Uwe |last10=Baczko |first10=Anne-Kathrin |last11=Ball |first11=David |last12=Baloković |first12=Mislav |last13=Barrett |first13=John |last14=Bauböck |first14=Michi |last15=Benson |first15=Bradford A. |display-authors=1 |year=2022 |title=First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. VI. Testing the Black Hole Metric |journal=The Astrophysical Journal |volume=930 |issue=2 |pages=L17 |bibcode=2022ApJ...930L..17E |doi=10.3847/2041-8213/ac6756 |s2cid=248744741 |doi-access=free |last16=Bintley |first16=Dan |last17=Blackburn |first17=Lindy |last18=Blundell |first18=Raymond |last19=Bouman |first19=Katherine L. |last20=Bower |first20=Geoffrey C. |last21=Boyce |first21=Hope |last22=Bremer |first22=Michael |last23=Brinkerink |first23=Christiaan D. |last24=Brissenden |first24=Roger |last25=Britzen |first25=Silke |last26=Broderick |first26=Avery E. |last27=Broguiere |first27=Dominique |last28=Bronzwaer |first28=Thomas |last29=Bustamante |first29=Sandra |last30=Byun |first30=Do-Young|arxiv=2311.09484 }}</ref> <ref name="idrani">{{Cite arXiv |eprint=2207.06034 |class=gr-qc |first1=Indrani |last1=Banerjee |first2=Subhadip |last2=Sau |title=Do shadows of SGR A* and M87* indicate black holes with a magnetic monopole charge? |last3=SenGupta |first3=Soumitra |year=2022}}</ref> <ref name="gravity_2019">{{Cite journal |last1=Abuter |first1=R. |last2=Amorim |first2=A. |last3=Bauböck |first3=M. |last4=Berger |first4=J. P. |last5=Bonnet |first5=H. |last6=Brandner |first6=W. |last7=Clénet |first7=Y. |last8=Coudé Du Foresto |first8=V. |last9=De Zeeuw |first9=P. T. |last10=Dexter |first10=J. |last11=Duvert |first11=G. |last12=Eckart |first12=A. |last13=Eisenhauer |first13=F. |last14=Förster Schreiber |first14=N. M. |last15=Garcia |first15=P. |display-authors=1 |year=2019 |title=A geometric distance measurement to the Galactic center black hole with 0.3% uncertainty |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=625 |pages=L10 |arxiv=1904.05721 |bibcode=2019A&A...625L..10G |doi=10.1051/0004-6361/201935656 |s2cid=119190574 |last16=Gao |first16=F. |last17=Gendron |first17=E. |last18=Genzel |first18=R. |last19=Gerhard |first19=O. |last20=Gillessen |first20=S. |last21=Habibi |first21=M. |last22=Haubois |first22=X. |last23=Henning |first23=T. |last24=Hippler |first24=S. |last25=Horrobin |first25=M. |last26=Jiménez-Rosales |first26=A. |last27=Jocou |first27=L. |last28=Kervella |first28=P. |last29=Lacour |first29=S. |last30=Lapeyrère |first30=V.}}</ref> <ref name="Petrov">{{Cite journal |last1=Petrov |first1=L. |last2=Kovalev |first2=Y. Y. |last3=Fomalont |first3=E. B. |last4=Gordon |first4=D. |year=2011 |title=The Very Long Baseline Array Galactic Plane Survey—VGaPS |journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=142 |issue=2 |page=35 |arxiv=1101.1460 |bibcode=2011AJ....142...35P |doi=10.1088/0004-6256/142/2/35 |s2cid=121762178|issn=0004-6256 }}</ref> <ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref> <ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":001" >{{Cite web |title=Laniakea: Our home supercluster | date=September 3, 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904162040/http://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |archive-date=September 4, 2014 |publisher=YouTube}}</ref> <ref name=":002" >{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Courtois |first2=Hélène |last3=Hoffman |first3=Yehuda |last4=Pomarède |first4=Daniel |display-authors=1 |date=September 4, 2014 |title=The Laniakea supercluster of galaxies |journal=Nature |volume=513 |issue=7516 |pages=71–73 |arxiv=1409.0880 |bibcode=2014Natur.513...71T |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900 |s2cid=205240232}}</ref> <ref name=":003" >{{Cite web |title=Milky Way |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302071454/http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-date=March 2, 2012 |publisher=[[BBC]]}}</ref> <ref name=":004" >{{Cite web |title=How Many Stars in the Milky Way? |url=http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125140109/http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |archive-date=January 25, 2016 |website=NASA Blueshift}}</ref> <ref name="Space-20130102">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study |url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |date=January 2, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130103060601/http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |archive-date=January 3, 2013}}</ref> <ref name="NYT-20220131">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |date=January 31, 2022 |title=An Electrifying View of the Heart of the Milky Way – A new radio-wave image of the center of our galaxy reveals all the forms of frenzy that a hundred million or so stars can get up to. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=February 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131224108/https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |archive-date=January 31, 2022}}</ref> <ref name="ARX-20220128">{{Cite journal |last=Heyood, I. |display-authors=et al. |date=January 28, 2022 |title=The 1.28 GHz MeerKAT Galactic Center Mosaic |journal=The Astrophysical Journal |volume=925 |issue=2 |page=165 |arxiv=2201.10541 |bibcode=2022ApJ...925..165H |doi=10.3847/1538-4357/ac449a |s2cid=246275657 |doi-access=free}}</ref> <ref name="HD_140283_(arXiv)">{{Cite journal |last1=Bond|first1=H.E. |last2=Nelan|first2=E. P. |last3=VandenBerg|first3=D. A. |last4=Schaefer|first4=G. H. |last5=Harmer|first5=D. |date=February 13, 2013 |title=HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang |journal=The Astrophysical Journal |volume=765 |issue=1 |pages=L12 |arxiv=1302.3180 |bibcode=2013ApJ...765L..12B |doi=10.1088/2041-8205/765/1/L12 |s2cid=119247629}}</ref> <ref name=":005" >{{Cite news |title=Milky Way Galaxy: Facts About Our Galactic Home |url=http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321063305/http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-date=March 21, 2017 |access-date=April 8, 2017 |work=Space.com}}</ref> <ref name="frebel">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Frebel |first1=A. |last2=Christlieb |first2=N. |last3=Norris |first3=J. E. |last4=Thom |first4=C. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Rhee |first6=J. |doi=10.1086/518122 |title=Discovery of HE 1523-0901, a strongly ''r''-process-enhanced metal-poor star with detected uranium |journal=The Astrophysical Journal |volume=660 |issue=2 |pages=L117 |year=2007 |bibcode=2007ApJ...660L.117F |arxiv=astro-ph/0703414 |s2cid=17533424 }}</ref> <!-- <ref name="Jankowski">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |first1=Connie |last1=Jankowski |title=Pioneers of Light and Sound |page=6 |isbn=978-0-7565-4306-8 |publisher=Compass Point Books |date=2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120142012/https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |archive-date=November 20, 2016}}</ref> --> <ref name=pasachoff1994>{{cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |author-link=Jay Pasachoff |title=Astronomy: From the Earth to the Universe |publisher=Harcourt School |date=1994 |isbn=978-0-03-001667-7 |page=500}}</ref> <ref name=":006">{{Cite book |last=Brown |first=William P. |url=https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |title=The Seven Pillars of Creation: The Bible, Science, and the Ecology of Wonder |date=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973079-7 |location=Oxford, England |page=25 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142933/https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":007">{{Cite book |last=MacBeath |first=Alastair |url=https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |title=Tiamat's Brood: An Investigation Into the Dragons of Ancient Mesopotamia |date=1999 |publisher=Dragon's Head |isbn=978-0-9524387-5-5 |page=41 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142947/https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":008">{{Cite book |last=James |first=E. O. |url=https://archive.org/details/theworshipoftheskygod/ |title=The Worship of the Sky-God: A Comparative Study in Semitic and Indo-European Religion |date=1963 |publisher=University of London Press |series=Jordan Lectures in Comparative Religion |location=London, England |pages=24, 27f}}</ref> <ref name="Lambert1964">{{Cite journal |last=Lambert |first=W. G. |date=1964 |title=E. O. James: The worship of the Skygod: A comparative study in Semitic and Indo-European religion. (School of Oriental and African Studies, University of London. Jordan Lectures in Comparative Religion, vi.) viii, 175 pp. London: University of London, the Athlone Press, 1963. 25s. |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |location=London, England |publisher=University of London |volume=27 |issue=1 |pages=157–158 |doi=10.1017/S0041977X00100345}}</ref> <ref name=steinicke_sakiel2007>{{cite book |first1=Wolfgang |last1=Steinicke |first2=Richard |last2=Jakiel |title=Galaxies and how to observe them |series=Astronomers' observing guides |publisher=Springer |date=2007 |isbn=978-1-85233-752-0 |page=[https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei/page/94 94] |url=https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei |url-access=registration}}</ref> <ref name="ask-astro">{{cite news |last1=Coffey |first1=Jeffrey |work=Universe Today |title=How big is the Milky Way? |url=http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |access-date=November 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924002929/http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |archive-date=September 24, 2013}}</ref> <ref name="nbcnews1">{{cite press release |author=David Freeman |title=The Milky Way galaxy may be much bigger than we thought |url=https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |date=May 25, 2018 |publisher=[[CNBC]] |access-date=August 13, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813182050/https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |archive-date=August 13, 2018 |url-status=live}}</ref> <ref name="rpi2015">{{cite press release |author=Mary L. Martialay |title=The Corrugated Galaxy{{snd}}Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated |url=http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |date=March 11, 2015 |publisher=[[Rensselaer Polytechnic Institute]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313123405/http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |archive-date=March 13, 2015}}</ref> <ref name="croswell2020">{{cite news |url=https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |title=Astronomers have found the edge of the Milky Way at last |work=ScienceNews |first=Ken |last=Croswell |date=March 23, 2020 |access-date=March 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324214927/https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |archive-date=March 24, 2020 |url-status=live}}</ref> <ref name="dearson2020">{{cite journal |last=Dearson |first=Alis J. |arxiv=2002.09497 |title=The Edge of the Galaxy |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=2020 |volume=496 |issue=3 |pages=3929–3942 |doi=10.1093/mnras/staa1711 |doi-access=free |bibcode=2020MNRAS.496.3929D |s2cid=211259409 }}</ref> <ref name=villard20120111>{{cite news |first=Ray |last=Villard |title=The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey |publisher=HubbleSite.org |date=January 11, 2012 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |access-date=January 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723213047/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |archive-date=July 23, 2014}}</ref> <ref name=frommert_kronberg2005>{{cite web |last1=Frommert |first1=H. |last2=Kronberg |first2=C. |date=August 25, 2005 |url=http://messier.seds.org/more/mw.html |title=The Milky Way Galaxy |publisher=SEDS |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512093341/http://seds.org/MESSIER/more/mw.html |archive-date=May 12, 2007}}</ref> <ref name=young2006>{{cite magazine |last=Young |first=Kelly |date=June 6, 2006 |url=https://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |title=Andromeda Galaxy hosts a trillion stars |magazine=New Scientist |access-date=June 8, 2006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105061511/http://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |archive-date=January 5, 2011}}</ref> <ref name=wethington2010>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |first1=Nicholos |last1=Wethington |access-date=April 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327200757/http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |archive-date=March 27, 2010}}</ref> <ref name="science312_1773">{{Cite journal |last1=Levine |first1=E. S. |last2=Blitz |first2=L. |last3=Heiles |first3=C. |doi=10.1126/science.1128455 |title=The spiral structure of the outer Milky Way in hydrogen |journal=Science |volume=312 |issue=5781 |pages=1773–1777 |year=2006 |bibcode=2006Sci...312.1773L |arxiv=astro-ph/0605728 |pmid=16741076 |s2cid=12763199 }}</ref> <ref name=araa28_215>{{Cite journal |last1=Dickey |first1=J. M. |last2=Lockman |first2=F. J. |doi=10.1146/annurev.aa.28.090190.001243 |title=H I in the Galaxy |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=215–259 |year=1990 |bibcode=1990ARA&A..28..215D }}</ref> <ref name=apj702_1472>{{Cite journal |last1=Savage |first1=B. D. |last2=Wakker |first2=B. P. |doi=10.1088/0004-637X/702/2/1472 |title=The extension of the transition temperature plasma into the lower galactic halo |journal=The Astrophysical Journal |volume=702 |issue=2 |pages=1472–1489 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...702.1472S |arxiv=0907.4955|s2cid=119245570 }}</ref> <ref name="Nature-20120111">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cassan |first1=A. |last2=Kubas |first2=D. |last3=Beaulieu |first3=J. -P. |last4=Dominik |first4=M. |last5=Horne |first5=K. |last6=Greenhill |first6=J. |last7=Wambsganss |first7=J. |last8=Menzies |first8=J. |last9=Williams |first9=A. |last10=Jørgensen |doi=10.1038/nature10684 |first10=U. G. |last11=Udalski |first11=A. |last12=Bennett |first12=D. P. |last13=Albrow |first13=M. D. |last14=Batista |first14=V. |last15=Brillant |first15=S. |last16=Caldwell |first16=J. A. R. |last17=Cole |first17=A. |last18=Coutures |first18=C. |last19=Cook |first19=K. H. |last20=Dieters |first20=S. |last21=Prester |first21=D. D. |last22=Donatowicz |first22=J. |last23=Fouqué |first23=P. |last24=Hill |first24=K. |last25=Kains |first25=N. |last26=Kane |first26=S. |last27=Marquette |first27=J. -B. |last28=Martin |first28=R. |last29=Pollard |first29=K. R. |last30=Sahu |first30=K. C. |title=One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations |journal=Nature |volume=481 |issue=7380 |pages=167–169 |date=January 11, 2012 |pmid=22237108 |bibcode=2012Natur.481..167C |arxiv=1202.0903 |s2cid=2614136}}</ref> <ref name=borenstein2011>{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |archive-date=February 22, 2011 |date=February 19, 2011 |archive-url=https://archive.today/20110222025002/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |title=Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Washington Post]] }}</ref> <ref name=nasa20110526>{{cite web |url=http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |title=Free-Floating Planets May be More Common Than Stars |date=February 18, 2011 |publisher=NASA's Jet Propulsion Laboratory |location=Pasadena, CA |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522090224/http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |archive-date=May 22, 2011 |quote=The team estimates there are about twice as many of them as stars. }}</ref> <ref name=arxiv0909.3857>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Sale |first1=S. E. |last2=Drew |first2=J. E. |last3=Knigge |first3=C. |last4=Zijlstra |first4=A. A. |last5=Irwin |first5=M. J. |last6=Morris |first6=R. A. H. |last7=Phillipps |first7=S. |last8=Drake |first8=J. J. |last9=Greimel |first9=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15746.x |title=The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=402 |issue=2 |pages=713–723 |year=2010 |doi-access=free |bibcode=2010MNRAS.402..713S |arxiv=0909.3857 |s2cid=12884630}}</ref> <ref name=mnras371_1_108>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Tim W. |last2=Kawata |first2=Daisuke |last3=Gibson |first3=Brad K. |title=N-body simulations of the Magellanic stream |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10659.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=371 |issue=1 |pages=108–120 |year=2006 |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0508390 |bibcode=2006MNRAS.371..108C |s2cid=15563258}}</ref> <ref name=coffey>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/the-universe/absolute-magnitude/ |title=Absolute Magnitude |first1=Jerry |last1=Coffey |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913181441/http://www.universetoday.com/41041/absolute-magnitude/ |archive-date=September 13, 2011 |date=May 11, 2017}}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=I. D. |last2=Kashibadze |first2=O. G. |doi=10.1007/s10511-006-0002-6 |title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field |journal=Astrophysics |volume=49 |issue=1 |pages=3–18 |year=2006 |bibcode=2006Ap.....49....3K |s2cid=120973010}}</ref> <ref name="mass">{{cite web |last1=Vayntrub |first1=Alina |date=2000 |url=http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |title=Mass of the Milky Way |work=The Physics Factbook |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813125916/http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |archive-date=August 13, 2014}}</ref> <ref name="galmass">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Battaglia |first1=G. |last2=Helmi |first2=A. |last3=Morrison |first3=H. |last4=Harding |first4=P. |last5=Olszewski |first5=E. W. |last6=Mateo |first6=M. |last7=Freeman |first7=K. C. |last8=Norris |first8=J. |last9=Shectman |first9=S. A. |title=The radial velocity dispersion profile of the Galactic halo: Constraining the density profile of the dark halo of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09367.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |pages=433–442 |year=2005 |arxiv=astro-ph/0506102 |bibcode=2005MNRAS.364..433B |volume=364 |issue=2 |doi-access=free |s2cid=15562509}}</ref> <ref name=apjl_1_l72>{{Cite journal |last1=Shen |first1=J. |last2=Rich |first2=R. M. |last3=Kormendy |first3=J. |last4=Howard |first4=C. D. |last5=De Propris |first5=R. |last6=Kunder |first6=A. |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L72 |title=Our Milky Way As a Pure-Disk Galaxy{{snd}}A Challenge for Galaxy Formation |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L72–L76 |year=2010 |pmid= |pmc= |arxiv=1005.0385 |bibcode=2010ApJ...720L..72S |s2cid=118470423}}</ref> <ref name=nrao20090105>{{cite press release |first1=Dave |last1=Finley |first2=David |last2=Aguilar |title=Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show |publisher=National Radio Astronomy Observatory |date=January 5, 2009 |url=http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |access-date=January 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808002256/http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |archive-date=August 8, 2014}}</ref> <ref name="reid2009">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Moscadelli |first5=L. |last6=Xu |first6=Y. |last7=Zhang |first7=B. |last8=Sato |first8=M. |last9=Honma |first9=M. |title=Trigonometric parallaxes of massive star-forming regions. VI. Galactic structure, fundamental parameters, and noncircular motions |doi=10.1088/0004-637X/700/1/137 |journal=The Astrophysical Journal |volume=700 |issue=1 |pages=137–148 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...700..137R |arxiv=0902.3913 |s2cid=11347166 }}</ref> <ref name="gnedin2010">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Brown |first2=W. R. |last3=Geller |first3=M. J. |last4=Kenyon |first4=S. J. |title=The mass profile of the Galaxy to 80 kpc |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L108 |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L108–L112 |year=2010 |bibcode=2010ApJ...720L.108G |arxiv=1005.2619 |s2cid=119245657}}</ref> <ref name=McMillan2011>{{Cite journal |last1=McMillan |first1=P. J. |title=Mass models of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=3 |pages=2446–2457 |date=July 2011 |doi-access=free |bibcode=2011MNRAS.414.2446M |arxiv=1102.4340 |s2cid=119100616}}</ref> <ref name="McMillan2016">{{cite journal |last1=McMillan |first1=Paul J. |title=The mass distribution and gravitational potential of the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=February 11, 2017 |volume=465 |issue=1 |pages=76–94 |doi=10.1093/mnras/stw2759 |doi-access=free |arxiv=1608.00971 |bibcode=2017MNRAS.465...76M |s2cid=119183093}}</ref> <ref name=ssr100_1_129>{{Cite journal |last1=Gerhard |first1=O. |title=Mass distribution in our Galaxy |journal=Space Science Reviews |volume=100 |issue=1/4 |pages=129–138 |doi=10.1023/A:1015818111633 |bibcode=2002SSRv..100..129G |arxiv=astro-ph/0203110 |year=2002 |s2cid=42162871}}</ref> <ref name="fn3">{{cite magazine |first=Maggie |last=McKee |title=Bar at Milky Way's heart revealed |magazine=New Scientist |date=August 16, 2005 |url=https://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.html |access-date=June 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009132952/http://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.htm#.VDaN5_l_uVA |archive-date=October 9, 2014}}</ref> <ref name="Galactic bulge">{{cite news |last1=Grant |first1=J. |last2=Lin |first2=B. |title=The Stars of the Milky Way |date=2000 |url=http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |publisher=Fairfax Public Access Corporation |access-date=May 9, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611185732/http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |archive-date=June 11, 2007}}</ref> <ref name=ReideaSgrb2009>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Xu |first5=Y. |title=A trigonometric parallax of Sgr B2 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/1548 |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=1548–1553 |date=November 2009 |bibcode=2009ApJ...705.1548R |arxiv=0908.3637|s2cid=1916267 }}</ref> <ref name="vanhollebeke09">{{Cite journal |last1=Vanhollebeke |first1=E. |last2=Groenewegen |first2=M. A. T. |last3=Girardi |first3=L. |title=Stellar populations in the Galactic bulge. Modelling the Galactic bulge with TRILEGAL |doi=10.1051/0004-6361/20078472 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=498 |issue=1 |pages=95–107 |date=April 2009 |bibcode=2009A&A...498...95V |arxiv=0903.0946|s2cid=125177722 }}</ref> <ref name="majaess10">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. |date=March 2010 |page=55 |volume=60 |issue=1 |journal=Acta Astronomica |title=Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure |bibcode=2010AcA....60...55M |arxiv=1002.2743}}</ref> <ref name=Jones2004>{{cite book |title=An Introduction to Galaxies and Cosmology |pages=50–51 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-54623-2 |first1=Mark H. |last1=Jones |first2=Robert J. |last2=Lambourne |first3=David John |last3=Adams |url=https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |access-date=August 23, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143523/https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> <ref name=boehle2016>{{cite journal |last1=Boehle |first1=A. |title=An Improved Distance and Mass Estimate for SGR A* from a Multistar Orbit Analysis |last2=Ghez |first2=A. M. |last3=Schödel |first3=R. |last4=Meyer |first4=L. |last5=Yelda |first5=S. |last6=Albers |first6=S. |last7=Martinez |first7=G. D. |last8=Becklin |first8=E. E. |last9=Do |first9=T.|last10=Lu|first10=J. R. |last11=Matthews |first11=K. |last12=Morris |first12=M. R. |last13=Sitarski |first13=B. |last14=Witzel |first14=G. |journal=The Astrophysical Journal |date=October 3, 2016 |volume=830 |issue=1 |page=17 |doi=10.3847/0004-637X/830/1/17 |arxiv=1607.05726 |bibcode=2016ApJ...830...17B |hdl=10261/147803 |s2cid=307657 |url=https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202115020/https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |archive-date=December 2, 2017 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> <ref name="Gillessen2016">{{cite journal |last1=Gillessen |first1=Stefan |last2=Plewa |first2=Philipp |last3=Eisenhauer |first3=Frank |last4=Sari |first4=Re'em |last5=Waisberg |first5=Idel |last6=Habibi |first6=Maryam |last7=Pfuhl |first7=Oliver |last8=George |first8=Elizabeth |last9=Dexter |first9=Jason|last10=von Fellenberg|first10=Sebastiano |last11=Ott |first11=Thomas |last12=Genzel |first12=Reinhard |title=An Update on Monitoring Stellar Orbits in the Galactic Center |date=November 28, 2016 |arxiv=1611.09144 |doi=10.3847/1538-4357/aa5c41 |volume=837 |issue=1 |journal=The Astrophysical Journal |page=30 |bibcode=2017ApJ...837...30G|s2cid=119087402 |doi-access=free }}</ref> <ref name=apj692_2_1075>{{Cite journal |display-authors=1 |doi=10.1088/0004-637X/692/2/1075 |last1=Gillessen |first1=S. |last2=Eisenhauer |first2=F. |last3=Trippe |first3=S. |last4=Alexander |first4=T. |last5=Genzel |first5=R. |last6=Martins |first6=F. |last7=Ott |first7=T. |title=Monitoring stellar orbits around the massive black hole in the Galactic Center |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=692 |issue=2 |pages=1075–1109 |arxiv=0810.4674 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...692.1075G|s2cid=1431308 }}</ref> <ref name=apj689_2_1044>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ghez |first1=A. M. |last2=Salim |first2=S. |last3=Weinberg |first3=N. N. |last4=Lu |first4=J. R. |last5=Do |first5=T. |last6=Dunn |first6=J. K. |last7=Matthews |first7=K. |last8=Morris |first8=M. R. |last9=Yelda |first9=S. | last10=Becklin |doi=10.1086/592738 | first10=E. E. |last11=Kremenek |first11=T. |last12=Milosavljevic |first12=M. |last13=Naiman |first13=J. |title=Measuring distance and properties of the Milky Way's central supermassive black hole with stellar orbits |journal=The Astrophysical Journal |volume=689 |issue=2 |pages=1044–1062 |date=December 2008 |bibcode=2008ApJ...689.1044G |arxiv=0808.2870|s2cid=18335611 }}</ref> <ref name=blandford1999>{{cite conference |first=R. D. |last=Blandford |title=Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei |conference=Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, ASP Conference Series |location=Rutgers University |date=August 8–12, 1998 |volume=182 |publication-date=August 1999 |bibcode=1999ASPC..182...87B |arxiv=astro-ph/9906025}}</ref> <ref name=frolov_zelnikov2011>{{cite book |first1=Valeri P. |last1=Frolov |first2=Andrei |last2=Zelnikov |title=Introduction to Black Hole Physics |publisher=Oxford University Press |date=2011 |pages=11, 36 |isbn=978-0-19-969229-3 |url=https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&pg=PA34 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810210832/https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&lpg=PA34 |archive-date=August 10, 2016}}</ref> <ref name="Cabrera-Lavers08">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cabrera-Lavers |first1=A. |last2=González-Fernández |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Hammersley |first4=P. L. |last5=López-Corredoira |first5=M. |title=The long Galactic bar as seen by UKIDSS Galactic plane survey |doi=10.1051/0004-6361:200810720 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=491 |issue=3 |pages=781–787 |date=December 2008 |bibcode=2008A&A...491..781C |arxiv=0809.3174|s2cid=15040792 }}</ref> <ref name="nishiyama06">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Nishiyama |first1=S. |last2=Nagata |first2=T. |last3=Baba |first3=D. |last4=Haba |first4=Y. |last5=Kadowaki |first5=R. |last6=Kato |first6=D. |last7=Kurita |first7=M. |last8=Nagashima |first8=C. |last9=Nagayama |first9=T. |doi=10.1086/429291 |title=A distinct structure inside the Galactic bar |journal=The Astrophysical Journal |volume=621 |issue=2 |pages=L105 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...621L.105N |arxiv=astro-ph/0502058 |s2cid=399710 }}</ref> <ref name="alcock98">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Alcock |first1=C. |last2=Allsman |first2=R. A. |last3=Alves |first3=D. R. |last4=Axelrod |first4=T. S. |last5=Becker |first5=A. C. |last6=Basu |first6=A. |last7=Baskett |first7=L. |last8=Bennett |first8=D. P. |last9=Cook |first9=K. H. |title=The RR Lyrae population of the Galactic Bulge from the MACHO database: mean colors and magnitudes |doi=10.1086/305017 |journal=The Astrophysical Journal |volume=492 |issue=2 |pages=190–199 |year=1998 |bibcode=1998ApJ...492..190A |doi-access=free }}</ref> <ref name="kunder08">{{Cite journal |last1=Kunder |first1=A. |last2=Chaboyer |first2=B. |doi=10.1088/0004-6256/136/6/2441 |title=Metallicity analysis of Macho Galactic Bulge RR0 Lyrae stars from their light curves |journal=The Astronomical Journal |volume=136 |issue=6 |pages=2441–2452 |year=2008 |bibcode=2008AJ....136.2441K |arxiv=0809.1645|s2cid=16046532 }}</ref> <ref name="Drimmel2000">{{cite journal |last1=Drimmel |first1=R. |title=Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way |journal=Astronomy & Astrophysics |date=2000 |volume=358 |pages=L13–L16 |bibcode=2000A&A...358L..13D |arxiv=astro-ph/0005241}}</ref> <ref name="fn14">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=September 12, 2005 |url=http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |title=Introduction: Galactic Ring Survey |publisher=Boston University |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713165515/http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |archive-date=July 13, 2007}}</ref> <ref name="COBE1993">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Kogut |first1=Alan |last2=Lineweaver |first2=C. |last3=Smoot |first3=G. F. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Banday |first5=A. |last6=Boggess |first6=N. W. |last7=Cheng |first7=E. S. |last8=De Amici |first8=G. |last9=Fixsen |first9=D. J. | last10=Hinshaw | first10=G. |last11=Jackson |first11=P. D. |last12=Janssen |first12=M. |last13=Keegstra |first13=P. |last14=Loewenstein |first14=K. |last15=Lubin |first15=P. |last16=Mather |first16=J. C. |last17=Tenorio |first17=L. |last18=Weiss |first18=R. |last19=Wilkinson |first19=D. T. | last20=Wright | first20=E. L. |title=Dipole anisotropy in the COBE differential microwave radiometers first-year sky maps |doi=10.1086/173453 |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |pages=1–6 |bibcode=1993ApJ...419....1K |arxiv=astro-ph/9312056 |date=December 10, 1993|s2cid=209835274 }}</ref> <ref name="TaylorCordes">{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. H. |last2=Cordes |first2=J. M. |doi=10.1086/172870 |title=Pulsar distances and the galactic distribution of free electrons |journal=The Astrophysical Journal |volume=411 |page=674 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...411..674T|doi-access=free }}</ref> <ref name="Benjamin2005">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Benjamin |first1=R. A. |last2=Churchwell |first2=E. |last3=Babler |first3=B. L. |last4=Indebetouw |first4=R. |last5=Meade |first5=M. R. |last6=Whitney |first6=B. A. |last7=Watson |first7=C. |last8=Wolfire |first8=M. G. |last9=Wolff |first9=M. J. |last10=Ignace |first10=R. |last11=Bania |first11=T. M. |last12=Bracker |first12=S. |last13=Clemens |first13=D. P. |last14=Chomiuk |first14=L. |last15=Cohen |first15=M. |last16=Dickey |first16=J. M. |last17=Jackson |first17=J. M. |last18=Kobulnicky |first18=H. A. |last19=Mercer |first19=E. P. |last20=Mathis |first20=J. S. |last21=Stolovy |first21=S. R. |last22=Uzpen |first22=B. |doi=10.1086/491785 |title=First GLIMPSE results on the stellar structure of the Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=630 |issue=2 |pages=L149–L152 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...630L.149B |arxiv=astro-ph/0508325 |s2cid=14782284}}</ref> <ref name="russeil03">{{Cite journal |last1=Russeil |first1=D. |doi=10.1051/0004-6361:20021504 |title=Star-forming complexes and the spiral structure of our Galaxy |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=397 |pages=133–146 |year=2003 |bibcode=2003A&A...397..133R |doi-access=free}}</ref> <ref name="churchwell09">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Churchwell |first1=E. |last2=Babler |first2=B. L. |last3=Meade |first3=M. R. |last4=Whitney |first4=B. A. |last5=Benjamin |first5=R. |last6=Indebetouw |first6=R. |last7=Cyganowski |first7=C. |last8=Robitaille |first8=T. P. |last9=Povich |first9=M. |doi=10.1086/597811 |title=The Spitzer/GLIMPSE surveys: a new view of the Milky Way |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=121 |issue=877 |pages=213–230 |year=2009 |bibcode=2009PASP..121..213C |s2cid=15529740}}</ref> <ref name="majaess09b">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |journal=The Journal of the American Association of Variable Star Observers |title=Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms |date=2009 |volume=37 |issue=2 |page=179 |bibcode=2009JAVSO..37..179M |arxiv=0909.0897}}</ref> <ref name="lepine10">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lépine |first1=J. R. D. |last2=Roman-Lopes |first2=A. |last3=Abraham |first3=Z. |last4=Junqueira |first4=T. C. |last5=Mishurov |first5=Y. N. |title=The spiral structure of the Galaxy revealed by CS sources and evidence for the 4:1 resonance |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18492.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=2 |pages=1607–1616 |year=2011 |doi-access=free |arxiv=1010.1790 |bibcode=2011MNRAS.414.1607L |s2cid=118477787}}</ref> <ref name=two_arms>{{cite conference |last1=Benjamin |first1=R. A. |title=The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New... |work=Massive Star Formation: Observations Confront Theory |date=2008 |publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series |volume=387 |editor=Beuther, H. |editor2=Linz, H. |editor3=Henning, T. |page=375 |bibcode=2008ASPC..387..375B}}<br />See also {{cite news |url=http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |title=New Images: Milky Way Loses Two Arms |work=Space.com |access-date=June 4, 2008 |date=June 3, 2008 |last1=Bryner |first1=Jeanna |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604114615/http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |archive-date=June 4, 2008}}</ref> <ref name=harris2003>{{cite web |first=William E. |last=Harris |date=February 2003 |url=http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |format=text |title=Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database |publisher=SEDS |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309172430/http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |archive-date=March 9, 2012}}</ref> <ref name=aaa313_119>{{cite journal |display-authors=1 |last1=Dauphole |first1=B. |last2=Geffert |first2=M. |last3=Colin |first3=J. |last4=Ducourant |first4=C. |last5=Odenkirchen |first5=M. |last6=Tucholke |first6=H.-J. |title=The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=313 |pages=119–128 |date=September 1996 |bibcode=1996A&A...313..119D}}</ref> <ref name=apj522>{{Cite journal |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Lee |first2=H. M. |last3=Ostriker |first3=J. P. |doi=10.1086/307659 |title=Effects of Tidal Shocks on the Evolution of Globular Clusters |journal=The Astrophysical Journal |volume=522 |issue=2 |pages=935–949 |year=1999 |bibcode=1999ApJ...522..935G |arxiv=astro-ph/9806245 |s2cid=11143134 }}</ref> <ref name="fn5">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ibata |first1=R. |last2=Chapman |first2=S. |last3=Ferguson |first3=A. M. N. |last4=Lewis |first4=G. |last5=Irwin |first5=M. |last6=Tanvir |first6=N. |doi=10.1086/491727 |title=On the accretion origin of a vast extended stellar disk around the Andromeda Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=634 |issue=1 |pages=287–313 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...634..287I |arxiv=astro-ph/0504164 |s2cid=17803544 }}</ref> <ref name="fn6">{{cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |title=Outer Disk Ring? |publisher=SolStation |access-date=May 10, 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602133503/http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |archive-date=June 2, 2007}}</ref> <ref name="mcclure-griffiths">{{Cite journal |last1=McClure-Griffiths |first1=N. M. |last2=Dickey |first2=J. M. |last3=Gaensler |first3=B. M. |last4=Green |first4=A. J. |title=A Distant Extended Spiral Arm in the Fourth Quadrant of the Milky Way |doi=10.1086/422031 |journal=The Astrophysical Journal |volume=607 |issue=2 |pages=L127 |year=2004 |arxiv=astro-ph/0404448 |bibcode=2004ApJ...607L.127M|s2cid=119327129 }}</ref> <ref name=overbye2010>{{cite news |first1=Dennis |last1=Overbye |url=https://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |title=Bubbles of Energy Are Found in Galaxy |work=[[The New York Times]] |date=November 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110102906/http://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |archive-date=January 10, 2016}}</ref> <ref name=sz2010>{{cite news |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |title=NASA's Fermi Telescope Finds Giant Structure in our Galaxyl |publisher=[[NASA]] |access-date=November 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823224206/http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |archive-date=August 23, 2014}}</ref> <ref name=apj673_2_864>{{Cite journal |last1=Jurić |first1=M. |last2=Ivezić |first2=Ž. |last3=Brooks |first3=A. |last4=Lupton |first4=R. H. |last5=Schlegel |first5=D. |last6=Finkbeiner |first6=D. |last7=Padmanabhan |first7=N. |last8=Bond |first8=N. |last9=Sesar |first9=B. |last10=Rockosi |first10=C. M. |last11=Knapp |first11=G. R. |last12=Gunn |first12=J. E. |last13=Sumi |first13=T. |last14=Schneider |first14=D. P. |last15=Barentine |first15=J. C. |last16=Brewington |first16=H. J. |last17=Brinkmann |first17=J. |last18=Fukugita |first18=M. |last19=Harvanek |first19=M. |last20=Kleinman |first20=S. J. |last21=Krzesinski |first21=J. |last22=Long |first22=D. |last23=Neilsen |first23=E. H. Jr |last24=Nitta |first24=A. |last25=Snedden |first25=S. A. |last26=York |first26=D. G. |display-authors=1 |doi=10.1086/523619 |title=The Milky Way Tomography with SDSS. I. Stellar Number Density Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=673 |issue=2 |pages=864–914 |date=February 2008 |bibcode=2008ApJ...673..864J |arxiv=astro-ph/0510520 |s2cid=11935446}}</ref> <ref name=Koupelis_Kuhn2007>{{cite book |title=In Quest of the Universe |first1=Theo |last1=Koupelis |first2=Karl F. |last2=Kuhn |page=[https://archive.org/details/inquestofunivers00koup/page/492 492], Fig. 16–13 |url=https://archive.org/details/inquestofunivers00koup |url-access=registration |isbn=978-0-7637-4387-1 |date=2007 |publisher=Jones & Bartlett Publishers}}</ref> <ref name="fn9">{{cite news |last=English |first=Jayanne|author-link=Jayanne English |date=January 14, 2000 |title=Exposing the Stuff Between the Stars |publisher=Hubble News Desk |url=http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707181147/http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |archive-date=July 7, 2007}}</ref> <ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |page=17 |year=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |citeseerx=10.1.1.384.9224 |s2cid=31391193 |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |archive-date=June 1, 2019 |url-status=live}}</ref> <ref name="overholt_etal">{{Cite journal |last1=Overholt |first1=A. C. |last2=Melott |first2=A. L. |last3=Pohl |first3=M. |title=Testing the link between terrestrial climate change and galactic spiral arm transit |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=L101–L103 |year=2009 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/L101 |bibcode=2009ApJ...705L.101O |arxiv=0906.2777|s2cid=734824 }}</ref> <ref name=garlick2002>{{cite book |last=Garlick |first=Mark Antony |title=The Story of the Solar System |publisher=Cambridge University |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46}}</ref> <ref name=ut20090527>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |work=Universe Today |title=Formation of the Milky Way |first1=Nicholas |last1=Wethington |date=May 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817161011/http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |archive-date=August 17, 2014}}</ref> <ref name="Buser">{{Cite journal |last1=Buser |first1=R. |title=The Formation and Early Evolution of the Milky Way Galaxy |doi=10.1126/science.287.5450.69 |bibcode=2000Sci...287...69B |journal=Science |volume=287 |issue=5450 |pages=69–74 |year=2000 |pmid=10615051 }}</ref> <ref name=majaess2009>{{Cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |title=Characteristics of the Galaxy according to Cepheids |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15096.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=398 |pages=263–270 |year=2009 |issue=1 |doi-access=free |bibcode=2009MNRAS.398..263M |arxiv=0903.4206|s2cid=14316644 }}</ref> <ref name=araa35_217>{{Cite journal |last1=Wakker |first1=B. P. |last2=Van Woerden |first2=H. |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.217 |title=High-Velocity Clouds |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=35 |pages=217–266 |year=1997 |bibcode=1997ARA&A..35..217W |s2cid=117861711 }}</ref> <ref name=apj679_L21>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lockman |first1=F. J. |last2=Benjamin |first2=R. A. |last3=Heroux |first3=A. J. |last4=Langston |first4=G. I. |title=The Smith Cloud: A High-Velocity Cloud Colliding with the Milky Way |doi=10.1086/588838 |journal=The Astrophysical Journal |volume=679 |issue=1 |pages=L21–L24 |year=2008 |bibcode=2008ApJ...679L..21L |arxiv=0804.4155|s2cid=118393177 }}</ref> <ref name=science299_5603_65>{{Cite journal |last1=Krauss |first1=L. M. |last2=Chaboyer |first2=B. |title=Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology |doi=10.1126/science.1075631 |journal=Science |volume=299 |issue=5603 |pages=65–69 |year=2003 |pmid=12511641 |bibcode=2003Sci...299...65K |s2cid=10814581 }}</ref> <ref name="del_Peloso">{{cite journal |doi=10.1051/0004-6361:20053307 |bibcode=2005A&A...440.1153D |arxiv=astro-ph/0506458 |title=The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology. III. Extended sample |date=2005 |last1=del Peloso |first1=E. F. |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=440 |issue=3 |pages=1153–1159|s2cid=16484977 }}</ref> <ref name=berkeley20060109>{{cite press release |title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=[[University of California, Berkeley]] |date=January 9, 2006 |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |access-date=October 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716013619/http://berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |archive-date=July 16, 2014}}</ref> <ref name=wong20000414>{{cite news |first=Janet |last=Wong |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |publisher=University of Toronto |date=April 14, 2000 |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |access-date=January 11, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=January 8, 2007}}</ref> <ref name=Montada>{{cite encyclopedia |first1=Josep Puig |last1=Montada |title=Ibn Bajja |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007 |access-date=July 11, 2008 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120728/http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |archive-date=July 28, 2012}}</ref> <ref name=heidarzadeh2008>{{cite book |first1=Tofigh |last1=Heidarzadeh |pages=[https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599/page/n33 23]–25 |title=A history of physical theories of comets, from Aristotle to Whipple |url=https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599 |url-access=limited |publisher=Springer |date=2008 |isbn=978-1-4020-8322-8}}</ref> <ref name=Livingston>{{Cite journal |first1=John W. |last1=Livingston |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |date=1971 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445}}</ref> <ref name=pseudoring>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |title=Outer pseudoring in the galaxy |journal=Astronomische Nachrichten |volume=326 |issue=7 |year=2006 |pages=589–605 |doi=10.1002/asna.200585006 |bibcode=2005AN....326Q.599M |arxiv=astro-ph/0510569|s2cid=117118657 }}</ref> <ref name=pseudoring2>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |first2=A. |last2=Rautiainen |title=Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy |journal=Astronomy Letters |volume=35 |issue=9 |date=2005 |pages=609–624 |doi=10.1134/s1063773709090047 |arxiv=0902.3353 |bibcode=2009AstL...35..609M |citeseerx=10.1.1.247.4658|s2cid=15989486 |s2cid-access=free |url=http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110331210949/http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |archive-date= Mar 31, 2011 }}</ref> <ref name=ragep1993>{{cite book |last1=Ragep |first1=Jamil |title=''Nasir al-Din al-Tusi's Memoir on Astronomy'' (''al-Tadhkira fi 'ilm al-hay' a'') |publisher=Springer-Verlag |location=New York |date=1993 |page=129}}</ref> <!-- <ref name=oconnor_robertson2002>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |title=Galileo Galilei |publisher=University of St. Andrews |access-date=January 8, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archive-date=May 30, 2012}}</ref> --> <ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=November 24, 1998 |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |title=Our Galaxy |publisher=George Mason University |access-date=January 4, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120630/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archive-date=June 30, 2012}}</ref> <ref name=mactutor_albirundi>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}<!--source supports this comment, but the source is not published--></ref> <ref name=abbey>{{cite web |last=Abbey |first=Lenny |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130519124426/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |publisher=The Compleat Amateur Astronomer |access-date=January 4, 2007 |archive-date=May 19, 2013}}</ref> <ref name=pasp100_6>{{Cite journal |last1=Curtis |first1=H. D. |author-link=Heber Doust Curtis |doi=10.1086/132128 |title=Novae in spiral nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6–7 |year=1988 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi-access=free }}</ref> <ref name=weaver>{{cite web |first=Harold F. |last=Weaver |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |title=Robert Julius Trumpler |publisher=National Academy of Sciences |access-date=January 5, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |archive-date=June 4, 2012}}</ref> <ref name=apj69_103>{{Cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |author-link=Edwin Hubble |doi=10.1086/143167 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |year=1929 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi-access=free }}</ref> <ref name=jrasc83_6>{{cite journal |last=Sandage |first=Allan |author-link=Allan Sandage |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |journal=[[Journal of the Royal Astronomical Society of Canada]] |date=1989 |volume=83 |issue=6 |page=351 |bibcode=1989JRASC..83..351S}}</ref> <ref name=shapley_curtis>{{cite journal |title=The Scale of the Universe |last1=Shapley |first1=H. |last2=Curtis |first2=H. D. |journal=Bulletin of the National Research Council |volume=2 |issue=11 |pages=171–217 |date=1921 |bibcode=1921BuNRC...2..171S}}</ref> <ref name="sparke_gallagher">{{cite book |title=Galaxies in the Universe: An Introduction |last1=Sparke |first1=Linda S.|author1-link=Linda Sparke |last2=Gallagher |first2=John S. |page=90 |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46238-9}}</ref> <ref name="nov2013_planet_estimate">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |title=Milky Way Teeming With Billions Of Earth-Size Planets |last=Borenstein |first=Seth |date=November 4, 2013 |work=The Associated Press |publisher=The Huffington Post |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104000409/http://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |archive-date=November 4, 2014}}</ref> <ref name=Kafle2012>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=Kinematics of the Stellar Halo and the Mass Distribution of the Milky Way Using Blue Horizontal Branch Stars |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=2 |date=2012 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/761/2/98 |bibcode=2012ApJ...761...98K |arxiv=1210.7527|s2cid=119303111 }}</ref> <ref name=Kafle2014>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=794 |issue=1 |date=2014 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/794/1/59 |bibcode=2014ApJ...794...59K |arxiv=1408.1787|s2cid=119040135 }}</ref> }} {{დედამიწის ადგილმდებარეობა}} {{პორტალი|ასტრონომია}} [[კატეგორია:ირმის ნახტომი| ]] [[კატეგორია:სპირალისებური გალაქტიკები]] 4cn6ryke2xprc47trhhlb3bq2ej6egs 5410845 5410838 2026-06-10T16:58:48Z Surprizi 14671 /* დაკვირვებები ტელესკოპებით */ 5410845 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|Surprizi]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = ირმის ნახტომი | სურათი = ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg |წარწერა=„ირმის ნახტომი“ ცის კამარაზე | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb; Sbc; SB(rs)bc<ref name=ssr100_1_129 /><ref name=:01 /> | დახრილობა = {{Dec|−29|00|28.1699}}<ref name="Petrov" /> | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = {{ly|25,881-26,996|7.935-8.277}}<ref name="ehtc_6"/><ref name="idrani"/><ref name="gravity_2019"/> | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|17|45|40.03599}}<ref name="Petrov"/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = |ვარსკვლავები= 100-400 მრდ<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> | ხილული ზომები = {{ly|87,400 ± 3,600|26.8 ± 1.1}}<br />{{small|(''diameter; [[Galaxy#Isophotal diameter|D₂₅ isophote]]'')}} | თანავარსკვლავედი = მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი | რადიუსი = {{kly|50|16}} | მასა = {{val|1.15|e=12|u=}}<ref name="SA-20190308" /><ref name="ARX-20190208" /><ref name="Kafle2012" /> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = |ეფექტური რადიუსი={{val|5.75|0.38|ul=კპს}}<ref>{{Citation |last1=Lian |first1=Jianhui |title=The size of the Milky Way galaxy |date=June 28, 2024 |arxiv=2406.05604 |last2=Zasowski |first2=Gail |last3=Chen |first3=Bingqiu |last4=Imig |first4=Julie |last5=Wang |first5=Tao |last6=Boardman |first6=Nicholas |last7=Liu |first7=Xiaowei}}</ref> |H I მასშტაბის სიგრძე={{convert|70|kpc|ly|sigfig=3|abbr=on|lk=on|disp=x|<br /><small>(|)</small>}}<ref name=kalberla>{{cite journal | last1=Kalberla | first1=Peter M.W. | last2=Kerp | first2=Jürgen | title=The H<small>I</small> Distribution of the Milky Way | journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics | volume=47 | issue=1 | date=2009-09-01 | issn=0066-4146 | doi=10.1146/annurev-astro-082708-101823 |bibcode=2009ARA&A..47...27K| pages=27–61 | url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-astro-082708-101823 | access-date=2025-10-23}}</ref> |თხელი დისკო={{Convert|220|-|450|pc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=3}}<ref name="bland">{{Cite journal |last1=Bland-Hawthorn |first1=Joss |last2=Gerhard |first2=Ortwin |year=2016 |title=The Galaxy in Context: Structural, Kinematic, and Integrated Properties |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=54 |pages=529–596 |arxiv=1602.07702 |bibcode=2016ARA&A..54..529B |doi=10.1146/annurev-astro-081915-023441 |s2cid=53649594}}</ref> |სქელი დისკო={{Convert|2.6|±|0.5|kpc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=2}}<ref name="bland" /> |იმპულსის მომენტი=~{{val|1|e=67|u=J s}}<ref>{{Cite web |last=Karachentsev |first=Igor |title=Double Galaxies §&nbsp;7.1 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054350/https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 5, 2015 |website=ned.ipac.caltech.edu |publisher=Izdatel'stvo Nauka}}</ref> |label1=Sun's [[Galactic year|Galactic rotation period]]|data1=212&nbsp;Myr<ref name="newview">{{Cite web |date=April 1, 2020 |title=A New Map of the Milky Way |url=https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427183810/https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |archive-date=April 27, 2021 |access-date=August 10, 2022 |website=[[Scientific American]]}}</ref> | label2 = [[Density wave theory|Spiral pattern rotation period]] | data2 = 220–360&nbsp;Myr<ref name=rotation_pattern_speeds /> | label3 = [[Barred spiral galaxy|Bar pattern]] rotation period | data3 = 160–180&nbsp;Myr<ref name="structure">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Juntai |last2=Zheng |first2=Xing-Wu |year=2020 |title=The bar and spiral arms in the Milky Way: Structure and kinematics |journal=Research in Astronomy and Astrophysics |volume=20 |issue=10 |page=159 |arxiv=2012.10130 |bibcode=2020RAA....20..159S |doi=10.1088/1674-4527/20/10/159 |s2cid=229005996}}</ref> | label4 = Speed relative to [[Cosmic microwave background|CMB]] [[rest frame]] | data4 = {{val|552.2|5.5|u=km/s}}<ref name=COBE1993 /> | label5 = Escape velocity at Sun's position | data5 = {{val|550|u=km/s}}<ref name="Kafle2014" /> | label6 = Dark matter density at Sun's position | data6 = {{val|0.0088|0.0024|0.0018}} {{solar mass|link=yes}}<nowiki/>pc{{sup|−3}} ({{val|0.35|0.08|0.07}} GeV&nbsp;cm⁻³)<ref name="Kafle2014" /> }} '''ირმის ნახტომი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ხარის ნავალი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''იერუსალიმის გზა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დათვისფეხა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''ცის-იკანკლედი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დევის ნამუხლარი'''<ref name="ენციკლოპედია"/> ({{lang-la|Via Lactea}}; {{lang-el|Γαλαξίας|galaxias|რძიანი გზა}}) — [[გალაქტიკა]], რომელიც სხვა ვარსკვლავურ სისტემებთან ერთად მოიცავს ჩვენს [[მზის სისტემა]]საც. ირმის ნახტომი არის ტოტიანი (ბარიანი) სპირალური გალაქტიკა D₂₅ იზოფოტალური დიამეტრით, რომელიც შეფასებულია 87,400 ± 3,600 სინათლის წლით (26.8 ± 1.1 კილოპარსეკი), მაგრამ სპირალური მკლავების სისქე დაახლოებით 1000 სინათლის წელია (უფრო მეტი ტოტის ხაზთან). ბოლოდროინდელი სიმულაციების მიხედვით, ბნელი მატერიის არე, რომელიც ასევე შეიცავს ზოგიერთ ხილულ ვარსკვლავს, შეიძლება გაგრძელდეს თითქმის 2 მილიონი სინათლის წლის დიამეტრამდე (613 კპს).<ref name=croswell2020 /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომს რამდენიმე თანამგზავრი-გალაქტიკა გააჩნია და შედის [[ადგილობრივი ჯგუფი|გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში]], რომელიც თავის მხრივ [[ქალწულის ზეგროვა|ქალწულის ზეგროვის]] ნაწილს წარმოადგენს, ის კი თავად [[ლანიაკეა]]ს ზეგროვის კომპონენტია.<ref name=":001" /><ref name=":002" /> ვარაუდობენ, რომ იგი შეიცავს 100-400 მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]<ref name=":003" /><ref name=":004" /> და სულ მცირე ამდენივე [[პლანეტა]]ს.<ref name="Nature-20120111" /><ref name="Space-20130102"/> მზის სისტემა მდებარეობს გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27 000 [[სინათლის წელი|სინათლის წლის]] (8.3 კპს) რადიუსში,<ref name="Gillessen2016" /> [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდეზე, რომელიც გაზისა და მტვრის სპირალური ფორმის კონცენტრაციაა. ყველაზე შიდა 10 000 სინათლის წლის ვარსკვლავები ქმნიან ამობურცულობას და ერთ ან მეტ ტოტს, რომლებიც გამოსხივდება ამობურცულობიდან. გალაქტიკური ცენტრი არის ინტენსიური რადიოწყარო, რომელიც ცნობილია, როგორც [[მშვილდოსანი A*]], ზემასიური [[შავი ხვრელი]] 4,100 (± 0.034) მილიონი მზის მასით.<ref name="NYT-20220131"/><ref name="ARX-20220128"/> ირმის ნახტომის უძველესი ვარსკვლავები თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც თავად სამყარო და, სავარაუდოდ, [[დიდი აფეთქება|დიდი აფეთქების]] ბნელი საუკუნეების შემდეგ მალევე ჩამოყალიბდნენ.<ref name="HD_140283_(arXiv)"/> [[გალილეო გალილეი]]მ პირველად [[1610]] წელს თავისი ტელესკოპით სინათლის ზოლი ცალკეულ ვარსკვლავებად დაყო. 1920-იანი წლების დასაწყისამდე ასტრონომების უმეტესობა ფიქრობდა, რომ ირმის ნახტომი სამყაროს ყველა ვარსკვლავს შეიცავდა.<ref name=":005" /> ასტრონომებს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისს]] შორის [[1920]] წელს გამართული დიდი დებატების შემდეგ,<ref name="shapley_curtis" /> [[ედუინ ჰაბლი]]ს [[1923]] წელს ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი გალაქტიკიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. ==მითოლოგია== {{მთავარი|ირმის ნახტომი მითოლოგიაში}} ბაბილონურ ეპიკურ პოემა „ენუმა ელიში“, ირმის ნახტომი შექმნილია პირველყოფილი მარილიანი წყლის დრაკონის, ტიამატის, მოკვეთილი კუდისგან, რომელიც ბაბილონის ეროვნულმა ღმერთმა, მარდუქმა, ცაში დასვა მისი მოკვლის შემდეგ.<ref name=":006"/><ref name=":007"/> ოდესღაც ითვლებოდა, რომ ეს ამბავი ეფუძნებოდა შუმერულ ძველ ვერსიას, რომელშიც ტიამატი ნიპურის ენლილმა მოკლა,<ref name=":008"/><ref name="Lambert1964"/> მაგრამ ახლა ითვლება, რომ ეს მხოლოდ ბაბილონელი პროპაგანდისტების გამოგონებაა, რომელთა მიზანია მარდუკის შუმერულ ღვთაებებზე უპირატესად წარმოჩენა.<ref name="Lambert1964" /> ბულგარულად ცნობილია „ჩალის“, „სალმატას“ სახელითაც: ღარიბი კაცი გოდრით სვინის (ნათლიის) ჩალას იპარავს. გოდორი ძირგავარდნილი აღმოჩნდა, ჩალა გზაში ებნევა. დილით სვინა კარზე მოადგება, ქურდობას საყვედურობს. კაცი თავს იმართლებს. მაშინ სვინა წყევლის: ამ გზაზე დაფენილ ჩალას ცეცხლი წაეკიდოს და არასოდეს ჩაქრეს, რომ შენი ქურდობა მოგაგონოსო. ჩალას ცეცხლი წაეკიდა და ასე გაჩნდა ცაზე თეთრი ზოლი.{{Sfn-2|„მითოლოგიური ლექსიკონი“|1983|გვ=228-229}} ==ვიზუალური მხარე== [[ფაილი:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|მინი|მაქსიმალურად ბნელი ადგილიდან დანახული ირმის ნახტომი]] ირმის ნახტომი დედამიწიდან ჩანს, როგორც თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, დაახლოებით 30° სიგანის, რომელიც ღამის ცაზე რკალისებურად არის გამოკვეთილი.<ref name=pasachoff1994 /> მიუხედავად იმისა, რომ მთელ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დანახული ყველა ცალკეული ვარსკვლავი ირმის ნახტომის გალაქტიკის ნაწილია, ტერმინი „ირმის ნახტომი“ შემოიფარგლება სინათლის ამ ზოლით.<ref>{{Cite book |last=Rey |first=H. A. |url=https://archive.org/details/stars00hare/page/145 |title=The Stars |date=1976 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-395-24830-0 |page=[https://archive.org/details/stars00hare/page/145 145]}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |url=https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |title=The Cosmos: Astronomy in the New Millennium |last2=Filippenko |first2=Alex |publisher=Cambridge University Press |year=2013 |isbn=978-1-107-68756-1 |page=384 |access-date=December 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142950/https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> სინათლე წარმოიქმნება გალაქტიკური სიბრტყის მიმართულებით განლაგებული ვარსკვლავებისა და სხვა მასალის გროვისაგან. ზოლის გარშემო უფრო კაშკაშა რეგიონები ჩანს როგორც რბილი ვიზუალური ლაქები, რომლებიც ცნობილია, როგორც [[ვარსკვლავთგროვა]]. მათგან ყველაზე თვალსაჩინოა [[დიდი მშვილდოსნის ვარსკვლავთგროვა]], გალაქტიკის ცენტრალური ამოზნექილი ნაწილი.<ref>{{Cite journal |last=Crossen |first=Craig |date=July 2013 |title=Observing the Milky Way, part I: Sagittarius & Scorpius |journal=Sky & Telescope |language=en |volume=126 |issue=1 |page=24 |bibcode=2013S&T...126a..24C}}</ref> ზოლის შიგნით არსებული ბნელი რეგიონები, როგორიცაა დიდი ნაპრალი და ქვანახშირის ტომარა, არის ადგილები, სადაც [[კოსმოსური მტვერი]] ბლოკავს შორეული ვარსკვლავების სინათლეს. სამხრეთ ნახევარსფეროს ხალხები, მათ შორის ინკები და ავსტრალიელი აბორიგენები, ამ რეგიონებს ბნელ ღრუბლების თანავარსკვლავედებად მიიჩნევდნენ.<ref>{{Cite book |last=Urton |first=Gary |title=At the Crossroads of the Earth and the Sky: An Andean Cosmology |date=1981 |publisher=Univ. of Texas Pr. |isbn=0-292-70349-X |series=Latin American Monographs |volume=55 |location=Austin |pages=102–4, 109–11 |author-link=Gary Urton}}</ref> ცის ის არეალი, რომელსაც ირმის ნახტომი ფარავს, [[აცილების ზონა]]ს უწოდებენ.<ref>{{Cite web |last=Starr |first=Michelle |date=July 14, 2020 |title=A Giant 'Wall' of Galaxies Has Been Found Stretching Across The Universe |url=https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205141100/https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |archive-date=February 5, 2021 |access-date=May 5, 2022 |website=ScienceAlert |language=en-gb}}</ref> ირმის ნახტომს შედარებით დაბალი ზედაპირული სიკაშკაშე აქვს. მისი ხილვადობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შემცირდეს ფონური სინათლის გამო, როგორიცაა სინათლის დაბინძურება ან მთვარის შუქი. ირმის ნახტომის ხილვადობისთვის ცა უნდა იყოს დაახლოებით 20.2 მაგნიტუდაზე მუქი კვადრატულ წამში.<ref>{{Cite journal |last=Crumey |first=Andrew |date=2014 |title=Human contrast threshold and astronomical visibility |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=442 |issue=3 |pages=2600–2619 |arxiv=1405.4209 |bibcode=2014MNRAS.442.2600C |doi=10.1093/mnras/stu992 |doi-access=free |s2cid=119210885}}</ref> ის უნდა იყოს ხილული, თუ ზღვრული მაგნიტუდა დაახლოებით +5.1 ან მეტია და აჩვენებს დიდ დეტალებს +6.1-ზე.<ref name="steinicke_sakiel2007" /> ეს ართულებს ირმის ნახტომის დანახვას კაშკაშა განათებული ურბანული ან გარეუბნული ტერიტორიებიდან, მაგრამ ძალიან თვალსაჩინოა სოფლის ტერიტორიებიდან დანახვისას, როდესაც მთვარე ჰორიზონტს ქვემოთაა. ხელოვნური ღამის ცის სიკაშკაშის რუკები აჩვენებს, რომ დედამიწის მოსახლეობის ერთ მესამედზე მეტს არ შეუძლია ირმის ნახტომის დანახვა სახლებიდან სინათლის დაბინძურების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Falchi |first1=Fabio |last2=Cinzano |first2=Pierantonio |last3=Duriscoe |first3=Dan |last4=Kyba |first4=Christopher C. M. |last5=Elvidge |first5=Christopher D. |last6=Baugh |first6=Kimberly |last7=Portnov |first7=Boris A. |last8=Rybnikova |first8=Nataliya A. |last9=Furgoni |first9=Riccardo |date=June 1, 2016 |title=The new world atlas of artificial night sky brightness |journal=Science Advances |language=en |volume=2 |issue=6 |article-number=|arxiv=1609.01041 |bibcode=2016SciA....2E0377F |doi=10.1126/sciadv.1600377 |issn=2375-2548 |pmc=4928945 |pmid=27386582}}</ref> დედამიწიდან დანახვისას, ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყის ხილული რეგიონი იკავებს ცის იმ ნაწილს, რომელიც მოიცავს 30 თანავარსკვლავედს. გალაქტიკური ცენტრი მდებარეობს [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი]]ს მიმართულებით, სადაც ირმის ნახტომი ყველაზე კაშკაშაა. მშვილდოსნიდან, თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, როგორც ჩანს, გადის გალაქტიკურ ანტიცენტრში, [[მეეტლის თანავარსკვლავედი|მეეტლის თანავარსკვლავედში]]. შემდეგ ზოლი ცის გარშემო აგრძელებს მოძრაობას, უკან მშვილდოსნამდე, ცას ორ დაახლოებით თანაბარ ნახევარსფეროდ ყოფს.<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date=November 14, 2015 |title=Which Constellations Can Be Seen Along The Milky Way? |url=https://www.astronomytrek.com/which-constellation-can-be-seen-along-the-milky-way/ |access-date=August 13, 2024 |language=en-US}}</ref> გალაქტიკური სიბრტყე [[ეკლიპტიკა|ეკლიპტიკის]] მიმართ (ცაში მზის გზა) დაახლოებით 60°-ით არის დახრილი. ის ციური ეკვატორის მიმართ 63°-იანი კუთხითაა დახრილი.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Galactic Plane {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/G/Galactic+Plane |access-date=July 9, 2025 |website=astronomy.swin.edu.au}}</ref> ===შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვება=== ირმის ნახტომის სინათლის ზოლისა და მისი გალაქტიკური ცენტრის დაკვირვებისთვის საჭიროა შემდეგი პირობები:<ref>{{Cite web |last=Forecast |first=Milky Way |title=How to See the Milky Way: Complete Beginner's Guide |url=https://milkywayforecast.com/guides/how-to-see-milky-way |access-date=2026-04-26 |website=milkywayforecast.com |language=en}}</ref> *თვალების ადაპტაცია ბნელ ცაზე (30 წუთი); *დაბალი სინათლის დაბინძურება (ბორთლის სკალით 4 ან უფრო დაბალი); *დაბალი მთვარის შუქი ან საერთოდ მისი არ ყოფნა (ახალი მთვარის 5-დღიანი ფანჯრის დროს); *ნისლისა და ტენიანობის დაბალი დონე; *სწორედ შერჩეული წლის დრო იმ ნახევარსფეროსთვის, საიდანაც აკვირდებით; *ღამის სწორი დრო; სხვა ციური ობიექტების მსგავსად, ღამის ცაზე ის ამოდის და ეშვება. ხედვის სწორი მიმართულება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ის სამხრეთით მდებარეობს, მშვილდოსანსა და მორიელს შორის. სამხრეთ ნახევარსფეროში, ის კილსა და კენტავრთან ახლოსაა. ==კვლევის ისტორია== ===უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები=== „მეტეოროლოგიაში“ [[არისტოტელე]] (ძვ. წ. 384-322) აცხადებს, რომ ბერძენმა ფილოსოფოსებმა [[ანაქსაგორა]]მ (დაახლ. ძვ. წ. 500–428) და [[დემოკრიტე]]მ (ძვ. წ. 460–370) ივარაუდეს, რომ ირმის ნახტომი არის ვარსკვლავების ნათება, რომლებიც პირდაპირ არ ჩანს დედამიწის ჩრდილის გამო, მაშინ როცა სხვა ვარსკვლავები მზისგან იღებენ სინათლეს, მაგრამ მათი ნათება მზის სხივებით არის დაფარული.<ref>Aristotle with W. D. Ross, ed., ''The Works of Aristotle'' ... (Oxford, England: Clarendon Press, 1931), vol. III, ''Meteorologica'', E. W. Webster, trans., Book 1, Part 8, [https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft#page/n37/mode/2up/ pp. 39–40] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411091135/https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft|date=April 11, 2016}}: "(2) Anaxagoras, Democritus, and their schools say that the milky way is the light of certain stars ... shaded by the earth from the sun's rays."</ref> თავად არისტოტელე თვლიდა, რომ ირმის ნახტომი დედამიწის ზედა ატმოსფეროს ნაწილი იყო, ვარსკვლავებთან ერთად, და რომ ის ვარსკვლავების წვის თანმდევი პროდუქტი იყო, რომელიც არ იფანტებოდა ატმოსფეროში მისი უკიდურესი მდებარეობის გამო და ქმნიდა მის დიდ წრეს. მისი თქმით, ირმის ნახტომის გალაქტიკის რძისფერი იერსახე [[დედამიწის ატმოსფერო]]ს გარდატეხის გამოა.<ref name="What does your image show">{{Cite web |title=What does your image show |url=http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315164805/http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |archive-date=March 15, 2023 |access-date=October 20, 2022 |website=mo-www.harvard.edu}}</ref><ref name="Montada" /><ref>{{Cite book |last1=Aristotle |url=http://archive.org/details/workstranslatedi03arisuoft |title=Works |translator1-first=William David |translator1-last=Ross |translator2-last=Smith |translator2-first=John Alexander |date=1931<!--Ignore the archive.org metadata. Pay attention to what's actually on the title page--> |location=Oxford |publisher=Clarendon Press <!--these people just digitized the archive.org copy: |others=Robarts – University of Toronto--> |page=345}}</ref> ნეოპლატონისტმა ფილოსოფოსმა [[ოლიმპიოდორე უმცროსი|ოლიმპიოდორე უმცროსმა]] (დაახლ. 495–570 წწ.) გააკრიტიკა ეს შეხედულება და ამტკიცებდა, რომ თუ ირმის ნახტომი მთვარეზე ქვემთვარის ფორმის იქნებოდა, ის დედამიწაზე სხვადასხვა დროსა და ადგილას განსხვავებულად უნდა ჩანდეს და რომ მას [[პარალაქსი]] უნდა ჰქონდეს, რაც მას არ აქვს. მისი აზრით, ირმის ნახტომი ციურია. ამ იდეამ მოგვიანებით მუსლიმურ სამყაროზე დიდ გავლენა იქონია.<ref name="heidarzadeh2008" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ალ-ბირუნი]]მ (973–1048) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „ნისლიანი ვარსკვლავების ბუნების უთვალავი ფრაგმენტების ერთობლიობაა“.<ref name="mactutor_albirundi" /> [[ალ-ანდალუსია|ანდალუსიელმა]] ასტრონომმა ავემპასემ (გარდაიცვალა 1138 წელს) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა, მაგრამ დედამიწის ატმოსფეროში უწყვეტ გამოსახულებას წარმოადგენდა, რის დასტურადაც მოიყვანა იუპიტერისა და მარსის შეერთების დაკვირვება [[1106]] ან [[1107]] წლებში.<ref name="Montada" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ნასირ ალ-დინ ტუსი]]მ (1201–1274) თავის ნაშრომში „თადკირა“ დაწერა: „ირმის ნახტომი, ანუ გალაქტიკა, შედგება ძალიან დიდი რაოდენობით პატარა, მჭიდროდ დაჯგუფებული ვარსკვლავებისგან, რომლებიც, მათი კონცენტრაციისა და სიმცირის გამო, ღრუბლიან ლაქებს ჰგვანან. ამის გამო, მას რძის ფერს ადარებდნენ“.<ref name="ragep1993" /> იბნ ქაიმ ალ-ჯავზიამ (1292–1350) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „უამრავი პაწაწინა ვარსკვლავია, რომლებიც ერთად არიან შეკრებილნი უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name="Livingston" /> ===დაკვირვებები ტელესკოპებით=== [[ფაილი:Herschel-Galaxy.png|მინი|ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელის მიერ 1785 წელს ვარსკვლავების დათვლის მიხედვით იქნა გამოტანილი. მზის სისტემა ცენტრთან ახლოს იყო ნავარაუდები]] ირმის ნახტომის, როგორც მრავალი ვარსკვლავისგან შემდგარი სისტემის, დადასტურება [[1610]] წელს გაჩნდა, როდესაც [[გალილეო გალილეი]]მ [[ოპტიკური ტელესკოპი]] გამოიყენა ირმის ნახტომის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ ის უამრავი მკრთალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა.<ref>{{Cite web |title=Galileo Galilei - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Galileo/ |access-date=2026-04-29 |website=Maths History |language=en}}</ref> [[1755]] წლის ტრაქტატში [[იმანუელ კანტი|იმანუელ კანტმა]], [[ტომას რაიტი]]ს ვარაუდის არასწორად ინტერპრეტაციისას, რომ ირმის ნახტომს ბუშტის ფორმა ჰქონდა, ვარაუდობდა (სწორად), რომ ირმის ნახტომი შესაძლოა უზარმაზარი რაოდენობის ვარსკვლავებისგან შემდგარი მბრუნავი სხეული ყოფილიყო, რომლებიც ერთმანეთთან შეკავებულია მზის სისტემის მსგავსი გრავიტაციული ძალებით, მაგრამ გაცილებით დიდ მასშტაბებში.<ref name=Sanders-2013>{{Citation |title=The Discovery of the Milky Way Galaxy |date=2013 |work=Revealing the Heart of the Galaxy: The Milky Way and its Black Hole |pages=13–24 |editor-last=Sanders |editor-first=Robert H. |access-date=2026-04-29 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CBO9781139856546.002 |isbn=978-1-107-03918-6}}</ref>  შედეგად მიღებული ვარსკვლავების დისკი დისკის შიგნიდან ჩვენი პერსპექტივიდან ცაზე ზოლად იქნებოდა დანახული. რაიტმა და კანტმა ასევე ივარაუდეს, რომ ღამის ცაზე ხილული ნისლეულებიდან ზოგიერთი შესაძლოა თავად ცალკეული „გალაქტიკები“ ყოფილიყო, ჩვენის მსგავსი.<ref name=Sanders-2013/> კანტი როგორც ირმის ნახტომს, ასევე „[[გალაქტიკური ნისლეულები|გალაქტიკურ ნისლეულებს]]“ „კუნძულოვან სამყაროებს“ უწოდებდა, ტერმინი, რომელიც 1930-იან წლებამდეც აქტუალური იყო.<ref name="our_galaxy" /> ირმის ნახტომის ფორმისა და მასში მზის პოზიციის აღწერის პირველი მცდელობა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1785]] წელს განახორციელა, ხილული ცის სხვადასხვა რეგიონში ვარსკვლავების რაოდენობის ფრთხილად დათვლით. მან შექმნა ირმის ნახტომის ფორმის დიაგრამა, მზის სისტემის ცენტრთან ახლოს მდებარეობით.<ref name=Sanders-2013/> [[1845]] წელს ლორდ როსმა ააგო ახალი ტელესკოპი და შეძლო ინდივიდუალური წერტილოვანი წყაროების გარჩევა იმ დროისთვის ბნელ შესქელებებში, რომლებიც ნისლეულების სახელითაა ცნობილი და ასევე სპირალური სტრუქტურის იდენტიფიცირება იმაში, რაც დღეს [[მორევი (გალაქტიკა)|მორევის გალაქტიკის]] (M51) სახელითაა ცნობილი.<ref name=abbey /><ref>See: * Rosse revealed the spiral structure of [[Whirlpool Galaxy]] (M51) at the 1845 meeting of the British Association for the Advancement of Science. Rosse's illustration of M51 was reproduced in J. P. Nichol's 1846 book. ** {{cite journal |last1=Rosse |first1=Earl of |title=On the nebula 25 Herschel, or 61 [should read: 51] of Messier's catalogue |journal=Report of the Fifteenth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; Held at Cambridge in June 1845 § Notices and Abstracts of Miscellaneous Communications to the Sections |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1846 |page=4 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310235347/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |url-status=live }} ** {{Cite book |last=Nichol |first=John Pringle |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |title=Thoughts on Some Important Points Relating to the System of the World |date=1846 |publisher=William Tait |location=Edinburgh, Scotland |page=23 |access-date=February 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308094837/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} Rosse's illustration of the Whirlpool Galaxy appears on the plate that immediately precedes p. 23. * {{cite journal |last1=South |first1=James |title=Auszug aus einem Berichte über Lord ''Rosse's'' grosses Telescop, den Sir ''James South'' in The Times, Nr. 18899, 1845 April 16 bekannt gemacht hat |journal=Astronomische Nachrichten |date=1846 |volume=23 |issue=536 |pages=113–118 |doi=10.1002/asna.18460230802 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |trans-title=Excerpt from a report about Lord Rosse's great telescope, which Sir James South made known in The Times [of London], no. 18,899, 1845 April 16 |language=de |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308145128/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |url-status=live }} On March 5, 1845, Rosse observed M51, the [[Whirlpool Galaxy]]. From column 115: "The most popularly known nebulæ observed this night were the ring nebulæ in the Canes Venatici, or the 51st of Messier's catalog, which was resolved into stars with a magnifying power of 548". * {{cite journal |last1=Robinson |first1=T. R. |title=On Lord Rosse's telescope |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy |date=1845 |volume=3 |issue=50 |pages=114–133 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |access-date=February 17, 2020 |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610193425/https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |url-status=live }} Rosse's early observations of nebulae and galaxies are discussed on pp. 127–130. * {{cite journal |last1=Rosse |first1=The Earl of |title=Observations on the nebulae |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |date=1850 |volume=140 |issue=140 |pages=499–514 |url=https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |doi=10.1098/rstl.1850.0026 |doi-access=free |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142957/https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |url-status=live }} Rosse's illustrations of nebulae and galaxies appear on the plates that immediately precede the article. * {{cite journal |last1=Bailey |first1=M. E. |last2=Butler |first2=C. J. |last3=McFarland |first3=J. |title=Unwinding the discovery of spiral nebulae |journal=Astronomy & Geophysics |date=April 2005 |volume=46 |issue=2 |pages=2.26–2.28 |doi=10.1111/j.1468-4004.2005.46226.x |doi-access=free}}</ref> [[1904]] წელს, ვარსკვლავების საკუთარი მოძრაობების შესწავლისას, იაკობუს კაპტეინმა განაცხადა, რომ ეს შემთხვევითი არ იყო, როგორც იმ დროს ითვლებოდა; ვარსკვლავები შეიძლებოდა დაიყოს ორ ნაკადად, რომლებიც თითქმის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობდნენ.<ref>See: * {{Cite book |last=Kapteyn |first=Jacobus Cornelius |title=Congress of Arts and Science, Universal Exposition, St. Louis, 1904 |date=1906 |publisher=Houghton, Mifflin and Co. |editor-last=Rogers |editor-first=Howard J. |volume=4 |location=Boston and New York |pages=396–425 |chapter=Statistical methods in stellar astronomy |access-date=February 6, 2020 |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308053515/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} From pp. 419–420: "It follows that the one set of the stars must have a systematic motion relative to the other.&nbsp;... these two main directions of motion must be in reality diametrically opposite." * {{cite journal |last1=Kapteyn |first1=J. C. |title=Star streaming |journal=Report of the Seventy-fifth Meeting of the British Association for the Advancement of Science, South Africa |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1905 |pages=257–265 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308042552/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |url-status=live }}</ref> მოგვიანებით გაირკვა, რომ კაპტეინის მონაცემები იყო ირმის ნახტომის ბრუნვის პირველი მტკიცებულება,<ref>See: * {{Cite journal |last=Schwarzschild |first=K. |date=1907 |title=Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne |trans-title=On the proper motions of the fixed stars |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |url-status=live |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen (Reports of the Royal Society of Science at Göttingen) |language=de |volume=5 |pages=614–632 |bibcode=1907NWGot...5..614S |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142441/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |archive-date=March 8, 2021 |access-date=February 6, 2020}} * {{cite journal |last1=Schwarzschild |first1=K. |title=Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen |date=1908 |pages=191–200 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |trans-title=On the determination, according to the ellipsoid hypothesis, of the vertex and apex from a small number of observed proper motions |language=de |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308024321/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |url-status=live }}</ref> რამაც საბოლოოდ ბერტილ ლინდბლადისა და [[იან ჰენდრიკ ოორტი|იან ოორტის]] მიერ გალაქტიკური ბრუნვის აღმოჩენამდე მიიყვანა. [[1917]] წელს, ჰებერ დუსტ კურტისმა დააკვირდა ანდრომედას ახალი ვარსკვლავი S-ს დიდი ანდრომედას ნისლეულში (მესიეს ობიექტი 31). ფოტოგრაფიული ჩანაწერების ძიებისას მან კიდევ 11 ახალი ვარსკვლავი აღმოაჩინა. კურტისმა შენიშნა, რომ ეს ახალი ვარსკვლავიერები, საშუალოდ, 10 სიდიდით უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე ირმის ნახტომში მომხდარი. შედეგად, მან შეძლო მანძილის 150,000 პარსეკის შეფასება. ის გახდა „კუნძული სამყაროების“ ჰიპოთეზის მომხრე, რომლის მიხედვითაც სპირალური ნისლეულები დამოუკიდებელი გალაქტიკები იყო.<ref>{{Cite journal |last=Curtis |first=Heber D. |date=1917 |title=Novae in spiral nebulae and the island universe theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=29 |issue=171 |pages=206–207 |bibcode=1917PASP...29..206C |doi=10.1086/122632 |doi-access=free}}</ref><ref name=pasp100_6 /> 1920 წელს ჰარლოუ შაპლისა და ჰებერ კურტისს შორის გაიმართა დიდი დებატები ირმის ნახტომის ბუნების, სპირალური ნისლეულების და სამყაროს ზომების შესახებ. დიდი ანდრომედას ნისლეულის გარე გალაქტიკის არსებობის შესახებ თავისი მტკიცების დასასაბუთებლად, კურტისმა აღნიშნა ირმის ნახტომში მტვრის ღრუბლების მსგავსი ბნელი ზოლების გაჩენა, ასევე მნიშვნელოვანი დოპლერის წანაცვლება.<ref name=weaver /> კამათი საბოლოოდ გადაჭრა ედვინ ჰაბლმა 1920-იანი წლების დასაწყისში მაუნტ ვილსონის ობსერვატორიის 2.5 მეტრიანი (100 ინჩიანი) ჰუკერის ტელესკოპის გამოყენებით. ამ ახალი ტელესკოპის სინათლის შეგროვების ძალით, მან შეძლო ასტრონომიული ფოტოების გადაღება, რომლებიც ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილებს ცალკეული ვარსკვლავების კოლექციებად ყოფდა. მან ასევე შეძლო ზოგიერთი ცეფეიდური ცვლადის იდენტიფიცირება, რომელთა გამოყენებაც შეეძლო ნისლეულებამდე მანძილის შესაფასებლად. მან აღმოაჩინა, რომ ანდრომედას ნისლეული მზიდან 275 000 პარსეკის დაშორებით მდებარეობს, რაც ძალიან შორსაა იმისთვის, რომ ირმის ნახტომის ნაწილი იყოს.<ref name=jrasc83_6 /><ref name=apj69_103 /> ===დაკვირვებები თანამგზავრებით=== ევროპის კოსმოსური სააგენტოს კოსმოსური ხომალდი „გაია“ მილიარდი ვარსკვლავის პარალაქსის განსაზღვრით მანძილის შეფასებას იძლევა და ირმის ნახტომის რუკას ქმნის.<ref>{{Cite web |date=September 14, 2016 |title=New Milky Way Map Is a Spectacular Billion-Star Atlas |url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915183426/http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science/ |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gaia > Gaia DR1 |url=http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915091251/http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016 |website=www.cosmos.esa.int}}</ref> „გაიას“ მონაცემები შეფასებულია, როგორც „ტრანსფორმაციული“. შეფასებულია, რომ „გაიამ“ დაკვირვებული ვარსკვლავების რაოდენობა 1990-იან წლებში დაახლოებით 2 მილიონიდან 2 მილიარდამდე გაზარდა. მან სივრცის გაზომვადი მოცულობა რადიუსში 100-ჯერ და სიზუსტით 1000-ჯერ გაზარდა.<ref name="Skibba">{{Cite journal |last=Skibba |first=Ramin |date=June 10, 2021 |title=A galactic archaeologist digs into the Milky Way's history |url=https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |url-status=live |journal=Knowable Magazine |doi=10.1146/knowable-060921-1 |s2cid=236290725 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804193831/https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |archive-date=August 4, 2022 |access-date=August 4, 2022 |doi-access=free}}</ref> 2020 წელს ჩატარებულმა კვლევამ დაასკვნა, რომ „გაიამ“ გალაქტიკის მერყევი მოძრაობა აღმოაჩინა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს „დისკოს ბრუნვის ღერძის არასფერული ჰალოს მთავარ ღერძთან მიმართებაში არასწორი განლაგებით, ან ჰალოში დაგროვილი მატერიით, რომელიც გვიანი დაცემის დროს იქნა მიღებული, ან ახლომდებარე, ურთიერთქმედი თანამგზავრული გალაქტიკებიდან და მათი თანმდევი მოქცევით“.<ref>{{Cite journal |last1=Poggio |first1=E. |last2=Drimmel |first2=R. |last3=Andrae |first3=R. |last4=Bailer-Jones |first4=C. A. L. |last5=Fouesneau |first5=M. |last6=Lattanzi |first6=M. G. |last7=Smart |first7=R. L. |last8=Spagna |first8=A. |date=2020 |title=Evidence of a dynamically evolving Galactic warp |journal=Nature Astronomy |volume=4 |issue=6 |pages=590–596 |arxiv=1912.10471 |bibcode=2020NatAs...4..590P |doi=10.1038/s41550-020-1017-3 |s2cid=209444772}}</ref> 2024 წლის აპრილში გამოქვეყნდა საწყისი კვლევები და მასთან დაკავშირებული რუკები, რომლებიც ირმის ნახტომის მაგნიტურ ველებს მოიცავდა.<ref name="NYT-20240419">{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |title=The Dusty Magnets of the Milky Way |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |date=April 19, 2024 |work=[[The New York Times]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240419104158/https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |archive-date=April 19, 2024 |access-date=April 19, 2024 }}</ref> ==ასტროგრაფია== ===მზის მდებარეობა და სამეზობლო=== {{მთავარი|დედამიწის მდებარეობა}} მზე მდებარეობს ორიონის მკლავის შიდა კიდესთან ახლოს, ადგილობრივი ბუშტის ლოკალურ ფუმფულაში, რედკლიფის ტალღასა და გაყოფილი ხაზოვანი სტრუქტურების (ყოფილი გოულდის სარტყელი) შორის.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=January 7, 2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |number=7794}}</ref> გილესენის და სხვების (2016) მიერ Sgr A*-ის გარშემო ვარსკვლავური ორბიტების შესწავლის საფუძველზე, მზე გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27.14 ± 0.46 კლი (8.32 ± 0.14 კპს)<ref name="Gillessen2016" /> მანძილზე მდებარეობს. ბოელმა და სხვებმა (2016) აღმოაჩინეს უფრო მცირე მნიშვნელობა - 25.64 ± 0.46 კლი (7.86 ± 0.14 კპს), ასევე ვარსკვლავის ორბიტის ანალიზის გამოყენებით.<ref name="boehle2016" /> მზე ამჟამად გალაქტიკური დისკოს ცენტრალური სიბრტყის 5–30 პარსეკით (16–98 ლი) ზემოთ ან ჩრდილოეთით მდებარეობს.<ref name=majaess2009 /> ადგილობრივ მკლავსა და შემდეგ მკლავს, პერსევსის მკლავს შორის მანძილი დაახლოებით 2000 პარსეკია (6500 ლი).<ref name="fn9" /> მზე და შესაბამისად, მზის სისტემა, მდებარეობს ირმის ნახტომის გალაქტიკურ სასიცოცხლო ზონაში.<ref name="mullen-2001">{{Cite news |last=Mullen, Leslie |date=May 18, 2001 |title=Galactic Habitable Zones |work=NAI Features Archive |agency=Nasa Astrobiology Institute |url=http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |access-date=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409002532/http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |archive-date=April 9, 2013}}</ref><ref name="sundin-2006">{{Cite journal |last=Sundin |first=M. |year=2006 |title=The galactic habitable zone in barred galaxies |journal=International Journal of Astrobiology |volume=5 |issue=4 |pages=325–326 |bibcode=2006IJAsB...5..325S |doi=10.1017/S1473550406003065 |s2cid=122018103}}</ref> მზიდან 15 პარსეკის (49 ლი) რადიუსის მქონე სფეროს შიგნით დაახლოებით 208 ვარსკვლავია, რომელთა აბსოლუტური სიდიდე 8.5-ზე მეტია, რაც იძლევა ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 69 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 2360 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი კაშკაშა ვარსკვლავების სიიდან). მეორეს მხრივ, მზიდან 5 პარსეკის (16 ლი) რადიუსში არის 64 ცნობილი ვარსკვლავი (ნებისმიერი სიდიდის, 4 ყავისფერი ჯუჯის გარდა), რაც იძლევა დაახლოებით ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 8.2 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 284 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი ვარსკვლავების სიიდან). ეს ასახავს იმ ფაქტს, რომ გაცილებით მეტი მკრთალი ვარსკვლავია, ვიდრე კაშკაშა: მთელ ცაზე დაახლოებით 500 ვარსკვლავია, რომლებიც აშკარა სიდიდე 4-ზე კაშკაშაა, მაგრამ 15,5 მილიონი ვარსკვლავია კაშკაშა, ვიდრე აშკარა სიდიდე 14.<ref>{{Cite web |title=Magnitude |url=http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206074842/http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-date=February 6, 2008 |access-date=August 9, 2013 |publisher=National Solar Observatory{{snd}}Sacramento Peak}}</ref> მზის გზის მწვერვალი, ანუ მზის მწვერვალი, არის მიმართულება, რომლითაც მზე მოძრაობს ირმის ნახტომში ადგილობრივი უძრაობის სტანდარტის გავლით. მზის გალაქტიკური მოძრაობის ზოგადი მიმართულებაა ვარსკვლავი დენებისკენ, გედის თანავარსკვლავედთან ახლოს, გალაქტიკური ცენტრის მიმართულებით დაახლოებით 90 ცის გრადუსიანი კუთხით. მზის ორბიტა ირმის ნახტომის გარშემო, სავარაუდოდ, დაახლოებით ელიფსური იქნება, გალაქტიკური სპირალური მკლავებიდან გამომდინარე პერტურბაციებით და არაერთგვაროვანი მასის განაწილებით. გარდა ამისა, მზე გალაქტიკურ სიბრტყეში დაახლოებით 2,7-ჯერ გადის ორბიტაზე.<ref>{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |last2=Rees |first2=Robin |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49522-6 |edition=2nd |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215095853/https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |archive-date=February 15, 2017 |url-status=live}}</ref> ეს ძალიან ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობს მარტივი ჰარმონიული ოსცილატორი წევის ძალის (შეშუპების) გარეშე. ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ეს რხევები ემთხვეოდა დედამიწაზე მასობრივი სიცოცხლის ფორმების გადაშენების პერიოდებს.<ref name="extinction" /> CO მონაცემებზე დაყრდნობით მზის სპირალურ სტრუქტურაში ტრანზიტის ეფექტების ხელახალი ანალიზით კორელაცია ვერ იქნა ნაპოვნი.<ref name="overholt_etal" /> მზის სისტემას ირმის ნახტომის ერთი ორბიტის (გალაქტიკური წელიწადი) დასასრულებლად დაახლოებით 240 მილიონი წელი სჭირდება,<ref name="sparke_gallagher" /> ამიტომ, ითვლება, რომ მზემ თავისი სიცოცხლის განმავლობაში 18-20 ორბიტა და ადამიანების წარმოშობის დღიდან 1/1250 ბრუნი დაასრულა. მზის სისტემის ორბიტალური სიჩქარე ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო დაახლოებით 220 კმ/წმ (490,000 მილი/სთ) ანუ სინათლის სიჩქარის 0.073%-ია. მზე ჰელიოსფეროში 84,000 კმ/სთ (52,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს. ამ სიჩქარით, მზის სისტემას დაახლოებით 1,400 წელი სჭირდება 1 სინათლის წლის მანძილის გასავლელად, ანუ 8 დღე 1 ასტრონომიული ერთეულის (ასტრონომიული ერთეული) გასავლელად.<ref name=garlick2002 /> მზის სისტემა მიემართება ზოდიაქოს თანავარსკვლავედის მორიელის მიმართულებით, რომელიც ეკლიპტიკას მიჰყვება.<ref>{{Cite web |date=April 8, 2011 |title=Solar System's 'Nose' Found; Aimed at Constellation Scorpius |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907130456/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-date=September 7, 2015}}</ref> ===გალაქტიკური კვადრანტები=== {{მთავარი|გალაქტიკური კვადრანტები}} გალაქტიკური კვადრანტი, ან ირმის ნახტომის კვადრანტი, ირმის ნახტომის გაყოფის ოთხი წრიული სექტორიდან ერთ-ერთს აღნიშნავს. ასტრონომიულ პრაქტიკაში, გალაქტიკური კვადრანტების გამოყოფა გალაქტიკური კოორდინატთა სისტემაზეა დაფუძნებული, რომელიც მზეს რუკების სისტემის საწყის წერტილად ათავსებს.<ref>{{Citation |last1=Blaauw |first1=A. |title=The new I. A. U. system of galactic coordinates (1958 revision) |date=1960 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=121 |issue=2 |pages=123–131 |bibcode=1960MNRAS.121..123B |doi=10.1093/mnras/121.2.123 |display-authors=1 |last2=Gum |first2=C. S. |last3=Pawsey |first3=J. L. |last4=Westerhout |first4=G. |doi-access=free}}</ref> კვადრანტები აღიწერება რიგობითი რიცხვების გამოყენებით - მაგალითად, „პირველი გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name="toolsofradio">{{Citation |last1=Wilson |first1=Thomas L. |title=Tools of Radio Astronomy |date=2009 |url=https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426084004/https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |url-status=live |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-85121-9 |display-authors=1 |archive-date=April 26, 2016 |last2=Rohlfs |first2=Kristen |last3=Hüttemeister |first3=Susanne|bibcode=2009tra..book.....W }}</ref> „მეორე გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name=NASAAD131K>{{cite journal |bibcode=2004A&A...418..131K |doi=10.1051/0004-6361:20034530 |author=Kiss, Cs |author2=Moór, A. |author3=Tóth, L. V. |title=Far-infrared loops in the 2nd Galactic Quadrant |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=418 |date=April 2004 |arxiv=astro-ph/0401303 |pages=131–141|s2cid=7825138|url=https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2004/16/aa0530.pdf|access-date=August 17, 2010}}</ref> ან „ირმის ნახტომის მესამე კვადრანტი“.<ref name="Lampton1997">{{Cite journal |author=Lampton, M. |author2=Lieu, R. |author3=Schmitt, J. H. M. M. |author4=Bowyer, S. |author5=Voges, W. |author6=Lewis, J. |author7=Wu, X. |display-authors=1 |date=February 1997 |title=An All-Sky Catalog of Faint Extreme Ultraviolet Sources |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=108 |issue=2 |pages=545–557 |bibcode=1997ApJS..108..545L |doi=10.1086/312965 |doi-access=free}}</ref> ჩრდილოეთ გალაქტიკური პოლუსიდან დანახვისას, 0° (ნულოვანი გრადუსი) სხივით, რომელიც მზიდან იწყება და გალაქტიკური ცენტრის გავლით გადის, კვადრატებია: ::{| ! გალაქტიკური<br />კვადრანტი<br /> &nbsp; ! გალაქტიკური<br />გრძედი<br />[[გალაქტიკური გრძედი|(ℓ)]] ! &nbsp; <br />წყარო<br /> &nbsp; |- !align="center"|1-ლი |align="right" | 0° ≤ ℓ ≤ 90° &nbsp; |align="center"|<ref name="vanWoerden-Strom-2006">{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=Hugo |last2=Strom |first2=Richard G. |date=June 2006 |title=The beginnings of radio astronomy in the Netherlands |url=http://www.astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |volume=9 |issue=1 |pages=3–20 |bibcode=2006JAHH....9....3V |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2006.01.01 |s2cid=16816839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919025431/http://astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |archive-date=September 19, 2010}}</ref> |- !align="center"|მე-2 |align="right" |&nbsp; 90° ≤ ℓ ≤ 180° |align="center"|<ref name=NASAAD131K /> |- !align="center"|მე-3 |align="right" |180° ≤ ℓ ≤ 270° |align="center"|<ref name="Lampton1997" /> |- !align="center"|მე-4<br /> &nbsp; |align="right" |270° ≤ ℓ ≤ 360°<br />(360° ≅ 0°) |align="center"|<ref name="toolsofradio" /><br /> &nbsp; |} გალაქტიკური გრძედით (ℓ) საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ზრდით (დადებითი ბრუნვა), როგორც ეს გალაქტიკური ცენტრის ჩრდილოეთიდან ჩანს (ხედვის წერტილი, რომელიც რამდენიმე ასეული ათასი სინათლის წლის მანძილზეა) დედამიწა ბერენიკეს თანავარსკვლავედის მიმართულებით); თუ გალაქტიკური ცენტრის სამხრეთიდან დააკვირდებით (მოქანდაკის თანავარსკვლავედში მსგავსი მანძილით დაშორებული ხედვის წერტილიდან), ℓ საათის ისრის მიმართულებით გაიზრდებოდა (უარყოფითი ბრუნვა). ==ზოგადი მახასიათებლები== ===ზომა=== ირმის ნახტომი ადგილობრივი ჯგუფის ორი უდიდესი გალაქტიკიდან ერთ-ერთია (მეორე ანდრომედას გალაქტიკაა). თუმცა, მისი გალაქტიკური დისკოს ზომა და ის, თუ რამდენად განსაზღვრავს ის იზოფოტალურ დიამეტრს, ბოლომდე შესწავლილი არ არის.<ref name="Lopez2018" /> ვარაუდობენ, რომ გალაქტიკაში ვარსკვლავების მნიშვნელოვანი ნაწილი 26 კილოპარსეკის (80,000 სინათლის წლის) დიამეტრშია და რომ გარე დისკოს მიღმა ვარსკვლავების რაოდენობა მკვეთრად მცირდება ძალიან დაბალ რიცხვამდე, ექსპონენციალური დისკოს ექსტრაპოლაციის მიმართ შიდა დისკოს მასშტაბის სიგრძესთან მიმართებაში.<ref name=arxiv0909.3857 /><ref name="Lopez2018" /> ასტრონომიაში გალაქტიკის ზომის დასადგენად რამდენიმე მეთოდი გამოიყენება და თითოეულს შეუძლია განსხვავებული შედეგების მოტანა სხვებთან შედარებით. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია D25 სტანდარტი - იზოფოტი, სადაც B-დიაპაზონში (სინათლის 445 ნმ ტალღის სიგრძე, ხილული სპექტრის ლურჯ ნაწილში) გალაქტიკის ფოტომეტრული სიკაშკაშე 25 მაგ/რკსეკს აღწევს.<ref name="Dimensions">{{Cite web |title=Dimensions of Galaxies |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927170330/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |archive-date=September 27, 2022 |access-date=August 22, 2022 |website=ned.ipac.caltech.edu}}</ref> გუდვინის და სხვების მიერ 1997 წელს შეფასებით, ცეფეიდური ცვლადი ვარსკვლავების განაწილება 17 სხვა სპირალურ გალაქტიკაში შედარდა ირმის ნახტომის ვარსკვლავებთან და მოდელირებული იქნა მათი ზედაპირის სიკაშკაშესთან დამოკიდებულება. ამან მოგვცა ირმის ნახტომის იზოფოტალური დიამეტრი 26.8 ± 1.1 კილოპარსეკის ტოლი (87,400 ± 3,600 სინათლის წელი), იმის გათვალისწინებით, რომ ექსპონენციალური დისკი წარმოადგენს გალაქტიკურ დისკოს და გალაქტიკის ცენტრალური ზედაპირის სიკაშკაშის (μ0) 22.1 ± 0.3 B-mag/arcsec−2 და დისკის მასშტაბის სიგრძის (h) 5.0 ± 0.5 kpc (16,300 ± 1,600 ly) მიღებით.<ref name="Average">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704216 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=The Milky Way is just an average spiral |date=April 22, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref><ref name="Goodwin">{{Cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observatory |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G}}</ref><ref name="Castro">{{Cite journal |last1=Castro-Rodríguez |first1=N. |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Sánchez-Saavedra |first3=M. L. |last4=Battaner |first4=E. |year=2002 |title=Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=391 |issue=2 |pages=519–530 |arxiv=astro-ph/0205553 |bibcode=2002A&A...391..519C |doi=10.1051/0004-6361:20020895 |s2cid=17813024}}</ref> ეს ანდრომედას გალაქტიკის იზოფოტალურ დიამეტრზე მნიშვნელოვნად მცირეა და ოდნავ ნაკლებია გალაქტიკების საშუალო იზოფოტალურ ზომებზე, რომლებიც 28.3 კპს-ს (92,000 ლი-სი) შეადგენს.<ref name="Goodwin" /> ნაშრომში ასკვნიან, რომ ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა არ იყო ზედმეტად დიდი სპირალური გალაქტიკები და არც ისინი იყვნენ ცნობილ უდიდესთა შორის (თუ პირველი არ იყო ყველაზე დიდი), როგორც ადრე ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, არამედ საშუალო ზომის ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკები.<ref name="Goodwin_Hubble">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704289 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=New Determination of the Hubble Parameter Using the Principle of Terrestrial Mediocrity |date=April 30, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> ირმის ნახტომის შედარებითი ფიზიკური მასშტაბის შესადარებლად, თუ მზის სისტემა ნეპტუნამდე აშშ-ის მეოთხედის ზომის იქნებოდა (24.3 მმ (0.955 ინჩი)), ირმის ნახტომი დაახლოებით იქნებოდა შეერთებული შტატების ჩრდილოეთ-სამხრეთის უდიდესი ხაზი.<ref>{{Cite web |title=How Big is Our Universe: How far is it across the Milky Way? |url=http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305005817/http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |archive-date=March 5, 2013 |access-date=March 13, 2013 |website=NASA-Smithsonian Education Forum on the Structure and Evolution of the Universe, at the Harvard Smithsonian Center for Astrophysics}}</ref> 1978 წლის კიდევ უფრო ძველი კვლევა ირმის ნახტომისთვის უფრო დაბალ დიამეტრს, დაახლოებით 23 კპს-ს (75,000 ლი-სი) აჩვენებს.<ref name="Goodwin" /> 2015 წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ არსებობს ვარსკვლავების რგოლისებრი ძაფი, სახელწოდებით Triangulum-Andromeda Ring (TriAnd Ring), რომელიც შედარებით ბრტყელი გალაქტიკური სიბრტყის ზემოთ და ქვემოთ ტალღოვანია. როგორც ვარაუდობენ, ერთფეროვანი რგოლის გარდა, ძირითადად დისკის რხევებისა და ირმის ნახტომის გარშემო შემოხვევის შედეგია, დიამეტრით მინიმუმ 50 კპს (160,000 ლი),<ref>{{Cite journal |last1=Newberg |first1=Heidi Jo |last2=Xu |first2=Yan |last3=Carlin |first3=Jeffrey L. |last4=Liu |first4=Chao |last5=Deng |first5=Licai |last6=Li |first6=Jing |last7=Schoenrich |first7=Ralph |last8=Yanny |first8=Brian |display-authors=1 |date=March 1, 2015 |title=Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=801 |issue=2 |page=105 |arxiv=1503.00257 |bibcode=2015ApJ...801..105X |doi=10.1088/0004-637X/801/2/105 |s2cid=119124338}}</ref> რომელიც შესაძლოა თავად ირმის ნახტომის გარე დისკის ნაწილი იყოს, შესაბამისად, ვარსკვლავური დისკი ამ ზომამდე გაზრდით უფრო დიდი ხდება.<ref name="rpi2015" /> 2018 წლის უფრო ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა გარკვეულწილად უარყო ეს ჰიპოთეზა და დაადასტურა დასკვნა, რომ ერთფეროვანი რგოლი, A13 და TriAnd Ring წარმოადგენდნენ ვარსკვლავურ ზედმეტ სიმკვრივეს, რომლებიც საკმაოდ გამოდევნილი იყო მთავარი ვარსკვლავური დისკიდან, ხოლო RR Lyrae ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსია უფრო მაღალი აღმოჩნდა და თავსებადი იყო ჰალოს წევრობასთან.<ref name="allyson">{{Cite journal |last1=Sheffield |first1=Allyson A. |last2=Price-Whelan |first2=Adrian M. |last3=Tzanidakis |first3=Anastasios |last4=Johnston |first4=Kathryn V. |last5=Laporte |first5=Chervin F. P. |last6=Sesar |first6=Branimir |year=2018 |title=A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities |journal=The Astrophysical Journal |volume=854 |issue=1 |page=47 |arxiv=1801.01171 |bibcode=2018ApJ...854...47S |doi=10.3847/1538-4357/aaa4b6 |s2cid=118932403 |doi-access=free}}</ref> კიდევ ერთმა 2018 წლის კვლევამ გამოავლინა დისკოსებრი ვარსკვლავების ძალიან სავარაუდო არსებობა გალაქტიკური ცენტრიდან 26–31.5 კპს (84,800–103,000 ლი-სი-ზე) ან შესაძლოა კიდევ უფრო შორს, მნიშვნელოვნად მაღლა, დაახლოებით 13–20 კპს (40,000–70,000 ლი-სი-ზე), რაც ოდესღაც დისკოს ვარსკვლავური სიმკვრივის მკვეთრ კლებად მიიჩნეოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსალოდნელი იყო, რომ ამ ზღვარს გადააჭარბებდა ან არცერთი ვარსკვლავი არ იქნებოდა, გარდა იმ ვარსკვლავებისა, რომლებიც გალაქტიკური ჰალოს ძველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან.<ref name="Lopez2018">{{Cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |last2=Allende Prieto |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Liu |first5=C. |last6=Deng |first6=L. |date=April 9, 2018 |title=Disk stars in the Milky Way detected beyond 25 kpc from its center |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2018/04/aa32880-18/aa32880-18.html |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=612 |pages=L8 |arxiv=1804.03064 |bibcode=2018A&A...612L...8L |doi=10.1051/0004-6361/201832880 |s2cid=59933365}}</ref><ref name="nbcnews1" /><ref>{{Cite web |author=Elizabeth Howell |date=July 2, 2018 |title=It Would Take 200,000 Years at Light Speed to Cross the Milky Way |url=https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416141212/https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |archive-date=April 16, 2020 |access-date=May 31, 2020 |website=Space.com}}</ref> 2020 წლის კვლევამ იწინასწარმეტყველა, რომ ირმის ნახტომის ბნელი მატერიის ჰალოს კიდი დაახლოებით 292 ± 61 კპს (952,000 ± 199,000 ლი-სი-ზე) იქნებოდა, რაც 584 ± 122 კპს (1.905 ± 0.3979 მილი-სი-ზე) დიამეტრს ნიშნავს.<ref name="croswell2020" /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოს სისქე ასევე დაახლოებით 1.35 კპს-მდე (4000 ლი) მერყეობს.<ref name="ask-astro" /><ref name="Rix_Bovy">{{Cite journal |last1=Rix |first1=Hans-Walter |last2=Bovy |first2=Jo |date=2013 |title=The Milky Way's Stellar Disk |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |volume=21 |article-number=|arxiv=1301.3168 |bibcode=2013A&ARv..21...61R |doi=10.1007/s00159-013-0061-8 |s2cid=117112561}}</ref> ===მასა=== ირმის ნახტომის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 0,88 ტრილიონჯერ მეტია (8,8×1011 მზის მასა), გალაქტიკის განსაზღვრისთვის გამოიყენება 200 კპს-ის ზღვარი.<ref>{{Cite journal |last1=Bobylev |first1=V. V. |last2=Baykova |first2=A. T. |date=August 2023 |title=Modern Estimates of the Mass of the Milky Way |url=https://www.researchgate.net/publication/375619138 |journal=Astronomy Reports |language=en |volume=67 |issue=8 |pages=812–823 |doi=10.1134/S1063772923080024 |bibcode=2023ARep...67..812B |issn=1063-7729}}</ref> ირმის ნახტომის მასის შეფასებები განსხვავდება გამოყენებული მეთოდისა და მონაცემების მიხედვით. შეფასების დიაპაზონის ქვედა ზღვარი არის 5,8×1011 მზის მასა (M☉), რაც გარკვეულწილად ნაკლებია ანდრომედას გალაქტიკაზე.<ref name="Karachentsevetal2006" /><ref name="mass" /><ref name="galmass" /> 2009 წელს Very Long Baseline Array-ის გამოყენებით ჩატარებულმა გაზომვებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის გარე კიდეზე მდებარე ვარსკვლავებისთვის სიჩქარე 254 კმ/წმ-ს (570,000 მილი/სთ) აღწევს.<ref name=nrao20090105 /> რადგან ორბიტალური სიჩქარე დამოკიდებულია ორბიტის რადიუსში არსებულ მთლიან მასაზე, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომი უფრო მასიურია, დაახლოებით ტოლი ანდრომედას გალაქტიკის მასისა, რომელიც მისი ცენტრიდან 160,000 ლი (49 კპს) რადიუსში 7×1011 მ☉-ია.<ref name="reid2009" /> 2010 წელს ჰალო ვარსკვლავების რადიალური სიჩქარის გაზომვის შედეგად დადგინდა, რომ 80 კილოპარსეკში მოთავსებული მასა 7×1011 მ☉-ია.<ref name="gnedin2010" /> 2014 წელს ჩატარებულ კვლევაში, მთელი ირმის ნახტომის მასა შეფასებულია 8.5×1011 მ☉-ად,<ref name="Jorge Peñarrubia2014">{{Cite journal |last1=Peñarrubia |first1=Jorge |last2=Ma |first2=Yin-Zhe |last3=Walker |first3=Matthew G. |last4=McConnachie |first4=Alan |display-authors=1 |year=2014 |title=A dynamical model of the local cosmic expansion |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=433 |issue=3 |pages=2204–2222 |arxiv=1405.0306 |bibcode=2014MNRAS.443.2204P |doi=10.1093/mnras/stu879 |doi-access=free |s2cid=119295582}}</ref> მაგრამ ეს ანდრომედას გალაქტიკის მასის მხოლოდ ნახევარია.<ref name="Jorge Peñarrubia2014" /> ირმის ნახტომის 2019 წლის მასის ბოლოდროინდელი შეფასება 1.29×1012 მ☉-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Grand |first1=Robert J J. |last2=Deason |first2=Alis J. |last3=White |first3=Simon D M. |last4=Simpson |first4=Christine M. |last5=Gómez |first5=Facundo A. |last6=Marinacci |first6=Federico |last7=Pakmor |first7=Rüdiger |year=2019 |title=The effects of dynamical substructure on Milky Way mass estimates from the high-velocity tail of the local stellar halo |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters |volume=487 |issue=1 |pages=L72–L76 |arxiv=1905.09834 |bibcode=2019MNRAS.487L..72G |doi=10.1093/mnrasl/slz092 |doi-access=free |s2cid=165163524}}</ref> როგორც ჩანს, ირმის ნახტომის მასის დიდი ნაწილი ბნელი მატერიაა, მატერიის უცნობი და უხილავი ფორმა, რომელიც გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს ჩვეულებრივ მატერიასთან. ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის ჰალო შედარებით თანაბრად არის გაფანტული გალაქტიკური ცენტრიდან ას კილოპარსეკზე (კპს) მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის მათემატიკური მოდელები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის მასა 1–1.5×1012 მ☉-ია.<ref name=McMillan2011 /><ref name=McMillan2016 /><ref>{{Cite journal |last=Slobodan Ninković |date=April 2017 |title=Mass Distribution and Gravitational Potential of the Milky Way |journal=Open Astronomy |volume=26 |issue=1 |pages=1–6 |bibcode=2017OAst...26....1N |doi=10.1515/astro-2017-0002 |doi-access=free}}</ref> 2013 და 2014 წლების კვლევები მიუთითებს მასის დიაპაზონზე, რომელიც მერყეობს 4.5×1012 მ☉<ref>{{Cite journal |last1=Phelps |first1=Steven |last2=Nusser |first2=Adi |last3=Desjacques |first3=Vincent |display-authors=1 |date=October 2013 |title=The Mass of the Milky Way and M31 Using the Method of Least Action |journal=The Astrophysical Journal |volume=775 |issue=2 |pages=102–113 |arxiv=1306.4013 |bibcode=2013ApJ...775..102P |doi=10.1088/0004-637X/775/2/102 |s2cid=21656852 |id=102}}</ref>-დან 8×1011 მ☉-მდე.<ref name=Kafle2014/> შედარებისთვის, ირმის ნახტომში არსებული ყველა ვარსკვლავის საერთო მასა შეფასებულია 4.6×1010 მ☉<ref name="Licquia2013">{{Cite journal |last1=Licquia |first1=Timothy |last2=Newman |first2=J. |date=2013 |title=Improved Constraints on the Total Stellar Mass, Color, and Luminosity of the Milky Way |journal=American Astronomical Society, AAS Meeting #221, #254.11 |volume=221 |pages=254.11 |bibcode=2013AAS...22125411L}}</ref>-დან 6.43×1010 მ☉-მდე.<ref name="McMillan2011" /> ვარსკვლავების გარდა, არსებობს ვარსკვლავთშორისი აირიც, რომელიც მასის მიხედვით 90%-ით წყალბადს და 10%-ით ჰელიუმს შეიცავს,<ref name="ism1" /> წყალბადის ორი მესამედი ატომური ფორმითაა, ხოლო დარჩენილი ერთი მესამედი მოლეკულური წყალბადის სახითაა.<ref name="ism2" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავთშორისი აირის მასა მისი ვარსკვლავების მთლიანი მასის 10%-დან<ref name="ism2">{{Cite web |title=Lecture Seven: The Milky Way: Gas |url=http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708011238/http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-date=July 8, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> 15%-მდე<ref name="ism1">{{Cite web |title=The Interstellar Medium |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419065745/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-date=April 19, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> ტოლია. ვარსკვლავთშორისი მტვერი გაზის მთლიანი მასის დამატებით 1%-ს შეადგენს.<ref name="ism1" /> 2019 წლის მარტში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა დაახლოებით 39.5 კპს (130,000 ლი) რადიუსში 1.54×1012 მზის მასაა, რაც ორჯერ მეტია, ვიდრე ადრე ჩატარებულ კვლევებში იყო განსაზღვრული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკის მასის დაახლოებით 90% ბნელი მატერიაა.<ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref><ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> 2023 წლის სექტემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა მხოლოდ 2.06×1011 მზის მასაა, რაც წინა კვლევების მასის მხოლოდ მეათედია. მასა განისაზღვრა კოსმოსური ხომალდის „გაიას“ მონაცემებით.<ref name="aA-20230927">{{cite journal | last1=Jiao | first1=Y.-J. | last2=Hammer | first2=F. | last3=Wang | first3=H.-F. | last4=Wang | first4=J.-L. | last5=Amram | first5=P. | last6=Chemin | first6=L. | last7=Yang | first7=Y.-B. | title=Detection of the Keplerian decline in the Milky Way rotation curve | journal=Astronomy & Astrophysics | publisher=EDP Sciences | date=September 27, 2023 | volume=678 | pages=A208 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202347513 | doi-access=free | arxiv=2309.00048 | bibcode=2023A&A...678A.208J }}</ref> ===ბრუნვის მრუდი=== ირმის ნახტომში ვარსკვლავები და გაზი მისი ცენტრის გარშემო დიფერენციალურად ბრუნავენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბრუნვის პერიოდი მდებარეობის მიხედვით იცვლება. როგორც ეს სპირალური გალაქტიკებისთვისაა დამახასიათებელი, ირმის ნახტომში ვარსკვლავების უმეტესობის ორბიტალური სიჩქარე ძლიერ არ არის დამოკიდებული ცენტრიდან მათ დაშორებაზე. ცენტრალური ამოზნექილიდან ან გარე რგოლიდან მოშორებით, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური სიჩქარე 200-დან 220 კმ/წმ-მდეა.<ref>{{Cite journal |last1=Camarillo |first1=Tia |last2=Dredger |first2=Pauline |last3=Ratra |first3=Bharat |date=May 4, 2018 |title=Median Statistics Estimate of the Galactic Rotational Velocity |journal=Astrophysics and Space Science |volume=363 |issue=12 |page=268 |arxiv=1805.01917 |bibcode=2018Ap&SS.363..268C |doi=10.1007/s10509-018-3486-8 |s2cid=55697732}}</ref> შესაბამისად, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური პერიოდი დაახლოებით პროპორციულია გავლილი ტრაექტორიის სიგრძისა. ეს განსხვავდება მზის სისტემაში არსებული სიტუაციისგან, სადაც ორსხეულიანი გრავიტაციული დინამიკა დომინირებს და სხვადასხვა ორბიტას მნიშვნელოვნად განსხვავებული სიჩქარეები აქვს. ბრუნვის მრუდი (ნაჩვენებია ფიგურაზე) აღწერს ამ ბრუნვას. თუ ირმის ნახტომი შეიცავდა მხოლოდ ვარსკვლავებში, გაზსა და სხვა ბარიონულ (ჩვეულებრივ) მატერიაში დაფიქსირებულ მასას, ბრუნვის სიჩქარე შემცირდებოდა ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. თუმცა, დაკვირვებული მრუდი შედარებით ბრტყელია, რაც მიუთითებს დამატებით მასაზე, რომლის პირდაპირ აღმოჩენა ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით შეუძლებელია. ეს შეუსაბამობა ბნელ მატერიას მიეწერება.<ref name=Koupelis_Kuhn2007 /> ირმის ნახტომის ბრუნვის მრუდი ემთხვევა სპირალური გალაქტიკების უნივერსალურ ბრუნვის მრუდს, რაც გალაქტიკებში ბნელი მატერიის არსებობის საუკეთესო მტკიცებულებაა. ალტერნატიულად, ასტრონომთა უმცირესობა ვარაუდობს, რომ გრავიტაციის კანონის მოდიფიკაციამ შეიძლება ახსნას დაკვირვებული ბრუნვის მრუდი.<ref name="Schneider_p413">{{Cite book |last=Peter Schneider |url=https://books.google.com/books?id=uP1Hz-6sHaMC&q=rotation+Milky+way&pg=PA100 |title=Extragalactic Astronomy and Cosmology |date=2006 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-33174-2 |page=413 |access-date=October 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143010/https://www.google.com/books/edition/Extragalactic_Astronomy_and_Cosmology/uP1Hz-6sHaMC?hl=en&gbpv=1&bsq=rotation+Milky+way&pg=PA100&printsec=frontcover |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> ===თავისებური სიჩქარე=== მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალური ფარდობითობა აცხადებს, რომ სივრცეში არ არსებობს „სასურველი“ ინერციული საცნობარო სისტემა, რომლითაც შეიძლება ირმის ნახტომის შედარება, ირმის ნახტომს აქვს სიჩქარე კოსმოლოგიური საცნობარო სისტემების მიმართ.<ref>{{Cite web |date=July 21, 2017 |title=Ned Wright's Cosmology Tutorial pt. 1 |url=https://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmo_01.htm |access-date=May 19, 2025 |website=www.astro.ucla.edu}}</ref> ერთ-ერთი ასეთი საცნობარო სისტემაა ჰაბლის ნაკადი, გალაქტიკური გროვების აშკარა მოძრაობები სივრცის გაფართოების გამო. ცალკეულ გალაქტიკებს, მათ შორის ირმის ნახტომს, აქვთ თავისებური სიჩქარეები საშუალო ნაკადთან მიმართებაში. ამრიგად, ირმის ნახტომის ჰაბლის ნაკადთან შესადარებლად, უნდა გავითვალისწინოთ საკმარისად დიდი მოცულობა, რათა სამყაროს გაფართოება დომინირებდეს ლოკალურ, შემთხვევით მოძრაობებზე. საკმარისად დიდი მოცულობა ნიშნავს, რომ ამ მოცულობაში გალაქტიკების საშუალო მოძრაობა ტოლია ჰაბლის ნაკადის. ასტრონომები თვლიან, რომ ირმის ნახტომი ამ ლოკალური თანამოძრავი საცნობარო სისტემის მიმართ დაახლოებით 630 კმ/წმ (1,400,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს.<ref>{{cite web |title=The Velocity of Our Galaxy: the End of a 40-Year Mystery |url=https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |website=CEA/The Knowledge Factory |access-date=May 5, 2022 |language=en |date=January 31, 2017 |archive-date=June 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602152114/https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=The Milky Way is being pushed through space by a void called the Dipole Repeller |url=https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |magazine=Wired UK |access-date=May 5, 2022 |archive-date=January 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104313/https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |url-status=live }}</ref> ირმის ნახტომი დიდი მიმზიდველისა და სხვა გალაქტიკური გროვების, მათ შორის მის უკან მდებარე შაპლის ზეგროვის, ზოგადი მიმართულებით მოძრაობს.<ref>{{Cite journal |last1=Kocevski |first1=D. D. |last2=Ebeling |first2=H. |doi=10.1086/503666 |title=On the origin of the Local Group's peculiar velocity |journal=The Astrophysical Journal |volume=645 |issue=2 |pages=1043–1053 |year=2006 |arxiv=astro-ph/0510106 |bibcode=2006ApJ...645.1043K |s2cid=2760455 }}</ref> ლოკალური ჯგუფი, გრავიტაციულად დაკავშირებული გალაქტიკების გროვა, რომელიც სხვათა შორის შეიცავს ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას, არის ზეგროვის ნაწილი, რომელსაც ადგილობრივი ზეგროვა ეწოდება და რომლის ცენტრი ქალწულის გროვასთან ახლოსაა: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჰაბლის ნაკადის ფარგლებში ერთმანეთს 967 კმ/წმ (2,160,000 მილი/სთ) სიჩქარით შორდებიან, ეს სიჩქარე ნაკლებია, ვიდრე მოსალოდნელი იყო 16.8 მილიონი ცალი მანძილის გათვალისწინებით, რაც ადგილობრივ ჯგუფსა და ქალწულის გროვას შორის გრავიტაციული მიზიდულობის გამოა.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.newast.2005.08.008 |title=Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant |date=2006 |author=Peirani, S |journal=New Astronomy |volume=11 |issue=4 |pages=325–330 |last2=Defreitaspacheco |first2=J |arxiv=astro-ph/0508614 |bibcode=2006NewA...11..325P|s2cid=685068 }}</ref> კიდევ ერთი საცნობარო სისტემა კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) მეშვეობით არის წარმოდგენილი, რომელშიც CMB-ის ტემპერატურა ყველაზე ნაკლებად არის დამახინჯებული დოპლერის წანაცვლებით (ნულოვანი დიპოლური მომენტი). ირმის ნახტომი ამ სისტემასთან მიმართებაში მოძრაობს 552 ± 6 კმ/წმ (1,235,000 ± 13,000 მილი/სთ)<ref name="COBE1993" /> სიჩქარით, 10.5 მარჯვნივ ასცენციისკენ, −24°-იანი დახრილობისკენ (J2000 ეპოქა, ჰიდრას ცენტრთან ახლოს). ეს მოძრაობა დაკვირვებულია ისეთი თანამგზავრების მიერ, როგორიცაა კოსმოსური ფონის მკვლევარი (COBE) და ვილკინსონის მიკროტალღური ანიზოტროპიის ზონდი (WMAP), როგორც დიპოლური წვლილი CMB-ში, რადგან CMB სისტემაში წონასწორობაში მყოფი ფოტონები მოძრაობის მიმართულებით ლურჯად გადაინაცვლებენ, ხოლო საპირისპირო მიმართულებით წითლად გადაინაცვლებენ.<ref name="COBE1993" /> ==შემადგენლობა== [[ფაილი:Galactic Cntr full cropped.jpg|მინი|2MASS ინფრაწითელი ტელესკოპით დანახული გალაქტიკური ცენტრი — გამოსახულების კაშკაშა არე, ფოტოს მარცხენა ზედა ნაწილში]] ირმის ნახტომი შეიცავს 100-დან 400 მილიარდ ვარსკვლავამდე<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> და სულ მცირე ამდენივე პლანეტას.<ref name=villard20120111 /> ზუსტი ციფრი დამოკიდებული იქნება ძალიან დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების რაოდენობის დათვლაზე, რომელთა აღმოჩენაც რთულია, განსაკუთრებით მზიდან 300 ლიზე (90 პროცენტი) მეტი მანძილის დაშორებით. შედარებისთვის, მეზობელი ანდრომედას გალაქტიკა შეიცავს დაახლოებით ერთ ტრილიონ (1012) ვარსკვლავს.<ref name=young2006 /> ირმის ნახტომი შეიძლება შეიცავდეს ათი მილიარდ თეთრ ჯუჯას, მილიარდ ნეიტრონულ ვარსკვლავს და ას მილიონ ვარსკვლავურ შავ ხვრელს.<ref>Napiwotzki, R. (2009). The galactic population of white dwarfs. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 172, No. 1, p. 012004). IOP Publishing.</ref><ref>{{Cite web |title=NASA – Neutron Stars |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |archive-date=September 8, 2018 |access-date=April 5, 2018 |website=NASA |language=en}}</ref> ვარსკვლავებს შორის სივრცეს ავსებს გაზისა და მტვრის დისკი, რომელსაც ვარსკვლავთშორისი გარემო ეწოდება. ამ დისკს აქვს რადიუსის მინიმუმ მსგავსი სიგრძე ვარსკვლავებთან შედარებით,<ref name=science312_1773 /> ხოლო გაზის ფენის სისქე მერყეობს ასობით სინათლის წლიდან ცივი გაზისთვის ათასობით სინათლის წლამდე თბილი გაზისთვის.<ref name=araa28_215 /><ref name=apj702_1472 /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავების დისკს არ აქვს ბასრი კიდე, რომლის მიღმაც ვარსკვლავები არ არის. პირიქით, ვარსკვლავების კონცენტრაცია მცირდება ირმის ნახტომის ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. ცენტრიდან დაახლოებით 40 000 სინათლის წლის (13 კპს) რადიუსის მიღმა, კუბურ პარსეკში ვარსკვლავების რაოდენობა რადიუსთან ერთად გაცილებით სწრაფად მცირდება.<ref name=arxiv0909.3857 /> გალაქტიკურ დისკს გარს აკრავს ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფერული გალაქტიკური ჰალო, რომელიც უფრო გარეთ ვრცელდება, მაგრამ ზომით შეზღუდულია ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრის, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების ორბიტებით, რომელთა გალაქტიკურ ცენტრთან ყველაზე ახლოს მიახლოება დაახლოებით 180 000 ლი (55 კპს) მანძილია.<ref name=mnras371_1_108 /> ამ მანძილზე ან მის მიღმა, ჰალო ობიექტების უმეტესობის ორბიტები მაგელანის ღრუბლებით იქნება დარღვევული. შესაბამისად, ასეთი ობიექტები, სავარაუდოდ, ირმის ნახტომის მიმდებარე ტერიტორიიდან გამოიტყორცნება. ირმის ნახტომის ინტეგრირებული აბსოლუტური ვიზუალური სიდიდე დაახლოებით −20.9-ის ტოლია.<ref name=coffey /><ref name="Karachentsev2004">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Karachentseva |first2=Valentina E. |last3=Huchtmeier |first3=Walter K. |last4=Makarov |first4=Dmitry I. |date=2003 |title=A Catalog of Neighboring Galaxies |journal=The Astronomical Journal |volume=127 |issue=4 |pages=2031–2068 |bibcode=2004AJ....127.2031K |doi=10.1086/382905 |doi-access=free}}</ref> როგორც გრავიტაციული მიკროლინზირების, ასევე პლანეტების ტრანზიტის დაკვირვებები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ვარსკვლავებთან დაკავშირებული პლანეტების რაოდენობა იმდენივე იყოს, რამდენიც ირმის ნახტომში ვარსკვლავების რაოდენობაა,<ref name="Nature-20120111" /><ref name=borenstein2011 /> ხოლო მიკროლინზირების გაზომვები მიუთითებს, რომ ვარსკვლავებთან დაკავშირებული არ არის დაკავშირებული უფრო მეტი მოხეტიალე პლანეტა, ვიდრე ვარსკვლავი.<ref>{{Cite journal |last1=Sumi |first1=T. |last2=Kamiya |first2=K. |last3=Bennett |first3=D. P. |last4=Bond |first4=I. A. |last5=Abe |first5=F. |last6=Botzler |first6=C. S. |last7=Fukui |first7=A. |last8=Furusawa |first8=K. |last9=Hearnshaw |first9=J. B. |last10=Itow |first10=Y. |last11=Kilmartin |first11=P. M. |last12=Korpela |first12=A. |last13=Lin |first13=W. |last14=Ling |first14=C. H. |last15=Masuda |first15=K. |display-authors=1 |year=2011 |title=Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing |journal=Nature |volume=473 |issue=7347 |pages=349–352 |arxiv=1105.3544 |bibcode=2011Natur.473..349S |doi=10.1038/nature10092 |pmid=21593867 |s2cid=4422627 |last16=Matsubara |first16=Y. |last17=Miyake |first17=N. |last18=Motomura |first18=M. |last19=Muraki |first19=Y. |last20=Nagaya |first20=M. |last21=Nakamura |first21=S. |last22=Ohnishi |first22=K. |last23=Okumura |first23=T. |last24=Perrott |first24=Y. C. |last25=Rattenbury |first25=N. |last26=Saito |first26=To. |last27=Sako |first27=T. |last28=Sullivan |first28=D. J. |last29=Sweatman |first29=W. L. |last30=Tristram |first30=P. J. |last31=Udalski |first31=A. |last32=Szymański |first32=M. K. |last33=Kubiak |first33=M. |last34=Pietrzyński |first34=G. |last35=Poleski |first35=R. |last36=Soszyński |first36=I. |last37=Wyrzykowski |first37=Ł. |last38=Ulaczyk |first38=K.}}</ref><ref name=nasa20110526 /> ირმის ნახტომი საშუალოდ შეიცავს მინიმუმ ერთ პლანეტას თითო ვარსკვლავზე, რაც იწვევს 100-400 მილიარდ პლანეტას, კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორიის მიერ ხუთპლანეტიანი ვარსკვლავური სისტემის, კეპლერ-32-ის, 2013 წლის იანვარში ჩატარებული კვლევის თანახმად.<ref name="Space-20130102" /> კეპლერის მონაცემების 2013 წლის იანვარში ჩატარებული სხვა ანალიზით დადგინდა, რომ ირმის ნახტომში დედამიწის ზომის მინიმუმ 17 მილიარდი ეგზოპლანეტაა.<ref name="Space-Billions">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way |url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006095334/http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |archive-date=October 6, 2014}}</ref> 2013 წლის ნოემბერში, კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებზე დაყრდნობით, ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომში მზის მსგავსი ვარსკვლავებისა და წითელი ჯუჯების სასიცოცხლო ზონებში შესაძლოა დედამიწის ზომის 40 მილიარდამდე პლანეტა მოძრაობდეს.<ref name="NYT-20131104">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 4, 2013 |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023653/http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref name="PNAS-20131031">{{Cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |date=October 31, 2013 |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=110 |issue=48 |pages=19273–19278 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |doi=10.1073/pnas.1319909110 |pmc=3845182 |pmid=24191033 |doi-access=free}}</ref><ref name="nov2013_planet_estimate" /> ​​ამ სავარაუდო პლანეტებიდან 11 მილიარდი შესაძლოა მზის მსგავსი ვარსკვლავების გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="LATimes-20131104">{{Cite news |last=Khan |first=Amina |date=November 4, 2013 |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106030558/http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105%2C0%2C2673237.story |archive-date=November 6, 2013}}</ref> 2016 წლის კვლევის თანახმად, უახლოესი ეგზოპლანეტა შესაძლოა 4.2 სინათლის წლის დაშორებით იყოს და წითელი ჯუჯა პროქსიმა კენტავრის გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="Planet-Alpha-Centauri">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |url-status=live |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003204853/https://www.nature.com/articles/nature19106 |archive-date=October 3, 2021 |access-date=September 11, 2021 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister}}</ref> ასეთი დედამიწის ზომის პლანეტები შესაძლოა გაზის გიგანტებზე მრავალრიცხოვანი იყოს,<ref name="Nature-20120111" /> თუმცა მათი მცირე ზომის გამო დიდ მანძილზე აღმოჩენა უფრო რთულია. ეგზოპლანეტების გარდა, ასევე აღმოჩენილია „ეგზოკომეტები“, მზის სისტემის მიღმა არსებული კომეტები, რომლებიც შესაძლოა ირმის ნახტომშიც გავრცელებული იყოს.<ref name="Space-Exocomets">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title='Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy |url=http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916085824/http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |archive-date=September 16, 2014}}</ref> უფრო ახლახანს, 2020 წლის ნოემბერში, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში სავარაუდოდ 300 მილიონზე მეტი სასიცოცხლო ეგზოპლანეტა არსებობს.<ref name="NYT-20201105">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 5, 2020 |title=Looking for Another Earth? Here Are 300 Million, Maybe – A new analysis of data from NASA's Kepler spacecraft increases the number of habitable exoplanets thought to exist in this galaxy. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=November 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105164943/https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |archive-date=November 5, 2020}}</ref> სამყაროს სხვა, უფრო შორეულ გალაქტიკებთან შედარებით, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ნეიტრინოების სიკაშკაშე საშუალოზე დაბალია, რაც ჩვენს გალაქტიკას „ნეიტრინოების უდაბნოდ“ აქცევს.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Ke |last2=Gallagher |first2=John S. |last3=Halzen |first3=Francis |date=February 2024 |title=The Milky Way revealed to be a neutrino desert by the IceCube Galactic plane observation |url=https://www.nature.com/articles/s41550-023-02128-0 |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1038/s41550-023-02128-0 |issn=2397-3366|arxiv=2306.17275 |bibcode=2024NatAs...8..241F }}</ref> ==სტრუქტურა== [[File:Milky Way side view.png|thumb|ირმის ნახტომის საერთო სტრუქტურის სხვადასხვა ელემენტები]] ირმის ნახტომი შედგება ზოლის ფორმის ბირთვის რეგიონისგან, რომელიც გარშემორტყმულია გაზის, მტვრისა და ვარსკვლავების დეფორმირებული დისკით.<ref>{{Cite web |title=The Milky Way is warped |url=https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015954/https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |archive-date=February 7, 2019 |access-date=February 22, 2019 |website=phys.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Xiaodian |last2=Wang |first2=Shu |last3=Deng |first3=Licai |last4=de Grijs |first4=Richard |last5=Liu |first5=Chao |last6=Tian |first6=Hao |date=February 4, 2019 |title=An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=3 |issue=4 |pages=320–325 |arxiv=1902.00998 |bibcode=2019NatAs...3..320C |doi=10.1038/s41550-018-0686-7 |issn=2397-3366 |s2cid=119290364}}</ref> ირმის ნახტომში მასის განაწილება ძალიან ჰგავს ჰაბლის კლასიფიკაციის Sbc ტიპს, რომელიც წარმოადგენს სპირალურ გალაქტიკებს შედარებით სუსტად დახვეული მკლავებით.<ref name=ssr100_1_129 /> ასტრონომებმა პირველად 1960-იან წლებში დაიწყეს ვარაუდი, რომ ირმის ნახტომი არის ზოლიანი სპირალური გალაქტიკა და არა ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკა.<ref>Gerard de Vaucouleurs (1964), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D Interpretation of velocity distribution of the inner regions of the Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203053710/http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Peters, W.L. III. (1975), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P Models for the inner regions of the Galaxy. I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203185645/http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Hammersley, P. L.; Garzon, F.; Mahoney, T.; Calbet, X. (1994), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H Infrared Signatures of the Inner Spiral Arms and Bar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203062819/http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H |date=February 3, 2019 }}</ref> ეს ვარაუდები დადასტურდა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის 2005 წლის დაკვირვებებით, რომლებმაც აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის ცენტრალური ზოლი უფრო დიდი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref name="fn3" /> ===გალაქტიკის ცენტრი=== {{მთავარი|მშვილდოსანი A*}} მზე გალაქტიკური ცენტრიდან 25,000–28,000 ლი-სინათლის (7.7–8.6 კპს) დაშორებით მდებარეობს. ეს მნიშვნელობა შეფასებულია გეომეტრიული მეთოდების გამოყენებით ან შერჩეული ასტრონომიული ობიექტების გაზომვით, რომლებიც სტანდარტულ სანთლებს წარმოადგენენ, სხვადასხვა ტექნიკით, რომლებიც ამ სავარაუდო დიაპაზონში სხვადასხვა მნიშვნელობებს იძლევა.<ref name="apj692_2_1075" /><ref name=boehle2016 /><ref name=Gillessen2016 /><ref name=ReideaSgrb2009 /><ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /> შიდა რამდენიმე კილოპარსეკში (დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის რადიუსი) ძირითადად ძველი ვარსკვლავების მკვრივი კონცენტრაციაა დაახლოებით სფეროიდულ ფორმაში, რომელსაც ამობურცულობა ეწოდება.<ref name="Galactic bulge" /> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომს არ აქვს ამობურცულობა წინა გალაქტიკებს შორის შეჯახებისა და შერწყმის გამო და რომ მის ნაცვლად მას მხოლოდ ფსევდო ამობურცულობა აქვს, რომელიც მისი ცენტრალური ზოლით არის წარმოქმნილი.<ref name=apjl_1_l72 /> თუმცა, ლიტერატურაში არსებობს დაბნეულობა ზოლში არასტაბილურობით შექმნილი (არაქისის ნაჭუჭის) ფორმის სტრუქტურასა და შესაძლო ამობურცულობას შორის, რომლის მოსალოდნელი ნახევრად სინათლის რადიუსი 0.5 კპს-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Ciambur |first1=Bogdan C. |last2=Graham |first2=Alister W. |last3=Bland-Hawthorn |first3=Joss |year=2017 |title=Quantifying the (X/peanut)-shaped structure of the Milky Way – new constraints on the bar geometry |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=471 |issue=4 |page=3988 |arxiv=1706.09902 |bibcode=2017MNRAS.471.3988C |doi=10.1093/mnras/stx1823 |doi-access=free |s2cid=119376558}}</ref> გალაქტიკის ცენტრი აღინიშნება ინტენსიური რადიოწყაროთი, სახელწოდებით Sagittarius A* (გამოითქმის როგორც Sagittarius A-ვარსკვლავი). ცენტრის გარშემო მატერიის მოძრაობა მიუთითებს, რომ Sagittarius A* მალავს მასიურ, კომპაქტურ ობიექტს.<ref name="Jones2004" /> მასის ეს კონცენტრაცია საუკეთესოდ აიხსნება, როგორც სუპერმასიური შავი ხვრელი<ref name="apj692_2_1075" /><ref name="apj689_2_1044" /> (SMBH), რომლის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 4.1–4.5 მილიონჯერ მეტია.<ref name="apj689_2_1044" /> SMBH-ის აკრეციის სიჩქარე შეესაბამება არააქტიურ გალაქტიკურ ბირთვს, რომელიც წელიწადში 1×10−5 M☉-ით არის შეფასებული.<ref name="wang13" /> დაკვირვებები მიუთითებს, რომ არსებობს SMBH-ები, რომლებიც მდებარეობს ნორმალური გალაქტიკების უმეტესობის ცენტრთან ახლოს.<ref name="blandford1999" /><ref name="frolov_zelnikov2011" /> ირმის ნახტომის ზოლის ბუნება აქტიურად განიხილება, მისი ნახევარსიგრძისა და ორიენტაციის შეფასებით, რომელიც 1-დან 5 კპს-მდე (3,000–16,000 ლი) და დედამიწიდან გალაქტიკის ცენტრისკენ ხედვის ხაზთან მიმართებაში 10–50 გრადუსს მოიცავს.<ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /><ref name="Cabrera-Lavers08" /> ზოგიერთი ავტორი მიიჩნევს, რომ ირმის ნახტომს ორი განსხვავებული ზოლი აქვს, ერთი მეორეში ჩაფლული.<ref name="nishiyama06" /> თუმცა, RR Lyrae ტიპის ვარსკვლავები არ აკვირდებიან თვალსაჩინო გალაქტიკურ ზოლს.<ref name="majaess10" /><ref name="alcock98" /><ref name="kunder08" /> ზოლი შესაძლოა გარშემორტყმული იყოს რგოლით, რომელსაც „5 კპს რგოლი“ ეწოდება და რომელიც შეიცავს ირმის ნახტომში არსებული მოლეკულური წყალბადის დიდ ნაწილს, ასევე ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობის უმეტეს ნაწილს. ანდრომედას გალაქტიკიდან დანახვისას, ეს იქნებოდა ირმის ნახტომის ყველაზე კაშკაშა მახასიათებელი.<ref name="fn14" /> ბირთვიდან რენტგენის გამოსხივება ემთხვევა ცენტრალური ზოლის გარშემო არსებულ მასიურ ვარსკვლავებს<ref name="wang13">{{Cite journal |last1=Wang |first1=Q.D. |last2=Nowak |first2=M.A. |last3=Markoff |first3=S.B. |last4=Baganoff |first4=F.K. |last5=Nayakshin |first5=S. |last6=Yuan |first6=F. |last7=Cuadra |first7=J. |last8=Davis |first8=J. |last9=Dexter |first9=J. |last10=Fabian |first10=A.C. |last11=Grosso |first11=N. |last12=Haggard |first12=D. |last13=Houck |first13=J. |last14=Ji |first14=L. |last15=Li |first15=Z. |year=2013 |title=Dissecting X-ray-Emitting Gas Around the Center of Our Galaxy |journal=Science |volume=341 |issue=6149 |pages=981–983 |arxiv=1307.5845 |bibcode=2013Sci...341..981W |doi=10.1126/science.1240755 |pmid=23990554 |s2cid=206550019 |last16=Neilsen |first16=J. |last17=Porquet |first17=D. |last18=Ripple |first18=F. |last19=Shcherbakov |first19=R.V.}}</ref> და გალაქტიკურ ქედს.<ref name="nature318_267">{{Cite journal |last1=Bhat, C. L. |last2=Kifune, T. |last3=Wolfendale, A. W. |date=November 21, 1985 |title=A cosmic-ray explanation of the galactic ridge of cosmic X-rays |journal=Nature |volume=318 |issue=6043 |pages=267–269 |bibcode=1985Natur.318..267B |doi=10.1038/318267a0 |s2cid=4262045}}</ref> 2023 წლის ივნისში, ნაოკო კურაჰაში ნილსონის ხელმძღვანელობით ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გამოიყენეს ახალი კასკადური ნეიტრინო ტექნიკა,<ref>{{Cite journal |last=Wright |first=Katherine |date=2023 |title=Milky Way Viewed through Neutrinos |journal=Physics |publisher=Physics 16, 115 (June 29, 2023) |volume=16 |article-number=|bibcode=2023PhyOJ..16..115W |doi=10.1103/Physics.16.115 |quote=Kurahashi Neilson first came up with the idea to use cascade neutrinos to map the Milky Way in 2015. |doi-access=free}}</ref> რათა პირველად დაედგინათ ნეიტრინოების გამოყოფა ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყიდან, რითაც შეიქმნა ირმის ნახტომის პირველი ნეიტრინო ხედი.<ref name="NYT-20230629">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=June 29, 2023 |title=Neutrinos Build a Ghostly Map of the Milky Way – Astronomers for the first time detected neutrinos that originated within our local galaxy using a new technique. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |url-status=live |access-date=June 30, 2023 |archive-url=https://archive.today/20230629182106/https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |archive-date=June 29, 2023}}</ref><ref name="SCI-20230629">{{Cite journal |last=IceCube Collaboration |date=June 29, 2023 |title=Observation of high-energy neutrinos from the Galactic plane |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |url-status=live |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=380 |issue=6652 |pages=1338–1343 |arxiv=2307.04427 |doi=10.1126/science.adc9818 |pmid=37384687 |bibcode=2023Sci...380.1338I |hdl=2013/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/360407 |s2cid=259287623 |archive-url=https://archive.today/20230630042539/https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |archive-date=June 30, 2023 |access-date=June 30, 2023}}</ref> ====გამა სხივები და რენტგენის სხივები==== 1970 წლიდან, სხვადასხვა გამა-სხივების აღმოჩენის მისიებმა აღმოაჩინეს 511 კევ გამა-სხივები, რომლებიც გალაქტიკური ცენტრის ზოგადი მიმართულებიდან მოდის. ეს გამა-სხივები წარმოიქმნება პოზიტრონების (ანტიელექტრონების) ელექტრონებთან ანიჰილაციის შედეგად. 2008 წელს აღმოჩნდა, რომ გამა-სხივების წყაროების განაწილება დაბალი მასის რენტგენის ორმაგი სისტემების განაწილებას წააგავს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს რენტგენის ორმაგი სისტემები პოზიტრონებს (და ელექტრონებს) აგზავნიან ვარსკვლავთშორის სივრცეში, სადაც ისინი ანელებენ და ანიჰილაციას უკეთებენ.<ref>{{Cite journal |last=Georg Weidenspointner |display-authors=etal |date=January 10, 2008 |title=An asymmetric distribution of positrons in the Galactic disk revealed by γ-rays |journal=Nature |volume=451 |issue=7175 |pages=159–162 |bibcode=2008Natur.451..159W |doi=10.1038/nature06490 |pmid=18185581 |s2cid=4333175}}</ref><ref name="NASA-2008">{{Cite web |date=January 9, 2008 |title= Satellite Explains Giant Cloud of Antimatter |url=https://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215302/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |archive-date=May 6, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=NASA |first1=Bob |last1=Naeye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Antimatter Clouds and Fountains – NASA Press Release 97-83 |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190307/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |archive-date=July 9, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=HEASARC |date=April 28, 1997 }}</ref> დაკვირვებები განხორციელდა როგორც NASA-ს, ასევე ESA-ს თანამგზავრების მიერ. 1970 წელს, გამა-სხივების დეტექტორებმა აღმოაჩინეს, რომ გამოსხივების რეგიონი დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის დიამეტრის იყო, მზის სიკაშკაშით დაახლოებით 10,000-ჯერ მეტი სიკაშკაშით.<ref name="NASA-2008" /> 2010 წელს, ფერმის გამა-სხივური კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემების გამოყენებით, ირმის ნახტომის ბირთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით აღმოაჩინეს მაღალი ენერგიის გამა-გამოსხივების ორი გიგანტური სფერული ბუშტი. თითოეული ბუშტის დიამეტრი დაახლოებით 25,000 სინათლის წელია (7.7 კპს) (ანუ გალაქტიკის სავარაუდო დიამეტრის დაახლოებით 1/4); ისინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ღამის ცაზე გრუსამდე და ქალწულამდეა გადაჭიმული.<ref name=overbye2010 /><ref name=sz2010 /> შემდგომში, პარკსის ტელესკოპით რადიოსიხშირეებზე დაკვირვებებმა გამოავლინა პოლარიზებული გამოსხივება, რომელიც ფერმის ბუშტებთანაა დაკავშირებული. ეს დაკვირვებები საუკეთესოდ შეიძლება იქნას განმარტებული, როგორც მაგნიტიზებული ნაკადი, რომელიც გამოწვეულია ვარსკვლავების ფორმირებით ირმის ნახტომის ცენტრალურ 640 ლიში (200 პროცენტი) ვარსკვლავებში.<ref>{{Cite journal |last1=Carretti |first1=E. |last2=Crocker |first2=R. M. |last3=Staveley-Smith |first3=L. |last4=Haverkorn |first4=M. |last5=Purcell |first5=C. |last6=Gaensler |first6=B. M. |last7=Bernardi |first7=G. |last8=Kesteven |first8=M. J. |last9=Poppi |first9=S. |year=2013 |title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way |journal=Nature |volume=493 |issue=7430 |pages=66–69 |arxiv=1301.0512 |bibcode=2013Natur.493...66C |doi=10.1038/nature11734 |pmid=23282363 |s2cid=4426371}}</ref> მოგვიანებით, 2015 წლის 5 იანვარს, NASA-მ განაცხადა, რომ მშვილდოსანი A*-დან დააფიქსირა რენტგენის აფეთქება, რომელიც ჩვეულებრივზე 400-ჯერ უფრო კაშკაშა იყო, რაც რეკორდული მაჩვენებელი იყო. უჩვეულო მოვლენა შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო შავ ხვრელში ჩავარდნილი ასტეროიდის დაშლით ან მშვილდოსანი A*-ში ჩამდინარე გაზში მაგნიტური ველის ხაზების ჩახლართვით.<ref name="NASA-20150105">{{Cite web |last1=Chou |first1=Felicia |last2=Anderson |first2=Janet |last3=Watzke |first3=Megan |date=January 5, 2015 |title=Release 15-001 – NASA's Chandra Detects Record-Breaking Outburst from Milky Way's Black Hole |url=http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106100532/http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |archive-date=January 6, 2015 |access-date=January 6, 2015 |website=[[NASA]]}}</ref> ===სპირალური მკლავები=== გალაქტიკური ზოლის გრავიტაციული გავლენის გარეთ, ირმის ნახტომის დისკოში ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და ვარსკვლავების სტრუქტურა ორგანიზებულია ოთხ სპირალურ მკლავად.<ref name="churchwell09" /> სპირალური მკლავები, როგორც წესი, შეიცავს ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის უფრო მაღალ სიმკვრივეს, ვიდრე გალაქტიკური საშუალო, ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის უფრო დიდ კონცენტრაციას, რასაც აკვირდებიან H II რეგიონები<ref name="TaylorCordes" /><ref name="russeil03" /> და მოლეკულური ღრუბლები.<ref>{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Hartmann |first2=D. |last3=Thaddeus |first3=P. |year=2001 |title=The Milky Way in molecular clouds: A new complete CO survey |journal=The Astrophysical Journal |volume=547 |issue=2 |pages=792–813 |arxiv=astro-ph/0009217 |bibcode=2001ApJ...547..792D |doi=10.1086/318388 |s2cid=118888462}}</ref> ირმის ნახტომის სპირალური სტრუქტურა გაურკვეველია და ამჟამად არ არსებობს კონსენსუსი მისი მკლავების ბუნებაზე.<ref name=two_arms /> იდეალური ლოგარითმული სპირალური ნიმუშები მხოლოდ უხეშად აღწერს მზის მახლობლად არსებულ მახასიათებლებს,<ref name="russeil03" /><ref name="majaess09b" /> რადგან გალაქტიკებს ხშირად აქვთ მკლავები, რომლებიც იტოტებიან, ერწყმიან, მოულოდნელად იხვევიან და ხასიათდებიან გარკვეული ხარისხის არარეგულარობით.<ref name="majaess10" /><ref name="majaess09b" /><ref name="lepine10" /> მზის შესაძლო სცენარი ტოტოვან / ლოკალურ მკლავში<ref name="russeil03" /> ხაზს უსვამს ამ საკითხს და მიუთითებს, რომ ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოდ, უნიკალური არ არის და არსებობს ირმის ნახტომის სხვა ადგილებშიც.<ref name="majaess09b" /> მკლავების დახრილობის კუთხის შეფასებები დაახლოებით 7°-დან 25°-მდე მერყეობს.<ref name="science312_1773" /><ref name="Drimmel2000" /> ვარაუდობენ, რომ არსებობს ოთხი სპირალური მკლავი, რომლებიც იწყება ირმის ნახტომის გალაქტიკის ცენტრის მახლობლად.<ref>{{Cite journal |last1=Sanna |first1=A. |last2=Reid |first2=M. J. |last3=Dame |first3=T. M. |last4=Menten |first4=K. M. |last5=Brunthaler |first5=A. |year=2017 |title=Mapping spiral structure on the far side of the Milky Way |journal=Science |volume=358 |pages=227–230 |arxiv=1710.06489 |bibcode=2017Sci...358..227S |doi=10.1126/science.aan5452 |pmid=29026043 |s2cid=206660521 |number=6360}}</ref> მათ შემდეგი სახელები აქვთ, ხოლო გამოსახულებაზე მკლავების პოზიციებია ნაჩვენები: [[ფაილი:Milky Way Spiral Arm Georgian.svg|thumb|right|260px|გალაქტიკის მკლავები]] {|class="wikitable" |- !ფერი !მკლავი |- |style="background-color: #00BFBF"| |[[პერსევსის მკლავი]] (Perseus Arm) |- |style="background-color: #0000FF"| |[[გედის მკლავი]] (Norma-Cygnus Arm) |- |style="background-color: #008000"| |[[ცენტავრის მკლავი]] (Scutum-Crux Arm) |- |style="background-color: #FF0000"| |[[მშვილდოსანის მკლავი]] (Sagittarius Arm) |- |colspan="2" style="text-align:center;"|''არსებობს ორი მცირე მკლავი, მათ შორის:'' |- |style="background-color: #996600"| |[[ორიონის მკლავი]] (Orion Arm; სადაც ჩვენი [[მზის სისტემა]] მდებარეობს) |} ორ სპირალურ მკლავს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავს და კილიტა-მშვილდოსნის მკლავს, მზის ორბიტაზე, ირმის ნახტომის ცენტრის მახლობლად, ტანგენსური წერტილები აქვს. თუ ეს მკლავები გალაქტიკურ დისკოში ვარსკვლავების საშუალო სიმკვრივესთან შედარებით ვარსკვლავების სიმკვრივეს ჭარბად შეიცავს, მისი აღმოჩენა შესაძლებელი იქნება ტანგენსურ წერტილთან ახლოს ვარსკვლავების დათვლით. ახლო ინფრაწითელი სინათლის ორმა კვლევამ, რომელიც ძირითადად წითელი გიგანტების მიმართ მგრძნობიარეა და მტვრის გადაშენებაზე გავლენას არ ახდენს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავში პროგნოზირებული ჭარბი რაოდენობა აღმოაჩინა, მაგრამ არა კილიტა-მშვილდოსნის მკლავში: სკუტუმ-კენტავრის მკლავი დაახლოებით 30%-ით მეტ წითელ გიგანტს შეიცავს, ვიდრე სპირალური მკლავის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა მოსალოდნელი.<ref name="Drimmel2000" /><ref name="Benjamin2005" /> ეს დაკვირვება იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომს მხოლოდ ორი მთავარი ვარსკვლავური მკლავი აქვს: პერსევსის მკლავი და სკუტუმ-კენტავრის მკლავი. დანარჩენი მკლავები ჭარბ გაზს შეიცავს, მაგრამ არა ჭარბ ძველ ვარსკვლავებს.<ref name=two_arms /> 2013 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა ვარსკვლავებისა და ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონების განაწილება ემთხვევა ირმის ნახტომის ოთხმხრივ სპირალურ აღწერას.<ref>{{Cite press release |title=Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms |date=December 17, 2013 |publisher=University of Leeds |url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218150156/http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |archive-date=December 18, 2013 |place=Leeds, UK}}</ref><ref>{{Cite news |last=Westerholm |first=Russell |date=December 18, 2013 |title=Milky Way Galaxy has four arms, reaffirming old data and contradicting recent research |work=University Herald |url=http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |url-status=live |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219010711/http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |archive-date=December 19, 2013}}</ref><ref name="urquart2013">{{Cite journal |last1=Urquhart |first1=J. S. |last2=Figura |first2=C. C. |last3=Moore |first3=T. J. T. |last4=Hoare |first4=M. G. |last5=Lumsde |first5=S. L. |last6=Mottram |first6=J. C. |last7=Thompson |first7=M. A. |last8=Oudmaijer |first8=R. D. |display-authors=4 |date=January 2014 |title=The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=437 |issue=2 |pages=1791–1807 |arxiv=1310.4758 |bibcode=2014MNRAS.437.1791U |doi=10.1093/mnras/stt2006 |doi-access=free |s2cid=14266458}}</ref> ამრიგად, ირმის ნახტომს, როგორც ჩანს, აქვს ორი სპირალური მკლავი, როგორც ძველი ვარსკვლავები და ოთხი სპირალური მკლავი, როგორც აირისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ამ აშკარა შეუსაბამობის ახსნა გაურკვეველია.<ref name="urquart2013" /> 3 კპს-ის თითქმის მკლავი (ასევე ცნობილია, როგორც გაფართოების 3 კპს მკლავი ან უბრალოდ 3 კპს მკლავი) აღმოაჩინეს 1950-იან წლებში ასტრონომ ვან ვორდენმა და მისმა თანამშრომლებმა HI-ის (ატომური წყალბადის) 21 სანტიმეტრიანი რადიოგაზომვების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=H. |last2=Rougoor |first2=G. W. |last3=Oort |first3=J. H. |display-authors=1 |date=1957 |title=Expansion d'une structure spirale dans le noyau du Système Galactique, et position de la radiosource Sagittarius&nbsp;A |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |language=fr |volume=244 |pages=1691–1695 |bibcode=1957CRAS..244.1691V}}</ref><ref name="Dame">{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Thaddeus |first2=P. |year=2008 |title=A New Spiral Arm of the Galaxy: The Far 3-Kpc Arm |journal=The Astrophysical Journal |volume=683 |issue=2 |pages=L143–L146 |arxiv=0807.1752 |bibcode=2008ApJ...683L.143D |doi=10.1086/591669 |s2cid=7450090}}</ref> აღმოჩნდა, რომ ის ცენტრალური ამოზნექილიდან 50 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით ფართოვდება. ის მდებარეობს მეოთხე გალაქტიკურ კვადრანტში, მზიდან დაახლოებით 5.2 კპს-ის და გალაქტიკური ცენტრიდან 3.3 კპს-ის დაშორებით. შორეული 3 კპს მკლავი 2008 წელს ასტრონომმა ტომ დეიმმა (ასტროფიზიკის ცენტრი | ჰარვარდი და სმითსონიანი) აღმოაჩინა. ის მდებარეობს პირველ გალაქტიკურ კვადრანტში, გალაქტიკური ცენტრიდან 3 კპს (დაახლოებით 10,000 ლი) მანძილზე.<ref name="Dame" /><ref>{{Cite news |date=June 3, 2008 |title=Milky Way's Inner Beauty Revealed |publisher=Center for Astrophysics {{!}} Harvard & Smithsonian |url=http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |url-status=live |access-date=July 7, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705045749/http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |archive-date=July 5, 2013}}</ref> 2011 წელს გამოქვეყნებული სიმულაციით ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომმა შესაძლოა სპირალური მკლავის სტრუქტურა მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკასთან განმეორებითი შეჯახების შედეგად მიიღო.<ref>{{Cite web |last=Matson |first=John |date=September 14, 2011 |title=Star-Crossed: Milky Way's Spiral Shape May Result from a Smaller Galaxy's Impact |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000625/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |archive-date=December 3, 2013 |access-date=July 7, 2015 |website=Scientific American}}</ref> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიცავს ორ განსხვავებულ სპირალურ ნიმუშს: შიდა ნიმუშს, რომელიც სწრაფად ბრუნავს მშვილდოსნის მკლავით და გარე ნიმუშს, რომელიც ქმნიან კარინასა და პერსევსის მკლავებით, რომელთა ბრუნვის სიჩქარე უფრო დაბალია და მკლავები მჭიდროდ არის შეხვეული. ამ სცენარში, რომელიც სხვადასხვა სპირალური მკლავების დინამიკის რიცხვითი სიმულაციებით არის მინიშნებული, გარე ნიმუშს გარე ფსევდორგოლის ფორმირება მოუწევს,<ref name=pseudoring2 /> და ორი ნიმუშს ერთმანეთთან დაკავშირებული ექნება გედის მკლავი.<ref name=pseudoring /> მთავარი სპირალური მკლავების გარეთ მდებარეობს ერთფეროვანი რგოლი (ანუ გარე რგოლი), გაზისა და ვარსკვლავების რგოლი, რომელიც მილიარდობით წლის წინ სხვა გალაქტიკებიდან მოწყვეტილია. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოების რამდენიმე წევრმა ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია და დაადასტურა, რომ ერთფეროვანი რგოლის სტრუქტურა სხვა არაფერია, თუ არა ირმის ნახტომის გაბერილი და დეფორმირებული სქელი დისკის მიერ წარმოქმნილი ჭარბი სიმკვრივე.<ref>{{Cite arXiv |eprint=1207.2749 |class=astro-ph.GA |first1=M. |last1=Lopez-Corredoira |first2=A. |last2=Moitinho |title=Comments on the "Monoceros" affair |date=July 2012 |last3=Zaggia |first3=S. |last4=Momany |first4=Y. |last5=Carraro |first5=G. |last6=Hammersley |first6=P. L. |last7=Cabrera-Lavers |first7=A. |last8=Vazquez |first8=R. A. |display-authors=1}}</ref> ირმის ნახტომის დისკოს სტრუქტურა „S“-ის მრუდის გასწვრივ არის დეფორმირებული.<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |author-link=Deborah Byrd |date=February 5, 2019 |title=The Milky Way is warped |url=https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206010840/https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |archive-date=February 6, 2019 |access-date=February 6, 2019 |website=[[EarthSky]]}}</ref> === ჰალო === გალაქტიკური დისკი გარშემორტყმულია ძველი ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფეროიდული ჰალოთი, რომელთა 90% გალაქტიკური ცენტრიდან 100 000 სინათლის წლის (30 კპს) რადიუსში მდებარეობს.<ref name=harris2003 /> თუმცა, რამდენიმე გლობალური გროვები უფრო შორსაც აღმოაჩინეს, როგორიცაა PAL 4 და AM 1 გალაქტიკური ცენტრიდან 200 000 სინათლის წელზე მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის გროვების დაახლოებით 40% რეტროგრადულ ორბიტაზეა, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ.<ref name=aaa313_119 /> გლობალურ გროვებს შეუძლიათ ირმის ნახტომის გარშემო როზეტისებრი ორბიტების გაყოლა, ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის ელიფსური ორბიტისგან განსხვავებით.<ref name=apj522 /> მიუხედავად იმისა, რომ დისკი შეიცავს მტვერს, რომელიც ხედვას ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე აფერხებს, ჰალოს კომპონენტი ამას არ აკეთებს. აქტიური ვარსკვლავთწარმოქმნა ხდება დისკოში (განსაკუთრებით სპირალურ მკლავებში, რომლებიც მაღალი სიმკვრივის არეალებს წარმოადგენენ), მაგრამ არ ხდება ჰალოში, რადგან ვარსკვლავებად კოლაფსირებისთვის ცოტა ცივი გაზია.<ref name="sparke_gallagher" /> ღია გროვებიც ძირითადად დისკზეა განლაგებული.<ref name="aj108">{{Cite journal |last1=Janes, K.A. |last2=Phelps, R.L. |date=1980 |title=The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk |journal=The Astronomical Journal |volume=108 |pages=1773–1785 |bibcode=1994AJ....108.1773J |doi=10.1086/117192 |doi-access=free}}</ref> 21-ე საუკუნის დასაწყისში აღმოჩენებმა ირმის ნახტომის სტრუქტურის შესახებ ჩვენს გაგებას ახალი განზომილებები შესძინა. ანდრომედას გალაქტიკის (M31) დისკის (M31) გაცილებით უფრო შორს გავრცელების აღმოჩენით, ვიდრე ადრე ეგონათ,<ref name="fn5" /> აშკარა ხდება ირმის ნახტომის დისკის უფრო შორს გაფართოების შესაძლებლობა და ამას ადასტურებს გედის მკლავის გარე მკლავის გაფართოების<ref name="mcclure-griffiths" /><ref name="fn6" /> და სკუტუმ-კენტავრის მკლავის მსგავსი გაფართოების აღმოჩენის მტკიცებულებები.<ref>{{Cite journal |last1=T.M. Dame |last2=P. Thaddeus |date=2011 |title=A Molecular Spiral Arm in the Far Outer Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=734 |issue=1 |page=L24 |arxiv=1105.2523 |bibcode=2011ApJ...734L..24D |doi=10.1088/2041-8205/734/1/l24 |s2cid=118301649}}</ref> მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკის აღმოჩენით მოხდა გალაქტიკური ნარჩენების ლენტის აღმოჩენა, რადგან ჯუჯა გალაქტიკის პოლარული ორბიტა და მისი ურთიერთქმედება ირმის ნახტომთან მას ანადგურებს. 2004 წელს, ირმის ნახტომის გარშემო სიბრტყის ორბიტაზე მოძრავი გალაქტიკური ნარჩენების რგოლის აღმოჩენის შემდეგ, თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ნარჩენები დიდი ძაღლის ჯუჯა გალაქტიკის სახელით ცნობილი სისტემის ნაშთი იყო.<ref>{{Cite journal |last1=Martin |first1=N. F. |last2=Ibata |first2=R. A. |last3=Bellazzini |first3=M. |last4=Irwin |first4=M. J. |last5=Lewis |first5=G. F. |last6=Dehnen |first6=W. |date=2004 |title=A dwarf galaxy remnant in Canis Major: the fossil of an in-plane accretion on to the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=348 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07331.x|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0311010 |bibcode=2004MNRAS.348...12M }}</ref> სხვა მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ეს გალაქტიკური დეფორმაციის შედეგი იყო,<ref>{{Cite journal |last1=Momany |first1=Y. |last2=Zaggia |first2=S. R. |last3=Bonifacio |first3=P. |last4=Piotto |first4=G. |last5=Angeli |first5=F. De |last6=Bedin |first6=L. R. |last7=Carraro |first7=G. |date=July 1, 2004 |title=Probing the Canis Major stellar over-density as due to the Galactic warp |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/26/aagd202/aagd202.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=421 |issue=2 |pages=L29–L32 |doi=10.1051/0004-6361:20040183 |arxiv=astro-ph/0405526 |bibcode=2004A&A...421L..29M |issn=0004-6361|hdl=11577/2467288 |hdl-access=free }}</ref> ეს მოსაზრება 2021 წლის მონაცემებითაც დადასტურდა.<ref>{{Cite journal |last1=Carballo-Bello |first1=Julio A |last2=Martínez-Delgado |first2=David |last3=Corral-Santana |first3=Jesús M |last4=Alfaro |first4=Emilio J |last5=Navarrete |first5=Camila |last6=Vivas |first6=A Katherina |last7=Catelan |first7=Márcio |date=December 31, 2020 |title=A revised view of the Canis Major stellar overdensity with DECam and Gaia: new evidence of a stellar warp of blue stars |url=https://academic.oup.com/mnras/article/501/2/1690/5923573 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=501 |issue=2 |pages=1690–1700 |doi=10.1093/mnras/staa2655 |issn=0035-8711 |doi-access=free|arxiv=2009.01855 }}</ref> ჩრდილოეთის ცის Sloan Digital Sky Survey აჩვენებს უზარმაზარ, დიფუზურ სტრუქტურას (გაშლილი სავსე მთვარის ზომაზე დაახლოებით 5000-ჯერ დიდი ფართობით), რომელიც, როგორც ჩანს, არ შეესაბამება ამჟამინდელ მოდელებს. ვარსკვლავების კრებული თითქმის პერპენდიკულარულად ამოდის ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სიბრტყის მიმართ. სავარაუდო ინტერპრეტაციაა, რომ ჯუჯა გალაქტიკა ერწყმის ირმის ნახტომს. ამ გალაქტიკას სავარაუდოდ ქალწულის ვარსკვლავური ნაკადი ეწოდება და მდებარეობს ქალწულის მიმართულებით, დაახლოებით 30 000 სინათლის წლის (9 კპს) დაშორებით.<ref name=apj673_2_864 /> ====აირისებრი ჰალო==== ვარსკვლავური ჰალოს გარდა, ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორიამ, XMM-ნიუტონმა და სუზაკუმ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომ არსებობს ასევე აირისებრი ჰალო, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხელ აირს. ეს ჰალო ასობით ათასი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, გაცილებით შორს, ვიდრე ვარსკვლავური ჰალო და ახლოსაა დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მანძილთან. ამ ცხელი ჰალოს მასა თითქმის უდრის თავად ირმის ნახტომის მასას.<ref name="chandra_hotgas">{{Cite web |last=Boen |first=Brooke |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Brooke Boen}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gupta |first1=A. |last2=Mathur |first2=S. |last3=Krongold |first3=Y. |last4=Nicastro |first4=F. |last5=Galeazzi |first5=M. |year=2012 |title=A Huge Reservoir of Ionized Gas Around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass? |journal=The Astrophysical Journal |volume=756 |issue=1 |page=L8 |arxiv=1205.5037 |bibcode=2012ApJ...756L...8G |doi=10.1088/2041-8205/756/1/L8 |s2cid=118567708}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 24, 2012 |title=Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas |url=http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029155611/http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |archive-date=October 29, 2012 |website=Smithsonian Astrophysical Observatory}}</ref> ამ ჰალოს გაზის ტემპერატურა 1-დან 2,5 მილიონ კ-მდე (1,8 და 4,5 მილიონი °F) მერყეობს.<ref>{{Cite web |last=Communications |first=Discovery |title=Our Galaxy Swims Inside a Giant Pool of Hot Gas |work=Discovery News |url=http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029004855/http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |archive-date=October 29, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Discovery Communications}}</ref> შორეული გალაქტიკების დაკვირვებები მიუთითებს, რომ სამყაროს დაახლოებით ერთი მეექვსედ ნაკლები ბარიონული (ჩვეულებრივი) მატერია ჰქონდა, ვიდრე ბნელი მატერია, როდესაც ის სულ რაღაც რამდენიმე მილიარდი წლის იყო. თუმცა, ამ ბარიონების მხოლოდ დაახლოებით ნახევარია გათვალისწინებული თანამედროვე სამყაროში, ახლომდებარე გალაქტიკების, როგორიცაა ირმის ნახტომი, დაკვირვებების საფუძველზე.<ref name="Harrington_feature" /> თუ დადასტურდება დასკვნა, რომ ჰალოს მასა შედარებადია ირმის ნახტომის მასასთან, ეს შეიძლება იყოს ირმის ნახტომის გარშემო დაკარგული ბარიონების ვინაობა.<ref name="Harrington_feature">{{Cite news |last1=J.D. Harrington |last2=Janet Anderson |last3=Peter Edmonds |date=September 24, 2012 |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |work=NASA |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012}}</ref> ==ფორმირება== ===ისტორია=== ირმის ნახტომი დაიწყო, როგორც ერთი ან რამდენიმე მცირე ჭარბი სიმკვრივე სამყაროში მასის განაწილებაში, დიდი აფეთქების შემდეგ მალევე, 13.61 მილიარდი წლის წინ.<ref name="PHYS-20170727">{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=Milky Way's origins are not what they seem |url=https://phys.org/news/2017-07-milky.html |date=July 27, 2017 |work=[[Phys.org]] |access-date=July 27, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170727094803/https://phys.org/news/2017-07-milky.html |archive-date=July 27, 2017}}</ref><ref name="borah">{{Cite journal |last1=Borah |first1=Debasish |last2=Dutta |first2=Manoranjan |last3=Mahapatra |first3=Satyabrata |last4=Sahu |first4=Narendra |year=2022 |title=Boosted self-interacting dark matter and XENON1T excess |journal=Nuclear Physics B |volume=979 |article-number=|arxiv=2107.13176 |bibcode=2022NuPhB.97915787B |doi=10.1016/j.nuclphysb.2022.115787 |s2cid=236469147}}</ref><ref name="legassick">{{Cite arXiv |eprint=1509.02832 |class=astro-ph.GA |first=Daniel |last=Legassick |title=The Age Distribution of Potential Intelligent Life in the Milky Way |year=2015}}</ref> ამ ჭარბი სიმკვრივიდან ზოგიერთი წარმოადგენდა გლობულური გროვების საფუძველს, რომლებშიც წარმოიქმნა უძველესი დარჩენილი ვარსკვლავები იმ ტერიტორიაზე, რასაც ახლა ირმის ნახტომი ეწოდება. ირმის ნახტომში მატერიის თითქმის ნახევარი შესაძლოა სხვა შორეული გალაქტიკებიდან მომდინარეობდეს.<ref name="PHYS-20170727" /> ეს ვარსკვლავები და გროვები ახლა ირმის ნახტომის ვარსკვლავურ ჰალოს ქმნიან. პირველი ვარსკვლავების დაბადებიდან რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, ირმის ნახტომის მასა საკმარისად დიდი იყო, რომ ის შედარებით სწრაფად ბრუნავდა. კუთხური იმპულსის შენარჩუნების გამო, ამან გამოიწვია აირისებრი ვარსკვლავთშორისი გარემოს კოლაფსი დაახლოებით სფეროიდული ფორმიდან დისკად. ამიტომ, ვარსკვლავების შემდგომი თაობები წარმოიქმნა ამ სპირალურ დისკში. დისკში შეინიშნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების უმეტესობა, მათ შორის მზე.<ref name=ut20090527 /><ref name="Buser" /> პირველი ვარსკვლავების ჩამოყალიბების დაწყების შემდეგ, ირმის ნახტომი გაიზარდა როგორც გალაქტიკური შერწყმების გზით (განსაკუთრებით ირმის ნახტომის ზრდის ადრეულ ეტაპზე), ასევე გაზის აკრეციის გზით პირდაპირ გალაქტიკური ჰალოდან.<ref name="Buser" /> ამჟამად ირმის ნახტომი აგროვებს მასალას რამდენიმე პატარა გალაქტიკიდან, მათ შორის მისი ორი უდიდესი თანამგზავრი გალაქტიკიდან, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლებიდან, მაგელანის ნაკადის მეშვეობით. გაზის პირდაპირი აკრეცია შეინიშნება მაღალი სიჩქარის ღრუბლებში, როგორიცაა სმიტის ღრუბელი.<ref name=araa35_217 /><ref name=apj679_L21 /> კოსმოლოგიური სიმულაციები მიუთითებს, რომ 11 მილიარდი წლის წინ ის შეერწყა განსაკუთრებით დიდ გალაქტიკას, რომელსაც კრაკენი ეწოდება.<ref>{{Cite journal |last1=Kruijssen |first1=J M Diederik |last2=Pfeffer |first2=Joel L |last3=Chevance |first3=Mélanie |last4=Bonaca |first4=Ana |last5=Trujillo-Gomez |first5=Sebastian |last6=Bastian |first6=Nate |last7=Reina-Campos |first7=Marta |last8=Crain |first8=Robert A |last9=Hughes |first9=Meghan E |date=October 2020 |title=Kraken reveals itself – the merger history of the Milky Way reconstructed with the E-MOSAICS simulations |url=https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |url-status=live |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=498 |issue=2 |pages=2472–2491 |arxiv=2003.01119 |doi=10.1093/mnras/staa2452 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116101953/https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |archive-date=November 16, 2020 |access-date=November 15, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Monica |date=November 13, 2020 |title=Star Clusters reveal the "Kraken" in the Milky Way's Past |url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115190620/https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |archive-date=November 15, 2020 |access-date=November 15, 2020 |website=Sky and Telescope}}</ref> ირმის ნახტომის ისეთი თვისებები, როგორიცაა ვარსკვლავური მასა, კუთხური იმპულსი და მეტალურობა მის უკიდურეს რეგიონებში, მიუთითებს, რომ ბოლო 10 მილიარდი წლის განმავლობაში მას არ განუცდია შერწყმა დიდ გალაქტიკებთან. ბოლო დროს დიდი შერწყმების ეს არარსებობა უჩვეულოა მსგავსი ტიპის სპირალურ გალაქტიკებს შორის. მის მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, როგორც ჩანს, უფრო ტიპური ისტორია აქვს, რომელიც შედარებით დიდ გალაქტიკებთან შედარებით ბოლოდროინდელი შერწყმებით არის ჩამოყალიბებული.<ref>{{Cite journal |last1=Yin, J. |last2=Hou |first2=J.L |last3=Prantzos |first3=N. |last4=Boissier |first4=S. |last5=Chang |first5=R. X. |last6=Shen |first6=S. Y. |last7=Zhang |first7=B. |display-authors=4 |date=2009 |title=Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=505 |issue=2 |pages=497–508 |arxiv=0906.4821 |bibcode=2009A&A...505..497Y |doi=10.1051/0004-6361/200912316 |s2cid=14344453}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hammer, F. |last2=Puech |first2=M. |last3=Chemin |first3=L. |last4=Flores |first4=H. |last5=Lehnert |first5=M. D. |display-authors=4 |date=2007 |title=The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies |journal=The Astrophysical Journal |volume=662 |issue=1 |pages=322–334 |arxiv=astro-ph/0702585 |bibcode=2007ApJ...662..322H |doi=10.1086/516727 |s2cid=18002823}}</ref> ბოლოდროინდელი კვლევების თანახმად, ირმის ნახტომი, ისევე როგორც ანდრომედას გალაქტიკა, გალაქტიკის ფერ-სიდიდის დიაგრამაზე „მწვანე ველში“ მდებარეობს, რეგიონში, რომელიც დასახლებულია გალაქტიკებით, რომლებიც გარდამავალ პერიოდში არიან „ლურჯი ღრუბლიდან“ (გალაქტიკები, რომლებიც აქტიურად ქმნიან ახალ ვარსკვლავებს) „წითელ თანმიმდევრობამდე“ (გალაქტიკები, რომლებიც არ ქმნიან ვარსკვლავებს). მწვანე ველის გალაქტიკებში ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობა შენელდება, რადგან მათ ვარსკვლავთშორის გარემოში ვარსკვლავთწარმოქმნის გაზი ამოეწურათ. მსგავსი თვისებების მქონე სიმულირებულ გალაქტიკებში, ვარსკვლავთწარმოქმნა, როგორც წესი, დაახლოებით ხუთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჩაქრება, რაც ითვალისწინებს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპის მოსალოდნელ, მოკლევადიან ზრდას ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას შორის შეჯახების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Mutch, S.J. |last2=Croton |first2=D.J. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2011 |title=The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=736 |issue=2 |page=84 |arxiv=1105.2564 |bibcode=2011ApJ...736...84M |doi=10.1088/0004-637X/736/2/84 |s2cid=119280671}}</ref> ირმის ნახტომის მსგავსი სხვა გალაქტიკების გაზომვები მიუთითებს, რომ ის ერთ-ერთი ყველაზე წითელი და კაშკაშა სპირალური გალაქტიკაა, რომელიც ჯერ კიდევ ახალ ვარსკვლავებს ქმნის და ის ოდნავ უფრო ლურჯია, ვიდრე ყველაზე ლურჯი წითელი თანმიმდევრობის გალაქტიკები.<ref>{{Cite journal |last1=Licquia, T. |last2=Newman |first2=J.A. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2012 |title=What Is The Color Of The Milky Way? |journal=American Astronomical Society |volume=219 |pages=252.08 |bibcode=2012AAS...21925208L}}</ref> ===ასაკი და კოსმოლოგიური ისტორია=== გლობულური გროვები ირმის ნახტომის უძველეს ობიექტებს შორისაა, რაც ირმის ნახტომის ასაკის უფრო დაბალ ზღვარს აწესებს. ირმის ნახტომში ცალკეული ვარსკვლავების ასაკის შეფასება შესაძლებელია ისეთი ხანგრძლივი რადიოაქტიური ელემენტების, როგორიცაა თორიუმ-232 და ურანი-238, სიმრავლის გაზომვით, შემდეგ კი შედეგების მათი თავდაპირველი სიმრავლის შეფასებასთან შედარებით, ტექნიკით, რომელსაც ნუკლეოკოსმოქრონოლოგია ეწოდება. ეს მაჩვენებლები CS 31082-001-ისთვის დაახლოებით 12.5 ± 3 მილიარდი წელია<ref>{{Cite journal |last=Cayrel |display-authors=etal |date=2001 |title=Measurement of stellar age from uranium decay |journal=Nature |volume=409 |issue=6821 |pages=691–692 |arxiv=astro-ph/0104357 |bibcode=2001Natur.409..691C |doi=10.1038/35055507 |pmid=11217852 |s2cid=17251766}}</ref> და BD +17° 3248-ისთვის 13.8 ± 4 მილიარდი წელი.<ref>{{Cite journal |last1=Cowan |first1=J. J. |last2=Sneden |first2=C. |last3=Burles |first3=S. |last4=Ivans |first4=I. I. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Truran |first6=J. W. |last7=Lawler |first7=J. E. |last8=Primas |first8=F. |author8-link=Francesca Primas|last9=Fuller |first9=G. M. |last10=Pfeiffer |first10=B. |last11=Kratz |first11=K. L. |display-authors=9 |year=2002 |title=The Chemical Composition and Age of the Metal-poor Halo Star BD +17o3248 |journal=The Astrophysical Journal |volume=572 |issue=2 |pages=861–879 |arxiv=astro-ph/0202429 |bibcode=2002ApJ...572..861C |doi=10.1086/340347 |s2cid=119503888}}</ref> თეთრი ჯუჯას ფორმირების შემდეგ, ის იწყებს რადიაციულად გაგრილებას და მისი ზედაპირის ტემპერატურა თანდათან ეცემა. ამ თეთრი ჯუჯებიდან ყველაზე ცივი ტემპერატურის გაზომვით და მათი მოსალოდნელ საწყის ტემპერატურასთან შედარებით, შესაძლებელია ასაკის შეფასება. ამ ტექნიკით, გლობულური გროვების M4 ასაკი შეფასდა 12.7 ± 0.7 მილიარდი წლით. ამ გროვებიდან ყველაზე ძველის ასაკის შეფასებით, საუკეთესოდ შესაფერისი ასაკი 12.6 მილიარდი წელია, ხოლო 95%-იანი სანდოობის ზედა ზღვარი - 16 მილიარდი წელი.<ref name=science299_5603_65 /> 2018 წლის ნოემბერში ასტრონომებმა სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი ვარსკვლავის აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს. დაახლოებით 13.5 მილიარდი წლის ასაკის 2MASS J18082002-5104378 B არის პაწაწინა ულტრალითონებით ღარიბი (UMP) ვარსკვლავი, რომელიც თითქმის მთლიანად დიდი აფეთქების შედეგად გამოყოფილი მასალებისგან შედგება და შესაძლოა, ერთ-ერთი პირველი ვარსკვლავი იყოს. ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ამ ვარსკვლავის აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკა შესაძლოა, სულ მცირე, 3 მილიარდი წლით უფროსი იყოს, ვიდრე აქამდე ეგონათ.<ref name="EA-20181105">{{Cite news |last=Johns Hopkins University |author-link=Johns Hopkins University |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang |work=[[EurekAlert!]] |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106132235/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="JHU-20181105">{{Cite news |last=Rosen |first=Jill |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang – The newly discovered star's composition indicates that, in a cosmic family tree, it could be as little as one generation removed from the Big Bang |publisher=[[Johns Hopkins University]] |url=https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106021959/https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="ApJ-20181105">{{Cite journal |last1=Schlaufman |first1=Kevin C. |last2=Thompson |first2=Ian B. |last3=Casey |first3=Andrew R. |date=November 5, 2018 |title=An Ultra Metal-poor Star Near the Hydrogen-burning Limit |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=867 |page=98 |arxiv=1811.00549 |bibcode=2018ApJ...867...98S |doi=10.3847/1538-4357/aadd97 |s2cid=54511945 |doi-access=free |number=2}}</ref> ირმის ნახტომის ჰალოში რამდენიმე ცალკეული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, რომელთა გაზომილი ასაკი სამყაროს 13.80 მილიარდ წლიან ასაკთან ძალიან ახლოსაა. 2007 წელს, გალაქტიკურ ჰალოში არსებული ვარსკვლავის, HE 1523-0901-ის, ასაკი დაახლოებით 13,2 მილიარდი წლის შეფასდა. როგორც იმ დროს ირმის ნახტომში ცნობილი უძველესი ობიექტი, ამ გაზომვამ ირმის ნახტომის ასაკს უფრო დაბალი ზღვარი დააწესა.<ref name="frebel" /> ეს შეფასება გაკეთდა ძალიან დიდი ტელესკოპის ულტრაიისფერი-ვიზუალური ეშელის სპექტროგრაფის გამოყენებით, რათა გაზომილიყო თორიუმის და R-პროცესით შექმნილი სხვა ელემენტების არსებობით გამოწვეული სპექტრული ხაზების ფარდობითი სიძლიერე. ხაზების სიძლიერე იძლევა სხვადასხვა ელემენტარული იზოტოპების სიჭარბეს, საიდანაც ვარსკვლავის ასაკის შეფასება შესაძლებელია ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით.<ref name="frebel" /> კიდევ ერთი ვარსკვლავი, HD 140283, შეფასებულია 13,7 ± 0,7 მილიარდი წლით, 12,2 ± 0,6 მილიარდი წლით,<ref name=creevey>{{cite journal |bibcode=2015A&A...575A..26C |title=Benchmark stars for Gaia Fundamental properties of the Population&nbsp;II star HD&nbsp;140283 from interferometric, spectroscopic, and photometric data |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=575 |pages=A26 |last1=Creevey|first1=O. L. |last2=Thévenin |first2=F. |last3=Berio |first3=P. |last4=Heiter |first4=U. |last5=von Braun |first5=K. |last6=Mourard |first6=D. |last7=Bigot |first7=L. |last8=Boyajian |first8=T.S. |last9=Kervella |first9=P. |last10=Morel |first10=P. |last11=Pichon |first11=B. |last12=Chiavassa |first12=A. |last13=Nardetto |first13=N. |last14=Perraut |first14=K. |last15=Meilland |first15=A. |last16=Mc Alister |first16=H. A. |last17=Ten Brummelaar |first17=T.A. |last18=Farrington |first18=C. |last19=Sturmann |first19=J. |last20=Sturmann |first20=L. |last21=Turner |first21=N. |year=2015 |arxiv=1410.4780 |doi=10.1051/0004-6361/201424310|s2cid=18003446 }}</ref> ან 12,0 ± 0,5 მილიარდი წლით.<ref name=Tang>{{cite journal|journal= [[Research Notes of the AAS]]|volume= 5|issue=5|id=117|year= 2021|title= Revised Best Estimates for the Age and Mass of the Methuselah Star HD 140283 Using MESA and Interferometry and Implications for 1D Convection|author1= Jiangling Tang|author2= Meredith Joyce|page= 117|doi=10.3847/2515-5172/ac01ca|bibcode=2021RNAAS...5..117T|arxiv=2105.11311|s2cid= 235166094|doi-access= free}}</ref> დედამიწის ატმოსფერული დამახინჯების გამოსასწორებლად ადაპტური ოპტიკის გამოყენებით ჩატარებული დაკვირვებების თანახმად, გალაქტიკის ამოზნექილობაში მყოფი ვარსკვლავები დაახლოებით 12,8 მილიარდი წლისაა.<ref>{{Cite web |last=Specktor |first=Brandon |date=March 23, 2019 |title=Astronomers Find Fossils of Early Universe Stuffed in Milky Way's Bulge |url=https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323223957/https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |archive-date=March 23, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Live Science}}</ref> გალაქტიკურ თხელ დისკოში ვარსკვლავების ასაკი ასევე შეფასდა ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით. თხელი დისკოში მყოფი ვარსკვლავების გაზომვები იძლევა შეფასებას, რომ თხელი დისკო 8,8 ± 1,7 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ეს გაზომვები ვარაუდობს, რომ გალაქტიკური ჰალოსა და თხელ დისკოს ფორმირებას შორის თითქმის 5 მილიარდი წლის შესვენება იყო.<ref name="del_Peloso" /> ათასობით ვარსკვლავის ქიმიური ხელმოწერების ბოლოდროინდელი ანალიზი მიუთითებს, რომ ვარსკვლავების ფორმირება შესაძლოა მნიშვნელოვნად შემცირდა დისკოს ფორმირების დროს, 10-დან 8 მილიარდი წლის წინ, როდესაც ვარსკვლავთშორისი გაზი ძალიან ცხელი იყო ახალი ვარსკვლავების წარმოსაქმნელად იმავე ტემპით, როგორც ადრე.<ref>Skibba, Ramon (2016), "Milky Way retired early from star making" (New Scientist, March 5, 2016), p.9</ref> ირმის ნახტომის გარშემო არსებული თანამგზავრი გალაქტიკები შემთხვევით არ არის განაწილებული, არამედ, როგორც ჩანს, უფრო დიდი სისტემის დაშლის შედეგად წარმოიქმნება, რაც წარმოქმნის რგოლის სტრუქტურას, რომლის დიამეტრი 500 000 სინათლის წელია, ხოლო სიგანე 50 000 სინათლის წელი.<ref>{{Cite journal |last=Lynden-Bell |first=D. |date=March 1, 1976 |title=Dwarf Galaxies and Globular Clusters in High Velocity Hydrogen Streams |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=174 |issue=3 |pages=695–710 |bibcode=1976MNRAS.174..695L |doi=10.1093/mnras/174.3.695 |issn=0035-8711 |doi-access=free}}</ref> გალაქტიკებს შორის ახლო შეჯახება, როგორც ეს ანდრომედას გალაქტიკის შემთხვევაში 4 მილიარდ წელიწადშია მოსალოდნელი, შეიძლება გაზის უზარმაზარი კუდები მოგლიჯოს, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გაერთიანდნენ და წარმოქმნან ჯუჯა გალაქტიკები რგოლში, მთავარი დისკოს მიმართ ნებისმიერი კუთხით.<ref>{{Cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C. M. |year=2005 |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |arxiv=astro-ph/0410421 |bibcode=2005A&A...431..517K |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |doi-access=free}}</ref> ==გალაქტიკათშორისი სამეზობლო== ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა გიგანტური სპირალური გალაქტიკების ბინარული სისტემაა, რომელიც მიეკუთვნება 50 მჭიდროდ დაკავშირებული გალაქტიკის ჯგუფს, რომელიც ცნობილია როგორც ლოკალური ჯგუფი და გარშემორტყმულია ლოკალური სიცარიელით, რომელიც თავად არის ლოკალური ფურცლის<ref name="apj676_1_184">{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Shaya |first2=Edward J. |last3=Karachentsev |first3=Igor D. |last4=Courtois |first4=Hélène M. |author-link4=Hélène Courtois |last5=Kocevski |first5=Dale D. |last6=Rizzi |first6=Luca |last7=Peel |first7=Alan |date=March 2008 |title=Our Peculiar Motion Away from the Local Void |journal=The Astrophysical Journal |volume=676 |issue=1 |pages=184–205 |arxiv=0705.4139 |bibcode=2008ApJ...676..184T |doi=10.1086/527428 |s2cid=14738309}}</ref> და თავის მხრივ ქალწულის ზეგროვის ნაწილი. ქალწულის ზეგროვას გარშემო არის რამდენიმე სიცარიელე, რომლებიც მრავალი გალაქტიკისგან თავისუფალია, „ჩრდილოეთით“ მიკროსკოპიუმის სიცარიელე, „მარცხნივ“ მოქანდაკის სიცარიელე, „მარჯვნივ“ ბოეოტსის სიცარიელე და „სამხრეთით“ დიდი ვოიდი. ეს სიცარიელეები დროთა განმავლობაში იცვლის ფორმას და გალაქტიკებში ძაფისებრ სტრუქტურებს ქმნის. მაგალითად, ქალწულის ზეგროვა მიიზიდება დიდი მიმზიდველისკენ,<ref>{{cite web |last=Hadhazy |first=Adam |date=November 3, 2016 |url=https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |title=Why Nothing Really Matters |website=Discover Magazine |access-date=April 24, 2022 |archive-date=April 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424224846/https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |url-status=live }}</ref> რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი სტრუქტურის, ლანიაკეას, ნაწილს წარმოადგენს.<ref>{{cite journal |title=The Laniakea supercluster of galaxies |author=R. Brent Tully |author2=Helene Courtois |author3=Yehuda Hoffman |author4=Daniel Pomarède |date=September 2, 2014 |publication-date=September 4, 2014 |journal=Nature |volume=513 |number=7516 |pages=71–73 |bibcode=2014Natur.513...71T |arxiv=1409.0880 |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900|s2cid=205240232 }}</ref> ლოკალური ჯგუფის ორი პატარა გალაქტიკა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა ბრუნავს ირმის ნახტომის გარშემო. მათგან ყველაზე დიდია დიდი მაგელანის ღრუბელი, რომლის დიამეტრი 32,200 სინათლის წელია.<ref name=RC3>{{cite book | year=1991 | title=Third Reference Catalogue of Bright Galaxies | last1=De Vaucouleurs | first1=Gerard | last2=De Vaucouleurs | first2=Antoinette | last3=Corwin | first3=Herold G. | last4=Buta | first4=Ronald J. | last5=Paturel | first5=Georges | last6=Fouque | first6=Pascal | doi = 10.1007/978-1-4757-4363-0 | bibcode=1991rc3..book.....D | isbn=978-1-4757-4365-4 }}</ref> მას ჰყავს ახლო თანამგზავრი, პატარა მაგელანის ღრუბელი. მაგელანის ნაკადი არის ნეიტრალური წყალბადის გაზის ნაკადი, რომელიც ამ ორი პატარა გალაქტიკიდან ცის 100°-ზე ვრცელდება. ვარაუდობენ, რომ ნაკადი მაგელანის ღრუბლებიდან ირმის ნახტომთან მოქცევითი ურთიერთქმედების შედეგად იქნა გამოყვანილი.<ref>{{Cite journal |last1=Putman |first1=M. E. |last2=Staveley-Smith |first2=L. |last3=Freeman |first3=K. C. |last4=Gibson |first4=B. K. |last5=Barnes |first5=D. G. |title=The Magellanic Stream, High-Velocity Clouds, and the Sculptor Group |doi=10.1086/344477 |journal=The Astrophysical Journal |volume=586 |issue=1 |pages=170–194 |year=2003 |arxiv=astro-ph/0209127 |bibcode=2003ApJ...586..170P|s2cid=6911875 }}</ref> ირმის ნახტომის გარშემო მოძრავი ჯუჯა გალაქტიკებიდან ზოგიერთია დიდი ძაღლის ჯუჯა (ყველაზე ახლოს), მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა, მცირე დათვის ჯუჯა, მოქანდაკის ჯუჯა, სექსტანსის ჯუჯა, ღუმელის ჯუჯა და ლომ I ჯუჯა.<ref name=Koposov2015/> ირმის ნახტომის ყველაზე პატარა ჯუჯა გალაქტიკები მხოლოდ 500 სინათლის წლის დიამეტრისაა. ესენია კარინას ჯუჯა, დრაკონის ჯუჯა და ლომ II ჯუჯა. შესაძლოა, ჯერ კიდევ არსებობდეს აღმოუჩენელი ჯუჯა გალაქტიკები, რომლებიც დინამიურად დაკავშირებულია ირმის ნახტომთან, რასაც ადასტურებს 2015 წელს ღამის ცის შედარებით მცირე ნაწილში ირმის ნახტომის ცხრა ახალი თანამგზავრის აღმოჩენა.<ref name=Koposov2015>{{cite journal |title=Beasts of the Southern Wild. Discovery of a large number of Ultra Faint satellites in the vicinity of the Magellanic Clouds |author1=Sergey E. Koposov |author2=Vasily Belokurov |author3=Gabriel Torrealba |author4=N. Wyn Evans |date=March 10, 2015 |arxiv=1503.02079 |journal=The Astrophysical Journal |bibcode=2015ApJ...805..130K |doi=10.1088/0004-637X/805/2/130 |volume=805 |issue=2 |page=130|s2cid=118267222 }}</ref> ირმის ნახტომმა უკვე შთანთქა რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა, მაგალითად, ომეგა კენტავრის წინაპარი.<ref>{{cite journal |last1=Noyola |first1=E. |last2=Gebhardt |first2=K. |last3=Bergmann |first3=M. |title=Gemini and Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in ω Centauri |journal=The Astrophysical Journal |arxiv=0801.2782 |date=April 2008 |volume=676 |issue=2 |pages=1008–1015 |doi=10.1086/529002 |bibcode=2008ApJ...676.1008N|s2cid=208867075 }}</ref> 2005 წელს<ref>{{cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C.M. |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=astro-ph/0410421 |date=February 2005 |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |bibcode=2005A&A...431..517K |s2cid=55827105 }}</ref> და 2012 წელს<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Pflamm-Altenburg |first2=J. |last3=Kroupa |first3=P. |title=The VPOS: a vast polar structure of satellite galaxies, globular clusters and streams around the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1204.5176 |date=June 2012 |volume=423 |issue=2 |pages=1109–1126 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20937.x |doi-access=free |bibcode=2012MNRAS.423.1109P|s2cid=55501752 }}</ref> დამატებითი დადასტურებით, მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის თანამგზავრული გალაქტიკების უმეტესობა ძალიან დიდ დისკში მდებარეობს და ერთი მიმართულებით ბრუნავს. ეს მოულოდნელი იყო: სტანდარტული კოსმოლოგიის თანახმად, თანამგზავრული გალაქტიკები ბნელი მატერიის ჰალოებში უნდა წარმოიქმნას და ფართოდ გავრცელდეს, შემთხვევითი მიმართულებით მოძრაობდეს. ეს შეუსაბამობა ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი.<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Famaey |first2=B. |last3=Jerjen |first3=H.|last4=Merritt |first4=D. |last5=Kroupa |first5=P. |last6=Dabringhausen |first6=J. |last7=Lueghausen |first7=F. |last8=Forbes |first8=D. |last9=Hensler |first9=G.|last10=Hammer |first10=F. |last11=Puech |first11=M.|last12=Fouquet |first12=S.|last13=Flores |first13=H.|last14=Yang |first14=Y. |title=Co-orbiting satellite galaxy structures are still in conflict with the distribution of primordial dwarf galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1406.1799 |date=August 2014 |volume=423 |issue=3 |pages=2362–2380 |doi=10.1093/mnras/stu1005 |doi-access=free |bibcode=2014MNRAS.442.2362P }}</ref> 2006 წლის იანვარში მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის დისკოში აქამდე აუხსნელი დეფორმაცია ახლა რუკაზეა დატანილი და აღმოჩნდა, რომ ეს არის ტალღა ან ვიბრაცია, რომელიც წარმოიქმნება დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მიერ ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნვისას და იწვევს ვიბრაციებს მის კიდეებში გავლისას. ადრე, ეს ორი გალაქტიკა, რომლებიც ერთად ირმის ნახტომის მასის დაახლოებით 2%-ს შეადგენენ, ძალიან პატარად ითვლებოდა ირმის ნახტომზე გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, კომპიუტერულ მოდელში, ამ ორი გალაქტიკის მოძრაობა ქმნის ბნელი მატერიის კვალს, რომელიც აძლიერებს მათ გავლენას უფრო დიდ ირმის ნახტომზე.<ref name=berkeley20060109 /> ამჟამინდელი გაზომვები მიუთითებს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომს 100-დან 140 კმ/წმ-მდე (220,000-დან 310,000 მილი/სთ-მდე) სიჩქარით უახლოვდება. 4.3 მილიარდ წელიწადში შესაძლოა მოხდეს ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახება, რაც დამოკიდებულია უცნობი გვერდითი კომპონენტების მნიშვნელობაზე გალაქტიკების ფარდობით მოძრაობაში. თუ ისინი შეეჯახებიან, ცალკეული ვარსკვლავების ერთმანეთთან შეჯახების შანსი უკიდურესად დაბალია,<ref name=wong20000414 /> მაგრამ ამის ნაცვლად, ორი გალაქტიკა გაერთიანდება და შექმნის ერთ ელიფსურ გალაქტიკას ან შესაძლოა დიდ დისკისებრ გალაქტიკას<ref name="Ueda2014">{{cite journal |author=Junko Ueda |display-authors=etal |title=Cold molecular gas in merger remnants. I. Formation of molecular gas disks |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=214 |issue=1 |page=1 |bibcode=2014ApJS..214....1U |doi=10.1088/0067-0049/214/1/1 |arxiv=1407.6873 |year=2014|s2cid=716993 }}</ref> დაახლოებით ექვსი მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="Schiavi">{{cite journal|last1=Schiavi|first1=Riccardo|last2=Capuzzo-Dolcetta|first2=Roberto|last3=Arca-Sedda|first3=Manuel|last4=Spera|first4=Mario|title=Future merger of the Milky Way with the Andromeda galaxy and the fate of their supermassive black holes|journal=Astronomy & Astrophysics|date=October 2020|volume=642|pages=A30|doi=10.1051/0004-6361/202038674|bibcode=2020A&A...642A..30S|arxiv=2102.10938|s2cid=224991193}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაქტიკის ჰალო]] * [[ირმის ნახტომის სახელების სია]] * [[გალაქტიკა]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი=გელოვანი ა. | series=| სათაური=„მითოლოგიური ლექსიკონი“ | გამომცემლობა|ადგილი=თბილისი|წელი=1983| isbn=| edition=|page=|ბმული=|გამომცემლობა=|ref=„მითოლოგიური ლექსიკონი“}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ენციკლოპედია">{{ქსე|5|225||არა}}</ref> <ref name=:01 >{{Cite web |last1=Frommert |first1=Hartmut |last2=Kronberg |first2=Christine |date=August 26, 2005 |title=Classification of the Milky Way Galaxy |url=http://messier.seds.org/more/mw_type.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531031937/http://messier.seds.org/more/mw_type.html |archive-date=May 31, 2015 |access-date=May 30, 2015 |website=SEDS}}</ref> <ref name="ehtc_6">{{Cite journal |last1=Event Horizon Telescope Collaboration |last2=Akiyama |first2=Kazunori |last3=Alberdi |first3=Antxon |last4=Alef |first4=Walter |last5=Algaba |first5=Juan Carlos |last6=Anantua |first6=Richard |last7=Asada |first7=Keiichi |last8=Azulay |first8=Rebecca |last9=Bach |first9=Uwe |last10=Baczko |first10=Anne-Kathrin |last11=Ball |first11=David |last12=Baloković |first12=Mislav |last13=Barrett |first13=John |last14=Bauböck |first14=Michi |last15=Benson |first15=Bradford A. |display-authors=1 |year=2022 |title=First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. VI. Testing the Black Hole Metric |journal=The Astrophysical Journal |volume=930 |issue=2 |pages=L17 |bibcode=2022ApJ...930L..17E |doi=10.3847/2041-8213/ac6756 |s2cid=248744741 |doi-access=free |last16=Bintley |first16=Dan |last17=Blackburn |first17=Lindy |last18=Blundell |first18=Raymond |last19=Bouman |first19=Katherine L. |last20=Bower |first20=Geoffrey C. |last21=Boyce |first21=Hope |last22=Bremer |first22=Michael |last23=Brinkerink |first23=Christiaan D. |last24=Brissenden |first24=Roger |last25=Britzen |first25=Silke |last26=Broderick |first26=Avery E. |last27=Broguiere |first27=Dominique |last28=Bronzwaer |first28=Thomas |last29=Bustamante |first29=Sandra |last30=Byun |first30=Do-Young|arxiv=2311.09484 }}</ref> <ref name="idrani">{{Cite arXiv |eprint=2207.06034 |class=gr-qc |first1=Indrani |last1=Banerjee |first2=Subhadip |last2=Sau |title=Do shadows of SGR A* and M87* indicate black holes with a magnetic monopole charge? |last3=SenGupta |first3=Soumitra |year=2022}}</ref> <ref name="gravity_2019">{{Cite journal |last1=Abuter |first1=R. |last2=Amorim |first2=A. |last3=Bauböck |first3=M. |last4=Berger |first4=J. P. |last5=Bonnet |first5=H. |last6=Brandner |first6=W. |last7=Clénet |first7=Y. |last8=Coudé Du Foresto |first8=V. |last9=De Zeeuw |first9=P. T. |last10=Dexter |first10=J. |last11=Duvert |first11=G. |last12=Eckart |first12=A. |last13=Eisenhauer |first13=F. |last14=Förster Schreiber |first14=N. M. |last15=Garcia |first15=P. |display-authors=1 |year=2019 |title=A geometric distance measurement to the Galactic center black hole with 0.3% uncertainty |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=625 |pages=L10 |arxiv=1904.05721 |bibcode=2019A&A...625L..10G |doi=10.1051/0004-6361/201935656 |s2cid=119190574 |last16=Gao |first16=F. |last17=Gendron |first17=E. |last18=Genzel |first18=R. |last19=Gerhard |first19=O. |last20=Gillessen |first20=S. |last21=Habibi |first21=M. |last22=Haubois |first22=X. |last23=Henning |first23=T. |last24=Hippler |first24=S. |last25=Horrobin |first25=M. |last26=Jiménez-Rosales |first26=A. |last27=Jocou |first27=L. |last28=Kervella |first28=P. |last29=Lacour |first29=S. |last30=Lapeyrère |first30=V.}}</ref> <ref name="Petrov">{{Cite journal |last1=Petrov |first1=L. |last2=Kovalev |first2=Y. Y. |last3=Fomalont |first3=E. B. |last4=Gordon |first4=D. |year=2011 |title=The Very Long Baseline Array Galactic Plane Survey—VGaPS |journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=142 |issue=2 |page=35 |arxiv=1101.1460 |bibcode=2011AJ....142...35P |doi=10.1088/0004-6256/142/2/35 |s2cid=121762178|issn=0004-6256 }}</ref> <ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref> <ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":001" >{{Cite web |title=Laniakea: Our home supercluster | date=September 3, 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904162040/http://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |archive-date=September 4, 2014 |publisher=YouTube}}</ref> <ref name=":002" >{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Courtois |first2=Hélène |last3=Hoffman |first3=Yehuda |last4=Pomarède |first4=Daniel |display-authors=1 |date=September 4, 2014 |title=The Laniakea supercluster of galaxies |journal=Nature |volume=513 |issue=7516 |pages=71–73 |arxiv=1409.0880 |bibcode=2014Natur.513...71T |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900 |s2cid=205240232}}</ref> <ref name=":003" >{{Cite web |title=Milky Way |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302071454/http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-date=March 2, 2012 |publisher=[[BBC]]}}</ref> <ref name=":004" >{{Cite web |title=How Many Stars in the Milky Way? |url=http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125140109/http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |archive-date=January 25, 2016 |website=NASA Blueshift}}</ref> <ref name="Space-20130102">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study |url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |date=January 2, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130103060601/http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |archive-date=January 3, 2013}}</ref> <ref name="NYT-20220131">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |date=January 31, 2022 |title=An Electrifying View of the Heart of the Milky Way – A new radio-wave image of the center of our galaxy reveals all the forms of frenzy that a hundred million or so stars can get up to. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=February 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131224108/https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |archive-date=January 31, 2022}}</ref> <ref name="ARX-20220128">{{Cite journal |last=Heyood, I. |display-authors=et al. |date=January 28, 2022 |title=The 1.28 GHz MeerKAT Galactic Center Mosaic |journal=The Astrophysical Journal |volume=925 |issue=2 |page=165 |arxiv=2201.10541 |bibcode=2022ApJ...925..165H |doi=10.3847/1538-4357/ac449a |s2cid=246275657 |doi-access=free}}</ref> <ref name="HD_140283_(arXiv)">{{Cite journal |last1=Bond|first1=H.E. |last2=Nelan|first2=E. P. |last3=VandenBerg|first3=D. A. |last4=Schaefer|first4=G. H. |last5=Harmer|first5=D. |date=February 13, 2013 |title=HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang |journal=The Astrophysical Journal |volume=765 |issue=1 |pages=L12 |arxiv=1302.3180 |bibcode=2013ApJ...765L..12B |doi=10.1088/2041-8205/765/1/L12 |s2cid=119247629}}</ref> <ref name=":005" >{{Cite news |title=Milky Way Galaxy: Facts About Our Galactic Home |url=http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321063305/http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-date=March 21, 2017 |access-date=April 8, 2017 |work=Space.com}}</ref> <ref name="frebel">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Frebel |first1=A. |last2=Christlieb |first2=N. |last3=Norris |first3=J. E. |last4=Thom |first4=C. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Rhee |first6=J. |doi=10.1086/518122 |title=Discovery of HE 1523-0901, a strongly ''r''-process-enhanced metal-poor star with detected uranium |journal=The Astrophysical Journal |volume=660 |issue=2 |pages=L117 |year=2007 |bibcode=2007ApJ...660L.117F |arxiv=astro-ph/0703414 |s2cid=17533424 }}</ref> <!-- <ref name="Jankowski">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |first1=Connie |last1=Jankowski |title=Pioneers of Light and Sound |page=6 |isbn=978-0-7565-4306-8 |publisher=Compass Point Books |date=2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120142012/https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |archive-date=November 20, 2016}}</ref> --> <ref name=pasachoff1994>{{cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |author-link=Jay Pasachoff |title=Astronomy: From the Earth to the Universe |publisher=Harcourt School |date=1994 |isbn=978-0-03-001667-7 |page=500}}</ref> <ref name=":006">{{Cite book |last=Brown |first=William P. |url=https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |title=The Seven Pillars of Creation: The Bible, Science, and the Ecology of Wonder |date=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973079-7 |location=Oxford, England |page=25 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142933/https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":007">{{Cite book |last=MacBeath |first=Alastair |url=https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |title=Tiamat's Brood: An Investigation Into the Dragons of Ancient Mesopotamia |date=1999 |publisher=Dragon's Head |isbn=978-0-9524387-5-5 |page=41 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142947/https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":008">{{Cite book |last=James |first=E. O. |url=https://archive.org/details/theworshipoftheskygod/ |title=The Worship of the Sky-God: A Comparative Study in Semitic and Indo-European Religion |date=1963 |publisher=University of London Press |series=Jordan Lectures in Comparative Religion |location=London, England |pages=24, 27f}}</ref> <ref name="Lambert1964">{{Cite journal |last=Lambert |first=W. G. |date=1964 |title=E. O. James: The worship of the Skygod: A comparative study in Semitic and Indo-European religion. (School of Oriental and African Studies, University of London. Jordan Lectures in Comparative Religion, vi.) viii, 175 pp. London: University of London, the Athlone Press, 1963. 25s. |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |location=London, England |publisher=University of London |volume=27 |issue=1 |pages=157–158 |doi=10.1017/S0041977X00100345}}</ref> <ref name=steinicke_sakiel2007>{{cite book |first1=Wolfgang |last1=Steinicke |first2=Richard |last2=Jakiel |title=Galaxies and how to observe them |series=Astronomers' observing guides |publisher=Springer |date=2007 |isbn=978-1-85233-752-0 |page=[https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei/page/94 94] |url=https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei |url-access=registration}}</ref> <ref name="ask-astro">{{cite news |last1=Coffey |first1=Jeffrey |work=Universe Today |title=How big is the Milky Way? |url=http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |access-date=November 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924002929/http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |archive-date=September 24, 2013}}</ref> <ref name="nbcnews1">{{cite press release |author=David Freeman |title=The Milky Way galaxy may be much bigger than we thought |url=https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |date=May 25, 2018 |publisher=[[CNBC]] |access-date=August 13, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813182050/https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |archive-date=August 13, 2018 |url-status=live}}</ref> <ref name="rpi2015">{{cite press release |author=Mary L. Martialay |title=The Corrugated Galaxy{{snd}}Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated |url=http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |date=March 11, 2015 |publisher=[[Rensselaer Polytechnic Institute]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313123405/http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |archive-date=March 13, 2015}}</ref> <ref name="croswell2020">{{cite news |url=https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |title=Astronomers have found the edge of the Milky Way at last |work=ScienceNews |first=Ken |last=Croswell |date=March 23, 2020 |access-date=March 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324214927/https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |archive-date=March 24, 2020 |url-status=live}}</ref> <ref name="dearson2020">{{cite journal |last=Dearson |first=Alis J. |arxiv=2002.09497 |title=The Edge of the Galaxy |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=2020 |volume=496 |issue=3 |pages=3929–3942 |doi=10.1093/mnras/staa1711 |doi-access=free |bibcode=2020MNRAS.496.3929D |s2cid=211259409 }}</ref> <ref name=villard20120111>{{cite news |first=Ray |last=Villard |title=The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey |publisher=HubbleSite.org |date=January 11, 2012 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |access-date=January 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723213047/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |archive-date=July 23, 2014}}</ref> <ref name=frommert_kronberg2005>{{cite web |last1=Frommert |first1=H. |last2=Kronberg |first2=C. |date=August 25, 2005 |url=http://messier.seds.org/more/mw.html |title=The Milky Way Galaxy |publisher=SEDS |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512093341/http://seds.org/MESSIER/more/mw.html |archive-date=May 12, 2007}}</ref> <ref name=young2006>{{cite magazine |last=Young |first=Kelly |date=June 6, 2006 |url=https://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |title=Andromeda Galaxy hosts a trillion stars |magazine=New Scientist |access-date=June 8, 2006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105061511/http://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |archive-date=January 5, 2011}}</ref> <ref name=wethington2010>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |first1=Nicholos |last1=Wethington |access-date=April 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327200757/http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |archive-date=March 27, 2010}}</ref> <ref name="science312_1773">{{Cite journal |last1=Levine |first1=E. S. |last2=Blitz |first2=L. |last3=Heiles |first3=C. |doi=10.1126/science.1128455 |title=The spiral structure of the outer Milky Way in hydrogen |journal=Science |volume=312 |issue=5781 |pages=1773–1777 |year=2006 |bibcode=2006Sci...312.1773L |arxiv=astro-ph/0605728 |pmid=16741076 |s2cid=12763199 }}</ref> <ref name=araa28_215>{{Cite journal |last1=Dickey |first1=J. M. |last2=Lockman |first2=F. J. |doi=10.1146/annurev.aa.28.090190.001243 |title=H I in the Galaxy |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=215–259 |year=1990 |bibcode=1990ARA&A..28..215D }}</ref> <ref name=apj702_1472>{{Cite journal |last1=Savage |first1=B. D. |last2=Wakker |first2=B. P. |doi=10.1088/0004-637X/702/2/1472 |title=The extension of the transition temperature plasma into the lower galactic halo |journal=The Astrophysical Journal |volume=702 |issue=2 |pages=1472–1489 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...702.1472S |arxiv=0907.4955|s2cid=119245570 }}</ref> <ref name="Nature-20120111">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cassan |first1=A. |last2=Kubas |first2=D. |last3=Beaulieu |first3=J. -P. |last4=Dominik |first4=M. |last5=Horne |first5=K. |last6=Greenhill |first6=J. |last7=Wambsganss |first7=J. |last8=Menzies |first8=J. |last9=Williams |first9=A. |last10=Jørgensen |doi=10.1038/nature10684 |first10=U. G. |last11=Udalski |first11=A. |last12=Bennett |first12=D. P. |last13=Albrow |first13=M. D. |last14=Batista |first14=V. |last15=Brillant |first15=S. |last16=Caldwell |first16=J. A. R. |last17=Cole |first17=A. |last18=Coutures |first18=C. |last19=Cook |first19=K. H. |last20=Dieters |first20=S. |last21=Prester |first21=D. D. |last22=Donatowicz |first22=J. |last23=Fouqué |first23=P. |last24=Hill |first24=K. |last25=Kains |first25=N. |last26=Kane |first26=S. |last27=Marquette |first27=J. -B. |last28=Martin |first28=R. |last29=Pollard |first29=K. R. |last30=Sahu |first30=K. C. |title=One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations |journal=Nature |volume=481 |issue=7380 |pages=167–169 |date=January 11, 2012 |pmid=22237108 |bibcode=2012Natur.481..167C |arxiv=1202.0903 |s2cid=2614136}}</ref> <ref name=borenstein2011>{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |archive-date=February 22, 2011 |date=February 19, 2011 |archive-url=https://archive.today/20110222025002/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |title=Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Washington Post]] }}</ref> <ref name=nasa20110526>{{cite web |url=http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |title=Free-Floating Planets May be More Common Than Stars |date=February 18, 2011 |publisher=NASA's Jet Propulsion Laboratory |location=Pasadena, CA |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522090224/http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |archive-date=May 22, 2011 |quote=The team estimates there are about twice as many of them as stars. }}</ref> <ref name=arxiv0909.3857>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Sale |first1=S. E. |last2=Drew |first2=J. E. |last3=Knigge |first3=C. |last4=Zijlstra |first4=A. A. |last5=Irwin |first5=M. J. |last6=Morris |first6=R. A. H. |last7=Phillipps |first7=S. |last8=Drake |first8=J. J. |last9=Greimel |first9=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15746.x |title=The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=402 |issue=2 |pages=713–723 |year=2010 |doi-access=free |bibcode=2010MNRAS.402..713S |arxiv=0909.3857 |s2cid=12884630}}</ref> <ref name=mnras371_1_108>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Tim W. |last2=Kawata |first2=Daisuke |last3=Gibson |first3=Brad K. |title=N-body simulations of the Magellanic stream |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10659.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=371 |issue=1 |pages=108–120 |year=2006 |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0508390 |bibcode=2006MNRAS.371..108C |s2cid=15563258}}</ref> <ref name=coffey>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/the-universe/absolute-magnitude/ |title=Absolute Magnitude |first1=Jerry |last1=Coffey |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913181441/http://www.universetoday.com/41041/absolute-magnitude/ |archive-date=September 13, 2011 |date=May 11, 2017}}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=I. D. |last2=Kashibadze |first2=O. G. |doi=10.1007/s10511-006-0002-6 |title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field |journal=Astrophysics |volume=49 |issue=1 |pages=3–18 |year=2006 |bibcode=2006Ap.....49....3K |s2cid=120973010}}</ref> <ref name="mass">{{cite web |last1=Vayntrub |first1=Alina |date=2000 |url=http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |title=Mass of the Milky Way |work=The Physics Factbook |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813125916/http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |archive-date=August 13, 2014}}</ref> <ref name="galmass">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Battaglia |first1=G. |last2=Helmi |first2=A. |last3=Morrison |first3=H. |last4=Harding |first4=P. |last5=Olszewski |first5=E. W. |last6=Mateo |first6=M. |last7=Freeman |first7=K. C. |last8=Norris |first8=J. |last9=Shectman |first9=S. A. |title=The radial velocity dispersion profile of the Galactic halo: Constraining the density profile of the dark halo of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09367.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |pages=433–442 |year=2005 |arxiv=astro-ph/0506102 |bibcode=2005MNRAS.364..433B |volume=364 |issue=2 |doi-access=free |s2cid=15562509}}</ref> <ref name=apjl_1_l72>{{Cite journal |last1=Shen |first1=J. |last2=Rich |first2=R. M. |last3=Kormendy |first3=J. |last4=Howard |first4=C. D. |last5=De Propris |first5=R. |last6=Kunder |first6=A. |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L72 |title=Our Milky Way As a Pure-Disk Galaxy{{snd}}A Challenge for Galaxy Formation |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L72–L76 |year=2010 |pmid= |pmc= |arxiv=1005.0385 |bibcode=2010ApJ...720L..72S |s2cid=118470423}}</ref> <ref name=nrao20090105>{{cite press release |first1=Dave |last1=Finley |first2=David |last2=Aguilar |title=Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show |publisher=National Radio Astronomy Observatory |date=January 5, 2009 |url=http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |access-date=January 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808002256/http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |archive-date=August 8, 2014}}</ref> <ref name="reid2009">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Moscadelli |first5=L. |last6=Xu |first6=Y. |last7=Zhang |first7=B. |last8=Sato |first8=M. |last9=Honma |first9=M. |title=Trigonometric parallaxes of massive star-forming regions. VI. Galactic structure, fundamental parameters, and noncircular motions |doi=10.1088/0004-637X/700/1/137 |journal=The Astrophysical Journal |volume=700 |issue=1 |pages=137–148 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...700..137R |arxiv=0902.3913 |s2cid=11347166 }}</ref> <ref name="gnedin2010">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Brown |first2=W. R. |last3=Geller |first3=M. J. |last4=Kenyon |first4=S. J. |title=The mass profile of the Galaxy to 80 kpc |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L108 |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L108–L112 |year=2010 |bibcode=2010ApJ...720L.108G |arxiv=1005.2619 |s2cid=119245657}}</ref> <ref name=McMillan2011>{{Cite journal |last1=McMillan |first1=P. J. |title=Mass models of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=3 |pages=2446–2457 |date=July 2011 |doi-access=free |bibcode=2011MNRAS.414.2446M |arxiv=1102.4340 |s2cid=119100616}}</ref> <ref name="McMillan2016">{{cite journal |last1=McMillan |first1=Paul J. |title=The mass distribution and gravitational potential of the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=February 11, 2017 |volume=465 |issue=1 |pages=76–94 |doi=10.1093/mnras/stw2759 |doi-access=free |arxiv=1608.00971 |bibcode=2017MNRAS.465...76M |s2cid=119183093}}</ref> <ref name=ssr100_1_129>{{Cite journal |last1=Gerhard |first1=O. |title=Mass distribution in our Galaxy |journal=Space Science Reviews |volume=100 |issue=1/4 |pages=129–138 |doi=10.1023/A:1015818111633 |bibcode=2002SSRv..100..129G |arxiv=astro-ph/0203110 |year=2002 |s2cid=42162871}}</ref> <ref name="fn3">{{cite magazine |first=Maggie |last=McKee |title=Bar at Milky Way's heart revealed |magazine=New Scientist |date=August 16, 2005 |url=https://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.html |access-date=June 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009132952/http://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.htm#.VDaN5_l_uVA |archive-date=October 9, 2014}}</ref> <ref name="Galactic bulge">{{cite news |last1=Grant |first1=J. |last2=Lin |first2=B. |title=The Stars of the Milky Way |date=2000 |url=http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |publisher=Fairfax Public Access Corporation |access-date=May 9, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611185732/http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |archive-date=June 11, 2007}}</ref> <ref name=ReideaSgrb2009>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Xu |first5=Y. |title=A trigonometric parallax of Sgr B2 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/1548 |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=1548–1553 |date=November 2009 |bibcode=2009ApJ...705.1548R |arxiv=0908.3637|s2cid=1916267 }}</ref> <ref name="vanhollebeke09">{{Cite journal |last1=Vanhollebeke |first1=E. |last2=Groenewegen |first2=M. A. T. |last3=Girardi |first3=L. |title=Stellar populations in the Galactic bulge. Modelling the Galactic bulge with TRILEGAL |doi=10.1051/0004-6361/20078472 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=498 |issue=1 |pages=95–107 |date=April 2009 |bibcode=2009A&A...498...95V |arxiv=0903.0946|s2cid=125177722 }}</ref> <ref name="majaess10">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. |date=March 2010 |page=55 |volume=60 |issue=1 |journal=Acta Astronomica |title=Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure |bibcode=2010AcA....60...55M |arxiv=1002.2743}}</ref> <ref name=Jones2004>{{cite book |title=An Introduction to Galaxies and Cosmology |pages=50–51 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-54623-2 |first1=Mark H. |last1=Jones |first2=Robert J. |last2=Lambourne |first3=David John |last3=Adams |url=https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |access-date=August 23, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143523/https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> <ref name=boehle2016>{{cite journal |last1=Boehle |first1=A. |title=An Improved Distance and Mass Estimate for SGR A* from a Multistar Orbit Analysis |last2=Ghez |first2=A. M. |last3=Schödel |first3=R. |last4=Meyer |first4=L. |last5=Yelda |first5=S. |last6=Albers |first6=S. |last7=Martinez |first7=G. D. |last8=Becklin |first8=E. E. |last9=Do |first9=T.|last10=Lu|first10=J. R. |last11=Matthews |first11=K. |last12=Morris |first12=M. R. |last13=Sitarski |first13=B. |last14=Witzel |first14=G. |journal=The Astrophysical Journal |date=October 3, 2016 |volume=830 |issue=1 |page=17 |doi=10.3847/0004-637X/830/1/17 |arxiv=1607.05726 |bibcode=2016ApJ...830...17B |hdl=10261/147803 |s2cid=307657 |url=https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202115020/https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |archive-date=December 2, 2017 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> <ref name="Gillessen2016">{{cite journal |last1=Gillessen |first1=Stefan |last2=Plewa |first2=Philipp |last3=Eisenhauer |first3=Frank |last4=Sari |first4=Re'em |last5=Waisberg |first5=Idel |last6=Habibi |first6=Maryam |last7=Pfuhl |first7=Oliver |last8=George |first8=Elizabeth |last9=Dexter |first9=Jason|last10=von Fellenberg|first10=Sebastiano |last11=Ott |first11=Thomas |last12=Genzel |first12=Reinhard |title=An Update on Monitoring Stellar Orbits in the Galactic Center |date=November 28, 2016 |arxiv=1611.09144 |doi=10.3847/1538-4357/aa5c41 |volume=837 |issue=1 |journal=The Astrophysical Journal |page=30 |bibcode=2017ApJ...837...30G|s2cid=119087402 |doi-access=free }}</ref> <ref name=apj692_2_1075>{{Cite journal |display-authors=1 |doi=10.1088/0004-637X/692/2/1075 |last1=Gillessen |first1=S. |last2=Eisenhauer |first2=F. |last3=Trippe |first3=S. |last4=Alexander |first4=T. |last5=Genzel |first5=R. |last6=Martins |first6=F. |last7=Ott |first7=T. |title=Monitoring stellar orbits around the massive black hole in the Galactic Center |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=692 |issue=2 |pages=1075–1109 |arxiv=0810.4674 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...692.1075G|s2cid=1431308 }}</ref> <ref name=apj689_2_1044>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ghez |first1=A. M. |last2=Salim |first2=S. |last3=Weinberg |first3=N. N. |last4=Lu |first4=J. R. |last5=Do |first5=T. |last6=Dunn |first6=J. K. |last7=Matthews |first7=K. |last8=Morris |first8=M. R. |last9=Yelda |first9=S. | last10=Becklin |doi=10.1086/592738 | first10=E. E. |last11=Kremenek |first11=T. |last12=Milosavljevic |first12=M. |last13=Naiman |first13=J. |title=Measuring distance and properties of the Milky Way's central supermassive black hole with stellar orbits |journal=The Astrophysical Journal |volume=689 |issue=2 |pages=1044–1062 |date=December 2008 |bibcode=2008ApJ...689.1044G |arxiv=0808.2870|s2cid=18335611 }}</ref> <ref name=blandford1999>{{cite conference |first=R. D. |last=Blandford |title=Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei |conference=Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, ASP Conference Series |location=Rutgers University |date=August 8–12, 1998 |volume=182 |publication-date=August 1999 |bibcode=1999ASPC..182...87B |arxiv=astro-ph/9906025}}</ref> <ref name=frolov_zelnikov2011>{{cite book |first1=Valeri P. |last1=Frolov |first2=Andrei |last2=Zelnikov |title=Introduction to Black Hole Physics |publisher=Oxford University Press |date=2011 |pages=11, 36 |isbn=978-0-19-969229-3 |url=https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&pg=PA34 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810210832/https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&lpg=PA34 |archive-date=August 10, 2016}}</ref> <ref name="Cabrera-Lavers08">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cabrera-Lavers |first1=A. |last2=González-Fernández |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Hammersley |first4=P. L. |last5=López-Corredoira |first5=M. |title=The long Galactic bar as seen by UKIDSS Galactic plane survey |doi=10.1051/0004-6361:200810720 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=491 |issue=3 |pages=781–787 |date=December 2008 |bibcode=2008A&A...491..781C |arxiv=0809.3174|s2cid=15040792 }}</ref> <ref name="nishiyama06">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Nishiyama |first1=S. |last2=Nagata |first2=T. |last3=Baba |first3=D. |last4=Haba |first4=Y. |last5=Kadowaki |first5=R. |last6=Kato |first6=D. |last7=Kurita |first7=M. |last8=Nagashima |first8=C. |last9=Nagayama |first9=T. |doi=10.1086/429291 |title=A distinct structure inside the Galactic bar |journal=The Astrophysical Journal |volume=621 |issue=2 |pages=L105 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...621L.105N |arxiv=astro-ph/0502058 |s2cid=399710 }}</ref> <ref name="alcock98">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Alcock |first1=C. |last2=Allsman |first2=R. A. |last3=Alves |first3=D. R. |last4=Axelrod |first4=T. S. |last5=Becker |first5=A. C. |last6=Basu |first6=A. |last7=Baskett |first7=L. |last8=Bennett |first8=D. P. |last9=Cook |first9=K. H. |title=The RR Lyrae population of the Galactic Bulge from the MACHO database: mean colors and magnitudes |doi=10.1086/305017 |journal=The Astrophysical Journal |volume=492 |issue=2 |pages=190–199 |year=1998 |bibcode=1998ApJ...492..190A |doi-access=free }}</ref> <ref name="kunder08">{{Cite journal |last1=Kunder |first1=A. |last2=Chaboyer |first2=B. |doi=10.1088/0004-6256/136/6/2441 |title=Metallicity analysis of Macho Galactic Bulge RR0 Lyrae stars from their light curves |journal=The Astronomical Journal |volume=136 |issue=6 |pages=2441–2452 |year=2008 |bibcode=2008AJ....136.2441K |arxiv=0809.1645|s2cid=16046532 }}</ref> <ref name="Drimmel2000">{{cite journal |last1=Drimmel |first1=R. |title=Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way |journal=Astronomy & Astrophysics |date=2000 |volume=358 |pages=L13–L16 |bibcode=2000A&A...358L..13D |arxiv=astro-ph/0005241}}</ref> <ref name="fn14">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=September 12, 2005 |url=http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |title=Introduction: Galactic Ring Survey |publisher=Boston University |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713165515/http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |archive-date=July 13, 2007}}</ref> <ref name="COBE1993">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Kogut |first1=Alan |last2=Lineweaver |first2=C. |last3=Smoot |first3=G. F. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Banday |first5=A. |last6=Boggess |first6=N. W. |last7=Cheng |first7=E. S. |last8=De Amici |first8=G. |last9=Fixsen |first9=D. J. | last10=Hinshaw | first10=G. |last11=Jackson |first11=P. D. |last12=Janssen |first12=M. |last13=Keegstra |first13=P. |last14=Loewenstein |first14=K. |last15=Lubin |first15=P. |last16=Mather |first16=J. C. |last17=Tenorio |first17=L. |last18=Weiss |first18=R. |last19=Wilkinson |first19=D. T. | last20=Wright | first20=E. L. |title=Dipole anisotropy in the COBE differential microwave radiometers first-year sky maps |doi=10.1086/173453 |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |pages=1–6 |bibcode=1993ApJ...419....1K |arxiv=astro-ph/9312056 |date=December 10, 1993|s2cid=209835274 }}</ref> <ref name="TaylorCordes">{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. H. |last2=Cordes |first2=J. M. |doi=10.1086/172870 |title=Pulsar distances and the galactic distribution of free electrons |journal=The Astrophysical Journal |volume=411 |page=674 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...411..674T|doi-access=free }}</ref> <ref name="Benjamin2005">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Benjamin |first1=R. A. |last2=Churchwell |first2=E. |last3=Babler |first3=B. L. |last4=Indebetouw |first4=R. |last5=Meade |first5=M. R. |last6=Whitney |first6=B. A. |last7=Watson |first7=C. |last8=Wolfire |first8=M. G. |last9=Wolff |first9=M. J. |last10=Ignace |first10=R. |last11=Bania |first11=T. M. |last12=Bracker |first12=S. |last13=Clemens |first13=D. P. |last14=Chomiuk |first14=L. |last15=Cohen |first15=M. |last16=Dickey |first16=J. M. |last17=Jackson |first17=J. M. |last18=Kobulnicky |first18=H. A. |last19=Mercer |first19=E. P. |last20=Mathis |first20=J. S. |last21=Stolovy |first21=S. R. |last22=Uzpen |first22=B. |doi=10.1086/491785 |title=First GLIMPSE results on the stellar structure of the Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=630 |issue=2 |pages=L149–L152 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...630L.149B |arxiv=astro-ph/0508325 |s2cid=14782284}}</ref> <ref name="russeil03">{{Cite journal |last1=Russeil |first1=D. |doi=10.1051/0004-6361:20021504 |title=Star-forming complexes and the spiral structure of our Galaxy |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=397 |pages=133–146 |year=2003 |bibcode=2003A&A...397..133R |doi-access=free}}</ref> <ref name="churchwell09">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Churchwell |first1=E. |last2=Babler |first2=B. L. |last3=Meade |first3=M. R. |last4=Whitney |first4=B. A. |last5=Benjamin |first5=R. |last6=Indebetouw |first6=R. |last7=Cyganowski |first7=C. |last8=Robitaille |first8=T. P. |last9=Povich |first9=M. |doi=10.1086/597811 |title=The Spitzer/GLIMPSE surveys: a new view of the Milky Way |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=121 |issue=877 |pages=213–230 |year=2009 |bibcode=2009PASP..121..213C |s2cid=15529740}}</ref> <ref name="majaess09b">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |journal=The Journal of the American Association of Variable Star Observers |title=Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms |date=2009 |volume=37 |issue=2 |page=179 |bibcode=2009JAVSO..37..179M |arxiv=0909.0897}}</ref> <ref name="lepine10">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lépine |first1=J. R. D. |last2=Roman-Lopes |first2=A. |last3=Abraham |first3=Z. |last4=Junqueira |first4=T. C. |last5=Mishurov |first5=Y. N. |title=The spiral structure of the Galaxy revealed by CS sources and evidence for the 4:1 resonance |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18492.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=2 |pages=1607–1616 |year=2011 |doi-access=free |arxiv=1010.1790 |bibcode=2011MNRAS.414.1607L |s2cid=118477787}}</ref> <ref name=two_arms>{{cite conference |last1=Benjamin |first1=R. A. |title=The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New... |work=Massive Star Formation: Observations Confront Theory |date=2008 |publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series |volume=387 |editor=Beuther, H. |editor2=Linz, H. |editor3=Henning, T. |page=375 |bibcode=2008ASPC..387..375B}}<br />See also {{cite news |url=http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |title=New Images: Milky Way Loses Two Arms |work=Space.com |access-date=June 4, 2008 |date=June 3, 2008 |last1=Bryner |first1=Jeanna |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604114615/http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |archive-date=June 4, 2008}}</ref> <ref name=harris2003>{{cite web |first=William E. |last=Harris |date=February 2003 |url=http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |format=text |title=Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database |publisher=SEDS |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309172430/http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |archive-date=March 9, 2012}}</ref> <ref name=aaa313_119>{{cite journal |display-authors=1 |last1=Dauphole |first1=B. |last2=Geffert |first2=M. |last3=Colin |first3=J. |last4=Ducourant |first4=C. |last5=Odenkirchen |first5=M. |last6=Tucholke |first6=H.-J. |title=The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=313 |pages=119–128 |date=September 1996 |bibcode=1996A&A...313..119D}}</ref> <ref name=apj522>{{Cite journal |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Lee |first2=H. M. |last3=Ostriker |first3=J. P. |doi=10.1086/307659 |title=Effects of Tidal Shocks on the Evolution of Globular Clusters |journal=The Astrophysical Journal |volume=522 |issue=2 |pages=935–949 |year=1999 |bibcode=1999ApJ...522..935G |arxiv=astro-ph/9806245 |s2cid=11143134 }}</ref> <ref name="fn5">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ibata |first1=R. |last2=Chapman |first2=S. |last3=Ferguson |first3=A. M. N. |last4=Lewis |first4=G. |last5=Irwin |first5=M. |last6=Tanvir |first6=N. |doi=10.1086/491727 |title=On the accretion origin of a vast extended stellar disk around the Andromeda Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=634 |issue=1 |pages=287–313 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...634..287I |arxiv=astro-ph/0504164 |s2cid=17803544 }}</ref> <ref name="fn6">{{cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |title=Outer Disk Ring? |publisher=SolStation |access-date=May 10, 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602133503/http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |archive-date=June 2, 2007}}</ref> <ref name="mcclure-griffiths">{{Cite journal |last1=McClure-Griffiths |first1=N. M. |last2=Dickey |first2=J. M. |last3=Gaensler |first3=B. M. |last4=Green |first4=A. J. |title=A Distant Extended Spiral Arm in the Fourth Quadrant of the Milky Way |doi=10.1086/422031 |journal=The Astrophysical Journal |volume=607 |issue=2 |pages=L127 |year=2004 |arxiv=astro-ph/0404448 |bibcode=2004ApJ...607L.127M|s2cid=119327129 }}</ref> <ref name=overbye2010>{{cite news |first1=Dennis |last1=Overbye |url=https://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |title=Bubbles of Energy Are Found in Galaxy |work=[[The New York Times]] |date=November 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110102906/http://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |archive-date=January 10, 2016}}</ref> <ref name=sz2010>{{cite news |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |title=NASA's Fermi Telescope Finds Giant Structure in our Galaxyl |publisher=[[NASA]] |access-date=November 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823224206/http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |archive-date=August 23, 2014}}</ref> <ref name=apj673_2_864>{{Cite journal |last1=Jurić |first1=M. |last2=Ivezić |first2=Ž. |last3=Brooks |first3=A. |last4=Lupton |first4=R. H. |last5=Schlegel |first5=D. |last6=Finkbeiner |first6=D. |last7=Padmanabhan |first7=N. |last8=Bond |first8=N. |last9=Sesar |first9=B. |last10=Rockosi |first10=C. M. |last11=Knapp |first11=G. R. |last12=Gunn |first12=J. E. |last13=Sumi |first13=T. |last14=Schneider |first14=D. P. |last15=Barentine |first15=J. C. |last16=Brewington |first16=H. J. |last17=Brinkmann |first17=J. |last18=Fukugita |first18=M. |last19=Harvanek |first19=M. |last20=Kleinman |first20=S. J. |last21=Krzesinski |first21=J. |last22=Long |first22=D. |last23=Neilsen |first23=E. H. Jr |last24=Nitta |first24=A. |last25=Snedden |first25=S. A. |last26=York |first26=D. G. |display-authors=1 |doi=10.1086/523619 |title=The Milky Way Tomography with SDSS. I. Stellar Number Density Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=673 |issue=2 |pages=864–914 |date=February 2008 |bibcode=2008ApJ...673..864J |arxiv=astro-ph/0510520 |s2cid=11935446}}</ref> <ref name=Koupelis_Kuhn2007>{{cite book |title=In Quest of the Universe |first1=Theo |last1=Koupelis |first2=Karl F. |last2=Kuhn |page=[https://archive.org/details/inquestofunivers00koup/page/492 492], Fig. 16–13 |url=https://archive.org/details/inquestofunivers00koup |url-access=registration |isbn=978-0-7637-4387-1 |date=2007 |publisher=Jones & Bartlett Publishers}}</ref> <ref name="fn9">{{cite news |last=English |first=Jayanne|author-link=Jayanne English |date=January 14, 2000 |title=Exposing the Stuff Between the Stars |publisher=Hubble News Desk |url=http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707181147/http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |archive-date=July 7, 2007}}</ref> <ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |page=17 |year=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |citeseerx=10.1.1.384.9224 |s2cid=31391193 |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |archive-date=June 1, 2019 |url-status=live}}</ref> <ref name="overholt_etal">{{Cite journal |last1=Overholt |first1=A. C. |last2=Melott |first2=A. L. |last3=Pohl |first3=M. |title=Testing the link between terrestrial climate change and galactic spiral arm transit |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=L101–L103 |year=2009 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/L101 |bibcode=2009ApJ...705L.101O |arxiv=0906.2777|s2cid=734824 }}</ref> <ref name=garlick2002>{{cite book |last=Garlick |first=Mark Antony |title=The Story of the Solar System |publisher=Cambridge University |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46}}</ref> <ref name=ut20090527>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |work=Universe Today |title=Formation of the Milky Way |first1=Nicholas |last1=Wethington |date=May 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817161011/http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |archive-date=August 17, 2014}}</ref> <ref name="Buser">{{Cite journal |last1=Buser |first1=R. |title=The Formation and Early Evolution of the Milky Way Galaxy |doi=10.1126/science.287.5450.69 |bibcode=2000Sci...287...69B |journal=Science |volume=287 |issue=5450 |pages=69–74 |year=2000 |pmid=10615051 }}</ref> <ref name=majaess2009>{{Cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |title=Characteristics of the Galaxy according to Cepheids |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15096.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=398 |pages=263–270 |year=2009 |issue=1 |doi-access=free |bibcode=2009MNRAS.398..263M |arxiv=0903.4206|s2cid=14316644 }}</ref> <ref name=araa35_217>{{Cite journal |last1=Wakker |first1=B. P. |last2=Van Woerden |first2=H. |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.217 |title=High-Velocity Clouds |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=35 |pages=217–266 |year=1997 |bibcode=1997ARA&A..35..217W |s2cid=117861711 }}</ref> <ref name=apj679_L21>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lockman |first1=F. J. |last2=Benjamin |first2=R. A. |last3=Heroux |first3=A. J. |last4=Langston |first4=G. I. |title=The Smith Cloud: A High-Velocity Cloud Colliding with the Milky Way |doi=10.1086/588838 |journal=The Astrophysical Journal |volume=679 |issue=1 |pages=L21–L24 |year=2008 |bibcode=2008ApJ...679L..21L |arxiv=0804.4155|s2cid=118393177 }}</ref> <ref name=science299_5603_65>{{Cite journal |last1=Krauss |first1=L. M. |last2=Chaboyer |first2=B. |title=Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology |doi=10.1126/science.1075631 |journal=Science |volume=299 |issue=5603 |pages=65–69 |year=2003 |pmid=12511641 |bibcode=2003Sci...299...65K |s2cid=10814581 }}</ref> <ref name="del_Peloso">{{cite journal |doi=10.1051/0004-6361:20053307 |bibcode=2005A&A...440.1153D |arxiv=astro-ph/0506458 |title=The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology. III. Extended sample |date=2005 |last1=del Peloso |first1=E. F. |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=440 |issue=3 |pages=1153–1159|s2cid=16484977 }}</ref> <ref name=berkeley20060109>{{cite press release |title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=[[University of California, Berkeley]] |date=January 9, 2006 |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |access-date=October 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716013619/http://berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |archive-date=July 16, 2014}}</ref> <ref name=wong20000414>{{cite news |first=Janet |last=Wong |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |publisher=University of Toronto |date=April 14, 2000 |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |access-date=January 11, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=January 8, 2007}}</ref> <ref name=Montada>{{cite encyclopedia |first1=Josep Puig |last1=Montada |title=Ibn Bajja |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007 |access-date=July 11, 2008 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120728/http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |archive-date=July 28, 2012}}</ref> <ref name=heidarzadeh2008>{{cite book |first1=Tofigh |last1=Heidarzadeh |pages=[https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599/page/n33 23]–25 |title=A history of physical theories of comets, from Aristotle to Whipple |url=https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599 |url-access=limited |publisher=Springer |date=2008 |isbn=978-1-4020-8322-8}}</ref> <ref name=Livingston>{{Cite journal |first1=John W. |last1=Livingston |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |date=1971 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445}}</ref> <ref name=pseudoring>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |title=Outer pseudoring in the galaxy |journal=Astronomische Nachrichten |volume=326 |issue=7 |year=2006 |pages=589–605 |doi=10.1002/asna.200585006 |bibcode=2005AN....326Q.599M |arxiv=astro-ph/0510569|s2cid=117118657 }}</ref> <ref name=pseudoring2>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |first2=A. |last2=Rautiainen |title=Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy |journal=Astronomy Letters |volume=35 |issue=9 |date=2005 |pages=609–624 |doi=10.1134/s1063773709090047 |arxiv=0902.3353 |bibcode=2009AstL...35..609M |citeseerx=10.1.1.247.4658|s2cid=15989486 |s2cid-access=free |url=http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110331210949/http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |archive-date= Mar 31, 2011 }}</ref> <ref name=ragep1993>{{cite book |last1=Ragep |first1=Jamil |title=''Nasir al-Din al-Tusi's Memoir on Astronomy'' (''al-Tadhkira fi 'ilm al-hay' a'') |publisher=Springer-Verlag |location=New York |date=1993 |page=129}}</ref> <!-- <ref name=oconnor_robertson2002>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |title=Galileo Galilei |publisher=University of St. Andrews |access-date=January 8, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archive-date=May 30, 2012}}</ref> --> <ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=November 24, 1998 |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |title=Our Galaxy |publisher=George Mason University |access-date=January 4, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120630/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archive-date=June 30, 2012}}</ref> <ref name=mactutor_albirundi>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}<!--source supports this comment, but the source is not published--></ref> <ref name=abbey>{{cite web |last=Abbey |first=Lenny |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130519124426/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |publisher=The Compleat Amateur Astronomer |access-date=January 4, 2007 |archive-date=May 19, 2013}}</ref> <ref name=pasp100_6>{{Cite journal |last1=Curtis |first1=H. D. |author-link=Heber Doust Curtis |doi=10.1086/132128 |title=Novae in spiral nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6–7 |year=1988 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi-access=free }}</ref> <ref name=weaver>{{cite web |first=Harold F. |last=Weaver |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |title=Robert Julius Trumpler |publisher=National Academy of Sciences |access-date=January 5, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |archive-date=June 4, 2012}}</ref> <ref name=apj69_103>{{Cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |author-link=Edwin Hubble |doi=10.1086/143167 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |year=1929 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi-access=free }}</ref> <ref name=jrasc83_6>{{cite journal |last=Sandage |first=Allan |author-link=Allan Sandage |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |journal=[[Journal of the Royal Astronomical Society of Canada]] |date=1989 |volume=83 |issue=6 |page=351 |bibcode=1989JRASC..83..351S}}</ref> <ref name=shapley_curtis>{{cite journal |title=The Scale of the Universe |last1=Shapley |first1=H. |last2=Curtis |first2=H. D. |journal=Bulletin of the National Research Council |volume=2 |issue=11 |pages=171–217 |date=1921 |bibcode=1921BuNRC...2..171S}}</ref> <ref name="sparke_gallagher">{{cite book |title=Galaxies in the Universe: An Introduction |last1=Sparke |first1=Linda S.|author1-link=Linda Sparke |last2=Gallagher |first2=John S. |page=90 |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46238-9}}</ref> <ref name="nov2013_planet_estimate">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |title=Milky Way Teeming With Billions Of Earth-Size Planets |last=Borenstein |first=Seth |date=November 4, 2013 |work=The Associated Press |publisher=The Huffington Post |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104000409/http://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |archive-date=November 4, 2014}}</ref> <ref name=Kafle2012>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=Kinematics of the Stellar Halo and the Mass Distribution of the Milky Way Using Blue Horizontal Branch Stars |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=2 |date=2012 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/761/2/98 |bibcode=2012ApJ...761...98K |arxiv=1210.7527|s2cid=119303111 }}</ref> <ref name=Kafle2014>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=794 |issue=1 |date=2014 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/794/1/59 |bibcode=2014ApJ...794...59K |arxiv=1408.1787|s2cid=119040135 }}</ref> }} {{დედამიწის ადგილმდებარეობა}} {{პორტალი|ასტრონომია}} [[კატეგორია:ირმის ნახტომი| ]] [[კატეგორია:სპირალისებური გალაქტიკები]] i171rhbxyw7wkkvia34pg713o6uth4s 5410848 5410845 2026-06-10T17:09:41Z Surprizi 14671 /* დაკვირვებები ტელესკოპებით */ 5410848 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|Surprizi]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = ირმის ნახტომი | სურათი = ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg |წარწერა=„ირმის ნახტომი“ ცის კამარაზე | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb; Sbc; SB(rs)bc<ref name=ssr100_1_129 /><ref name=:01 /> | დახრილობა = {{Dec|−29|00|28.1699}}<ref name="Petrov" /> | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = {{ly|25,881-26,996|7.935-8.277}}<ref name="ehtc_6"/><ref name="idrani"/><ref name="gravity_2019"/> | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|17|45|40.03599}}<ref name="Petrov"/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = |ვარსკვლავები= 100-400 მრდ<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> | ხილული ზომები = {{ly|87,400 ± 3,600|26.8 ± 1.1}}<br />{{small|(''diameter; [[Galaxy#Isophotal diameter|D₂₅ isophote]]'')}} | თანავარსკვლავედი = მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი | რადიუსი = {{kly|50|16}} | მასა = {{val|1.15|e=12|u=}}<ref name="SA-20190308" /><ref name="ARX-20190208" /><ref name="Kafle2012" /> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = |ეფექტური რადიუსი={{val|5.75|0.38|ul=კპს}}<ref>{{Citation |last1=Lian |first1=Jianhui |title=The size of the Milky Way galaxy |date=June 28, 2024 |arxiv=2406.05604 |last2=Zasowski |first2=Gail |last3=Chen |first3=Bingqiu |last4=Imig |first4=Julie |last5=Wang |first5=Tao |last6=Boardman |first6=Nicholas |last7=Liu |first7=Xiaowei}}</ref> |H I მასშტაბის სიგრძე={{convert|70|kpc|ly|sigfig=3|abbr=on|lk=on|disp=x|<br /><small>(|)</small>}}<ref name=kalberla>{{cite journal | last1=Kalberla | first1=Peter M.W. | last2=Kerp | first2=Jürgen | title=The H<small>I</small> Distribution of the Milky Way | journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics | volume=47 | issue=1 | date=2009-09-01 | issn=0066-4146 | doi=10.1146/annurev-astro-082708-101823 |bibcode=2009ARA&A..47...27K| pages=27–61 | url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-astro-082708-101823 | access-date=2025-10-23}}</ref> |თხელი დისკო={{Convert|220|-|450|pc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=3}}<ref name="bland">{{Cite journal |last1=Bland-Hawthorn |first1=Joss |last2=Gerhard |first2=Ortwin |year=2016 |title=The Galaxy in Context: Structural, Kinematic, and Integrated Properties |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=54 |pages=529–596 |arxiv=1602.07702 |bibcode=2016ARA&A..54..529B |doi=10.1146/annurev-astro-081915-023441 |s2cid=53649594}}</ref> |სქელი დისკო={{Convert|2.6|±|0.5|kpc|ly|abbr=on|lk=off|sigfig=2}}<ref name="bland" /> |იმპულსის მომენტი=~{{val|1|e=67|u=J s}}<ref>{{Cite web |last=Karachentsev |first=Igor |title=Double Galaxies §&nbsp;7.1 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054350/https://ned.ipac.caltech.edu/level5/Sept02/Keel/Keel7.html |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 5, 2015 |website=ned.ipac.caltech.edu |publisher=Izdatel'stvo Nauka}}</ref> |label1=Sun's [[Galactic year|Galactic rotation period]]|data1=212&nbsp;Myr<ref name="newview">{{Cite web |date=April 1, 2020 |title=A New Map of the Milky Way |url=https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427183810/https://www.scientificamerican.com/article/a-new-map-of-the-milky-way/ |archive-date=April 27, 2021 |access-date=August 10, 2022 |website=[[Scientific American]]}}</ref> | label2 = [[Density wave theory|Spiral pattern rotation period]] | data2 = 220–360&nbsp;Myr<ref name=rotation_pattern_speeds /> | label3 = [[Barred spiral galaxy|Bar pattern]] rotation period | data3 = 160–180&nbsp;Myr<ref name="structure">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Juntai |last2=Zheng |first2=Xing-Wu |year=2020 |title=The bar and spiral arms in the Milky Way: Structure and kinematics |journal=Research in Astronomy and Astrophysics |volume=20 |issue=10 |page=159 |arxiv=2012.10130 |bibcode=2020RAA....20..159S |doi=10.1088/1674-4527/20/10/159 |s2cid=229005996}}</ref> | label4 = Speed relative to [[Cosmic microwave background|CMB]] [[rest frame]] | data4 = {{val|552.2|5.5|u=km/s}}<ref name=COBE1993 /> | label5 = Escape velocity at Sun's position | data5 = {{val|550|u=km/s}}<ref name="Kafle2014" /> | label6 = Dark matter density at Sun's position | data6 = {{val|0.0088|0.0024|0.0018}} {{solar mass|link=yes}}<nowiki/>pc{{sup|−3}} ({{val|0.35|0.08|0.07}} GeV&nbsp;cm⁻³)<ref name="Kafle2014" /> }} '''ირმის ნახტომი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> აგრეთვე ცნობილი როგორც '''ხარის ნავალი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''იერუსალიმის გზა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დათვისფეხა''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''ცის-იკანკლედი''',<ref name="ენციკლოპედია"/> '''დევის ნამუხლარი'''<ref name="ენციკლოპედია"/> ({{lang-la|Via Lactea}}; {{lang-el|Γαλαξίας|galaxias|რძიანი გზა}}) — [[გალაქტიკა]], რომელიც სხვა ვარსკვლავურ სისტემებთან ერთად მოიცავს ჩვენს [[მზის სისტემა]]საც. ირმის ნახტომი არის ტოტიანი (ბარიანი) სპირალური გალაქტიკა D₂₅ იზოფოტალური დიამეტრით, რომელიც შეფასებულია 87,400 ± 3,600 სინათლის წლით (26.8 ± 1.1 კილოპარსეკი), მაგრამ სპირალური მკლავების სისქე დაახლოებით 1000 სინათლის წელია (უფრო მეტი ტოტის ხაზთან). ბოლოდროინდელი სიმულაციების მიხედვით, ბნელი მატერიის არე, რომელიც ასევე შეიცავს ზოგიერთ ხილულ ვარსკვლავს, შეიძლება გაგრძელდეს თითქმის 2 მილიონი სინათლის წლის დიამეტრამდე (613 კპს).<ref name=croswell2020 /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომს რამდენიმე თანამგზავრი-გალაქტიკა გააჩნია და შედის [[ადგილობრივი ჯგუფი|გალაქტიკათა ადგილობრივ ჯგუფში]], რომელიც თავის მხრივ [[ქალწულის ზეგროვა|ქალწულის ზეგროვის]] ნაწილს წარმოადგენს, ის კი თავად [[ლანიაკეა]]ს ზეგროვის კომპონენტია.<ref name=":001" /><ref name=":002" /> ვარაუდობენ, რომ იგი შეიცავს 100-400 მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]<ref name=":003" /><ref name=":004" /> და სულ მცირე ამდენივე [[პლანეტა]]ს.<ref name="Nature-20120111" /><ref name="Space-20130102"/> მზის სისტემა მდებარეობს გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27 000 [[სინათლის წელი|სინათლის წლის]] (8.3 კპს) რადიუსში,<ref name="Gillessen2016" /> [[ორიონის მკლავი]]ს შიდა კიდეზე, რომელიც გაზისა და მტვრის სპირალური ფორმის კონცენტრაციაა. ყველაზე შიდა 10 000 სინათლის წლის ვარსკვლავები ქმნიან ამობურცულობას და ერთ ან მეტ ტოტს, რომლებიც გამოსხივდება ამობურცულობიდან. გალაქტიკური ცენტრი არის ინტენსიური რადიოწყარო, რომელიც ცნობილია, როგორც [[მშვილდოსანი A*]], ზემასიური [[შავი ხვრელი]] 4,100 (± 0.034) მილიონი მზის მასით.<ref name="NYT-20220131"/><ref name="ARX-20220128"/> ირმის ნახტომის უძველესი ვარსკვლავები თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც თავად სამყარო და, სავარაუდოდ, [[დიდი აფეთქება|დიდი აფეთქების]] ბნელი საუკუნეების შემდეგ მალევე ჩამოყალიბდნენ.<ref name="HD_140283_(arXiv)"/> [[გალილეო გალილეი]]მ პირველად [[1610]] წელს თავისი ტელესკოპით სინათლის ზოლი ცალკეულ ვარსკვლავებად დაყო. 1920-იანი წლების დასაწყისამდე ასტრონომების უმეტესობა ფიქრობდა, რომ ირმის ნახტომი სამყაროს ყველა ვარსკვლავს შეიცავდა.<ref name=":005" /> ასტრონომებს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისს]] შორის [[1920]] წელს გამართული დიდი დებატების შემდეგ,<ref name="shapley_curtis" /> [[ედუინ ჰაბლი]]ს [[1923]] წელს ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი გალაქტიკიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. ==მითოლოგია== {{მთავარი|ირმის ნახტომი მითოლოგიაში}} ბაბილონურ ეპიკურ პოემა „ენუმა ელიში“, ირმის ნახტომი შექმნილია პირველყოფილი მარილიანი წყლის დრაკონის, ტიამატის, მოკვეთილი კუდისგან, რომელიც ბაბილონის ეროვნულმა ღმერთმა, მარდუქმა, ცაში დასვა მისი მოკვლის შემდეგ.<ref name=":006"/><ref name=":007"/> ოდესღაც ითვლებოდა, რომ ეს ამბავი ეფუძნებოდა შუმერულ ძველ ვერსიას, რომელშიც ტიამატი ნიპურის ენლილმა მოკლა,<ref name=":008"/><ref name="Lambert1964"/> მაგრამ ახლა ითვლება, რომ ეს მხოლოდ ბაბილონელი პროპაგანდისტების გამოგონებაა, რომელთა მიზანია მარდუკის შუმერულ ღვთაებებზე უპირატესად წარმოჩენა.<ref name="Lambert1964" /> ბულგარულად ცნობილია „ჩალის“, „სალმატას“ სახელითაც: ღარიბი კაცი გოდრით სვინის (ნათლიის) ჩალას იპარავს. გოდორი ძირგავარდნილი აღმოჩნდა, ჩალა გზაში ებნევა. დილით სვინა კარზე მოადგება, ქურდობას საყვედურობს. კაცი თავს იმართლებს. მაშინ სვინა წყევლის: ამ გზაზე დაფენილ ჩალას ცეცხლი წაეკიდოს და არასოდეს ჩაქრეს, რომ შენი ქურდობა მოგაგონოსო. ჩალას ცეცხლი წაეკიდა და ასე გაჩნდა ცაზე თეთრი ზოლი.{{Sfn-2|„მითოლოგიური ლექსიკონი“|1983|გვ=228-229}} ==ვიზუალური მხარე== [[ფაილი:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|მინი|მაქსიმალურად ბნელი ადგილიდან დანახული ირმის ნახტომი]] ირმის ნახტომი დედამიწიდან ჩანს, როგორც თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, დაახლოებით 30° სიგანის, რომელიც ღამის ცაზე რკალისებურად არის გამოკვეთილი.<ref name=pasachoff1994 /> მიუხედავად იმისა, რომ მთელ ცაზე შეუიარაღებელი თვალით დანახული ყველა ცალკეული ვარსკვლავი ირმის ნახტომის გალაქტიკის ნაწილია, ტერმინი „ირმის ნახტომი“ შემოიფარგლება სინათლის ამ ზოლით.<ref>{{Cite book |last=Rey |first=H. A. |url=https://archive.org/details/stars00hare/page/145 |title=The Stars |date=1976 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-395-24830-0 |page=[https://archive.org/details/stars00hare/page/145 145]}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |url=https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |title=The Cosmos: Astronomy in the New Millennium |last2=Filippenko |first2=Alex |publisher=Cambridge University Press |year=2013 |isbn=978-1-107-68756-1 |page=384 |access-date=December 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142950/https://books.google.com/books?id=tZsoAAAAQBAJ&pg=PA384 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> სინათლე წარმოიქმნება გალაქტიკური სიბრტყის მიმართულებით განლაგებული ვარსკვლავებისა და სხვა მასალის გროვისაგან. ზოლის გარშემო უფრო კაშკაშა რეგიონები ჩანს როგორც რბილი ვიზუალური ლაქები, რომლებიც ცნობილია, როგორც [[ვარსკვლავთგროვა]]. მათგან ყველაზე თვალსაჩინოა [[დიდი მშვილდოსნის ვარსკვლავთგროვა]], გალაქტიკის ცენტრალური ამოზნექილი ნაწილი.<ref>{{Cite journal |last=Crossen |first=Craig |date=July 2013 |title=Observing the Milky Way, part I: Sagittarius & Scorpius |journal=Sky & Telescope |language=en |volume=126 |issue=1 |page=24 |bibcode=2013S&T...126a..24C}}</ref> ზოლის შიგნით არსებული ბნელი რეგიონები, როგორიცაა დიდი ნაპრალი და ქვანახშირის ტომარა, არის ადგილები, სადაც [[კოსმოსური მტვერი]] ბლოკავს შორეული ვარსკვლავების სინათლეს. სამხრეთ ნახევარსფეროს ხალხები, მათ შორის ინკები და ავსტრალიელი აბორიგენები, ამ რეგიონებს ბნელ ღრუბლების თანავარსკვლავედებად მიიჩნევდნენ.<ref>{{Cite book |last=Urton |first=Gary |title=At the Crossroads of the Earth and the Sky: An Andean Cosmology |date=1981 |publisher=Univ. of Texas Pr. |isbn=0-292-70349-X |series=Latin American Monographs |volume=55 |location=Austin |pages=102–4, 109–11 |author-link=Gary Urton}}</ref> ცის ის არეალი, რომელსაც ირმის ნახტომი ფარავს, [[აცილების ზონა]]ს უწოდებენ.<ref>{{Cite web |last=Starr |first=Michelle |date=July 14, 2020 |title=A Giant 'Wall' of Galaxies Has Been Found Stretching Across The Universe |url=https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205141100/https://www.sciencealert.com/a-giant-wall-of-galaxies-has-been-found-stretching-across-the-universe |archive-date=February 5, 2021 |access-date=May 5, 2022 |website=ScienceAlert |language=en-gb}}</ref> ირმის ნახტომს შედარებით დაბალი ზედაპირული სიკაშკაშე აქვს. მისი ხილვადობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შემცირდეს ფონური სინათლის გამო, როგორიცაა სინათლის დაბინძურება ან მთვარის შუქი. ირმის ნახტომის ხილვადობისთვის ცა უნდა იყოს დაახლოებით 20.2 მაგნიტუდაზე მუქი კვადრატულ წამში.<ref>{{Cite journal |last=Crumey |first=Andrew |date=2014 |title=Human contrast threshold and astronomical visibility |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=442 |issue=3 |pages=2600–2619 |arxiv=1405.4209 |bibcode=2014MNRAS.442.2600C |doi=10.1093/mnras/stu992 |doi-access=free |s2cid=119210885}}</ref> ის უნდა იყოს ხილული, თუ ზღვრული მაგნიტუდა დაახლოებით +5.1 ან მეტია და აჩვენებს დიდ დეტალებს +6.1-ზე.<ref name="steinicke_sakiel2007" /> ეს ართულებს ირმის ნახტომის დანახვას კაშკაშა განათებული ურბანული ან გარეუბნული ტერიტორიებიდან, მაგრამ ძალიან თვალსაჩინოა სოფლის ტერიტორიებიდან დანახვისას, როდესაც მთვარე ჰორიზონტს ქვემოთაა. ხელოვნური ღამის ცის სიკაშკაშის რუკები აჩვენებს, რომ დედამიწის მოსახლეობის ერთ მესამედზე მეტს არ შეუძლია ირმის ნახტომის დანახვა სახლებიდან სინათლის დაბინძურების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Falchi |first1=Fabio |last2=Cinzano |first2=Pierantonio |last3=Duriscoe |first3=Dan |last4=Kyba |first4=Christopher C. M. |last5=Elvidge |first5=Christopher D. |last6=Baugh |first6=Kimberly |last7=Portnov |first7=Boris A. |last8=Rybnikova |first8=Nataliya A. |last9=Furgoni |first9=Riccardo |date=June 1, 2016 |title=The new world atlas of artificial night sky brightness |journal=Science Advances |language=en |volume=2 |issue=6 |article-number=|arxiv=1609.01041 |bibcode=2016SciA....2E0377F |doi=10.1126/sciadv.1600377 |issn=2375-2548 |pmc=4928945 |pmid=27386582}}</ref> დედამიწიდან დანახვისას, ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყის ხილული რეგიონი იკავებს ცის იმ ნაწილს, რომელიც მოიცავს 30 თანავარსკვლავედს. გალაქტიკური ცენტრი მდებარეობს [[მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი]]ს მიმართულებით, სადაც ირმის ნახტომი ყველაზე კაშკაშაა. მშვილდოსნიდან, თეთრი სინათლის ბუნდოვანი ზოლი, როგორც ჩანს, გადის გალაქტიკურ ანტიცენტრში, [[მეეტლის თანავარსკვლავედი|მეეტლის თანავარსკვლავედში]]. შემდეგ ზოლი ცის გარშემო აგრძელებს მოძრაობას, უკან მშვილდოსნამდე, ცას ორ დაახლოებით თანაბარ ნახევარსფეროდ ყოფს.<ref>{{Cite web |last=Miller |first=James |date=November 14, 2015 |title=Which Constellations Can Be Seen Along The Milky Way? |url=https://www.astronomytrek.com/which-constellation-can-be-seen-along-the-milky-way/ |access-date=August 13, 2024 |language=en-US}}</ref> გალაქტიკური სიბრტყე [[ეკლიპტიკა|ეკლიპტიკის]] მიმართ (ცაში მზის გზა) დაახლოებით 60°-ით არის დახრილი. ის ციური ეკვატორის მიმართ 63°-იანი კუთხითაა დახრილი.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Galactic Plane {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/G/Galactic+Plane |access-date=July 9, 2025 |website=astronomy.swin.edu.au}}</ref> ===შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვება=== ირმის ნახტომის სინათლის ზოლისა და მისი გალაქტიკური ცენტრის დაკვირვებისთვის საჭიროა შემდეგი პირობები:<ref>{{Cite web |last=Forecast |first=Milky Way |title=How to See the Milky Way: Complete Beginner's Guide |url=https://milkywayforecast.com/guides/how-to-see-milky-way |access-date=2026-04-26 |website=milkywayforecast.com |language=en}}</ref> *თვალების ადაპტაცია ბნელ ცაზე (30 წუთი); *დაბალი სინათლის დაბინძურება (ბორთლის სკალით 4 ან უფრო დაბალი); *დაბალი მთვარის შუქი ან საერთოდ მისი არ ყოფნა (ახალი მთვარის 5-დღიანი ფანჯრის დროს); *ნისლისა და ტენიანობის დაბალი დონე; *სწორედ შერჩეული წლის დრო იმ ნახევარსფეროსთვის, საიდანაც აკვირდებით; *ღამის სწორი დრო; სხვა ციური ობიექტების მსგავსად, ღამის ცაზე ის ამოდის და ეშვება. ხედვის სწორი მიმართულება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ის სამხრეთით მდებარეობს, მშვილდოსანსა და მორიელს შორის. სამხრეთ ნახევარსფეროში, ის კილსა და კენტავრთან ახლოსაა. ==კვლევის ისტორია== ===უძველესი, შეუიარაღებელი თვალით დაკვირვებები=== „მეტეოროლოგიაში“ [[არისტოტელე]] (ძვ. წ. 384-322) აცხადებს, რომ ბერძენმა ფილოსოფოსებმა [[ანაქსაგორა]]მ (დაახლ. ძვ. წ. 500–428) და [[დემოკრიტე]]მ (ძვ. წ. 460–370) ივარაუდეს, რომ ირმის ნახტომი არის ვარსკვლავების ნათება, რომლებიც პირდაპირ არ ჩანს დედამიწის ჩრდილის გამო, მაშინ როცა სხვა ვარსკვლავები მზისგან იღებენ სინათლეს, მაგრამ მათი ნათება მზის სხივებით არის დაფარული.<ref>Aristotle with W. D. Ross, ed., ''The Works of Aristotle'' ... (Oxford, England: Clarendon Press, 1931), vol. III, ''Meteorologica'', E. W. Webster, trans., Book 1, Part 8, [https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft#page/n37/mode/2up/ pp. 39–40] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411091135/https://archive.org/stream/workstranslatedi03arisuoft|date=April 11, 2016}}: "(2) Anaxagoras, Democritus, and their schools say that the milky way is the light of certain stars ... shaded by the earth from the sun's rays."</ref> თავად არისტოტელე თვლიდა, რომ ირმის ნახტომი დედამიწის ზედა ატმოსფეროს ნაწილი იყო, ვარსკვლავებთან ერთად, და რომ ის ვარსკვლავების წვის თანმდევი პროდუქტი იყო, რომელიც არ იფანტებოდა ატმოსფეროში მისი უკიდურესი მდებარეობის გამო და ქმნიდა მის დიდ წრეს. მისი თქმით, ირმის ნახტომის გალაქტიკის რძისფერი იერსახე [[დედამიწის ატმოსფერო]]ს გარდატეხის გამოა.<ref name="What does your image show">{{Cite web |title=What does your image show |url=http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315164805/http://mo-www.harvard.edu/microobs/guestobserverportal/Galileo/ThenNow/Milky%20Way/mObsMilkyWayweb.htm |archive-date=March 15, 2023 |access-date=October 20, 2022 |website=mo-www.harvard.edu}}</ref><ref name="Montada" /><ref>{{Cite book |last1=Aristotle |url=http://archive.org/details/workstranslatedi03arisuoft |title=Works |translator1-first=William David |translator1-last=Ross |translator2-last=Smith |translator2-first=John Alexander |date=1931<!--Ignore the archive.org metadata. Pay attention to what's actually on the title page--> |location=Oxford |publisher=Clarendon Press <!--these people just digitized the archive.org copy: |others=Robarts – University of Toronto--> |page=345}}</ref> ნეოპლატონისტმა ფილოსოფოსმა [[ოლიმპიოდორე უმცროსი|ოლიმპიოდორე უმცროსმა]] (დაახლ. 495–570 წწ.) გააკრიტიკა ეს შეხედულება და ამტკიცებდა, რომ თუ ირმის ნახტომი მთვარეზე ქვემთვარის ფორმის იქნებოდა, ის დედამიწაზე სხვადასხვა დროსა და ადგილას განსხვავებულად უნდა ჩანდეს და რომ მას [[პარალაქსი]] უნდა ჰქონდეს, რაც მას არ აქვს. მისი აზრით, ირმის ნახტომი ციურია. ამ იდეამ მოგვიანებით მუსლიმურ სამყაროზე დიდ გავლენა იქონია.<ref name="heidarzadeh2008" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ალ-ბირუნი]]მ (973–1048) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „ნისლიანი ვარსკვლავების ბუნების უთვალავი ფრაგმენტების ერთობლიობაა“.<ref name="mactutor_albirundi" /> [[ალ-ანდალუსია|ანდალუსიელმა]] ასტრონომმა ავემპასემ (გარდაიცვალა 1138 წელს) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი მრავალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა, მაგრამ დედამიწის ატმოსფეროში უწყვეტ გამოსახულებას წარმოადგენდა, რის დასტურადაც მოიყვანა იუპიტერისა და მარსის შეერთების დაკვირვება [[1106]] ან [[1107]] წლებში.<ref name="Montada" /> სპარსელმა ასტრონომმა [[ნასირ ალ-დინ ტუსი]]მ (1201–1274) თავის ნაშრომში „თადკირა“ დაწერა: „ირმის ნახტომი, ანუ გალაქტიკა, შედგება ძალიან დიდი რაოდენობით პატარა, მჭიდროდ დაჯგუფებული ვარსკვლავებისგან, რომლებიც, მათი კონცენტრაციისა და სიმცირის გამო, ღრუბლიან ლაქებს ჰგვანან. ამის გამო, მას რძის ფერს ადარებდნენ“.<ref name="ragep1993" /> იბნ ქაიმ ალ-ჯავზიამ (1292–1350) ივარაუდა, რომ ირმის ნახტომი „უამრავი პაწაწინა ვარსკვლავია, რომლებიც ერთად არიან შეკრებილნი უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name="Livingston" /> ===დაკვირვებები ტელესკოპებით=== [[ფაილი:Herschel-Galaxy.png|მინი|ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელის მიერ 1785 წელს ვარსკვლავების დათვლის მიხედვით იქნა გამოტანილი. მზის სისტემა ცენტრთან ახლოს იყო ნავარაუდები]] ირმის ნახტომის, როგორც მრავალი ვარსკვლავისგან შემდგარი სისტემის, დადასტურება [[1610]] წელს გაჩნდა, როდესაც [[გალილეო გალილეი]]მ [[ოპტიკური ტელესკოპი]] გამოიყენა ირმის ნახტომის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ ის უამრავი მკრთალი ვარსკვლავისგან შედგებოდა.<ref>{{Cite web |title=Galileo Galilei - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Galileo/ |access-date=2026-04-29 |website=Maths History |language=en}}</ref> [[1755]] წლის ტრაქტატში [[იმანუელ კანტი|იმანუელ კანტმა]], [[ტომას რაიტი]]ს ვარაუდის არასწორად ინტერპრეტაციისას, რომ ირმის ნახტომს ბუშტის ფორმა ჰქონდა, ვარაუდობდა (სწორად), რომ ირმის ნახტომი შესაძლოა უზარმაზარი რაოდენობის ვარსკვლავებისგან შემდგარი მბრუნავი სხეული ყოფილიყო, რომლებიც ერთმანეთთან შეკავებულია მზის სისტემის მსგავსი გრავიტაციული ძალებით, მაგრამ გაცილებით დიდ მასშტაბებში.<ref name=Sanders-2013>{{Citation |title=The Discovery of the Milky Way Galaxy |date=2013 |work=Revealing the Heart of the Galaxy: The Milky Way and its Black Hole |pages=13–24 |editor-last=Sanders |editor-first=Robert H. |access-date=2026-04-29 |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/CBO9781139856546.002 |isbn=978-1-107-03918-6}}</ref>  შედეგად მიღებული ვარსკვლავების დისკი დისკის შიგნიდან ჩვენი პერსპექტივიდან ცაზე ზოლად იქნებოდა დანახული. რაიტმა და კანტმა ასევე ივარაუდეს, რომ ღამის ცაზე ხილული ნისლეულებიდან ზოგიერთი შესაძლოა თავად ცალკეული „გალაქტიკები“ ყოფილიყო, ჩვენის მსგავსი.<ref name=Sanders-2013/> კანტი როგორც ირმის ნახტომს, ასევე „[[გალაქტიკური ნისლეულები|გალაქტიკურ ნისლეულებს]]“ „კუნძულოვან სამყაროებს“ უწოდებდა, ტერმინი, რომელიც 1930-იან წლებამდეც აქტუალური იყო.<ref name="our_galaxy" /> ირმის ნახტომის ფორმისა და მასში მზის პოზიციის აღწერის პირველი მცდელობა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1785]] წელს განახორციელა, ხილული ცის სხვადასხვა რეგიონში ვარსკვლავების რაოდენობის ფრთხილად დათვლით. მან შექმნა ირმის ნახტომის ფორმის დიაგრამა, მზის სისტემის ცენტრთან ახლოს მდებარეობით.<ref name=Sanders-2013/> [[1845]] წელს ლორდ როსმა ააგო ახალი ტელესკოპი და შეძლო ინდივიდუალური წერტილოვანი წყაროების გარჩევა იმ დროისთვის ბნელ შესქელებებში, რომლებიც ნისლეულების სახელითაა ცნობილი და ასევე სპირალური სტრუქტურის იდენტიფიცირება იმაში, რაც დღეს [[მორევი (გალაქტიკა)|მორევის გალაქტიკის]] (M51) სახელითაა ცნობილი.<ref name=abbey /><ref>See: * Rosse revealed the spiral structure of [[Whirlpool Galaxy]] (M51) at the 1845 meeting of the British Association for the Advancement of Science. Rosse's illustration of M51 was reproduced in J. P. Nichol's 1846 book. ** {{cite journal |last1=Rosse |first1=Earl of |title=On the nebula 25 Herschel, or 61 [should read: 51] of Messier's catalogue |journal=Report of the Fifteenth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; Held at Cambridge in June 1845 § Notices and Abstracts of Miscellaneous Communications to the Sections |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1846 |page=4 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310235347/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101049356890&view=1up&seq=402 |url-status=live }} ** {{Cite book |last=Nichol |first=John Pringle |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |title=Thoughts on Some Important Points Relating to the System of the World |date=1846 |publisher=William Tait |location=Edinburgh, Scotland |page=23 |access-date=February 17, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308094837/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark%3A%2F13960%2Ft9k360k8b&view=1up&seq=65 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} Rosse's illustration of the Whirlpool Galaxy appears on the plate that immediately precedes p. 23. * {{cite journal |last1=South |first1=James |title=Auszug aus einem Berichte über Lord ''Rosse's'' grosses Telescop, den Sir ''James South'' in The Times, Nr. 18899, 1845 April 16 bekannt gemacht hat |journal=Astronomische Nachrichten |date=1846 |volume=23 |issue=536 |pages=113–118 |doi=10.1002/asna.18460230802 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |trans-title=Excerpt from a report about Lord Rosse's great telescope, which Sir James South made known in The Times [of London], no. 18,899, 1845 April 16 |language=de |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308145128/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000055399548&view=1up&seq=279&size=125 |url-status=live }} On March 5, 1845, Rosse observed M51, the [[Whirlpool Galaxy]]. From column 115: "The most popularly known nebulæ observed this night were the ring nebulæ in the Canes Venatici, or the 51st of Messier's catalog, which was resolved into stars with a magnifying power of 548". * {{cite journal |last1=Robinson |first1=T. R. |title=On Lord Rosse's telescope |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy |date=1845 |volume=3 |issue=50 |pages=114–133 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |access-date=February 17, 2020 |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610193425/https://www.biodiversitylibrary.org/item/46714#page/132/mode/1up |url-status=live }} Rosse's early observations of nebulae and galaxies are discussed on pp. 127–130. * {{cite journal |last1=Rosse |first1=The Earl of |title=Observations on the nebulae |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |date=1850 |volume=140 |issue=140 |pages=499–514 |url=https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |doi=10.1098/rstl.1850.0026 |doi-access=free |access-date=February 17, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142957/https://books.google.com/books?id=BlFFAAAAcAAJ&pg=PA499 |url-status=live }} Rosse's illustrations of nebulae and galaxies appear on the plates that immediately precede the article. * {{cite journal |last1=Bailey |first1=M. E. |last2=Butler |first2=C. J. |last3=McFarland |first3=J. |title=Unwinding the discovery of spiral nebulae |journal=Astronomy & Geophysics |date=April 2005 |volume=46 |issue=2 |pages=2.26–2.28 |doi=10.1111/j.1468-4004.2005.46226.x |doi-access=free}}</ref> [[1904]] წელს, ვარსკვლავების საკუთარი მოძრაობების შესწავლისას, [[იაკობუს კაპტეინი|იაკობუს კაპტეინმა]] განაცხადა, რომ ეს შემთხვევითი არ იყო, როგორც იმ დროს ითვლებოდა; ვარსკვლავები შეიძლებოდა დაიყოს ორ ნაკადად, რომლებიც თითქმის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობდნენ.<ref>See: * {{Cite book |last=Kapteyn |first=Jacobus Cornelius |title=Congress of Arts and Science, Universal Exposition, St. Louis, 1904 |date=1906 |publisher=Houghton, Mifflin and Co. |editor-last=Rogers |editor-first=Howard J. |volume=4 |location=Boston and New York |pages=396–425 |chapter=Statistical methods in stellar astronomy |access-date=February 6, 2020 |chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308053515/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044103057121&view=1up&seq=412 |archive-date=March 8, 2021 |url-status=live}} From pp. 419–420: "It follows that the one set of the stars must have a systematic motion relative to the other.&nbsp;... these two main directions of motion must be in reality diametrically opposite." * {{cite journal |last1=Kapteyn |first1=J. C. |title=Star streaming |journal=Report of the Seventy-fifth Meeting of the British Association for the Advancement of Science, South Africa |series=Report of the ... Meeting of the British Association for the Advancement of Science (1833) |date=1905 |pages=257–265 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308042552/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101076796737&view=1up&seq=399 |url-status=live }}</ref> მოგვიანებით გაირკვა, რომ კაპტეინის მონაცემები იყო ირმის ნახტომის ბრუნვის პირველი მტკიცებულება,<ref>See: * {{Cite journal |last=Schwarzschild |first=K. |date=1907 |title=Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne |trans-title=On the proper motions of the fixed stars |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |url-status=live |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen (Reports of the Royal Society of Science at Göttingen) |language=de |volume=5 |pages=614–632 |bibcode=1907NWGot...5..614S |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142441/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391208&view=1up&seq=654 |archive-date=March 8, 2021 |access-date=February 6, 2020}} * {{cite journal |last1=Schwarzschild |first1=K. |title=Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen |journal=Nachrichten von der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen |date=1908 |pages=191–200 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |trans-title=On the determination, according to the ellipsoid hypothesis, of the vertex and apex from a small number of observed proper motions |language=de |access-date=February 6, 2020 |archive-date=March 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308024321/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015048391554&view=1up&seq=209 |url-status=live }}</ref> რამაც საბოლოოდ [[ბერტილ ლინდბლადი]]სა და [[იან ჰენდრიკ ოორტი|იან ოორტის]] მიერ გალაქტიკური ბრუნვის აღმოჩენამდე მიიყვანა. [[1917]] წელს, [[ჰებერ კერტისი|ჰებერ კერტისმა]] დააკვირდა ანდრომედას ახალ ვარსკვლავ S-ს დიდი ანდრომედას ნისლეულში (მესიეს ობიექტი 31). ფოტოგრაფიული ჩანაწერების ძიებისას მან კიდევ 11 ახალი ვარსკვლავი აღმოაჩინა. კერტისმა შენიშნა, რომ ეს ახალი ვარსკვლავიერები, საშუალოდ, 10 სიდიდით უფრო მკრთალი იყო, ვიდრე ირმის ნახტომში მომხდარი. შედეგად, მან შეძლო მანძილის 150,000 პარსეკის შეფასება. ის გახდა „სამყაროების კუნძულის“ ჰიპოთეზის მომხრე, რომლის მიხედვითაც სპირალური ნისლეულები დამოუკიდებელი გალაქტიკები იყო.<ref>{{Cite journal |last=Curtis |first=Heber D. |date=1917 |title=Novae in spiral nebulae and the island universe theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=29 |issue=171 |pages=206–207 |bibcode=1917PASP...29..206C |doi=10.1086/122632 |doi-access=free}}</ref><ref name=pasp100_6 /> [[1920]] წელს [[ჰარლოუ შეპლი]]სა და ჰებერ კერტისს შორის გაიმართა დიდი დებატები ირმის ნახტომის ბუნების, სპირალური ნისლეულების და სამყაროს ზომების შესახებ. დიდი ანდრომედას ნისლეულის გარე გალაქტიკის არსებობის შესახებ თავისი მტკიცების დასასაბუთებლად, კერტისმა აღნიშნა ირმის ნახტომში მტვრის ღრუბლების მსგავსი ბნელი ზოლების გაჩენა, ასევე [[დოპლერის ეფექტი|დოპლერის მნიშვნელოვანი წანაცვლება]].<ref name=weaver /> კამათი საბოლოოდ გადაჭრა [[ედუინ ჰაბლი|ედუინ ჰაბლმა]] 1920-იანი წლების დასაწყისში [[მაუნტ ვილსონის ობსერვატორია|მაუნტ ვილსონის ობსერვატორიის]] 2.5 მეტრიანი ჰუკერის ტელესკოპის გამოყენებით. ამ ახალი ტელესკოპის სინათლის შეგროვების ძალით, მან შეძლო ასტრონომიული ფოტოების გადაღება, რომლებიც ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილებს ცალკეული ვარსკვლავების კოლექციებად ყოფდა. მან ასევე შეძლო ზოგიერთი ცეფეიდური ცვლადის იდენტიფიცირება, რომელთა გამოყენებაც შეეძლო ნისლეულებამდე მანძილის შესაფასებლად. მან აღმოაჩინა, რომ ანდრომედას ნისლეული მზიდან 275 000 პარსეკის დაშორებით მდებარეობს, რაც ძალიან შორსაა იმისთვის, რომ ირმის ნახტომის ნაწილი ყოფილიყო.<ref name=jrasc83_6 /><ref name=apj69_103 /> ===დაკვირვებები თანამგზავრებით=== ევროპის კოსმოსური სააგენტოს კოსმოსური ხომალდი „გაია“ მილიარდი ვარსკვლავის პარალაქსის განსაზღვრით მანძილის შეფასებას იძლევა და ირმის ნახტომის რუკას ქმნის.<ref>{{Cite web |date=September 14, 2016 |title=New Milky Way Map Is a Spectacular Billion-Star Atlas |url=http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915183426/http://news.nationalgeographic.com/2016/09/gaia-milky-way-maps-billion-stars-atlas-space-science/ |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gaia > Gaia DR1 |url=http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915091251/http://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dr1 |archive-date=September 15, 2016 |access-date=September 15, 2016 |website=www.cosmos.esa.int}}</ref> „გაიას“ მონაცემები შეფასებულია, როგორც „ტრანსფორმაციული“. შეფასებულია, რომ „გაიამ“ დაკვირვებული ვარსკვლავების რაოდენობა 1990-იან წლებში დაახლოებით 2 მილიონიდან 2 მილიარდამდე გაზარდა. მან სივრცის გაზომვადი მოცულობა რადიუსში 100-ჯერ და სიზუსტით 1000-ჯერ გაზარდა.<ref name="Skibba">{{Cite journal |last=Skibba |first=Ramin |date=June 10, 2021 |title=A galactic archaeologist digs into the Milky Way's history |url=https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |url-status=live |journal=Knowable Magazine |doi=10.1146/knowable-060921-1 |s2cid=236290725 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804193831/https://knowablemagazine.org/article/physical-world/2021/a-galactic-archaeologist-digs-milky-ways-history |archive-date=August 4, 2022 |access-date=August 4, 2022 |doi-access=free}}</ref> 2020 წელს ჩატარებულმა კვლევამ დაასკვნა, რომ „გაიამ“ გალაქტიკის მერყევი მოძრაობა აღმოაჩინა, რაც შესაძლოა გამოწვეული იყოს „დისკოს ბრუნვის ღერძის არასფერული ჰალოს მთავარ ღერძთან მიმართებაში არასწორი განლაგებით, ან ჰალოში დაგროვილი მატერიით, რომელიც გვიანი დაცემის დროს იქნა მიღებული, ან ახლომდებარე, ურთიერთქმედი თანამგზავრული გალაქტიკებიდან და მათი თანმდევი მოქცევით“.<ref>{{Cite journal |last1=Poggio |first1=E. |last2=Drimmel |first2=R. |last3=Andrae |first3=R. |last4=Bailer-Jones |first4=C. A. L. |last5=Fouesneau |first5=M. |last6=Lattanzi |first6=M. G. |last7=Smart |first7=R. L. |last8=Spagna |first8=A. |date=2020 |title=Evidence of a dynamically evolving Galactic warp |journal=Nature Astronomy |volume=4 |issue=6 |pages=590–596 |arxiv=1912.10471 |bibcode=2020NatAs...4..590P |doi=10.1038/s41550-020-1017-3 |s2cid=209444772}}</ref> 2024 წლის აპრილში გამოქვეყნდა საწყისი კვლევები და მასთან დაკავშირებული რუკები, რომლებიც ირმის ნახტომის მაგნიტურ ველებს მოიცავდა.<ref name="NYT-20240419">{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |title=The Dusty Magnets of the Milky Way |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |date=April 19, 2024 |work=[[The New York Times]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240419104158/https://www.nytimes.com/2024/04/19/science/space/astronomy-milky-way.html |archive-date=April 19, 2024 |access-date=April 19, 2024 }}</ref> ==ასტროგრაფია== ===მზის მდებარეობა და სამეზობლო=== {{მთავარი|დედამიწის მდებარეობა}} მზე მდებარეობს ორიონის მკლავის შიდა კიდესთან ახლოს, ადგილობრივი ბუშტის ლოკალურ ფუმფულაში, რედკლიფის ტალღასა და გაყოფილი ხაზოვანი სტრუქტურების (ყოფილი გოულდის სარტყელი) შორის.<ref name="Alves Zucker Goodman Speagle 2020">{{Cite journal |last1=Alves |first1=João |last2=Zucker |first2=Catherine |last3=Goodman |first3=Alyssa A. |last4=Speagle |first4=Joshua S. |last5=Meingast |first5=Stefan |last6=Robitaille |first6=Thomas |last7=Finkbeiner |first7=Douglas P. |last8=Schlafly |first8=Edward F. |last9=Green |first9=Gregory M. |date=January 7, 2020 |title=A Galactic-scale gas wave in the Solar Neighborhood |journal=Nature |volume=578 |pages=237–239 |arxiv=2001.08748 |bibcode=2020Natur.578..237A |doi=10.1038/s41586-019-1874-z |pmid=31910431 |s2cid=210086520 |number=7794}}</ref> გილესენის და სხვების (2016) მიერ Sgr A*-ის გარშემო ვარსკვლავური ორბიტების შესწავლის საფუძველზე, მზე გალაქტიკური ცენტრიდან დაახლოებით 27.14 ± 0.46 კლი (8.32 ± 0.14 კპს)<ref name="Gillessen2016" /> მანძილზე მდებარეობს. ბოელმა და სხვებმა (2016) აღმოაჩინეს უფრო მცირე მნიშვნელობა - 25.64 ± 0.46 კლი (7.86 ± 0.14 კპს), ასევე ვარსკვლავის ორბიტის ანალიზის გამოყენებით.<ref name="boehle2016" /> მზე ამჟამად გალაქტიკური დისკოს ცენტრალური სიბრტყის 5–30 პარსეკით (16–98 ლი) ზემოთ ან ჩრდილოეთით მდებარეობს.<ref name=majaess2009 /> ადგილობრივ მკლავსა და შემდეგ მკლავს, პერსევსის მკლავს შორის მანძილი დაახლოებით 2000 პარსეკია (6500 ლი).<ref name="fn9" /> მზე და შესაბამისად, მზის სისტემა, მდებარეობს ირმის ნახტომის გალაქტიკურ სასიცოცხლო ზონაში.<ref name="mullen-2001">{{Cite news |last=Mullen, Leslie |date=May 18, 2001 |title=Galactic Habitable Zones |work=NAI Features Archive |agency=Nasa Astrobiology Institute |url=http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |access-date=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409002532/http://nai.arc.nasa.gov/news_stories/news_detail.cfm?ID=157 |archive-date=April 9, 2013}}</ref><ref name="sundin-2006">{{Cite journal |last=Sundin |first=M. |year=2006 |title=The galactic habitable zone in barred galaxies |journal=International Journal of Astrobiology |volume=5 |issue=4 |pages=325–326 |bibcode=2006IJAsB...5..325S |doi=10.1017/S1473550406003065 |s2cid=122018103}}</ref> მზიდან 15 პარსეკის (49 ლი) რადიუსის მქონე სფეროს შიგნით დაახლოებით 208 ვარსკვლავია, რომელთა აბსოლუტური სიდიდე 8.5-ზე მეტია, რაც იძლევა ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 69 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 2360 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი კაშკაშა ვარსკვლავების სიიდან). მეორეს მხრივ, მზიდან 5 პარსეკის (16 ლი) რადიუსში არის 64 ცნობილი ვარსკვლავი (ნებისმიერი სიდიდის, 4 ყავისფერი ჯუჯის გარდა), რაც იძლევა დაახლოებით ერთი ვარსკვლავის სიმკვრივეს 8.2 კუბურ პარსეკზე, ანუ ერთი ვარსკვლავის ყოველ 284 კუბურ სინათლის წელზე (უახლოესი ვარსკვლავების სიიდან). ეს ასახავს იმ ფაქტს, რომ გაცილებით მეტი მკრთალი ვარსკვლავია, ვიდრე კაშკაშა: მთელ ცაზე დაახლოებით 500 ვარსკვლავია, რომლებიც აშკარა სიდიდე 4-ზე კაშკაშაა, მაგრამ 15,5 მილიონი ვარსკვლავია კაშკაშა, ვიდრე აშკარა სიდიდე 14.<ref>{{Cite web |title=Magnitude |url=http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206074842/http://www.nso.edu/PR/answerbook/magnitude.html |archive-date=February 6, 2008 |access-date=August 9, 2013 |publisher=National Solar Observatory{{snd}}Sacramento Peak}}</ref> მზის გზის მწვერვალი, ანუ მზის მწვერვალი, არის მიმართულება, რომლითაც მზე მოძრაობს ირმის ნახტომში ადგილობრივი უძრაობის სტანდარტის გავლით. მზის გალაქტიკური მოძრაობის ზოგადი მიმართულებაა ვარსკვლავი დენებისკენ, გედის თანავარსკვლავედთან ახლოს, გალაქტიკური ცენტრის მიმართულებით დაახლოებით 90 ცის გრადუსიანი კუთხით. მზის ორბიტა ირმის ნახტომის გარშემო, სავარაუდოდ, დაახლოებით ელიფსური იქნება, გალაქტიკური სპირალური მკლავებიდან გამომდინარე პერტურბაციებით და არაერთგვაროვანი მასის განაწილებით. გარდა ამისა, მზე გალაქტიკურ სიბრტყეში დაახლოებით 2,7-ჯერ გადის ორბიტაზე.<ref>{{Cite book |last1=Moore |first1=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |title=Patrick Moore's Data Book of Astronomy |last2=Rees |first2=Robin |date=2014 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49522-6 |edition=2nd |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215095853/https://books.google.com/books?id=2FNfjWKBZx8C&pg=PA4 |archive-date=February 15, 2017 |url-status=live}}</ref> ეს ძალიან ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობს მარტივი ჰარმონიული ოსცილატორი წევის ძალის (შეშუპების) გარეშე. ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ეს რხევები ემთხვეოდა დედამიწაზე მასობრივი სიცოცხლის ფორმების გადაშენების პერიოდებს.<ref name="extinction" /> CO მონაცემებზე დაყრდნობით მზის სპირალურ სტრუქტურაში ტრანზიტის ეფექტების ხელახალი ანალიზით კორელაცია ვერ იქნა ნაპოვნი.<ref name="overholt_etal" /> მზის სისტემას ირმის ნახტომის ერთი ორბიტის (გალაქტიკური წელიწადი) დასასრულებლად დაახლოებით 240 მილიონი წელი სჭირდება,<ref name="sparke_gallagher" /> ამიტომ, ითვლება, რომ მზემ თავისი სიცოცხლის განმავლობაში 18-20 ორბიტა და ადამიანების წარმოშობის დღიდან 1/1250 ბრუნი დაასრულა. მზის სისტემის ორბიტალური სიჩქარე ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო დაახლოებით 220 კმ/წმ (490,000 მილი/სთ) ანუ სინათლის სიჩქარის 0.073%-ია. მზე ჰელიოსფეროში 84,000 კმ/სთ (52,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს. ამ სიჩქარით, მზის სისტემას დაახლოებით 1,400 წელი სჭირდება 1 სინათლის წლის მანძილის გასავლელად, ანუ 8 დღე 1 ასტრონომიული ერთეულის (ასტრონომიული ერთეული) გასავლელად.<ref name=garlick2002 /> მზის სისტემა მიემართება ზოდიაქოს თანავარსკვლავედის მორიელის მიმართულებით, რომელიც ეკლიპტიკას მიჰყვება.<ref>{{Cite web |date=April 8, 2011 |title=Solar System's 'Nose' Found; Aimed at Constellation Scorpius |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907130456/http://news.nationalgeographic.com/news/2011/04/110407-sun-nose-scorpius-solar-system-nasa-ibex-ribbon-space-science/ |archive-date=September 7, 2015}}</ref> ===გალაქტიკური კვადრანტები=== {{მთავარი|გალაქტიკური კვადრანტები}} გალაქტიკური კვადრანტი, ან ირმის ნახტომის კვადრანტი, ირმის ნახტომის გაყოფის ოთხი წრიული სექტორიდან ერთ-ერთს აღნიშნავს. ასტრონომიულ პრაქტიკაში, გალაქტიკური კვადრანტების გამოყოფა გალაქტიკური კოორდინატთა სისტემაზეა დაფუძნებული, რომელიც მზეს რუკების სისტემის საწყის წერტილად ათავსებს.<ref>{{Citation |last1=Blaauw |first1=A. |title=The new I. A. U. system of galactic coordinates (1958 revision) |date=1960 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=121 |issue=2 |pages=123–131 |bibcode=1960MNRAS.121..123B |doi=10.1093/mnras/121.2.123 |display-authors=1 |last2=Gum |first2=C. S. |last3=Pawsey |first3=J. L. |last4=Westerhout |first4=G. |doi-access=free}}</ref> კვადრანტები აღიწერება რიგობითი რიცხვების გამოყენებით - მაგალითად, „პირველი გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name="toolsofradio">{{Citation |last1=Wilson |first1=Thomas L. |title=Tools of Radio Astronomy |date=2009 |url=https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426084004/https://books.google.com/books?id=9KHw6R8rQEMC&pg=PA347 |url-status=live |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-85121-9 |display-authors=1 |archive-date=April 26, 2016 |last2=Rohlfs |first2=Kristen |last3=Hüttemeister |first3=Susanne|bibcode=2009tra..book.....W }}</ref> „მეორე გალაქტიკური კვადრანტი“,<ref name=NASAAD131K>{{cite journal |bibcode=2004A&A...418..131K |doi=10.1051/0004-6361:20034530 |author=Kiss, Cs |author2=Moór, A. |author3=Tóth, L. V. |title=Far-infrared loops in the 2nd Galactic Quadrant |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=418 |date=April 2004 |arxiv=astro-ph/0401303 |pages=131–141|s2cid=7825138|url=https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2004/16/aa0530.pdf|access-date=August 17, 2010}}</ref> ან „ირმის ნახტომის მესამე კვადრანტი“.<ref name="Lampton1997">{{Cite journal |author=Lampton, M. |author2=Lieu, R. |author3=Schmitt, J. H. M. M. |author4=Bowyer, S. |author5=Voges, W. |author6=Lewis, J. |author7=Wu, X. |display-authors=1 |date=February 1997 |title=An All-Sky Catalog of Faint Extreme Ultraviolet Sources |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=108 |issue=2 |pages=545–557 |bibcode=1997ApJS..108..545L |doi=10.1086/312965 |doi-access=free}}</ref> ჩრდილოეთ გალაქტიკური პოლუსიდან დანახვისას, 0° (ნულოვანი გრადუსი) სხივით, რომელიც მზიდან იწყება და გალაქტიკური ცენტრის გავლით გადის, კვადრატებია: ::{| ! გალაქტიკური<br />კვადრანტი<br /> &nbsp; ! გალაქტიკური<br />გრძედი<br />[[გალაქტიკური გრძედი|(ℓ)]] ! &nbsp; <br />წყარო<br /> &nbsp; |- !align="center"|1-ლი |align="right" | 0° ≤ ℓ ≤ 90° &nbsp; |align="center"|<ref name="vanWoerden-Strom-2006">{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=Hugo |last2=Strom |first2=Richard G. |date=June 2006 |title=The beginnings of radio astronomy in the Netherlands |url=http://www.astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |volume=9 |issue=1 |pages=3–20 |bibcode=2006JAHH....9....3V |doi=10.3724/SP.J.1440-2807.2006.01.01 |s2cid=16816839 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919025431/http://astron.nl/~leeuwen/video/dloo/JAHH9p3.pdf |archive-date=September 19, 2010}}</ref> |- !align="center"|მე-2 |align="right" |&nbsp; 90° ≤ ℓ ≤ 180° |align="center"|<ref name=NASAAD131K /> |- !align="center"|მე-3 |align="right" |180° ≤ ℓ ≤ 270° |align="center"|<ref name="Lampton1997" /> |- !align="center"|მე-4<br /> &nbsp; |align="right" |270° ≤ ℓ ≤ 360°<br />(360° ≅ 0°) |align="center"|<ref name="toolsofradio" /><br /> &nbsp; |} გალაქტიკური გრძედით (ℓ) საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ზრდით (დადებითი ბრუნვა), როგორც ეს გალაქტიკური ცენტრის ჩრდილოეთიდან ჩანს (ხედვის წერტილი, რომელიც რამდენიმე ასეული ათასი სინათლის წლის მანძილზეა) დედამიწა ბერენიკეს თანავარსკვლავედის მიმართულებით); თუ გალაქტიკური ცენტრის სამხრეთიდან დააკვირდებით (მოქანდაკის თანავარსკვლავედში მსგავსი მანძილით დაშორებული ხედვის წერტილიდან), ℓ საათის ისრის მიმართულებით გაიზრდებოდა (უარყოფითი ბრუნვა). ==ზოგადი მახასიათებლები== ===ზომა=== ირმის ნახტომი ადგილობრივი ჯგუფის ორი უდიდესი გალაქტიკიდან ერთ-ერთია (მეორე ანდრომედას გალაქტიკაა). თუმცა, მისი გალაქტიკური დისკოს ზომა და ის, თუ რამდენად განსაზღვრავს ის იზოფოტალურ დიამეტრს, ბოლომდე შესწავლილი არ არის.<ref name="Lopez2018" /> ვარაუდობენ, რომ გალაქტიკაში ვარსკვლავების მნიშვნელოვანი ნაწილი 26 კილოპარსეკის (80,000 სინათლის წლის) დიამეტრშია და რომ გარე დისკოს მიღმა ვარსკვლავების რაოდენობა მკვეთრად მცირდება ძალიან დაბალ რიცხვამდე, ექსპონენციალური დისკოს ექსტრაპოლაციის მიმართ შიდა დისკოს მასშტაბის სიგრძესთან მიმართებაში.<ref name=arxiv0909.3857 /><ref name="Lopez2018" /> ასტრონომიაში გალაქტიკის ზომის დასადგენად რამდენიმე მეთოდი გამოიყენება და თითოეულს შეუძლია განსხვავებული შედეგების მოტანა სხვებთან შედარებით. ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია D25 სტანდარტი - იზოფოტი, სადაც B-დიაპაზონში (სინათლის 445 ნმ ტალღის სიგრძე, ხილული სპექტრის ლურჯ ნაწილში) გალაქტიკის ფოტომეტრული სიკაშკაშე 25 მაგ/რკსეკს აღწევს.<ref name="Dimensions">{{Cite web |title=Dimensions of Galaxies |url=https://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927170330/http://ned.ipac.caltech.edu/level5/PROPERTIES/dog.html |archive-date=September 27, 2022 |access-date=August 22, 2022 |website=ned.ipac.caltech.edu}}</ref> გუდვინის და სხვების მიერ 1997 წელს შეფასებით, ცეფეიდური ცვლადი ვარსკვლავების განაწილება 17 სხვა სპირალურ გალაქტიკაში შედარდა ირმის ნახტომის ვარსკვლავებთან და მოდელირებული იქნა მათი ზედაპირის სიკაშკაშესთან დამოკიდებულება. ამან მოგვცა ირმის ნახტომის იზოფოტალური დიამეტრი 26.8 ± 1.1 კილოპარსეკის ტოლი (87,400 ± 3,600 სინათლის წელი), იმის გათვალისწინებით, რომ ექსპონენციალური დისკი წარმოადგენს გალაქტიკურ დისკოს და გალაქტიკის ცენტრალური ზედაპირის სიკაშკაშის (μ0) 22.1 ± 0.3 B-mag/arcsec−2 და დისკის მასშტაბის სიგრძის (h) 5.0 ± 0.5 kpc (16,300 ± 1,600 ly) მიღებით.<ref name="Average">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704216 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=The Milky Way is just an average spiral |date=April 22, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref><ref name="Goodwin">{{Cite journal |last1=Goodwin |first1=S. P. |last2=Gribbin |first2=J. |last3=Hendry |first3=M. A. |date=August 1998 |title=The relative size of the Milky Way |journal=The Observatory |volume=118 |pages=201–208 |bibcode=1998Obs...118..201G}}</ref><ref name="Castro">{{Cite journal |last1=Castro-Rodríguez |first1=N. |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Sánchez-Saavedra |first3=M. L. |last4=Battaner |first4=E. |year=2002 |title=Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=391 |issue=2 |pages=519–530 |arxiv=astro-ph/0205553 |bibcode=2002A&A...391..519C |doi=10.1051/0004-6361:20020895 |s2cid=17813024}}</ref> ეს ანდრომედას გალაქტიკის იზოფოტალურ დიამეტრზე მნიშვნელოვნად მცირეა და ოდნავ ნაკლებია გალაქტიკების საშუალო იზოფოტალურ ზომებზე, რომლებიც 28.3 კპს-ს (92,000 ლი-სი) შეადგენს.<ref name="Goodwin" /> ნაშრომში ასკვნიან, რომ ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა არ იყო ზედმეტად დიდი სპირალური გალაქტიკები და არც ისინი იყვნენ ცნობილ უდიდესთა შორის (თუ პირველი არ იყო ყველაზე დიდი), როგორც ადრე ფართოდ იყო გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, არამედ საშუალო ზომის ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკები.<ref name="Goodwin_Hubble">{{Cite arXiv |eprint=astro-ph/9704289 |first1=S. P. |last1=Goodwin |first2=J. |last2=Gribbin |title=New Determination of the Hubble Parameter Using the Principle of Terrestrial Mediocrity |date=April 30, 1997 |last3=Hendry |first3=M. A. }}</ref> ირმის ნახტომის შედარებითი ფიზიკური მასშტაბის შესადარებლად, თუ მზის სისტემა ნეპტუნამდე აშშ-ის მეოთხედის ზომის იქნებოდა (24.3 მმ (0.955 ინჩი)), ირმის ნახტომი დაახლოებით იქნებოდა შეერთებული შტატების ჩრდილოეთ-სამხრეთის უდიდესი ხაზი.<ref>{{Cite web |title=How Big is Our Universe: How far is it across the Milky Way? |url=http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305005817/http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/howfar/across.html |archive-date=March 5, 2013 |access-date=March 13, 2013 |website=NASA-Smithsonian Education Forum on the Structure and Evolution of the Universe, at the Harvard Smithsonian Center for Astrophysics}}</ref> 1978 წლის კიდევ უფრო ძველი კვლევა ირმის ნახტომისთვის უფრო დაბალ დიამეტრს, დაახლოებით 23 კპს-ს (75,000 ლი-სი) აჩვენებს.<ref name="Goodwin" /> 2015 წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ არსებობს ვარსკვლავების რგოლისებრი ძაფი, სახელწოდებით Triangulum-Andromeda Ring (TriAnd Ring), რომელიც შედარებით ბრტყელი გალაქტიკური სიბრტყის ზემოთ და ქვემოთ ტალღოვანია. როგორც ვარაუდობენ, ერთფეროვანი რგოლის გარდა, ძირითადად დისკის რხევებისა და ირმის ნახტომის გარშემო შემოხვევის შედეგია, დიამეტრით მინიმუმ 50 კპს (160,000 ლი),<ref>{{Cite journal |last1=Newberg |first1=Heidi Jo |last2=Xu |first2=Yan |last3=Carlin |first3=Jeffrey L. |last4=Liu |first4=Chao |last5=Deng |first5=Licai |last6=Li |first6=Jing |last7=Schoenrich |first7=Ralph |last8=Yanny |first8=Brian |display-authors=1 |date=March 1, 2015 |title=Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=801 |issue=2 |page=105 |arxiv=1503.00257 |bibcode=2015ApJ...801..105X |doi=10.1088/0004-637X/801/2/105 |s2cid=119124338}}</ref> რომელიც შესაძლოა თავად ირმის ნახტომის გარე დისკის ნაწილი იყოს, შესაბამისად, ვარსკვლავური დისკი ამ ზომამდე გაზრდით უფრო დიდი ხდება.<ref name="rpi2015" /> 2018 წლის უფრო ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა გარკვეულწილად უარყო ეს ჰიპოთეზა და დაადასტურა დასკვნა, რომ ერთფეროვანი რგოლი, A13 და TriAnd Ring წარმოადგენდნენ ვარსკვლავურ ზედმეტ სიმკვრივეს, რომლებიც საკმაოდ გამოდევნილი იყო მთავარი ვარსკვლავური დისკიდან, ხოლო RR Lyrae ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსია უფრო მაღალი აღმოჩნდა და თავსებადი იყო ჰალოს წევრობასთან.<ref name="allyson">{{Cite journal |last1=Sheffield |first1=Allyson A. |last2=Price-Whelan |first2=Adrian M. |last3=Tzanidakis |first3=Anastasios |last4=Johnston |first4=Kathryn V. |last5=Laporte |first5=Chervin F. P. |last6=Sesar |first6=Branimir |year=2018 |title=A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities |journal=The Astrophysical Journal |volume=854 |issue=1 |page=47 |arxiv=1801.01171 |bibcode=2018ApJ...854...47S |doi=10.3847/1538-4357/aaa4b6 |s2cid=118932403 |doi-access=free}}</ref> კიდევ ერთმა 2018 წლის კვლევამ გამოავლინა დისკოსებრი ვარსკვლავების ძალიან სავარაუდო არსებობა გალაქტიკური ცენტრიდან 26–31.5 კპს (84,800–103,000 ლი-სი-ზე) ან შესაძლოა კიდევ უფრო შორს, მნიშვნელოვნად მაღლა, დაახლოებით 13–20 კპს (40,000–70,000 ლი-სი-ზე), რაც ოდესღაც დისკოს ვარსკვლავური სიმკვრივის მკვეთრ კლებად მიიჩნეოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსალოდნელი იყო, რომ ამ ზღვარს გადააჭარბებდა ან არცერთი ვარსკვლავი არ იქნებოდა, გარდა იმ ვარსკვლავებისა, რომლებიც გალაქტიკური ჰალოს ძველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან.<ref name="Lopez2018">{{Cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |last2=Allende Prieto |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Liu |first5=C. |last6=Deng |first6=L. |date=April 9, 2018 |title=Disk stars in the Milky Way detected beyond 25 kpc from its center |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2018/04/aa32880-18/aa32880-18.html |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=612 |pages=L8 |arxiv=1804.03064 |bibcode=2018A&A...612L...8L |doi=10.1051/0004-6361/201832880 |s2cid=59933365}}</ref><ref name="nbcnews1" /><ref>{{Cite web |author=Elizabeth Howell |date=July 2, 2018 |title=It Would Take 200,000 Years at Light Speed to Cross the Milky Way |url=https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416141212/https://www.space.com/41047-milky-way-galaxy-size-bigger-than-thought.html |archive-date=April 16, 2020 |access-date=May 31, 2020 |website=Space.com}}</ref> 2020 წლის კვლევამ იწინასწარმეტყველა, რომ ირმის ნახტომის ბნელი მატერიის ჰალოს კიდი დაახლოებით 292 ± 61 კპს (952,000 ± 199,000 ლი-სი-ზე) იქნებოდა, რაც 584 ± 122 კპს (1.905 ± 0.3979 მილი-სი-ზე) დიამეტრს ნიშნავს.<ref name="croswell2020" /><ref name="dearson2020" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავური დისკოს სისქე ასევე დაახლოებით 1.35 კპს-მდე (4000 ლი) მერყეობს.<ref name="ask-astro" /><ref name="Rix_Bovy">{{Cite journal |last1=Rix |first1=Hans-Walter |last2=Bovy |first2=Jo |date=2013 |title=The Milky Way's Stellar Disk |journal=The Astronomy and Astrophysics Review |volume=21 |article-number=|arxiv=1301.3168 |bibcode=2013A&ARv..21...61R |doi=10.1007/s00159-013-0061-8 |s2cid=117112561}}</ref> ===მასა=== ირმის ნახტომის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 0,88 ტრილიონჯერ მეტია (8,8×1011 მზის მასა), გალაქტიკის განსაზღვრისთვის გამოიყენება 200 კპს-ის ზღვარი.<ref>{{Cite journal |last1=Bobylev |first1=V. V. |last2=Baykova |first2=A. T. |date=August 2023 |title=Modern Estimates of the Mass of the Milky Way |url=https://www.researchgate.net/publication/375619138 |journal=Astronomy Reports |language=en |volume=67 |issue=8 |pages=812–823 |doi=10.1134/S1063772923080024 |bibcode=2023ARep...67..812B |issn=1063-7729}}</ref> ირმის ნახტომის მასის შეფასებები განსხვავდება გამოყენებული მეთოდისა და მონაცემების მიხედვით. შეფასების დიაპაზონის ქვედა ზღვარი არის 5,8×1011 მზის მასა (M☉), რაც გარკვეულწილად ნაკლებია ანდრომედას გალაქტიკაზე.<ref name="Karachentsevetal2006" /><ref name="mass" /><ref name="galmass" /> 2009 წელს Very Long Baseline Array-ის გამოყენებით ჩატარებულმა გაზომვებმა აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის გარე კიდეზე მდებარე ვარსკვლავებისთვის სიჩქარე 254 კმ/წმ-ს (570,000 მილი/სთ) აღწევს.<ref name=nrao20090105 /> რადგან ორბიტალური სიჩქარე დამოკიდებულია ორბიტის რადიუსში არსებულ მთლიან მასაზე, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომი უფრო მასიურია, დაახლოებით ტოლი ანდრომედას გალაქტიკის მასისა, რომელიც მისი ცენტრიდან 160,000 ლი (49 კპს) რადიუსში 7×1011 მ☉-ია.<ref name="reid2009" /> 2010 წელს ჰალო ვარსკვლავების რადიალური სიჩქარის გაზომვის შედეგად დადგინდა, რომ 80 კილოპარსეკში მოთავსებული მასა 7×1011 მ☉-ია.<ref name="gnedin2010" /> 2014 წელს ჩატარებულ კვლევაში, მთელი ირმის ნახტომის მასა შეფასებულია 8.5×1011 მ☉-ად,<ref name="Jorge Peñarrubia2014">{{Cite journal |last1=Peñarrubia |first1=Jorge |last2=Ma |first2=Yin-Zhe |last3=Walker |first3=Matthew G. |last4=McConnachie |first4=Alan |display-authors=1 |year=2014 |title=A dynamical model of the local cosmic expansion |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=433 |issue=3 |pages=2204–2222 |arxiv=1405.0306 |bibcode=2014MNRAS.443.2204P |doi=10.1093/mnras/stu879 |doi-access=free |s2cid=119295582}}</ref> მაგრამ ეს ანდრომედას გალაქტიკის მასის მხოლოდ ნახევარია.<ref name="Jorge Peñarrubia2014" /> ირმის ნახტომის 2019 წლის მასის ბოლოდროინდელი შეფასება 1.29×1012 მ☉-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Grand |first1=Robert J J. |last2=Deason |first2=Alis J. |last3=White |first3=Simon D M. |last4=Simpson |first4=Christine M. |last5=Gómez |first5=Facundo A. |last6=Marinacci |first6=Federico |last7=Pakmor |first7=Rüdiger |year=2019 |title=The effects of dynamical substructure on Milky Way mass estimates from the high-velocity tail of the local stellar halo |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters |volume=487 |issue=1 |pages=L72–L76 |arxiv=1905.09834 |bibcode=2019MNRAS.487L..72G |doi=10.1093/mnrasl/slz092 |doi-access=free |s2cid=165163524}}</ref> როგორც ჩანს, ირმის ნახტომის მასის დიდი ნაწილი ბნელი მატერიაა, მატერიის უცნობი და უხილავი ფორმა, რომელიც გრავიტაციულად ურთიერთქმედებს ჩვეულებრივ მატერიასთან. ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის ჰალო შედარებით თანაბრად არის გაფანტული გალაქტიკური ცენტრიდან ას კილოპარსეკზე (კპს) მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის მათემატიკური მოდელები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის მასა 1–1.5×1012 მ☉-ია.<ref name=McMillan2011 /><ref name=McMillan2016 /><ref>{{Cite journal |last=Slobodan Ninković |date=April 2017 |title=Mass Distribution and Gravitational Potential of the Milky Way |journal=Open Astronomy |volume=26 |issue=1 |pages=1–6 |bibcode=2017OAst...26....1N |doi=10.1515/astro-2017-0002 |doi-access=free}}</ref> 2013 და 2014 წლების კვლევები მიუთითებს მასის დიაპაზონზე, რომელიც მერყეობს 4.5×1012 მ☉<ref>{{Cite journal |last1=Phelps |first1=Steven |last2=Nusser |first2=Adi |last3=Desjacques |first3=Vincent |display-authors=1 |date=October 2013 |title=The Mass of the Milky Way and M31 Using the Method of Least Action |journal=The Astrophysical Journal |volume=775 |issue=2 |pages=102–113 |arxiv=1306.4013 |bibcode=2013ApJ...775..102P |doi=10.1088/0004-637X/775/2/102 |s2cid=21656852 |id=102}}</ref>-დან 8×1011 მ☉-მდე.<ref name=Kafle2014/> შედარებისთვის, ირმის ნახტომში არსებული ყველა ვარსკვლავის საერთო მასა შეფასებულია 4.6×1010 მ☉<ref name="Licquia2013">{{Cite journal |last1=Licquia |first1=Timothy |last2=Newman |first2=J. |date=2013 |title=Improved Constraints on the Total Stellar Mass, Color, and Luminosity of the Milky Way |journal=American Astronomical Society, AAS Meeting #221, #254.11 |volume=221 |pages=254.11 |bibcode=2013AAS...22125411L}}</ref>-დან 6.43×1010 მ☉-მდე.<ref name="McMillan2011" /> ვარსკვლავების გარდა, არსებობს ვარსკვლავთშორისი აირიც, რომელიც მასის მიხედვით 90%-ით წყალბადს და 10%-ით ჰელიუმს შეიცავს,<ref name="ism1" /> წყალბადის ორი მესამედი ატომური ფორმითაა, ხოლო დარჩენილი ერთი მესამედი მოლეკულური წყალბადის სახითაა.<ref name="ism2" /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავთშორისი აირის მასა მისი ვარსკვლავების მთლიანი მასის 10%-დან<ref name="ism2">{{Cite web |title=Lecture Seven: The Milky Way: Gas |url=http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708011238/http://www.astro.rug.nl/~etolstoy/pog14/resources/lectures/PoG-lecture7pr.pdf |archive-date=July 8, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> 15%-მდე<ref name="ism1">{{Cite web |title=The Interstellar Medium |url=http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419065745/http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/milkyway/ism.html |archive-date=April 19, 2015 |access-date=May 2, 2015}}</ref> ტოლია. ვარსკვლავთშორისი მტვერი გაზის მთლიანი მასის დამატებით 1%-ს შეადგენს.<ref name="ism1" /> 2019 წლის მარტში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა დაახლოებით 39.5 კპს (130,000 ლი) რადიუსში 1.54×1012 მზის მასაა, რაც ორჯერ მეტია, ვიდრე ადრე ჩატარებულ კვლევებში იყო განსაზღვრული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკის მასის დაახლოებით 90% ბნელი მატერიაა.<ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref><ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> 2023 წლის სექტემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის გალაქტიკის ვირუსული მასა მხოლოდ 2.06×1011 მზის მასაა, რაც წინა კვლევების მასის მხოლოდ მეათედია. მასა განისაზღვრა კოსმოსური ხომალდის „გაიას“ მონაცემებით.<ref name="aA-20230927">{{cite journal | last1=Jiao | first1=Y.-J. | last2=Hammer | first2=F. | last3=Wang | first3=H.-F. | last4=Wang | first4=J.-L. | last5=Amram | first5=P. | last6=Chemin | first6=L. | last7=Yang | first7=Y.-B. | title=Detection of the Keplerian decline in the Milky Way rotation curve | journal=Astronomy & Astrophysics | publisher=EDP Sciences | date=September 27, 2023 | volume=678 | pages=A208 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202347513 | doi-access=free | arxiv=2309.00048 | bibcode=2023A&A...678A.208J }}</ref> ===ბრუნვის მრუდი=== ირმის ნახტომში ვარსკვლავები და გაზი მისი ცენტრის გარშემო დიფერენციალურად ბრუნავენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბრუნვის პერიოდი მდებარეობის მიხედვით იცვლება. როგორც ეს სპირალური გალაქტიკებისთვისაა დამახასიათებელი, ირმის ნახტომში ვარსკვლავების უმეტესობის ორბიტალური სიჩქარე ძლიერ არ არის დამოკიდებული ცენტრიდან მათ დაშორებაზე. ცენტრალური ამოზნექილიდან ან გარე რგოლიდან მოშორებით, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური სიჩქარე 200-დან 220 კმ/წმ-მდეა.<ref>{{Cite journal |last1=Camarillo |first1=Tia |last2=Dredger |first2=Pauline |last3=Ratra |first3=Bharat |date=May 4, 2018 |title=Median Statistics Estimate of the Galactic Rotational Velocity |journal=Astrophysics and Space Science |volume=363 |issue=12 |page=268 |arxiv=1805.01917 |bibcode=2018Ap&SS.363..268C |doi=10.1007/s10509-018-3486-8 |s2cid=55697732}}</ref> შესაბამისად, ტიპიური ვარსკვლავის ორბიტალური პერიოდი დაახლოებით პროპორციულია გავლილი ტრაექტორიის სიგრძისა. ეს განსხვავდება მზის სისტემაში არსებული სიტუაციისგან, სადაც ორსხეულიანი გრავიტაციული დინამიკა დომინირებს და სხვადასხვა ორბიტას მნიშვნელოვნად განსხვავებული სიჩქარეები აქვს. ბრუნვის მრუდი (ნაჩვენებია ფიგურაზე) აღწერს ამ ბრუნვას. თუ ირმის ნახტომი შეიცავდა მხოლოდ ვარსკვლავებში, გაზსა და სხვა ბარიონულ (ჩვეულებრივ) მატერიაში დაფიქსირებულ მასას, ბრუნვის სიჩქარე შემცირდებოდა ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. თუმცა, დაკვირვებული მრუდი შედარებით ბრტყელია, რაც მიუთითებს დამატებით მასაზე, რომლის პირდაპირ აღმოჩენა ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით შეუძლებელია. ეს შეუსაბამობა ბნელ მატერიას მიეწერება.<ref name=Koupelis_Kuhn2007 /> ირმის ნახტომის ბრუნვის მრუდი ემთხვევა სპირალური გალაქტიკების უნივერსალურ ბრუნვის მრუდს, რაც გალაქტიკებში ბნელი მატერიის არსებობის საუკეთესო მტკიცებულებაა. ალტერნატიულად, ასტრონომთა უმცირესობა ვარაუდობს, რომ გრავიტაციის კანონის მოდიფიკაციამ შეიძლება ახსნას დაკვირვებული ბრუნვის მრუდი.<ref name="Schneider_p413">{{Cite book |last=Peter Schneider |url=https://books.google.com/books?id=uP1Hz-6sHaMC&q=rotation+Milky+way&pg=PA100 |title=Extragalactic Astronomy and Cosmology |date=2006 |publisher=Springer |isbn=978-3-540-33174-2 |page=413 |access-date=October 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143010/https://www.google.com/books/edition/Extragalactic_Astronomy_and_Cosmology/uP1Hz-6sHaMC?hl=en&gbpv=1&bsq=rotation+Milky+way&pg=PA100&printsec=frontcover |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> ===თავისებური სიჩქარე=== მიუხედავად იმისა, რომ სპეციალური ფარდობითობა აცხადებს, რომ სივრცეში არ არსებობს „სასურველი“ ინერციული საცნობარო სისტემა, რომლითაც შეიძლება ირმის ნახტომის შედარება, ირმის ნახტომს აქვს სიჩქარე კოსმოლოგიური საცნობარო სისტემების მიმართ.<ref>{{Cite web |date=July 21, 2017 |title=Ned Wright's Cosmology Tutorial pt. 1 |url=https://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmo_01.htm |access-date=May 19, 2025 |website=www.astro.ucla.edu}}</ref> ერთ-ერთი ასეთი საცნობარო სისტემაა ჰაბლის ნაკადი, გალაქტიკური გროვების აშკარა მოძრაობები სივრცის გაფართოების გამო. ცალკეულ გალაქტიკებს, მათ შორის ირმის ნახტომს, აქვთ თავისებური სიჩქარეები საშუალო ნაკადთან მიმართებაში. ამრიგად, ირმის ნახტომის ჰაბლის ნაკადთან შესადარებლად, უნდა გავითვალისწინოთ საკმარისად დიდი მოცულობა, რათა სამყაროს გაფართოება დომინირებდეს ლოკალურ, შემთხვევით მოძრაობებზე. საკმარისად დიდი მოცულობა ნიშნავს, რომ ამ მოცულობაში გალაქტიკების საშუალო მოძრაობა ტოლია ჰაბლის ნაკადის. ასტრონომები თვლიან, რომ ირმის ნახტომი ამ ლოკალური თანამოძრავი საცნობარო სისტემის მიმართ დაახლოებით 630 კმ/წმ (1,400,000 მილი/სთ) სიჩქარით მოძრაობს.<ref>{{cite web |title=The Velocity of Our Galaxy: the End of a 40-Year Mystery |url=https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |website=CEA/The Knowledge Factory |access-date=May 5, 2022 |language=en |date=January 31, 2017 |archive-date=June 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602152114/https://www.cea.fr/drf/english/Pages/News/Scientific-results/2017/velocity-of-our-galaxy-the-end-of-a-40-year-mystery.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=The Milky Way is being pushed through space by a void called the Dipole Repeller |url=https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |magazine=Wired UK |access-date=May 5, 2022 |archive-date=January 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104313/https://www.wired.co.uk/article/dipole-repeller-milky-way |url-status=live }}</ref> ირმის ნახტომი დიდი მიმზიდველისა და სხვა გალაქტიკური გროვების, მათ შორის მის უკან მდებარე შაპლის ზეგროვის, ზოგადი მიმართულებით მოძრაობს.<ref>{{Cite journal |last1=Kocevski |first1=D. D. |last2=Ebeling |first2=H. |doi=10.1086/503666 |title=On the origin of the Local Group's peculiar velocity |journal=The Astrophysical Journal |volume=645 |issue=2 |pages=1043–1053 |year=2006 |arxiv=astro-ph/0510106 |bibcode=2006ApJ...645.1043K |s2cid=2760455 }}</ref> ლოკალური ჯგუფი, გრავიტაციულად დაკავშირებული გალაქტიკების გროვა, რომელიც სხვათა შორის შეიცავს ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას, არის ზეგროვის ნაწილი, რომელსაც ადგილობრივი ზეგროვა ეწოდება და რომლის ცენტრი ქალწულის გროვასთან ახლოსაა: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჰაბლის ნაკადის ფარგლებში ერთმანეთს 967 კმ/წმ (2,160,000 მილი/სთ) სიჩქარით შორდებიან, ეს სიჩქარე ნაკლებია, ვიდრე მოსალოდნელი იყო 16.8 მილიონი ცალი მანძილის გათვალისწინებით, რაც ადგილობრივ ჯგუფსა და ქალწულის გროვას შორის გრავიტაციული მიზიდულობის გამოა.<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.newast.2005.08.008 |title=Mass determination of groups of galaxies: Effects of the cosmological constant |date=2006 |author=Peirani, S |journal=New Astronomy |volume=11 |issue=4 |pages=325–330 |last2=Defreitaspacheco |first2=J |arxiv=astro-ph/0508614 |bibcode=2006NewA...11..325P|s2cid=685068 }}</ref> კიდევ ერთი საცნობარო სისტემა კოსმოსური მიკროტალღური ფონის (CMB) მეშვეობით არის წარმოდგენილი, რომელშიც CMB-ის ტემპერატურა ყველაზე ნაკლებად არის დამახინჯებული დოპლერის წანაცვლებით (ნულოვანი დიპოლური მომენტი). ირმის ნახტომი ამ სისტემასთან მიმართებაში მოძრაობს 552 ± 6 კმ/წმ (1,235,000 ± 13,000 მილი/სთ)<ref name="COBE1993" /> სიჩქარით, 10.5 მარჯვნივ ასცენციისკენ, −24°-იანი დახრილობისკენ (J2000 ეპოქა, ჰიდრას ცენტრთან ახლოს). ეს მოძრაობა დაკვირვებულია ისეთი თანამგზავრების მიერ, როგორიცაა კოსმოსური ფონის მკვლევარი (COBE) და ვილკინსონის მიკროტალღური ანიზოტროპიის ზონდი (WMAP), როგორც დიპოლური წვლილი CMB-ში, რადგან CMB სისტემაში წონასწორობაში მყოფი ფოტონები მოძრაობის მიმართულებით ლურჯად გადაინაცვლებენ, ხოლო საპირისპირო მიმართულებით წითლად გადაინაცვლებენ.<ref name="COBE1993" /> ==შემადგენლობა== [[ფაილი:Galactic Cntr full cropped.jpg|მინი|2MASS ინფრაწითელი ტელესკოპით დანახული გალაქტიკური ცენტრი — გამოსახულების კაშკაშა არე, ფოტოს მარცხენა ზედა ნაწილში]] ირმის ნახტომი შეიცავს 100-დან 400 მილიარდ ვარსკვლავამდე<ref name=frommert_kronberg2005 /><ref name=wethington2010 /> და სულ მცირე ამდენივე პლანეტას.<ref name=villard20120111 /> ზუსტი ციფრი დამოკიდებული იქნება ძალიან დაბალი მასის მქონე ვარსკვლავების რაოდენობის დათვლაზე, რომელთა აღმოჩენაც რთულია, განსაკუთრებით მზიდან 300 ლიზე (90 პროცენტი) მეტი მანძილის დაშორებით. შედარებისთვის, მეზობელი ანდრომედას გალაქტიკა შეიცავს დაახლოებით ერთ ტრილიონ (1012) ვარსკვლავს.<ref name=young2006 /> ირმის ნახტომი შეიძლება შეიცავდეს ათი მილიარდ თეთრ ჯუჯას, მილიარდ ნეიტრონულ ვარსკვლავს და ას მილიონ ვარსკვლავურ შავ ხვრელს.<ref>Napiwotzki, R. (2009). The galactic population of white dwarfs. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 172, No. 1, p. 012004). IOP Publishing.</ref><ref>{{Cite web |title=NASA – Neutron Stars |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |archive-date=September 8, 2018 |access-date=April 5, 2018 |website=NASA |language=en}}</ref> ვარსკვლავებს შორის სივრცეს ავსებს გაზისა და მტვრის დისკი, რომელსაც ვარსკვლავთშორისი გარემო ეწოდება. ამ დისკს აქვს რადიუსის მინიმუმ მსგავსი სიგრძე ვარსკვლავებთან შედარებით,<ref name=science312_1773 /> ხოლო გაზის ფენის სისქე მერყეობს ასობით სინათლის წლიდან ცივი გაზისთვის ათასობით სინათლის წლამდე თბილი გაზისთვის.<ref name=araa28_215 /><ref name=apj702_1472 /> ირმის ნახტომის ვარსკვლავების დისკს არ აქვს ბასრი კიდე, რომლის მიღმაც ვარსკვლავები არ არის. პირიქით, ვარსკვლავების კონცენტრაცია მცირდება ირმის ნახტომის ცენტრიდან დაშორებასთან ერთად. ცენტრიდან დაახლოებით 40 000 სინათლის წლის (13 კპს) რადიუსის მიღმა, კუბურ პარსეკში ვარსკვლავების რაოდენობა რადიუსთან ერთად გაცილებით სწრაფად მცირდება.<ref name=arxiv0909.3857 /> გალაქტიკურ დისკს გარს აკრავს ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფერული გალაქტიკური ჰალო, რომელიც უფრო გარეთ ვრცელდება, მაგრამ ზომით შეზღუდულია ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრის, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების ორბიტებით, რომელთა გალაქტიკურ ცენტრთან ყველაზე ახლოს მიახლოება დაახლოებით 180 000 ლი (55 კპს) მანძილია.<ref name=mnras371_1_108 /> ამ მანძილზე ან მის მიღმა, ჰალო ობიექტების უმეტესობის ორბიტები მაგელანის ღრუბლებით იქნება დარღვევული. შესაბამისად, ასეთი ობიექტები, სავარაუდოდ, ირმის ნახტომის მიმდებარე ტერიტორიიდან გამოიტყორცნება. ირმის ნახტომის ინტეგრირებული აბსოლუტური ვიზუალური სიდიდე დაახლოებით −20.9-ის ტოლია.<ref name=coffey /><ref name="Karachentsev2004">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Karachentseva |first2=Valentina E. |last3=Huchtmeier |first3=Walter K. |last4=Makarov |first4=Dmitry I. |date=2003 |title=A Catalog of Neighboring Galaxies |journal=The Astronomical Journal |volume=127 |issue=4 |pages=2031–2068 |bibcode=2004AJ....127.2031K |doi=10.1086/382905 |doi-access=free}}</ref> როგორც გრავიტაციული მიკროლინზირების, ასევე პლანეტების ტრანზიტის დაკვირვებები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ვარსკვლავებთან დაკავშირებული პლანეტების რაოდენობა იმდენივე იყოს, რამდენიც ირმის ნახტომში ვარსკვლავების რაოდენობაა,<ref name="Nature-20120111" /><ref name=borenstein2011 /> ხოლო მიკროლინზირების გაზომვები მიუთითებს, რომ ვარსკვლავებთან დაკავშირებული არ არის დაკავშირებული უფრო მეტი მოხეტიალე პლანეტა, ვიდრე ვარსკვლავი.<ref>{{Cite journal |last1=Sumi |first1=T. |last2=Kamiya |first2=K. |last3=Bennett |first3=D. P. |last4=Bond |first4=I. A. |last5=Abe |first5=F. |last6=Botzler |first6=C. S. |last7=Fukui |first7=A. |last8=Furusawa |first8=K. |last9=Hearnshaw |first9=J. B. |last10=Itow |first10=Y. |last11=Kilmartin |first11=P. M. |last12=Korpela |first12=A. |last13=Lin |first13=W. |last14=Ling |first14=C. H. |last15=Masuda |first15=K. |display-authors=1 |year=2011 |title=Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing |journal=Nature |volume=473 |issue=7347 |pages=349–352 |arxiv=1105.3544 |bibcode=2011Natur.473..349S |doi=10.1038/nature10092 |pmid=21593867 |s2cid=4422627 |last16=Matsubara |first16=Y. |last17=Miyake |first17=N. |last18=Motomura |first18=M. |last19=Muraki |first19=Y. |last20=Nagaya |first20=M. |last21=Nakamura |first21=S. |last22=Ohnishi |first22=K. |last23=Okumura |first23=T. |last24=Perrott |first24=Y. C. |last25=Rattenbury |first25=N. |last26=Saito |first26=To. |last27=Sako |first27=T. |last28=Sullivan |first28=D. J. |last29=Sweatman |first29=W. L. |last30=Tristram |first30=P. J. |last31=Udalski |first31=A. |last32=Szymański |first32=M. K. |last33=Kubiak |first33=M. |last34=Pietrzyński |first34=G. |last35=Poleski |first35=R. |last36=Soszyński |first36=I. |last37=Wyrzykowski |first37=Ł. |last38=Ulaczyk |first38=K.}}</ref><ref name=nasa20110526 /> ირმის ნახტომი საშუალოდ შეიცავს მინიმუმ ერთ პლანეტას თითო ვარსკვლავზე, რაც იწვევს 100-400 მილიარდ პლანეტას, კეპლერის კოსმოსური ობსერვატორიის მიერ ხუთპლანეტიანი ვარსკვლავური სისტემის, კეპლერ-32-ის, 2013 წლის იანვარში ჩატარებული კვლევის თანახმად.<ref name="Space-20130102" /> კეპლერის მონაცემების 2013 წლის იანვარში ჩატარებული სხვა ანალიზით დადგინდა, რომ ირმის ნახტომში დედამიწის ზომის მინიმუმ 17 მილიარდი ეგზოპლანეტაა.<ref name="Space-Billions">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way |url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006095334/http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html |archive-date=October 6, 2014}}</ref> 2013 წლის ნოემბერში, კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებზე დაყრდნობით, ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომში მზის მსგავსი ვარსკვლავებისა და წითელი ჯუჯების სასიცოცხლო ზონებში შესაძლოა დედამიწის ზომის 40 მილიარდამდე პლანეტა მოძრაობდეს.<ref name="NYT-20131104">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 4, 2013 |title=Far-Off Planets Like the Earth Dot the Galaxy |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105023653/http://www.nytimes.com/2013/11/05/science/cosmic-census-finds-billions-of-planets-that-could-be-like-earth.html |archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref name="PNAS-20131031">{{Cite journal |last1=Petigura |first1=Eric A. |last2=Howard |first2=Andrew W. |last3=Marcy |first3=Geoffrey W. |date=October 31, 2013 |title=Prevalence of Earth-size planets orbiting Sun-like stars |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=110 |issue=48 |pages=19273–19278 |arxiv=1311.6806 |bibcode=2013PNAS..11019273P |doi=10.1073/pnas.1319909110 |pmc=3845182 |pmid=24191033 |doi-access=free}}</ref><ref name="nov2013_planet_estimate" /> ​​ამ სავარაუდო პლანეტებიდან 11 მილიარდი შესაძლოა მზის მსგავსი ვარსკვლავების გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="LATimes-20131104">{{Cite news |last=Khan |first=Amina |date=November 4, 2013 |title=Milky Way may host billions of Earth-size planets |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105,0,2673237.story |url-status=live |access-date=November 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106030558/http://www.latimes.com/science/la-sci-earth-like-planets-20131105%2C0%2C2673237.story |archive-date=November 6, 2013}}</ref> 2016 წლის კვლევის თანახმად, უახლოესი ეგზოპლანეტა შესაძლოა 4.2 სინათლის წლის დაშორებით იყოს და წითელი ჯუჯა პროქსიმა კენტავრის გარშემო ბრუნავდეს.<ref name="Planet-Alpha-Centauri">{{Cite journal |last1=Anglada-Escudé |first1=Guillem |last2=Amado |first2=Pedro J. |last3=Barnes |first3=John |last4=Berdiñas |first4=Zaira M. |last5=Butler |first5=R. Paul |last6=Coleman |first6=Gavin A. L. |last7=de la Cueva |first7=Ignacio |last8=Dreizler |first8=Stefan |last9=Endl |first9=Michael |last10=Giesers |first10=Benjamin |last11=Jeffers |first11=Sandra V. |last12=Jenkins |first12=James S. |last13=Jones |first13=Hugh R. A. |last14=Kiraga |first14=Marcin |last15=Kürster |first15=Martin |display-authors=3 |year=2016 |title=A terrestrial planet candidate in a temperate orbit around Proxima Centauri |url=https://www.nature.com/articles/nature19106 |url-status=live |journal=Nature |volume=536 |issue=7617 |pages=437–440 |arxiv=1609.03449 |bibcode=2016Natur.536..437A |doi=10.1038/nature19106 |pmid=27558064 |s2cid=4451513 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003204853/https://www.nature.com/articles/nature19106 |archive-date=October 3, 2021 |access-date=September 11, 2021 |last16=López-González |first16=María J. |last17=Marvin |first17=Christopher J. |last18=Morales |first18=Nicolás |last19=Morin |first19=Julien |last20=Nelson |first20=Richard P. |last21=Ortiz |first21=José L. |last22=Ofir |first22=Aviv |last23=Paardekooper |first23=Sijme-Jan |last24=Reiners |first24=Ansgar |last25=Rodríguez |first25=Eloy |last26=Rodríguez-López |first26=Cristina |last27=Sarmiento |first27=Luis F. |last28=Strachan |first28=John P. |last29=Tsapras |first29=Yiannis |last30=Tuomi |first30=Mikko |first31=Mathias |last31=Zechmeister}}</ref> ასეთი დედამიწის ზომის პლანეტები შესაძლოა გაზის გიგანტებზე მრავალრიცხოვანი იყოს,<ref name="Nature-20120111" /> თუმცა მათი მცირე ზომის გამო დიდ მანძილზე აღმოჩენა უფრო რთულია. ეგზოპლანეტების გარდა, ასევე აღმოჩენილია „ეგზოკომეტები“, მზის სისტემის მიღმა არსებული კომეტები, რომლებიც შესაძლოა ირმის ნახტომშიც გავრცელებული იყოს.<ref name="Space-Exocomets">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title='Exocomets' Common Across Milky Way Galaxy |url=http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |date=January 7, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916085824/http://www.space.com/19156-exocomets-alien-solar-systems.html |archive-date=September 16, 2014}}</ref> უფრო ახლახანს, 2020 წლის ნოემბერში, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში სავარაუდოდ 300 მილიონზე მეტი სასიცოცხლო ეგზოპლანეტა არსებობს.<ref name="NYT-20201105">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |date=November 5, 2020 |title=Looking for Another Earth? Here Are 300 Million, Maybe – A new analysis of data from NASA's Kepler spacecraft increases the number of habitable exoplanets thought to exist in this galaxy. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=November 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105164943/https://www.nytimes.com/2020/11/05/science/astronomy-exoplanets-kepler.html |archive-date=November 5, 2020}}</ref> სამყაროს სხვა, უფრო შორეულ გალაქტიკებთან შედარებით, ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ნეიტრინოების სიკაშკაშე საშუალოზე დაბალია, რაც ჩვენს გალაქტიკას „ნეიტრინოების უდაბნოდ“ აქცევს.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Ke |last2=Gallagher |first2=John S. |last3=Halzen |first3=Francis |date=February 2024 |title=The Milky Way revealed to be a neutrino desert by the IceCube Galactic plane observation |url=https://www.nature.com/articles/s41550-023-02128-0 |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=8 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1038/s41550-023-02128-0 |issn=2397-3366|arxiv=2306.17275 |bibcode=2024NatAs...8..241F }}</ref> ==სტრუქტურა== [[File:Milky Way side view.png|thumb|ირმის ნახტომის საერთო სტრუქტურის სხვადასხვა ელემენტები]] ირმის ნახტომი შედგება ზოლის ფორმის ბირთვის რეგიონისგან, რომელიც გარშემორტყმულია გაზის, მტვრისა და ვარსკვლავების დეფორმირებული დისკით.<ref>{{Cite web |title=The Milky Way is warped |url=https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015954/https://phys.org/news/2019-02-milky-warped.html |archive-date=February 7, 2019 |access-date=February 22, 2019 |website=phys.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Xiaodian |last2=Wang |first2=Shu |last3=Deng |first3=Licai |last4=de Grijs |first4=Richard |last5=Liu |first5=Chao |last6=Tian |first6=Hao |date=February 4, 2019 |title=An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids |journal=Nature Astronomy |language=en |volume=3 |issue=4 |pages=320–325 |arxiv=1902.00998 |bibcode=2019NatAs...3..320C |doi=10.1038/s41550-018-0686-7 |issn=2397-3366 |s2cid=119290364}}</ref> ირმის ნახტომში მასის განაწილება ძალიან ჰგავს ჰაბლის კლასიფიკაციის Sbc ტიპს, რომელიც წარმოადგენს სპირალურ გალაქტიკებს შედარებით სუსტად დახვეული მკლავებით.<ref name=ssr100_1_129 /> ასტრონომებმა პირველად 1960-იან წლებში დაიწყეს ვარაუდი, რომ ირმის ნახტომი არის ზოლიანი სპირალური გალაქტიკა და არა ჩვეულებრივი სპირალური გალაქტიკა.<ref>Gerard de Vaucouleurs (1964), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D Interpretation of velocity distribution of the inner regions of the Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203053710/http://adsabs.harvard.edu/abs/1964IAUS...20..195D |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Peters, W.L. III. (1975), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P Models for the inner regions of the Galaxy. I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203185645/http://adsabs.harvard.edu/abs/1975ApJ...195..617P |date=February 3, 2019 }}</ref><ref>Hammersley, P. L.; Garzon, F.; Mahoney, T.; Calbet, X. (1994), [http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H Infrared Signatures of the Inner Spiral Arms and Bar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203062819/http://adsabs.harvard.edu/abs/1994MNRAS.269..753H |date=February 3, 2019 }}</ref> ეს ვარაუდები დადასტურდა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის 2005 წლის დაკვირვებებით, რომლებმაც აჩვენა, რომ ირმის ნახტომის ცენტრალური ზოლი უფრო დიდი იყო, ვიდრე ადრე ეგონათ.<ref name="fn3" /> ===გალაქტიკის ცენტრი=== {{მთავარი|მშვილდოსანი A*}} მზე გალაქტიკური ცენტრიდან 25,000–28,000 ლი-სინათლის (7.7–8.6 კპს) დაშორებით მდებარეობს. ეს მნიშვნელობა შეფასებულია გეომეტრიული მეთოდების გამოყენებით ან შერჩეული ასტრონომიული ობიექტების გაზომვით, რომლებიც სტანდარტულ სანთლებს წარმოადგენენ, სხვადასხვა ტექნიკით, რომლებიც ამ სავარაუდო დიაპაზონში სხვადასხვა მნიშვნელობებს იძლევა.<ref name="apj692_2_1075" /><ref name=boehle2016 /><ref name=Gillessen2016 /><ref name=ReideaSgrb2009 /><ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /> შიდა რამდენიმე კილოპარსეკში (დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის რადიუსი) ძირითადად ძველი ვარსკვლავების მკვრივი კონცენტრაციაა დაახლოებით სფეროიდულ ფორმაში, რომელსაც ამობურცულობა ეწოდება.<ref name="Galactic bulge" /> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომს არ აქვს ამობურცულობა წინა გალაქტიკებს შორის შეჯახებისა და შერწყმის გამო და რომ მის ნაცვლად მას მხოლოდ ფსევდო ამობურცულობა აქვს, რომელიც მისი ცენტრალური ზოლით არის წარმოქმნილი.<ref name=apjl_1_l72 /> თუმცა, ლიტერატურაში არსებობს დაბნეულობა ზოლში არასტაბილურობით შექმნილი (არაქისის ნაჭუჭის) ფორმის სტრუქტურასა და შესაძლო ამობურცულობას შორის, რომლის მოსალოდნელი ნახევრად სინათლის რადიუსი 0.5 კპს-ია.<ref>{{Cite journal |last1=Ciambur |first1=Bogdan C. |last2=Graham |first2=Alister W. |last3=Bland-Hawthorn |first3=Joss |year=2017 |title=Quantifying the (X/peanut)-shaped structure of the Milky Way – new constraints on the bar geometry |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=471 |issue=4 |page=3988 |arxiv=1706.09902 |bibcode=2017MNRAS.471.3988C |doi=10.1093/mnras/stx1823 |doi-access=free |s2cid=119376558}}</ref> გალაქტიკის ცენტრი აღინიშნება ინტენსიური რადიოწყაროთი, სახელწოდებით Sagittarius A* (გამოითქმის როგორც Sagittarius A-ვარსკვლავი). ცენტრის გარშემო მატერიის მოძრაობა მიუთითებს, რომ Sagittarius A* მალავს მასიურ, კომპაქტურ ობიექტს.<ref name="Jones2004" /> მასის ეს კონცენტრაცია საუკეთესოდ აიხსნება, როგორც სუპერმასიური შავი ხვრელი<ref name="apj692_2_1075" /><ref name="apj689_2_1044" /> (SMBH), რომლის მასა დაახლოებით მზის მასაზე 4.1–4.5 მილიონჯერ მეტია.<ref name="apj689_2_1044" /> SMBH-ის აკრეციის სიჩქარე შეესაბამება არააქტიურ გალაქტიკურ ბირთვს, რომელიც წელიწადში 1×10−5 M☉-ით არის შეფასებული.<ref name="wang13" /> დაკვირვებები მიუთითებს, რომ არსებობს SMBH-ები, რომლებიც მდებარეობს ნორმალური გალაქტიკების უმეტესობის ცენტრთან ახლოს.<ref name="blandford1999" /><ref name="frolov_zelnikov2011" /> ირმის ნახტომის ზოლის ბუნება აქტიურად განიხილება, მისი ნახევარსიგრძისა და ორიენტაციის შეფასებით, რომელიც 1-დან 5 კპს-მდე (3,000–16,000 ლი) და დედამიწიდან გალაქტიკის ცენტრისკენ ხედვის ხაზთან მიმართებაში 10–50 გრადუსს მოიცავს.<ref name="vanhollebeke09" /><ref name="majaess10" /><ref name="Cabrera-Lavers08" /> ზოგიერთი ავტორი მიიჩნევს, რომ ირმის ნახტომს ორი განსხვავებული ზოლი აქვს, ერთი მეორეში ჩაფლული.<ref name="nishiyama06" /> თუმცა, RR Lyrae ტიპის ვარსკვლავები არ აკვირდებიან თვალსაჩინო გალაქტიკურ ზოლს.<ref name="majaess10" /><ref name="alcock98" /><ref name="kunder08" /> ზოლი შესაძლოა გარშემორტყმული იყოს რგოლით, რომელსაც „5 კპს რგოლი“ ეწოდება და რომელიც შეიცავს ირმის ნახტომში არსებული მოლეკულური წყალბადის დიდ ნაწილს, ასევე ირმის ნახტომის ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობის უმეტეს ნაწილს. ანდრომედას გალაქტიკიდან დანახვისას, ეს იქნებოდა ირმის ნახტომის ყველაზე კაშკაშა მახასიათებელი.<ref name="fn14" /> ბირთვიდან რენტგენის გამოსხივება ემთხვევა ცენტრალური ზოლის გარშემო არსებულ მასიურ ვარსკვლავებს<ref name="wang13">{{Cite journal |last1=Wang |first1=Q.D. |last2=Nowak |first2=M.A. |last3=Markoff |first3=S.B. |last4=Baganoff |first4=F.K. |last5=Nayakshin |first5=S. |last6=Yuan |first6=F. |last7=Cuadra |first7=J. |last8=Davis |first8=J. |last9=Dexter |first9=J. |last10=Fabian |first10=A.C. |last11=Grosso |first11=N. |last12=Haggard |first12=D. |last13=Houck |first13=J. |last14=Ji |first14=L. |last15=Li |first15=Z. |year=2013 |title=Dissecting X-ray-Emitting Gas Around the Center of Our Galaxy |journal=Science |volume=341 |issue=6149 |pages=981–983 |arxiv=1307.5845 |bibcode=2013Sci...341..981W |doi=10.1126/science.1240755 |pmid=23990554 |s2cid=206550019 |last16=Neilsen |first16=J. |last17=Porquet |first17=D. |last18=Ripple |first18=F. |last19=Shcherbakov |first19=R.V.}}</ref> და გალაქტიკურ ქედს.<ref name="nature318_267">{{Cite journal |last1=Bhat, C. L. |last2=Kifune, T. |last3=Wolfendale, A. W. |date=November 21, 1985 |title=A cosmic-ray explanation of the galactic ridge of cosmic X-rays |journal=Nature |volume=318 |issue=6043 |pages=267–269 |bibcode=1985Natur.318..267B |doi=10.1038/318267a0 |s2cid=4262045}}</ref> 2023 წლის ივნისში, ნაოკო კურაჰაში ნილსონის ხელმძღვანელობით ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გამოიყენეს ახალი კასკადური ნეიტრინო ტექნიკა,<ref>{{Cite journal |last=Wright |first=Katherine |date=2023 |title=Milky Way Viewed through Neutrinos |journal=Physics |publisher=Physics 16, 115 (June 29, 2023) |volume=16 |article-number=|bibcode=2023PhyOJ..16..115W |doi=10.1103/Physics.16.115 |quote=Kurahashi Neilson first came up with the idea to use cascade neutrinos to map the Milky Way in 2015. |doi-access=free}}</ref> რათა პირველად დაედგინათ ნეიტრინოების გამოყოფა ირმის ნახტომის გალაქტიკური სიბრტყიდან, რითაც შეიქმნა ირმის ნახტომის პირველი ნეიტრინო ხედი.<ref name="NYT-20230629">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=June 29, 2023 |title=Neutrinos Build a Ghostly Map of the Milky Way – Astronomers for the first time detected neutrinos that originated within our local galaxy using a new technique. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |url-status=live |access-date=June 30, 2023 |archive-url=https://archive.today/20230629182106/https://www.nytimes.com/2023/06/29/science/neutrinos-milky-way-map.html |archive-date=June 29, 2023}}</ref><ref name="SCI-20230629">{{Cite journal |last=IceCube Collaboration |date=June 29, 2023 |title=Observation of high-energy neutrinos from the Galactic plane |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |url-status=live |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=380 |issue=6652 |pages=1338–1343 |arxiv=2307.04427 |doi=10.1126/science.adc9818 |pmid=37384687 |bibcode=2023Sci...380.1338I |hdl=2013/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/360407 |s2cid=259287623 |archive-url=https://archive.today/20230630042539/https://www.science.org/doi/10.1126/science.adc9818 |archive-date=June 30, 2023 |access-date=June 30, 2023}}</ref> ====გამა სხივები და რენტგენის სხივები==== 1970 წლიდან, სხვადასხვა გამა-სხივების აღმოჩენის მისიებმა აღმოაჩინეს 511 კევ გამა-სხივები, რომლებიც გალაქტიკური ცენტრის ზოგადი მიმართულებიდან მოდის. ეს გამა-სხივები წარმოიქმნება პოზიტრონების (ანტიელექტრონების) ელექტრონებთან ანიჰილაციის შედეგად. 2008 წელს აღმოჩნდა, რომ გამა-სხივების წყაროების განაწილება დაბალი მასის რენტგენის ორმაგი სისტემების განაწილებას წააგავს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეს რენტგენის ორმაგი სისტემები პოზიტრონებს (და ელექტრონებს) აგზავნიან ვარსკვლავთშორის სივრცეში, სადაც ისინი ანელებენ და ანიჰილაციას უკეთებენ.<ref>{{Cite journal |last=Georg Weidenspointner |display-authors=etal |date=January 10, 2008 |title=An asymmetric distribution of positrons in the Galactic disk revealed by γ-rays |journal=Nature |volume=451 |issue=7175 |pages=159–162 |bibcode=2008Natur.451..159W |doi=10.1038/nature06490 |pmid=18185581 |s2cid=4333175}}</ref><ref name="NASA-2008">{{Cite web |date=January 9, 2008 |title= Satellite Explains Giant Cloud of Antimatter |url=https://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215302/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/antimatter_binary.html |archive-date=May 6, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=NASA |first1=Bob |last1=Naeye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Antimatter Clouds and Fountains – NASA Press Release 97-83 |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190307/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/cgro/epo/news/anti01.html |archive-date=July 9, 2021 |access-date=July 2, 2021 |website=HEASARC |date=April 28, 1997 }}</ref> დაკვირვებები განხორციელდა როგორც NASA-ს, ასევე ESA-ს თანამგზავრების მიერ. 1970 წელს, გამა-სხივების დეტექტორებმა აღმოაჩინეს, რომ გამოსხივების რეგიონი დაახლოებით 10,000 სინათლის წლის დიამეტრის იყო, მზის სიკაშკაშით დაახლოებით 10,000-ჯერ მეტი სიკაშკაშით.<ref name="NASA-2008" /> 2010 წელს, ფერმის გამა-სხივური კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემების გამოყენებით, ირმის ნახტომის ბირთვის ჩრდილოეთით და სამხრეთით აღმოაჩინეს მაღალი ენერგიის გამა-გამოსხივების ორი გიგანტური სფერული ბუშტი. თითოეული ბუშტის დიამეტრი დაახლოებით 25,000 სინათლის წელია (7.7 კპს) (ანუ გალაქტიკის სავარაუდო დიამეტრის დაახლოებით 1/4); ისინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ღამის ცაზე გრუსამდე და ქალწულამდეა გადაჭიმული.<ref name=overbye2010 /><ref name=sz2010 /> შემდგომში, პარკსის ტელესკოპით რადიოსიხშირეებზე დაკვირვებებმა გამოავლინა პოლარიზებული გამოსხივება, რომელიც ფერმის ბუშტებთანაა დაკავშირებული. ეს დაკვირვებები საუკეთესოდ შეიძლება იქნას განმარტებული, როგორც მაგნიტიზებული ნაკადი, რომელიც გამოწვეულია ვარსკვლავების ფორმირებით ირმის ნახტომის ცენტრალურ 640 ლიში (200 პროცენტი) ვარსკვლავებში.<ref>{{Cite journal |last1=Carretti |first1=E. |last2=Crocker |first2=R. M. |last3=Staveley-Smith |first3=L. |last4=Haverkorn |first4=M. |last5=Purcell |first5=C. |last6=Gaensler |first6=B. M. |last7=Bernardi |first7=G. |last8=Kesteven |first8=M. J. |last9=Poppi |first9=S. |year=2013 |title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way |journal=Nature |volume=493 |issue=7430 |pages=66–69 |arxiv=1301.0512 |bibcode=2013Natur.493...66C |doi=10.1038/nature11734 |pmid=23282363 |s2cid=4426371}}</ref> მოგვიანებით, 2015 წლის 5 იანვარს, NASA-მ განაცხადა, რომ მშვილდოსანი A*-დან დააფიქსირა რენტგენის აფეთქება, რომელიც ჩვეულებრივზე 400-ჯერ უფრო კაშკაშა იყო, რაც რეკორდული მაჩვენებელი იყო. უჩვეულო მოვლენა შესაძლოა გამოწვეული ყოფილიყო შავ ხვრელში ჩავარდნილი ასტეროიდის დაშლით ან მშვილდოსანი A*-ში ჩამდინარე გაზში მაგნიტური ველის ხაზების ჩახლართვით.<ref name="NASA-20150105">{{Cite web |last1=Chou |first1=Felicia |last2=Anderson |first2=Janet |last3=Watzke |first3=Megan |date=January 5, 2015 |title=Release 15-001 – NASA's Chandra Detects Record-Breaking Outburst from Milky Way's Black Hole |url=http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106100532/http://www.nasa.gov/press/2015/january/nasa-s-chandra-detects-record-breaking-outburst-from-milky-way-s-black-hole/ |archive-date=January 6, 2015 |access-date=January 6, 2015 |website=[[NASA]]}}</ref> ===სპირალური მკლავები=== გალაქტიკური ზოლის გრავიტაციული გავლენის გარეთ, ირმის ნახტომის დისკოში ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და ვარსკვლავების სტრუქტურა ორგანიზებულია ოთხ სპირალურ მკლავად.<ref name="churchwell09" /> სპირალური მკლავები, როგორც წესი, შეიცავს ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის უფრო მაღალ სიმკვრივეს, ვიდრე გალაქტიკური საშუალო, ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის უფრო დიდ კონცენტრაციას, რასაც აკვირდებიან H II რეგიონები<ref name="TaylorCordes" /><ref name="russeil03" /> და მოლეკულური ღრუბლები.<ref>{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Hartmann |first2=D. |last3=Thaddeus |first3=P. |year=2001 |title=The Milky Way in molecular clouds: A new complete CO survey |journal=The Astrophysical Journal |volume=547 |issue=2 |pages=792–813 |arxiv=astro-ph/0009217 |bibcode=2001ApJ...547..792D |doi=10.1086/318388 |s2cid=118888462}}</ref> ირმის ნახტომის სპირალური სტრუქტურა გაურკვეველია და ამჟამად არ არსებობს კონსენსუსი მისი მკლავების ბუნებაზე.<ref name=two_arms /> იდეალური ლოგარითმული სპირალური ნიმუშები მხოლოდ უხეშად აღწერს მზის მახლობლად არსებულ მახასიათებლებს,<ref name="russeil03" /><ref name="majaess09b" /> რადგან გალაქტიკებს ხშირად აქვთ მკლავები, რომლებიც იტოტებიან, ერწყმიან, მოულოდნელად იხვევიან და ხასიათდებიან გარკვეული ხარისხის არარეგულარობით.<ref name="majaess10" /><ref name="majaess09b" /><ref name="lepine10" /> მზის შესაძლო სცენარი ტოტოვან / ლოკალურ მკლავში<ref name="russeil03" /> ხაზს უსვამს ამ საკითხს და მიუთითებს, რომ ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოდ, უნიკალური არ არის და არსებობს ირმის ნახტომის სხვა ადგილებშიც.<ref name="majaess09b" /> მკლავების დახრილობის კუთხის შეფასებები დაახლოებით 7°-დან 25°-მდე მერყეობს.<ref name="science312_1773" /><ref name="Drimmel2000" /> ვარაუდობენ, რომ არსებობს ოთხი სპირალური მკლავი, რომლებიც იწყება ირმის ნახტომის გალაქტიკის ცენტრის მახლობლად.<ref>{{Cite journal |last1=Sanna |first1=A. |last2=Reid |first2=M. J. |last3=Dame |first3=T. M. |last4=Menten |first4=K. M. |last5=Brunthaler |first5=A. |year=2017 |title=Mapping spiral structure on the far side of the Milky Way |journal=Science |volume=358 |pages=227–230 |arxiv=1710.06489 |bibcode=2017Sci...358..227S |doi=10.1126/science.aan5452 |pmid=29026043 |s2cid=206660521 |number=6360}}</ref> მათ შემდეგი სახელები აქვთ, ხოლო გამოსახულებაზე მკლავების პოზიციებია ნაჩვენები: [[ფაილი:Milky Way Spiral Arm Georgian.svg|thumb|right|260px|გალაქტიკის მკლავები]] {|class="wikitable" |- !ფერი !მკლავი |- |style="background-color: #00BFBF"| |[[პერსევსის მკლავი]] (Perseus Arm) |- |style="background-color: #0000FF"| |[[გედის მკლავი]] (Norma-Cygnus Arm) |- |style="background-color: #008000"| |[[ცენტავრის მკლავი]] (Scutum-Crux Arm) |- |style="background-color: #FF0000"| |[[მშვილდოსანის მკლავი]] (Sagittarius Arm) |- |colspan="2" style="text-align:center;"|''არსებობს ორი მცირე მკლავი, მათ შორის:'' |- |style="background-color: #996600"| |[[ორიონის მკლავი]] (Orion Arm; სადაც ჩვენი [[მზის სისტემა]] მდებარეობს) |} ორ სპირალურ მკლავს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავს და კილიტა-მშვილდოსნის მკლავს, მზის ორბიტაზე, ირმის ნახტომის ცენტრის მახლობლად, ტანგენსური წერტილები აქვს. თუ ეს მკლავები გალაქტიკურ დისკოში ვარსკვლავების საშუალო სიმკვრივესთან შედარებით ვარსკვლავების სიმკვრივეს ჭარბად შეიცავს, მისი აღმოჩენა შესაძლებელი იქნება ტანგენსურ წერტილთან ახლოს ვარსკვლავების დათვლით. ახლო ინფრაწითელი სინათლის ორმა კვლევამ, რომელიც ძირითადად წითელი გიგანტების მიმართ მგრძნობიარეა და მტვრის გადაშენებაზე გავლენას არ ახდენს, სკუტუმ-კენტავრის მკლავში პროგნოზირებული ჭარბი რაოდენობა აღმოაჩინა, მაგრამ არა კილიტა-მშვილდოსნის მკლავში: სკუტუმ-კენტავრის მკლავი დაახლოებით 30%-ით მეტ წითელ გიგანტს შეიცავს, ვიდრე სპირალური მკლავის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა მოსალოდნელი.<ref name="Drimmel2000" /><ref name="Benjamin2005" /> ეს დაკვირვება იმაზე მიუთითებს, რომ ირმის ნახტომს მხოლოდ ორი მთავარი ვარსკვლავური მკლავი აქვს: პერსევსის მკლავი და სკუტუმ-კენტავრის მკლავი. დანარჩენი მკლავები ჭარბ გაზს შეიცავს, მაგრამ არა ჭარბ ძველ ვარსკვლავებს.<ref name=two_arms /> 2013 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა ვარსკვლავებისა და ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონების განაწილება ემთხვევა ირმის ნახტომის ოთხმხრივ სპირალურ აღწერას.<ref>{{Cite press release |title=Massive stars mark out Milky Way's 'missing' arms |date=December 17, 2013 |publisher=University of Leeds |url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131218150156/http://www.leeds.ac.uk/news/article/3470/massive_stars_mark_out_milky_ways_missing_arms |archive-date=December 18, 2013 |place=Leeds, UK}}</ref><ref>{{Cite news |last=Westerholm |first=Russell |date=December 18, 2013 |title=Milky Way Galaxy has four arms, reaffirming old data and contradicting recent research |work=University Herald |url=http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |url-status=live |access-date=December 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219010711/http://www.universityherald.com/articles/6299/20131218/milky-way-galaxy-has-four-arms-reaffirming-old-data-and-contradicting-recent-research.htm |archive-date=December 19, 2013}}</ref><ref name="urquart2013">{{Cite journal |last1=Urquhart |first1=J. S. |last2=Figura |first2=C. C. |last3=Moore |first3=T. J. T. |last4=Hoare |first4=M. G. |last5=Lumsde |first5=S. L. |last6=Mottram |first6=J. C. |last7=Thompson |first7=M. A. |last8=Oudmaijer |first8=R. D. |display-authors=4 |date=January 2014 |title=The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=437 |issue=2 |pages=1791–1807 |arxiv=1310.4758 |bibcode=2014MNRAS.437.1791U |doi=10.1093/mnras/stt2006 |doi-access=free |s2cid=14266458}}</ref> ამრიგად, ირმის ნახტომს, როგორც ჩანს, აქვს ორი სპირალური მკლავი, როგორც ძველი ვარსკვლავები და ოთხი სპირალური მკლავი, როგორც აირისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები. ამ აშკარა შეუსაბამობის ახსნა გაურკვეველია.<ref name="urquart2013" /> 3 კპს-ის თითქმის მკლავი (ასევე ცნობილია, როგორც გაფართოების 3 კპს მკლავი ან უბრალოდ 3 კპს მკლავი) აღმოაჩინეს 1950-იან წლებში ასტრონომ ვან ვორდენმა და მისმა თანამშრომლებმა HI-ის (ატომური წყალბადის) 21 სანტიმეტრიანი რადიოგაზომვების მეშვეობით.<ref>{{Cite journal |last1=van Woerden |first1=H. |last2=Rougoor |first2=G. W. |last3=Oort |first3=J. H. |display-authors=1 |date=1957 |title=Expansion d'une structure spirale dans le noyau du Système Galactique, et position de la radiosource Sagittarius&nbsp;A |journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences |language=fr |volume=244 |pages=1691–1695 |bibcode=1957CRAS..244.1691V}}</ref><ref name="Dame">{{Cite journal |last1=Dame |first1=T. M. |last2=Thaddeus |first2=P. |year=2008 |title=A New Spiral Arm of the Galaxy: The Far 3-Kpc Arm |journal=The Astrophysical Journal |volume=683 |issue=2 |pages=L143–L146 |arxiv=0807.1752 |bibcode=2008ApJ...683L.143D |doi=10.1086/591669 |s2cid=7450090}}</ref> აღმოჩნდა, რომ ის ცენტრალური ამოზნექილიდან 50 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით ფართოვდება. ის მდებარეობს მეოთხე გალაქტიკურ კვადრანტში, მზიდან დაახლოებით 5.2 კპს-ის და გალაქტიკური ცენტრიდან 3.3 კპს-ის დაშორებით. შორეული 3 კპს მკლავი 2008 წელს ასტრონომმა ტომ დეიმმა (ასტროფიზიკის ცენტრი | ჰარვარდი და სმითსონიანი) აღმოაჩინა. ის მდებარეობს პირველ გალაქტიკურ კვადრანტში, გალაქტიკური ცენტრიდან 3 კპს (დაახლოებით 10,000 ლი) მანძილზე.<ref name="Dame" /><ref>{{Cite news |date=June 3, 2008 |title=Milky Way's Inner Beauty Revealed |publisher=Center for Astrophysics {{!}} Harvard & Smithsonian |url=http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |url-status=live |access-date=July 7, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705045749/http://www.cfa.harvard.edu/news/2008/pr200813.html |archive-date=July 5, 2013}}</ref> 2011 წელს გამოქვეყნებული სიმულაციით ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომმა შესაძლოა სპირალური მკლავის სტრუქტურა მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკასთან განმეორებითი შეჯახების შედეგად მიიღო.<ref>{{Cite web |last=Matson |first=John |date=September 14, 2011 |title=Star-Crossed: Milky Way's Spiral Shape May Result from a Smaller Galaxy's Impact |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000625/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=sagittarius-satellite-spiral |archive-date=December 3, 2013 |access-date=July 7, 2015 |website=Scientific American}}</ref> ვარაუდობენ, რომ ირმის ნახტომი შეიცავს ორ განსხვავებულ სპირალურ ნიმუშს: შიდა ნიმუშს, რომელიც სწრაფად ბრუნავს მშვილდოსნის მკლავით და გარე ნიმუშს, რომელიც ქმნიან კარინასა და პერსევსის მკლავებით, რომელთა ბრუნვის სიჩქარე უფრო დაბალია და მკლავები მჭიდროდ არის შეხვეული. ამ სცენარში, რომელიც სხვადასხვა სპირალური მკლავების დინამიკის რიცხვითი სიმულაციებით არის მინიშნებული, გარე ნიმუშს გარე ფსევდორგოლის ფორმირება მოუწევს,<ref name=pseudoring2 /> და ორი ნიმუშს ერთმანეთთან დაკავშირებული ექნება გედის მკლავი.<ref name=pseudoring /> მთავარი სპირალური მკლავების გარეთ მდებარეობს ერთფეროვანი რგოლი (ანუ გარე რგოლი), გაზისა და ვარსკვლავების რგოლი, რომელიც მილიარდობით წლის წინ სხვა გალაქტიკებიდან მოწყვეტილია. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოების რამდენიმე წევრმა ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია და დაადასტურა, რომ ერთფეროვანი რგოლის სტრუქტურა სხვა არაფერია, თუ არა ირმის ნახტომის გაბერილი და დეფორმირებული სქელი დისკის მიერ წარმოქმნილი ჭარბი სიმკვრივე.<ref>{{Cite arXiv |eprint=1207.2749 |class=astro-ph.GA |first1=M. |last1=Lopez-Corredoira |first2=A. |last2=Moitinho |title=Comments on the "Monoceros" affair |date=July 2012 |last3=Zaggia |first3=S. |last4=Momany |first4=Y. |last5=Carraro |first5=G. |last6=Hammersley |first6=P. L. |last7=Cabrera-Lavers |first7=A. |last8=Vazquez |first8=R. A. |display-authors=1}}</ref> ირმის ნახტომის დისკოს სტრუქტურა „S“-ის მრუდის გასწვრივ არის დეფორმირებული.<ref>{{Cite web |last=Byrd |first=Deborah |author-link=Deborah Byrd |date=February 5, 2019 |title=The Milky Way is warped |url=https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206010840/https://earthsky.org/space/milky-way-warped-twisted-study-cepheids |archive-date=February 6, 2019 |access-date=February 6, 2019 |website=[[EarthSky]]}}</ref> === ჰალო === გალაქტიკური დისკი გარშემორტყმულია ძველი ვარსკვლავებისა და გლობულური გროვების სფეროიდული ჰალოთი, რომელთა 90% გალაქტიკური ცენტრიდან 100 000 სინათლის წლის (30 კპს) რადიუსში მდებარეობს.<ref name=harris2003 /> თუმცა, რამდენიმე გლობალური გროვები უფრო შორსაც აღმოაჩინეს, როგორიცაა PAL 4 და AM 1 გალაქტიკური ცენტრიდან 200 000 სინათლის წელზე მეტ მანძილზე. ირმის ნახტომის გროვების დაახლოებით 40% რეტროგრადულ ორბიტაზეა, რაც ნიშნავს, რომ ისინი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ.<ref name=aaa313_119 /> გლობალურ გროვებს შეუძლიათ ირმის ნახტომის გარშემო როზეტისებრი ორბიტების გაყოლა, ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის ელიფსური ორბიტისგან განსხვავებით.<ref name=apj522 /> მიუხედავად იმისა, რომ დისკი შეიცავს მტვერს, რომელიც ხედვას ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე აფერხებს, ჰალოს კომპონენტი ამას არ აკეთებს. აქტიური ვარსკვლავთწარმოქმნა ხდება დისკოში (განსაკუთრებით სპირალურ მკლავებში, რომლებიც მაღალი სიმკვრივის არეალებს წარმოადგენენ), მაგრამ არ ხდება ჰალოში, რადგან ვარსკვლავებად კოლაფსირებისთვის ცოტა ცივი გაზია.<ref name="sparke_gallagher" /> ღია გროვებიც ძირითადად დისკზეა განლაგებული.<ref name="aj108">{{Cite journal |last1=Janes, K.A. |last2=Phelps, R.L. |date=1980 |title=The galactic system of old star clusters: The development of the galactic disk |journal=The Astronomical Journal |volume=108 |pages=1773–1785 |bibcode=1994AJ....108.1773J |doi=10.1086/117192 |doi-access=free}}</ref> 21-ე საუკუნის დასაწყისში აღმოჩენებმა ირმის ნახტომის სტრუქტურის შესახებ ჩვენს გაგებას ახალი განზომილებები შესძინა. ანდრომედას გალაქტიკის (M31) დისკის (M31) გაცილებით უფრო შორს გავრცელების აღმოჩენით, ვიდრე ადრე ეგონათ,<ref name="fn5" /> აშკარა ხდება ირმის ნახტომის დისკის უფრო შორს გაფართოების შესაძლებლობა და ამას ადასტურებს გედის მკლავის გარე მკლავის გაფართოების<ref name="mcclure-griffiths" /><ref name="fn6" /> და სკუტუმ-კენტავრის მკლავის მსგავსი გაფართოების აღმოჩენის მტკიცებულებები.<ref>{{Cite journal |last1=T.M. Dame |last2=P. Thaddeus |date=2011 |title=A Molecular Spiral Arm in the Far Outer Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=734 |issue=1 |page=L24 |arxiv=1105.2523 |bibcode=2011ApJ...734L..24D |doi=10.1088/2041-8205/734/1/l24 |s2cid=118301649}}</ref> მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკის აღმოჩენით მოხდა გალაქტიკური ნარჩენების ლენტის აღმოჩენა, რადგან ჯუჯა გალაქტიკის პოლარული ორბიტა და მისი ურთიერთქმედება ირმის ნახტომთან მას ანადგურებს. 2004 წელს, ირმის ნახტომის გარშემო სიბრტყის ორბიტაზე მოძრავი გალაქტიკური ნარჩენების რგოლის აღმოჩენის შემდეგ, თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ ნარჩენები დიდი ძაღლის ჯუჯა გალაქტიკის სახელით ცნობილი სისტემის ნაშთი იყო.<ref>{{Cite journal |last1=Martin |first1=N. F. |last2=Ibata |first2=R. A. |last3=Bellazzini |first3=M. |last4=Irwin |first4=M. J. |last5=Lewis |first5=G. F. |last6=Dehnen |first6=W. |date=2004 |title=A dwarf galaxy remnant in Canis Major: the fossil of an in-plane accretion on to the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=348 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07331.x|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0311010 |bibcode=2004MNRAS.348...12M }}</ref> სხვა მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ეს გალაქტიკური დეფორმაციის შედეგი იყო,<ref>{{Cite journal |last1=Momany |first1=Y. |last2=Zaggia |first2=S. R. |last3=Bonifacio |first3=P. |last4=Piotto |first4=G. |last5=Angeli |first5=F. De |last6=Bedin |first6=L. R. |last7=Carraro |first7=G. |date=July 1, 2004 |title=Probing the Canis Major stellar over-density as due to the Galactic warp |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2004/26/aagd202/aagd202.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=421 |issue=2 |pages=L29–L32 |doi=10.1051/0004-6361:20040183 |arxiv=astro-ph/0405526 |bibcode=2004A&A...421L..29M |issn=0004-6361|hdl=11577/2467288 |hdl-access=free }}</ref> ეს მოსაზრება 2021 წლის მონაცემებითაც დადასტურდა.<ref>{{Cite journal |last1=Carballo-Bello |first1=Julio A |last2=Martínez-Delgado |first2=David |last3=Corral-Santana |first3=Jesús M |last4=Alfaro |first4=Emilio J |last5=Navarrete |first5=Camila |last6=Vivas |first6=A Katherina |last7=Catelan |first7=Márcio |date=December 31, 2020 |title=A revised view of the Canis Major stellar overdensity with DECam and Gaia: new evidence of a stellar warp of blue stars |url=https://academic.oup.com/mnras/article/501/2/1690/5923573 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=501 |issue=2 |pages=1690–1700 |doi=10.1093/mnras/staa2655 |issn=0035-8711 |doi-access=free|arxiv=2009.01855 }}</ref> ჩრდილოეთის ცის Sloan Digital Sky Survey აჩვენებს უზარმაზარ, დიფუზურ სტრუქტურას (გაშლილი სავსე მთვარის ზომაზე დაახლოებით 5000-ჯერ დიდი ფართობით), რომელიც, როგორც ჩანს, არ შეესაბამება ამჟამინდელ მოდელებს. ვარსკვლავების კრებული თითქმის პერპენდიკულარულად ამოდის ირმის ნახტომის სპირალური მკლავების სიბრტყის მიმართ. სავარაუდო ინტერპრეტაციაა, რომ ჯუჯა გალაქტიკა ერწყმის ირმის ნახტომს. ამ გალაქტიკას სავარაუდოდ ქალწულის ვარსკვლავური ნაკადი ეწოდება და მდებარეობს ქალწულის მიმართულებით, დაახლოებით 30 000 სინათლის წლის (9 კპს) დაშორებით.<ref name=apj673_2_864 /> ====აირისებრი ჰალო==== ვარსკვლავური ჰალოს გარდა, ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორიამ, XMM-ნიუტონმა და სუზაკუმ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომ არსებობს ასევე აირისებრი ჰალო, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხელ აირს. ეს ჰალო ასობით ათასი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული, გაცილებით შორს, ვიდრე ვარსკვლავური ჰალო და ახლოსაა დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მანძილთან. ამ ცხელი ჰალოს მასა თითქმის უდრის თავად ირმის ნახტომის მასას.<ref name="chandra_hotgas">{{Cite web |last=Boen |first=Brooke |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Brooke Boen}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gupta |first1=A. |last2=Mathur |first2=S. |last3=Krongold |first3=Y. |last4=Nicastro |first4=F. |last5=Galeazzi |first5=M. |year=2012 |title=A Huge Reservoir of Ionized Gas Around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass? |journal=The Astrophysical Journal |volume=756 |issue=1 |page=L8 |arxiv=1205.5037 |bibcode=2012ApJ...756L...8G |doi=10.1088/2041-8205/756/1/L8 |s2cid=118567708}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 24, 2012 |title=Galactic Halo: Milky Way is Surrounded by Huge Halo of Hot Gas |url=http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029155611/http://chandra.si.edu/photo/2012/halo/ |archive-date=October 29, 2012 |website=Smithsonian Astrophysical Observatory}}</ref> ამ ჰალოს გაზის ტემპერატურა 1-დან 2,5 მილიონ კ-მდე (1,8 და 4,5 მილიონი °F) მერყეობს.<ref>{{Cite web |last=Communications |first=Discovery |title=Our Galaxy Swims Inside a Giant Pool of Hot Gas |work=Discovery News |url=http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029004855/http://news.discovery.com/space/massive-pocket-of-hot-gas-envelopes-milky-way-120924.html |archive-date=October 29, 2012 |access-date=October 28, 2012 |publisher=Discovery Communications}}</ref> შორეული გალაქტიკების დაკვირვებები მიუთითებს, რომ სამყაროს დაახლოებით ერთი მეექვსედ ნაკლები ბარიონული (ჩვეულებრივი) მატერია ჰქონდა, ვიდრე ბნელი მატერია, როდესაც ის სულ რაღაც რამდენიმე მილიარდი წლის იყო. თუმცა, ამ ბარიონების მხოლოდ დაახლოებით ნახევარია გათვალისწინებული თანამედროვე სამყაროში, ახლომდებარე გალაქტიკების, როგორიცაა ირმის ნახტომი, დაკვირვებების საფუძველზე.<ref name="Harrington_feature" /> თუ დადასტურდება დასკვნა, რომ ჰალოს მასა შედარებადია ირმის ნახტომის მასასთან, ეს შეიძლება იყოს ირმის ნახტომის გარშემო დაკარგული ბარიონების ვინაობა.<ref name="Harrington_feature">{{Cite news |last1=J.D. Harrington |last2=Janet Anderson |last3=Peter Edmonds |date=September 24, 2012 |title=NASA's Chandra Shows Milky Way is Surrounded by Halo of Hot Gas |work=NASA |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023023929/http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-12-331.html |archive-date=October 23, 2012}}</ref> ==ფორმირება== ===ისტორია=== ირმის ნახტომი დაიწყო, როგორც ერთი ან რამდენიმე მცირე ჭარბი სიმკვრივე სამყაროში მასის განაწილებაში, დიდი აფეთქების შემდეგ მალევე, 13.61 მილიარდი წლის წინ.<ref name="PHYS-20170727">{{cite web |author=<!--Not stated--> |title=Milky Way's origins are not what they seem |url=https://phys.org/news/2017-07-milky.html |date=July 27, 2017 |work=[[Phys.org]] |access-date=July 27, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170727094803/https://phys.org/news/2017-07-milky.html |archive-date=July 27, 2017}}</ref><ref name="borah">{{Cite journal |last1=Borah |first1=Debasish |last2=Dutta |first2=Manoranjan |last3=Mahapatra |first3=Satyabrata |last4=Sahu |first4=Narendra |year=2022 |title=Boosted self-interacting dark matter and XENON1T excess |journal=Nuclear Physics B |volume=979 |article-number=|arxiv=2107.13176 |bibcode=2022NuPhB.97915787B |doi=10.1016/j.nuclphysb.2022.115787 |s2cid=236469147}}</ref><ref name="legassick">{{Cite arXiv |eprint=1509.02832 |class=astro-ph.GA |first=Daniel |last=Legassick |title=The Age Distribution of Potential Intelligent Life in the Milky Way |year=2015}}</ref> ამ ჭარბი სიმკვრივიდან ზოგიერთი წარმოადგენდა გლობულური გროვების საფუძველს, რომლებშიც წარმოიქმნა უძველესი დარჩენილი ვარსკვლავები იმ ტერიტორიაზე, რასაც ახლა ირმის ნახტომი ეწოდება. ირმის ნახტომში მატერიის თითქმის ნახევარი შესაძლოა სხვა შორეული გალაქტიკებიდან მომდინარეობდეს.<ref name="PHYS-20170727" /> ეს ვარსკვლავები და გროვები ახლა ირმის ნახტომის ვარსკვლავურ ჰალოს ქმნიან. პირველი ვარსკვლავების დაბადებიდან რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, ირმის ნახტომის მასა საკმარისად დიდი იყო, რომ ის შედარებით სწრაფად ბრუნავდა. კუთხური იმპულსის შენარჩუნების გამო, ამან გამოიწვია აირისებრი ვარსკვლავთშორისი გარემოს კოლაფსი დაახლოებით სფეროიდული ფორმიდან დისკად. ამიტომ, ვარსკვლავების შემდგომი თაობები წარმოიქმნა ამ სპირალურ დისკში. დისკში შეინიშნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების უმეტესობა, მათ შორის მზე.<ref name=ut20090527 /><ref name="Buser" /> პირველი ვარსკვლავების ჩამოყალიბების დაწყების შემდეგ, ირმის ნახტომი გაიზარდა როგორც გალაქტიკური შერწყმების გზით (განსაკუთრებით ირმის ნახტომის ზრდის ადრეულ ეტაპზე), ასევე გაზის აკრეციის გზით პირდაპირ გალაქტიკური ჰალოდან.<ref name="Buser" /> ამჟამად ირმის ნახტომი აგროვებს მასალას რამდენიმე პატარა გალაქტიკიდან, მათ შორის მისი ორი უდიდესი თანამგზავრი გალაქტიკიდან, დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლებიდან, მაგელანის ნაკადის მეშვეობით. გაზის პირდაპირი აკრეცია შეინიშნება მაღალი სიჩქარის ღრუბლებში, როგორიცაა სმიტის ღრუბელი.<ref name=araa35_217 /><ref name=apj679_L21 /> კოსმოლოგიური სიმულაციები მიუთითებს, რომ 11 მილიარდი წლის წინ ის შეერწყა განსაკუთრებით დიდ გალაქტიკას, რომელსაც კრაკენი ეწოდება.<ref>{{Cite journal |last1=Kruijssen |first1=J M Diederik |last2=Pfeffer |first2=Joel L |last3=Chevance |first3=Mélanie |last4=Bonaca |first4=Ana |last5=Trujillo-Gomez |first5=Sebastian |last6=Bastian |first6=Nate |last7=Reina-Campos |first7=Marta |last8=Crain |first8=Robert A |last9=Hughes |first9=Meghan E |date=October 2020 |title=Kraken reveals itself – the merger history of the Milky Way reconstructed with the E-MOSAICS simulations |url=https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |url-status=live |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=498 |issue=2 |pages=2472–2491 |arxiv=2003.01119 |doi=10.1093/mnras/staa2452 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116101953/https://academic.oup.com/mnras/article-abstract/498/2/2472/5893320 |archive-date=November 16, 2020 |access-date=November 15, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Young |first=Monica |date=November 13, 2020 |title=Star Clusters reveal the "Kraken" in the Milky Way's Past |url=https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115190620/https://skyandtelescope.org/astronomy-news/stellar-fossils-reveal-the-kraken-in-the-milky-ways-past/ |archive-date=November 15, 2020 |access-date=November 15, 2020 |website=Sky and Telescope}}</ref> ირმის ნახტომის ისეთი თვისებები, როგორიცაა ვარსკვლავური მასა, კუთხური იმპულსი და მეტალურობა მის უკიდურეს რეგიონებში, მიუთითებს, რომ ბოლო 10 მილიარდი წლის განმავლობაში მას არ განუცდია შერწყმა დიდ გალაქტიკებთან. ბოლო დროს დიდი შერწყმების ეს არარსებობა უჩვეულოა მსგავსი ტიპის სპირალურ გალაქტიკებს შორის. მის მეზობელს, ანდრომედას გალაქტიკას, როგორც ჩანს, უფრო ტიპური ისტორია აქვს, რომელიც შედარებით დიდ გალაქტიკებთან შედარებით ბოლოდროინდელი შერწყმებით არის ჩამოყალიბებული.<ref>{{Cite journal |last1=Yin, J. |last2=Hou |first2=J.L |last3=Prantzos |first3=N. |last4=Boissier |first4=S. |last5=Chang |first5=R. X. |last6=Shen |first6=S. Y. |last7=Zhang |first7=B. |display-authors=4 |date=2009 |title=Milky Way versus Andromeda: a tale of two disks |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=505 |issue=2 |pages=497–508 |arxiv=0906.4821 |bibcode=2009A&A...505..497Y |doi=10.1051/0004-6361/200912316 |s2cid=14344453}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hammer, F. |last2=Puech |first2=M. |last3=Chemin |first3=L. |last4=Flores |first4=H. |last5=Lehnert |first5=M. D. |display-authors=4 |date=2007 |title=The Milky Way, an Exceptionally Quiet Galaxy: Implications for the Formation of Spiral Galaxies |journal=The Astrophysical Journal |volume=662 |issue=1 |pages=322–334 |arxiv=astro-ph/0702585 |bibcode=2007ApJ...662..322H |doi=10.1086/516727 |s2cid=18002823}}</ref> ბოლოდროინდელი კვლევების თანახმად, ირმის ნახტომი, ისევე როგორც ანდრომედას გალაქტიკა, გალაქტიკის ფერ-სიდიდის დიაგრამაზე „მწვანე ველში“ მდებარეობს, რეგიონში, რომელიც დასახლებულია გალაქტიკებით, რომლებიც გარდამავალ პერიოდში არიან „ლურჯი ღრუბლიდან“ (გალაქტიკები, რომლებიც აქტიურად ქმნიან ახალ ვარსკვლავებს) „წითელ თანმიმდევრობამდე“ (გალაქტიკები, რომლებიც არ ქმნიან ვარსკვლავებს). მწვანე ველის გალაქტიკებში ვარსკვლავთწარმოქმნის აქტივობა შენელდება, რადგან მათ ვარსკვლავთშორის გარემოში ვარსკვლავთწარმოქმნის გაზი ამოეწურათ. მსგავსი თვისებების მქონე სიმულირებულ გალაქტიკებში, ვარსკვლავთწარმოქმნა, როგორც წესი, დაახლოებით ხუთი მილიარდი წლის განმავლობაში ჩაქრება, რაც ითვალისწინებს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპის მოსალოდნელ, მოკლევადიან ზრდას ირმის ნახტომსა და ანდრომედას გალაქტიკას შორის შეჯახების გამო.<ref>{{Cite journal |last1=Mutch, S.J. |last2=Croton |first2=D.J. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2011 |title=The Mid-life Crisis of the Milky Way and M31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=736 |issue=2 |page=84 |arxiv=1105.2564 |bibcode=2011ApJ...736...84M |doi=10.1088/0004-637X/736/2/84 |s2cid=119280671}}</ref> ირმის ნახტომის მსგავსი სხვა გალაქტიკების გაზომვები მიუთითებს, რომ ის ერთ-ერთი ყველაზე წითელი და კაშკაშა სპირალური გალაქტიკაა, რომელიც ჯერ კიდევ ახალ ვარსკვლავებს ქმნის და ის ოდნავ უფრო ლურჯია, ვიდრე ყველაზე ლურჯი წითელი თანმიმდევრობის გალაქტიკები.<ref>{{Cite journal |last1=Licquia, T. |last2=Newman |first2=J.A. |last3=Poole |first3=G.B. |date=2012 |title=What Is The Color Of The Milky Way? |journal=American Astronomical Society |volume=219 |pages=252.08 |bibcode=2012AAS...21925208L}}</ref> ===ასაკი და კოსმოლოგიური ისტორია=== გლობულური გროვები ირმის ნახტომის უძველეს ობიექტებს შორისაა, რაც ირმის ნახტომის ასაკის უფრო დაბალ ზღვარს აწესებს. ირმის ნახტომში ცალკეული ვარსკვლავების ასაკის შეფასება შესაძლებელია ისეთი ხანგრძლივი რადიოაქტიური ელემენტების, როგორიცაა თორიუმ-232 და ურანი-238, სიმრავლის გაზომვით, შემდეგ კი შედეგების მათი თავდაპირველი სიმრავლის შეფასებასთან შედარებით, ტექნიკით, რომელსაც ნუკლეოკოსმოქრონოლოგია ეწოდება. ეს მაჩვენებლები CS 31082-001-ისთვის დაახლოებით 12.5 ± 3 მილიარდი წელია<ref>{{Cite journal |last=Cayrel |display-authors=etal |date=2001 |title=Measurement of stellar age from uranium decay |journal=Nature |volume=409 |issue=6821 |pages=691–692 |arxiv=astro-ph/0104357 |bibcode=2001Natur.409..691C |doi=10.1038/35055507 |pmid=11217852 |s2cid=17251766}}</ref> და BD +17° 3248-ისთვის 13.8 ± 4 მილიარდი წელი.<ref>{{Cite journal |last1=Cowan |first1=J. J. |last2=Sneden |first2=C. |last3=Burles |first3=S. |last4=Ivans |first4=I. I. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Truran |first6=J. W. |last7=Lawler |first7=J. E. |last8=Primas |first8=F. |author8-link=Francesca Primas|last9=Fuller |first9=G. M. |last10=Pfeiffer |first10=B. |last11=Kratz |first11=K. L. |display-authors=9 |year=2002 |title=The Chemical Composition and Age of the Metal-poor Halo Star BD +17o3248 |journal=The Astrophysical Journal |volume=572 |issue=2 |pages=861–879 |arxiv=astro-ph/0202429 |bibcode=2002ApJ...572..861C |doi=10.1086/340347 |s2cid=119503888}}</ref> თეთრი ჯუჯას ფორმირების შემდეგ, ის იწყებს რადიაციულად გაგრილებას და მისი ზედაპირის ტემპერატურა თანდათან ეცემა. ამ თეთრი ჯუჯებიდან ყველაზე ცივი ტემპერატურის გაზომვით და მათი მოსალოდნელ საწყის ტემპერატურასთან შედარებით, შესაძლებელია ასაკის შეფასება. ამ ტექნიკით, გლობულური გროვების M4 ასაკი შეფასდა 12.7 ± 0.7 მილიარდი წლით. ამ გროვებიდან ყველაზე ძველის ასაკის შეფასებით, საუკეთესოდ შესაფერისი ასაკი 12.6 მილიარდი წელია, ხოლო 95%-იანი სანდოობის ზედა ზღვარი - 16 მილიარდი წელი.<ref name=science299_5603_65 /> 2018 წლის ნოემბერში ასტრონომებმა სამყაროს ერთ-ერთი უძველესი ვარსკვლავის აღმოჩენის შესახებ განაცხადეს. დაახლოებით 13.5 მილიარდი წლის ასაკის 2MASS J18082002-5104378 B არის პაწაწინა ულტრალითონებით ღარიბი (UMP) ვარსკვლავი, რომელიც თითქმის მთლიანად დიდი აფეთქების შედეგად გამოყოფილი მასალებისგან შედგება და შესაძლოა, ერთ-ერთი პირველი ვარსკვლავი იყოს. ირმის ნახტომის გალაქტიკაში ამ ვარსკვლავის აღმოჩენა იმაზე მიუთითებს, რომ გალაქტიკა შესაძლოა, სულ მცირე, 3 მილიარდი წლით უფროსი იყოს, ვიდრე აქამდე ეგონათ.<ref name="EA-20181105">{{Cite news |last=Johns Hopkins University |author-link=Johns Hopkins University |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang |work=[[EurekAlert!]] |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106132235/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-11/jhu-jhs110518.php |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="JHU-20181105">{{Cite news |last=Rosen |first=Jill |date=November 5, 2018 |title=Johns Hopkins scientist finds elusive star with origins close to Big Bang – The newly discovered star's composition indicates that, in a cosmic family tree, it could be as little as one generation removed from the Big Bang |publisher=[[Johns Hopkins University]] |url=https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |url-status=live |access-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106021959/https://hub.jhu.edu/2018/11/05/scientists-find-star-with-big-bang-origins/ |archive-date=November 6, 2018}}</ref><ref name="ApJ-20181105">{{Cite journal |last1=Schlaufman |first1=Kevin C. |last2=Thompson |first2=Ian B. |last3=Casey |first3=Andrew R. |date=November 5, 2018 |title=An Ultra Metal-poor Star Near the Hydrogen-burning Limit |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=867 |page=98 |arxiv=1811.00549 |bibcode=2018ApJ...867...98S |doi=10.3847/1538-4357/aadd97 |s2cid=54511945 |doi-access=free |number=2}}</ref> ირმის ნახტომის ჰალოში რამდენიმე ცალკეული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს, რომელთა გაზომილი ასაკი სამყაროს 13.80 მილიარდ წლიან ასაკთან ძალიან ახლოსაა. 2007 წელს, გალაქტიკურ ჰალოში არსებული ვარსკვლავის, HE 1523-0901-ის, ასაკი დაახლოებით 13,2 მილიარდი წლის შეფასდა. როგორც იმ დროს ირმის ნახტომში ცნობილი უძველესი ობიექტი, ამ გაზომვამ ირმის ნახტომის ასაკს უფრო დაბალი ზღვარი დააწესა.<ref name="frebel" /> ეს შეფასება გაკეთდა ძალიან დიდი ტელესკოპის ულტრაიისფერი-ვიზუალური ეშელის სპექტროგრაფის გამოყენებით, რათა გაზომილიყო თორიუმის და R-პროცესით შექმნილი სხვა ელემენტების არსებობით გამოწვეული სპექტრული ხაზების ფარდობითი სიძლიერე. ხაზების სიძლიერე იძლევა სხვადასხვა ელემენტარული იზოტოპების სიჭარბეს, საიდანაც ვარსკვლავის ასაკის შეფასება შესაძლებელია ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით.<ref name="frebel" /> კიდევ ერთი ვარსკვლავი, HD 140283, შეფასებულია 13,7 ± 0,7 მილიარდი წლით, 12,2 ± 0,6 მილიარდი წლით,<ref name=creevey>{{cite journal |bibcode=2015A&A...575A..26C |title=Benchmark stars for Gaia Fundamental properties of the Population&nbsp;II star HD&nbsp;140283 from interferometric, spectroscopic, and photometric data |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=575 |pages=A26 |last1=Creevey|first1=O. L. |last2=Thévenin |first2=F. |last3=Berio |first3=P. |last4=Heiter |first4=U. |last5=von Braun |first5=K. |last6=Mourard |first6=D. |last7=Bigot |first7=L. |last8=Boyajian |first8=T.S. |last9=Kervella |first9=P. |last10=Morel |first10=P. |last11=Pichon |first11=B. |last12=Chiavassa |first12=A. |last13=Nardetto |first13=N. |last14=Perraut |first14=K. |last15=Meilland |first15=A. |last16=Mc Alister |first16=H. A. |last17=Ten Brummelaar |first17=T.A. |last18=Farrington |first18=C. |last19=Sturmann |first19=J. |last20=Sturmann |first20=L. |last21=Turner |first21=N. |year=2015 |arxiv=1410.4780 |doi=10.1051/0004-6361/201424310|s2cid=18003446 }}</ref> ან 12,0 ± 0,5 მილიარდი წლით.<ref name=Tang>{{cite journal|journal= [[Research Notes of the AAS]]|volume= 5|issue=5|id=117|year= 2021|title= Revised Best Estimates for the Age and Mass of the Methuselah Star HD 140283 Using MESA and Interferometry and Implications for 1D Convection|author1= Jiangling Tang|author2= Meredith Joyce|page= 117|doi=10.3847/2515-5172/ac01ca|bibcode=2021RNAAS...5..117T|arxiv=2105.11311|s2cid= 235166094|doi-access= free}}</ref> დედამიწის ატმოსფერული დამახინჯების გამოსასწორებლად ადაპტური ოპტიკის გამოყენებით ჩატარებული დაკვირვებების თანახმად, გალაქტიკის ამოზნექილობაში მყოფი ვარსკვლავები დაახლოებით 12,8 მილიარდი წლისაა.<ref>{{Cite web |last=Specktor |first=Brandon |date=March 23, 2019 |title=Astronomers Find Fossils of Early Universe Stuffed in Milky Way's Bulge |url=https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323223957/https://livescience.com/65059-milky-way-bulge-hides-old-stars.html |archive-date=March 23, 2019 |access-date=March 24, 2019 |website=Live Science}}</ref> გალაქტიკურ თხელ დისკოში ვარსკვლავების ასაკი ასევე შეფასდა ნუკლეოკოსმოქრონოლოგიის გამოყენებით. თხელი დისკოში მყოფი ვარსკვლავების გაზომვები იძლევა შეფასებას, რომ თხელი დისკო 8,8 ± 1,7 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. ეს გაზომვები ვარაუდობს, რომ გალაქტიკური ჰალოსა და თხელ დისკოს ფორმირებას შორის თითქმის 5 მილიარდი წლის შესვენება იყო.<ref name="del_Peloso" /> ათასობით ვარსკვლავის ქიმიური ხელმოწერების ბოლოდროინდელი ანალიზი მიუთითებს, რომ ვარსკვლავების ფორმირება შესაძლოა მნიშვნელოვნად შემცირდა დისკოს ფორმირების დროს, 10-დან 8 მილიარდი წლის წინ, როდესაც ვარსკვლავთშორისი გაზი ძალიან ცხელი იყო ახალი ვარსკვლავების წარმოსაქმნელად იმავე ტემპით, როგორც ადრე.<ref>Skibba, Ramon (2016), "Milky Way retired early from star making" (New Scientist, March 5, 2016), p.9</ref> ირმის ნახტომის გარშემო არსებული თანამგზავრი გალაქტიკები შემთხვევით არ არის განაწილებული, არამედ, როგორც ჩანს, უფრო დიდი სისტემის დაშლის შედეგად წარმოიქმნება, რაც წარმოქმნის რგოლის სტრუქტურას, რომლის დიამეტრი 500 000 სინათლის წელია, ხოლო სიგანე 50 000 სინათლის წელი.<ref>{{Cite journal |last=Lynden-Bell |first=D. |date=March 1, 1976 |title=Dwarf Galaxies and Globular Clusters in High Velocity Hydrogen Streams |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=174 |issue=3 |pages=695–710 |bibcode=1976MNRAS.174..695L |doi=10.1093/mnras/174.3.695 |issn=0035-8711 |doi-access=free}}</ref> გალაქტიკებს შორის ახლო შეჯახება, როგორც ეს ანდრომედას გალაქტიკის შემთხვევაში 4 მილიარდ წელიწადშია მოსალოდნელი, შეიძლება გაზის უზარმაზარი კუდები მოგლიჯოს, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება გაერთიანდნენ და წარმოქმნან ჯუჯა გალაქტიკები რგოლში, მთავარი დისკოს მიმართ ნებისმიერი კუთხით.<ref>{{Cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C. M. |year=2005 |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |arxiv=astro-ph/0410421 |bibcode=2005A&A...431..517K |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |doi-access=free}}</ref> ==გალაქტიკათშორისი სამეზობლო== ირმის ნახტომი და ანდრომედას გალაქტიკა გიგანტური სპირალური გალაქტიკების ბინარული სისტემაა, რომელიც მიეკუთვნება 50 მჭიდროდ დაკავშირებული გალაქტიკის ჯგუფს, რომელიც ცნობილია როგორც ლოკალური ჯგუფი და გარშემორტყმულია ლოკალური სიცარიელით, რომელიც თავად არის ლოკალური ფურცლის<ref name="apj676_1_184">{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Shaya |first2=Edward J. |last3=Karachentsev |first3=Igor D. |last4=Courtois |first4=Hélène M. |author-link4=Hélène Courtois |last5=Kocevski |first5=Dale D. |last6=Rizzi |first6=Luca |last7=Peel |first7=Alan |date=March 2008 |title=Our Peculiar Motion Away from the Local Void |journal=The Astrophysical Journal |volume=676 |issue=1 |pages=184–205 |arxiv=0705.4139 |bibcode=2008ApJ...676..184T |doi=10.1086/527428 |s2cid=14738309}}</ref> და თავის მხრივ ქალწულის ზეგროვის ნაწილი. ქალწულის ზეგროვას გარშემო არის რამდენიმე სიცარიელე, რომლებიც მრავალი გალაქტიკისგან თავისუფალია, „ჩრდილოეთით“ მიკროსკოპიუმის სიცარიელე, „მარცხნივ“ მოქანდაკის სიცარიელე, „მარჯვნივ“ ბოეოტსის სიცარიელე და „სამხრეთით“ დიდი ვოიდი. ეს სიცარიელეები დროთა განმავლობაში იცვლის ფორმას და გალაქტიკებში ძაფისებრ სტრუქტურებს ქმნის. მაგალითად, ქალწულის ზეგროვა მიიზიდება დიდი მიმზიდველისკენ,<ref>{{cite web |last=Hadhazy |first=Adam |date=November 3, 2016 |url=https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |title=Why Nothing Really Matters |website=Discover Magazine |access-date=April 24, 2022 |archive-date=April 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424224846/https://www.discovermagazine.com/the-sciences/why-nothing-really-matters |url-status=live }}</ref> რომელიც თავის მხრივ უფრო დიდი სტრუქტურის, ლანიაკეას, ნაწილს წარმოადგენს.<ref>{{cite journal |title=The Laniakea supercluster of galaxies |author=R. Brent Tully |author2=Helene Courtois |author3=Yehuda Hoffman |author4=Daniel Pomarède |date=September 2, 2014 |publication-date=September 4, 2014 |journal=Nature |volume=513 |number=7516 |pages=71–73 |bibcode=2014Natur.513...71T |arxiv=1409.0880 |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900|s2cid=205240232 }}</ref> ლოკალური ჯგუფის ორი პატარა გალაქტიკა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა ბრუნავს ირმის ნახტომის გარშემო. მათგან ყველაზე დიდია დიდი მაგელანის ღრუბელი, რომლის დიამეტრი 32,200 სინათლის წელია.<ref name=RC3>{{cite book | year=1991 | title=Third Reference Catalogue of Bright Galaxies | last1=De Vaucouleurs | first1=Gerard | last2=De Vaucouleurs | first2=Antoinette | last3=Corwin | first3=Herold G. | last4=Buta | first4=Ronald J. | last5=Paturel | first5=Georges | last6=Fouque | first6=Pascal | doi = 10.1007/978-1-4757-4363-0 | bibcode=1991rc3..book.....D | isbn=978-1-4757-4365-4 }}</ref> მას ჰყავს ახლო თანამგზავრი, პატარა მაგელანის ღრუბელი. მაგელანის ნაკადი არის ნეიტრალური წყალბადის გაზის ნაკადი, რომელიც ამ ორი პატარა გალაქტიკიდან ცის 100°-ზე ვრცელდება. ვარაუდობენ, რომ ნაკადი მაგელანის ღრუბლებიდან ირმის ნახტომთან მოქცევითი ურთიერთქმედების შედეგად იქნა გამოყვანილი.<ref>{{Cite journal |last1=Putman |first1=M. E. |last2=Staveley-Smith |first2=L. |last3=Freeman |first3=K. C. |last4=Gibson |first4=B. K. |last5=Barnes |first5=D. G. |title=The Magellanic Stream, High-Velocity Clouds, and the Sculptor Group |doi=10.1086/344477 |journal=The Astrophysical Journal |volume=586 |issue=1 |pages=170–194 |year=2003 |arxiv=astro-ph/0209127 |bibcode=2003ApJ...586..170P|s2cid=6911875 }}</ref> ირმის ნახტომის გარშემო მოძრავი ჯუჯა გალაქტიკებიდან ზოგიერთია დიდი ძაღლის ჯუჯა (ყველაზე ახლოს), მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა, მცირე დათვის ჯუჯა, მოქანდაკის ჯუჯა, სექსტანსის ჯუჯა, ღუმელის ჯუჯა და ლომ I ჯუჯა.<ref name=Koposov2015/> ირმის ნახტომის ყველაზე პატარა ჯუჯა გალაქტიკები მხოლოდ 500 სინათლის წლის დიამეტრისაა. ესენია კარინას ჯუჯა, დრაკონის ჯუჯა და ლომ II ჯუჯა. შესაძლოა, ჯერ კიდევ არსებობდეს აღმოუჩენელი ჯუჯა გალაქტიკები, რომლებიც დინამიურად დაკავშირებულია ირმის ნახტომთან, რასაც ადასტურებს 2015 წელს ღამის ცის შედარებით მცირე ნაწილში ირმის ნახტომის ცხრა ახალი თანამგზავრის აღმოჩენა.<ref name=Koposov2015>{{cite journal |title=Beasts of the Southern Wild. Discovery of a large number of Ultra Faint satellites in the vicinity of the Magellanic Clouds |author1=Sergey E. Koposov |author2=Vasily Belokurov |author3=Gabriel Torrealba |author4=N. Wyn Evans |date=March 10, 2015 |arxiv=1503.02079 |journal=The Astrophysical Journal |bibcode=2015ApJ...805..130K |doi=10.1088/0004-637X/805/2/130 |volume=805 |issue=2 |page=130|s2cid=118267222 }}</ref> ირმის ნახტომმა უკვე შთანთქა რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკა, მაგალითად, ომეგა კენტავრის წინაპარი.<ref>{{cite journal |last1=Noyola |first1=E. |last2=Gebhardt |first2=K. |last3=Bergmann |first3=M. |title=Gemini and Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in ω Centauri |journal=The Astrophysical Journal |arxiv=0801.2782 |date=April 2008 |volume=676 |issue=2 |pages=1008–1015 |doi=10.1086/529002 |bibcode=2008ApJ...676.1008N|s2cid=208867075 }}</ref> 2005 წელს<ref>{{cite journal |last1=Kroupa |first1=P. |last2=Theis |first2=C. |last3=Boily |first3=C.M. |title=The great disk of Milky-Way satellites and cosmological sub-structures |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=astro-ph/0410421 |date=February 2005 |volume=431 |issue=2 |pages=517–521 |doi=10.1051/0004-6361:20041122 |bibcode=2005A&A...431..517K |s2cid=55827105 }}</ref> და 2012 წელს<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Pflamm-Altenburg |first2=J. |last3=Kroupa |first3=P. |title=The VPOS: a vast polar structure of satellite galaxies, globular clusters and streams around the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1204.5176 |date=June 2012 |volume=423 |issue=2 |pages=1109–1126 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20937.x |doi-access=free |bibcode=2012MNRAS.423.1109P|s2cid=55501752 }}</ref> დამატებითი დადასტურებით, მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის თანამგზავრული გალაქტიკების უმეტესობა ძალიან დიდ დისკში მდებარეობს და ერთი მიმართულებით ბრუნავს. ეს მოულოდნელი იყო: სტანდარტული კოსმოლოგიის თანახმად, თანამგზავრული გალაქტიკები ბნელი მატერიის ჰალოებში უნდა წარმოიქმნას და ფართოდ გავრცელდეს, შემთხვევითი მიმართულებით მოძრაობდეს. ეს შეუსაბამობა ჯერ კიდევ არ არის ახსნილი.<ref>{{cite journal |last1=Pawlowski |first1=M. |last2=Famaey |first2=B. |last3=Jerjen |first3=H.|last4=Merritt |first4=D. |last5=Kroupa |first5=P. |last6=Dabringhausen |first6=J. |last7=Lueghausen |first7=F. |last8=Forbes |first8=D. |last9=Hensler |first9=G.|last10=Hammer |first10=F. |last11=Puech |first11=M.|last12=Fouquet |first12=S.|last13=Flores |first13=H.|last14=Yang |first14=Y. |title=Co-orbiting satellite galaxy structures are still in conflict with the distribution of primordial dwarf galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=1406.1799 |date=August 2014 |volume=423 |issue=3 |pages=2362–2380 |doi=10.1093/mnras/stu1005 |doi-access=free |bibcode=2014MNRAS.442.2362P }}</ref> 2006 წლის იანვარში მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ ირმის ნახტომის დისკოში აქამდე აუხსნელი დეფორმაცია ახლა რუკაზეა დატანილი და აღმოჩნდა, რომ ეს არის ტალღა ან ვიბრაცია, რომელიც წარმოიქმნება დიდი და პატარა მაგელანის ღრუბლების მიერ ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნვისას და იწვევს ვიბრაციებს მის კიდეებში გავლისას. ადრე, ეს ორი გალაქტიკა, რომლებიც ერთად ირმის ნახტომის მასის დაახლოებით 2%-ს შეადგენენ, ძალიან პატარად ითვლებოდა ირმის ნახტომზე გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, კომპიუტერულ მოდელში, ამ ორი გალაქტიკის მოძრაობა ქმნის ბნელი მატერიის კვალს, რომელიც აძლიერებს მათ გავლენას უფრო დიდ ირმის ნახტომზე.<ref name=berkeley20060109 /> ამჟამინდელი გაზომვები მიუთითებს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომს 100-დან 140 კმ/წმ-მდე (220,000-დან 310,000 მილი/სთ-მდე) სიჩქარით უახლოვდება. 4.3 მილიარდ წელიწადში შესაძლოა მოხდეს ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახება, რაც დამოკიდებულია უცნობი გვერდითი კომპონენტების მნიშვნელობაზე გალაქტიკების ფარდობით მოძრაობაში. თუ ისინი შეეჯახებიან, ცალკეული ვარსკვლავების ერთმანეთთან შეჯახების შანსი უკიდურესად დაბალია,<ref name=wong20000414 /> მაგრამ ამის ნაცვლად, ორი გალაქტიკა გაერთიანდება და შექმნის ერთ ელიფსურ გალაქტიკას ან შესაძლოა დიდ დისკისებრ გალაქტიკას<ref name="Ueda2014">{{cite journal |author=Junko Ueda |display-authors=etal |title=Cold molecular gas in merger remnants. I. Formation of molecular gas disks |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=214 |issue=1 |page=1 |bibcode=2014ApJS..214....1U |doi=10.1088/0067-0049/214/1/1 |arxiv=1407.6873 |year=2014|s2cid=716993 }}</ref> დაახლოებით ექვსი მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="Schiavi">{{cite journal|last1=Schiavi|first1=Riccardo|last2=Capuzzo-Dolcetta|first2=Roberto|last3=Arca-Sedda|first3=Manuel|last4=Spera|first4=Mario|title=Future merger of the Milky Way with the Andromeda galaxy and the fate of their supermassive black holes|journal=Astronomy & Astrophysics|date=October 2020|volume=642|pages=A30|doi=10.1051/0004-6361/202038674|bibcode=2020A&A...642A..30S|arxiv=2102.10938|s2cid=224991193}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაქტიკის ჰალო]] * [[ირმის ნახტომის სახელების სია]] * [[გალაქტიკა]] ==ლიტერატურა== *{{წიგნი| ავტორი=გელოვანი ა. | series=| სათაური=„მითოლოგიური ლექსიკონი“ | გამომცემლობა|ადგილი=თბილისი|წელი=1983| isbn=| edition=|page=|ბმული=|გამომცემლობა=|ref=„მითოლოგიური ლექსიკონი“}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ენციკლოპედია">{{ქსე|5|225||არა}}</ref> <ref name=:01 >{{Cite web |last1=Frommert |first1=Hartmut |last2=Kronberg |first2=Christine |date=August 26, 2005 |title=Classification of the Milky Way Galaxy |url=http://messier.seds.org/more/mw_type.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531031937/http://messier.seds.org/more/mw_type.html |archive-date=May 31, 2015 |access-date=May 30, 2015 |website=SEDS}}</ref> <ref name="ehtc_6">{{Cite journal |last1=Event Horizon Telescope Collaboration |last2=Akiyama |first2=Kazunori |last3=Alberdi |first3=Antxon |last4=Alef |first4=Walter |last5=Algaba |first5=Juan Carlos |last6=Anantua |first6=Richard |last7=Asada |first7=Keiichi |last8=Azulay |first8=Rebecca |last9=Bach |first9=Uwe |last10=Baczko |first10=Anne-Kathrin |last11=Ball |first11=David |last12=Baloković |first12=Mislav |last13=Barrett |first13=John |last14=Bauböck |first14=Michi |last15=Benson |first15=Bradford A. |display-authors=1 |year=2022 |title=First Sagittarius A* Event Horizon Telescope Results. VI. Testing the Black Hole Metric |journal=The Astrophysical Journal |volume=930 |issue=2 |pages=L17 |bibcode=2022ApJ...930L..17E |doi=10.3847/2041-8213/ac6756 |s2cid=248744741 |doi-access=free |last16=Bintley |first16=Dan |last17=Blackburn |first17=Lindy |last18=Blundell |first18=Raymond |last19=Bouman |first19=Katherine L. |last20=Bower |first20=Geoffrey C. |last21=Boyce |first21=Hope |last22=Bremer |first22=Michael |last23=Brinkerink |first23=Christiaan D. |last24=Brissenden |first24=Roger |last25=Britzen |first25=Silke |last26=Broderick |first26=Avery E. |last27=Broguiere |first27=Dominique |last28=Bronzwaer |first28=Thomas |last29=Bustamante |first29=Sandra |last30=Byun |first30=Do-Young|arxiv=2311.09484 }}</ref> <ref name="idrani">{{Cite arXiv |eprint=2207.06034 |class=gr-qc |first1=Indrani |last1=Banerjee |first2=Subhadip |last2=Sau |title=Do shadows of SGR A* and M87* indicate black holes with a magnetic monopole charge? |last3=SenGupta |first3=Soumitra |year=2022}}</ref> <ref name="gravity_2019">{{Cite journal |last1=Abuter |first1=R. |last2=Amorim |first2=A. |last3=Bauböck |first3=M. |last4=Berger |first4=J. P. |last5=Bonnet |first5=H. |last6=Brandner |first6=W. |last7=Clénet |first7=Y. |last8=Coudé Du Foresto |first8=V. |last9=De Zeeuw |first9=P. T. |last10=Dexter |first10=J. |last11=Duvert |first11=G. |last12=Eckart |first12=A. |last13=Eisenhauer |first13=F. |last14=Förster Schreiber |first14=N. M. |last15=Garcia |first15=P. |display-authors=1 |year=2019 |title=A geometric distance measurement to the Galactic center black hole with 0.3% uncertainty |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=625 |pages=L10 |arxiv=1904.05721 |bibcode=2019A&A...625L..10G |doi=10.1051/0004-6361/201935656 |s2cid=119190574 |last16=Gao |first16=F. |last17=Gendron |first17=E. |last18=Genzel |first18=R. |last19=Gerhard |first19=O. |last20=Gillessen |first20=S. |last21=Habibi |first21=M. |last22=Haubois |first22=X. |last23=Henning |first23=T. |last24=Hippler |first24=S. |last25=Horrobin |first25=M. |last26=Jiménez-Rosales |first26=A. |last27=Jocou |first27=L. |last28=Kervella |first28=P. |last29=Lacour |first29=S. |last30=Lapeyrère |first30=V.}}</ref> <ref name="Petrov">{{Cite journal |last1=Petrov |first1=L. |last2=Kovalev |first2=Y. Y. |last3=Fomalont |first3=E. B. |last4=Gordon |first4=D. |year=2011 |title=The Very Long Baseline Array Galactic Plane Survey—VGaPS |journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=142 |issue=2 |page=35 |arxiv=1101.1460 |bibcode=2011AJ....142...35P |doi=10.1088/0004-6256/142/2/35 |s2cid=121762178|issn=0004-6256 }}</ref> <ref name="SA-20190308">{{Cite news |last=Starr |first=Michelle |date=March 8, 2019 |title=The Latest Calculation of Milky Way's Mass Just Changed What We Know About Our Galaxy |work=ScienceAlert.com |url=https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |url-status=live |access-date=March 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308125656/https://www.sciencealert.com/the-most-accurate-measurement-yet-of-the-milky-way-s-mass-puts-us-ahead-of-andromeda |archive-date=March 8, 2019}}</ref> <ref name="ARX-20190208">{{Cite journal |last=Watkins, Laura L. |display-authors=et al. |date=February 2, 2019 |title=Evidence for an Intermediate-Mass Milky Way from Gaia DR2 Halo Globular Cluster Motions |journal=The Astrophysical Journal |volume=873 |issue=2 |page=118 |arxiv=1804.11348 |bibcode=2019ApJ...873..118W |doi=10.3847/1538-4357/ab089f |s2cid=85463973 |doi-access=free}}</ref> <ref name=":001" >{{Cite web |title=Laniakea: Our home supercluster | date=September 3, 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904162040/http://www.youtube.com/watch?v=rENyyRwxpHo |archive-date=September 4, 2014 |publisher=YouTube}}</ref> <ref name=":002" >{{Cite journal |last1=Tully |first1=R. Brent |last2=Courtois |first2=Hélène |last3=Hoffman |first3=Yehuda |last4=Pomarède |first4=Daniel |display-authors=1 |date=September 4, 2014 |title=The Laniakea supercluster of galaxies |journal=Nature |volume=513 |issue=7516 |pages=71–73 |arxiv=1409.0880 |bibcode=2014Natur.513...71T |doi=10.1038/nature13674 |pmid=25186900 |s2cid=205240232}}</ref> <ref name=":003" >{{Cite web |title=Milky Way |url=http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302071454/http://www.bbc.co.uk/science/space/universe/key_places/milky_way |archive-date=March 2, 2012 |publisher=[[BBC]]}}</ref> <ref name=":004" >{{Cite web |title=How Many Stars in the Milky Way? |url=http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125140109/http://asd.gsfc.nasa.gov/blueshift/index.php/2015/07/22/how-many-stars-in-the-milky-way/ |archive-date=January 25, 2016 |website=NASA Blueshift}}</ref> <ref name="Space-20130102">{{cite news |author=<!--Not stated--> |title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study |url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |date=January 2, 2013 |work=[[Space.com]] |access-date=January 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130103060601/http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html |archive-date=January 3, 2013}}</ref> <ref name="NYT-20220131">{{Cite news |last=Overbye |first=Dennis |author-link=Dennis Overbye |date=January 31, 2022 |title=An Electrifying View of the Heart of the Milky Way – A new radio-wave image of the center of our galaxy reveals all the forms of frenzy that a hundred million or so stars can get up to. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=February 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131224108/https://www.nytimes.com/2022/01/31/science/milky-way.html |archive-date=January 31, 2022}}</ref> <ref name="ARX-20220128">{{Cite journal |last=Heyood, I. |display-authors=et al. |date=January 28, 2022 |title=The 1.28 GHz MeerKAT Galactic Center Mosaic |journal=The Astrophysical Journal |volume=925 |issue=2 |page=165 |arxiv=2201.10541 |bibcode=2022ApJ...925..165H |doi=10.3847/1538-4357/ac449a |s2cid=246275657 |doi-access=free}}</ref> <ref name="HD_140283_(arXiv)">{{Cite journal |last1=Bond|first1=H.E. |last2=Nelan|first2=E. P. |last3=VandenBerg|first3=D. A. |last4=Schaefer|first4=G. H. |last5=Harmer|first5=D. |date=February 13, 2013 |title=HD 140283: A Star in the Solar Neighborhood that Formed Shortly After the Big Bang |journal=The Astrophysical Journal |volume=765 |issue=1 |pages=L12 |arxiv=1302.3180 |bibcode=2013ApJ...765L..12B |doi=10.1088/2041-8205/765/1/L12 |s2cid=119247629}}</ref> <ref name=":005" >{{Cite news |title=Milky Way Galaxy: Facts About Our Galactic Home |url=http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321063305/http://www.space.com/19915-milky-way-galaxy.html |archive-date=March 21, 2017 |access-date=April 8, 2017 |work=Space.com}}</ref> <ref name="frebel">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Frebel |first1=A. |last2=Christlieb |first2=N. |last3=Norris |first3=J. E. |last4=Thom |first4=C. |last5=Beers |first5=T. C. |last6=Rhee |first6=J. |doi=10.1086/518122 |title=Discovery of HE 1523-0901, a strongly ''r''-process-enhanced metal-poor star with detected uranium |journal=The Astrophysical Journal |volume=660 |issue=2 |pages=L117 |year=2007 |bibcode=2007ApJ...660L.117F |arxiv=astro-ph/0703414 |s2cid=17533424 }}</ref> <!-- <ref name="Jankowski">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |first1=Connie |last1=Jankowski |title=Pioneers of Light and Sound |page=6 |isbn=978-0-7565-4306-8 |publisher=Compass Point Books |date=2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120142012/https://books.google.com/books?id=Wp6E3y-58LkC&pg=PT6 |archive-date=November 20, 2016}}</ref> --> <ref name=pasachoff1994>{{cite book |last1=Pasachoff |first1=Jay M. |author-link=Jay Pasachoff |title=Astronomy: From the Earth to the Universe |publisher=Harcourt School |date=1994 |isbn=978-0-03-001667-7 |page=500}}</ref> <ref name=":006">{{Cite book |last=Brown |first=William P. |url=https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |title=The Seven Pillars of Creation: The Bible, Science, and the Ecology of Wonder |date=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973079-7 |location=Oxford, England |page=25 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142933/https://books.google.com/books?id=zce500t8puUC&pg=PA25 |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":007">{{Cite book |last=MacBeath |first=Alastair |url=https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |title=Tiamat's Brood: An Investigation Into the Dragons of Ancient Mesopotamia |date=1999 |publisher=Dragon's Head |isbn=978-0-9524387-5-5 |page=41 |access-date=April 24, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326142947/https://books.google.com/books?id=uobfAAAAMAAJ |archive-date=March 26, 2023 |url-status=live}}</ref> <ref name=":008">{{Cite book |last=James |first=E. O. |url=https://archive.org/details/theworshipoftheskygod/ |title=The Worship of the Sky-God: A Comparative Study in Semitic and Indo-European Religion |date=1963 |publisher=University of London Press |series=Jordan Lectures in Comparative Religion |location=London, England |pages=24, 27f}}</ref> <ref name="Lambert1964">{{Cite journal |last=Lambert |first=W. G. |date=1964 |title=E. O. James: The worship of the Skygod: A comparative study in Semitic and Indo-European religion. (School of Oriental and African Studies, University of London. Jordan Lectures in Comparative Religion, vi.) viii, 175 pp. London: University of London, the Athlone Press, 1963. 25s. |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |location=London, England |publisher=University of London |volume=27 |issue=1 |pages=157–158 |doi=10.1017/S0041977X00100345}}</ref> <ref name=steinicke_sakiel2007>{{cite book |first1=Wolfgang |last1=Steinicke |first2=Richard |last2=Jakiel |title=Galaxies and how to observe them |series=Astronomers' observing guides |publisher=Springer |date=2007 |isbn=978-1-85233-752-0 |page=[https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei/page/94 94] |url=https://archive.org/details/galaxieshowtoobs0000stei |url-access=registration}}</ref> <ref name="ask-astro">{{cite news |last1=Coffey |first1=Jeffrey |work=Universe Today |title=How big is the Milky Way? |url=http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |access-date=November 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924002929/http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ |archive-date=September 24, 2013}}</ref> <ref name="nbcnews1">{{cite press release |author=David Freeman |title=The Milky Way galaxy may be much bigger than we thought |url=https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |date=May 25, 2018 |publisher=[[CNBC]] |access-date=August 13, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180813182050/https://www.nbcnews.com/mach/science/milky-way-galaxy-may-be-much-bigger-we-thought-ncna876966 |archive-date=August 13, 2018 |url-status=live}}</ref> <ref name="rpi2015">{{cite press release |author=Mary L. Martialay |title=The Corrugated Galaxy{{snd}}Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated |url=http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |date=March 11, 2015 |publisher=[[Rensselaer Polytechnic Institute]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313123405/http://news.rpi.edu/content/2015/03/09/rippling-milky-way-may-be-much-larger-previously-estimated |archive-date=March 13, 2015}}</ref> <ref name="croswell2020">{{cite news |url=https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |title=Astronomers have found the edge of the Milky Way at last |work=ScienceNews |first=Ken |last=Croswell |date=March 23, 2020 |access-date=March 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324214927/https://www.sciencenews.org/article/astronomers-have-found-edge-milky-way-size |archive-date=March 24, 2020 |url-status=live}}</ref> <ref name="dearson2020">{{cite journal |last=Dearson |first=Alis J. |arxiv=2002.09497 |title=The Edge of the Galaxy |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=2020 |volume=496 |issue=3 |pages=3929–3942 |doi=10.1093/mnras/staa1711 |doi-access=free |bibcode=2020MNRAS.496.3929D |s2cid=211259409 }}</ref> <ref name=villard20120111>{{cite news |first=Ray |last=Villard |title=The Milky Way Contains at Least 100 Billion Planets According to Survey |publisher=HubbleSite.org |date=January 11, 2012 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |access-date=January 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723213047/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/07/full/ |archive-date=July 23, 2014}}</ref> <ref name=frommert_kronberg2005>{{cite web |last1=Frommert |first1=H. |last2=Kronberg |first2=C. |date=August 25, 2005 |url=http://messier.seds.org/more/mw.html |title=The Milky Way Galaxy |publisher=SEDS |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512093341/http://seds.org/MESSIER/more/mw.html |archive-date=May 12, 2007}}</ref> <ref name=young2006>{{cite magazine |last=Young |first=Kelly |date=June 6, 2006 |url=https://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |title=Andromeda Galaxy hosts a trillion stars |magazine=New Scientist |access-date=June 8, 2006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105061511/http://www.newscientist.com/article/dn9282-andromeda-galaxy-hosts-a-trillion-stars.html |archive-date=January 5, 2011}}</ref> <ref name=wethington2010>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |title=How Many Stars are in the Milky Way? |first1=Nicholos |last1=Wethington |access-date=April 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327200757/http://www.universetoday.com/guide-to-space/milky-way/how-many-stars-are-in-the-milky-way/ |archive-date=March 27, 2010}}</ref> <ref name="science312_1773">{{Cite journal |last1=Levine |first1=E. S. |last2=Blitz |first2=L. |last3=Heiles |first3=C. |doi=10.1126/science.1128455 |title=The spiral structure of the outer Milky Way in hydrogen |journal=Science |volume=312 |issue=5781 |pages=1773–1777 |year=2006 |bibcode=2006Sci...312.1773L |arxiv=astro-ph/0605728 |pmid=16741076 |s2cid=12763199 }}</ref> <ref name=araa28_215>{{Cite journal |last1=Dickey |first1=J. M. |last2=Lockman |first2=F. J. |doi=10.1146/annurev.aa.28.090190.001243 |title=H I in the Galaxy |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=215–259 |year=1990 |bibcode=1990ARA&A..28..215D }}</ref> <ref name=apj702_1472>{{Cite journal |last1=Savage |first1=B. D. |last2=Wakker |first2=B. P. |doi=10.1088/0004-637X/702/2/1472 |title=The extension of the transition temperature plasma into the lower galactic halo |journal=The Astrophysical Journal |volume=702 |issue=2 |pages=1472–1489 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...702.1472S |arxiv=0907.4955|s2cid=119245570 }}</ref> <ref name="Nature-20120111">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cassan |first1=A. |last2=Kubas |first2=D. |last3=Beaulieu |first3=J. -P. |last4=Dominik |first4=M. |last5=Horne |first5=K. |last6=Greenhill |first6=J. |last7=Wambsganss |first7=J. |last8=Menzies |first8=J. |last9=Williams |first9=A. |last10=Jørgensen |doi=10.1038/nature10684 |first10=U. G. |last11=Udalski |first11=A. |last12=Bennett |first12=D. P. |last13=Albrow |first13=M. D. |last14=Batista |first14=V. |last15=Brillant |first15=S. |last16=Caldwell |first16=J. A. R. |last17=Cole |first17=A. |last18=Coutures |first18=C. |last19=Cook |first19=K. H. |last20=Dieters |first20=S. |last21=Prester |first21=D. D. |last22=Donatowicz |first22=J. |last23=Fouqué |first23=P. |last24=Hill |first24=K. |last25=Kains |first25=N. |last26=Kane |first26=S. |last27=Marquette |first27=J. -B. |last28=Martin |first28=R. |last29=Pollard |first29=K. R. |last30=Sahu |first30=K. C. |title=One or more bound planets per Milky Way star from microlensing observations |journal=Nature |volume=481 |issue=7380 |pages=167–169 |date=January 11, 2012 |pmid=22237108 |bibcode=2012Natur.481..167C |arxiv=1202.0903 |s2cid=2614136}}</ref> <ref name=borenstein2011>{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |archive-date=February 22, 2011 |date=February 19, 2011 |archive-url=https://archive.today/20110222025002/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/19/AR2011021902211.html |title=Cosmic census finds crowd of planets in our galaxy |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Washington Post]] }}</ref> <ref name=nasa20110526>{{cite web |url=http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |title=Free-Floating Planets May be More Common Than Stars |date=February 18, 2011 |publisher=NASA's Jet Propulsion Laboratory |location=Pasadena, CA |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522090224/http://planetquest.jpl.nasa.gov/news/freePlanet.cfm |archive-date=May 22, 2011 |quote=The team estimates there are about twice as many of them as stars. }}</ref> <ref name=arxiv0909.3857>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Sale |first1=S. E. |last2=Drew |first2=J. E. |last3=Knigge |first3=C. |last4=Zijlstra |first4=A. A. |last5=Irwin |first5=M. J. |last6=Morris |first6=R. A. H. |last7=Phillipps |first7=S. |last8=Drake |first8=J. J. |last9=Greimel |first9=R. |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15746.x |title=The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=402 |issue=2 |pages=713–723 |year=2010 |doi-access=free |bibcode=2010MNRAS.402..713S |arxiv=0909.3857 |s2cid=12884630}}</ref> <ref name=mnras371_1_108>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Tim W. |last2=Kawata |first2=Daisuke |last3=Gibson |first3=Brad K. |title=N-body simulations of the Magellanic stream |doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10659.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=371 |issue=1 |pages=108–120 |year=2006 |doi-access=free |arxiv=astro-ph/0508390 |bibcode=2006MNRAS.371..108C |s2cid=15563258}}</ref> <ref name=coffey>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/guide-to-space/the-universe/absolute-magnitude/ |title=Absolute Magnitude |first1=Jerry |last1=Coffey |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913181441/http://www.universetoday.com/41041/absolute-magnitude/ |archive-date=September 13, 2011 |date=May 11, 2017}}</ref> <ref name="Karachentsevetal2006">{{Cite journal |last1=Karachentsev |first1=I. D. |last2=Kashibadze |first2=O. G. |doi=10.1007/s10511-006-0002-6 |title=Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field |journal=Astrophysics |volume=49 |issue=1 |pages=3–18 |year=2006 |bibcode=2006Ap.....49....3K |s2cid=120973010}}</ref> <ref name="mass">{{cite web |last1=Vayntrub |first1=Alina |date=2000 |url=http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |title=Mass of the Milky Way |work=The Physics Factbook |access-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813125916/http://hypertextbook.com/facts/2000/AlinaVayntrub.shtml |archive-date=August 13, 2014}}</ref> <ref name="galmass">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Battaglia |first1=G. |last2=Helmi |first2=A. |last3=Morrison |first3=H. |last4=Harding |first4=P. |last5=Olszewski |first5=E. W. |last6=Mateo |first6=M. |last7=Freeman |first7=K. C. |last8=Norris |first8=J. |last9=Shectman |first9=S. A. |title=The radial velocity dispersion profile of the Galactic halo: Constraining the density profile of the dark halo of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09367.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |pages=433–442 |year=2005 |arxiv=astro-ph/0506102 |bibcode=2005MNRAS.364..433B |volume=364 |issue=2 |doi-access=free |s2cid=15562509}}</ref> <ref name=apjl_1_l72>{{Cite journal |last1=Shen |first1=J. |last2=Rich |first2=R. M. |last3=Kormendy |first3=J. |last4=Howard |first4=C. D. |last5=De Propris |first5=R. |last6=Kunder |first6=A. |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L72 |title=Our Milky Way As a Pure-Disk Galaxy{{snd}}A Challenge for Galaxy Formation |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L72–L76 |year=2010 |pmid= |pmc= |arxiv=1005.0385 |bibcode=2010ApJ...720L..72S |s2cid=118470423}}</ref> <ref name=nrao20090105>{{cite press release |first1=Dave |last1=Finley |first2=David |last2=Aguilar |title=Milky Way a Swifter Spinner, More Massive, New Measurements Show |publisher=National Radio Astronomy Observatory |date=January 5, 2009 |url=http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |access-date=January 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808002256/http://www.nrao.edu/pr/2009/mwrotate/ |archive-date=August 8, 2014}}</ref> <ref name="reid2009">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Moscadelli |first5=L. |last6=Xu |first6=Y. |last7=Zhang |first7=B. |last8=Sato |first8=M. |last9=Honma |first9=M. |title=Trigonometric parallaxes of massive star-forming regions. VI. Galactic structure, fundamental parameters, and noncircular motions |doi=10.1088/0004-637X/700/1/137 |journal=The Astrophysical Journal |volume=700 |issue=1 |pages=137–148 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...700..137R |arxiv=0902.3913 |s2cid=11347166 }}</ref> <ref name="gnedin2010">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Brown |first2=W. R. |last3=Geller |first3=M. J. |last4=Kenyon |first4=S. J. |title=The mass profile of the Galaxy to 80 kpc |doi=10.1088/2041-8205/720/1/L108 |journal=The Astrophysical Journal |volume=720 |issue=1 |pages=L108–L112 |year=2010 |bibcode=2010ApJ...720L.108G |arxiv=1005.2619 |s2cid=119245657}}</ref> <ref name=McMillan2011>{{Cite journal |last1=McMillan |first1=P. J. |title=Mass models of the Milky Way |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18564.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=3 |pages=2446–2457 |date=July 2011 |doi-access=free |bibcode=2011MNRAS.414.2446M |arxiv=1102.4340 |s2cid=119100616}}</ref> <ref name="McMillan2016">{{cite journal |last1=McMillan |first1=Paul J. |title=The mass distribution and gravitational potential of the Milky Way |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=February 11, 2017 |volume=465 |issue=1 |pages=76–94 |doi=10.1093/mnras/stw2759 |doi-access=free |arxiv=1608.00971 |bibcode=2017MNRAS.465...76M |s2cid=119183093}}</ref> <ref name=ssr100_1_129>{{Cite journal |last1=Gerhard |first1=O. |title=Mass distribution in our Galaxy |journal=Space Science Reviews |volume=100 |issue=1/4 |pages=129–138 |doi=10.1023/A:1015818111633 |bibcode=2002SSRv..100..129G |arxiv=astro-ph/0203110 |year=2002 |s2cid=42162871}}</ref> <ref name="fn3">{{cite magazine |first=Maggie |last=McKee |title=Bar at Milky Way's heart revealed |magazine=New Scientist |date=August 16, 2005 |url=https://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.html |access-date=June 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009132952/http://www.newscientist.com/article/dn7854--bar-at-milky-ways-heart-revealed.htm#.VDaN5_l_uVA |archive-date=October 9, 2014}}</ref> <ref name="Galactic bulge">{{cite news |last1=Grant |first1=J. |last2=Lin |first2=B. |title=The Stars of the Milky Way |date=2000 |url=http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |publisher=Fairfax Public Access Corporation |access-date=May 9, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611185732/http://members.fcac.org/~sol/chview/chv5.htm |archive-date=June 11, 2007}}</ref> <ref name=ReideaSgrb2009>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Reid |first1=M. J. |last2=Menten |first2=K. M. |last3=Zheng |first3=X. W. |last4=Brunthaler |first4=A. |last5=Xu |first5=Y. |title=A trigonometric parallax of Sgr B2 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/1548 |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=1548–1553 |date=November 2009 |bibcode=2009ApJ...705.1548R |arxiv=0908.3637|s2cid=1916267 }}</ref> <ref name="vanhollebeke09">{{Cite journal |last1=Vanhollebeke |first1=E. |last2=Groenewegen |first2=M. A. T. |last3=Girardi |first3=L. |title=Stellar populations in the Galactic bulge. Modelling the Galactic bulge with TRILEGAL |doi=10.1051/0004-6361/20078472 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=498 |issue=1 |pages=95–107 |date=April 2009 |bibcode=2009A&A...498...95V |arxiv=0903.0946|s2cid=125177722 }}</ref> <ref name="majaess10">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. |date=March 2010 |page=55 |volume=60 |issue=1 |journal=Acta Astronomica |title=Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure |bibcode=2010AcA....60...55M |arxiv=1002.2743}}</ref> <ref name=Jones2004>{{cite book |title=An Introduction to Galaxies and Cosmology |pages=50–51 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |isbn=978-0-521-54623-2 |first1=Mark H. |last1=Jones |first2=Robert J. |last2=Lambourne |first3=David John |last3=Adams |url=https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |access-date=August 23, 2020 |archive-date=March 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326143523/https://books.google.com/books?id=36K1PfetZegC&pg=PA50 |url-status=live }}</ref> <ref name=boehle2016>{{cite journal |last1=Boehle |first1=A. |title=An Improved Distance and Mass Estimate for SGR A* from a Multistar Orbit Analysis |last2=Ghez |first2=A. M. |last3=Schödel |first3=R. |last4=Meyer |first4=L. |last5=Yelda |first5=S. |last6=Albers |first6=S. |last7=Martinez |first7=G. D. |last8=Becklin |first8=E. E. |last9=Do |first9=T.|last10=Lu|first10=J. R. |last11=Matthews |first11=K. |last12=Morris |first12=M. R. |last13=Sitarski |first13=B. |last14=Witzel |first14=G. |journal=The Astrophysical Journal |date=October 3, 2016 |volume=830 |issue=1 |page=17 |doi=10.3847/0004-637X/830/1/17 |arxiv=1607.05726 |bibcode=2016ApJ...830...17B |hdl=10261/147803 |s2cid=307657 |url=https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202115020/https://authors.library.caltech.edu/70841/1/Boehle_2016_ApJ_830_17.pdf |archive-date=December 2, 2017 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> <ref name="Gillessen2016">{{cite journal |last1=Gillessen |first1=Stefan |last2=Plewa |first2=Philipp |last3=Eisenhauer |first3=Frank |last4=Sari |first4=Re'em |last5=Waisberg |first5=Idel |last6=Habibi |first6=Maryam |last7=Pfuhl |first7=Oliver |last8=George |first8=Elizabeth |last9=Dexter |first9=Jason|last10=von Fellenberg|first10=Sebastiano |last11=Ott |first11=Thomas |last12=Genzel |first12=Reinhard |title=An Update on Monitoring Stellar Orbits in the Galactic Center |date=November 28, 2016 |arxiv=1611.09144 |doi=10.3847/1538-4357/aa5c41 |volume=837 |issue=1 |journal=The Astrophysical Journal |page=30 |bibcode=2017ApJ...837...30G|s2cid=119087402 |doi-access=free }}</ref> <ref name=apj692_2_1075>{{Cite journal |display-authors=1 |doi=10.1088/0004-637X/692/2/1075 |last1=Gillessen |first1=S. |last2=Eisenhauer |first2=F. |last3=Trippe |first3=S. |last4=Alexander |first4=T. |last5=Genzel |first5=R. |last6=Martins |first6=F. |last7=Ott |first7=T. |title=Monitoring stellar orbits around the massive black hole in the Galactic Center |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=692 |issue=2 |pages=1075–1109 |arxiv=0810.4674 |year=2009 |bibcode=2009ApJ...692.1075G|s2cid=1431308 }}</ref> <ref name=apj689_2_1044>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ghez |first1=A. M. |last2=Salim |first2=S. |last3=Weinberg |first3=N. N. |last4=Lu |first4=J. R. |last5=Do |first5=T. |last6=Dunn |first6=J. K. |last7=Matthews |first7=K. |last8=Morris |first8=M. R. |last9=Yelda |first9=S. | last10=Becklin |doi=10.1086/592738 | first10=E. E. |last11=Kremenek |first11=T. |last12=Milosavljevic |first12=M. |last13=Naiman |first13=J. |title=Measuring distance and properties of the Milky Way's central supermassive black hole with stellar orbits |journal=The Astrophysical Journal |volume=689 |issue=2 |pages=1044–1062 |date=December 2008 |bibcode=2008ApJ...689.1044G |arxiv=0808.2870|s2cid=18335611 }}</ref> <ref name=blandford1999>{{cite conference |first=R. D. |last=Blandford |title=Origin and Evolution of Massive Black Holes in Galactic Nuclei |conference=Galaxy Dynamics, proceedings of a conference held at Rutgers University, ASP Conference Series |location=Rutgers University |date=August 8–12, 1998 |volume=182 |publication-date=August 1999 |bibcode=1999ASPC..182...87B |arxiv=astro-ph/9906025}}</ref> <ref name=frolov_zelnikov2011>{{cite book |first1=Valeri P. |last1=Frolov |first2=Andrei |last2=Zelnikov |title=Introduction to Black Hole Physics |publisher=Oxford University Press |date=2011 |pages=11, 36 |isbn=978-0-19-969229-3 |url=https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&pg=PA34 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810210832/https://books.google.com/books?id=r_l5AK9DdXsC&lpg=PA34 |archive-date=August 10, 2016}}</ref> <ref name="Cabrera-Lavers08">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Cabrera-Lavers |first1=A. |last2=González-Fernández |first2=C. |last3=Garzón |first3=F. |last4=Hammersley |first4=P. L. |last5=López-Corredoira |first5=M. |title=The long Galactic bar as seen by UKIDSS Galactic plane survey |doi=10.1051/0004-6361:200810720 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=491 |issue=3 |pages=781–787 |date=December 2008 |bibcode=2008A&A...491..781C |arxiv=0809.3174|s2cid=15040792 }}</ref> <ref name="nishiyama06">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Nishiyama |first1=S. |last2=Nagata |first2=T. |last3=Baba |first3=D. |last4=Haba |first4=Y. |last5=Kadowaki |first5=R. |last6=Kato |first6=D. |last7=Kurita |first7=M. |last8=Nagashima |first8=C. |last9=Nagayama |first9=T. |doi=10.1086/429291 |title=A distinct structure inside the Galactic bar |journal=The Astrophysical Journal |volume=621 |issue=2 |pages=L105 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...621L.105N |arxiv=astro-ph/0502058 |s2cid=399710 }}</ref> <ref name="alcock98">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Alcock |first1=C. |last2=Allsman |first2=R. A. |last3=Alves |first3=D. R. |last4=Axelrod |first4=T. S. |last5=Becker |first5=A. C. |last6=Basu |first6=A. |last7=Baskett |first7=L. |last8=Bennett |first8=D. P. |last9=Cook |first9=K. H. |title=The RR Lyrae population of the Galactic Bulge from the MACHO database: mean colors and magnitudes |doi=10.1086/305017 |journal=The Astrophysical Journal |volume=492 |issue=2 |pages=190–199 |year=1998 |bibcode=1998ApJ...492..190A |doi-access=free }}</ref> <ref name="kunder08">{{Cite journal |last1=Kunder |first1=A. |last2=Chaboyer |first2=B. |doi=10.1088/0004-6256/136/6/2441 |title=Metallicity analysis of Macho Galactic Bulge RR0 Lyrae stars from their light curves |journal=The Astronomical Journal |volume=136 |issue=6 |pages=2441–2452 |year=2008 |bibcode=2008AJ....136.2441K |arxiv=0809.1645|s2cid=16046532 }}</ref> <ref name="Drimmel2000">{{cite journal |last1=Drimmel |first1=R. |title=Evidence for a two-armed spiral in the Milky Way |journal=Astronomy & Astrophysics |date=2000 |volume=358 |pages=L13–L16 |bibcode=2000A&A...358L..13D |arxiv=astro-ph/0005241}}</ref> <ref name="fn14">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=September 12, 2005 |url=http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |title=Introduction: Galactic Ring Survey |publisher=Boston University |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713165515/http://www.bu.edu/galacticring/new_introduction.htm |archive-date=July 13, 2007}}</ref> <ref name="COBE1993">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Kogut |first1=Alan |last2=Lineweaver |first2=C. |last3=Smoot |first3=G. F. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Banday |first5=A. |last6=Boggess |first6=N. W. |last7=Cheng |first7=E. S. |last8=De Amici |first8=G. |last9=Fixsen |first9=D. J. | last10=Hinshaw | first10=G. |last11=Jackson |first11=P. D. |last12=Janssen |first12=M. |last13=Keegstra |first13=P. |last14=Loewenstein |first14=K. |last15=Lubin |first15=P. |last16=Mather |first16=J. C. |last17=Tenorio |first17=L. |last18=Weiss |first18=R. |last19=Wilkinson |first19=D. T. | last20=Wright | first20=E. L. |title=Dipole anisotropy in the COBE differential microwave radiometers first-year sky maps |doi=10.1086/173453 |journal=The Astrophysical Journal |volume=419 |pages=1–6 |bibcode=1993ApJ...419....1K |arxiv=astro-ph/9312056 |date=December 10, 1993|s2cid=209835274 }}</ref> <ref name="TaylorCordes">{{Cite journal |last1=Taylor |first1=J. H. |last2=Cordes |first2=J. M. |doi=10.1086/172870 |title=Pulsar distances and the galactic distribution of free electrons |journal=The Astrophysical Journal |volume=411 |page=674 |year=1993 |bibcode=1993ApJ...411..674T|doi-access=free }}</ref> <ref name="Benjamin2005">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Benjamin |first1=R. A. |last2=Churchwell |first2=E. |last3=Babler |first3=B. L. |last4=Indebetouw |first4=R. |last5=Meade |first5=M. R. |last6=Whitney |first6=B. A. |last7=Watson |first7=C. |last8=Wolfire |first8=M. G. |last9=Wolff |first9=M. J. |last10=Ignace |first10=R. |last11=Bania |first11=T. M. |last12=Bracker |first12=S. |last13=Clemens |first13=D. P. |last14=Chomiuk |first14=L. |last15=Cohen |first15=M. |last16=Dickey |first16=J. M. |last17=Jackson |first17=J. M. |last18=Kobulnicky |first18=H. A. |last19=Mercer |first19=E. P. |last20=Mathis |first20=J. S. |last21=Stolovy |first21=S. R. |last22=Uzpen |first22=B. |doi=10.1086/491785 |title=First GLIMPSE results on the stellar structure of the Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=630 |issue=2 |pages=L149–L152 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...630L.149B |arxiv=astro-ph/0508325 |s2cid=14782284}}</ref> <ref name="russeil03">{{Cite journal |last1=Russeil |first1=D. |doi=10.1051/0004-6361:20021504 |title=Star-forming complexes and the spiral structure of our Galaxy |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=397 |pages=133–146 |year=2003 |bibcode=2003A&A...397..133R |doi-access=free}}</ref> <ref name="churchwell09">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Churchwell |first1=E. |last2=Babler |first2=B. L. |last3=Meade |first3=M. R. |last4=Whitney |first4=B. A. |last5=Benjamin |first5=R. |last6=Indebetouw |first6=R. |last7=Cyganowski |first7=C. |last8=Robitaille |first8=T. P. |last9=Povich |first9=M. |doi=10.1086/597811 |title=The Spitzer/GLIMPSE surveys: a new view of the Milky Way |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=121 |issue=877 |pages=213–230 |year=2009 |bibcode=2009PASP..121..213C |s2cid=15529740}}</ref> <ref name="majaess09b">{{cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |journal=The Journal of the American Association of Variable Star Observers |title=Searching Beyond the Obscuring Dust Between the Cygnus-Aquila Rifts for Cepheid Tracers of the Galaxy's Spiral Arms |date=2009 |volume=37 |issue=2 |page=179 |bibcode=2009JAVSO..37..179M |arxiv=0909.0897}}</ref> <ref name="lepine10">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lépine |first1=J. R. D. |last2=Roman-Lopes |first2=A. |last3=Abraham |first3=Z. |last4=Junqueira |first4=T. C. |last5=Mishurov |first5=Y. N. |title=The spiral structure of the Galaxy revealed by CS sources and evidence for the 4:1 resonance |doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18492.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=414 |issue=2 |pages=1607–1616 |year=2011 |doi-access=free |arxiv=1010.1790 |bibcode=2011MNRAS.414.1607L |s2cid=118477787}}</ref> <ref name=two_arms>{{cite conference |last1=Benjamin |first1=R. A. |title=The Spiral Structure of the Galaxy: Something Old, Something New... |work=Massive Star Formation: Observations Confront Theory |date=2008 |publisher=Astronomical Society of the Pacific Conference Series |volume=387 |editor=Beuther, H. |editor2=Linz, H. |editor3=Henning, T. |page=375 |bibcode=2008ASPC..387..375B}}<br />See also {{cite news |url=http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |title=New Images: Milky Way Loses Two Arms |work=Space.com |access-date=June 4, 2008 |date=June 3, 2008 |last1=Bryner |first1=Jeanna |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080604114615/http://www.space.com/scienceastronomy/080603-aas-spiral-arms.html |archive-date=June 4, 2008}}</ref> <ref name=harris2003>{{cite web |first=William E. |last=Harris |date=February 2003 |url=http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |format=text |title=Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters: The Database |publisher=SEDS |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309172430/http://messier.seds.org/xtra/data/mwgc.dat.txt |archive-date=March 9, 2012}}</ref> <ref name=aaa313_119>{{cite journal |display-authors=1 |last1=Dauphole |first1=B. |last2=Geffert |first2=M. |last3=Colin |first3=J. |last4=Ducourant |first4=C. |last5=Odenkirchen |first5=M. |last6=Tucholke |first6=H.-J. |title=The kinematics of globular clusters, apocentric distances and a halo metallicity gradient |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=313 |pages=119–128 |date=September 1996 |bibcode=1996A&A...313..119D}}</ref> <ref name=apj522>{{Cite journal |last1=Gnedin |first1=O. Y. |last2=Lee |first2=H. M. |last3=Ostriker |first3=J. P. |doi=10.1086/307659 |title=Effects of Tidal Shocks on the Evolution of Globular Clusters |journal=The Astrophysical Journal |volume=522 |issue=2 |pages=935–949 |year=1999 |bibcode=1999ApJ...522..935G |arxiv=astro-ph/9806245 |s2cid=11143134 }}</ref> <ref name="fn5">{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Ibata |first1=R. |last2=Chapman |first2=S. |last3=Ferguson |first3=A. M. N. |last4=Lewis |first4=G. |last5=Irwin |first5=M. |last6=Tanvir |first6=N. |doi=10.1086/491727 |title=On the accretion origin of a vast extended stellar disk around the Andromeda Galaxy |journal=The Astrophysical Journal |volume=634 |issue=1 |pages=287–313 |year=2005 |bibcode=2005ApJ...634..287I |arxiv=astro-ph/0504164 |s2cid=17803544 }}</ref> <ref name="fn6">{{cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |title=Outer Disk Ring? |publisher=SolStation |access-date=May 10, 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602133503/http://www.solstation.com/x-objects/gal-ring.htm |archive-date=June 2, 2007}}</ref> <ref name="mcclure-griffiths">{{Cite journal |last1=McClure-Griffiths |first1=N. M. |last2=Dickey |first2=J. M. |last3=Gaensler |first3=B. M. |last4=Green |first4=A. J. |title=A Distant Extended Spiral Arm in the Fourth Quadrant of the Milky Way |doi=10.1086/422031 |journal=The Astrophysical Journal |volume=607 |issue=2 |pages=L127 |year=2004 |arxiv=astro-ph/0404448 |bibcode=2004ApJ...607L.127M|s2cid=119327129 }}</ref> <ref name=overbye2010>{{cite news |first1=Dennis |last1=Overbye |url=https://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |title=Bubbles of Energy Are Found in Galaxy |work=[[The New York Times]] |date=November 9, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110102906/http://www.nytimes.com/2010/11/10/science/space/10galaxy.html?ref=science |archive-date=January 10, 2016}}</ref> <ref name=sz2010>{{cite news |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |title=NASA's Fermi Telescope Finds Giant Structure in our Galaxyl |publisher=[[NASA]] |access-date=November 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823224206/http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/new-structure.html |archive-date=August 23, 2014}}</ref> <ref name=apj673_2_864>{{Cite journal |last1=Jurić |first1=M. |last2=Ivezić |first2=Ž. |last3=Brooks |first3=A. |last4=Lupton |first4=R. H. |last5=Schlegel |first5=D. |last6=Finkbeiner |first6=D. |last7=Padmanabhan |first7=N. |last8=Bond |first8=N. |last9=Sesar |first9=B. |last10=Rockosi |first10=C. M. |last11=Knapp |first11=G. R. |last12=Gunn |first12=J. E. |last13=Sumi |first13=T. |last14=Schneider |first14=D. P. |last15=Barentine |first15=J. C. |last16=Brewington |first16=H. J. |last17=Brinkmann |first17=J. |last18=Fukugita |first18=M. |last19=Harvanek |first19=M. |last20=Kleinman |first20=S. J. |last21=Krzesinski |first21=J. |last22=Long |first22=D. |last23=Neilsen |first23=E. H. Jr |last24=Nitta |first24=A. |last25=Snedden |first25=S. A. |last26=York |first26=D. G. |display-authors=1 |doi=10.1086/523619 |title=The Milky Way Tomography with SDSS. I. Stellar Number Density Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=673 |issue=2 |pages=864–914 |date=February 2008 |bibcode=2008ApJ...673..864J |arxiv=astro-ph/0510520 |s2cid=11935446}}</ref> <ref name=Koupelis_Kuhn2007>{{cite book |title=In Quest of the Universe |first1=Theo |last1=Koupelis |first2=Karl F. |last2=Kuhn |page=[https://archive.org/details/inquestofunivers00koup/page/492 492], Fig. 16–13 |url=https://archive.org/details/inquestofunivers00koup |url-access=registration |isbn=978-0-7637-4387-1 |date=2007 |publisher=Jones & Bartlett Publishers}}</ref> <ref name="fn9">{{cite news |last=English |first=Jayanne|author-link=Jayanne English |date=January 14, 2000 |title=Exposing the Stuff Between the Stars |publisher=Hubble News Desk |url=http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |access-date=May 10, 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707181147/http://www.ras.ucalgary.ca/CGPS/press/aas00/pr/pr_14012000/pr_14012000map1.html |archive-date=July 7, 2007}}</ref> <ref name="extinction">{{Cite journal |last1=Gillman |first1=M. |last2=Erenler |first2=H. |title=The galactic cycle of extinction |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7 |issue=1 |page=17 |year=2008 |doi=10.1017/S1473550408004047 |bibcode=2008IJAsB...7...17G |url=http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |citeseerx=10.1.1.384.9224 |s2cid=31391193 |access-date=July 31, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601165347/http://oro.open.ac.uk/11603/1/S1473550408004047a.pdf |archive-date=June 1, 2019 |url-status=live}}</ref> <ref name="overholt_etal">{{Cite journal |last1=Overholt |first1=A. C. |last2=Melott |first2=A. L. |last3=Pohl |first3=M. |title=Testing the link between terrestrial climate change and galactic spiral arm transit |journal=The Astrophysical Journal |volume=705 |issue=2 |pages=L101–L103 |year=2009 |doi=10.1088/0004-637X/705/2/L101 |bibcode=2009ApJ...705L.101O |arxiv=0906.2777|s2cid=734824 }}</ref> <ref name=garlick2002>{{cite book |last=Garlick |first=Mark Antony |title=The Story of the Solar System |publisher=Cambridge University |date=2002 |isbn=978-0-521-80336-6 |page=[https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46 46] |url=https://archive.org/details/storyofsolarsyst00garl/page/46}}</ref> <ref name=ut20090527>{{cite web |url=http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |work=Universe Today |title=Formation of the Milky Way |first1=Nicholas |last1=Wethington |date=May 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817161011/http://www.universetoday.com/26749/formation-of-the-milky-way/ |archive-date=August 17, 2014}}</ref> <ref name="Buser">{{Cite journal |last1=Buser |first1=R. |title=The Formation and Early Evolution of the Milky Way Galaxy |doi=10.1126/science.287.5450.69 |bibcode=2000Sci...287...69B |journal=Science |volume=287 |issue=5450 |pages=69–74 |year=2000 |pmid=10615051 }}</ref> <ref name=majaess2009>{{Cite journal |last1=Majaess |first1=D. J. |last2=Turner |first2=D. G. |last3=Lane |first3=D. J. |title=Characteristics of the Galaxy according to Cepheids |doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15096.x |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=398 |pages=263–270 |year=2009 |issue=1 |doi-access=free |bibcode=2009MNRAS.398..263M |arxiv=0903.4206|s2cid=14316644 }}</ref> <ref name=araa35_217>{{Cite journal |last1=Wakker |first1=B. P. |last2=Van Woerden |first2=H. |doi=10.1146/annurev.astro.35.1.217 |title=High-Velocity Clouds |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=35 |pages=217–266 |year=1997 |bibcode=1997ARA&A..35..217W |s2cid=117861711 }}</ref> <ref name=apj679_L21>{{Cite journal |display-authors=1 |last1=Lockman |first1=F. J. |last2=Benjamin |first2=R. A. |last3=Heroux |first3=A. J. |last4=Langston |first4=G. I. |title=The Smith Cloud: A High-Velocity Cloud Colliding with the Milky Way |doi=10.1086/588838 |journal=The Astrophysical Journal |volume=679 |issue=1 |pages=L21–L24 |year=2008 |bibcode=2008ApJ...679L..21L |arxiv=0804.4155|s2cid=118393177 }}</ref> <ref name=science299_5603_65>{{Cite journal |last1=Krauss |first1=L. M. |last2=Chaboyer |first2=B. |title=Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology |doi=10.1126/science.1075631 |journal=Science |volume=299 |issue=5603 |pages=65–69 |year=2003 |pmid=12511641 |bibcode=2003Sci...299...65K |s2cid=10814581 }}</ref> <ref name="del_Peloso">{{cite journal |doi=10.1051/0004-6361:20053307 |bibcode=2005A&A...440.1153D |arxiv=astro-ph/0506458 |title=The age of the Galactic thin disk from Th/Eu nucleocosmochronology. III. Extended sample |date=2005 |last1=del Peloso |first1=E. F. |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=440 |issue=3 |pages=1153–1159|s2cid=16484977 }}</ref> <ref name=berkeley20060109>{{cite press release |title=Milky Way Galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=[[University of California, Berkeley]] |date=January 9, 2006 |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |access-date=October 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716013619/http://berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |archive-date=July 16, 2014}}</ref> <ref name=wong20000414>{{cite news |first=Janet |last=Wong |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |publisher=University of Toronto |date=April 14, 2000 |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |access-date=January 11, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=January 8, 2007}}</ref> <ref name=Montada>{{cite encyclopedia |first1=Josep Puig |last1=Montada |title=Ibn Bajja |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |date=September 28, 2007 |access-date=July 11, 2008 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120728/http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja |archive-date=July 28, 2012}}</ref> <ref name=heidarzadeh2008>{{cite book |first1=Tofigh |last1=Heidarzadeh |pages=[https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599/page/n33 23]–25 |title=A history of physical theories of comets, from Aristotle to Whipple |url=https://archive.org/details/historyphysicalt00heid_599 |url-access=limited |publisher=Springer |date=2008 |isbn=978-1-4020-8322-8}}</ref> <ref name=Livingston>{{Cite journal |first1=John W. |last1=Livingston |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |date=1971 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445}}</ref> <ref name=pseudoring>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |title=Outer pseudoring in the galaxy |journal=Astronomische Nachrichten |volume=326 |issue=7 |year=2006 |pages=589–605 |doi=10.1002/asna.200585006 |bibcode=2005AN....326Q.599M |arxiv=astro-ph/0510569|s2cid=117118657 }}</ref> <ref name=pseudoring2>{{Cite journal |first1=A. |last1=Mel'Nik |first2=A. |last2=Rautiainen |title=Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy |journal=Astronomy Letters |volume=35 |issue=9 |date=2005 |pages=609–624 |doi=10.1134/s1063773709090047 |arxiv=0902.3353 |bibcode=2009AstL...35..609M |citeseerx=10.1.1.247.4658|s2cid=15989486 |s2cid-access=free |url=http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110331210949/http://lnfm1.sai.msu.ru/~anna/article/AL09p609.pdf |archive-date= Mar 31, 2011 }}</ref> <ref name=ragep1993>{{cite book |last1=Ragep |first1=Jamil |title=''Nasir al-Din al-Tusi's Memoir on Astronomy'' (''al-Tadhkira fi 'ilm al-hay' a'') |publisher=Springer-Verlag |location=New York |date=1993 |page=129}}</ref> <!-- <ref name=oconnor_robertson2002>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |title=Galileo Galilei |publisher=University of St. Andrews |access-date=January 8, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archive-date=May 30, 2012}}</ref> --> <ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=November 24, 1998 |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |title=Our Galaxy |publisher=George Mason University |access-date=January 4, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120630/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archive-date=June 30, 2012}}</ref> <ref name=mactutor_albirundi>{{MacTutor Biography | id=Al-Biruni | title=Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni }}<!--source supports this comment, but the source is not published--></ref> <ref name=abbey>{{cite web |last=Abbey |first=Lenny |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130519124426/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |publisher=The Compleat Amateur Astronomer |access-date=January 4, 2007 |archive-date=May 19, 2013}}</ref> <ref name=pasp100_6>{{Cite journal |last1=Curtis |first1=H. D. |author-link=Heber Doust Curtis |doi=10.1086/132128 |title=Novae in spiral nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6–7 |year=1988 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi-access=free }}</ref> <ref name=weaver>{{cite web |first=Harold F. |last=Weaver |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |title=Robert Julius Trumpler |publisher=National Academy of Sciences |access-date=January 5, 2007 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120604/http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |archive-date=June 4, 2012}}</ref> <ref name=apj69_103>{{Cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |author-link=Edwin Hubble |doi=10.1086/143167 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |journal=The Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |year=1929 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi-access=free }}</ref> <ref name=jrasc83_6>{{cite journal |last=Sandage |first=Allan |author-link=Allan Sandage |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |journal=[[Journal of the Royal Astronomical Society of Canada]] |date=1989 |volume=83 |issue=6 |page=351 |bibcode=1989JRASC..83..351S}}</ref> <ref name=shapley_curtis>{{cite journal |title=The Scale of the Universe |last1=Shapley |first1=H. |last2=Curtis |first2=H. D. |journal=Bulletin of the National Research Council |volume=2 |issue=11 |pages=171–217 |date=1921 |bibcode=1921BuNRC...2..171S}}</ref> <ref name="sparke_gallagher">{{cite book |title=Galaxies in the Universe: An Introduction |last1=Sparke |first1=Linda S.|author1-link=Linda Sparke |last2=Gallagher |first2=John S. |page=90 |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46238-9}}</ref> <ref name="nov2013_planet_estimate">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |title=Milky Way Teeming With Billions Of Earth-Size Planets |last=Borenstein |first=Seth |date=November 4, 2013 |work=The Associated Press |publisher=The Huffington Post |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104000409/http://www.huffingtonpost.com/2013/11/04/earth-size-planets_n_4215873.html |archive-date=November 4, 2014}}</ref> <ref name=Kafle2012>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=Kinematics of the Stellar Halo and the Mass Distribution of the Milky Way Using Blue Horizontal Branch Stars |journal=The Astrophysical Journal |volume=761 |issue=2 |date=2012 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/761/2/98 |bibcode=2012ApJ...761...98K |arxiv=1210.7527|s2cid=119303111 }}</ref> <ref name=Kafle2014>{{Cite journal |first1=P.R. |last1=Kafle |first2=S. |last2=Sharma |first3=G.F. |last3=Lewis |first4=J. |last4=Bland-Hawthorn |title=On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution |journal=The Astrophysical Journal |volume=794 |issue=1 |date=2014 |page=17 |doi=10.1088/0004-637X/794/1/59 |bibcode=2014ApJ...794...59K |arxiv=1408.1787|s2cid=119040135 }}</ref> }} {{დედამიწის ადგილმდებარეობა}} {{პორტალი|ასტრონომია}} [[კატეგორია:ირმის ნახტომი| ]] [[კატეგორია:სპირალისებური გალაქტიკები]] e8l2lja7vmrgzv85yz7z18vgc1f52ux 0 75779 5410700 5401974 2026-06-10T15:54:59Z ნანა1962 171202 5410700 wikitext text/x-wiki {{სტილი}} {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = მუამარ კადაფი<br />معمر القذافـي | სურათი = Muammar al-Gaddafi at the AU summit.jpg | წარწერა სურათის ქვეშ = მუამარ კადაფი 2009 წელს | სურათის ზომა = 180px | ხელმოწერა =Muammar al-Gaddafi Signature.svg | თანამდებობა დაიკავა = [[1 სექტემბერი]] [[1969]] | თანამდებობა დატოვა = [[20 სექტემბერი]], [[2011]] <ref>{{cite news | title = African Union officially recognises Libya's new leadership | url = http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5h2NflCTWlrw96Cs-Ts7A7Xcem2dA?docId=CNG.a8a1185f4a08d2928999ea8643dc5bd9.501 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20111120184724/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5h2NflCTWlrw96Cs-Ts7A7Xcem2dA?docId=CNG.a8a1185f4a08d2928999ea8643dc5bd9.501 | archivedate = 2011-11-20 | accessdate = 2011-10-07 }}</ref><ref name="unga_144">{{cite news|url=http://www.mercurynews.com/news/ci_18910663|agency=San Jose Mercury News|first=Edith|last=Lederer|title=UN approves Libya seat for former rebels|date=16 September 2011|accessdate=16 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111123034247/http://www.mercurynews.com/news/ci_18910663|archivedate=23 ნოემბერი 2011}}</ref><ref name="unga_144_17">{{cite news|url=http://www.un.org/News/Press/docs/2011/ga11137.doc.htm|title=General Assembly Seats NTC of Libya as Country's Representative for Sixty-Sixth Session|date=16 September 2011|accessdate=16 September 2011}}</ref> | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | დაბადების თარიღი = [[1942]] | დაბადების ადგილი = | გარდაცვალების თარიღი = [[20 ოქტომბერი]], [[2011]]<ref>[http://ghn.ge/news-52767.html მუამარ კადაფი მოკლეს]</ref><ref>[http://www.radiotavisupleba.ge/archive/geo-news/latest/1001/1001.html?id=24366127 ლიბიის პრემიერ-მინისტრმა დაადასტურა კადაფის სიკვდილი]</ref> | გარდაცვალების ადგილი = [[სურთი]], [[ლიბია]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | საარჩევნო ოლქი = | მეუღლე = | მამაკაცი = | პროფესია = | რელიგია = | პარტია = [[არაბული სოციალისტური კავშირი]] | რიგი = ლიბიის რევოლუციის ლიდერი | რიგი2 = რევოლუციური ლიბიის მმართველობის თავმჯდომარე | თანამდებობა დაიკავა2 = [[8 სექტემბერი]] [[1969]] | თანამდებობა დატოვა2 = [[3 მარტი]] [[1977]] | წინამორბედი2 = [[იდრის I]] | მემკვიდრე2 = თანამდებობა გაუქმებულია | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | რიგი3 = გენერალური მდივანი სრულიად სახალხო კონგრესისა | თანამდებობა დაიკავა3 = [[3 მარტი]] [[1977]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[2 მარტი]] [[1979]] | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = [[ლიბია|ლიბიის]] პრემიერ-მინისტრი | თანამდებობა დაიკავა4 = [[16 იანვარი]] [[1970]] | თანამდებობა დატოვა4 = [[16 ივლისი]] [[1972]] | წინამორბედი4 = [[მაჰმუდ სულეიმან ალ-მაგრიბი]] | მემკვიდრე4 = [[აბდელ სალამ ჯელუდი]] | რიგი5 = [[ლიბია|ლიბიის]] თავდაცვის მინისტრი | თანამდებობა დაიკავა5 = [[16 იანვარი]] [[1970]] | თანამდებობა დატოვა5 = [[16 ივლისი]] [[1972]] | წინამორბედი5 = [[ადამ საიდ ჰავაზი]] }} '''მუამარ ბენ მუჰამედ აბუ მენიარ აბდელ სელიამ ბენ ჰამიდ ალ-კადაფი''' ({{lang-ar|معمر القذافي}}; ''{{unicode|Mu‘ammar al-Qaḏḏāfī}}'') (დ. [[7 ივნისი]], [[1942]] — გ. [[20 ოქტომბერი]], [[2011]], [[სურთი]], [[ლიბია]]) — [[ლიბია|ლიბიის]] [[დე-ფაქტო]] ლიდერი [[1969]]-[[2011]] წლებში. ცნობილია როგორც „პოლკოვნიკი კადაფი“. [[2009]] წლის 8 ივნისს [[გაბონი]]ს პრეზიდენტის, [[ომარ ბონგო]]ს გარდაცვალების შემდეგ ის გახდა მესამე მმართველი, რომელიც ყველაზე დიდი ხნის განმავლობაში მართავდა სახელმწიფოს. 2009 წლის თებერვალში, მას შემდეგ რაც აირჩიეს [[აფრიკის კავშირი]]ს თავმჯდომარედ [[ეთიოპია]]ში, კადაფიმ მიმართა შეკრებილ აფრიკელ ლიდერებს: „მე გავაგრძელებ დაჟინებულ მოქმედებას, რათა ჩვენმა სუვერენულმა ქვეყნებმა იმუშაონ და მიაღწიონ [[აფრიკის შეერთებული შტატები|აფრიკის შეერთებულ შტატებს]]“. 2010-2011 წლებში არაბულ სამყაროს მოედო საერთო სახალხო მღელვარება, რომელსაც [[არაბული გაზაფხული]] ეწოდა. ეს მღელვარებები ლიბიაში ფართომასშტაბიან [[ლიბიის სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომში]] გადაიზარდა. ლიბიაში სამხედრო დაპირისპირება 2011 წლის 17 თებერვლიდან 23 ოქტომბრამდე გრძელდებოდა, რომელიც მუამარ კადაფის მკვლელობით და და მისი რეჟიმის დამხობით დასრულდა. == ადრეული ცხოვრება == კადაფი დაიბადა [[ბედუინი]]ს ოჯახში. მისი მამა იყო მოჰამედ აბდულ სალამ ბინ ჰამედ ბინ მოჰამედ ალ კადაფი, ცნობილია როგორც აბუ მენიარი (გარდაიცვალა 1985 წელს), დედა არის აიშა კადაფი. კადაფი გაიზარდა [[სურთი]]ს უდაბურ რეგიონში. 1956-1961 წლებში [[საბჰა|საბჰას]] სკოლაში ტრადიციული სასულიერო განათლება მიიღო. კადაფმა და სკოლაში გაცნობილმა მეგობრების ჯგუფმა საფუძველი ჩაუყარეს სამხედრო რევოლუციურ ჯგუფს, რომელმაც შემდგომ სამხედრო გადატრიალება მოახდინა და კონტროლი აიღო სრულიად [[ლიბია|ლიბიაზე]]. კადაფმა დაამთავრა ლიბიის სამართლის უნივერსიტეტი, სადაც მან სწავლა მაღალ ქულებზე დაასრულა. შემდეგ ის შევიდა ბენღაზის სამხედრო აკადემიაში 1963 წელს, სადაც მან და მისმა მეგობრებმა ჩამოაყალიბეს საიდუმლო ჯგუფი, რომელმაც მიზნად დაისახა პრო დასავლური ორიენტაციის მქონე მონარქის გადაგდება. უმაღლესი სამხედრო განათლების მიღების შემდეგ 1965 წელს ის გაგზავნეს ხანგრძლივი წვრთნებისთვის ბრიტანეთის სტაფის კოლეჯში, საიდანაც 1966 წელს დაბრუნდა სამშობლოში. == სამხედრო გადატრიალება == 1969 წლის 1 სექტემბერს ოფიცრების მცირე ჯგუფმა კადაფის მეთაურობით მოაწყვეს უსისხლო სამხედრო გადატრიალება მეფე [[იდრის I]]-ის წინააღმდეგ, რომელიც იმყოფებოდა კამენა გურლაში, [[საბერძნეთი]]ს მიპატიჟებით სამედიცინო გამოკვლევასა და მკურნალობისთვის. მისი ძმისწული სამეფო ტახტის პრინცი საიდ ჰასან არ რიდა ალ მაჰდი ას სანუსი გახდა მეფე. 1 სექტემბრის გადატრიალების შემდეგ საიდ ჰასანს მიუსაჯეს შინა პატიმრობა. რევოლუციური არმიის ოფიცრებმა გააუქმეს [[მონარქია]] და გამოაცხადეს ახალი არაბული რესპუბლიკა. სხვა სამხედრო რევოლუციონერებისგან განსხვავებით, კადაფის არ აუმაღლებია სამხედრო ჩინი ძალაუფლების ხელში აღებამდე, მაგრამ რევოლუციის დასრულების შემდეგ ის სიამოვნებით დათანხმდა კაპიტნიდან პოლკოვნიკამდე ჩინის ამაღლებას და საბოლოოდ დარჩა ამ სამხედრო წოდებაზე. == ისლამური სოციალიზმი და პან-არაბიზმი == კადაფმა მისი რეჟიმის ბაზისად აიღო [[არაბული ნაციონალიზმი]] და სოციალური კეთილდღეობა. ის მის სისტემას უწოდებდა [[ისლამური სოციალიზმი|ისლამურ სოციალიზმს]] მაშინ, როდესაც მან კონტროლი დაამყარა დიდ კომპანიებზე, თუმცა არ შეხებია წვრილ და საშუალო ბიზნესს. კეთილდღეობა, თავისუფლება და განათლება გახდა სახელმწიფოს პრიორიტეტი. მან სისტემაში გამოიყენა [[ისლამი|ისლამური]] მორალი, კერძოდ აკრძალა ალკოჰოლი და აზარტული თამაშები. ისევე როგორც წინა მდებარე რევოლუციურმა ფიგურებმა, როგორიც იყო მაო და მისი პატარა წითელი წიგნი, კადაფიმ მისი ფილოსოფია მოაქცია [[მწვანე წიგნი|მწვანე წიგნში,]] სადაც აძლიერებდა სოციალისტ-ისლამიზმის იდეას. წიგნი გამოიცა სამ ტომად [[1975]]-[[1979]] წლებში. პრაქტიკულად ლიბიის პოლიტიკური სისტემა გამოირჩეოდა მიუხედავად ყველაფრისა, ნაკლები [[იდეალიზმი]]თ, რაც გამოიხატა იმაში, რომ კადაფი იდეოლოგიურ მტრებს დრო და დრო ძალიან ნელი ტემპებით ებრძოდა. ლიბიის რევოლუციური კომიტეტი ცნობილია საზღვარგარეთ ლიბიელი დისიდენტების მკვლელობებით 1980 წლის აპრილში, რომელიც შეასრულა ლიბიის მოიერიშე რაზმებმა, რომლებიც სპეციალურად იქნენ გაგზავნილნი გამანადგურებელი ოპერაციების ჩასატარებლად. 26 აპრილს კადაფიმ დააწესა სიკვდილი 11 დისიდენტებისთვის, სადაც მან მოუწოდა ლიბიაში დაბრუნებისკენ დისიდენტებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში ისინი აღმოჩნდებოდნენ რევოლუციური კომიტეტის ბრჭყალებში. მთელ ამ პერიოდში განადგურებული იქნა 9 დისიდენტი, 5 მათგანი იტალიაში. == ებრაელთა დევნა == 1969 წელს, როდესაც პოლკოვნიკი მუამარ ალ-კადაფი მოვიდა ძალაუფლებაში, ლიბიაში შემორჩენილი იყო 100 [[ებრაელი]]. მისი მმართველობის ქვეშ, ყველა ებრაელის ქონებას გაუკეთეს კონფისკაცია, სახელმწიფოს ვალები ებრაელთა მიმართ გაუქმებულ იქნა, ემიგრაცია ებრაელთათვის კი იქნა არალეგალურად გამოცხადებული. მისი გატარებული ღონისძიებების შედეგად 1974 წლისათვის მხოლოდ 20 ებრაელი ცხოვრობდა ლიბიაში. 2002 წელს გარდაიცვალა უკანასკნელი ოფიციალურად ცნობილი ებრაელი ესმერალდა მეგნაგი, რითაც დასრულდა ებრაელობის გრძელი ისტორია ლიბიაში. 2004 წელს კადაფი გამოვიდა ინიციატივით ლიბიის მთავრობის წინაშე ებრაელთათვის კომპენსაციის გადახდის შესახებ, რომლებსაც მისი ღონისძიებების შედეგად მოუწიათ ლიბიის დატოვება. ამავე წლის ოქტომბერშივე ის შეხვდა ებრაული ორგანიზაციების წარმომადგენლებს კომპენსაციებზე სადისკუსიოდ. მან თავისი მაინც გაიტანა და მიაღწია იმას, რომ ის ებრაელები, რომლებმაც დატოვეს ლიბია და გადასახლდნენ [[ისრაელი|ისრაელში]] ვერ მიიღებენ კომპენსაციებს. არსებობს ეჭვები, რომ ეს „მოძრაობები“ მოტივირებული არის მისი შვილის საიფ ალ-ისლამ ალ-კადაფის პერსონის გამო, რომელიც განიხილება კადაფის მემკვიდრედ. ამავე წელს საიფმა დაბრუნებისკენ მოუწოდა ყველა განდევნილ ებრაელს და განაცხადა, რომ ის ებრაელები, რომლებმაც იძულებით დატოვეს ლიბია არიან ებრაელები. 9 დეკემბერს კადაფიმ დაპატიჟა [[ტრიპოლი]]ში [[მოშე კალონი]] [[ქნესეთი]]ს სპიკერი. == საგარეო ურთიერთობები == [[ფაილი:Vladimir Putin with Muammar Gaddafi-2.jpg|thumb|250px|რუსეთის პრეზიდენტი [[ვლადიმერ პუტინი]] და მუამარ კადაფი.]] რაც შეეხება ლიბიის მეზობლებს, კადაფი მიჰყვა [[გამალ აბდელ ნასერი|აბდელ ნასერის]] [[პანარაბიზმი]]ს იდეას და შეიქნა თავგამოდებული დამცველი არაბული ქვეყნებისა. ის ასევე მხარს უჭერდა [[პანისლამიზმი|პანისლამიზმს]], ცნებას თავისუფალი ისლამური ქვეყნების კავშირისა და ხალხებისა. ნასერის სიკვდილის შემდეგ 1970 წლის 28 სექტემბერს კადაფიმ იტვირთა [[არაბული ნაციონალიზმი]]ს ლიდერის ტვირთი. 1972 წელს მან გამოაცხადა „[[არაბთა ფედერაციული რესპუბლიკა|არაბთა ფედერაციული რესპუბლიკის]]“ შექმნის შესახებ (ლიბია, [[ეგვიპტე]], [[სირია]]), იმ იმედით, რომ შექმნიდა პან არაბულ სახელმწიფოს, მაგრამ სამი ქვეყანა ვერ შეთანხმდა მათი ქვეყნების შეერთების სპეციფიკურ საკითხებზე. 1974 წელს მან გააფორმა ხელშეკრულება [[ტუნისი]]ს ლიდერთან [[ჰაბიბ ბურგუიბა]]სთან ორი ქვეყნის შეერთების შესახებ, რაც ასევე ჩაიშალა იდეის პრაქტიკაში გატარების თანავე და დიდმა განსხვავებებმა ამ ორ ქვეყანას შორის, რამაც შემდგომ გააუარესა კიდეც ურთიერთობები და მტრებად აქცია ორი ქვეყანა. ლიბია ასევე ჩაერთო [[ლიბია ჩადის კონფლიქტი|ტერიტორიულ კონფლიქტში ჩადისთან]] აუზუს ზოლის გარშემო, რომლის ოკუპაცია ლიბიამ 1973 წელს მოახდინა. კონფლიქტი, რომელიც ლიბიის შეჭრით დაიწყო, დასრულდა 1987 წელს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ დოკუმენტის გაფორმებით. ხოლო სრული მშვიდობა დამყარდა მხოლოდ 1994 წელს ლიბიის მიერ შეიარაღებული ძალების გამოყვანით, საერთაშორისო სასამართლოს 1994 წელს გამოტანილი განაჩენის შემდეგ. კადაფი ასევე გახდა ძლიერი მხარდამჭერი პალესტინის განმათავისუფლებელი ორგანიზაციისა, რომლის მხარდაჭერამაც კიდევ უფრო გააფუჭა ურთიერთობები ეგვიპტესთან, როცა 1979 წელს [[ისრაელი]] და [[ეგვიპტე]] შეთანხმდნენ [[ეგვიპტე ისრაელის სამშვიდობო ხელშეკრულება|სამშვიდობო დოკუმენტზე]]. როგორც კი ლიბიის ურთიერთობები გაფუჭდა ეგვიპტესთან კადაფი მალევე დაუახლოვდა [[საბჭოთა კავშირი|საბჭოთა კავშირს]]. ლიბია გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც მიიღო იმ დროისთვის ულტრათანამედროვე გამანადგურებელი [[მიგ-25]], თუმცა ორი ქვეყნის ურთიერთობები იყო მაინც დისტანციური. კადაფი ასევე ცდილობდა გაეზარდა ლიბიის გავლენა, განსაკუთრებით კი მუსულმანურ დასახლებებში, რომელმაც მოუწოდა ისლამურ სამყაროს საჰარის ისლამური სახელმწიფოს შექმნისკენ და აქტიურად უჭერდა მხარს ანტი სამთავრობო მოძრაობებს ჩრდილოეთ საჰარაში. კადაფის პოლიტიკაში აღსანიშნავია იყო მხარდაჭერა განმათავისუფლებელი ორგანიზაციებისთვის და ასევე სპონსორი იყო რევოლუციური მოძრაობებისა დასავლეთ აფრიკაში, აღსანიშნავია [[სიერა-ლეონე]] და [[ლიბერია]], სადაც მნიშვნელოვნად აქტიურობდნენ ისლამისტური დაჯგუფებები. 1970-იან და 1980-იან წლებში ეს დახმარება ისე აშკარად და თავისუფლად გაიცემოდა, რომ შესაძლებელი იყო ლიბიისგან დახმარება მიეღო ყველაზე არასიმპათიურ ძალასაც კი მსოფლიოში. ხშირად ლიბიის მიერ მხარდაჭერილი ძალები შორს იყვნენ კადაფის პირად იდეოლოგიასთან. 1970-იან წლებში მისი რეჟიმი უკვე ჩარეული იყო სამხედრო გადატრიალებებში და ტერორისტული აქტივოვებებში, როგორც არაბულ ისე არა არაბულ ქვეყნებში. 1980-იან წლებში ფართოდ იქნა გამოაშკარავებული ლიბიის ფინანსური დახმარებები მსოფლიო ტერორიზმისთვის დასავლეთის მიერ. კადაფის ანგარიშზეა „[[შავი სექტემბრის მოძრაობა|შავი სექტემბრის მოძრაობის]]“ ფართო დაფინანსება, რომელმაც ხოცვა-ჟლეტა მოაწყო 1972 წლის [[მიუნხენის ზაფხულის ოლიმპიადა]]ზე და 1986 წელს [[ბერლინი]]ს დისკოთეკაზე, სადაც დაიღუპა 3 ადამიანი და დაიჭრა 200-ზე მეტი. დასავლეთსა და ლიბიას შორის დაძაბულობამ პიკს მიაღწია რონალდ რეიგანის ადმინისტრაციის მოსვლის შემდეგ, რომელმაც სცადა კადაფის გადაგდება. რეიგანის ადმინისტრაცია ლიბიას უყურებდა, როგორც მეომარ გაიძვერა ქვეყანას მისი უკომპრომისო დამოკიდებულების გამო პალესტინის დამოუკიდებლობაზე, რევოლუციური ირანის მხარდაჭერის გამო ირან ერაყის 1980-1988-იან წლებში და ლიბიის მხარდაჭერის გამო „განმათავისუფლებელი მოძრაობებისადმი“. რეიგანი აღფრთოვანებაში მოჰყავდა კადაფის პერსონას და მას აღმოსავლეთის გიჟ ძაღლს უწოდებდა. 1981 წელს ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობამ შეწყვიტა ლიბიაში გასამგზავრებელი ვიზების გაცემა, ხოლო 1982 წლის მარტში შეწყვიტა ლიბიური ბუნებრივი სიმდიდრეების იმპორტი და ასევე შეწყდა ამერიკული ნავთობ ინდუსტრიის ტექნოლოგიების ექსპორტი ლიბიაში, თუმცა ევროპა არ აჰყვა ამერიკის მკაცრ პოლიტიკას. ლიბია ასევე იყო მხარდამჭერი [[პოლისარიოს ფრონტი]]სა რომელიც ებრძოდა [[ფრანსისკო ფრანკო|ფრანკისტული]] ესპანეთის კოლონიალიზმს [[მაროკო|მაროკოში]]. 1984 წელს [[ბრიტანელები|ბრიტანელი]] პოლიციელი [[იოვნ ფლეტჩერი]] მოკლულ იქნა ლიბიის საელჩოდან ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღით, მაშინ როდესაც ის მეთვალყურეობდა დემონსტრაციას, რომელიც მიმდინარეობდა ლიბიის [[ლონდონი]]ს საელჩოსთან, მაგრამ დიპლომატებმა გამოიყენეს მათი დიპლომატიური იმუნიტეტი და პასუხისმგებლობას გადაურჩნენ, სამაგიეროდ დიპლომატიური ურთიერთობები გაფუჭდა დიდ ბრიტანეთსა და ლიბიას შორის მთელი დეკადით. [[თავისუფალი სანავიგაციო პრინციპები]]ს შესაბამისად ამერიკამ „შარი მოსდო“ ლიბიის ტანკერებს პრინციპების უგულვებელყოფაში მაშინ, როდესაც [[სიდრას ყურის კონფლიქტი|კონფლიქტი წარმოიშვა სიდრას ყურესთან]] დაკავშირებით, რომელსაც ლიბია აცხადებდა საკუთარ ტერიტორიულ წყლებად. 1986 წყლის 19 აპრილს [[რონალდ რეიგანი|რონალდ რეიგანმა]] გასცა ბრძანება დაეწყოთ ძირითადი დაბომბვითი რეიდები, ოპერაციას ეწოდა „ელ დორადოს კანიონი“, [[ტრიპოლი]]სა და [[ბენღაზი]]ს წინააღმდეგ შედეგად დაიღუპა 45 ლიბიელი სამხედრო და 15 ოფიციალური და სამოქალაქო პირი. შეტევას წინ უძღვოდა [[დასავლეთ გერმანია]]ში მომხდარი ტერორისტული აქტი დისკოტეკაზე, სადაც დაიღუპა ამერიკის მოქალაქე. ლიბიის დაბომბვის შედეგად დაიღუპა კადაფის ქალიშვილი [[ჰანანი]]. დაბომბვებს ლიბიამ ორი [[სკადი]]ს ტიპის [[ბალისტიკური რაკეტა|ბალისტიკური რაკეტით]] უპასუხა, რომლის სამიზნე აშშ-ს სანაპირო დაცვის [[ნავიგაციის სადგური]] გახდა [[იტალია|იტალიის]] კუნძულ [[ლამპედუსა]]ზე, თუმცა ორივე რაკეტა მიზანს აცდა და ზღვაში ჩავარდა. 1990-იანი წლებისთვის ლიბიას დაადეს ეკონომიკური სანქციები და ქვეყანა მოექცა დიპლომატიურ იზოლაციაში, შედეგად კადაფი დათანხმდა ორი ლიბიელი ტერორისტის ექსტრადაციას ამერიკაში ან ინგლისში, რომლებმაც დაამონტაჟეს ბომბი პან ამ რეის 103-ზე, რომელიც აფეთქდა ქალაქ ლოკერბის თავზე. [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის]] პრეზიდენტის [[ნელსონ მანდელა]]ს მაღალი პროფილის მქონე ვიზიტის შემდეგ 1997 წელს და შემდგომ [[გაერო]]ს გენერალური მდივნის [[კოფი ანანი]]ს ვიზიტის შემდეგ 1999 წელს კადაფი დათანხმდა ორი ლიბიელი ტერორისტის [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]] გასამართლებაზე [[შოტლანდია|შოტლანდიური]] კანონებით, რასაც მოჰყვა გაეროს მიერ სანქციების მოხსნა, თუმცა აშშ-მა სანქციები ძალაში დატოვა. 2003 წლის აგვისტოს, 2 წლის შემდეგ რაც ალი მოჰამედ ალ მეგრაჰის სასჯელი მიუსაჯეს, ლიბიამ ფორმალურად აღიარა გაერთიანებული ერების წინაშე ლოკერბის თვითმფრინავის აფეთქებაში პასუხისმგებლობა და დათანხმდა კომპენსაციის სახით 2,7 მილიარდი ამერიკული [[დოლარი]]ს ანუ 10 მილიონი თითოეულ დაზარალებულ ოჯახს. ამავე თვეს ბრიტანეთმა და [[ბულგარეთი|ბულგარეთმა]] დაუჭირეს მხარი ლიბიისთვის სანქციების მოხსნას გაეროს მიერ. (ბულგარეთის გადაწყვეტილება ბულგარელი ექთნების გათავისუფლებით იყო განპირობებული). ლიბიამ შეძლო და გადაიხადა 40 % კომპენსაციისა შესაბამისად გაერომ მოუხსნა ლიბიას 40 % სანქციებისა, ხოლო იმისთვის რომ ამერიკის შეერთებულ შტატებს ამოეღო ლიბია [[ტერორიზმი]]ს სპონსორ ქვეყანათა რიგებიდან მან ლიბიას მოსთხოვა კიდე 20 % კომპენსაციის გადახდა (540$ მილიონი). 2008 წელს ლიბიამ გადაიხადა სრულად კომპენსაცია (1.5$ მილიარდი). შედეგად [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის]] პრეზიდენტმა [[ჯორჯ ბუში|ჯორჯ ბუშმა]] მოუხსნა ლიბიის მთავრობას ტერორიზმის მხარდამჭერის სტატუსი. == უახლესი სიცხადე == ყველაფერთან ერთად კადაფი გადაიქცა [[აფრიკა|აფრიკელ]] ლიდერად, როგორც [[კონტინენტი]]ს ყველაზე გრძელვადიან მეთაური, პოსტკოლონიური ქვეყნის ლიდერი, კადაფი ატარებს რეპუტაციას ბევრ აფრიკელს შორის როგორც გამოცდილი და ბრძენი ლიდერის, რომელიც მუდამ იდგა ფრონტის წინა ხაზზე წლების განმავლობაში. კადაფიმ მოიპოვა ისეთივე სიმპათია და აღიარება აფრიკაში, როგორც [[ნელსონ მანდელა]]მ და სხვებმა. ის არის გამოჩენილი ფიგურა [[პანაფრიკანიზმი|პანაფრიკულ]] ორგანიზაციებში, როგორიც არის აფრიკის გაერთიანებული ორგანიზაცია (დღეს უკვე ამ ორგანიზაციას [[აფრიკის კავშირი]] ჰქვია). ის ასევე ეცადა გაეუმჯობესებინა იმიჯი დასავლეთში. ორი წლით ადრე 2001 წლის 11 სექტემბრამდე, ლიბიამ შესთავაზა ამერიკას და დასავლეთს ბრძოლა [[ალ-კაიდა]]ს წინააღმდეგ და ასევე შესთავაზა დასავლეთს ინტერნაციონალური ინსპექცია ლიბიის სამხედრო პროგრამაზე, თუმცა [[ბილ კლინტონი|კლინტონის]] ადმინისტრაციამ არ მიაქცია ყურადღება კადაფის შეთავაზებას [[ლიბიის სამხედრო პროგრამა]]სთან დაკავშირებით, რადგან ის არ წარმოადგენდა საფრთხეს ამერიკისთვის, ამიტომ აქცენტი გაკეთდა ლოკერბის თავზე თვითმფრინავის აფეთქების ფაქტზე, რომელიც ლიბიის ხელშეწყობით მოხდა. [[2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტები|2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტის]] შემდეგ, კადაფიმ ერთ-ერთმა პირველმა გააკეთა მტკიცე და მკაცრი განცხადება და დაადანაშაულა [[ალ-კაიდა]]. [[ფაილი:Sarkozy and Kadhfai.jpg|thumb|250px|მუამარ კადაფი და [[ნიკოლა სარკოზი]]]] არსებობს ბევრი ახსნა, თუ რატომ შეცვალა კადაფიმ პოლიტიკა. ყველაზე აშკარა მიზეზი არის ის, რომ ერთ დროს მდიდარი ლიბია გახდა ნაკლებ მდიდარი, როგორც კი ნავთობის ფასები მკვეთრად დავარდა 1990-იან წლებში. კადაფიმ მიმართა სხვა ქვეყნებს დახმარებისკენ, თუმცა ნაკლებად ელოდა, დახმარების მაგივრად ლიბიამ მიიღო გაეროს და აშშ-ს სანქციები, რაც უფრო და უფრო ღრმა კრიზისში აგდებდა ლიბიას. სხვა მიზეზი არის ის, რომ კადაფიმ თავად შეცვალა ქვეყნის [[რეალპოლიტიკი|რეალპოლიტიკა]], რადგან მისმა იდეალებმა და მიზნებმა კრახი განიცადეს: არასოდეს შექმნილა [[არაბთა კავშირი]], რაც მისი ცხოვრების მიზანი იყო, რევოლუციურმა ორგანიზაციებმა, რომლებსაც ის მხარს უჭერდა ვერ მიაღწიეს მიზნებს, ხოლო [[საბჭოთა კავშირი]]ს დანგრევის შემდეგ კადაფიმ საბოლოოდ დატოვა მთავარი სიმბოლური მიზანი. აშშ გახდა ისეთი ძლიერი, როგორიც არასდროს. [[სადამ ჰუსეინი]]ს გადაგდების შემდეგ 2003 წელს, კადაფიმ გაახმაურა, რომ მისი ერი ფლობდა მასობრივი განადგურების იარაღის აქტიურ პროგრამას, თუმცა ის მზად იყო შეეშვა ინტერნაციონალური დამკვირვებლები თავის ქვეყანაში, რათა ენახათ და დემონტაჟი გაეკეთებინათ იარაღისთვის. [[ჯორჯ ბუში უმცროსი|ჯორჯ ბუშმა]] და [[სპარსეთის ყურის მესამე ომი|ერაყის ომის]] სხვა მხარდამჭერებმა ჩათვალეს, რომ კადაფი ცდილობდა მოეცილებინა [[ბირთვული იარაღი]], რათა უზრუნველყო მისი რეჟიმის მომავალი საგარეო უსაფრთხოება. რამდენიმე წლის შემდეგ მართლაც დაიწყო ლიბიიდან ქიმიური იარაღის გატანა და განადგურება. იარაღის განადგურებასთან ერთად ლიბია აქტიურად ცდილობდა დასავლეთთან დაახლოებას, რასაც ასე თუ ისე წარმატებით ახორციელებდა. 2004 წელს [[დიდი ბრიტანეთი]]ს პრემიერ-მინისტრი გახდა ერთ ერთი პირველი დასავლეთელი ლიდერი დეკადაში, რომელიც ეწვია ლიბიას და საჯაროდ შეხვდა კადაფის. პრემიერმა [[ტონი ბლერი|ტონი ბლერმა]] დადებითად შეაფასა კადაფის ბოლო დროინდელი მოქმედებები და იმედი გამოთქვა, რომ ლიბია გახდებოდა ძლიერი მოკავშირე ინტერნაციონალურ ომში [[ტერორიზმი]]ს წინააღმდეგ. 2006 წლის 15 მაისს აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა ლიბიასთან დიპლომატიური ურთიერთობების სრულად აღდგენის შესახებ. ასევე ლიბია ამოღებული იქნება ტერორიზმის მხარდამჭერი ქვეყნების სიიდან. 2006 წლის 31 აგვისტოს კადაფიმ ღიად მოუწოდა მის მხარდამჭერებს „მოეკლათ მტრები“, რომლებიც ღიად დასვამდნენ კითხვებს პოლიტიკურ ცვლილებებზე. 2007 წლის ივლისში [[საფრანგეთი]]ს პრეზიდენტი [[ნიკოლა სარკოზი]] ეწვია ლიბიას და გაფორმდა ხელშეკრულებები ლიბიასა და [[ევროკავშირი|ევროკავშირს]] შორის თანამშრომლობის შესახებ სხვადასხვა სფეროებში. 2008 წლის 4 მარტს კადაფიმ გაახმაურა განზრახვა დაეშალა ამჟამინდელი ქვეყნის ადმინისტრაციული სტრუქტურა და ნავთობის შემოსავალი მიემართა ხალხისთვის. მისი გეგმა ითვალისწინებს ყველა სამინისტროს გაუქმებას, გარდა თავდაცვის, უშიშროების, საგარეო უსაფრთხოების და სტრატეგიული პროექტების დეპარტამენტისა. 2008 წლის სექტემბერში ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანი [[კონდოლიზა რაისი|რაისი]] ეწვია ლიბიას ჩრდ. აფრიკული ტურის შემდეგ, ეს იყო პირველი ვიზიტი ლიბიაში ამერიკის სახელმწიფო მდივნის მიერ 1953 წლის შემდეგ. == მუსა ალ-სადრის გაუჩინარება == 1978 წლის აგვისტოში [[ლიბანი]]ს ლიდერი [[მუსა ალ-სადრი]] და მისი ორი კომპანიონი გაემგზავრა ლიბიაში რათა შეხვედროდა მთავრობის ოფიციალურ პირებს, ლიბიაში გამგზავრების შემდეგ ისინი არავის აღარ უნახავთ. ფართოდ ცნობილი აზრი არის, რომ ალ-სადრი მოკლულია კადაფის ბრძანებით, მაგრამ მოტივაცია თუ რატომ გააკეთა ეს, უცნობია. ოფიციალური [[ტრიპოლი]] ამ ფაქტს უარყოფს და აცხადებს, რომ ალ-სადრი და მისი კომპანიონები გაემგზავრნენ [[იტალია]]ში. არსებობს მეორე ვერსია, რომ ალ-სადრი დააკავეს და გადაიყვანეს ლიბიის საიდუმლო ციხეში. ალ-სადრის გაუჩინარება გახდა მთავარი მიზეზი ლიბიასა და ლიბანს შორის ურთიერთობების გაფუჭებისა. ლიბანის პარლამენტის სპიკერმა [[ნაბი ბერი]]მ მოითხოვა პასუხისმგებლობის დაკისრება ლიბიის რეჟიმზე და ნაწილობრივ კადაფიზე, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იმამ ალ-სადრის გაუჩინარებაზე. 2008 წლის 27 აგვისტოს ლიბანის პარლამენტმა ბრალი წაუყენა მუამარ ალ-კადაფის ალ-სადრის გაუჩინარებაზე. == შიდა უთანხმოებები == [[1993]] წლის ოქტომბერში იყო კადაფის მოკვლის მცდელობა [[ლიბიის არმია|ლიბიის არმიის]] ელემენტების მიერ. [[1996]] წელს [[აჯანყება კადაფის წინააღმდეგ (1996)|სისხლიანი აჯანყება]] მოეწყო კადაფის წინააღმდეგ, მაგრამ ესეც წარუმატებლად. ქვეყანაში არსებობდა გარკვეული პოლიტიკური ჯგუფები, რომლებიც ებრძოდნენ კადაფის რეჟიმს: * [[ლიბიური ოპოზიციის ნაციონალური კონგრესი]] * [[ლიბიის გადარჩენის ნაციონალური ფრონტი]] * [[ევროპაში ლიბიური ნაციონალური აქტის კომიტეტი]] == ლიბიის სამოქალაქო ომი == {{მთავარი|ლიბიის სამოქალაქო ომი}} 2011 წლის 15 თებერვალს ლიბიაში დაიწყო მშვიდობიანი ანტისამთავრობო გამოსვლები. გამოსვლების საბაბი გახდა [[ეგვიპტე|ეგვიპტისა]] და [[ტუნისი]]ს რევოლუციები. პროტესტანტები გამოვიდნენ მუამარ კადაფის მმართველობის წინააღმდეგ, რომელიც 1969 წლიდან დგას ხელისუფლების სათავეში. ასევე მოითხოვდნენ პრემიერ-მინისტრ ბაღდადი მაჰმუდის დაუყოვნებლივ გადადგომას. სამოქალაქო ომი საბოლოოდ 2011 წლის 23 ოქტომბერს მუამარ კადაფის მკვლელობითა და მისი რეჟიმის დამხობით დასრულდა. == სახალხო ნაშრომები და პროექტები == === დიდი ხელოვნური მდინარე === ეს არის [[მსოფლიო]]ში ყველაზე ფართო მიწისშქვეშა მილსადენების ქსელი, რომელიც შედგება 1300 ჭაბურღილისგან, უმეტესობა მათგანი 500 მეტრზე მეტ სიღრმეში და გამოიმუშავებს 6 500 000 მ³ მტკნარ წყალს დღეში [[საჰარის უდაბნო]]დან ჩრდილოეთ ქალაქებს: ბენღაზის რეგიონს, [[ტრიპოლი|ტრიპოლის]], [[ბენღაზი|ბენღაზის]], [[სირთი|სირთს]] და სხვ. კონსტრუქციის მშენებლობის პირველი ფაზა დაიწყო [[1984]] წელს და დაჯდა $5 მილიარდი, პროექტის სრულად დასრულება სავარაუდოდ $25 მილიარდი დაჯდება. მუამარ კადაფიმ მას „მსოფლიოს VIII საოცრება“ უწოდა და წარადგინა, როგორც საჩუქარი მესამე მსოფლიოსთვის. === ობსერვატორია === ლიბია [[ასტრონომია|ასტრონომის]] და [[ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა|ალექსანდრიის დიდი ბიბლიოთეკის]] ხელმძღვანელის [[ერატოსთენე]]ს მშობლიური ქვეყანაა. იგი დაიბადა დღევანდელ შაჰატში, სადაც ამჟამად უნდა აშენდეს ჩრდილო აფრიკაში უდიდესი ობსერვატორია. [[ლიბიის ნაციონალური ობსერვატორია|ლიბიის ნაციონალური ობსერვატორიის]] პროექტი ღირს დაახლოებით 10 მილიონი ევრო, რომელიც კადაფის პირადი ბრძანებით აშენდება [[საფრანგეთი|ფრანგული]] კომპანია [[REOSC]]-ის მიერ. == პირადი ცხოვრება და ოჯახი == პირველი ქორწინებიდან (1969-1970) ფატიმა ალ-მურისგან ჰყავს ვაჟი მუჰამედი დაბ. 1970 წელს, იყო ოლიმპიური კომიტეტის თავმჯდომარე. 2011 წლის 21 აგვისტოს მერე ან მოკლულია, ან გაქცეული. კადაფი მეორედ 1970 წელს დაქორწინდა სოფია ფარკაშზე. ჰყავდათ 6 ვაჟი და ერთი ქალიშვილი, კადაფის ჰყავდა შვილობილი ჰანა, რომელიც 4 წლის ასაკში დაიღუპა ნატოს ჯარების მიერ 1986 წელს, სავარაუდოდ ამ ტრაგედიის მერე იშვილა მეორე გოგონა, რომელსაც აგრეთვე ჰანა შეარქვა. უფროსი ვაჟი მეორე ქორწინებიდან საიფ ალ-ისლამ კადაფი დაიბადა 1972 წელს. 2006 წელს მამის რეჟიმის მწვავე კრიტიკის შემდეგ დატოვა ლიბია და გააგრძელა ოპოზიციური მოძრაობა ლიბიის ფარგლებს გარეთ, თუმცა ის მალევე შეურიგდა მამას დაბრუნდა ლიბიაში და ჩაერთო კომპენსაციების საკითხებში ამერიკისთვის და იტალიისთვის. მომდევნო ვაჟი საადი ალ-კადაფი (1973 წ. დაბ) პროფესიონალი ფეხბურთელი. დაქორწინდა სამხედრო მეთაურის ქალიშვილზე. საადი იყო ლიბიის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი. კადაფის მეოთხე ვაჟი [[მოატესემ ბილაჰ კადაფი]], იყო ვიცე-პოლკოვნიკი ლიბიის არმიაში. ის გაიქცა ეგვიპტეში მას შემდეგ რაც ჩავარდა ეგვიპტის მიერ მხარდაჭერილი გადატრიალება მისი მამის წინააღმდეგ, რომლის მონაწილეც თავადაც იყო. კადაფიმ მოატესემს აპატია და ის დაბრუნდა ლიბიაში, სადაც დღეს ის არის ნაციონალური უსაფრთხოების მრჩეველი და შენაერთის ხელმძღვანელი ლიბიის არმიაში. საიფ ალ-ისლამი და მოატესემ ბილაჰ განიხილებიან შესაძლო მემკვიდრეებად მათი მამისა. კადაფის ერთადერთი ქალიშვილი დაიღუპა [[აშშ-ს მიერ ლიბიის დაბომბვა (1986)|აშშ-ს მიერ ლიბიის დაბომბვისას 1986]] წელს. 2002 წელს კადაფიმ შეიძინა საფეხბურთო კლუბ [[იუვენტუსი (ტურინი)|იუვენტუსის]] 7,5 % 21 მილიონ დოლარად. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|Muammar al-Gaddafi}} * [http://www.algathafi.org/html-english/index.htm Official personal website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115060424/http://www.algathafi.org/html-english/index.htm%23 |date=2008-01-15 }} * [http://www.answers.com/topic/muammar-al-qaddafi Collected material] at Answers.com * [http://www.guardian.co.uk/world/gallery/2011/feb/22/muammar-gaddafi-life-in-pictures#/?picture=371950539&index=0 Muammar Gaddafi: a life in pictures] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ლიბიის მმართველები]] [[კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1942]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2011]] [[კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები]] [[კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით]] [[კატეგორია:ბერბერები]] [[კატეგორია:ლიბიელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:დიქტატორები]] [[კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია]] q58q8jd0ps2uswpt4jqatbrz3v1aleo 0 86687 5411078 5377847 2026-06-11T06:01:38Z Jaba1977 3604 5411078 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = ალბერტო კენია ფუხიმორი | ცოლი= | სურათი=Visit_of_Alberto_Fujimori,_President_of_Peru,_to_the_CEC_(cropped).jpg | სურათის ზომა =250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | თანამდებობა დაიკავა = [[28 ივნისი]] [[1990]] | თანამდებობა დატოვა = [[22 ნოემბერი]] [[2000]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი= [[ალან გარსია პერესი]] | მემკვიდრე = [[ვალენტინ პანიაგა]] | დაბადების თარიღი = [[28 ივნისი]] [[1938]] | დაბადების ადგილი= [[ლიმა]], [[პერუ]] | გარდაცვალების თარიღი = [[11 სექტემბერი]], [[2024]] | გარდაცვალების ადგილი= [[ლიმა]], [[პერუ]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | საარჩევნო ოლქი = | მეუღლე = სუსანა იგუჩი (განქორწინებულია)<br /> სატომი კატაოკა | შვილები= | მამაკაცი = | პროფესია = | საქმიანობა = | რელიგია = [[კათოლიციზმი|კათოლიკე]] | პარტია = | ვებ-საიტი= | რიგი = [[პერუს პრეზიდენტი]] | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 = | თანამდებობა დატოვა2= | წინამორბედი2 = | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''ალბერტო კენია ფუხიმორი''' ({{lang-es|Alberto Kenya Fujimori}}, {{lang-ja|藤森 謙也, ან アルベルト・ケンヤ・フジモリ}}; დ. [[28 ივნისი]] [[1938]], [[ლიმა]], [[პერუ]] — გ. [[11 სექტემბერი]], [[2024]]) – [[პერუ]]ს პრეზიდენტი 1990–2000 წლებში. == ბიოგრაფია == ალბერტო ფუხიმორი დაიბადა [[1938]] წელს [[ლიმა]]ში, იაპონელი ემიგრანტების ოჯახში, პროფესიით [[აგრონომი]]ა, [[1960]] წელს დაამთავრა პერუს სასოფლო–სამეურნეო [[ინსტიტუტი]], [[1984]] წელს კი მისი [[რექტორი]] გახდა. იგი სწავლობდა ასევე [[აშშ]]–სა და [[საფრანგეთი]]ს უნივერსიტეტებში. [[1988]] წლიდან მიჰყავდა სატელევიზიო შოუ პერუს სახელმწიფო არხზე. == საპრეზიდენტო კარიერა == [[1990]] წელს საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში დაამარცხა ცნობილი მწერალი [[მარიო ვარგას ლიოსა]] და საკუთარ დაბადების დღეზე დაიკავა [[პრეზიდენტი]]ს თანამდებობა. [[1995]] წელს აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო ვადით, ამ არჩევნებში დაამარცხა [[გაერო]]ს ყოფილი გენერალური მდივანი [[ხავიერ პერეს დე კუელიარი]]. [[2000]] წლის გაყალბებულ საპრეზიდენტო არჩევნებს მოჰყვა საპროტესტო აქციები, 13 ნოემბერს ფუხიმორი გაემგზავრა [[ბრუნეი]]ში [[ასეანი]]ს ყრილობაზე და ქვეყანაში აღარ დაბრუნებულა. სულ მალე ჩავიდა [[იაპონია]]ში, სადაც გადადგომის შესახებ განაცხადა. == დაპატიმრება == [[2005]] წელს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა [[2006]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2005 წლის 7 ნოემბერს გაემგზავრა [[ჩილე]]ში, სადაც დააპატიმრეს და [[2007]] წლის 23 სექტემბერს მოახდინეს მისი ექსტრადირება პერუში. 2007 წლის 11 დეკემბერს პერუს სასამართლომ გამოუტანა განაჩენი 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა და 92 ათასი დოლარის ჯარიმა. მისმა ქალიშვილმა კეიკო ფუხიმორიმ, პერუს პარლამენტის ყოფილმა წევრმა მკაცრად გააკრიტიკა აღნიშნული გადაწყვეტილება. 2009 წლის აპრილში კი ალბერტო ფუხიმორის [[ადამიანის უფლებები]]ს დარღვევებისთვის 25-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. იაპონურის გარდა ლაპარაკობს ესპანურად, ინგლისურად, ფრანგულად და გერმანულად. გარდაიცვალა [[2024]] წლის 11 სექტემბერს 86 წლის ასაკში.<ref>{{cite news |title=Expresidente Alberto Fujimori murió a los 86 años |url=https://elcomercio.pe/politica/actualidad/alberto-fujimori-murio-expresidente-del-peru-fallecio-a-los-86-anos-de-edad-fuerza-popular-keiko-kenyi-barrios-altos-cantuta-vladimiro-montesinos-noticia/ |access-date=11 September 2024 |work=El Comercio |date=11 September 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/peru/alberto_fujimori Biography and tenure by CIDOB Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100711182620/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/peru/alberto_fujimori |date=2010-07-11 }} * [http://www.pbs.org/pov/pov2006/falloffujimori/ The Fall of Fujimori] on ''[[POV (TV series)|POV]]'' at ''[[PBS]]'', 2006 * [http://skylightpictures.com/site/film_detail/state_of_fear/ State of Fear] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607212903/http://www.skylightpictures.com/site/film_detail/state_of_fear/ |date=2008-06-07 }} a documentary of Peru's war on terror based on the findings of the [[Truth and Reconciliation Commission (Peru)|Peruvian Truth and Reconciliation Commission]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი | წინამორბედი= [[ალან გარსია პერესი]]| ტიტული=[[პერუს პრეზიდენტი]]<br /> | წლები=[[1990]] – [[2000]] <br />| შემდეგი=[[ვალენტინ პანიაგა]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{პერუს პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ფუხიმორი, ალბერტო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]] [[კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს]] hg622abe9opu17wpgtk5jau6e79tpir 5411079 5411078 2026-06-11T06:05:08Z Jaba1977 3604 5411079 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = ალბერტო კენია ფუხიმორი | ცოლი= | სურათი=Visit_of_Alberto_Fujimori,_President_of_Peru,_to_the_CEC_(cropped).jpg | სურათის ზომა =250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | თანამდებობა დაიკავა = [[28 ივნისი]] [[1990]] | თანამდებობა დატოვა = [[22 ნოემბერი]] [[2000]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი= [[ალან გარსია პერესი]] | მემკვიდრე = [[ვალენტინ პანიაგა]] | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|06|28}} | დაბადების ადგილი= [[ლიმა]], [[პერუ]] | გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2024|09|11|1938|06|28}} | გარდაცვალების ადგილი= [[ლიმა]], [[პერუ]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | საარჩევნო ოლქი = | მეუღლე = სუსანა იგუჩი (განქორწინებულია)<br /> სატომი კატაოკა | შვილები= | მამაკაცი = | პროფესია = | საქმიანობა = | რელიგია = [[კათოლიციზმი|კათოლიკე]] | პარტია = | ვებ-საიტი= | რიგი = [[პერუს პრეზიდენტი]] | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 = | თანამდებობა დატოვა2= | წინამორბედი2 = | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''ალბერტო კენია ფუხიმორი''' ({{lang-es|Alberto Kenya Fujimori}}, {{lang-ja|藤森 謙也, ან アルベルト・ケンヤ・フジモリ}}; დ. [[28 ივნისი]] [[1938]], [[ლიმა]], [[პერუ]] — გ. [[11 სექტემბერი]], [[2024]]) – [[პერუ]]ს პრეზიდენტი 1990–2000 წლებში. == ბიოგრაფია == ალბერტო ფუხიმორი დაიბადა [[1938]] წელს [[ლიმა]]ში, იაპონელი ემიგრანტების ოჯახში, პროფესიით [[აგრონომი]]ა, [[1960]] წელს დაამთავრა პერუს სასოფლო–სამეურნეო [[ინსტიტუტი]], [[1984]] წელს კი მისი [[რექტორი]] გახდა. იგი სწავლობდა ასევე [[აშშ]]–სა და [[საფრანგეთი]]ს უნივერსიტეტებში. [[1988]] წლიდან მიჰყავდა სატელევიზიო შოუ პერუს სახელმწიფო არხზე. == საპრეზიდენტო კარიერა == [[1990]] წელს საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში დაამარცხა ცნობილი მწერალი [[მარიო ვარგას ლიოსა]] და საკუთარ დაბადების დღეზე დაიკავა [[პრეზიდენტი]]ს თანამდებობა. [[1995]] წელს აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო ვადით, ამ არჩევნებში დაამარცხა [[გაერო]]ს ყოფილი გენერალური მდივანი [[ხავიერ პერეს დე კუელიარი]]. [[2000]] წლის გაყალბებულ საპრეზიდენტო არჩევნებს მოჰყვა საპროტესტო აქციები, 13 ნოემბერს ფუხიმორი გაემგზავრა [[ბრუნეი]]ში [[ასეანი]]ს ყრილობაზე და ქვეყანაში აღარ დაბრუნებულა. სულ მალე ჩავიდა [[იაპონია]]ში, სადაც გადადგომის შესახებ განაცხადა. == დაპატიმრება == [[2005]] წელს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა [[2006]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2005 წლის 7 ნოემბერს გაემგზავრა [[ჩილე]]ში, სადაც დააპატიმრეს და [[2007]] წლის 23 სექტემბერს მოახდინეს მისი ექსტრადირება პერუში. 2007 წლის 11 დეკემბერს პერუს სასამართლომ გამოუტანა განაჩენი 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა და 92 ათასი დოლარის ჯარიმა. მისმა ქალიშვილმა კეიკო ფუხიმორიმ, პერუს პარლამენტის ყოფილმა წევრმა მკაცრად გააკრიტიკა აღნიშნული გადაწყვეტილება. 2009 წლის აპრილში კი ალბერტო ფუხიმორის [[ადამიანის უფლებები]]ს დარღვევებისთვის 25-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. იაპონურის გარდა ლაპარაკობს ესპანურად, ინგლისურად, ფრანგულად და გერმანულად. გარდაიცვალა [[2024]] წლის 11 სექტემბერს 86 წლის ასაკში.<ref>{{cite news |title=Expresidente Alberto Fujimori murió a los 86 años |url=https://elcomercio.pe/politica/actualidad/alberto-fujimori-murio-expresidente-del-peru-fallecio-a-los-86-anos-de-edad-fuerza-popular-keiko-kenyi-barrios-altos-cantuta-vladimiro-montesinos-noticia/ |access-date=11 September 2024 |work=El Comercio |date=11 September 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/peru/alberto_fujimori Biography and tenure by CIDOB Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100711182620/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/peru/alberto_fujimori |date=2010-07-11 }} * [http://www.pbs.org/pov/pov2006/falloffujimori/ The Fall of Fujimori] on ''[[POV (TV series)|POV]]'' at ''[[PBS]]'', 2006 * [http://skylightpictures.com/site/film_detail/state_of_fear/ State of Fear] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607212903/http://www.skylightpictures.com/site/film_detail/state_of_fear/ |date=2008-06-07 }} a documentary of Peru's war on terror based on the findings of the [[Truth and Reconciliation Commission (Peru)|Peruvian Truth and Reconciliation Commission]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი | წინამორბედი= [[ალან გარსია პერესი]]| ტიტული=[[პერუს პრეზიდენტი]]<br /> | წლები=[[1990]] – [[2000]] <br />| შემდეგი=[[ვალენტინ პანიაგა]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{პერუს პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ფუხიმორი, ალბერტო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]] [[კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს]] ooccxoyymumyqjqbzaz8rv1xz61goos 5411080 5411079 2026-06-11T06:11:38Z Jaba1977 3604 5411080 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = ალბერტო კენია ფუხიმორი | ცოლი= | სურათი=Visit_of_Alberto_Fujimori,_President_of_Peru,_to_the_CEC_(cropped).jpg | სურათის ზომა =250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | თანამდებობა დაიკავა = [[28 ივნისი]] [[1990]] | თანამდებობა დატოვა = [[22 ნოემბერი]] [[2000]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი= [[ალან გარსია პერესი]] | მემკვიდრე = [[ვალენტინ პანიაგა]] | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1938|06|28}} | დაბადების ადგილი= [[ლიმა]], [[პერუ]] | გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2024|09|11|1938|06|28}} | გარდაცვალების ადგილი= [[ლიმა]], [[პერუ]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | საარჩევნო ოლქი = | მეუღლე = სუსანა იგუჩი (განქორწინებულია)<br /> სატომი კატაოკა | შვილები=[[კეიკო ფუხიმორი]] | მამაკაცი = | პროფესია = | საქმიანობა = | რელიგია = [[კათოლიციზმი|კათოლიკე]] | პარტია = | ვებ-საიტი= | რიგი = [[პერუს პრეზიდენტი]] | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 = | თანამდებობა დატოვა2= | წინამორბედი2 = | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''ალბერტო კენია ფუხიმორი''' ({{lang-es|Alberto Kenya Fujimori}}, {{lang-ja|藤森 謙也, ან アルベルト・ケンヤ・フジモリ}}; დ. [[28 ივნისი]] [[1938]], [[ლიმა]], [[პერუ]] — გ. [[11 სექტემბერი]], [[2024]]) – [[პერუ]]ს პრეზიდენტი 1990–2000 წლებში. == ბიოგრაფია == ალბერტო ფუხიმორი დაიბადა [[1938]] წელს [[ლიმა]]ში, იაპონელი ემიგრანტების ოჯახში, პროფესიით [[აგრონომი]]ა, [[1960]] წელს დაამთავრა პერუს სასოფლო–სამეურნეო [[ინსტიტუტი]], [[1984]] წელს კი მისი [[რექტორი]] გახდა. იგი სწავლობდა ასევე [[აშშ]]–სა და [[საფრანგეთი]]ს უნივერსიტეტებში. [[1988]] წლიდან მიჰყავდა სატელევიზიო შოუ პერუს სახელმწიფო არხზე. == საპრეზიდენტო კარიერა == [[1990]] წელს საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში დაამარცხა ცნობილი მწერალი [[მარიო ვარგას ლიოსა]] და საკუთარ დაბადების დღეზე დაიკავა [[პრეზიდენტი]]ს თანამდებობა. [[1995]] წელს აირჩიეს მეორე საპრეზიდენტო ვადით, ამ არჩევნებში დაამარცხა [[გაერო]]ს ყოფილი გენერალური მდივანი [[ხავიერ პერეს დე კუელიარი]]. [[2000]] წლის გაყალბებულ საპრეზიდენტო არჩევნებს მოჰყვა საპროტესტო აქციები, 13 ნოემბერს ფუხიმორი გაემგზავრა [[ბრუნეი]]ში [[ასეანი]]ს ყრილობაზე და ქვეყანაში აღარ დაბრუნებულა. სულ მალე ჩავიდა [[იაპონია]]ში, სადაც გადადგომის შესახებ განაცხადა. == დაპატიმრება == [[2005]] წელს განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა [[2006]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2005 წლის 7 ნოემბერს გაემგზავრა [[ჩილე]]ში, სადაც დააპატიმრეს და [[2007]] წლის 23 სექტემბერს მოახდინეს მისი ექსტრადირება პერუში. 2007 წლის 11 დეკემბერს პერუს სასამართლომ გამოუტანა განაჩენი 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა და 92 ათასი დოლარის ჯარიმა. მისმა ქალიშვილმა კეიკო ფუხიმორიმ, პერუს პარლამენტის ყოფილმა წევრმა მკაცრად გააკრიტიკა აღნიშნული გადაწყვეტილება. 2009 წლის აპრილში კი ალბერტო ფუხიმორის [[ადამიანის უფლებები]]ს დარღვევებისთვის 25-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. იაპონურის გარდა ლაპარაკობს ესპანურად, ინგლისურად, ფრანგულად და გერმანულად. გარდაიცვალა [[2024]] წლის 11 სექტემბერს 86 წლის ასაკში.<ref>{{cite news |title=Expresidente Alberto Fujimori murió a los 86 años |url=https://elcomercio.pe/politica/actualidad/alberto-fujimori-murio-expresidente-del-peru-fallecio-a-los-86-anos-de-edad-fuerza-popular-keiko-kenyi-barrios-altos-cantuta-vladimiro-montesinos-noticia/ |access-date=11 September 2024 |work=El Comercio |date=11 September 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/peru/alberto_fujimori Biography and tenure by CIDOB Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100711182620/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/peru/alberto_fujimori |date=2010-07-11 }} * [http://www.pbs.org/pov/pov2006/falloffujimori/ The Fall of Fujimori] on ''[[POV (TV series)|POV]]'' at ''[[PBS]]'', 2006 * [http://skylightpictures.com/site/film_detail/state_of_fear/ State of Fear] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607212903/http://www.skylightpictures.com/site/film_detail/state_of_fear/ |date=2008-06-07 }} a documentary of Peru's war on terror based on the findings of the [[Truth and Reconciliation Commission (Peru)|Peruvian Truth and Reconciliation Commission]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი | წინამორბედი= [[ალან გარსია პერესი]]| ტიტული=[[პერუს პრეზიდენტი]]<br /> | წლები=[[1990]] – [[2000]] <br />| შემდეგი=[[ვალენტინ პანიაგა]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{პერუს პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ფუხიმორი, ალბერტო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1938]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]] [[კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს]] m4xtkrsdvyjn47mob1c4ddri6cehdf0 0 96484 5410635 4079321 2026-06-10T14:10:22Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410635 wikitext text/x-wiki {{არამთავრული სათაური}} {{lowercase|ls}} '''ls''' ({{lang-en|'''l'''ist '''s'''egments}}) — ბრძანება, რომელიც შედის [[POSIX]]-ის სტანდარტში და რომელიც ნახულობს გარკვეულ საქაღალდეში მყოფ ფაილებს და საქაღალდებს. == მაგალითი == შემდეგ მაგალითში ls-ს ვაძლევთ ორ სხვადასხვა არგუმენტს: <source lang="bash"> $ pwd /home/fred $ ls -l drwxr--r-- 1 fred editors 4096 drafts -rw-r--r-- 1 fred editors 30405 edition-32 -r-xr-xr-x 1 fred fred 8460 edit $ ls -F drafts/ edition-32 edit* </source> ამ შემთხვევაში, მომხმარე fred-ს მის საქაღალდეში აქვს საქაღალდა, რომლის სახელია drafts, რეგულარული ფაილი edition-32, და მროგრამა edit. ls ხმარობს [[იუნიქსის ფაილური სისტემის ნების დართმის ნიშნები|იუნიქსის ფაილური სისტემის ნების დართმის ნიშნებს]], რომ გარკვეული იყოს მომხმარეებს, ჯგუფებს და სხვებს რა უფლებები გააჩნიათ გარკვეული ფაილის ან საქაღალდის მიმართ. * d: directory (აღნიშნავს, რომ საქაღალდაა) * r: read (წაკიტხვის ნების დართმა) * w: write (ჩაწერის ნების დართმა) * x: execute (პროგრამის გაშვების ნების დართმა) * -: ნება არ არის დართმული == რესურსები ინტერნეტში == * {{en icon}} [http://wiki.linuxquestions.org/wiki/Ls <tt>ls</tt> at the LinuxQuestions.org wiki] * {{en icon}} [http://www.opengroup.org/onlinepubs/009695399/utilities/ls.html <tt>ls</tt> specified by the Single Unix Specification] * {{en icon}} [http://ftp.gnu.org/pub/gnu/coreutils/ GNU <tt>ls</tt> source code (as part of coreutils)] * {{en icon}} [http://www.linux-command.com/ls.html <tt>ls command</tt> at the linux-command.com wiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319211434/http://www.linux-command.com/ls.html |date=2007-03-19 }} * {{en icon}} [http://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/ls-invocation.html manual pages from GNU coreutils] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090603033103/http://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/ls-invocation.html |date=2009-06-03 }} {{იუნიქსის ბრძანებების სია}} [[კატეგორია:იუნიქსი]] [[კატეგორია:სტანდარტული იუნიქსის პროგრამები]] ou8l4ydxx03s2fmfa4lroh2vs0gdphl 0 100106 5411093 5404843 2026-06-11T09:01:12Z Surprizi 14671 5411093 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|მარიამი}} {{ინფოდაფა მმართველი |სახელი=მარიამ დადიანი |სურათი=Mariam dadiani.jpg |წარწერა=[[კრისტოფორო დე კასტელი]]ს მიერ შესრულებული მარიამის პორტრეტი |ქვეყანა=[[ქართლის სამეფო|ქართლის]] |თანამდებობა=[[საქართველოს მონარქების მეუღლეების სია|დედოფალი]] |მმართველობის დასაწყისი=[[1638]] |მმართველობის დასასრული=[[1658]] |წინამორბედი=[[ქეთევან აბაშვილი]] |მემკვიდრე=[[როდამ ორბელიანი]] |ქვეყანა2=[[ქართლის სამეფო|ქართლის]] |თანამდებობა2=[[საქართველოს მონარქების მეუღლეების სია|დედოფალი]] |მმართველობის დასაწყისი2=[[1659]] |მმართველობის დასასრული2=[[1675]] |წინამორბედი2=[[როდამ ორბელიანი]] |მემკვიდრე2=[[თამარ დავითაშვილი]] |დაბადების თარიღი=[[1599]]-დან [[1609]]-მდე |გარდაცვალების თარიღი=[[1682]] |დაკრძალვის ადგილი=[[სვეტიცხოველი]], [[მცხეთა]] |ქორწინება=1.[[სიმონ II გურიელი]] <br/> 2. [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ ქართლელი]] <br/> 3. [[ვახტანგ V|ვახტანგ V ქართლელი]] |შვილები=[[ოტია გურიელი]] |დინასტია=[[დადიანები]] |მამა=[[მანუჩარ I დადიანი]] |დედა=თამარ ჯაყელი |რელიგია=[[მართლმადიდებლობა]] |ხელმოწერა=Mariam Dadiani's signature.svg }} '''მარიამ დადიანი''' (დ. დაახ.[[1599]]-[[1609]] — გ. [[1684]]) — ქართლის დედოფალი, [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომ ბაგრატიონის]] ცოლი, [[ოდიშის მთავრები|ოდიშის მთავრის]] [[მანუჩარ I დადიანი|მანუჩარ დადიანი]]ს ასული, [[ლევან II დადიანი]]ს და, ასევე გურიის მთავრის [[ქაიხოსრო I გურიელი]]ს ნახევარდა<ref>აბესალომ ტუღუში, ცხოვრება და ღვაწლი დედოფალ მარიამ დადიანისა, თბილისი, 1992. გვ 6</ref>. [[1621]] მისთხოვდა [[მამია II გურიელი]]ს ძეს [[სიმონ II გურიელი|სიმონს]]. როდესაც ამ უკანასკნელმა მამია გურიელი მოკლა ([[1625]]), [[ლევან II დადიანი|ლევან II-მ]] (მარიამის ძმა) წაართვა მას მარიამი და თავის შვილთან ([[ოტია გურიელი|ოტია]]) ერთად დადიანის სასახლეში წამოიყვანა. [[1634]] წელს ირანის შაჰის თანხმობით მარიამი შეირთო ქართლის მეფემ [[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომმა]]. ეს აქტი მიმართული იყო [[თეიმურაზ I]]-ისა და იმერეთის მეფის [[გიორგი III (იმერეთის მეფე)|გიორგი III-ის]] წინააღმდეგ. როსტომის გარდაცვალების ([[1658]]) შემდეგ შაჰის ბრძანებით მიათხოვეს ქართლის მეფეს [[ვახტანგ V]]-ს (შაჰნავაზ I). მარიამი ზრუნავდა მტრების შემოსევების დროს დანგრეული ეკლესია-მონასტრების აღდგენა-შეკეთებასა და შემკობაზე: ხელახლა ააშენა ბოლნისის ეკლესია, განაახლა რუისის ეკლესია და სხვა. აგროვებდა და ამკობდა ქართულ ხელნაწერებს, თავისი ხარჯით ყიდულობდა მტრების მიერ მიტაცებულ ხელნაწერ წიგნებს. მარიამის თაოსნობით [[1633]]-[[1646]] გადაწერილ იქნა „[[ქართლის ცხოვრება|ქართლის ცხოვრების]]“ კრებული ([[მარიამისეული "ქართლის ცხოვრება"|მარიამისეული „ქართლის ცხოვრება“]]). == ოჯახი == [[ფაილი:Levan II Dadiani.jpg|230px|left|thumb|მარიამის ძმის, [[ლევან II დადიანი]]ს პორტრეტი]] მარიამ დედოფალი იყო ასული [[ოდიშის მთავრები|ოდიშის მთავრის]] [[მანუჩარ I დადიანი]]ს, რომელიც ტახტზე [[1590]]–[[1611]] წლებში იჯდა. მანუჩარ დადიანის პირველი მეუღლე იყო ნესტან დარეჯან ბაგრატიონი, [[კახეთი]]ს სახელგანთქმული მეფის [[ალექსანდრე II (კახეთი)|ალექსანდრე II]]-ის ([[1574]]–[[1605]]) ასული, რომლის ხელსაც მას [[სპარსეთი]]ს მრისხანე მბრძანებელი [[აბას I (ირანი)|აბას I]] სთხოვდა. [[კახეთი]]ს მეფემ, რომელსაც [[საქართველო]]ს მოსისხლე მტერზე თავისი ასულის გათხოვების გაგონებაც არ უნდოდა, ის სასწრაფოდ მიათხოვა [[ოდიში (მხარე)|ოდიშის]] მთავარს, შაჰს კი მოუბოდიშა, სანამ ჩემი ასულის ხელს მთხოვდით, ის დადიანზე იქნა დაწინდული და ნუ განმირისხდებითო.<ref name="ანთელავა">ილია ანთელავა, ლევან II დადიანი, თბ., 1990, გვ. 34</ref> [[რუსები|რუსი]] ელჩების კუზმა სოვინისა და ანდრეი პოლუხანოვის ცნობით, [[მანუჩარ I დადიანი]] ნესტან–დარეჯან ბაგრატიონზე 1596 წელს დაქორწინებულა<ref name="ანთელავა">ილია ანთელავა, ლევან II დადიანი, თბ., 1990, გვ. 34</ref>. რუსი ელჩების ამ ცნობაზე და [[არქანჯელო ლამბერტი]]ს ცნობაზე დაყრდნობით [[ილია ანთელავა]]მ დაადგინა ნესტან–დარეჯან ბაგრატიონსა და მანუჩარ I დადიანის პირმშოს – ლევან II დადიანის დაბადების ზუსტი თარიღი – 1597 წელი<ref>ილია ანთელავა, ლევან II დადიანი, თბ., 1990, გვ. 36</ref>, რომელიც ნესტან-დარეჯანის გარდაცვალების წელიცაა. რადგან ვახუშტი ბაგრატიონის ცნობით ლევანის "შობასვე მოკვდა ნესტან–დარეჯანი"<ref name="ვახუშტი">ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა. ქართლის ცხოვრება, ტ. IV, თბ., 1973, გვ. 823</ref> ნესტან–დარეჯანის გლოვას რომ მორჩა, მანუჩარ დადიანმა, ვახუშტის ცნობით "მოიყვანა ცოლად ქურივი ვახტანგ გურიელისა და ასული ათაბაგისა და იქორწინა მის თანა"<ref name="ვახუშტი">ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა. ქართლის ცხოვრება, ტ. IV, თბ., 1973, გვ. 823</ref>. ბერი ეგნატიშვილი კი გვაუწყებს, რომ "მარიამი ნაშობი იყოო ათაბაგის ქალისა"<ref>[http://www.amsi.ge/istoria/qc/ ქართლის ცხოვრება, ტ. II, თბ, 1959, გვ 419]</ref>. მარიამ დადიანის დედას, ანონიმი ქართველი მემატიანის ცნობით თამარი რქმევია <ref>[http://www.amsi.ge/istoria/qc/ ქართლის ცხოვრება, ტ. II, თბ, 1959 წ. გვ 532]</ref>.ამრიგად დადგინდა,რომ მარიამი დადიანის დედა ყოფილა თამარ ჯაყელი, რომელსაც პირველი გარდაცვლილი მეუღლისაგან ვარტანგ გურიელისაგან ჰყოლია ძე [[ქაიხოსრო I გურიელი]]. ირკვევა კიდევ ერთი რამ, დედოფალი მარიამ დადიანი და XVII საუკუნის შუა ხანების დასავლეთ საქართველოს ცნობილი პოლიტიკური მოღვაწე [[ქაიხოსრო I გურიელი]], რომელიც 1639–1658 წლებში იჯდა გურიის სამთავროს ტახტზე <ref>აბესალომ ტუღუში, XVII საუკუნის გურიის მთავართა ქრონოლოგიის გარკვევისათვის.</ref> და-ძმანი ყოფილან. მანუჩარ დადიანს თამარ ჯაყელისაგან ოთხი შვილი ჰყავდა. ერეკლე, იესე (იოსები), მარიამი და კიდევ ერთი ასული, რომლის სახელი წყაროებს არ შემოუნახავთ (1652 წელს თეიმურაზ I–ის მიერ რუსეთის სახელმწიფოს კარზე გაგზავნილი ელჩების მასალებში აღნიშნულია, რომ ლევან დადიანმა თავისი ერთი და ირანის შაჰს გაუგზავნა, მეორე კი როსტომ ხანს გაუგზავნაო) <ref>გ. პაიჭაძე, მასალები რუსეთ–საქართველოს ურთიერთობის ისტორიისათვის (1625–1653),"საისტორიო მოამბე"ტ. I, თბ. 1965 გვ. 44</ref> უცნობია, იესე იყო უფროსი, ერეკლე, მარიამი თუ მათი საზელდაკარგული და, მაგრამ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მარიამი იყო უფროსი, მისი დაბადების თარიღი 1599 წელს არ გასცდება. ცნობილია, რომ მარიამი [[სიმონ II გურიელი|სიმონ II გურიელს]] მიათხოვეს [[1621]] წელს. ძველ საქართველოში კი 12 წელზე ნაკლები ასაკის გოგოს გათხოვება აკრძალული იყო. ამ წესის გათვალისწინებით მარიამი 1609 წელზე გვიან არაა დაბადებული, ამრიგად მარიამ დადიანი 1599–1609 წლებს შორის უნდა დაბადებულიყო.<ref>აბესალომ ტუღუში, ცხოვრება და ღვაწლი დედოფალ მარიამ დადიანისა, თბილისი, 1992, გვ. 7</ref> == ბავშვობა == მარიამი, ისევე როგორც ყველა სხვა დიდებულის შვილი, უნდა გაეძიძევებინათ რომელიმე თავადის ან [[აზნაური]]ს სახლში. 1634 წელს შედგენილ მის მზითვებში დასახელებულია მისი "პატიოსანი, სასახელოდ ზრდილი გამდელი ლერწამტანისა<ref>ს. ბარნაველი, დადიანის ასულის მარიამის მზითვის წიგნი, საქართველოს მუზეუმის მოამბე, ტ. XVIII–B. თბ. 1962</ref> მარიამი ადრე დაობლდა. [[1611]] წელს, [[ვახუშტი ბაგრატიონი]]ს ცნობით "ნადირობისა შინა ხრომან ირმისამან წარიტაცა დადიანი მანუჩარ და მოკლა იგი"<ref>ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა. ქართლის ცხოვრება, ტ. IV. თბ. 1973, გვ. 816</ref>. == მარიამი და სიმონ გურიელი == [[1621]] წელს მარიამ დადიანი [[გურია|გურიის]] მთავრის მამია III–ის ძეს [[სიმონ II გურიელი|სიმონ II გურიელს]] მიათხოვეს. ამ ქორწინების ეს თარიღი მითითებულია ერთ–ერთი ქრონიკაში. მარიამს სვიმონ გურიელისაგან ეყოლა შვილი [[ოტია გურიელი|ოტია]]. [[ოზურგეთი|ოზურგეთში]], გურიელის სასახლეში მარიამი თავს ბედნიერად გრძნობდა, მაგრამ [[1625]] წელს ის შეაძრწუნა თავისი მეუღლის უღირსმა საქციელმა. სამთავრო გვირგვინზე მეოცნებე სიმონ გურიელმა მოკლა თავისი მამა, მთავარი მამია და სამთავრო ტახტზე თვითონ დაბრძანდა. ამის გამგონე ლევან მეორე დადიანმა ჯარი შეჰყარა და [[გურია]]ში შეიჭრა. ლევან II დადიანისათვის სიმონ გურიელის მიერ მამის მოკვდინება შესაშნიშნავი საბაბი იყო თავისი პოლიტიკური მიზნის – გურიის სამთავროს დამორჩილების განსახორციელებლად. სიმონ გურიელი თავისი ლაშქრით [[ლანჩხუთი|ლანჩხუთთან]] შეება ოდიშის მთავარს, რომელმაც ის სასტიკად დასაჯა:"დასწუა თუალნი" და თავისი და მარიამი წაიყვანა. გურიის მთავრად კათალიკოსი მალაქია გურიელი დასვა, თანამოსაყდრედ კი, როგორც ჩანს მარიამის ძმა (დედის მხრიდან) ქაიხოსრო გურიელი დანიშნა. წყაროებში არ შემონახულა ცნობა იმის შესახებ, თუ როგორ აფასებდა მარიამ დადიანი თავისი ძმის, ლევანის ესოდენ სისასტიკეს, მაგრამ თავისი ქმრის შემაძრწუნებელი დანაშაულის ჩადენის შემდეგ ისეთ სათნოს, როგორც მარიამი იყო, შეუძლებელია მამისმკვლელ მეუღლესთან სარეცლის გაყოფის სურვილი ჰქონოდა. ასე იყო თუ ისე, ლევანმა მარიამი ქმარს გაჰყარა და სამეგრელოში წაიყვანა. შვიდი წელიწადი ცხოვრობდა ამის შემდეგ მარიამი [[ზუგდიდი|ზუგდიდში]], თავისი ძმის სასახლეში და სევდასა და კაეშანს შვილის მცირე წლოვანი [[ოტია გურიელი]]ს აღრზდაში კლავდა. == გადედოფლება ქართლში == [[ფაილი:Rostom of Kartli.jpg|200px|thumb|[[როსტომი (ქართლის მეფე)|როსტომი]] (ხოსრო მირზა) - მარიამ დედოფლის მეუღლე,(კრისტოფერ კასტელის ნახატი)]] [[1632]] წლის მიწურულს [[ირანი]]ს შაჰმა [[სეფი I]]–მა ([[1629]]–[[1642]]) [[ქართლის სამეფო]] ტახტი მის კანონიერ მემკვიდრეს, გამაჰმადიენებულ ქართველ უფლისწულს როსტომ ბაგრატიონს ([[1565]]–[[1658]]) უბოძა. ეს ნიჭიერი, ენატკბილი და ამავე დროს ცბიერი და შორსმჭვრეტელი ბრძენკაცი ჯერ კიდევ მანასპის (ყულის ჯარის) სარდალი გახდა<ref>კ.კუცია, კავკასიური ელემენტი სეფინთა ირანის პოლიტიკურ სარბიელზე "მახლობელი აღმოსავლეთის ისტორიის საკითხები, თბ. 1963, გვ 68</ref>, შემდეგ კი ისპაჰანის ტარუღაც (მოურავიც) შეიქმნა<ref>კ. კუცია, ისპაჰანის ქართველი ტარუღები, (1618–1722), კრ. "მახლობელი აღმოსავლეთის ისტორიის საკითხები, II, თბ. 1972 გვ. 93–95</ref>. უფლისწული როსტომი, რომლის მაჰმადინური სახელი ხოსრო–მირზა იყო, მას შემდეგ რაც [[1629]] წელს თავისი ხელქვეითი ათასიანი ლაშქრის დახმარებით [[ირანი]]ს ფადიშაჰად შაჰ-აბას დიდი შვილიშვილი შაჰ–სეფი I (1629–1642) დასვა, [[შაჰი]]ს შემდეგ მეორე პირად იქცა მის საბრძანებელში. იმ ხანად სამსახურში მყოფი [[ქართველები|ქართველი]] ისტორიკოსის ფარსადან გორგიჯაძის (1626–1694) ცნობით, "''ერანის საქმე როსტომ მეფეს ეკითხვოდა''"<ref >ფარსადან გორგიჯაძე, ისტორია „საისტორიო მოამბე“, წ.II,ტფ 1925. გვ. 238</ref> [[ქართული]] წყაროების ცნობების სისწორეს ადასტურებს სპარსელი ისტორიკოსი [[ისკანდერ მუნში]] ([[1561]]–[[1634]]), რომელიც წერს. რომ "როსტომ ხანი.. უმაღლეს ხარისხამდე ამაღლდაო"<ref>ისკანდერ მუნში, აბასის ქვეყნის დამამშვიდებელი ისტორიის გაგრძელება. ცნობები საქართველოს შესახებ. ქართული თარგმანი, შენიშვნები და საძიებლები დაურთო ნანა გელაშვილმა, თბ. 1981 გვ.64</ref>.კარმელიტების ქრონიკის ცნობითაც შაჰ–სეფის უახლოეს პირებს შორის ისპაჰანის ტარუღა ხოსრო–მირზაც ყოფილა <ref>A. Cronicle of the Carmelites in persia and the Papal mission of the XVII–th and XVIII-TH centuries, I London, 1939,p. 279</ref> როსტომ მეფისადმი განსაკუთრებული დამოკიდებულება ჩანს მის მიერ გაცემული საბუთებიდანაც. "ჩემი ძმა ქართლის ვალი<ref>ვალი, ისეთი ყმადნაფიცი ქვეყნის მმართველს ეწოდებოდა ირანში, რომელსაც მემკვიდრე მბრძანებლები განაგებდნენ და არა შაჰის მიერ დანიშნული უცხო ტომელი ხანები. ვალის საბრძანებლოს შემოსავალი ირანის სახელმწიფოს სალაროში არ შედიოდა</ref> როსტომ ხანი" – აი, ასე მოიხსენიებს მას შაჰი არაერთ საბუთში <ref>სპარსული ისტორიული საბუთები საქართველოს წიგნსაცავებში, წ. I თარგმნა. ვ. ფურცელაძე თბ. 1961 გვ.48</ref> თავის გამახელმწიფებელ ქართველ უფლისწულს შაჰ–სეფიმ მალე გადაუხადა პატივისცემა: ტახტიდან გადაყენებული ურჩი მეფის თეიმურაზ I–ის ნაცვლად ქართლის სამეფო გვირგვინი მას უბოძა. ეს მოხდა 1631 წლის 3 ნოემბერს. ირანის მბრძანებელმა ქართლში მიმავალ როსტომ მეფეს ყიზილბაშთა დიდძალი ლაშქარიც აახლა, რომელსაც დავალებული ჰქონდა ბეგლარ-ბეგ როსტომ ხან-სააკაძის მთავარსარდლობით, რომელსაც დავალებული ჰქონდა როსტომ მეფის ქართლის ტახტზე დასმა და ყიზილბაშ სელიმ ხანისათვის გადაცემა <ref>ფარსადან გორგიჯანიძე. ისტორია, "საისტორიო მოამბე" წ. II ტფ. 1925, გვ. 240</ref> როსტომს თან მოჰყვებოდა შაჰის კარზე შაჰის კარზე მყოფ ერთგულ ქართველ დიდებულთა მთელი ამალა. როსტომ მეფე საქართველოსაკენ 1632 წლის 1 დეკემბერს დაიძრა. 1633 წლის დამდეგს უკვე ყარაბაღში იყო, 1633 წლის 18 თებერვალს კი თბილისში შემოვიდა და ქართლის სამეფო ტახტზე ავიდა.<ref>გულქან ჟორჟოლიანი, საქართველო XVII საუკუნის 30-50-იან წლებში თბ. 1987, გვ. 40</ref>. [[1626]] წლიდან ქართლში მცხოვრები იტალიელი კათოლიკე მისიონერის პიეტრო ავატაბილის ცნობით, "ახალი მეფე ჯერ ქართლში არ იყო ჩასული, რომ უკვე დადიანის, ანუ ოდიშის (მთავრის) დაზე დაქორწინებას ცდილობდა" და ამ საქმეზე დესპანს დესპანზე აგზავნიდა <ref>დონ პიეტრო ავატაბილე, წერილები საქართველოზე. იტალიურიდან თარგმნა... ბეჟან გირეგაძე,, თბ. 1997, გვ.27</ref> სხვა წყაროების ცნობით კი ცნობილია, რომ [[საქართველო]]ში ჩამოსვლისთანავე როსტომ მეფეს ცოლად შეურთავს ქეთევან გურჯასპის ასული აბაშიშვილი<ref>[http://www.nplg.gov.ge/dlibrary/collect/0001/000056/4.pdf გ. ჯამბურია, საქართველოს პოლიტიკური ვითარება. XVII საუკუნის 30-90-იან წლებში (წიგნში საქართველოს ისტორიის ნარკვევები. ტ.IV თბ. 1972) გვ. 317 ]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. სწორედ ამის შემდეგ დაქორწინებულა როსტომ მეფე მარიამ დადიანზე. "მოუკვდა როსტომ მეფეს ცოლი პირველი და დაემზახლა ლევან დადიანსა და ამან მოსცაო დაი თვისი მარიამ" - გვაუწყებს ვახუშტი ბაგრატიონი<ref>ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფო-საქართველოსა, "ქართლის ცხოვრება" ტ. IV. თბ. 1973 წ. 440</ref>. ქართლში გამეფებისთანავე როსტომ მეფე თავისი მონაპოვრის განმტკიცებაზე ზრუნვას შეუდგა. მის მეფობას იმერეთში თავის სიძესთან თავშეფარებული თეიმურაზ I-ის სახით ნიადაგ საშიშროება ემუქრებოდა. ამიტომ საჭირო იყო ძლიერი მოკავშირის შოვნა. ასეთი კი შორსმჭვრეტელ როსტომ მეფეს სამეგრელოს დაუდეგარი და პატივმოყვარე მთავარი ეგულებოდა. მან ლევან II დადიანს "სამოყვარო მოციქულები" გაუგზავნა თბილელი ეპისკოპოსის [[ელისე თბილელი|ელისე საგინაშვილის]] ([[1628]]-[[1659]]) მეთაურობით, რომელმაც [[სამეგრელო]]ს მბრძანებელს მისი დის დასაწინდი "დაწესებული ნიშანი" მიართვა<ref>ფარსადან გორგიჯანიძე. ისტორია, „საისტორიო მოამბე“, წ. II ტფ. 1925, გვ 241</ref>. ლევან II ძლიერ გაახარა ამ წინადადებამ, რადგან როსტომ მეფის მოკავშირეობა მასაც არანაკლებ სჭირდებოდა [[იმერეთის სამეფო]]ს ხელში ჩაგდებისათვის ბრძოლაში. სამეგრელოს მთავარმა [[ქართლი]]ს მეფეს თავისი დესპანები აახლა სახელგანთქმული მოღვაწის, გამოცდილი დიპლომატის, ნიკოლოზ (ნიკიფორე) ირუბაქიძე-ჩოლოყაშვილის ([[1585]]-[[1657]]) მეთაურობით. [[1633]] წლის ზაფხულში დადიანის დესპანები ქართლში ჩასულან. როსტომ მეფე ირანის შაჰთან მაცნე აფრინა, მარიამ დადიანზე დაქონრწინების შესახებ თავისი განზრახვა აცნობა. შაჰ-სეფიმ როსტომ მეფეს დადიანთან დაკავშირება მოუწონა, რადგან მასაც კარგად ესმოდა ამ კავშირის პოლიტიკური სარგებლიანობა. შაჰმა შირვანის ბეგლარ-ბეგ ფარუხაძის ხელით როსტომ მეფეს საქორწილო საჩუქრები გამოუგზავნა. წაინასწარი შეთანხმებისამებრ ქართლის მეფე და [[სამეგრელო]]ს მთავარი ბაღდათთან მდებარე კაკას ხიდზე უნდა შეხვედროდნენ ერთმანეთს. როსტომ მეფე დიდი ლაშქრით, რომელშიც [[ქათიბ ჩელები]]ს ([[1609]]-[[1657]]) ცნობით 30 000 მეომარი ყოფილა. [[ოცხე]]ს დაბანაკდა, ლევან II დადიანმა კი თავის დასთან, მარიამთან ერთად "დიდი ლაშქრით" საჩხეიძოში დასცა კარავი. [[იმერეთი]]ს მეფემ გიორგი III-მ იმ მიზნით, რომ ჩაეშალათ მისთის ესოდენ საშიში პოლიტიკური ქორწინება, თავის სიმამრ მეფე-ყოფილ თეიმურაზთან ერთად გადაწყვიტა თავს დასხმოდა მექორწილეებს. მათ მრავალრიცხოვანი ლაშქრით [[სამეგრელო]]ს მთავარს გზა გაუჭრეს. გიორგი მეფე "ცოტა კაცის" თანხლებით ოდიშართა ლაშქრის დასაზვერავად წავიდა. მაგრამ მისმა ერთ-ერთმა მხლებელმა მტერს შეატყობინა მეფის ამ წინდაუხედავი საქციელის შესახებ. ლევან დადიანმაც არ დააყოვნა, ანაზდეულად თავს წაადგა რამდენიმე კაცის ანაბარად დარჩენილ მეფე გიორგის და დაატყვევა<ref>ვახუშტი ბატონიშვილი, აღწერა სამეფო-საქართველოსა. "ქართლის ცხოვრება" ტ. IV. თბ. 1973.</ref>. == მარიამი, როგორც სახელმწიფო მოღვაწე == [[1634]] წელს, [[ქართლი|ქართლში]] გადედოფლებისთანავე მარიამ დადიანმა, როსტომ მეფისაგან დამოუკიდებლად სამეფო და სათათრო გადასახადებისაგან გაათავისუფლა სათბილელოს გლეხები, რაც სავსებით უჩვეულო ქართული ფეოდალური სამართლისათვის. მარიამ დედოფალი იმთავითვე, მეფის ხელისუფლების მოზიარე გახდა, ის მეფის უფლებებით აღიჭურვა.ასევე, როგორც ჩანს, მარიამ დადიანი, რომელიც სასტიკი წინააღმდეგი იყო მაჰმადიან, მოხუც მეფესთან ქორწინების, როდესაც მიხვდა, რომ თავისი ძმის, ლევან დადიანის დაძალებას დიდ წინააღმდეგობას ვერ გაუწევდა, ქორწინების პირობად სახელმწიფოს მართვის საქმეში მეფის უფლებამოსილების ნაწილის გადმოცემა (ანუ თანამოსაყდრეობა) მოითხოვა. რომტომ მეფემ, რომელსაც [[ლევან II დადიანი|ლევან II დადიანთან]] პოლიტიკური მოკავშირეობა ტახტის შესანარჩუნებლად [[ჰაერი]]ვით სჭირდებოდა, სადედოფლოს ეს მოთხოვნაც დააკმაყოფილა<ref>აბესალომ ტუღუში, ცხოვრება და ღვაწლი დედოფალ მარიამ დადიანისა, თბილისი, 1992. გვ 19</ref>. მარიამ დედოფლის ადგილის გასარკვევად [[ქართლის სამეფო]]ს პოლიტიკურ ცოხვრებაში ფრიად მნიშვნელოვანია იმ მოვლენის შეფასება, რომელიც მოჰყვა [[1658]] წელს როსტომ მეფის გარდაცვალებას. [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] პირველ მეოთხედში შედგენილი ქრონიკა "ცხოვრება საქართველოისა" გვაუწყებს: {{ციტატა|ქორონიკონს: ტმზ: მეფე რომტომ მიიცვალა ტფილისს ქალაქსა. ტირილი აღარც დედოფალს დასცალდა, აღარც ქართველთა. საშვებად ერთი-ორი დღე იტირეს. როსტომ მეფე თათრებმა ციხეში შეიტანეს, იქიდან ყუმს გაგზავნეს დასამარხათ. ჯემალ ხან უწინვე აქ მოსულიყო და დედოფალს ყაენის რაყამი შემოუგზავნა:"ხელმწიფის ბრძანება არისო" ციხეში შეიყვანა და ყაენთან უნდოდათ წაყვანა" <ref>ცხოვრება საქართველოისა (პარიზის ქრონიკა), გიული ალასანია. თბ. 1980 წ. გვ.109</ref>}} მაგრამ მარიამ დედოფალი არ გაჰყვა. მან [[შაჰი|შაჰთან]] საჩუქრებით დატვირთული [[პაპუნა ციციშვილი]] აფრინა დესპანად <ref>ჟან შარდენი, მოგზაურობა. ფრანგულიდან თარგმნა მზია მგალობლიშვილმა. თბ. 1975. გვ. 313</ref> და ირანის ხელმწიფეს როსტომ მეფის გარდაცვალება აუწყა. ამასთან, როგორც ირკვევა, შაჰს წერილიც მისწერა. თუ რას თხოვდა მარიამ დედოფალი ირანის შაჰ აბას II-ს პაპუნა ციციშვილის ხელით გაგზავნილ წერილში, კარგად ჩანს დიდვაზირისადმი როსტომ მეფის გარდაცვალებისთანავე, 1658 წელს მიწერილი წერილიდან. მარიამი თურმე შაჰნავაზ მეფის (ვახტანგ V-ის) დედობის ბოძებას ითხოვდა. ე.ი. სურდა დარჩენილიყო სადედოფლო ტახტზე, როგორც დედა."''პაპუნა სარდალი ადრე მოსულიყო, ყაენს სწყენოდა როსტომ მეფის სიკვდილი, დედოფლისა დიაღ ბევრი დედაკაცობა უამბო... როსტომ მეფემ თავისი საბატონო ცოცხალმაც იმას მისცაო და ანდერძითაც მუხრანის ბატონს უანდერძაო''" - წერს "ცხხოვრება საქართველოისას" უცნობი შემდგენელი.<ref name="ცხოვრება საქართველოისა">ცხოვრება საქართველოისა (პარიზის ქრონიკა), გიული ალასანია. თბ. 1980 წ. გვ.109</ref> თვითონ მარიამ დედოფალი დიდვაზირს [[1658]] წელსვე წერდა: როდესაც როსტომ მეფე გარდაიცვალა, ჩვენის მხლებლებით და დარბაისლებით ციხეში შევედი "ყაენის წყალობის მლოდნელი ვიყავიო", თქვენი და როსტომ მედის მეგობრობის ამბავი ვიცოდი და თქვენი იმედი მქონდაო. ამასთან, აცნობებდა, რომ როსტომ მეფის გარდაცვალების გამო "მრავალს კაცს გული გასცუდებოდა", მაგრამ ჩვენი იმედი დიდი ჰქონდათო<ref>დ. ჟღენტი, ქართლის დედოფალ მარიამის როლი სახელმწიფოს გამგებლობაში. ჟ. "მაცნე" 1985. №1 გვ. 107–108</ref> მარიამ დედოფალს იმედი ჰქონდა, რომ შაჰი მის თხოვნას დააკმაყოფილებდა და დატოვებდა ქართულის დედოფლად მეფის უფლებით, მაგრამ ცოტა ხანში საფარვერდიბეგს მისთვის რაყამი <ref >წყალობის სიგელი</ref> ჩამოუტანია, რომლითაც ქართულის მეფედ შაჰნავაზი (ვახტანგ V) იყო დამტკიცებული. შაჰის ბრძანებით შაჰნავაზს მარიამ დედოფალი ცოლად უნდა შეერთო. ამ გზით მარიამი სადედოფლო ტახტს ინარჩუნებდა. მარიამ დედოფალს ამ აუცილებელი პოლიტიკური ნაბიჯის გადადგმა მოუხდა. მარიამ დედოფალი უაღრესად მოქნილი პოლიტიკოსი და დახვეწილი დიპლომატი იყო. თეიმურაზ I-ისა და მის მომხრეთა რადიკალიზმი ირანთან ურთიერთობის საკითხში საქართველოსთვის მიუღებლად მიაჩნდა, რადგან მან კახეთი და ნაწილობრივ ქართლიც განადგურების პირას მიიყვანა. პატარა ქართლ-კახეთს სპარსელ დამპყრობთა განდევნა იმხანად ხმლით არ შეეძლო. მიუხედავად იმისა, რომ იმდროინდელი ირანი აჩრდილიღა იყო შაჰ-აბას დიდის დროინდელი ძლევამოსილი სპარსეთის სახელმწიფოსი, მას მაინც შესწევდა ძალა ჩვენი პატარა და სისხლისაგან დაცლილი ქვეყნის განადგურებისა. ასეთ ვითარებაში მარიამს აუცილებელ საჭიროებად მიაჩნდა ირანის შაჰის მოჩვენებითი ყმადნაფოცობის და მორჩილების გზით მეტნაკლები მშვიდობიანობის მიღწევა, რაც საშუალებას იძლეოდა ქვეყნის იავარქმნილი მეურნეობის აღდგენისა, მოსახლეობის მომრავლებისა, [[ვაჭრობა]]-ხეოსნობის აღორძინებისა,ქრისტიანული ეკლესიის გაძლიერებით, ქრისტიანული სარწმუნოების, როგორც ქართველობის შენარჩუნებისათვის ბრძოლის ზნეობრივი საყრდენის განმტკიცებისა და აღორძინების გზაზე მდგარი ეროვნული კულტურის განვითარებისათვის ხელშეწყობისა. მხოლოდ ამგვარი, მოქნილი პოლიტიკის ცხოვრებაში გატარებას შეეძლო ეხსნა [[საქართველო]] მოსალოდნელი დაღუპვისაგან. ეს პოლიტიკური ხაზი, რომლის შემუშავებაშიც როსტომ მეფესთან ერთად დიდი წვლილი მარიამ დედოფალსაც ედო, ირანისთვის მისაღები იყო, რადგან თავის გავლენას ქართლ-კახეთზე ინარჩუნებდა. == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} == ლიტერატურა == *''აბესალომ ტუღუში'', ცხოვრება და ღვაწლი დედოფალ მარიამ დადიანისა, თბ., 1992 {{დადიანები}} [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1682]] [[კატეგორია:ქართლის სამეფო]] [[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]] [[კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები]] gi0uxuob0z4k2g7pabb23ia8ho4jmpk 0 101579 5410802 5410276 2026-06-10T16:30:21Z Surprizi 14671 5410802 wikitext text/x-wiki {{redirect|პს}} [[ფაილი:Stellarparallax parsec1.svg|thumb|right|პარსეკი: მანძილი დედამიწიდან ობიექტამდე რომლის წლიური პარალაქსის კუთხეა ერთი სეკუნდი.]] '''პარსეკი''' ([[პარალაქსი|''par''allax]] და [[სეკუნდი|''sec''ond]]; აღნიშნვნა: ''პს'') — მანძილის საზომი ერთეული [[ასტრონომია]]ში, უდრის მანძილს მზიდან იმ სხეულამდე, რომლის წლიური პარალაქსი 1″-ია (აქედანაა სახელწოდებაც). ამგვარად, პარსეკი არის მანძილი რომლიდანაც დედამიწის ორბიტის საშუალო რადიუსი (1 [[ასტრონომიული ერთეული|ა.ე.]] ) ჩანს ერთი [[სეკუნდი...|სეკუნდის]] კუთხით. : '''1 პს''' = <math>\frac{1 {\rm AU}}{\tan(1^{\prime\prime})} \approx \frac{1 {\rm AU}}{1^{\prime\prime}} = \frac{360\cdot60\cdot60}{2\pi}</math> [[ასტრონომიული ერთეული|ა.ე.]] ≈ 206&nbsp;265 [[ასტრონომიული ერთეული|ა.ე.]] = 3,08568×10¹⁶ [[მეტრი|მ]] = 3,2616 [[სინათლის წელი]]. აგრეთვე გამოიყენება ერთეულები: [[კილო...|კილოპარსეკი]] (კპს, ათასი), [[მეგა...|მეგაპარსეკი]] (მგპს, მილიონი), [[გიგა...|გიგაპარსეკი]] (გპს, მილიარდი). == ზოგიერთი მანძილი პარსეკებში == * 1 [[ასტრონომიული ერთეული]] უდრის 4,85×10⁻⁶ პარსეკს; * 2008 წლის 26 სექტემბრის მდგომარეობით, კოსმოსური აპარატი „[[ვოიაჯერი-1]]“ მზეს 0,000521763 პს-ით (107.58 [[ასტრონომიული ერთეული|ა.ე.]]) დაშორდა * [[ოორტის ღრუბელი|ოორტის ღრუბლის]] დიამეტრი დაახლოებით 0,61 პს-ია; * მანძილი მზიდან უახლოეს ვარსკლავამდე ([[ცენტავრის პროქსიმა]]) უდრის დაახლოებით 1,3 პარსეკს; * [[ირმის ნახტომი|ჩვენი გალაქტიკის]] ცენტრამდე მანძილი დაახლოებით 8 კილოპარსეკია; * [[ირმის ნახტომი|ჩვენი გალაქტიკის]] დიამეტრია 30 კილოპარსეკი; * მანძილი [[გალაქტიკა ანდრომედა|ანდრომედას გალაქტიკამდე]] 0,77 მეგაპარსეკია; * უახლოესი გალაქტიკების ნაკრები, [[ქალწულის ნაკრები]], მდებარეობს 18 მგპკ მანძილზე; * მანძილი ხილვადი სამყაროს საზღვრამდე — დაახლოებით 4 გპს-ია (თუ გავზომავთ მანძილს დედამიწაზე დარეგისტრირებული სინათლით) ან 24 გპს (თუ შევაფასებთ თანამედროვე — სამყაროს გაფართოების ჩათვლით - მანძილი იმ ობიექტებამდე, რომლებმაც ეს სინათლე წარმოშვეს); * 10 პარსეკი არის მანძილი, რომლის დასაფარად სინათლეს სჭირდება 32 წელი 7 თვე და 6 დღე. == იხილეთ აგრეთვე == * [[პარალაქსი]] * [[სეკუნდი]] * [[სინათლის წელი]] * [[ასტრონომიული ერთეული]] * [[მეტრი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|7|694}} == სქოლიო == * [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=3&t=29930 უცხო სიტყვათა ლექსიკონი] * [http://lemill.net/content/webpages/mandzili-varskvlavebamde-varskvlavta-modzraoba/base_view მანძილი ვარსკვლავებამდე]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} [[კატეგორია:სიგრძის საზომი ერთეულები]] [[კატეგორია:საზომი ერთეულები ასტრონომიაში]] pr7a141qmipl6p405ysuvkwvxi6ml2w 0 116801 5410999 5202300 2026-06-10T20:19:18Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410999 wikitext text/x-wiki {{მმ*|No Quarter}} {{ინფოდაფა ალბომი | სახელწოდება = No Quarter | ტიპი = Live | შემსრულებელი = [[Page and Plant]] | გარეკანი = JimmyPageNoQuartercover.jpg | გამოცემის თარიღი = 14 ოქტომბერი 1994 | ჩაწერის თარიღი = აგვისტო 1994 | ჟანრი = [[მძიმე როკი]] | ხანგრძლივობა = {{Duration|m=75|s=38}} (ორიგინალური)<br />{{Duration|m=79|s=32}} (2004 წლის ხელახალი გამოცემა) | ლეიბლი = [[Atlantic Records]] | პროდიუსერი = [[ჯიმი პეიჯი]]<br />[[რობერტ პლანტი]] | წინა_სახელწოდება = | წინა_წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = [[Walking into Clarksdale]] | შემდეგი_წელი = 1998 | სხვადასხვა = {{დამატებითი გარეკანი | ზედა წარწერა = ალტერნატიული გარეკანი | ტიპი = Live | გარეკანი = Page and Plant No Quarter Re-release.jpg | გარეკანის ზომა = | ქვედა წარწერა = 2004 წელს გამოშვების გარეკანი. }}}} {{Album reviews |rev1 = [[Allmusic]] |rev1score = {{Rating|4|5}}<ref>[{{Allmusic|class=album|id=r207800/review|pure_url=yes}} Allmusic review]</ref> }} '''''No Quarter''''' — [[Page and Plant]]-ის ალბომი. იგი გამოვიდა ლეიბლზე [[Atlantic Records]] 1994 წლის 14 ოქტომბერს. მოგვიანებით პეიჯმა და პლანტმა გამოუშვეს ამავე სახელწოდების DVD, დაფუძნებული ვიდეოზე, რომლის ჩაწერაში [[ლედ ზეპელინი]]ს ყოფილ წევრებს დაეხმარა [[MTV]]. ჩაწერები მიმდინარეობდა [[მაროკო]]ში, [[უელსი|უელსში]] და [[ლონდონი|ლონდონში]]. ბას-გიტარაზე აქ უკრავდა [[ჩარლი ჯოუნსი]], მუსიკოსი, რომელიც აგრეთვე უკრავდა პლანტის საკუთარ ბენდში. ბევრი თვლის, რომ სწორედ აქ დაიწყო კონფლიქტი [[ჯონ პოლ ჯოუნსი (მუსიკოსი)|ჯონ პოლ ჯოუნსთან]], რომელიც წლების განმავლობაში ნაწყენი იყო პეიჯსა და პლანტზე. ვარაუდობდნენ, რომ მას არ ესიამოვნა, რომ დანარჩენ ორს არ სურდა მასთან თანამშრომლობა. გარკვეულ უკმაყოფილებას ჯოუნსში აგრეთვე იწვევდა ისიც, რომ ლედ ზეპელინის ორმა წევრმა საკუთარ ალბომს და საკონცერტო DVD ნაშრომს, სახელად ''[[No Quarter (სიმღერა)|No Quarter]]'' უწოდა, ამავე სახელწოდების სიმღერის შექმნაში კი ბას-გიტარისტის როლი მნიშვნელოვანი იყო. ალბომმა #4 ადგილი დაიკავა [[ბილბორდი (ჟურნალი)|ბილბორდის]] პოპულარული ალბომების ჩარტში. == სიმღერების სია == ყველა სიმღერის ავტორები - [[ჯიმი პეიჯი]] და [[რობერტ პლანტი]], გარდა აღნიშნულებისა. === ორიგინალური ვერსია === თავდაპირველად ალბომი გამოიცა [[აშშ]]-ში ასეთი სიით: # [[Nobody's Fault but Mine]] – 4:06 # [[Thank You (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|Thank You]] – 5:47 # [[No Quarter (სიმღერა)|No Quarter]] (ჯოუნსი/პეიჯი/პლანტი) – 3:45 # [[Friends (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|Friends]] – 4:37 # Yallah – 4:59 # City Don't Cry – 6:08 # [[Since I've Been Loving You]] (ჯოუნსი/პეიჯი/პლანტი) – 7:29 # [[The Battle of Evermore]] – 6:41 # [[Wonderful One]] – 4:57 # [[That's the Way (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|That's the Way]] – 5:35 # [[Gallows Pole]] (პეიჯი/პლანტი) – 4:09 # [[Four Sticks]] – 4:52 # [[Kashmir (სიმღერა)|Kashmir]] (პეიჯი/პლანტი/ბონემი) – 12:27 * სიმღერა Wah Wah წარმოადგენს ლედ ზეპელინის სიმღერის That's the Way-ის განსხვავებულ ვერსიას. === 2004 წლის გამოცემა === ათწლიანი იუბილე აღინიშნა გამოცემით, რომელზეც ასეთი სიაა წარმოდგენილი: # [[Nobody's Fault but Mine]] – 4:06 # [[No Quarter (სიმღერა)|No Quarter]] (ჯოუნსი/პეიჯი/პლანტი) – 3:45 # [[Friends (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|Friends]] – 4:37 # The Truth Explodes (პეიჯი/პლანტი) -4:59 # [[The Rain Song]] – 7:29 # City Don't Cry – 6:08 # [[Since I've Been Loving You]] (ჯოუნსი/პეიჯი/პლანტი) – 7:29 # [[The Battle of Evermore]] – 6:41 # [[Wonderful One]] – 4:57 # [[That's the Way (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|That's the Way]] – 5:35 # Wah Wah – 3:59 # [[Gallows Pole]] – 4:09 # [[Four Sticks]] – 4:52 # [[Kashmir (song)|Kashmir]] (პეიჯი/პლანტი/ბონემი) – 12:27 [[Gallows Pole]] და [[Wonderful One]] გამოცემულია სინგლების სახით. == DVD გამოცემა == [[ფაილი:Page and Plant No Quarter DVD.jpg|მარჯვნივ|მინი|200პქ|DVD გამოცემის გარეკანი]] ''No Quarter''-ის გამოცემის შემდეგ ჯიმი პეიჯმა და რობერტ პლანტმა გადაწყვიტეს გამოეშვათ ამავე სახელწოდების ვიდეო. ფილმის ძირითადი ჩაწერები მიდიოდა ორ ქვეყანაში [[მაროკო]]სა და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]]. ათწლიანი იუბილეს აღსანიშნავად ''Unledded'' გამოვიდა [[DVD]]-ზე, რომელზეც წარმოდგენილი იქნა დამატებითი სიმღერები, ინტერვიუ, მოროკოს კადრების მონტაჟი, „[[Black Dog (სიმღერა)|Black Dog]]“-ის შესრულება [[დიკ კლარკი]]ს [[ამერიკული მუსიკის დაჯილდოება]]ზე და სიმღერის „[[Most High (სიმღერა)|Most High]]“ მუსიკალური ვიდეო (ალბომიდან ''[[Walking into Clarksdale]]''). DVD-ზე შეტანილია სიმღერები, რომლებიც არ მოხვდა [[CD]] გამოცემაში - „What Is and What Should Never Be“ და „When the Levee Breaks“. ვინაიდან პლანტმა და პეიჯმა საკუთარი გამოსვლა შემქმნელებს [[Live Aid]]-ის DVD ვერსიაში არ შეატანინეს, მათ ''Unledded''-ის გაყიდვების შემოსავლის ნაწილი გადარიცხეს ფონდში Band Aid. ===სიმღერების სია=== # [[No Quarter (სიმღერა)|No Quarter]] (ჯოუნსი/პეიჯი/პლანტი) # [[Thank You (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|Thank You]] # [[What Is And What Should Never Be]] # [[The Battle of Evermore]] # [[Gallows Pole]] (ხალხური/პეიჯი/პლანტი) # [[Nobody's Fault but Mine]] # City Don't Cry # The Truth Explodes (მანამდე ცნობილი, როგორც Yallah) (პეიჯი/პლანტი) # Wah Wah # [[When the Levee Breaks]] # Wonderful One # [[Since I've Been Loving You]] (ჯოუნსი/პეიჯი/პლანტი) # [[The Rain Song]] # [[That's the Way (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|That's the Way]] # [[Four Sticks]] # [[Friends (ლედ ზეპელინის სიმღერა)|Friends]] # [[Kashmir (სიმღერა)|Kashmir]] (პეიჯი/პლანტი/ბონემი) ;დამატებითი მასალა * [[Black Dog (სიმღერა)|Black Dog]] (ABC-ის ამერიკული მუსიკის დაჯილდოება) * მოროკოს მონტაჟი * [[Most High (სიმღერა)|Most High]] - მუსიკალური ვიდეო * ინტერვიუ == აკოლადები == {|class=wikitable sortable |- !პუბლიკაცია !ქვეყანა !აკოლადი !წელი !align=center|ნომერი |- |''[[Metal Hammer]]'' |გ.ს |Metal Hammer Albums of '94<ref name="metal hammer">{{cite web| url=http://www.rocklist.net/metal.htm#94| title=Metal Hammer albums of '94| publisher=rocklistmusic.co.uk| accessdate=2009-01-19}}</ref> |1994 |14 |- |''[[Mojo (გაზეთი)|Mojo]]'' |გ.ს |1994 წლის 25 საუკეთესო სიმღერა<ref name=mojo>{{cite web| url=http://www.rocklistmusic.co.uk/mojoend.html#25of94| title=The 25 Best Albums of 1994| publisher=rocklistmusic.co.uk| accessdate=2009-01-19| archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305012714/http://www.rocklistmusic.co.uk/mojoend.html#25of94| archivedate=2016-03-05}}</ref> |1994 |11 |- |''[[Raw magazine (როკი)|Raw]]'' |გ.ს |Raw ალბომები წლიურად<ref name=raw>{{cite web| url=http://www.rocklistmusic.co.uk/raw.htm| title=Raw Albums of the Year| publisher=rocklistmusic.co.uk| accessdate=2009-01-19| archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006073742/http://www.rocklistmusic.co.uk/raw.htm| archivedate=2014-10-06}}</ref> |1994 |14 |- |''Mojo'' |გ.ს |Mojo 100 თანამედროვე კლასიკა<ref>{{cite web| url=http://www.rocklistmusic.co.uk/mojo_p4.htm#100%20Modern%20Classics| title=Mojo 100 Modern Classics| publisher=rocklistmusic.co.uk| accessdate=2009-01-19| archiveurl=https://web.archive.org/web/20180221101308/http://www.rocklistmusic.co.uk/mojo_p4.htm#100%20Modern%20Classics| archivedate=2018-02-21}}</ref> |2001 |42 |- |} == ადგილი ჩარტებში == === ალბომი === {| class=wikitable sortable !ჩარტი (1994) !align=center|უმაღლესი პოზიცია |- | გ.ს ალბომების ჩარტი<ref name="UK albums chart">{{cite web | url = http://www.chartstats.com/albuminfo.php?id=13009 | title = Top 100 Albums - 19 November 1994 | publisher = chartstats.com | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|7 |- | შვეიცარიის ალბომების ჩარტი<ref name="Swedish albums chart">{{cite web | url = http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%2F+Robert+Plant&titel=No+Quarter&cat=a | title = Top 60 Albums - 25 November 1994 | publisher = swedishcharts.com | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|10 |- | აშშ-ს ბილბორდის 200 საუკეთესო ალბომი<ref name="US billboard 200 chart">{{cite web | url = http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=305&cfgn=Albums&cfn=The+Billboard+200&ci=3018736&cdi=6886797&cid=11%2F26%2F1994 | title = The Billboard 200 - 26 November 1994 | publisher = ''Billboard'' | accessdate = 2009-01-19 }}{{Dead link|date=მაისი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|4 |- | ავსტრალიის ARIA-ს ტოპ 50 ალბომის ჩარტი<ref name="Australian albums chart">{{cite web | url = http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%2F+Robert+Plant&titel=No+Quarter&cat=a | title = Top 50 Albums - 27 November 1994 | publisher = ARIA | accessdate = 2009-01-19 }}{{Dead link|date=სექტემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|2 |- | კანადის ''RPM'' ტოპ 100 ალბომის ჩარტი<ref name="Canadian rpm chart">{{cite web | url = http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.2668&volume=60&issue=19&issue_dt=November%2028%201994&type=1&interval=24&PHPSESSID=hrg50o22lgammqcogv27ve6d95 | title = RPM Albums Chart - 28 November 1994 | publisher = ''RPM'' | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|3 |- | შვედეთის ალბომების ჩარტი<ref name="Swiss albums chart">{{cite web | url = http://swisscharts.com/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%2F+Robert+Plant&titel=No+Quarter&cat=a | title = Top 100 Albums - 4 December 1994 | publisher = swisscharts.com | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|16 |- | გერმანული ალბომების ჩარტი<ref name="German albums chart">{{cite web | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/title/Page%2CJimmy+%26+Plant%2CRobert/No+Quarter/longplay | title = Top 100 Albums - 5 December 1994 | publisher = musicline.de | accessdate = 2009-01-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120318013610/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/title/Page%2CJimmy+%26+Plant%2CRobert/No+Quarter/longplay | archivedate = 2012-03-18 }}</ref> |align=center|18 |- | დანიური ალბომების ჩარტი<ref name="Dutch albums chart">{{cite web | url = http://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%2F+Robert+Plant&titel=No+Quarter&cat=a | title = Top 100 Albums - 10 December 1994 | publisher = dutchcharts.nl | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|33 |- | ავსტრიის ალბომების ჩარტი<ref name="Austrian albums chart">{{cite web | url = http://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%2F+Robert+Plant&titel=No+Quarter&cat=a | title = Top 75 Albums - 11 December 1994 | publisher = hitparade.ch | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|27 |- | ახალი ზელანდიის RIANZ ალბომების ტოპ 50 ჩარტი<ref name="New zealand albums chart">{{cite web | url = http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%2F+Robert+Plant&titel=No+Quarter&cat=a | title = Top 50 Albums - 4 December 1994 | publisher = RIANZ | accessdate = 2009-01-19 }}{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|13 |- | საფრანგეთის ალბომების ჩარტი<ref name="French albums chart">{{cite web | url = http://www.infodisc.fr/B-CD_1994.php | title = Top 100 Albums - 1994 | publisher = infodisc.fr | accessdate = 2009-01-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140330174621/http://infodisc.fr/B-CD_1994.php | archivedate = 2014-03-30 }}</ref> |align=center|8 |- |} === სინგლები === {|class=wikitable border=1 |- ! წელი ! სინგლი ! ჩარტი ! პოზიცია |- | 1994 | Gallows Pole | აშშ-ის ჩარტი<ref name="US mainstream rock chart">{{cite web | url = http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=376&cfgn=Singles&cfn=Hot+Mainstream+Rock+Tracks&ci=3018443&cdi=6875763&cid=10%2F29%2F1994 | title = Hot Mainstream Rock Tracks - 29 October 1994 | publisher = billboard.com | accessdate = 2009-01-19 }}{{Dead link|date=მაისი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|2 |- | 1994 | Gallows Pole | კანადის RPM ტოპ 100 სინგლების ჩარტი<ref name="Canadian rpm singles chart">{{cite web | url = http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.2662&volume=60&issue=18&issue_dt=November%2021%201994&type=1&interval=24&PHPSESSID=hrg50o22lgammqcogv27ve6d95 | title = RPM Singles Chart - 21 November 1994 | publisher = collectionscanada.gc.ca | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|14 |- | 1994 | Gallows Pole | ფრანგული სინგლების ჩარტი<ref name="French singles chart">{{cite web | url = http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%26+Robert+Plant&titel=Gallows+Pole&cat=s | title = Top 100 Singles - 17 December 1994 | publisher = lescharts.com | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|50 |- | 1994 | Gallows Pole | გ.ს სინგლების ჩარტი<ref name="UK singles chart">{{cite web | url = http://www.chartstats.com/songinfo.php?id=22564 | title = Top 100 Singles - 24 December 1994 | publisher = chartstats.com | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|35 |- | 1995 | Gallows Pole | ავსტრალიის ARIA-ს ტოპ 50 სინგლების ჩარტი<ref name="Australian singles charts">{{cite web | url = http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Jimmy+Page+%26+Robert+Plant&titel=Gallows+Pole&cat=s | title = Top 50 Singles - 5 February 1995 | publisher = australian-charts.com | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|46 |- | 1995 | Thank You | აშშ-ს ბილბორდების ჩარტი<ref>{{cite web | url = http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=376&cfgn=Singles&cfn=Hot+Mainstream+Rock+Tracks&ci=3019469&cdi=6914512&cid=02%2F04%2F1995 | title = Hot Mainstream Rock Tracks - 4 February 1995 | publisher = billboard.com | accessdate = 2009-01-19 }}{{Dead link|date=მაისი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|8 |- | 1995 | Thank You | კანადის RPM ტოპ 50 ჩარტი<ref>{{cite web | url = http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.8002&volume=61&issue=3&issue_dt=February%2020%201995&type=1&interval=24&PHPSESSID=hrg50o22lgammqcogv27ve6d95 | title = RPM Singles Chart - 20 February 1995 | publisher = collectionscanada.gc.ca | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |align=center|40 |- |} === ვიდეო === {| class=wikitable sortable !ჩარტი (1994) !align=center|უმაღლესი პოზიცია |- | აშშ-ს ბილბორდების მუსიკალურ ვიდეოების ჩარტი<ref name="US comprehensive video chart">{{cite web | url = http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=383&cfgn=Videos&cfn=Billboard+Comprehensive+Music+Videos&ci=3056030&cdi=8233364&cid=11%2F13%2F2004 | title = Top Music Video - 13 November 1994 | publisher = ''Billboard'' | accessdate = 2009-01-17 }}{{Dead link|date=მაისი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|2 |- !ჩარტი (1995) !align=center|უმაღლესი პოზიცია |- | აშშ-ს ბილბორდების მუსიკალურ ვიდეოების ჩარტი<ref name="US music video chart">{{cite web | url = http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3020080&cdi=6937229&cid=05%2F06%2F1995 | title = Top Music Video - 6 May 1995 | publisher = ''Billboard'' | accessdate = 2009-01-17 }}{{Dead link|date=მაისი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|4 |- | აშშ-ს ბილბორდების VHS ჩარტი<ref name="US vhs sales chart">{{cite web | url = http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=389&cfgn=Videos&cfn=Top+VHS+Sales&ci=3020088&cdi=6937482&cid=05%2F06%2F1995 | title = Top Music Video - 6 May 1995 | publisher = ''Billboard'' | accessdate = 2009-01-17 }}{{Dead link|date=მაისი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |align=center|15 |- | უნგრეთიუს MAHASZ ტოპ 20 DVD ჩარტი<ref name="Hungarian dvd chart">{{cite web | url = http://www.mahasz.hu/m/?menu=slagerlistak&menu2=archivum&lista=dvd&ev=2004&het=46&submit_=Keres%C3%A9s | title = Top 20 DVDs - 14 November 2004 | publisher = MAHASZ | accessdate = 2009-01-19 | archive-date = 2010-08-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100826043127/http://www.mahasz.hu/ }}</ref> |align=center|3 |- | ავსტრალიის ARIA მუსიკალური ჩარი |align=center| |- |} == სერტიფიცირებები == === ალბომი === {|class=wikitable sortable ! ქვეყანა !align=center|გაყიდული !align=center|სტატუსი |- | კანადა ([[CRIA]]) |align=center|200,000+ |align=center|2x პლატინა<ref>{{cite web|url=http://www.cria.ca/cert_db_search.php|title=CRIA No Quarter - 4 December 1994|publisher=[[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]|accessdate=2009-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160111074458/http://www.cria.ca/cert_db_search.php|archivedate=2016-01-11}}</ref> |- | აშშ ([[RIAA]]) |align=center|1,000,000+ |align=center|პლატინა<ref>{{cite web | url = http://www.riaa.org/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS | title = RIAA.org No Quarter - 22 December 1994 | publisher = [[RIAA]] | accessdate = 2009-01-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100922013600/http://riaa.org//goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS | archivedate = 2010-09-22 }}</ref> |- | დიდი ბრიტანეთი (BPI) |align=center|100,000+ |align=center|ოქრო<ref name=BPI>{{cite web| url = http://www.bpi.co.uk/platinum/platinumright.asp?rq=search_plat&r_id=18719| title = BPI No Quarter certification - 1 February 1995| publisher = [[The BPI]]| accessdate = 2009-01-19| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080220133205/http://www.bpi.co.uk/platinum/platinumRight.asp?rq=search_plat| archivedate = 2008-02-20}}</ref> |- |} === ვიდეო === {|class=wikitable sortable ! ქვეყანა !align=center|გაყიდული !align=center|სტატუსი |- | არგენტინა ([[ACAPIF]]) |align=center|40,000+ |align=center|პლატინა<ref>{{cite web | url = http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=Jimmy+Page&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=O&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP | title = CAPIF: Page and Plant - 1 January 2005 | publisher = CAPIF | accessdate = 2009-01-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100829225031/http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=Jimmy+Page&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=O&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP | archivedate = 2010-08-29 }}</ref> |- | აშშ ([[RIAA]]) |align=center|100,000+ |align=center|პლატინა<ref>{{cite web | url = http://www.riaa.org/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS | title = RIAA.org Video Longform: No Quarter - 31 January 2005 | publisher = RIAA | accessdate = 2009-01-01 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100922013600/http://riaa.org//goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS | archivedate = 2010-09-22 }}</ref> |- | ავსტრალია ([[Australian Recording Industry Association|ARIA]]) |align=center|15,000+ |align=center|პლატინა<ref name=ARIA>{{cite web | url = http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupagesariacharts-accreditations-2007dvd.htm | title = ARIA No Quarter: Jimmy Page & Robert Plant Unleashed certification - 31 December 2007 | publisher = ARIA | accessdate = 2009-01-19}}</ref> |- |} == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{რობერტ პლანტი}} {{ჯიმი პეიჯი}} [[კატეგორია:Page and Plant-ის ალბომები]] [[კატეგორია:1994 წლის საკონცერტო ალბომები]] [[კატეგორია:ჯიმი პეიჯის ალბომები]] [[კატეგორია:რობერტ პლანტის ალბომები]] [[კატეგორია:Atlantic Records-ის ვიდეო ალბომები]] msq9ht7wciok48yxfqvy3a63uyj4349 0 116803 5411073 4851390 2026-06-11T05:12:12Z David690195 167661 ტიპოგრაფიული შესწორება 5411073 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:HighPerformanceCarburetor.jpg|right|thumb|250px|კარბიურატორი]] '''კარბიურატორი''' ({{lang-fr|Carburateur}}), ხელსაწყო, რომელიც დგუშიანი [[შიგაწვის ძრავა|შიგაწვის ძრავებისათვის]] ამზადებს მსუბუქი თხევადი საწვავისა (უმთავრესად [[ბენზინი]]სა) და ჰაერისაგან შემდგარ საწვავ ნარევს. საწვავი ნარევის შემზადების პროცესში იგი უზრუნველყოფს საწვავის დოზირებას, მის წმინდად გაფრქვევასა და განსაზღვრული რაოდენობის ჰაერთან შერევას, შემდეგ კი აორთქლებას. ნარევის წარმოქმნა კარბიურატორში მთლიანად არ მთავრდება, პროცესი გრძელდება შემშვებ მილსა და [[ძრავას ცილინდრი|ძრავას ცილინდრებში]]. კარბიურატორი საწვავს ავტომობილის მუშაობის ყოველი რეჟიმის შესაბამისად ისეთი თანაფარდობით უნდა ამზადებდეს, რომ იგი ოპტიმალური იყოს ძრავას მუშაობის ყოველი რეჟიმისათვის და უზრუნველყოფდეს მანქანის საუკეთესო ეკონომიური და დინამიკური მაჩვენებლების მიღებას. ძრავას ცილინდრებში შესულ საწვავ ნარევში რაც შეიძლება სრულად უნდა დამთავრდეს თხევადი საწვავის აორთქლების პროცესი. კარბიურატორი უნდა იყოს მარტივი და შეეძლოს ავტომატური რეგულირება. == ლიტერატურა == {{ქსე|5|395|ვ. მახალდიანი}} [[კატეგორია:უნგრული გამოგონებები]] [[კატეგორია:გერმანული გამოგონებები]] [[კატეგორია:ძრავის შემადგენლობა]] f346j6k3filaeu3d3nrf1mzzfn0gw4j 0 116833 5411150 3576358 2026-06-11T11:06:32Z JackyM59 177451 ფოტო დამატებულია 5411150 wikitext text/x-wiki [[File:Folio from a Koran (8th-9th century).jpg|300px|thumbnail|ქუფით შესრულებული კალიგრაფია, 8-9 საუკუნე.]] [[ფაილი:Stèle funéraire d'Amīn al-Dīn (Louvre – MAO 99).jpg|მინი|ამინ ალ-დინის დაკრძალვის სტელა - ირანი 1220 - ლუვრის მუზეუმი]] '''ქუფი''' — [[არაბული დამწერლობა|არაბული დამწერლობის]] უძველესი კალიგრაფიული ფორმა. ქუფი განვითარდა [[სინაიტური დამწერლობა|სინაიტური დამწერლობისაგან]]. ჩვენამდე მოღწეული უძველესი წარწერები [[არაბული დამწერლობა|არაბული დამწერლობის]] ამ ფორმისა, მიეკუთვნება [[VI საუკუნე]]ს. იგი [[მუჰამედი]]ს გამოჩენამდე ცოტა ხნით ადრე შექმნეს [[არაბები|არაბებმა]]. თავდაპირველად, ასოთა გეომეტრიული მოხაზუულობის გამო, იგი მონუმენტების შესამკობად გამოიყენებოდა. თუმცა, მონუმენტებისათვის განკუთვნილი შრიფტი, ისლამის შემოღების შემდეგ [[ყურანი]]ს ტექსტების ჩასაწერად გამოიყენებოდა მე–10 საუკუნემდე. პირველად [[XII საუკუნე]]ში დაუბრუნდა ქუფის საკუთარი ძველი ფუნქცია და კვლავ დაიწყეს მისი გამოყენება მონუმენტთა ფასადებსა და მონეტებზე. „ქუფის“ სახელი ეწოდა ქალაქ [[ქუფა]]ს სახელწოდების მიხედვით, რომელიც მდებარეობს [[ერაყი|ერაყში]]. ამ ქალაქში მდებარეობდა უმაღლესი სასწავლებელი, რომელშიც არაბი [[კალიგრაფია|კალიგრაფები]] სწორედ ამ დამწერლობის ფორმას იყენებდნენ. ქუფის ხმარების დროს ცალკეული ასო–ნიშნების გამოტოვება სიტყვაში ისეთი ხშირი არ იყო, როგორც [[ნასხი|ნასხში]], რომელიც დღეს გამოყენებადი ყველაზე პოპულარული არაბული შრიფტია. ქუფის დროს ხშირად ასოებს აკლდა [[დიაკრიტიკული ნიშნები]] (წერტილები ნიშნების ზემოთ ან ქვემოთ), რომლებიც ერთნაირი მოხაზულობისა და განსხვავებული გამოთქმის ნიშნების განსასხვავებლად გამოიყენება. ეს ნიშნები პირველად გაჩნდა [[ხალიფა]] [[აბდ-ალ-მალიქი]]ს დროს ([[685]]-[[705]]) [[ყურანი]]ს ტექსტებისათვის. ამიტომ ქუფის წაკითხვა გაცილებით ორაზროვანია, ვიდრე სხვა [[კონსონანტური დამწერლობა|კონსონანტური დამწერლობებისა]]. == იხილეთ აგრეთვე == *[[სამხრეთარაბული დამწერლობა]] *[[სულუსი]] ==ლიტერატურა== * Wolfgang Kosack: ''Islamische Schriftkunst des Kufischen'' Geometrisches Kufi in 593 Schriftbeispielen. Deutsch - Kufi - Arabisch. 380 Seiten. Verlag Christoph Brunner, Basel 2014, ISBN 978-3-906206-10-3. [[კატეგორია:არაბული კალიგრაფია]] da298tqo061oxk5zx9x7edi6391ocx4 0 142810 5410600 5096683 2026-06-10T13:18:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410600 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ალბომი | სახელწოდება = Life After Death | ტიპი = studio | შემსრულებელი = [[The Notorious B.I.G.]] | გარეკანი =Notoriouslifeafter.jpeg | გამოცემის თარიღი = 25 მარტი 1997 | ჩაწერის თარიღი = სექტემბერი 1995 &ndash; იანვარი 1997 | ჟანრი = [[ჰიპ-ჰოპი]] | ხანგრძლივობა = 109:12 | ლეიბლი = [[Bad Boy Records|Bad Boy]] | პროდიუსერი = [[შონ კომბსი]], [[The Hitmen (პროდიუსერული ჯგუფი)|The Hitmen]], [[Buckwild]], [[Super DJ Clark Kent|კლარკ კენტი]], [[Easy Mo Bee]], [[ჰევოკი (Mobb Deep)|ჰევოკი]], [[დერონ ჯოუნსი]], [[Naughty by Nature|კეი ჯი]], [[დიჯეი პრემიერი]], [[RZA]] | წინა_სახელწოდება = [[Ready to Die]] | წინა_წელი = 1994 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Born Again (The Notorious B.I.G.-ის ალბომი)|Born Again]] | შემდეგი_წელი = 1999 | სხვადასხვა = {{Singles | სახელი = Life After Death | ტიპი = studio | სინგლი 1 = [[Hypnotize (The Notorious B.I.G.-ის სიმღერა)|Hypnotize]] | სინგლი 1 თარიღი = მარტი 1, 1997 | სინგლი 2 = [[Mo Money Mo Problems]] | სინგლი 2 თარიღი = ივლისი 15, 1997 | სინგლი 3 = [[Sky's the Limit (სიმღერა)|Sky's the Limit]] | სინგლი 3 თარიღი = ნოემბერი 25, 1997 }} }} {{Album reviews | rev1 = [[AllMusic]] | rev1Score = {{Rating|4.5|5}}<ref name="Birchmeier">{{cite web |url=http://www.allmusic.com/album/life-after-death-mw0000176659 |title=Life After Death – The Notorious B.I.G. |publisher=[[AllMusic]] |accessdate=ნოემბერი 8, 2009 |last=Birchmeier |first=Jason}}</ref> | rev2 = ''[[Christgau's Consumer Guide]]'' | rev2Score = A<ref name="Christgau">{{cite book |chapter-url=http://www.robertchristgau.com/get_album.php?id=2600 |chapter=Notorious B.I.G.: Life After Death |accessdate=ნოემბერი 8, 2009 |last=კრისტგოუ |first=რობერტ |authorlink=რობერტ კრისტგოუ |title=Christgau's Consumer Guide: Albums of the '90s |publisher=[[Macmillan Publishers]] |year=2000 |isbn=0-312-24560-2}}</ref> | rev3 = ''[[Entertainment Weekly]]'' | rev3Score = C+<ref name="Browne">{{cite journal |url=http://www.ew.com/article/1997/04/11/album-review-life-after-death |title=Life After Death |journal=[[Entertainment Weekly]] |date=აპრილი 11, 1997 |accessdate=ნოემბერი 8, 2009 |last=ბრაუნი |first=დევიდ |authorlink=David Browne (journalist) |archive-date=ოქტომბერი 9, 2016 |access-date=აპრილი 27, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161009061816/http://www.ew.com/article/1997/04/11/album-review-life-after-death }}</ref> | rev4 = ''[[The Guardian]]'' | rev4Score = {{Rating|4|5}}<ref>{{cite news |title=The Notorious B.I.G.: Life After Death (Bad Boy) |newspaper=[[The Guardian]] |date=მარტი 28, 1997 |last=Glaister |first=Dan}}</ref> | rev5 = ''[[Los Angeles Times]]'' | rev5Score = {{Rating|4|4}}<ref name="Coker">{{cite news |url=http://www.latimes.com/local/la-me-biggie26sep97-story.html |title=A memorable 'life' on its own merits |newspaper=[[Los Angeles Times]] |date=მარტი 26, 1997 |accessdate=ნოემბერი 8, 2009 |last=Coker |first=Cheo Hodari}}</ref> | rev6 = ''[[NME]]'' | rev6Score = 8/10<ref>{{cite journal |url=http://www.nme.com/reviews/reviews/19980101000156reviews.html |title=The Notorious B.I.G. – Life After Death |journal=[[NME]] |date=აპრილი 12, 1997 |accessdate=აპრილი 6, 2016 |last=Fadele |first=Dele |archiveurl=https://web.archive.org/web/20000817191947/http://www.nme.com/reviews/reviews/19980101000156reviews.html |archivedate=აგვისტო 17, 2000}}</ref> | rev7 = ''[[Pitchfork (საიტი)|Pitchfork]]'' | rev7Score = 9.5/10<ref>{{cite web |url=http://pitchfork.com/reviews/albums/22946-life-after-death/ |title=The Notorious B.I.G.: Life After Death |work=[[Pitchfork (საიტი)|Pitchfork]] |date=მარტი 9, 2017 |accessdate=მარტი 9, 2017 |last=Ex |first=Kris}}</ref> | rev8 = ''[[Rolling Stone]]'' | rev8Score = {{Rating|3.5|5}}<ref name="DeCurtis">{{cite journal |url=http://www.rollingstone.com/artists/notoriousbig/albums/album/200792/review/6067339/life_after_death |title=Notorious B.I.G.: Life After Death |journal=[[Rolling Stone]] |date=მაისი 1, 1997 |accessdate=ნოემბერი 8, 2009 |last=DeCurtis |first=Anthony |authorlink=Anthony DeCurtis |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090514055828/http://www.rollingstone.com/artists/notoriousbig/albums/album/200792/review/6067339/life_after_death |archivedate=მაისი 14, 2009 |archive-date=თებერვალი 20, 2007 |access-date=თებერვალი 24, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220094937/http://www.rollingstone.com/artists/notoriousbig/albums/album/200792/review/6067339/life_after_death }}</ref> | rev9 = ''[[The Rolling Stone Album Guide]]'' | rev9Score = {{Rating|5|5}}<ref name="Hoard">{{cite book |title=[[The Rolling Stone Album Guide|The New Rolling Stone Album Guide]] |edition=4th |year=2004 |chapter=The Notorious B.I.G. |last=Sheffield |first=Rob |authorlink=რობ შეფილდი |editor1-last=Brackett |editor1-first=Nathan |editor2-last=Hoard |editor2-first=Christian |publisher=[[Simon & Schuster]] |isbn=0-7432-0169-8 |page=[https://archive.org/details/newrollingstonea00brac/page/592 592]}}</ref> | rev10 = ''[[USA Today]]'' | rev10Score = {{Rating|3.5|4}}<ref name="Jones">{{cite news |url=http://pqasb.pqarchiver.com/USAToday/access/11321257.html?dids=11321257%3A11321257&FMT=ABS&FMTS=ABS%3AFT&type=current&date=Mar+26%2C+1997&author=Steve+Jones&pub=USA+TODAY&desc=%27Life+After+Death%27+is+a+B.I.G.+classic&pqatl=google |title='Life After Death' is a B.I.G. classic |newspaper=[[USA Today]] |date=მარტი 26, 1997 |accessdate=ოქტომბერი 14, 2011 |last=ჯოუნსი |first=Steve |page=01.D |url-access=subscription |archiveurl=https://archive.today/20130104183501/http://pqasb.pqarchiver.com/USAToday/access/11321257.html?dids=11321257:11321257&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Mar+26,+1997&author=Steve+Jones&pub=USA+TODAY&desc='Life+After+Death'+is+a+B.I.G.+classic&pqatl=google |archivedate=იანვარი 4, 2013 }}</ref> }} '''''Life After Death''''' — ამერიკელი რეპერ [[The Notorious B.I.G.]]-ს მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1997 წლის 25 მარტს, უკვე მისი მკვლელობის შემდეგ. ამ ალბომზე წარმოდგენილი სიმღერები ჩაწერილია სხვადასხვა ცნობილ შემსრულებელთან, როგორებიც არიან: [[ჯეი-ზი]], [[ლილ კიმი]], [[Bone Thugs-N-Harmony]], კარლ თომასი, [[Run-DMC]], [[რ. კელი]], [[პაფ დედი]] და [[112 (ჯგუფი)|112]]. ''Life After Death''-მ გამოსვლისთანავე მაღალი შეფასება მიიღო და კომერციული წარმატებითაც სარგებლობდა. 2000 წელს [[RIAA]]-სგან მას მიენიჭა ალმასის სტატუსი (მანამდე [[ჰიპ-ჰოპ მუსიკა|ჰიპ-ჰოპის]] ჟანრში მსგავსი წარმატება მხოლოდ სამმა დისკმა მოიპოვა). იგი ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ გაყიდვად რეპ-ალბომად. ერთ კვირაში მან [[ბილბორდი (ჟურნალი)|ბილბორდის ჩარტის]] 176-ე პოზიციიდან პირველ პოზიციაზე გადაინაცვლა. იგი ასევე ნომინირებული იყო [[გრემი (ჯილდო)|გრემი]]ზე 1998 წელს, როგორც წლის საუკეთესო რეპ ალბომი, წლის რეპ-სოლო შესრულება და წლის რეპ შესრულება დუეტის ან ჯგუფის მიერ. მუსიკალური კრიტიკოსები თვლიან მას ქვეჟანრ ''მაფიოზური რეპის'' ტიპის ჩანაწერად. ==სიმღერების სია== {{tracklist | headline = დისკი 1 | writing_credits = yes | extra_column = მოწვეული შემსრულებელი | title1 = Life After Death Intro | writer1 = უოლესი, ჯორდანი, კომბსი | extra1 = | length1 = 1:39 | title2 = Somebody's Gotta Die | writer2 = უოლესი, კომბსი, ჰესტერი, მირიკი, ბროუდი | extra2 = | length2 = 4:26 | title3 = [[Hypnotize]] | writer3 = უოლესი, ელპერტი, ენჯელეტი, არმერი, ლოურენსი | extra3 = პამელა ლონგი | length3 = 3:50 | title4 = Kick In The Door | writer4 = უოლესი, ჰოუკინსი, მარტინი | extra4 = | length4 = 4:47 | title5 = Fuck You Tonight | writer5 = უოლესი, კომბსი, ჯონსი, კელი | extra5 = [[რ. კელი]] | length5 = 5:45 | title6 = Last Day | writer6 = უოლესი, მუჩიტა, ფილიპსი, სტაილზი | extra6 = [[The LOX]] | length6 = 4:19 | title7 = I Love the Dough | writer7 = უოლესი, კარტერი, ჰარვი, მური, უინბუში | extra7 = [[ჯეი-ზი]], ენჯელა უინბუში | length7 = 5:11 | title8 = What's Beef? | writer8 = უოლესი, ბროუდი, მირიკი | extra8 = | length8 = 5:15 | title9 = B.I.G. Interlude | writer9 = უოლესი, ენჯელეტი | extra9 = | length9 = 0:48 | title10 = [[Mo Money Mo Problems]] | writer10 = უოლესი, ბეთა, კომბსი, ედვარდსი, ჯორდანი, როჯერსი | extra10 = [[პაფ დედი]], [[მეისი]], [[კელი პრაისი]] | length10 = 4:17 | title11 = Niggas Bleed | writer11 = უოლესი, კომბსი, ჯორდანი, მირიკი | extra11 = | length11 = 4:51 | title12 = I Got a Story to Tell | writer12 = უოლესი, ბესტი | extra12 = | length12 = 4:42 }} {{tracklist | headline = დისკი 2 | writing_credits = yes | extra_column = მოწვეული შემსრულებელი | title1 = Notorious Thugs | writer1 = უოლესი, კომბსი, ჰენდერსონი, ჰაუსი, ჯორდანი, მაკ-კეინი | extra1 = [[Bone Thugs-N-Harmony]] | length1 = 6:07 | title2 = Miss U | writer2 =უოლესი, კეიჯი გისტი, ლაიონელ რიჩი | extra2 = [[112 (ჯგუფი)|112]] | length2 = 4:58 | title3 = Another | writer3 =უოლესი, კომბსი, ინგრემი, ჯონსი, ჯორდანი | extra3 = [[ლილ კიმი]] | length3 = 4:15 | title4 = Going Back to Cali | writer4 =უოლესი, ჰარვი, ტრუმენი | extra4 = | length4 = 5:07 | title5 = Ten Crack Commandments | writer5 = უოლესი, მარტინი | extra5 = | length5 = 3:24 | title6 = Playa Hater | writer6 =უოლესი, კომბსი, ჰარტი, ჯორდანი | extra6 = | length6 = 3:57 | title7 = Nasty Boy | writer7 =უოლესი, კომბსი, ჯორდანი | extra7 = | length7 = 5:26 | title8 = [[Sky's the Limit]] | writer8 =უოლესი, კოლდუელი, ივსი, კენტი, უილიამსი | extra8 = 112 | length8 = 5:29 | title9 = The World Is Filled... | writer9 =უოლესი, ენჯელეტი, კომბსი, შოუ, უოკერი | extra9 = კარლ თომასი, პაფ დედი, [[Too Short]] | length9 = 4:54 | title10 = My Downfall | writer10 =უოლესი, ბროუდი, კომბსი, მაკ-დენიელსი, მირიკი | extra10 = DMC | length10 = 5:26 | title11 = Long Kiss Goodnight | writer11 =უოლესი, დიგსი | extra11 = | length11 = 5:18 | title12 = You're Nobody (Til Somebody Kills You) | writer12 =უოლესი, კომბსი, ჯონსონი, ჯორდანი, ლოპეზი, პრესტონი | extra12 = [[ფეით ივენსი]] | length12 = 4:52 }} == ჩარტები და სერტიფიცირებები == {{col-begin}} {{col-2}} ===ყოველკვირეული ჩარტები=== {| class="wikitable sortable" |- !align="left"|ჩარტი (1997) ! style="text-align:center;"|უმაღლესი<br /> პოზიცია |- {{Albumchart|Australia|59|artist=The Notorious B.I.G.|album=Life After Death|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- {{Albumchart|Flanders|30|artist=The Notorious B.I.G.|album=Life After Death|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- |[[კანადის ალბომების ჩარტი|კანადის ალბომები]] ([[Nielsen SoundScan]])<ref>{{Cite web |url=http://www.billboard.com/artist/418733/notorious-big/chart?f=335 |title=The Notorious B.I.G. - Chart history {{!}} Billboard |accessdate=2017-06-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216155515/http://www.billboard.com/artist/418733/notorious-big/chart?f=335 |archivedate=2017-02-16 }}</ref> |align=center|3 |- {{albumchart|Germany|63|artist=The Notorious B.I.G.|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- {{Albumchart|Netherlands|16|artist=The Notorious B.I.G.|album=Life After Death|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- {{Albumchart|New Zealand|28|artist=The Notorious B.I.G.|album=Life After Death|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- {{Albumchart|Sweden|30|artist=The Notorious B.I.G.|album=Life After Death|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- {{Albumchart|UK|20|artist=Notorious B.I.G.|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- {{albumchart|Billboard200|1|artist=The Notorious B.I.G.|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |- {{albumchart|BillboardRandBHipHop|1|artist=The Notorious B.I.G.|accessdate=ოქტომბერი 10, 2013}} |} === ათწლეულის საბოლოო ჩარტები === {| class="wikitable sortable" |- !ჩარტი (1990–1999) !პოზიცია |-, çl | აშშ ''Billboard'' 200<ref name="1990sbb">{{cite book | author = Geoff მაისიfield | url = https://books.google.com/books?id=9w0EAAAAMBAJ&lpg=PP1&pg=RA1-PA4#v=onepage&q&f=false | title = 1999 The Year in Music Totally '90s: Diary of a Decade – The listing of Top Pop Albums of the '90s & Hot 100 Singles of the '90s | work = ''[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]'' | date = დეკემბერი 25, 1999 | accessdate = ოქტომბერი 15, 2010}}</ref> | style="text-align:center;"|96 |} {{col-2}} ===სერტიფიცირებები=== {{Certification Table Top}} |- |კანადა ([[CRIA]]) || 2× პლატინა || 200,000^{^} |- {{Certification Table Entry|title=Life After Death|artist=Notorious B.I.G.|type=album|autocat=yes|relyear=1997|region=United States |award=ალმასი|multidisc=2}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|artist=Notorious B.I.G.|title=Life After Death |type=album |award=პლატინა| sales: 578,000|accessdate=სექტემბერი 4, 2013}} {{Certification Table Bottom}} {{col-end}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{The Notorious B.I.G.}} [[კატეგორია:The Notorious B.I.G.-ს ალბომები]] [[კატეგორია:1997 წლის ალბომები]] [[კატეგორია:გარდაცვალების შემდეგ გამოცემული ალბომები]] rcvnjhm2uu0ijuskvboq5phthfgnofn 0 157813 5410577 4418173 2026-06-10T12:36:42Z ~2026-34267-69 184076 5410577 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = ნიკოლოზ ხომასურიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = | დაბსახელი = ნიკოლოზ ხომასურიძე | დაბთარიღი = [[10 მაისი]], [[1977]] | დაბადგილი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = [[რეჟისორი]], [[პროდიუსერი]], [[სცენარისტი]] | სხვა სახელები = | აქტიურობის წლები = [[2009]]-დან | მეუღლე= ეკატერინე სოხაძე (1 შვილი) მეუღლე= ეკატერინე ჩიგოგიძე | მამა = ქართლოს ხომასურიძე | რეზიდენცია = | საიტი = | აკადემიის ჯილდოები = | ემმის ჯილდოები = | სხვა ჯილდოები = | BAFTA ჯილდოები = | ოქროს გლობუსის ჯილდოები = | ტონის ჯილდოები = }} '''ნიკოლოზ ხომასურიძე''' (დ. [[10 მაისი]], [[1977]]<ref name="filmcommission">საქართველოს კინოკომისია, ფილმმწარმოებლები – ნიკოლოზ ხომასურიძე</ref>) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. == რესურსები ინტერნეტში == * {{imdb name|3123304}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ესკიზი-კინო}} {{DEFAULTSORT:ხომასურიძე, ნიკოლოზი}} [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1977]] [[კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი]] 8upf9p1b6v9hg5ylljghnmq9fkw9i0j 5410578 5410577 2026-06-10T12:38:32Z ~2026-34267-69 184076 დამატება პირად მონაცემებში 5410578 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = ნიკოლოზ ხომასურიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = | დაბსახელი = ნიკოლოზ ხომასურიძე | დაბთარიღი = [[10 მაისი]], [[1977]] | დაბადგილი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = [[რეჟისორი]], [[პროდიუსერი]], [[სცენარისტი]] | სხვა სახელები = | აქტიურობის წლები = [[2009]]-დან | მეუღლე= ეკატერინე სოხაძე (1 შვილი) ეკატერინე ჩიგოგიძე | მამა = ქართლოს ხომასურიძე | რეზიდენცია = | საიტი = | აკადემიის ჯილდოები = | ემმის ჯილდოები = | სხვა ჯილდოები = | BAFTA ჯილდოები = | ოქროს გლობუსის ჯილდოები = | ტონის ჯილდოები = }} '''ნიკოლოზ ხომასურიძე''' (დ. [[10 მაისი]], [[1977]]<ref name="filmcommission">საქართველოს კინოკომისია, ფილმმწარმოებლები – ნიკოლოზ ხომასურიძე</ref>) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. == რესურსები ინტერნეტში == * {{imdb name|3123304}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ესკიზი-კინო}} {{DEFAULTSORT:ხომასურიძე, ნიკოლოზი}} [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1977]] [[კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი]] 4inavkj9mfop32x4wn3m5ndyry6x6kc 5410602 5410578 2026-06-10T13:19:01Z Jaba1977 3604 [[Special:Contributions/~2026-34267-69|~2026-34267-69]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:46.49.2.53|46.49.2.53]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4418173 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = ნიკოლოზ ხომასურიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = 220პქ | წარწერა = | დაბსახელი = ნიკოლოზ ხომასურიძე | დაბთარიღი = [[10 მაისი]], [[1977]] | დაბადგილი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | საქმიანობა = [[რეჟისორი]], [[პროდიუსერი]], [[სცენარისტი]] | სხვა სახელები = | აქტიურობის წლები = [[2009]]-დან | მეუღლე= ეკატერინე სოხაძე (1 შვილი) | მამა = | რეზიდენცია = | საიტი = | აკადემიის ჯილდოები = | ემმის ჯილდოები = | სხვა ჯილდოები = | BAFTA ჯილდოები = | ოქროს გლობუსის ჯილდოები = | ტონის ჯილდოები = }} '''ნიკოლოზ ხომასურიძე''' (დ. [[10 მაისი]], [[1977]]<ref name="filmcommission">საქართველოს კინოკომისია, ფილმმწარმოებლები – ნიკოლოზ ხომასურიძე</ref>) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. == რესურსები ინტერნეტში == * {{imdb name|3123304}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ესკიზი-კინო}} {{DEFAULTSORT:ხომასურიძე, ნიკოლოზი}} [[კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1977]] [[კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი]] cblua8dwnzhj7caquj1ougd7g4wilth 2 166816 5410596 5409975 2026-06-10T13:10:22Z Jaba1977 3604 5410596 wikitext text/x-wiki * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2015]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2016]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2017]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2018]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2019]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2020]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2021]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2022]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2023]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2024]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2025]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2026]] t11vbniz0o9eufqfi3e6x0g9yv7292q 5410702 5410596 2026-06-10T15:55:30Z Jaba1977 3604 5410702 wikitext text/x-wiki * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2015]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2016]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2017]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2018]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2019]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2020]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2021]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2022]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2023]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2024]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2025]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2026]] iphdegb2v0m8qysq3s842qfvdzu4tf3 5410789 5410702 2026-06-10T16:19:47Z Jaba1977 3604 5410789 wikitext text/x-wiki * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2015]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2016]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2017]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2018]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2019]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2020]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2021]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2022]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2023]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2024]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2025]] * [[:თარგი:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2026]] jp4v13yn1dfpv48wrri33m8zwjvcayv 0 169647 5411006 4765364 2026-06-10T21:19:08Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411006 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ალბომი | სახელწოდება = Oops!... I Did It Again | ტიპი = studio | შემსრულებელი = [[ბრიტნი სპირსი]] | გარეკანი = Britneyoopsalbum.jpeg | გამოცემის თარიღი = {{Start date|2000|05|16}} | ჩაწერის თარიღი = ნოემბერი 1999&nbsp;– თებერვალი 2000 | ჟანრი = {{flat list| *[[პოპ-მუსიკა|პოპი]]<ref name="EW"/><ref name="RS"/><!-- More than reliable sources--> *[[საცეკვაო პოპი]]<ref name="AllMusic">{{cite web|url=http://www.allmusic.com/album/oops%21i-did-it-again-mw0000606132|title=Oops!... I Did It Again&nbsp;— Britney Spears|author=Stephen Thomas Erlewine|publisher=''AllMusic''|accessdate=March 3, 2013}}</ref> *[[ტინ-პოპი]]<ref>{{cite web |url=http://blog.siriusxm.com/2016/05/13/music-versary-britney-spears-released-oops-i-did-it-again-lp-on-may-16-2000/ |title=Music-versary: Britney Spears released 'Oops!...I Did it Again' LP on May 16, 2000 |publisher=[[Sirius XM]] |last=Hunter |first=LaShieka |date=May 13, 2016 |accessdate=April 29, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170521205259/http://blog.siriusxm.com/2016/05/13/music-versary-britney-spears-released-oops-i-did-it-again-lp-on-may-16-2000/ |archivedate=მაისი 21, 2017 }}</ref> }} | ხანგრძლივობა = {{duration|m=44|s=37}} | ლეიბლი = [[Jive Records|Jive]] | პროდიუსერი = {{flat list| *ტიმი ალენი *ლარი კემპბელი *ბარი ისტმონდი *ჯეიკი *რობერტ ჯაზაიერი *[[როდნი ჯერკინსი]] *[[დევიდ კროიგერი]] *[[რობერტ ჯონ ლანგი]] *[[კრისტიან ლუნდინი]] *სტივ ლანტი *[[პერ მაგნუსონი]] *[[მაქს მარტინი]] *[[რამი იაკუბი]] *პოლ უმბახი *ერიმ ფოსტერ უაიტი }} | წინა_სახელწოდება = [[...Baby One More Time]] | წინა_წელი = 1999 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Britney (ალბომი)|Britney]] | შემდეგი_წელი = 2001 | სხვადასხვა = {{Singles | სახელი = Oops!...I Did It Again | ტიპი = studio | სინგლი 1 = [[Oops!... I Did It Again (სიმღერა)|Oops!... I Did It Again]] | სინგლი 1 თარიღი = მარტი 27, 2000 | სინგლი 2 = [[Lucky (ბრიტნი სპირსის სიმღერა)|Lucky]] | სინგლი 2 თარიღი =აგვისტო 8, 2000 | სინგლი 3 = [[Stronger (ბრიტნი სპირსის სიმღერა)|Stronger]] | სინგლი 3 თარიღი = ნოემბერი 13, 2000 | სინგლი 4 = [[Don't Let Me Be the Last to Know]] | სინგლი 4 თარიღი =იანვარი 15, 2001 }}}} {{Album ratings | rev1 = [[Allmusic]] | rev1Score = {{rating|4|5}} | rev2 = ''[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]'' | rev2Score = (კეთილგანწყობილი)<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/reviews/reviewdisplay.asp?ID=87450 |title=Britney Spears: Oops!... I Did It Again |publisher=''[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]'' |date=2000-05-20 |accessdate=2012-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20000619203505/http://www.billboard.com/reviews/reviewdisplay.asp?ID=87450 |archivedate=2000-06-19 |deadurl=yes }}</ref> | rev3 = ''[[Entertainment Weekly]]'' | rev3Score = (B) <ref name="EW">{{cite news |author=David Browne |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,64697,00.html |title=Oops!... I Did It Again Review &#124; Music Reviews and News |publisher=''[[Entertainment Weekly]]'' |date=2000-05-19 |accessdate=2011-09-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101227095721/http://www.ew.com/ew/article/0,,64697,00.html |archivedate=2010-12-27 }}</ref> | rev4 = [[MTV Southeast Asia|MTV Asia]] | rev4Score = (8/10) <ref name="MTVAsia">{{cite web |author=Lennat Mak |url=http://www.mtvasia.com/Review/CD/C2000051902.html |title=Britney Spears: Oops!... I Did It Again |publisher=MTV Asia |accessdate=2012-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060830153639/http://mtvasia.com/Review/CD/C2000051902.html |archivedate=2006-08-30 |deadurl=yes }}</ref> | rev5 = ''[[NME]]'' | rev5Score = (8/10) <ref name="NME">{{cite web|url=http://www.nme.com/reviews/britney-spears/2330 |title=NME Album Reviews - Oops!... I Did It Again |publisher=''[[NME]]'' |date=2000-05-29 |accessdate=2011-09-19}}</ref> | rev6 = ''[[Q (ჟურნალი)|Q]]'' | rev6Score = {{Rating|2|5}} | rev7 = [[რობერტ კრისტგოუ]] | rev7Score = {{rating-Christgau|cut}} <ref>{{cite web|url=http://robertchristgau.com/get_artist.php?name=britney+spears |title=CG: Britney Spears |publisher=Robert Christgau |date= |accessdate=2011-09-19}}</ref> | rev8 = ''[[Rolling Stone]]'' | rev8Score = {{rating|3.5|5}} <ref name="RS">{{cite web |author=რობ შეფილდი |url=http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/oops-i-did-it-again-20040609 |title=Oops...I Did It Again &#124; Album Reviews |publisher=Rolling Stone |date=2004-06-09 |accessdate=2012-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131115125722/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/oops-i-did-it-again-20040609 |archivedate=2013-11-15 }}</ref> | rev9 = [[Salon (საიტი)|Salon]] | rev9Score = (კეთილგანწყობილი)<ref>{{cite web|author=Andy Battaglia |url=http://www.salon.com/2000/06/19/britney_7/ |title=Sharps & Flats |publisher=[[Salon (საიტი)|Salon]] |date=2000-06-19 |accessdate=2012-07-05}}</ref> | MC = 72/100 }} '''''Oops!... I Did It Again''''' — ამერიკელ პოპ-მომღერალ [[ბრიტნი სპირსი]]ს მეორე [[სტუდიური ალბომი]]. იგი გამოვიდა 2000 წლის 16 მაისს, ლეიბლზე [[Jive Records|Jive]]. დისკი დიდი წარმატებით სარგებლობდა, სინგლების [[Oops!...I Did It Again (სიმღერა)|Oops!...I Did It Again]], [[Lucky (ბრიტნი სპირსის სიმღერა)|Lucky]], [[Stronger (ბრიტნი სპირსის სიმღერა)|Stronger]] და [[Don't Let Me Be the Last to Know]] წყალობით. ==სიმღერების სია== {{Track listing | headline = ''Oops!... I Did It Again''{{nobold|&nbsp;– ჩრდილოეთ ამერიკული გამოცემა<ref name="NA edition">{{cite AV media notes|title=Oops!... I Did It Again|others=ბრიტნი სპირსი|date=2000|type=US CD liner notes|publisher=[[JIVE Records]]|id=01241-41704-2}}</ref>}} | writing_credits = yes | extra_column = პროდიუსერ(ებ)ი | total_length = {{duration|m=44|s=37}} | title1 = [[Oops!... I Did It Again (სიმღერა)|Oops!... I Did It Again]] | writer1 = {{Flat list| *[[მაქს მარტინი]] *[[რამი იაკუბი]] }} | extra1 = {{Flat list| *მარტინი *იაკუბი }} | length1 = {{duration|m=3|s=31}} | title2 = [[Stronger (ბრიტნი სპირსის სიმღერა)|Stronger]] | writer2 = {{Flat list| *მარტინი *იაკუბი }} | extra2 = {{Flat list| *მარტინი *იაკუბი }} | length2 = {{duration|m=3|s=23}} | title3 = Don't Go Knockin' on My Door | writer3 = {{Flat list| *მარტინი *იაკუბი *ჯეიკ შულცი *[[ალექსანდერ კრონლუნდი]] }} | extra3 = {{Flat list| *ჯეიკი *იაკუბი }} | length3 = {{duration|m=3|s=43}} | title4 = [[(I Can't Get No) Satisfaction#ბრიტნი სპირსის ვერსია|(I Can't Get No) Satisfaction]] | writer4 = {{Flat list| *[[მიკ ჯაგერი]] *[[კით რიჩარდსი]] }} | extra4 = [[როდნი ჯერკინსი]] | length4 = {{duration|m=4|s=24}} | title5 = [[Don't Let Me Be the Last to Know]] | writer5 = {{Flat list| *[[რობერტ ჯონ ლანგი]] *[[შენაია ტვეინი]] *[[კით სკოტი (მუსიკოსი)|კით სკოტი]] }} | extra5 = ლანგი | length5 = {{duration|m=3|s=50}} | title6 = What U See (Is What U Get) | writer6 = {{Flat list| *[[პერ მაგნუსონი]] *[[დევიდ კროიგერი]] *[[იორგენ ელოფსონი]] *იაკუბი }} | extra6 = {{Flat list| *მაგნუსონი *კროიგერი *იაკუბი }} | length6 = {{duration|m=3|s=36}} | title7 = [[Lucky (ბრიტნი სპირსის სიმღერა)|Lucky]] | writer7 = {{Flat list| *მარტინი *იაკუბი *კრონლუნდი }} | extra7 = {{Flat list| *მარტინი *იაკუბი }} | length7 = {{duration|m=3|s=25}} | title8 = One Kiss from You | writer8 = სტივ ლანტი | extra8 = {{Flat list| *ლანტი *ლარი კემპბელი }} | length8 = {{duration|m=3|s=23}} | title9 = Where Are You Now | writer9 = {{Flat list| *მარტინი *[[ანდრეას კარლსონი]] }} | extra9 = {{Flat list| *მარტინი *იაკუბი }} | length9 = {{duration|m=4|s=39}} | title10 = Can't Make You Love Me | writer10 = {{Flat list| *[[კრისტიან ლუნდინი]] *კარლსონი *მარტინი }} | extra10 = {{Flat list| *ლუნდინი *ჯეიკი }} | length10 = {{duration|m=3|s=16}} | title11 = When Your Eyes Say It | writer11 = [[დაიენ უორენი]] | extra11 = {{Flat list| *ლანტი *რობერტ ჯაზაიერი *პოლ უმბახი{{ref|a|[a]}} }} | length11 = {{duration|m=4|s=30}} | title12 = Dear Diary | writer12 = {{Flat list| *[[ბრიტნი სპირსი]] *[[ჯეისონ ბლუმი]] *[[იუჯინ უაილდი]] }} | extra12 = {{Flat list| *ტიმი ალენი *ბარი ჯ. ისტმონდი }} | length12 = {{duration|m=2|s=46}} }} {{Track listing | writing_credits = yes | extra_column = პროდიუსერ(ებ)ი | collapsed = yes | headline = ''Oops!... I Did It Again''{{nobold|&nbsp;– საერთაშორისო გამოცემა<ref name="INT edition">{{cite AV media notes|title=Oops!... I Did It Again|others=ბრიტნი სპირსი|date=2000|type=International CD liner notes|publisher=[[JIVE Records]]|id=9220392}}</ref>}} | total_length = {{duration|m=48|s=24}} | title12 = Girl in the Mirror | writer12 = ელოფსონი | extra12 = {{Flat list| *მაგნუსონი *კროიგერი }} | length12 = {{duration|m=4|s=06}} | title13 = Dear Diary | writer13 = {{Flat list| *სპირსი *ბლუმი *უაილდი }} | extra13 = {{Flat list| *ალენი *ისტმონდი }} | length13 = {{duration|m=2|s=46}} |title11 = When Your Eyes Say It|length11 = {{duration|m=4|s=06}}|extra11 = {{Flat list| *ლანტი *ჯაზაიერი *უმბახი{{ref|a|[a]}} }}|writer11 = უორენი}} {{Track listing | writing_credits = yes | extra_column = პროდიუსერ(ებ)ი | collapsed = yes | headline = ''Oops!... I Did It Again''{{nobold|&nbsp;– აზიური გამოცემა<ref name="Asian edition">{{cite AV media notes|title=Oops!... I Did It Again|others=ბრიტნი სპირსი|date=2000|type=Asian CD liner notes|publisher=[[JIVE Records]]|id=9220422}}</ref>}} | total_length = {{duration|m=52|s=33}} | title11 = When Your Eyes Say It | writer11 = უორენი | extra11 = {{Flat list| *ლანტი *ჯაზაიერი *უმბახი{{ref|a|[a]}} }} | length11 = {{duration|m=4|s=06}} | title12 = Girl in the Mirror | writer12 = ელოფსონი | extra12 = {{Flat list| *მაგნუსონი *კროიგერი }} | length12 = {{duration|m=3|s=36}} | title13 = [[You Got It All (The Jets-ის სიმღერა)|You Got It All]] | writer13 = [[რუპერტ ჰოლმზი]] | extra13 = ერიკ ფოსტერ უაიტი | length13 = {{duration|m=4|s=10}} | title14 = Dear Diary | writer14 = {{Flat list| *სპირსი *ბლუმი *უაილდი }} | extra14 = {{Flat list| *ალენი *ისტმონდი }} | length14 = {{duration|m=2|s=46}} }} {{Track listing | writing_credits = yes | extra_column = პროდიუსერ(ებ)ი | collapsed = yes | headline = ''Oops!... I Did It Again''{{nobold|&nbsp;– იაპონური, ავსტრალიური, მექსიკური, აზიური და ბრიტანული სპეციალური გამოცემები<ref name="JAP edition">{{cite AV media notes|title=Oops!... I Did It Again|others=ბრიტნი სპირსი|date=2000|type=Japanese CD liner notes|publisher=[[JIVE Records]]|id=ZJCI-10121}}</ref><ref name="Special UK edition">{{cite AV media notes|title=Oops!... I Did It Again|others=ბრიტნი სპირსი|date=2000|type=Special UK CD liner notes|publisher=[[JIVE Records]]|id=9221042}}</ref>}} | total_length = {{duration|m=55|s=34}} | title11 = When Your Eyes Say It | writer11 = უორენი | extra11 = {{Flat list| *ლანტი *ჯაზაიერი *უმბახი{{ref|a|[a]}} }} | length11 = {{duration|m=4|s=06}} | title12 = Girl in the Mirror | writer12 = ელოფსონი | extra12 = {{Flat list| *მაგნუსონი *კროიგერი }} | length12 = {{duration|m=3|s=36}} | title13 = You Got It All | writer13 = ჰოლმზი | extra13 = უაიტი | length13 = {{duration|m=4|s=10}} | title14 = Heart | writer14 = {{Flat list| *ჯორჯ ტერენი *უაილდი }} | extra14 = {{Flat list| *ლანტი *კემპბელი }} | length14 = {{duration|m=3|s=31}} | title15 = Dear Diary | writer15 = {{Flat list| *სპირსი *ბლუმი *უაილდი }} | extra15 = {{Flat list| *ალენი *ისტმონდი }} | length15 = {{duration|m=2|s=46}} }} {{Track listing | collapsed = yes | headline = ''Oops!... I Did It Again''{{nobold|&nbsp;– ავსტრალიური სპეციალური გამოცემა (დამატებითი CD)<ref name="AUS edition">{{cite AV media notes|title=Oops!... I Did It Again|others=ბრიტნი სპირსი|date=2000|type=Australian special CD liner notes|publisher=[[JIVE Records]]|id=9220432SE}}</ref>}} | title1 = Don't Let Me Be the Last to Know | note1 = ალბომის ვერსია | title2 = Don't Let Me Be the Last to Know | note2 = Hex Hector Radio Mix | title3 = Don't Let Me Be the Last to Know | note3 = Hex Hector Club Mix | title4 = Stronger | note4 = MacQuayle Mix Show Edit | title5 = Stronger | note5 = Pablo La Rosa's Tranceformation | title6 = Oops!... I Did It Again | note6 = მუსიკალური ვიდეო | title7 = Lucky | note7 = მუსიკალური ვიდეო | title8 = Stronger | note8 = მუსიკალური ვიდეო | title9 = Don't Let Me Be the Last to Know | note9 = მუსიკალური ვიდეო |total_length = 30:52|length1 = 3:50|length2 = 4:01|length3 = 10:12|length4 = 5:21|length5 = 7:21|length6 = 4:11|length7 = 4:07|length8 = 3:37|length9 = 3:51}} {{Track listing | collapsed = yes | headline = ''Oops!... I Did It Again''{{nobold|&nbsp;– აზიური სპეციალური გამოცემა (დამატებითი VCD)<ref name="Asian SPE edition">{{cite AV media notes|title=Oops!... I Did It Again|others=ბრიტნი სპირსი|date=2000|type=Asian special CD liner notes|publisher=[[JIVE Records]]|id=9220432SE}}</ref>}} | title1 = Oops!... I Did It Again | note1 = მუსიკალური ვიდეო | length1 = {{duration|m=4|s=20}} | title2 = Lucky | note2 = მუსიკალური ვიდეო | length2 = {{duration|m=4|s=14}} | title3 = Stronger | note3 = მუსიკალური ვიდეო | length3 = {{duration|m=3|s=47}} | title4 = Oops!... I Did It Again | note4 = კარაოკე | title5 = Lucky | note5 = კარაოკე | title6 = Stronger | note6 = კარაოკე |total_length = {{duration|m=25|s=25}}|length4 = {{duration|m=4|s=17}}|length5 = {{duration|m=4|s=18}}|length6 = {{duration|m=3|s=46}}}} ;შენიშვნები *^{{note|a|a}} აღნიშნავს ვოკალის პროდიუსერს. ==ჩარტები== ===ყოველკვირეული ჩარტები=== <!-- NOTE TO EDITORS: Please provide a reliable source when adding or changing chart positions, sales figures and certifications. Unreferenced information will be challenged and can and will be removed by any editor. Read Wikipedia:Verifiability, Wikipedia:Reliable sources and Wikipedia:Citing sources for more information. Thanks. --> {|class="wikitable sortable" |- ! style="text-align:center;"|ჩარტი (2000) ! style="text-align:center;"|უმაღლესი<br /> პოზიცია |- |align="left"|ავსტრალიის ალბომები ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref name="ARIA charts">{{cite web | url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=ავსტრალიის ალბომების ჩარტი | author=Australian Recording Industry Association | publisher=Australian Charts | date=მაისი 28, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|2 |- |align="left"|ავსტრიის ალბომები ([[Ö3 Austria Top 40|Ö3 Austria]])<ref>{{cite web | url=http://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=ავსტრიის ალბომების ჩარტი | publisher=Austrian Charts | date=მაისი 28, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|ბელგიის ალბომები ([[Ultratop 50|Ultratop]] ფლანდრია)<ref>{{cite web | url=http://www.ultratop.be/nl/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=Belgian Flemish Albums Chart | author=Ultratop | date=მაისი 27, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|ბელგიის ალბომები ([[Ultratop 50|Ultratop]] ვალონია)<ref>{{cite web | url=http://www.ultratop.be/fr/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=Belgian Walloon Albums Chart | author=Ultratop | date=ივნისი 3, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|[[კანადის ალბომების ჩარტი|კანადის ალბომები]] (''[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]'')<ref>{{cite web|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.7287&type=1&interval=50&PHPSESSID=c6btf3r8hs459qqt5ln3o3dcv5|title=Top Albums/CDs – Volume 71, No. 4,&nbsp;მაისი&nbsp;29, 2000|work=[[RPM (ჟურნალი)|RPM]]|accessdate=იანვარი 31, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110815070947/http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.7287&type=1&interval=50&PHPSESSID=c6btf3r8hs459qqt5ln3o3dcv5|archivedate=2011-08-15}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|დანიის ალბომები ([[Tracklisten]])<ref>{{cite journal|date=ივნისი 10, 2000|title=Hits of the World: Denmark (IFPI/Nielsen Marketing Research) 06/22/00|url=https://archive.org/details/sim_billboard_2000-06-10_112_24/page/59|journal=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]|publisher=[[Nielsen Company|Nielsen Business Media]]|volume=112|issue=24|page=59|issn=0006-2510}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|ჰოლანდიის ალბომები ([[MegaCharts]])<ref>{{cite web | url=http://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=ჰოლანდიის ალბომების ჩარტი | author=MegaCharts | publisher=Dutch Charts | date=მაისი 27, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|[[ევროპის 100 საუკეთესო ალბომი]] (''[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]'')<ref name="European Charts">{{cite web | url=http://www.mariah-charts.com/chartdata/PBritneySpears.htm | title=Chart Data: Britney Spears | publisher=Mariah Charts | year=2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|საფრანგეთის ალბომები ([[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]])<ref name="French charts">{{cite web | url=http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a| title=French Albums Chart | author=Syndicat National de l'Édition Phonographique | publisher=Les Charts | date=მაისი 27, 2000 | accessdate=ივლისი 13, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- {{albumchart|Finland|2|artist=Britney Spears|album=Oops!... I Did It Again|accessdate=2013-08-27}} |- |align="left"|გერმანიის ალბომები ([[GfK Entertainment Charts|Offizielle Top 100]])<ref name="European Charts" /> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|უნგრეთის ალბომები ([[MAHASZ]])<ref>{{cite web|title=Hungarian Top 40 Albums Chart |work=[[Association of Hungarian Record Companies|Mahasz]] |url=http://www.mahasz.hu/m/?menu=slagerlistak&menu2=archivum |accessdate=ივლისი 13, 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090418181757/http://www.mahasz.hu/m/.?menu=slagerlistak&menu2=archivum |archivedate=აპრილი 18, 2009 }}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|ირლანდიის ალბომები ([[Irish Recorded Music Association|IRMA]])<ref name="GFK">{{cite web | title=GFK Album Chart Archives Ireland | work=GFK Chart-Track | url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2000&year=2000&week=21 | accessdate=ივლისი 19, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150605040706/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2000&year=2000&week=21 | archivedate=2015-06-05 }}</ref> | style="text-align:center;"|3 |- {{albumchart|Italy|5|artist=Britney Spears|album=Oops!... I Did It Again|accessdate=2014-06-23}} |- |align="left"|იაპონიის ალბომები ([[Oricon]])<ref name="Oricon">{{cite web | title=Japanese Main Albums Chart | work=Oricon | url=http://www.oricon.co.jp/ | accessdate=ივლისი 13, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|4 |- |align="left"|ახალი ზელანდიის ალბომები ([[Recorded Music NZ|RIANZ]])<ref name="RIANZ charts">{{cite web | url=http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=ახალი ზელანდიის ალბომების ჩარტი | author=Recording Industry Association of New Zealand | publisher=New Zealand Charts | date=ივლისი 2, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090628230732/http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops%21%2E%2E%2E+I+Did+It+Again&cat=a | archivedate=2009-06-28 }}</ref> | style="text-align:center;"|2 |- |align="left"|ნორვეგიის ალბომები ([[VG-lista]])<ref>{{cite web | url=http://norwegiancharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=Norwegian Albums Chart | author=VG-lista | publisher=Norwegian Charts | date=მარტი 1, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|პორტუგალიის ალბომები ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web |url=http://muscheu.tripod.com/PO/PO0028.HTM |title=Top 10 Albums |accessdate=ნოემბერი 24, 2015 |archive-date=ნოემბერი 25, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151125121634/http://muscheu.tripod.com/PO/PO0028.HTM }}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|პოლონეთის ალბომები ([[OLiS]])<ref>{{cite web | url=http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang= | title=OLiS – sprzedaż w okresie 23.10. - 29 ოქტომბერი 2000 | publisher=ZPAV | accessdate=დეკემბერი 22, 2013}}</ref> | style="text-align:center;"|10 |- |align="left"|შოტლანდიის ალბომები ([[ოფიციალური ჩარტების კომპანია|OCC]])<ref>{{cite web | url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20000521/40/ | title=შოტლანდიის ალბომების ჩარტი | author=PROMUSICAE | publisher=PROMUSICAE | date=მაისი 15–20, 2000 | accessdate=თებერვალი 6, 2012}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|ესპანეთის ალბომები ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref>{{cite web | url=http://afyvecharts.blogspot.com/2007/08/2000-albumes-1-parte.html | title=ესპანეთის ალბომების ჩარტი | author=PROMUSICAE | publisher=PROMUSICAE | date=მაისი 15–20, 2000 | accessdate=თებერვალი 6, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120224205/http://afyvecharts.blogspot.com/2007/08/2000-albumes-1-parte.html | archivedate=იანვარი 20, 2012 }}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|შვედეთის ალბომები ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web | url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=შვედეთის ალბომების ჩარტი | author=Sverigetopplistan | publisher=Swedish Charts | date=მაისი 25, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|შვეიცარიის ალბომები ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{cite web | url=http://swisscharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=Oops!...+I+Did+It+Again&cat=a | title=შვეიცარიის ალბომების ჩარტი | publisher=Swiss Charts | date=მაისი 28, 2000 | accessdate=ივლისი 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |align="left"|ბრიტანეთის ალბომები ([[ოფიციალური ჩარტების კომპანია|OCC]])<ref name="UK charts">{{cite web|url=http://www.everyhit.com/searchsec.php |title=UK Albums Chart |author=The Official Charts Company |publisher=Every Hit |date=May 2000 |accessdate=July 13, 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081012195559/http://www.everyhit.com/searchsec.php |archivedate=October 12, 2008 |df= }}</ref> | style="text-align:center;"|2 |- |align="left"|აშშ [[Billboard 200|''Billboard'' 200]]<ref name="Billboard charts">{{cite web | url={{Allmusic|class=artist|id=p320976|pure_url=yes}} | title=Billboard charts | author=Billboard magazine | publisher=All Music Guide | year=2000 | accessdate=July 17, 2009}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |} ===წლის საბოლოო ჩარტები=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col"|ჩარტი (2000) !scope="col"|პოზიცია |- !scope="row"| გერმანიის ალბომები (Offizielle Top 100)<ref>{{cite web |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-2000 |title=Top 100 Album-Jahrescharts|language = გერმანული |work=[[GfK Entertainment]] |publisher=offiziellecharts.de |accessdate=27 თებერვალი 2017}}</ref> |3 |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col"|ჩარტი (2001) !scope="col"|პოზიცია |- !scope="row"| გერმანიის ალბომები (Offizielle Top 100)<ref>{{cite web |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-2001 |title=Top 100 Album-Jahrescharts|language = გერმანული |work=[[GfK Entertainment]] |publisher=offiziellecharts.de |accessdate=27 თებერვალი 2017}}</ref> |69 |} ===ათწლეულის საბოლოო ჩარტი=== {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col"|ჩარტი (2000–2009) ! scope="col"|უმაღლესი<br /> პოზიცია |- |აშშ [[Billboard 200|''Billboard'' 200]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/features/best-of-the-2000s-the-decade-in-charts-and-1004051233.story#/../../charts-decade-end/billboard-200-albums?year=2009|title=Best of the 2000s Billboard 200 Albums|publisher=Billboard|date=|accessdate=დეკემბერი 2, 2011|archiveurl=https://www.webcitation.org/68ydwLeSQ?url=http://www.billboard.com/features/best-of-the-2000s-the-decade-in-charts-and-1004051233.story#/../../charts-decade-end/billboard-200-albums?year=2009|archivedate=2012-07-07}}</ref> | style="text-align:center;"|6 |} ==სერტიფიცირებები== <!-- NOTE TO EDITORS: Please stick to proving sources from the respective website of each certifying company such as the RIAA (http://www.riaa.com), the BPI (http://www.bpi.co.uk/certified-awards.aspx), Music Canada (musiccanada.com/GPSearchResult.aspx), SNEP (http://www.snepmusique.com/fr/pag-259165-DISQUES-D-OR.html), etc. The certifications that appear on Spears' blog (http://www.britney.com/mx/career-highlights) do NOT match the figures provided on official websites from certain companies (e.g. Mexico's AMPROFON or Brazil's ABDP.) Read Wikipedia:Verifiability, Wikipedia:Reliable sources and Wikipedia:Citing sources for more information. Thanks. --> {{Certification Table Top}} {{Certification Table Entry|region=Argentina|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops I Did It Again!|award=პლატინა|relyear=2000|certref=<ref>{{cite web|url=http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=1&LanDesde_AA=1980&LanHasta_MM=12&LanHasta_AA=2010&Galardon=O&Tipo=1&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP |archiveurl=https://archive.today/20110706084844/http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=1&LanDesde_AA=1980&LanHasta_MM=12&LanHasta_AA=2010&Galardon=O&Tipo=1&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP |archivedate=ივლისი 6, 2011|title = Discos de oro y platino|accessdate=ივნისი 4, 2013|publisher=[[Cámara Argentina de Productores de Fonogramas y Videogramas]]|language=Spanish}}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Australia|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!… I Did It Again|award=პლატინა|number=3|relyear=2000|certyear=2001|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Austria|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops I Did It Again|award=პლატინა|number=2|relyear=2000|relmonth=5|certyear=2001|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Belgium|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=პლატინა|number=3|relyear=2000|certyear=2000|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Brazil|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=ოქრო|relyear=2000|salesamount=250,000|salesref=<ref>{{cite web|url=http://www.terra.com.br/istoegente/77/reportagem/rep_britiney_spears.htm|title=O fenômeno Britney Spears|publisher=[[Terra Networks]]|work=[[ISTOÉ]]|date=იანვარი 22, 2001|accessdate=იანვარი 5, 2016|language=Portuguese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010712135943/http://www.terra.com.br/istoegente/77/reportagem/rep_britiney_spears.htm|archivedate=12 ივლისი 2001}}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Canada|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=პლატინა|number=5|relyear=2000|salesamount=710,044|salesref=<ref>{{cite web|url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/S/Spears_Britney/2003/03/07/749825.html|title=Oops! Can she do it again?|last=Bell|first=Mike|publisher=Canoe.ca |date=მარტი 7, 2003}}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Denmark|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=პლატინა|number=2|relyear=2000|certyear=2000|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Finland|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=პლატინა|salesamount=54,274|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=France|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Dit It Again|certyear=2000|award=პლატინა|salesamount=420,000|salesref=<ref>{{cite web|url=http://www.infodisc.fr/CDCertif_P.php?debut=900 |title=Les Albums Platine : |publisher=Infodisc.fr |language=French |accessdate=ივნისი 4, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126125632/http://www.infodisc.fr/CDCertif_P.php?debut=900 |archivedate=იანვარი 26, 2016 |df= }}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Germany|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops ... I Did It Again|award=პლატინა|number=3|relyear=2000|salesamount=900,000|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Hungary|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=ოქრო|certref=<ref>{{cite web|url=http://zene.slagerlistak.hu/arany-es-platinalemezek/kereso |title=Arany- és platinalemezek " Kereső|publisher=[[Association of Hungarian Record Companies|Magyar Hanglemezkiadók Szövetsége]]|id=User must enter "Oops... I did it again" in the "Keresés album címe szerint:" search field, select "Aranylemez" (Gold record) and click "Keresés".|language=Hungarian|accessdate=ივნისი 4, 2013}}</ref>|salesamount=25,000|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Japan|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops ... I Did It Again|award=პლატინა|relyear=2000|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Mexico|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=პლატინა|number=2|relyear=2000|certref=<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=227458464045439 |title=Certificaciones 2000|publisher=[[Facebook]]|work=[[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|AMPROFON]]|year=2000|language=Spanish|accessdate=ივნისი 4, 2013}}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Netherlands|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=პლატინა|number=2|relyear=2000|certref=<ref>{{cite web|url=http://www.nvpi.nl/nvpi/pagina.asp?pagkey=61112&documentid=1235872&zoekform=60463&formposted=yes |title=Britney Spears - Oops!....I did it again (x2)|language=ჰოლანდიურად|publisher=[[NVPI]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930181256/http://www.nvpi.nl/nvpi/pagina.asp?pagkey=61112&documentid=1235872&zoekform=60463&formposted=yes |accessdate=აგვისტო 15, 2012|archivedate=სექტემბერი 30, 2007 }}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=New Zealand|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops I Did It Again|award=პლატინა|number=2|relyear=2000|id=1253|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Norway|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I did it again|award=პლატინა|relyear=2000|certref=<ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.no/sok/lst_trofeer_sok.asp?type=artist |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120725054452/http://www.ifpi.no/sok/lst_trofeer_sok.asp?type=artist |title=Trofeer|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]] – Norway|language=Norwegian|deadurl=yes|year=2011|archivedate=ივლისი 25, 2012 |accessdate=ივნისი 4, 2013}}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Poland|title=Oops!...I did it again|artist=Britney Spears|type=album|award=პლატინა|relyear=2000|certyear=2000|autocat=yes|accessdate=მაისი 25, 2016}}} {{Certification Table Entry|region=Sweden|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops! I Did It Again|award=პლატინა|relyear=2000|certref=<ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.se/wp/wp-content/uploads/ar-20002.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120304225302/http://www.ifpi.se/wp/wp-content/uploads/ar-20002.pdf |title=År 2000|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]] – Sweden|language=Swedish|deadurl=yes|year=2011|archivedate=მარტი 4, 2012|accessdate=ივნისი 4, 2013}}</ref>|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=Switzerland|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!... I Did It Again|award=პლატინა|number=2|relyear=2000|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!... I Did It Again|award=პლატინა|number=3|salesamount=906,500|salesref=<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/britney-spears-her-biggest-selling-singles-and-albums-revealed__9774/|title=Britney's biggest selling singles and albums in the UK revealed|last=Myers|first=Justin|date=აგვისტო 23, 2016|publisher=[[ოფიციალური ჩარტების კომპანია]]|accessdate=აგვისტო 23, 2016}}</ref>|relyear=2000|autocat=yes}} {{Certification Table Entry|region=United States|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops|award=ალმასი|relyear=2000|salesamount=10,411,000|salesref=<ref name="xcellent">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/chartbeat/485947/ask-billboard-spears-lovatos-x-cellent-sales-updated|title=Ask Billboard: Spears, Lovato's 'X'-cellent Sales |last=Trust|first=Gary|date=მაისი 27, 2012|accessdate=მაისი 27, 2012|work=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]}}</ref><ref name="BMG">{{cite web|author=Barry David |title=Shania, Backstreet, Britney, Eminem and Janet Top All-Time Sellers |publisher=Music Industry News Network |date=თებერვალი 18, 2003 |url=http://www.mi2n.com/press.php3?press_nb=47877 |accessdate=ივლისი 17, 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030703090845/http://www.mi2n.com/press.php3?press_nb=47877 |archivedate=ივლისი 3, 2003 |df= }}</ref><ref name="Ask Billboard">{{cite web|last=კოლფილდი|first=კით|title=Ask Billboard: 'Good' Is Not So Good|url=http://www.billboard.com/articles/news/1046724/ask-billboard|work=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]|accessdate=ივლისი 6, 2012|date=იანვარი 25, 2008}}</ref>}}|autocat=yes}} {{Certification Table Summary}} {{Certification Table Entry|region=Europe|type=album|artist=Britney Spears|title=Oops!...I Did It Again|award=პლატინა|number=4|certyear=2001|autocat=yes}} {{Certification Table Bottom}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ოფიციალური|http://www.britneyspears.com/}} * ''[http://www.discogs.com/Britney-Spears-OopsI-Did-It-Again/master/27443 ინფორმაცია ალბომის შესახებ]'' საიტზე [[Discogs]] == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ბრიტნი სპირსი}} {{პორტალი მუსიკა}} [[კატეგორია:პოპ-ალბომები]] [[კატეგორია:2000 წლის ალბომები]] [[კატეგორია:ბრიტნი სპირსის ალბომები]] [[კატეგორია:Jive Records-ის ალბომები]] [[კატეგორია:ალბომები როდნი ჯერკინსის პროდიუსერობით]] [[კატეგორია:ალბომები მაქს მარტინის პროდიუსერობით]] [[კატეგორია:ალბომები რამი იაკუბის პროდიუსერობით]] [[კატეგორია:ალბომები რობერტ ჯონ ლანგის პროდიუსერობით]] 2ndq14gsel5g0jeekjrjjwi9bxmeu5t 0 172556 5411013 5401678 2026-06-11T00:08:35Z JB82 4688 #WikiLovesFútbol 5411013 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი |სახელი = ფერენცვაროში<br />Ferencvárosi |ლოგო = [[ფაილი:Ferencvaros.gif|150px]] |სრული სახელი = Ferencvárosi Torna Club |დაარსდა = [[3 მაისი]], [[1899]] |სტადიონი = [[ალბერტ ფლორიანი (სტადიონი)|ალბერტ ფლორიანი]] |ტევადობა = 18,100 მაყურებელი |პრეზიდენტი = {{flagicon|Hungary}} [[გაბორ კუზატოვი]] |მწვრთნელი = {{flagicon|Hungary}} [[ბალაჟ ბორბელი]] |ლიგა = {{flagicon|Hungary}} [[უნგრეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი|OTP ბანკის ლიგა]] |სეზონი = 2025-2026 |ადგილი = მე-2 | pattern_la1=_ferencvarositc1617h | pattern_b1=_ferencvarositc1617h | pattern_ra1=_ferencvarositc1617h | pattern_sh1=_red stripes | pattern_so1= | leftarm1=008241 | body1=008241 | rightarm1=008241 | shorts1=008241 | socks1=008241 | pattern_la2= | pattern_b2=_ftc1617 | pattern_ra2= | pattern_sh2=_stripesonwhite | pattern_so2=_top_on_white | leftarm2=99FD02 | body2=99FD02 | rightarm2=99FD02 | shorts2=008241 | socks2=008241 }} '''ფერენცვაროში''' ({{lang-hu|Ferencvárosi}}) — [[უნგრეთი]]ს ყველაზე ტიტულოვანი და პოპულარული [[ფეხბურთი|საფეხბურთო]] კლუბი. დაარსდა [[1899]] წელს [[ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტში]]. კლუბის ისტორიაში ყველაზე დიდი მიღწევა იყო [[1965]] წელს [[საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასი|ბაზრობათა თასი]]ს მოგება, როდესაც ფინალში ტურინის [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|„იუვენტუსი“]] დაამარცხა. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.ftc.hu ოფიციალური საიტი] {{hu icon}} * [http://www.1899.hu ფერენცვაროშის ულტრასები, ფოტო და ვიდეო] {{hu icon}} * [http://www.fanatical.hu/category/ferencvaros/ ფერენცვაროშის ფანების ვიდეობლოგი] {{en icon}} {{საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასის გამარჯვებულები}} [[კატეგორია:უნგრეთის საფეხბურთო კლუბები]] ioslb6rqq7r26jqejq00teoz6viyqh5 5411014 5411013 2026-06-11T00:27:44Z JB82 4688 #WikiLovesFútbol 5411014 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი |სახელი = ფერენცვაროში<br />Ferencvárosi |ლოგო = [[ფაილი:Ferencvaros.gif|150px]] |სრული სახელი = Ferencvárosi Torna Club |დაარსდა = [[3 მაისი]], [[1899]] |სტადიონი = [[ალბერტ ფლორიანი (სტადიონი)|ალბერტ ფლორიანი]] |ტევადობა = 18,100 მაყურებელი |პრეზიდენტი = {{flagicon|Hungary}} [[გაბორ კუზატოვი]] |მწვრთნელი = {{flagicon|Ireland}} [[რობი კინი]] |ლიგა = {{flagicon|Hungary}} [[უნგრეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი|OTP ბანკის ლიგა]] |სეზონი = 2025-2026 |ადგილი = მე-2 | pattern_la1=_ferencvarositc1617h | pattern_b1=_ferencvarositc1617h | pattern_ra1=_ferencvarositc1617h | pattern_sh1=_red stripes | pattern_so1= | leftarm1=008241 | body1=008241 | rightarm1=008241 | shorts1=008241 | socks1=008241 | pattern_la2= | pattern_b2=_ftc1617 | pattern_ra2= | pattern_sh2=_stripesonwhite | pattern_so2=_top_on_white | leftarm2=99FD02 | body2=99FD02 | rightarm2=99FD02 | shorts2=008241 | socks2=008241 }} '''ფერენცვაროში''' ({{lang-hu|Ferencvárosi}}) — [[უნგრეთი]]ს ყველაზე ტიტულოვანი და პოპულარული [[ფეხბურთი|საფეხბურთო]] კლუბი. დაარსდა [[1899]] წელს [[ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტში]]. კლუბის ისტორიაში ყველაზე დიდი მიღწევა იყო [[1965]] წელს [[საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასი|ბაზრობათა თასი]]ს მოგება, როდესაც ფინალში ტურინის [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|„იუვენტუსი“]] დაამარცხა. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.ftc.hu ოფიციალური საიტი] {{hu icon}} * [http://www.1899.hu ფერენცვაროშის ულტრასები, ფოტო და ვიდეო] {{hu icon}} * [http://www.fanatical.hu/category/ferencvaros/ ფერენცვაროშის ფანების ვიდეობლოგი] {{en icon}} {{საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასის გამარჯვებულები}} [[კატეგორია:უნგრეთის საფეხბურთო კლუბები]] 3nikn4wadhjukdmgf6sa7932q9xeqxx 0 211193 5410680 4085676 2026-06-10T15:45:31Z ნანა1962 171202 5410680 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ელ-აღეილა |მშობლიური სახელი ={{lang-ar|العقيلة}} |ქვეყანა = ლიბია |პანორამა = |პანორამის სიგანე =280 |წარწერა = |დროშა = |გერბი = |დროშის სიგანე = |ქვეყნის რუკა2 = |ქვეყნის რუკის ზომა2 = |წარწერა2= |lat_dir = N |lat_deg = 30|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 19|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city(138423)_region:SE |CoordScale = 50000 |ქვეყნის რუკის ზომა =300 |ქვეყნის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = რეგიონი |რეგიონი = კირენაიკა |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = რაიონი |რაიონი = ელ-ვახატის რაიონი {{!}}ელ-ვახატი |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი= ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= |მოსახლეობა = |აღწერის წელი = |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +2 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი= |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში =El Agheila }} '''ელ-აღეილა''' ({{lang-ar|العقيلة}}) — სანაპირო ქალაქი [[ლიბია]]ში, [[სიდრის ყურე]]სთან, [[კირენაიკა|კირენაიკის]] რეგიონის დასავლეთ ნაწილში. 1988 წელს მიეკუთვნა აჯდაბიის რაიონს, 1995-2001 წლებში რაიონის სახელი უცნობია,<ref>[https://web.archive.org/web/20060830011946/http://www.gpc.gov.ly/online_alshabyat/index.php "الشعبيات بالجماهيرية" ("Districts of Libya")] Website of the General People's Committee of Libya, from [[WebArchive]] dated 30 August 2006</ref> 2001 წელს კი კვლავ აჯდაბიას შეუერთდა. 2007 წელს, გადავიდა უფრო ფართო, [[ელ-ვახატის რაიონი|ელ-ვახატის რაიონში]]. ელ-აღეილა უფრო უკეთ ცნობილია მის ტერიტორიაზე მიმდინარე ბრძოლებით [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, ჩრდილოეთ აფრიკის კამპანიისას. ==ისტორია== ქალაქი გაშენებულია რომაელთა თავდაცვით ქალაქ ანაბუკისისა<ref>Goodchild, R. G. (1951) "Boreum of Cyrenaica" ''The Journal of Roman Studies'' 41(1/2): pp. 11-16, p. 11</ref> და მის ბერძნულ წინამორბედ აუტომალის ადგილზე.<ref>''The site of Automala was found on a small promontory opposite the island of Bu Sceefa, a few kilometers west of el-Agheila.'' p. 16 of Goodchild, R. G. (1951) "Boreum of Cyrenaica" ''The Journal of Roman Studies'' 41(1/2): pp. 11-16</ref> იტალიური ოკუპაციის დროს ელ-აღეილა ბედუინთა საკონცენტრაციო ბანაკი იყო, სადაც სიცოცხლეს ათასობით [[ბედუინი]] გამოასალმეს.<ref>{{cite book|last=Ham|first=Anthony|date=2002|title=East of Tripoli - Medinat Sultan to Ajdabiyya: Al-'Aghela|publisher=Lonely Planet|location=London|page=154|id=ISBN 0864426992}}</ref> ==ლიბიის სამოქალაქო ომი== [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]]ს დროს, მარტის დასაწყისში ქალაქი [[კადაფი, მუამარ|კადაფის]] მოწინააღმდეგე ძალებმა აიღეს, თუმცა ამავე თვის შუა რიცხვებში იგი კვლავ დაიბრუნეს კადაფის მომხრეებმა. მარტის ბოლოს კვლავ ეროვნულმა გარდამავალმა საბჭომ აიღო. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ლიბიის ქალაქების სია]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.maplandia.com/libya/ajdabiya-agedabia/al-uqaylah/ Satellite map at Maplandia.com] * [http://encarta.msn.com/encnet/features/mapcenter/map.aspx?TextLatitude=39.45&TextLongitude=-98.907&TextAltitude=0&TextSelectedEntity=39070&MapStyle=Comprehensive&MapSize=Medium&MapStyleSelectedIndex=0&searchTextMap=Al+%60Uqaylah&MapStylesList=Comprehensive&ZoomOnMapClickCheck=on Search for Al `Uqaylah in the MSN Encarta atlas]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ელ-ვახატი}} [[კატეგორია:ლიბიის ქალაქები]] e493lmgldet02ay3b62cemm6h268ejk 0 215077 5410904 4896106 2026-06-10T17:41:48Z Jaba1977 3604 5410904 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გრეგუარ კაიიბანდა''' ({{lang-fr|Grégoire Kayibanda}}; დ. [[1 მაისი]], [[1924]] — გ. [[15 დეკემბერი]], [[1976]]) — [[რუანდა|რუანდის]] [[რუანდის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[1961]] წლის 26 ოქტომბრიდან [[1973]] წლის 5 ივლისამდე. 1957 წელს გამოსცა „ჰუტუს მანიფესტი“. დააარსა „ჰუტუს განმათავისუფლებელი მოძრაობის პარტია“ ({{lang-fr|Parti du Mouvement de l'Emancipation Hutu}}). წარმატებულად ჩატარებული საარჩევნო კამპანიის შედეგად რუანდის ხელისუფლებაში ჰუტუ მოვიდა. მისი ხელისუფლება დაემხო სამხედრო გადატრიალების გზით, რომელიც განხორციელდა ეროვნული გვარდიის მინისტრის გენერალ-მაიორ [[ჟიუვენალ ჰაბიარიმანა]]ს მეთაურობით. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[რუანდის პრეზიდენტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.answers.com/topic/gr-goire-kayibanda-1 გრეგუარ კაიიბანდას ბიოგრაფია] ==ლიტერატურა== * Pierre-Célestin Kabanda, ''Rwanda, l'idéal des pionniers: les hommes qui ont fait la différence'', Éditions Sources du Nil, Lille, 2012, ISBN 978-2-919201-07-5. * François Xavier Munyarugerero, ''Réseaux, pouvoirs, oppositions: la compétition politique au Rwanda'', L'Harmattan, Paris, 2003, 312p. ISBN: 2-7475-3610-6. * Donat Murego, ''La révolution rwandaise 1959-1962'', Publications de l'Institut des Sciences Politiques et Sociales, Bruxelles, 1976. {{რუანდის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:კაიიბანდა, გრეგუარ}} [[კატეგორია:რუანდის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1976]] [[კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები]] [[კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები]] ap2cujlfekh8jf8o80k1yew2j1fz0ep 5410905 5410904 2026-06-10T17:42:04Z Jaba1977 3604 /* ლიტერატურა */ 5410905 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გრეგუარ კაიიბანდა''' ({{lang-fr|Grégoire Kayibanda}}; დ. [[1 მაისი]], [[1924]] — გ. [[15 დეკემბერი]], [[1976]]) — [[რუანდა|რუანდის]] [[რუანდის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[1961]] წლის 26 ოქტომბრიდან [[1973]] წლის 5 ივლისამდე. 1957 წელს გამოსცა „ჰუტუს მანიფესტი“. დააარსა „ჰუტუს განმათავისუფლებელი მოძრაობის პარტია“ ({{lang-fr|Parti du Mouvement de l'Emancipation Hutu}}). წარმატებულად ჩატარებული საარჩევნო კამპანიის შედეგად რუანდის ხელისუფლებაში ჰუტუ მოვიდა. მისი ხელისუფლება დაემხო სამხედრო გადატრიალების გზით, რომელიც განხორციელდა ეროვნული გვარდიის მინისტრის გენერალ-მაიორ [[ჟიუვენალ ჰაბიარიმანა]]ს მეთაურობით. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[რუანდის პრეზიდენტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.answers.com/topic/gr-goire-kayibanda-1 გრეგუარ კაიიბანდას ბიოგრაფია] ==ლიტერატურა== * Pierre-Célestin Kabanda, ''Rwanda, l'idéal des pionniers: les hommes qui ont fait la différence'', Éditions Sources du Nil, Lille, 2012, ISBN 978-2-919201-07-5. * François Xavier Munyarugerero, ''Réseaux, pouvoirs, oppositions: la compétition politique au Rwanda'', L'Harmattan, Paris, 2003, 312p. ISBN: 2-7475-3610-6. * Donat Murego, ''La révolution rwandaise 1959-1962'', Publications de l'Institut des Sciences Politiques et Sociales, Bruxelles, 1976. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{რუანდის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:კაიიბანდა, გრეგუარ}} [[კატეგორია:რუანდის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1976]] [[კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები]] [[კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები]] 6q15ohzxeo8501t83pbkw3dbydwr1h6 10 216377 5410791 5408522 2026-06-10T16:21:51Z Surprizi 14671 5410791 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ინფოდაფა |სხეულის სტილი = width:300px; font-size: 88%; |წარწერა = {{{სახელი}}} |ზევით = [[გალაქტიკა]] |ზედა სტილი = font-style:normal; background: #AFC; |სურათი = {{#if: {{{სურათი|}}} | [[ფაილი:{{{სურათი}}}|250px|center|{{{სახელი}}}]] }} |ტიტრი = {{{წარწერა|}}} |თავის სტილი = background: #AFC; |თავი1 = {{#if:{{{აღმომჩენი|}}}{{{აღმოჩენის თარიღი|}}}|აღმოჩენის ისტორია}} |სახელი2 = აღმომჩენი |მონაცემი2 = {{{აღმომჩენი|}}} |სახელი3 = აღმოჩენის თარიღი |მონაცემი3 = {{{აღმოჩენის თარიღი|}}} |თავი4 = დაკვირვების მონაცემები<br/><small>([[ეპოქა (ასტრონომია)|ეპოქა]] {{{ეპოქა}}})</small> |სახელი5 = [[თანავარსკვლავედები|თანავარსკვლავედი]] |მონაცემი5 = {{{თანავარსკვლავედი|}}} |სახელი6 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(α) |მონაცემი6 = {{{პირდაპირი აღვლენა|}}} |სახელი7 = [[დახრილობა]]&nbsp;(δ) |მონაცემი7 = {{{დახრილობა|}}} |სახელი8 = მანძილი |მონაცემი8 = {{{მანძილი|}}} |სახელი9 = |მონაცემი9 = |სახელი10 = ხილული [[ვარსკვლავიერი სიდიდე]] m_V |მონაცემი10 = {{{ვარსკვლავიერი სიდიდე|}}} |თავი11 = მახასიათებლები |სახელი12 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|ტიპი]] |მონაცემი12 = {{{ტიპი|}}} |სახელი13 = [[სხივის სიჩქარე]] |მონაცემი13 = {{{სხივის სიჩქარე|}}} |სახელი14 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი14 = {{{z|}}}{{#if:{{{z_შეცდომა|}}}| ± {{{Z_შეცდომა}}} }} |სახელი15 = [[გალაქტიკა|ბრუნვის სიჩქარე]] |მონაცემი15 ={{{ბრუნვის სიჩქარე|}}}{{#if:{{{ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა|}}}| ± {{{ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა}}} }} |სახელი16 = ვარსკვლავების რაოდენობა |მონაცემი16 = {{{ვარსკვლავები|}}} |სახელი17 = ზომა |მონაცემი17 = {{{ხილული ზომები|}}} |სახელი18 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] <small>(V)</small> |მონაცემი18 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე|}}} |სახელი19 = [[მასა]] |მონაცემი19 = {{#if:{{{მასა|}}}|{{{მასა}}} m_☉}} |სახელი20 = [[რადიუსი]] |მონაცემი20 = {{{რადიუსი|}}} |სახელი21 = თვისებები |მონაცემი21 = {{{თვისებები|}}} |სახელი22 = [[გალაქტიკის ეფექტური რადიუსი|ეფექტური <br />რადიუსი]]&nbsp;(ფიზიკური) |მონაცემი22 = {{{ეფექტური რადიუსი|}}} |სახელი23 = [[H I რეგიონი|H I მასშტაბის <br />სიგრძე]]&nbsp;(ფიზიკური) |მონაცემი23 = {{{H I მასშტაბის სიგრძე|}}} |სახელი24 = [[თხელი დისკო]]ს<br />სისქე |მონაცემი24 = {{{თხელი დისკო|}}} |სახელი25 = [[სქელი დისკო]]ს<br />სისქე |მონაცემი25 = {{{სქელი დისკო|}}} |სახელი26 = იმპულსის მომენტი |მონაცემი26 = {{{იმპულსის მომენტი|}}} |სახელი41 = {{{label1|}}} |მონაცემი41 = {{{data1|}}} |სახელი42 = {{{label2|}}} |მონაცემი42 = {{{data2|}}} |სახელი43 = {{{label3|}}} |მონაცემი43 = {{{data3|}}} |სახელი44 = {{{label4|}}} |მონაცემი44 = {{{data4|}}} |სახელი45 = {{{label5|}}} |მონაცემი45 = {{{data5|}}} |სახელი46 = {{{label6|}}} |მონაცემი46 = {{{data6|}}} |სახელი47 = {{{label7|}}} |მონაცემი47 = {{{data7|}}} |სახელი48 = {{{label8|}}} |მონაცემი48 = {{{data8|}}} |სახელი49 = {{{label9|}}} |მონაცემი49 = {{{data9|}}} }}</includeonly><noinclude> {{თარგის ინფო}} </noinclude> chnglfe1gwgh6z6491g86d24eu1fezn 10 216384 5410805 4918561 2026-06-10T16:32:31Z Surprizi 14671 5410805 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}}{{{2|}}}|{{#if:{{{1|}}}|{{#if:{{{2|}}}|{{{1}}}&nbsp;{{PLURAL:{{{1}}}|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]}} ({{{2}}}&nbsp;[[პარსეკი|პს]])|{{{1}}}&nbsp;{{PLURAL:{{{1}}}|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]}}}}|{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}&nbsp;[[პარსეკი|პს]]}} }}|{{PLURAL:{{{1}}}|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]|[[სინათლის წელიწადი|სინ.&nbsp;წელი]]}}}}</includeonly><noinclude> თარგი განსაზღვრულია ასტრონომიული სტატიების გასაფორმებლად. მაგალითი: <code><nowiki>{{ly|32,616|10}}</nowiki></code>, სადაც '''32,616''' - მანძილია სინათლის წელიწადებში, ხოლო '''10''' - მანძილი პარსეკებში. თარგის გამოყენების სავარაუდო ვარიანტები: {|class=standard width=50 % |- !თარგის მნიშვნელობა !შედეგი |- |<nowiki>{{ly}}</nowiki> |{{ly}} |- |<nowiki>{{ly||}}</nowiki> |{{ly||}} |- |<nowiki>{{ly|32 616|}}</nowiki> |{{ly|32 616|}} |- |<nowiki>{{ly||10}}</nowiki> |{{ly||10}} |- |<nowiki>{{ly|32 616|10}}</nowiki> |{{ly|32 616|10}} |} [[კატეგორია:ასტრონომიული კოორდინატების თარგები]] </noinclude> hocl5fkw2prew42qdljthdegdbdv4v4 0 226236 5411019 4426696 2026-06-11T01:00:01Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411019 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus bicolor | სურათის ფაილი =Quercus bicolor morton acc 71-69-2.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus bicolor]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus bicolor | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Quercus bicolor range map.jpg | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus bicolor''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] აღმოსავლეთ და ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილებში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501012 Flora of North America: ''Quercus bicolor''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUBI USDA Plants Profile: ''Quercus bicolor''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130226041658/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUBI |date=2013-02-26 }} *[http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_2/quercus/bicolor.htm USFS Silvic Manual: ''Quercus bicolor''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130209022414/http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_2/quercus/bicolor.htm |date=2013-02-09 }} *[http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/qubi.htm ''Quercus bicolor'' images at bioimages.vanderbilt.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311055521/http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/qubi.htm |date=2007-03-11 }} [[კატეგორია:მუხა]] ccwaibudpu5883nnwczr6cf83mi25b6 0 226242 5411021 3968000 2026-06-11T01:03:14Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411021 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus cornelius-mulleri | სურათის ფაილი =Muller oak (Quercus cornelius-mulleri); Barker Dam Trail.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus cornelius-mulleri]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus cornelius-mulleri | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus cornelius-mulleri''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4316,4326,4334 Jepson Manual Treatment - ''Quercus cornelius-mulleri''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUCO7 USDA Plants Profile: Quercus cornelius-mulleri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121112022241/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUCO7 |date=2012-11-12 }} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501020 Flora of North America] *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Quercus+cornelius-mulleri ''Quercus cornelius-mulleri'' - Photo gallery] [[კატეგორია:მუხა]] ai4g0019iu3k2xp006e62qaphfa033f 0 226243 5411020 3967999 2026-06-11T01:01:29Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411020 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus copeyensis | სურათის ფაილი =Flora Example.svg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus copeyensis]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus copeyensis | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus copeyensis''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[კოსტა-რიკა]]სა და [[პანამა]]ში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-16.0615/file Technological Institute of Costa Rica: ''Quercus copeyensis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051111014401/http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-16.0615/file |date=2005-11-11 }} [[კატეგორია:მუხა]] pk3216jj0a1932lbalfg55ebo4ja6gv 0 226252 5411024 3968158 2026-06-11T01:08:19Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411024 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus engelmannii | სურათის ფაილი =Quercus englmannii sillouette.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus engelmannii]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus engelmannii | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Quercus engelmannii range map.jpg | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus engelmannii''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[აშშ]]-ში (სამხრეთ-დასავლეთი [[კალიფორნია]]). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4316,4326,4340 Jepson Manual Treatment] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUEN USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121112022254/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUEN |date=2012-11-12 }} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501029 Flora of North America: ''Quercus engelmannii''] *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Quercus+engelmannii Photo gallery] [[კატეგორია:მუხა]] aikmbvka7rrxg1kw8rtb9tr7w4sqf94 0 226255 5411025 3968162 2026-06-11T01:09:56Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411025 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus gambelii | სურათის ფაილი =Gambel oak 1.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus gambelii]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus gambelii | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus gambelii''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501032 Flora of North America: ''Quercus gambelii'']; [http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=6778&flora_id=1 RangeMap] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUGA NRCS: USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601060247/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUGA |date=2013-06-01 }} [[კატეგორია:მუხა]] qc465t2f35ud7gjybgsnax10uei5dcd 0 226260 5411026 3968181 2026-06-11T01:13:45Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411026 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus havardii | სურათის ფაილი =Quercus havardii inflorescence - NPS.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus havardii]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus havardii | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Quercus havardii range map 1.png | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus havardii''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ და ცენტრალურ ნაწილებში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat|Quercus havardii}} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUHA3 USDA Plants Profile for ''Quercus havardii'' — Havard oak.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110231606/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUHA3 |date=2012-11-10 }} [[კატეგორია:მუხა]] 46icwm9fbo9fbkx9eohb19iasme732n 0 226261 5411028 3968184 2026-06-11T01:17:23Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411028 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus hinckleyi | სურათის ფაილი =Flora Example.svg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus hinckleyi]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus hinckleyi | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus hinckleyi''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[აშშ]]-სა ([[ტეხასი]]) და ჩრდილო-დასავლეთ [[მექსიკაში]]. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUHI USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113025945/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUHI |date=2012-11-13 }} [[კატეგორია:მუხა]] rhhg1xqiauqpjyeynmngy9qb5f0a6os 0 226270 5411030 3968219 2026-06-11T01:22:56Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411030 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus lobata | სურათის ფაილი =Valley Oak Mount Diablo.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus lobata]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus lobata | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Quercus lobata range map 1.png | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus lobata''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[აშშ]]-ში ([[კალიფორნია]]). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4316,4326,4346 Jepson Manual Treatment - ''Quercus lobata''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=qulo USDA Plants Profile; Quercus lobata]{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501056 Flora of North America; Quercus lobata] *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Quercus+lobata ''Quercus lobata'' -Photo gallery] [[კატეგორია:მუხა]] g0zeq5d8bp52lcg22sx3921pkdroycf 0 226281 5411031 4079865 2026-06-11T01:26:02Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411031 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus oglethorpensis | სურათის ფაილი =Flora Example.svg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus oglethorpensis]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus oglethorpensis | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus oglethorpensis''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{Cite web|url=http://www.gohuntgeorgia.com/sites/default/files/uploads/legacy_assets/Documents/querog.pdf|title=''Quercus oglethorpensis'' Duncan|last=Patrick, Allison and Krakow|date=1995|work=Protected Plants of Georgia|publisher=[[Georgia Department of Natural Resources]]|accessdate=2010-10-0|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303182413/http://www.gohuntgeorgia.com/sites/default/files/uploads/legacy_assets/Documents/querog.pdf|archivedate=2016-03-03}} *{{Cite web|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUOG|title=PLANTS Profile for Quercus oglethorpensis (Oglethorpe oak)|work=USDA PLANTS database|accessdate=2010-04-23|archive-date=2010-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100308063939/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUOG}} [[კატეგორია:მუხა]] luhgi0m00m1cqkjp0v6e3vfpn11kik3 0 226287 5411033 3968257 2026-06-11T01:32:43Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411033 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus prinus | სურათის ფაილი =Chestnut Oak.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus prinus]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus prinus | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus prinus''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] აღმოსავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501064 Flora of North America: ''Quercus montana''] [http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=6840&flora_id=1 RangeMap:] *[http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=19398 ITIS Taxonomic Report: ''Quercus prinus L.''] *[http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=19379 ITIS Taxonomic Report: ''Quercus montana'' (synonum of Quercus prinus L.)] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUPR2 USDA Plants Profile: ''Quercus prinus L.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121112014810/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUPR2 |date=2012-11-12 }} [[კატეგორია:მუხა]] qxzosb8sdoiryf0c8ldxjii6t1fljuo 0 226298 5411035 3968293 2026-06-11T01:38:35Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411035 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus turbinella | სურათის ფაილი =Quercus turbinella 3.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus turbinella]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus turbinella | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus turbinella''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4316,4326,4354 Jepson Manual Treatment - ''Quercus turbinella''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUTU2 USDA Plants Profile: Quercus turbinella] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121112023305/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUTU2 |date=2012-11-12 }} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501092 Flora of North America]; [http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=6894&flora_id=1 RangeMap] *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Quercus+turbinella ''Quercus turbinella'' - CalPhotos gallery] [[კატეგორია:მუხა]] cn8h25fhhw493sfamnjzlydhyebklom 0 226325 5411018 4109887 2026-06-11T00:57:23Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411018 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus agrifolia | სურათის ფაილი =Quercus agrifolia foliage.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus agrifolia]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus agrifolia | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus agrifolia''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[აშშ]]-სა ([[კალიფორნია]]) და [[მექსიკა]]ში ([[ქვემო კალიფორნია (ჩრდილოეთი)|ქვემო კალიფორნია]]. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Quercus agrifolia}} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501005 Flora of North America: ''Quercus agrifolia''] *[http://wildflower.utexas.edu/plants/result.php?id_plant=QUAG Native Plant Information Network]{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }} More information on ''Quercus agrifolia'' *[http://www.laspilitas.com/groups/oaks/california_oak1.html Las Pilitas: California Oaks] *[http://www.cnr.vt.edu/DENDRO/dendrology/Syllabus2/factsheet.cfm?ID=548 Virginia Tech Forestry Department: Coast Live Oak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070706233833/http://www.cnr.vt.edu/dendro/dendrology/Syllabus2/factsheet.cfm?ID=548 |date=2007-07-06 }} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUAG USDA Plants Database: ''Quercus agrifolia'' Née] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130226041434/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUAG |date=2013-02-26 }} *[http://www.plantmaps.com/nrm/quercus-agrifolia-california-live-oak-native-range-map.php Interactive Distribution Map for ''Quercus agrifolia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120607034249/http://www.plantmaps.com/nrm/quercus-agrifolia-california-live-oak-native-range-map.php |date=2012-06-07 }} [[კატეგორია:მუხა]] 3laqiq9tccfwtf4500ag3li2hy46620 0 226331 5411022 4242915 2026-06-11T01:03:52Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411022 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus costaricensis | სურათის ფაილი =Quercus costaricensis 2.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus costaricensis]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus costaricensis | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus costaricensis''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[კოსტა-რიკა]]სა და [[პანამა]]ში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons|Quercus costaricensis}} *IUCN Red List: [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/30661/all ''Quercus costaricensis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080717075310/http://www.iucnredlist.org/search/details.php/30661/all |date=2008-07-17 }} *[http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-16.0742/file Technological Institute of Costa Rica: ''Quercus costaricensis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051111014456/http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-16.0742/file |date=2005-11-11 }} [[კატეგორია:მუხა]] hzcuf5cf1y1zrd8tuomiuj6qouqmlzw 0 226336 5411023 3968157 2026-06-11T01:06:28Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411023 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus emoryi | სურათის ფაილი =Quercus emoryi.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus emoryi]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus emoryi | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus emoryi''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[აშშ]]-ის სამხრეთ-დასავლეთსა და [[მექსიკა|მექსიკის]] ჩრდილოეთ ნაწილებში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501028 Flora of North America: ''Quercus emoryi''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUEM USDA Plants Profile: ''Quercus emoryi''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121109023810/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUEM |date=2012-11-09 }} [[კატეგორია:მუხა]] h2533hl7qukulq3ktn0b7o4np3y3hqt 0 226341 5411027 4426697 2026-06-11T01:15:28Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411027 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus hemisphaerica | სურათის ფაილი =Quercus hemisphaerica.gif | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus hemisphaerica]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus hemisphaerica | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Laureloakmap.PNG | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus hemisphaerica''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501043 Flora of North America: Laurel Oak] * [http://www.ces.ncsu.edu/depts/hort/consumer/factsheets/trees-new/quercus_hemisphaerica.html NC State Fact Sheet: Laurel Oak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130203093401/http://www.ces.ncsu.edu/depts/hort/consumer/factsheets/trees-new/quercus_hemisphaerica.html |date=2013-02-03 }} * [http://www.sfws.auburn.edu/samuelson/dendrology/fagaceae_pg/laurel_oak.htm Trees of Alabama and the Southeast: Laurel Oak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060910154035/http://www.sfws.auburn.edu/samuelson/dendrology/fagaceae_pg/laurel_oak.htm |date=2006-09-10 }} * [http://www.cnr.vt.edu/DENDRO/DENDROLOGY/syllabus/factsheet.cfm?ID=241 Virginia Tech, Dept. of Forestry Fact Sheet: Darlington oak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080530191110/http://www.cnr.vt.edu/dendro/dendrology/syllabus/factsheet.cfm?ID=241 |date=2008-05-30 }} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUHE2 USDA PLANTS profile: Darlington oak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108103726/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUHE2 |date=2012-11-08 }} * [http://www.floridata.com/ref/Q/quer_hem.cfm Floridata: Quercus hemisphaerica] * [http://edis.ifas.ufl.edu/wo018 Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida: Laurel Oak or Swamp Laurel Oak?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606073024/http://edis.ifas.ufl.edu/wo018 |date=2011-06-06 }} [[კატეგორია:მუხა]] 4kebp9erqkmvj2xw26tb5h9z1qmu89y 0 226350 5411029 4254258 2026-06-11T01:19:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411029 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus incana | სურათის ფაილი =Flora Example.svg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus incana]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus incana | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Quercus incana range map 1.png | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus incana''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUIN USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130306111637/http://www.plants.usda.gov/java/profile?symbol=Quin |date=2013-03-06 }} *[http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Quercus+incana The Nature Conservancy]{{Dead link|date=სექტემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} [[კატეგორია:მუხა]] jqdvweufj2vbfy8lulwf7aj74onhoow 0 226359 5411032 4426699 2026-06-11T01:30:36Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411032 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus pagoda | სურათის ფაილი =Quercus pagoda.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus pagoda]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus pagoda | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus pagoda''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/volume_2/quercus/falcata.htm Silvics of North America: Cherrybark oak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130219220714/http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/volume_2/quercus/falcata.htm |date=2013-02-19 }} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501071 Flora of North America: ''Quercus pagoda''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUPA5 USDA Plants Database: ''Quercus pagoda'' Raf.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130429120003/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUPA5 |date=2013-04-29 }} *[http://www.cnr.vt.edu/DENDRO/dendrology/syllabus/factsheet.cfm?ID=336 Virginia Tech, Department of Forest Resources and Environmental Conservation: Cherrybark oak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417035323/http://www.cnr.vt.edu/dendro/dendrology/syllabus/factsheet.cfm?ID=336 |date=2009-04-17 }} *[http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Quercus+pagoda Nature Serve: ''Quercus pagoda'']{{Dead link|date=სექტემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.atreeaday.com/atreeaday/Quercus_ludoviciana.html A Tree A Day: Louisiana oak or ''Quercus ludoviciana''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130308062600/http://www.atreeaday.com/atreeaday/Quercus_ludoviciana.html |date=2013-03-08 }} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QULU USDA Plants Profile: ''Quercus'' × ''ludoviciana'' Sarg. [''pagoda'' × ''phellos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061010092450/http://www.plants.usda.gov/java/profile?symbol=QULU |date=2006-10-10 }} [[კატეგორია:მუხა]] em4ufz7ohkijfkd69d91wcs1uvftvx6 0 226369 5411034 4426700 2026-06-11T01:35:55Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411034 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus shumardii | სურათის ფაილი =Shumard oak leaves.JPG | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus shumardii]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus shumardii | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Quercus shumardii range map 1.png | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus shumardii''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]] აღმოსავლეთ ნაწილში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501082 Flora of North America: ''Quercus shumardii''] *[http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=6876&flora_id=1 Range Map] *[http://www.dnr.state.oh.us/forestry/Education/ohiotrees/oakshumard.htm Ohio Trees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050329190141/http://www.dnr.state.oh.us/forestry/Education/ohiotrees/oakshumard.htm |date=2005-03-29 }} *[http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/volume_2/quercus/shumardii.htm US Forest Service Silvics Manual] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130219233135/http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/silvics_manual/volume_2/quercus/shumardii.htm |date=2013-02-19 }} *[http://aggie-horticulture.tamu.edu/ornamentals/natives/quercusshumardii.htm Texas Native Trees] *[http://www.cnr.vt.edu/dendro/dendrology/syllabus/factsheet.cfm?ID=169 Virginia Tech Dendrology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110104100136/http://www.cnr.vt.edu/DENDRO/DENDROLOGY/syllabus/factsheet.cfm?ID=169 |date=2011-01-04 }} *[http://rnrstreamer.lsu.edu/ecosystems/webtour/species/shumardoak/shumardoak.htm Louisiana State University Agriculture Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070712104927/http://rnrstreamer.lsu.edu/ecosystems/webtour/species/shumardoak/shumardoak.htm |date=2007-07-12 }} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUSHS USDA Plantguide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108112006/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUSHS |date=2012-11-08 }} *[http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Quercus+shumardii&CAN=LATIND Plants For A Future] *[http://edis.ifas.ufl.edu/ST561 University of Florida] *[http://www.floridagardener.com/FLNatives/ShumardOak.htm Shumard Oak at West Palm Beach, Florida] *[http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/qush.htm ''Quercus shumardii'' images at bioimages.vanderbilt.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923200829/http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/qush.htm |date=2015-09-23 }} [[კატეგორია:მუხა]] 55rrrt0sv9vhrpe0tzt0sw72axgd40p 0 226374 5411036 4079874 2026-06-11T01:41:00Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411036 wikitext text/x-wiki {{კურსივისახელი}} {{ტაქსოდაფა | სახელი =Quercus wislizeni | სურათის ფაილი =Interior live oak twig with acorn.JPG | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = [[ფარულთესლოვნები]] | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = [[ორლებნიანნი]] | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = [[წიფლისნაირნი]] | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[წიფლისებრნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = [[მუხა]] | ქვეგვარი = | სახეობა = [[Quercus wislizeni]] | ქვესახეობა = | ლათ =Quercus wislizeni | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა =Quercus wislizeni range map 1.png | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = }} '''Quercus wislizeni''' — [[ორლებნიანნი|ორლებნიანთა]] კლასის ხე [[წიფლისებრნი|წიფლისებრთა]] ოჯახიდან. გავრცელებულია [[აშშ]]-ში ([[კალიფორნია]]). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მარადმწვანე მუხა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4316,4326,4356 Jepson Manual treatment for ''Quercus wislizeni''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUWI2 USDA Plants Profile:''Quercus wislizeni'' (interior live oak)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130226105659/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUWI2 |date=2013-02-26 }} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501098 Flora of North America: ''Quercus wislizeni'' (2008)]—[http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=6906&flora_id=1 Range map] *[http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=82383&lang=us C. Michael Hogan (2008) ''California Buckeye: Aesculus californica'', GlobalTwitcher.com, N. Stromberg ed.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212182135/http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=82383&lang=us |date=2009-02-12 }} [[კატეგორია:მუხა]] 94a1fonaq672pnat7hv88lajxij28bv 0 229387 5411015 4621163 2026-06-11T00:34:56Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411015 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ალბომი | სახელწოდება =Push the Sky Away | ტიპი = studio | შემსრულებელი = [[Nick Cave and the Bad Seeds]] | გარეკანი =Push the Sky Away.jpg | გარეკანის აღწერა = | გამოცემის თარიღი = {{Start date|2013|02|18|df=yes}} | ფორმატი = | ჩაწერის თარიღი = {{Start date|2011}}–{{დაასრულე თარიღი|2012}}, La Fabrique, საფრანგეთი | ჟანრი = [[ალტერნატიული როკი]] | ხანგრძლივობა = {{Duration|m=42|s=40}} | ლეიბლი = Bad Seed Ltd. | პროდიუსერი = ნიკ ლონე | წინა_სახელწოდება = [[Live at the Royal Albert Hall (Nick Cave and The Bad Seeds-ის ალბომი)|Live at the Royal Albert Hall]] | წინა_წელი = 2008 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Live from KCRW]] | შემდეგი_წელი = 2013 | სხვადასხვა = {{Singles | სახელი = Push the Sky Away | ტიპი = studio | სინგლი 1 = [[We No Who U R]] | სინგლი 1 თარიღი = 3 დეკემბერი 2012 | სინგლი 2 = [[Jubilee Street (სიმღერა)|Jubilee Street]] | სინგლი 2 თარიღი = 15 იანვარი 2013 | სინგლი 3 = Mermaids | სინგლი 3 თარიღი = 20 მაისი 2013 }} }} {{Album ratings | MC = 81/100<ref name="mc">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/music/push-the-sky-away/nick-cave-and-the-bad-seeds|title=Reviews for Push the Sky Away by Nick Cave And The Bad Seeds|work=[[Metacritic]]|publisher=[[CBS Interactive]]|accessdate=26 თებერვალი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130711034907/http://www.metacritic.com/music/push-the-sky-away/nick-cave-and-the-bad-seeds|archivedate=2013-07-11}}</ref> | rev1 = [[AllMusic]] | rev1Score = {{Rating|3.5|5}}<ref name="am">{{cite web|url=http://www.allmusic.com/album/push-the-sky-away-mw0002463406|title=Push the Sky Away – Nick Cave & the Bad Seeds / Nick Cave|work=[[AllMusic]]|publisher=[[All Media Guide|All Media Network]]|last=Jurek|first=Thom|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | rev2 = ''[[The A.V. Club]]'' | rev2Score = B−<ref name="av">{{cite web|url=http://www.avclub.com/articles/nick-cave-and-the-bad-seeds-push-the-sky-away,92665|title=Nick Cave and the Bad Seeds: Push the Sky Away|work=[[The A.V. Club]]|publisher=[[The Onion]]|last=Heller|first=Jason|date=19 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | rev3 = ''[[Entertainment Weekly]]'' | rev3Score = A<ref>{{cite web|url=http://www.ew.com/article/2013/02/15/singles-and-albums-feb-22-2013|title=Singles and Albums: Feb. 22 2013|work=[[Entertainment Weekly]]|last1=Anderson|first1=Kyle|last2=Rahman|first2=Ray|date=15 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013|archive-date=8 ნოემბერი 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161108062859/http://www.ew.com/article/2013/02/15/singles-and-albums-feb-22-2013}}</ref> | rev4 = ''[[The Guardian]]'' | rev4Score = {{Rating|4|5}}<ref name="gdn">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2013/feb/14/nick-cave-push-sky-review|title=Nick Cave and the Bad Seeds: Push the Sky Away – review|work=[[The Guardian]]|publisher=[[Guardian Media Group]]|last=Simpson|first=Dave|date=14 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | rev5 = ''[[The Independent]]'' | rev5Score = {{Rating|5|5}}<ref>{{cite web|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/album-review-nick-cave-and-the-bad-seeds-push-the-sky-away-mute-8496192.html |title=Album review: Nick Cave and the Bad Seeds, Push the Sky Away (Mute) |work=[[The Independent]] |last=Gill |first=Andy |date=16 თებერვალი 2013 |accessdate=26 თებერვალი 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130219010407/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/album-review-nick-cave-and-the-bad-seeds-push-the-sky-away-mute-8496192.html |archivedate=19 თებერვალი 2013 |deadurl=yes |df= }}</ref> | rev6 = ''[[Los Angeles Times]]'' | rev6Score = {{Rating|3|4}}<ref name="lat">{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-pop-review-nick-cave-push20130219,0,1067918.story|title=Review: Nick Cave predictably unpredictable in Push the Sky Away|work=[[Los Angeles Times]]|publisher=[[Tribune Company]]|last=Roberts|first=Randall|date=19 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | rev7 = ''[[NME]]'' | rev7Score = 9/10<ref name="nme">{{cite web|url=http://www.nme.com/reviews/nick-cave-and-the-bad-seeds/14083|title=Nick Cave & The Bad Seeds – 'Push The Sky Away'|work=[[NME]]|publisher=[[IPC Media]]|last=Stevens|first=Jenny|date=15 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | rev8 = [[Pitchfork Media]] | rev8Score = 8.0/10<ref name="pfk">{{cite web|url=http://pitchfork.com/reviews/albums/17618-push-the-sky-away|title=Nick Cave and the Bad Seeds: Push the Sky Away|publisher=[[Pitchfork Media]]|last=Berman|first=Stuart|date=15 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | rev9 = ''[[Rolling Stone]]'' | rev9Score = {{Rating|3|5}}<ref name="rs">{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/push-the-sky-away-20130219|title=Push the Sky Away|work=[[Rolling Stone]]|publisher=Wenner Media|last=Gross|first=Joe|date=19 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160817191757/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/push-the-sky-away-20130219|archivedate=17 აგვისტო 2016}}</ref> | rev10 = ''[[Spin (ჟურნალი)|Spin]]'' | rev10Score = 8/10<ref name="spin">{{cite web|url=http://www.spin.com/2013/02/nick-cave-the-bad-seeds-push-the-sky-away-bad-seed-ltd/|title=Nick Cave & the Bad Seeds, ‘Push the Sky Away’ (Bad Seed Ltd.)|work=[[Spin (ჟურნალი)|Spin]]|last=Gubbels|first=Jason|date=18 თებერვალი 2013|accessdate=26 თებერვალი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529052909/http://www.spin.com/2013/02/nick-cave-the-bad-seeds-push-the-sky-away-bad-seed-ltd/|archivedate=29 მაისი 2016}}</ref> }} '''''Push the Sky Away''''' — ჯგუფ [[Nick Cave and the Bad Seeds]]-ის მე-15 სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2013 წლის 18 თებერვალს.<ref>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/48724-nick-cave-and-the-bad-seeds-announce-new-album-push-the-sky-away/|title=Nick Cave and the Bad Seeds Announce New Album, Push the Sky Away &#124; News|publisher=[[Pitchfork Media]]|last=Snapes|first=ლორა|date=27 ნოემბერი 2012|accessdate=27 ნოემბერი 2012}}</ref> დისკი გამოსცა ჯგუფის საკუთარმა ლეიბლმა Bad Seed Ltd. == გარეკანი == ალბომის გარეკანზე ნიკ კეივის შიშველი მეუღლე, სიუზი ბიკია, გამოსახული. იგი ჟურნალისათვის საკუთარ საძინებელში პოზიორობდა, ფოტო კი მაშინაა გადაღებული, როდესაც ნიკი ფანჯარას აღებდა.<ref>[http://www.radiotavisupleba.ge/content/the-bad-seeds/24914298.html ნიკ კეივი - "Push the Sky Away"]. „[[რადიო თავისუფლება]]“, ვახო ხვიჩია, 27.02.2013.</ref> ==სიმღერების სია== {{Track listing | total_length = 42:40 | title1 = [[We No Who U R]] | length1 = 4:04 | title2 = Wide Lovely Eyes | length2 = 3:40 | title3 = Water's Edge | length3 = 3:49 | title4 = Jubilee Street | length4 = 6:35 | title5 = Mermaids | length5 = 3:49 | title6 = We Real Cool | length6 = 4:18 | title7 = Finishing Jubilee Street | length7 = 4:28 | title8 = Higgs Boson Blues | length8 = 7:50 | title9 = Push the Sky Away | length9 = 4:07 }} {{Track listing | headline = დელუქს გამოცემა<ref>{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Push-Away-Deluxe-Limited-Edition/dp/B00AFOS6QG|title=Push the Sky Away [Deluxe Limited Edition&#93;: Music|publisher=[[Amazon.com|Amazon]]|accessdate=3 დეკემბერი 2012}}</ref> - დამატებითი დისკი | title10 = Needle Boy | length10 = 4:04 | title11 = Lightning Bolts | length11 = 3:42 }} {{Track listing | headline = [[iTunes]] გამოცემა<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/push-the-sky-away/id577620744|title=Music – Push the Sky Away by Nick Cave & the Bad Seeds|work=[[iTunes Store]]|publisher=[[Apple Inc.|Apple]]|accessdate=3 დეკემბერი 2012}}</ref> - დამატებითი მასალა | total_length = 49:20 | title10 = The Making of ''Push the Sky Away'' | length10 = 6:40 | note10 = ვიდეო }} == ჩარტები == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" ! scope="col"| ჩარტი (2013) ! scope="col"| უმაღლესი<br />პოზიცია |- ! scope="row"| [[ARIA Charts|ავსტრალიის ARIA-ს ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=australian-charts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| [[Ö3 Austria Top 40|ავსტრია]]<ref>{{cite web|url=http://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=austriancharts.at|publisher=Hung Medien|language = გერმანული|accessdate=27 თებერვალი 2013}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| [[Ultratop|ბელგიის ალბომების ჩარტი]] ([[Flanders]])<ref name="bel">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/showinterpret.asp?interpret=Nick+Cave|title=Discografie Nick Cave|trans_title=Discography Nick Cave|work=[[Ultratop]]|publisher=Hung Medien|language=ჰოლანდიურად|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| ბელგიის ალბომების ჩარტი ([[Wallonia]])<ref>{{cite web|url=http://www.ultratop.be/fr/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=[[Ultratop]]|publisher=Hung Medien|language=French|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| [[კანადის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/album/push-the-sky-away-mw0002463406/awards|title=Push the Sky Away – Nick Cave and the Bad Seeds: Awards|work=[[Allmusic]]|publisher=[[Rovi Corporation]]|accessdate=12 აპრილი 2013}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| [[Tracklisten|დანიის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://danishcharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=danishcharts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=2 მარტი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140219232631/http://danishcharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|archivedate=2014-02-19}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| [[MegaCharts|ჰოლანდიის ალბომების ჩარტი]]<ref name="nld">{{cite web|url=http://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Nick+Cave|title=Discografie Nick Cave|trans_title=Discography Nick Cave|work=dutchcharts.nl|publisher=Hung Medien|language=ჰოლანდიურად|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| [[The Official Finnish Charts|ფინეთის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://finnishcharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=finnishcharts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|საფრანგეთის SNEP-ის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=lescharts.com|publisher=Hung Medien|language=French|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 7 |- ! scope="row"| [[Media Control Charts|გერმანიის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&title=Push+The+Sky+Away&cat=a&country=de|title=Album – Nick Cave and the Bad Seeds, Push the Sky Away|work=[[Media Control Charts]]|publisher=[[Bundesverband Musikindustrie]]|language = გერმანული|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| [[ირლანდიის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8|title=Top 100 Artist Album, Week Ending 21 თებერვალი 2013|work=[[Chart-Track]]|publisher=[[GfK]]|accessdate=25 თებერვალი 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6F7lhGce1?url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8|archivedate=2013-03-15}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| ირლანდია<ref>{{cite web|url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240007&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8|title=Top 10 Independent Artist Albums, Week Ending 21 თებერვალი 2013|work=[[Chart-Track]]|publisher=[[GfK]]|accessdate=25 თებერვალი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222213032/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240007&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=8|archivedate=2014-02-22}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| იტალია<ref>{{cite web|url=http://www.fimi.it/classifiche_result_artisti.php?anno=2013&mese=02&id=453|title=Classifica settimanale dal 18/02/2013 al 24/02/2013|trans_title=Weekly chart from 18/02/2013 to 24/02/2013|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=Italian|accessdate=4 მარტი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029195724/http://www.fimi.it/classifiche_result_artisti.php?anno=2013&mese=02&id=453|archivedate=2013-10-29}}</ref> | 18 |- ! scope="row"| ახალი ზელანდია<ref>{{cite web|url=http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=charts.org.nz|publisher=Hung Medien|accessdate=26 თებერვალი 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227114028/http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|archivedate=2014-02-27}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| [[VG-lista|ნორვეგიის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://norwegiancharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=norwegiancharts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=2 მარტი 2013}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| პოლონეთი<ref>{{cite web|url=http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=796&lang=en|title=Oficjalna lista sprzedaży – 4 მარტი 2013|trans_title=Official Sales List – 4 მარტი 2013|work=[[OLiS]]|publisher=[[Polish Society of the Phonographic Industry|ZPAV]]|language=Polish|accessdate=1 მარტი 2013}}</ref> | 2 |- ! scope="row"|პორტუგალია<ref>{{cite web|url=http://portuguesecharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=portuguesecharts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=2 მარტი 2013}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| [[Productores de Música de España|ესპანეთის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://spanishcharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=spanishcharts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=2 მარტი 2013}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| [[Sverigetopplistan|შვედეთის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=swedishcharts.com|publisher=Hung Medien|accessdate=2 მარტი 2013}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| [[Swiss Music Charts|შვეიცარია]]<ref>{{cite web|url=http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Nick+Cave+%26+The+Bad+Seeds&titel=Push+The+Sky+Away&cat=a|title=Nick Cave and the Bad Seeds – Push the Sky Away|work=[[Swiss Music Charts|Hitparade]]|publisher=Hung Medien|language = გერმანული|accessdate=26 თებერვალი 2013}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| [[ბრიტანეთის ალბომების ჩარტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/3/2013-03-02|title=2013-03-02 Top 40 Official UK Albums Archive|work=[[ოფიციალური ჩარტების კომპანია]]|publisher=[[ბრიტანეთის ფონოგრამების მწარმოებლების ასოციაცია]]|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| ბრიტანეთის დამოუკიდებელი ალბომების ჩარტი<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/13/2013-03-02|title=2013-03-02 Top 40 Independent Albums Archive|work=[[ოფიციალური ჩარტების კომპანია]]|publisher=[[ბრიტანეთის ფონოგრამების მწარმოებლების ასოციაცია]]|accessdate=25 თებერვალი 2013}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| [[Billboard 200|აშშ ''Billboard'' 200]]<ref name="billboard200">{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2013-03-09/billboard-200|title=Billboard 200: Mar 09, 2013|work=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=3 მარტი 2013}}</ref> | 29 |- ! scope="row"| აშშ - ''Billboard''-ის ალტერნატიული ალბომები<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2013-03-09/alternative-albums|title=Alternative Albums: Mar 09, 2013|work=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=3 მარტი 2013}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| [[Independent Albums|აშშ - ''Billboard'' - Independent Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2013-03-09/independent-albums|title=Independent Albums: Mar 09, 2013|work=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=3 მარტი 2013}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| [[Billboard charts#Albums|აშშ ''Billboard''-ის როკ-ალბომები]]<ref name="billboard rock">{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2013-03-09/rock-albums|title=Top Rock Albums: Mar 09, 2013|work=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=3 მარტი 2013}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| [[Billboard charts#Albums|აშშ ''Billboard'' - Tastemaker Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2013-03-09/tastemaker-albums|title=Tastemaker Albums: Mar 09, 2013|work=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=3 მარტი 2013}}</ref> | 1 |} ===სინგლები=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! scope="col" style="width:10em" rowspan="2"| სინგლი ! scope="col" rowspan="2"|წელი ! scope="col" style="width:8em" colspan="2"| უმაღლესი პოზიციები |- ! scope="col" style="width:2em; font-size:75%"| ბელგია<br /><ref name="bel" /> ! scope="col" style="width:2em; font-size:75%"| ნიდერლანდები<br /><ref name="nld" /> |- ! scope="row"| [[We No Who U R]] | 2012 | 22 | 69 |- ! scope="row"| [[Jubilee Street (სიმღერა)|Jubilee Street]] | 2013 | 68 | — |- ! scope="row" style="text-align:center" colspan="4"| "—" აღნიშნავს სინგლს, რომელიც ჩარტში არ მოხვედრილა. |} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{Nick Cave and the Bad Seeds}} [[კატეგორია:ნიკ კეივის ალბომები]] [[კატეგორია:2013 წლის ალბომები]] [[კატეგორია:Bad Seed Ltd.-ის ალბომები]] 9atcfh6v4mwps1pqeons7tiaymi05b4 0 247496 5410966 3849515 2026-06-10T18:24:46Z Surprizi 14671 5410966 wikitext text/x-wiki {{მმ*|აბაშიძე}} '''ანა, ზაალის ასული აბაშიძე''' (გ. [[7 დეკემბერი]], [[1749]]) — [[კახეთის სამეფო|კახეთის]] დედოფალი, [[ერეკლე II]]-ის მეორე მეუღლე. ერეკლემ იქორწინა მასთან [[1745]] წელს. ჰყავდათ ორი შვილი — გიორგი (შემდეგში მეფე [[გიორგი XII]]) და თამარი. [[1847]] წელს მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას ამოიკითხა სვეტიცხოველში საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ქ. უჴმოთა ლმობითა გექვნებით ყოვლითადა მჭვრეტელთა შენდობისა ყოფად არა-რაჲ ესე, რომელი ოდესმე ვიყავ ანნა, ასული აბაშიძისა, ხოლო სძალი ქართველტა მეფისა ცხებულის თეიმურაზისა და სატრფო ფერცხალი ირაკი კახთა მეფისა. არამედ ჩემ-თჳს დიდება ესე ყოველივე აქა დაშრტა, დეკენბერსა ვ. ქრისტეს აქათ ქკსა. ჩღმთ.}} == იხილეთ აგრეთვე == * [[ერეკლე II-ის ოჯახი]] == ლიტერატურა == {{ქე|1|17-18|სოსელია ო.}} * ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. I, თბ., 1973 {{DEFAULTSORT:აბაშიძე, ანა}} [[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]] [[კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1749]] [[კატეგორია:აბაშიძეები|ანა]] czg5gh9bc586le9ipbr3fj7bj5oqb59 5410974 5410966 2026-06-10T18:49:45Z Surprizi 14671 5410974 wikitext text/x-wiki {{მმ*|აბაშიძე}} '''ანა, ზაალის ასული აბაშიძე''' (გ. [[7 დეკემბერი]], [[1749]]) — [[კახეთის სამეფო|კახეთის]] დედოფალი, [[ერეკლე II]]-ის მეორე მეუღლე. ერეკლემ იქორწინა მასთან [[1745]] წელს. ჰყავდათ ორი შვილი — გიორგი (შემდეგში მეფე [[გიორგი XII]]) და თამარი. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა სვეტიცხოველში საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ქ. უჴმოთა ლმობითა გექვნებით ყოვლითადა მჭვრეტელთა შენდობისა ყოფად არა-რაჲ ესე, რომელი ოდესმე ვიყავ ანნა, ასული აბაშიძისა, ხოლო სძალი ქართველტა მეფისა ცხებულის თეიმურაზისა და სატრფო ფერცხალი ირაკი კახთა მეფისა. არამედ ჩემ-თჳს დიდება ესე ყოველივე აქა დაშრტა, დეკენბერსა ვ. ქრისტეს აქათ ქკსა. ჩღმთ.}} == იხილეთ აგრეთვე == * [[ერეკლე II-ის ოჯახი]] == ლიტერატურა == {{ქე|1|17-18|სოსელია ო.}} * ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. I, თბ., 1973 {{DEFAULTSORT:აბაშიძე, ანა}} [[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]] [[კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1749]] [[კატეგორია:აბაშიძეები|ანა]] qad23oqy1xjcyozk596xy7qilqyf1j1 5410980 5410974 2026-06-10T18:55:23Z Surprizi 14671 5410980 wikitext text/x-wiki {{მმ*|აბაშიძე}} '''ანა, ზაალის ასული აბაშიძე''' (გ. [[7 დეკემბერი]], [[1749]]) — [[კახეთის სამეფო|კახეთის]] დედოფალი, [[ერეკლე II]]-ის მეორე მეუღლე. ერეკლემ იქორწინა მასთან [[1745]] წელს. ჰყავდათ ორი შვილი — გიორგი (შემდეგში მეფე [[გიორგი XII]]) და თამარი. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა სვეტიცხოველში საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ქ. უჴმოთა ლმობითა გექვნებით ყოვლითადა მჭვრეტელთა შენდობისა ყოფად არა-რაჲ ესე, რომელი ოდესმე ვიყავ ანნა, ასული აბაშიძისა, ხოლო სძალი ქართველტა მეფისა ცხებულის თეიმურაზისა და სატრფო ფერცხალი ირაკი კახთა მეფისა. არამედ ჩემ-თჳს დიდება ესე ყოველივე აქა დაშრტა, დეკენბერსა ვ. ქრისტეს აქათ ქკსა. ჩღმთ.}} [[პაპუნა ორბელიანი]]ს მიხედვით ანა აბაშიძე 1749 წლის 7 დეკემბერს გარდაიცვალა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ერეკლე II-ის ოჯახი]] == ლიტერატურა == {{ქე|1|17-18|სოსელია ო.}} * ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. I, თბ., 1973 {{DEFAULTSORT:აბაშიძე, ანა}} [[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]] [[კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1749]] [[კატეგორია:აბაშიძეები|ანა]] ntmstpf40f7p9okxof3ls9c0hhzersw 5410986 5410980 2026-06-10T19:02:46Z Surprizi 14671 5410986 wikitext text/x-wiki {{მმ*|აბაშიძე}} '''ანა, ზაალის ასული აბაშიძე''' (გ. [[7 დეკემბერი]], [[1749]]) — [[კახეთის სამეფო|კახეთის]] დედოფალი, [[ერეკლე II]]-ის მეორე მეუღლე. ერეკლემ იქორწინა მასთან [[1745]] წელს. ჰყავდათ ორი შვილი — გიორგი (შემდეგში მეფე [[გიორგი XII]]) და თამარი. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა სვეტიცხოველში საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ქ. უჴმოთა ლმობითა გექვნებით ყოვლითადა მჭვრეტელთა შენდობისა ყოფად არა-რაჲ ესე, რომელი ოდესმე ვიყავ ანნა, ასული აბაშიძისა, ხოლო სძალი ქართველტა მეფისა ცხებულის თეიმურაზისა და სატრფო ფერცხალი ირაკი კახთა მეფისა. არამედ ჩემ-თჳს დიდება ესე ყოველივე აქა დაშრტა, დეკენბერსა ვ. ქრისტეს აქათ ქკსა. ჩღმთ.}} [[პაპუნა ორბელიანი]]ს მიხედვით ანა აბაშიძე 1749 წლის 7 დეკემბერს გარდაიცვალა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ერეკლე II-ის ოჯახი]] == ლიტერატურა == {{ქე|1|17-18|სოსელია ო.}} *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] * ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. I, თბ., 1973 {{DEFAULTSORT:აბაშიძე, ანა}} [[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]] [[კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1749]] [[კატეგორია:აბაშიძეები|ანა]] fiehgd6vb5c8cb0y1sfsl5pzst0rb6z 5410988 5410986 2026-06-10T19:03:55Z Surprizi 14671 5410988 wikitext text/x-wiki {{მმ*|აბაშიძე}} '''ანა, ზაალის ასული აბაშიძე''' (გ. [[7 დეკემბერი]], [[1749]]) — [[კახეთის სამეფო|კახეთის]] დედოფალი, [[ერეკლე II]]-ის მეორე მეუღლე. ერეკლემ იქორწინა მასთან [[1745]] წელს. ჰყავდათ ორი შვილი — გიორგი (შემდეგში მეფე [[გიორგი XII]]) და თამარი. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ქ. უჴმოთა ლმობითა გექვნებით ყოვლითადა მჭვრეტელთა შენდობისა ყოფად არა-რაჲ ესე, რომელი ოდესმე ვიყავ ანნა, ასული აბაშიძისა, ხოლო სძალი ქართველტა მეფისა ცხებულის თეიმურაზისა და სატრფო ფერცხალი ირაკი კახთა მეფისა. არამედ ჩემ-თჳს დიდება ესე ყოველივე აქა დაშრტა, დეკენბერსა ვ. ქრისტეს აქათ ქკსა. ჩღმთ.}} [[პაპუნა ორბელიანი]]ს მიხედვით ანა აბაშიძე 1749 წლის 7 დეკემბერს გარდაიცვალა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ერეკლე II-ის ოჯახი]] == ლიტერატურა == {{ქე|1|17-18|სოსელია ო.}} *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] * ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. I, თბ., 1973 {{DEFAULTSORT:აბაშიძე, ანა}} [[კატეგორია:საქართველოს დედოფლები]] [[კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1749]] [[კატეგორია:აბაშიძეები|ანა]] ge978pvjnyge1av0qdg58lzbmmv8ljb 0 251828 5411039 4675585 2026-06-11T02:03:02Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411039 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | ტიპი = single | სახელწოდება = Rap God | გარეკანი = Eminem Rap God.png | შემსრულებელი = [[ემინემი]] | ალბომი = [[The Marshall Mathers LP 2]] | A-მხარე = | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{Start date|2013|10|15}} | ჩაიწერა = | ჟანრი = [[ჰიპ-ჰოპ მუსიკა|ჰიპ-ჰოპი]] | ხანგრძლივობა = {{Duration|m=6|s=03}} | ლეიბლი = [[Shady Records|Shady]], [[Aftermath Entertainment|Aftermath]], [[Interscope Records|Interscope]] | ავტორი = {{Flat list| *[[ემინემი|მარშალ მეზერსი]] }} | პროდიუსერი = DVLP | წინა_სახელწოდება = [[Survival (ემინემის სიმღერა)|Survival]] | წინა წელი = 2013 | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = | სხვადასხვა = }} "'''Rap God'''" — ამერიკელი რეპერ [[ემინემი]]ს სიმღერა. მისი პრემიერა გაიმართა [[YouTube]]-ზე, 2013 წლის 14 ოქტომბერს. იგი 2013 წლის 15 ოქტომბერს ალბომის ''[[The Marshall Mathers LP 2]]'' (2013) მესამე სინგლის სახით გამოიცა.<ref>{{cite web | url=http://www.mtv.com/news/articles/1715587/eminem-rap-god-single.jhtml | title=Eminem's New Track Proves He's 'A God,' Too | publisher=[[Viacom]] | work=[[MTV News]] | date=October 14, 2013 | accessdate=October 14, 2013 | last=Markman | first=Rob | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416235037/http://www.mtv.com/news/articles/1715587/eminem-rap-god-single.jhtml | archivedate=აპრილი 16, 2014 }}</ref> ==ისტორია == სიმღერაში ნახსენებია ალბომის ''[[The Marshall Mathers LP|Marshall Mathers LP]]'' სიმღერის "I'm Back" სტრიქონი, რომელშიც რეპერი საუბრობს კოლუმბიის სკოლაში მკვლელობების შესახებ.<ref>{{cite web | url=http://www.detroitnews.com/article/20131014/ENT04/310140108/Emimem-strikes-again-Rap-God-single | title=Emimem strikes again with 'Rap God' single | publisher=[[MediaNews Group]] | work=[[The Detroit News]] | date=October 14, 2013 | accessdate=October 15, 2013 | author=Graham, Adam | archiveurl=https://archive.today/20131015122839/http://www.detroitnews.com/article/20131014/ENT04/310140108/Emimem-strikes-again-Rap-God-single | archivedate=ოქტომბერი 15, 2013 }}</ref> ასევე ნახსენებია [[მონიკა ლევინსკი]]ს სკანდალი,<ref>{{cite web | url=http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/eminem-rap-god-debuts-marshall-mathers-lp-2_n_4098815.html | title=Eminem's 'Rap God' Debuts As Latest Cut Off Of 'The Marshall Mathers LP 2' | publisher=[[AOL]] | work=[[The Huffington Post]] | date=October 14, 2013 | accessdate=October 14, 2013}}</ref> კონფლიქტი [[Fabolous]]-სა და [[Ray J]]-ს შორის, [[Heavy D & the Boyz]],<ref>{{cite web | url=http://www.rollingstone.com/music/news/eminem-declares-himself-a-rap-god-20131014 | title=Eminem Declares Himself a 'Rap God' | publisher=[[Wenner Media LLC]] | work=[[Rolling Stone]] | date=October 14, 2013 | accessdate=October 15, 2013 | author=Grow, Kory | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160506225308/http://www.rollingstone.com/music/news/eminem-declares-himself-a-rap-god-20131014 | archivedate=მაისი 6, 2016 }}</ref> [[პლანკინგი]],<ref>{{cite web | url=http://www.uproxx.com/music/2013/10/eminem-reference-monica-lewinsky-new-song-rap-god/ | title=Oh Good, Eminem References Monica Lewinsky In His New Song ‘Rap God’ | publisher=Uproxx Media | work=[[Uproxx]] | date=October 15, 2013 | accessdate=October 15, 2013 | author=Kurp, Josh}}</ref> ''[[მოსიარულე მკვდრები (ტელესერიალი)|მოსიარულე მკვდრები]]''<ref>{{cite web | url=http://blogs.wsj.com/speakeasy/2013/10/14/eminem-drops-rap-god-single/ | title=Eminem Drops ‘Rap God’ Single | publisher=[[Dow Jones & Company]] | work=[[The Wall Street Journal]] | date=October 14, 2013 | accessdate=October 15, 2013 | author=Chai, Barbara}}</ref> და 2007 წლის ჰიპ-ჰოპ სიმღერა "[[Lookin Boy]]".<ref>{{cite web | url=http://www.stereogum.com/1521501/eminem-rap-god/mp3s/ | title=Eminem – “Rap God” | publisher=[[Spin Media]] | work=[[Stereogum]] | date=October 14, 2013 | accessdate=October 15, 2013 | author=Lobenfeld, Claire}}</ref><ref>{{cite web | url=http://consequenceofsound.net/2013/10/listen-to-eminems-new-song-rap-god-which-is-anything-but-godly/ | title=Listen to Eminem’s new song “Rap God”, which is anything but godly | publisher=[[Consequence of Sound]] | work=[[Consequence of Sound]] | date=October 14, 2013 | accessdate=October 15, 2013 | author=Staff}}</ref> == კრიტიკოსთა შეფასება == პერ ლიხასმა გამოცემიდან ''[[Time (ჟურნალი)|Time]]'' სიმღერა დადებითად შეაფასა, აღნიშნა რა, რომ „მსოფლიო უნდა ელოდოს უკვდავ ჩანაწერს“, გამომდინარე "Rap God"-იდან და ალბომის წამყვანი სინგლიდან "[[Berzerk (სიმღერა)|Berzerk]]".<ref>{{cite web | url=http://entertainment.time.com/2013/10/15/eminems-new-rap-god-is-divine/ | title=Eminem’s New ‘Rap God’ is Divine | publisher=[[Time Inc.]] | work=[[Time (ჟურნალი)|Time]] | date=October 15, 2013 | accessdate=October 15, 2013 | author=Lijas, Per | archive-date=აპრილი 16, 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416225026/https://entertainment.time.com/2013/10/15/eminems-new-rap-god-is-divine/ }}</ref> ==გამოცემების ისტორია== {| class="wikitable" |- !ქვეყანა !თარიღი !ფორმატი !ლეიბლი |- | აშშ |15 ოქტომბერი, 2013<ref name="itunesrapgod">{{cite web | url=http://itunes.apple.com/us/album/rap-god-single/id725113040 | title=Rap God - Single | publisher=[[Apple Inc.]] | work=[[iTunes Store]] | date=October 15, 2013 | accessdate=October 15, 2013}}</ref> |[[ციფრული ჩამონატვირთი]] |[[Shady Records|Shady]], [[Aftermath Entertainment|Aftermath]], [[Interscope Records|Interscope]] |} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ემინემის სიმღერები}} [[კატეგორია:2013 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2013 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ემინემის სიმღერები]] [[კატეგორია:Shady Records-ის სინგლები]] [[კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის სინგლები]] [[კატეგორია:Interscope Records-ის სინგლები]] snikk7n2ettd9q7li0adkgtglkdpd0w 0 258268 5411001 4835164 2026-06-10T20:24:15Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411001 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მობილური ტელეფონი | სახელი = Nokia Lumia 1520 | სურათი = Microsoft's Nokia Lumia 1520.jpg | მწარმოებელი = [[Nokia]] | სიხშირეთა დიაპაზონი = | საოპერაციო სისტემა = [[Windows Phone 8]] Lumia Black-ით | კორპუსის ტიპი = | მასა = 209 გრამი | ზომა = 6,4 ინ (160 მმ) H <br />3,3 ინ (84 მმ) W <br />0,33 ინ (8,4 მმ) D | ფოტოკამერა = 20 მეგაპიქსელი PureView | მეორე კამერა = 1,2 მეგაპიქსელი | ინტერფეისები = | ბატარეა = BV-4BW 3400 mAh | მეხსიერება =32 GB შიდა flash; <br />2 GB RAM | დაკავშირება = }} '''Nokia Lumia 1520''' — კომპანია [[ნოკია]]ს მიერ წარმოებული სმარტფონი. 6 ინჩიანი (15 სმ) ეკრანით იგი უდიდესი [[Windows Phone]]-ია. საზოგადოების წინაშე ფინურმა კომპანიამ სმარტფონი პირველად 2013 წლის [[22 ოქტომბერი|22 ოქტომბერს]] წარადგინა, [[აბუ-დაბი]]ში გამართულ [[Nokia World]] ღონისძიებაზე, რა დროსაც ნოკიამ ასევე დააანონსა [[Nokia Lumia 1320|Lumia 1320]] და [[Nokia Lumia 2520|Lumia 2520]].<ref>{{Cite news |author=Griffith, Chris |url=http://www.theaustralian.com.au/technology/nokia-announces-its-first-tablet-the-lumia-2520-and-two-6-inch-phablets/story-e6frgakx-1226744848012 |title=Nokia announces its first tablet, the Lumia 2520, and two 6-inch 'phablets' |newspaper=The Australian|date=22 October 2013 |accessdate=25 October 2013}}</ref><ref>{{Cite web |author=Stroh, Michael |url=http://blogs.windows.com/windows_phone/b/windowsphone/archive/2013/10/22/nokia-unveils-their-first-6-inch-windows-phones-and-a-new-windows-tablet-plus-here-comes-instagram.aspx |title=Nokia goes big, introduces the Lumia 1520 and 1320 with 6-inch HD screens. Plus: Instagram is coming! |work=Windows Blogs |date=22 October 2013 |accessdate=26 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029190914/http://blogs.windows.com/windows_phone/b/windowsphone/archive/2013/10/22/nokia-unveils-their-first-6-inch-windows-phones-and-a-new-windows-tablet-plus-here-comes-instagram.aspx |archivedate=29 ოქტომბერი 2013 }}</ref> თავისი ზომით, Lumia 1520 კონკურენციას უწევს [[Samsung Galaxy Note 3]]-სა და [[HTC One Max]]-ს.<ref name=NextWeb>[http://thenextweb.com/gadgets/2013/10/22/official-nokia-lumia-1520/ Nokia Lumia 1520 Hands-On]. Thenextweb.com. Retrieved on 22 October 2013.</ref> ==ხელმისაწვდომობა== თავდაპირველად, Lumia 1520-ის გაყიდვა დაიწყო [[სინგაპური|სინგაპურში]], [[ჰონგ-კონგი|ჰონგ-კონგში]], [[აშშ]]-ში, [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]], [[გერმანია]]ში, [[ფინეთი|ფინეთსა]] და [[ინდოეთი|ინდოეთში]]. [[ავსტრალია]]ში ექსკლუზიურად პარტნიორი კომპანია Harvey Norman-ის მიერ გაიყიდა.<ref>{{Cite web |author=Harvey Norman AU |url=http://www.harveynorman.com.au/homepage/nokia-lumia-1520-windows-8-phone.html |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-01-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131219112718/http://www.harveynorman.com.au/homepage/nokia-lumia-1520-windows-8-phone.html |archivedate=2013-12-19 }}</ref><ref>{{Cite web |author=Byrne, Seamus |url=http://www.cnet.com.au/nokia-announces-6-inch-lumia-1520-windows-phone-339345749.htm |title=Nokia announces 6-inch Lumia 1520 Windows Phone |work=CNET |date=22 October 2013 |accessdate=26 October 2013}}</ref> აშშ-ში მისი გაყიდვა AT&T-მა დააანონსა.<ref>{{Cite web |author=Byford, Sam |url=http://www.theverge.com/2013/10/22/4865368/att-to-carry-nokia-lumia-1520-and-2520 |title=AT&T is the exclusive carrier for Nokia's Lumia 1520, will also sell Lumia 2520 tablet |work=The Verge |date=22 October 2013 |accessdate=26 October 2013}}</ref> ==მონაცემები== Lumia 1520-ის IPS LCD<ref>{{cite web|title=Detailed specifications for the Nokia Lumia 1520|url=http://www.nokia.com/us-en/phones/phone/lumia1520/specifications/|publisher=Nokia|accessdate=31 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131030000831/http://www.nokia.com/us-en/phones/phone/lumia1520/specifications/|archivedate=30 ოქტომბერი 2013}}</ref> დისპლეი Windows Phone-ის პირველი დსიპლეია, რომელსაც 1080p რეზოლუცია აქვს, რაც სამი სვეტი Live Tiles-ების ქონის შესაძლებლობას იძლევა, დაფარულია Gorilla Glass 2-თი. 6 ინჩიან დისპლეის თითოეულ ინჩზე 368 პიქსელის სიმჭირდოვე აქვს.<ref name=Engadget>{{Cite web |author=Smith, Mat |url=http://www.engadget.com/2013/10/22/nokia-lumia-1520/ |title=Nokia Lumia 1520: Windows Phone with 6-inch 1080p display and 20MP camera for $750 |work=Engadget |date=22 October 2013 |accessdate=26 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022072912/http://www.engadget.com/2013/10/22/nokia-lumia-1520/ |archivedate=22 ოქტომბერი 2013 }}</ref><ref>{{Cite web |author=Ghos, Shona |url=http://www.pcpro.co.uk/news/384874/nokia-lumia-2520-tablet-arrives-ahead-of-new-ipad |title=Nokia Lumia 2520 tablet arrives ahead of new iPad |work=PC Pro |date=22 October 2013 |accessdate=26 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226032936/http://www.pcpro.co.uk/news/384874/nokia-lumia-2520-tablet-arrives-ahead-of-new-ipad |archivedate=26 დეკემბერი 2013 }}</ref> ტელეფონი აღჭურვილია 2,2 GHz [[Snapdragon 800]] [[system on a chip]]-ით და 20 მეგაპიქსელიანი PureView კამერით.<ref name=NextWeb/><ref name=FirstTheVerge>{{Cite web |author=Seifert, Dan |url=http://www.theverge.com/2013/10/22/4865276/nokia-world-2013-lumia-phone-announcements |title=Nokia introduces the Lumia 1520, its largest Windows Phone yet |work=The Verge |date=22 October 2013 |accessdate=22 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022121037/http://www.theverge.com/2013/10/22/4865276/nokia-world-2013-lumia-phone-announcements |archivedate=22 ოქტომბერი 2013 }}</ref> ასევე გააჩნია 4G LTE და near field დაკავშირებადობა, 32 გიგაბაიტიანი შიდა მეხსიერება, რომლის გაზრდაც შესაძლებელია 64 გიგაბაიტამდე microSD-ით.<ref name=Engadget/> Lumia 1520-ს აქვს 3 400 მილი-ამპერიანი ბატარეა, რომელიც თავსებადია DC-50 wireless დამტენთან.<ref name=Engadget/> სმარტფონის ფასი 749 [[აშშ დოლარი]]ა. [[Nokia Lumia 1020|Lumia 1020]]-ის მსგავსად, მას ერთდროულად შეუძლია გადაიღოს 5 და 16 მეგაპიქსელიანი ფოტოები.<ref name=TheVerge>{{Cite web |author=Warren, Tom |url=http://www.theverge.com/2013/10/22/4862948/nokia-lumia-1520-hands-on-photos-video |title=Nokia Lumia 1520: a first look at a 6-inch giant Windows Phone |work=The Verge |date=22 October 2013 |accessdate=26 October 2013}}</ref> ===მოდელის ვარიანტები=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! მოდელი<ref>{{cite web|url=http://developer.nokia.com/Devices/Device_specifications/Lumia_1520/ |title=Device details Nokia Lumia 1520 |publisher=Nokia Developers |date=22 October 2013 |accessdate=26 October 2013}}</ref> !! RM-937!! RM-940!! RM-939 |- ! style="font-weight:normal;"| ქვეყნები | საერთაშორისო||აშშ ||TBA |- ! style="font-weight:normal;"| მიმწოდებლები/&#8203;პროვაიდერები | საერთაშორისო||[[AT&T]] ||TBA |- ! style="font-weight:normal;"| 2G | colspan="3" | Quad-band GSM/EDGE (850/900/1800/1900&nbsp;MHz) |- ! style="font-weight:normal;"| 3G | Quadband HSPA+ {{nowrap begin}}1, 2, 5/6, 8{{nowrap end}}<br>(850&#8203;/900&#8203;/1900&#8203;/2100&nbsp;MHz) || Pentaband HSPA+ {{nowrap begin}}1, 4, 5/6, 8{{nowrap end}}<br>(850&#8203;/900&#8203;/[[Advanced Wireless Services|AWS]]&#8203;/1900&#8203;&#8203;/2100&nbsp;MHz) || Quadband HSPA+ {{nowrap begin}}1, 2, 5/6, 8{{nowrap end}}<br>(850&#8203;/900&#8203;/1900&#8203;/2100&nbsp;MHz) |- ! style="font-weight:normal;"| 4G | Pentaband LTE {{nowrap begin}}1, 3, 7, 8, 20{{nowrap end}}<br>(800&#8203;/900&#8203;/1800&#8203;/2100&#8203;/2600&nbsp;MHz) || Pentaband LTE {{nowrap begin}}2, 4, 5, 7, 17{{nowrap end}}<br>(700&#8203;/850&#8203;/1700&#8203;/1900&#8203;/2600&nbsp;MHz) || No |- ! style="font-weight:normal;"| ქსელის მაქსიმალური სიჩქარე, ჩამოტვირთვა/&#8203;ატვირთვა | colspan="2" |[[LTE (telecommunication)|LTE]]: 150/50&nbsp;Mbit/s<br />[[Evolved HSPA|DC-HSPA+]]: 42.2/5.76&nbsp;Mbit/s || [[Evolved HSPA|DC-HSPA+]]: 42/5.76&nbsp;Mbit/s |} ==გამოხმაურება== ამერიკული საინფორმაციო-ტექნოლოგიური ახალი ამბების ქსელ [[The Verge]]-ის წარმომადგენელი ტომ უარენი ტელეფონს აფასებს მისი ეკრანით, სიჩქარით და კამერით, მაგრამ შენიშნავს, რომ დიზაინი არც ისე დახვეწილია და ტელეფონის ზომა ხელში ჭერის სირთულეს ქმნის.<ref name=TheVerge /> ენდი ვანდერველი TrustedReviews-დან კი წერს: „Lumia 1520 ერთგვარი წყალგამყოფი ტელეფონია უამრავი დადებითი მახასიათებლით. ოპერაციულ სისტემა [[Windows Phone]]-ს იგი სმარტფონების დანარჩენი სამყაროს გვერდით აყენებს, თუმცა ამ პროგრამას სულ ცოტა დამუშავება კიდევ სჭირდება“.<ref>{{Cite web |url=http://www.trustedreviews.com/nokia-lumia-1520_Mobile-Phone_review_battery-life-and-verdict_Page-5 |title=Nokia Lumia 1520: Battery Life and Verdict |accessdate=2014-01-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140101101435/http://www.trustedreviews.com/nokia-lumia-1520_Mobile-Phone_review_battery-life-and-verdict_Page-5 |archivedate=2014-01-01 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.engadget.com/2013/11/18/nokia-lumia-1520-review/ Engadget's review of Nokia Lumia 1520] * [http://www.pcadvisor.co.uk/videos/3494351/video-nokia-lumia-1520-review--windows-phablet-has-top-build-quality-great-camera-and-good-looking-screen/ TechAdvisor/PCAdvisor's review of Nokia Lumia 1520] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230234616/http://www.pcadvisor.co.uk/videos/3494351/video-nokia-lumia-1520-review--windows-phablet-has-top-build-quality-great-camera-and-good-looking-screen/ |date=2013-12-30 }} * [http://blog.gsmarena.com/nokia-lumia-1520-battery-life-test/ GSMArena's review of Nokia Lumia 1520 great battery and performance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233956/http://blog.gsmarena.com/nokia-lumia-1520-battery-life-test/ |date=2013-12-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Microsoft Lumia}} [[კატეგორია:Nokia]] [[კატეგორია:Windows Phone]] [[კატეგორია:სმარტფონები]] [[კატეგორია:Nokia-ს მობილური ტელეფონები]] d20getfyqneklrqvfuvep7xz44qxv9u 0 274447 5411007 4590274 2026-06-10T21:34:10Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411007 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ალბომი | სახელწოდება = Out of the Tunnel's Mouth | ტიპი = studio | შემსრულებელი = [[სტივ ჰეკეტი]] | გარეკანი = Out of the Tunnel's Mouth.jpg | გამოცემის თარიღი = 30 ოქტომბერი 2009 | ჩაწერის თარიღი = 2008–2009 | ჟანრი = [[პროგრესული როკი]] | ხანგრძლივობა = 45:42 | ლეიბლი =Wolfwork/EAR Music | პროდიუსერი = სტივ ჰეკეტი, როჯერ კინგი | წინა_სახელწოდება = [[Tribute (სტივ ჰეკეტის ალბომი)|Tribute]] | წინა_წელი = 2008 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Live Rails]] | შემდეგი_წელი = 2011 }} '''''Out of the Tunnel's Mouth''''' — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] გიტარისტ [[სტივ ჰეკეტი]]ს [[2009]] წლის [[სტუდიური ალბომი]]. გამოვიდა ლეიბლებზე Wolfwork/EAR Music. ალბომის პროდიუსერია როჯერ კინგი. ალბომის ჩაწერაში მოწვეული მუსიკოსების სახით მონაწილეობდნენ [[კრის სკუაირი]], [[ენტონი ფილიპსი]] და [[ჯონ ჰეკეტი]]. ==სიმღერების სია== #Fire on the Moon <small>([[სტივ ჰეკეტი]])</small> - 6:11 #Nomads <small>(ჰეკეტი, ჯო ლემანი)</small> - 4:31 #Emerald and Ash <small>(ჰეკეტი, როჯერ კინგი)</small> - 8:59 #Tubehead <small>(ჰეკეტი, კინგი)</small> - 3:36 #Sleepers <small>(ჰეკეტი, ნიკ კლებბერნი, კინგი, ლემანი)</small> - 8:50 #Ghost in the Glass <small>(ჰეკეტი, კინგი)</small> - 2:59 #Still Waters <small>(ჰეკეტი, ლემანი)</small> - 4:35 #Last Train to Istanbul <small>(ჰეკეტი, კინგი, ლემანი)</small> - 5:56 ==სპეციალური გამოცემის დამატებითი დისკი== #[[Wind & Wuthering|Blood on the Rooftops]] (საკონცერტო) <small>([[ფილ კოლინზი]], ჰეკეტი)</small> - 5:46 #[[Voyage of the Acolyte|A Tower Struck Down]] (საკონცერტო) <small>(სტივ ჰეკეტი, [[ჯონ ჰეკეტი]])</small> - 4:27 #[[Firth of Fifth]] (საკონცერტო) <small>([[ტონი ბენქსი]], კოლინზი, [[პიტერ გებრიელი]], ჰეკეტი, [[მაიკ რეზერფორდი]])</small> - 10:10 #[[Fly on a Windshield]] (საკონცერტო) <small>(ბენქსი, კოლინზი, გებრიელი, ჰეკეტი, რეზერფორდი)</small> - 2:19 #[[The Lamb Lies Down on Broadway|Broadway Melody of 1974]] (საკონცერტო) <small>(ბენქსი, კოლინზი, გებრიელი, ჰეკეტი, რეზერფორდი)</small> - 2:03 **სიმღერები 1-5 ჩაწერილია ცოცხლად 2009 წლის მარტში, მილანში ([[იტალია]]) #Every Star in the Night Sky <small>(ჰეკეტი, კლებბერნი, კინგი, ლემანი)</small> - 8:05 ;სპეციალური იაპონური გამოცემის დამატება #Fast Flower <small>(ჰეკეტი)</small> - 4:31 #[[Spectral Mornings|Everyday]] [ჩაწერილია Club Citta-ში] <small>(ჰეკეტი)</small> - 6:57 ==პერსონალი== ;სტუდიური სიმღერები *სტივ ჰეკეტი – ვოკალი, გიტარა (1–8) *როჯერ კინგი – კლავიშებიანები, პროგრამირება (1–8) *[[ნიკ ბეგზი]] – ბას-გიტარა [[ჩეპმენ სტიკი]] (2,3,5,6,7) *დიკ დრაივერი - კონტრაბასი (5) *[[ჯონ ჰეკეტი]] – ფლეიტა (5,8) *ლორენ კინგი – ბეკ-ვოკალი (7) *ფერენც კოვაჩი – ვიოლინო (8) *ამანდა ლემანი - ვოკალი (3,5,7) *ჯო ლემანი – ბეკ-ვოკალი (7) *[[ენტონი ფილიპსი]] – [[12 სიმიანი გიტარა]] (3,5) *[[კრის სკუაირი]] – ბას-გიტარა (1,2) *კრისტინ ტაუნსენდი – ვიოლინო, ალტი (5,6,8) *რობ ტაუნსენდი - სოპრანო საქსი (3,8) *ატილა ეგერჰაზი, ტამას ბარაბასი, ფერენც კოვაჩი, ზოლტან კოვაჩი, ჟილარდ ბანაი, სტივ ჰეკეტი, ჯო ლემანი - [[ანკლუნგი]] სიმღერაში „Every Star in the Night Sky“ ;ცოცხალი ჩანაწერები *სტივ ჰეკეტი - გიტარა, ვოკალები *[[ნიკ ბეგზი]] – ბას-გიტარა [[ჩეპმენ სტიკი]], ვოკალები *როჯერ კინგი - კლავიშებიანები *გერი ო'ტული - დასარტყმელი საკრავები, ვოკალები *რონ ტაუნსენდი - საქსოფონი, ფლეიტა, სასტვენი, პერკუსია == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.hackettsongs.com/pdf/ProgressiveAreaReview.pdf ალბომის მიმოხილვა progressive-area.com-იდან] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305041120/http://www.hackettsongs.com/pdf/ProgressiveAreaReview.pdf |date=2016-03-05 }} {{სტივ ჰეკეტი}} [[კატეგორია:სტივ ჰეკეტის ალბომები]] [[კატეგორია:2009 წლის ალბომები]] t6xmcydgkfso5vdoay2cboffn0sqsw1 0 279087 5411122 5406220 2026-06-11T10:33:27Z Sunlight35 98738 5411122 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი}} [[File:Paolo Uccello 031.jpg|thumb|სან-რომანოს ბრძოლა, ნიკოლო და ტოლენტინო მიუძღვის ფლორენციელებს]] '''პაოლო უჩელო''' ({{lang-it|Paolo Uccello}}; დ. [[1397]] — [[1475]]) — [[რენესანსი]]ს ეპოქის იტალიელი მხატვარი. მისი ერთ-ერთი საუკეთესო სურათია ლონდონის ეროვნულ გალერეაში დაცული [[ბატალური ჟანრი|ბატალური სცენა]] „სან რომანოს ბრძოლა“ (1450). ასევე მისი შექმნილია [[ფლორენცია|ფლორენციის]] უმთავრესი საკათედრო ტაძრის, [[სანტა-მარია-დელ-ფიორე]]ს ლიტურგიკული საათი. == ბიოგრაფია == მხატვარი დაიბადა 1397 წლის 15 ივნისს ფლორენციაში. გარდაიცვალა 1475 წლის 10 დეკემბერს. კარიერის განმავლობაში ის მუშაობდა იტალიის მრავალ ქალაქში, მათ შორის ვენეციასა და ურბინოში. უჩელოს ნამუშევრები გახდა დამაკავშირებელი რგოლი გოთური სტილის დეკორატიულობასა და [[რენესანსი|რენესანსის]] სამეცნიერო მიდგომას შორის. თავის ნამუშევრებში ოსტატი სივრცის გადმოცემისას მათემატიკური სიზუსტისკენ ისწრაფოდა, რაც ზოგჯერ თანამედროვეების კრიტიკას იწვევდა. გეომეტრიისადმი მისი გატაცება თითოეულ ტილოს ბრტყელ ზედაპირზე სიღრმის აგების რთულ ექსპერიმენტად აქცევდა. მან შექმნა უნიკალური სტილი, რომელსაც ხელოვნების ისტორიკოსები „გრაფიკულ მხატვრობას“ უწოდებენ. პაოლო იყო დონო დი პაოლო დი პრატოვეკიოს, ქირურგისა და დალაქის ვაჟი. მხატვრის მამა მდიდარ ოჯახს ეკუთვნოდა. დედამისი, ანტონია დი ჯოვანი დი კასტელო დელ ბეკუტო, დიდგვაროვანი ფლორენციული ოჯახიდან იყო. დედის ოჯახი სანტა მარია მაჯორეს ეკლესიის მახლობლად ცხოვრობდა, სადაც მათ სახელს სამი სამლოცველო უკავშირდება. წარმომავლობამ პაოლოს განათლებასთან და ფლორენციის კულტურულ ელიტასთან წვდომა მისცა, რამაც მას პროფესიული მომზადება ათი წლის ასაკში დაეწყო. 1407 წლიდან 1414 წლამდე ახალგაზრდა პაოლო ცნობილი მოქანდაკის ლორენცო გიბერტის სახელოსნოში მუშაობდა. იქ, სხვა სტუდენტებთან ერთად, მათ შორის დონატელოსთან ერთად, ის ოსტატს ფლორენციის ბაპტისტერიის ჩრდილოეთ კარებისთვის რელიეფების შექმნაში ეხმარებოდა. პაოლომ მთლიანად ორგანზომილებიან ხელოვნებას მიუძღვნა თავი, თუმცა მის ფრესკებში ქანდაკებების გავლენა აშკარაა. მთელი მისი შემდგომი კარიერა ფუნჯსა და მოზაიკაში ხატვას უძღვებოდა. მხატვარმა თავისი ცნობილი მეტსახელი „უჩელო“ (ჩიტი) ცხოველების სიყვარულით მიიღო. სიღარიბის გამო, მას ცოცხალი ცხოველების შენახვა არ შეეძლო, ამიტომ სახლი მათი გამოსახულებებით აავსო. განსაკუთრებით უყვარდა ფრინველები, რამაც მისი სახელი განამტკიცა, რომლითაც ისტორიაში შევიდა. ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons|Paolo Uccello}} *[http://easyweb.easynet.co.uk/giorgio.vasari/uccello/uccello.htm Excerpts from Vasari's Life of Paolo Uccello] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051108045255/http://easyweb.easynet.co.uk/giorgio.vasari/uccello/uccello.htm |date=2005-11-08 }} *[http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/u/uccello/biograph.html Web Gallery of Art: Paolo Uccello] *[http://www.mega.it/eng/egui/pers/pucc.htm Florence Art Guide: Paolo Uccello] *[http://www.paolouccello.org www.paolouccello.org - Works by Paolo Uccello] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116070840/https://www.paolouccello.org/ |date=2021-01-16 }} *[http://www.fionline.it/paolouccello/ Paolo Uccello Homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051107212107/http://www.fionline.it/paolouccello/ |date=2005-11-07 }} (in Italian) *[http://www.georgehart.com/virtual-polyhedra/uccello.html Paolo Uccello's Polyhedra] *[http://rsparlourtricks.blogspot.com/2005/12/getting-some-perspective.html Ron Schuler's Parlour Tricks: Getting Some Perspective] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:უჩელო, პაოლო}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] b9233qrs52x7o7wis2v1a0ur5e0c9ge 5411129 5411122 2026-06-11T10:37:50Z Sunlight35 98738 /* ბიოგრაფია */ 5411129 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი}} [[File:Paolo Uccello 031.jpg|thumb|სან-რომანოს ბრძოლა, ნიკოლო და ტოლენტინო მიუძღვის ფლორენციელებს]] '''პაოლო უჩელო''' ({{lang-it|Paolo Uccello}}; დ. [[1397]] — [[1475]]) — [[რენესანსი]]ს ეპოქის იტალიელი მხატვარი. მისი ერთ-ერთი საუკეთესო სურათია ლონდონის ეროვნულ გალერეაში დაცული [[ბატალური ჟანრი|ბატალური სცენა]] „სან რომანოს ბრძოლა“ (1450). ასევე მისი შექმნილია [[ფლორენცია|ფლორენციის]] უმთავრესი საკათედრო ტაძრის, [[სანტა-მარია-დელ-ფიორე]]ს ლიტურგიკული საათი. == ბიოგრაფია == მხატვარი დაიბადა 1397 წლის 15 ივნისს ფლორენციაში. გარდაიცვალა 1475 წლის 10 დეკემბერს. კარიერის განმავლობაში ის მუშაობდა იტალიის მრავალ ქალაქში, მათ შორის ვენეციასა და ურბინოში. უჩელოს ნამუშევრები გახდა დამაკავშირებელი რგოლი გოთური სტილის დეკორატიულობასა და [[რენესანსი|რენესანსის]] სამეცნიერო მიდგომას შორის. თავის ნამუშევრებში ოსტატი სივრცის გადმოცემისას მათემატიკური სიზუსტისკენ ისწრაფოდა, რაც ზოგჯერ თანამედროვეების კრიტიკას იწვევდა. გეომეტრიისადმი მისი გატაცება თითოეულ ტილოს ბრტყელ ზედაპირზე სიღრმის აგების რთულ ექსპერიმენტად აქცევდა. მან შექმნა უნიკალური სტილი, რომელსაც ხელოვნების ისტორიკოსები „გრაფიკულ მხატვრობას“ უწოდებენ.<ref name=":0">{{Cite news|title=Linear perspective {{!}} Definition, Examples, & Facts {{!}} Britannica|language=en|work=Encyclopedia Britannica|url=https://www.britannica.com/art/linear-perspective|access-date=2026-06-11}}</ref> პაოლო იყო დონო დი პაოლო დი პრატოვეკიოს, ქირურგისა და დალაქის ვაჟი. მხატვრის მამა მდიდარ ოჯახს ეკუთვნოდა. დედამისი, ანტონია დი ჯოვანი დი კასტელო დელ ბეკუტო, დიდგვაროვანი ფლორენციული ოჯახიდან იყო. დედის ოჯახი სანტა მარია მაჯორეს ეკლესიის მახლობლად ცხოვრობდა, სადაც მათ სახელს სამი სამლოცველო უკავშირდება. წარმომავლობამ პაოლოს განათლებასთან და ფლორენციის კულტურულ ელიტასთან წვდომა მისცა, რამაც მას პროფესიული მომზადება ათი წლის ასაკში დაეწყო. 1407 წლიდან 1414 წლამდე ახალგაზრდა პაოლო ცნობილი მოქანდაკის ლორენცო გიბერტის სახელოსნოში მუშაობდა. იქ, სხვა სტუდენტებთან ერთად, მათ შორის დონატელოსთან ერთად, ის ოსტატს ფლორენციის ბაპტისტერიის ჩრდილოეთ კარებისთვის რელიეფების შექმნაში ეხმარებოდა. პაოლომ მთლიანად ორგანზომილებიან ხელოვნებას მიუძღვნა თავი, თუმცა მის ფრესკებში ქანდაკებების გავლენა აშკარაა. მთელი მისი შემდგომი კარიერა ფუნჯსა და მოზაიკაში ხატვას უძღვებოდა. მხატვარმა თავისი ცნობილი მეტსახელი „უჩელო“ (ჩიტი) ცხოველების სიყვარულით მიიღო. სიღარიბის გამო, მას ცოცხალი ცხოველების შენახვა არ შეეძლო, ამიტომ სახლი მათი გამოსახულებებით აავსო. განსაკუთრებით უყვარდა ფრინველები, რამაც მისი სახელი განამტკიცა, რომლითაც ისტორიაში შევიდა. უჩელომ 1425-დან 1431 წლამდე დროის მნიშვნელოვანი ნაწილი ვენეციაში გაატარა. იქ მან შექმნა მოზაიკა სან-მარკოს ფასადისთვის, რომელიც, სამწუხაროდ, არ შემორჩენილა. მოზაიკასთან ამ გამოცდილებამ გავლენა მოახდინა ფერების განაწილების მის შემდგომ მეთოდზე. 1430 წლის ზაფხულში მხატვარი რომს ესტუმრა გიბერტისთან, დონატელოსთან და მასოლინოსთან ერთად. ამ მოგზაურობამ მას საშუალება მისცა, გაეცნო დედაქალაქის უძველეს მემკვიდრეობასა და ახალ მხატვრულ ტენდენციებს. 1431 წელს ფლორენციაში დაბრუნების შემდეგ, მან კოლეგები უკვე წარმატების მწვერვალზე აღმოაჩინა. 1436 წელს უჩელომ შექმნა თავისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი - ფრესკა, რომელიც ჯოვანი აკუტოს ცხენოსანი ძეგლის იმიტაციას ახდენს. ამ კომპოზიციაში მან გამოიყენა ორმაგი პერსპექტივის სისტემა, რათა თავიდან აეცილებინა ვიზუალური დამახინჯება ქვემოთ მდგომი მნახველისთვის. ამ ნამუშევარმა აჩვენა მისი ოსტატობა ოპტიკური ილუზიების გამოყენებაში. მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო მედიჩი რიკარდის სასახლის დეკორაცია, რომლისთვისაც უჩელომ დახატა სამი ცნობილი ნახატი, „სან რომანოს ბრძოლა“. ამ ტილოებზე ასახული იყო ფლორენციის გამარჯვება სიენას ჯარებზე 1432 წელს. ამ ნამუშევრებში მხატვარმა დახვეწა წინა პლანის და დინამიური პერსპექტივის გამოყენება.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons|Paolo Uccello}} *[http://easyweb.easynet.co.uk/giorgio.vasari/uccello/uccello.htm Excerpts from Vasari's Life of Paolo Uccello] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051108045255/http://easyweb.easynet.co.uk/giorgio.vasari/uccello/uccello.htm |date=2005-11-08 }} *[http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/u/uccello/biograph.html Web Gallery of Art: Paolo Uccello] *[http://www.mega.it/eng/egui/pers/pucc.htm Florence Art Guide: Paolo Uccello] *[http://www.paolouccello.org www.paolouccello.org - Works by Paolo Uccello] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116070840/https://www.paolouccello.org/ |date=2021-01-16 }} *[http://www.fionline.it/paolouccello/ Paolo Uccello Homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051107212107/http://www.fionline.it/paolouccello/ |date=2005-11-07 }} (in Italian) *[http://www.georgehart.com/virtual-polyhedra/uccello.html Paolo Uccello's Polyhedra] *[http://rsparlourtricks.blogspot.com/2005/12/getting-some-perspective.html Ron Schuler's Parlour Tricks: Getting Some Perspective] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:უჩელო, პაოლო}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] ifocalv3pxolk9dadj6crk0wfl5ndbk 5411151 5411129 2026-06-11T11:10:04Z Sunlight35 98738 /* ბიოგრაფია */ 5411151 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მხატვარი}} [[File:Paolo Uccello 031.jpg|thumb|სან-რომანოს ბრძოლა, ნიკოლო და ტოლენტინო მიუძღვის ფლორენციელებს]] '''პაოლო უჩელო''' ({{lang-it|Paolo Uccello}}; დ. [[1397]] — [[1475]]) — [[რენესანსი]]ს ეპოქის იტალიელი მხატვარი. მისი ერთ-ერთი საუკეთესო სურათია ლონდონის ეროვნულ გალერეაში დაცული [[ბატალური ჟანრი|ბატალური სცენა]] „სან რომანოს ბრძოლა“ (1450). ასევე მისი შექმნილია [[ფლორენცია|ფლორენციის]] უმთავრესი საკათედრო ტაძრის, [[სანტა-მარია-დელ-ფიორე]]ს ლიტურგიკული საათი. == ბიოგრაფია == მხატვარი დაიბადა 1397 წლის 15 ივნისს ფლორენციაში. გარდაიცვალა 1475 წლის 10 დეკემბერს. კარიერის განმავლობაში ის მუშაობდა იტალიის მრავალ ქალაქში, მათ შორის ვენეციასა და ურბინოში. უჩელოს ნამუშევრები გახდა დამაკავშირებელი რგოლი გოთური სტილის დეკორატიულობასა და [[რენესანსი|რენესანსის]] სამეცნიერო მიდგომას შორის. თავის ნამუშევრებში ოსტატი სივრცის გადმოცემისას მათემატიკური სიზუსტისკენ ისწრაფოდა, რაც ზოგჯერ თანამედროვეების კრიტიკას იწვევდა. გეომეტრიისადმი მისი გატაცება თითოეულ ტილოს ბრტყელ ზედაპირზე სიღრმის აგების რთულ ექსპერიმენტად აქცევდა. მან შექმნა უნიკალური სტილი, რომელსაც ხელოვნების ისტორიკოსები „გრაფიკულ მხატვრობას“ უწოდებენ.<ref name=":0">{{Cite news|title=Linear perspective {{!}} Definition, Examples, & Facts {{!}} Britannica|language=en|work=Encyclopedia Britannica|url=https://www.britannica.com/art/linear-perspective|access-date=2026-06-11}}</ref> პაოლო იყო დონო დი პაოლო დი პრატოვეკიოს, ქირურგისა და დალაქის ვაჟი. მხატვრის მამა მდიდარ ოჯახს ეკუთვნოდა. დედამისი, ანტონია დი ჯოვანი დი კასტელო დელ ბეკუტო, დიდგვაროვანი ფლორენციული ოჯახიდან იყო. დედის ოჯახი სანტა მარია მაჯორეს ეკლესიის მახლობლად ცხოვრობდა, სადაც მათ სახელს სამი სამლოცველო უკავშირდება. წარმომავლობამ პაოლოს განათლებასთან და ფლორენციის კულტურულ ელიტასთან წვდომა მისცა, რამაც მას პროფესიული მომზადება ათი წლის ასაკში დაეწყო. 1407 წლიდან 1414 წლამდე ახალგაზრდა პაოლო ცნობილი მოქანდაკის ლორენცო გიბერტის სახელოსნოში მუშაობდა. იქ, სხვა სტუდენტებთან ერთად, მათ შორის დონატელოსთან ერთად, ის ოსტატს ფლორენციის ბაპტისტერიის ჩრდილოეთ კარებისთვის რელიეფების შექმნაში ეხმარებოდა. პაოლომ მთლიანად ორგანზომილებიან ხელოვნებას მიუძღვნა თავი, თუმცა მის ფრესკებში ქანდაკებების გავლენა აშკარაა. მთელი მისი შემდგომი კარიერა ფუნჯსა და მოზაიკაში ხატვას უძღვებოდა. მხატვარმა თავისი ცნობილი მეტსახელი „უჩელო“ (ჩიტი) ცხოველების სიყვარულით მიიღო. სიღარიბის გამო, მას ცოცხალი ცხოველების შენახვა არ შეეძლო, ამიტომ სახლი მათი გამოსახულებებით აავსო. განსაკუთრებით უყვარდა ფრინველები, რამაც მისი სახელი განამტკიცა, რომლითაც ისტორიაში შევიდა. უჩელომ 1425-დან 1431 წლამდე დროის მნიშვნელოვანი ნაწილი ვენეციაში გაატარა. იქ მან შექმნა მოზაიკა სან-მარკოს ფასადისთვის, რომელიც, სამწუხაროდ, არ შემორჩენილა. მოზაიკასთან ამ გამოცდილებამ გავლენა მოახდინა ფერების განაწილების მის შემდგომ მეთოდზე. 1430 წლის ზაფხულში მხატვარი რომს ესტუმრა გიბერტისთან, დონატელოსთან და მასოლინოსთან ერთად. ამ მოგზაურობამ მას საშუალება მისცა, გაეცნო დედაქალაქის უძველეს მემკვიდრეობასა და ახალ მხატვრულ ტენდენციებს. 1431 წელს ფლორენციაში დაბრუნების შემდეგ, მან კოლეგები უკვე წარმატების მწვერვალზე აღმოაჩინა. 1436 წელს უჩელომ შექმნა თავისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი - ფრესკა, რომელიც ჯოვანი აკუტოს ცხენოსანი ძეგლის იმიტაციას ახდენს. ამ კომპოზიციაში მან გამოიყენა ორმაგი პერსპექტივის სისტემა, რათა თავიდან აეცილებინა ვიზუალური დამახინჯება ქვემოთ მდგომი მნახველისთვის. ამ ნამუშევარმა აჩვენა მისი ოსტატობა ოპტიკური ილუზიების გამოყენებაში. მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო მედიჩი რიკარდის სასახლის დეკორაცია, რომლისთვისაც უჩელომ დახატა სამი ცნობილი ნახატი, „სან რომანოს ბრძოლა“. ამ ტილოებზე ასახული იყო ფლორენციის გამარჯვება სიენას ჯარებზე 1432 წელს. ამ ნამუშევრებში მხატვარმა დახვეწა წინა პლანის და დინამიური პერსპექტივის გამოყენება.<ref name=":0" /> პაოლო უჩელომ გიბერტის სახელოსნოში შეისწავლა საერთაშორისო გოთური სტილი და განსაკუთრებული ინტერესი გამოავლინა დეტალებისა და დეკორატიულობის მიმართ. იგი რენესანსის ერთ-ერთ ყველაზე ორიგინალურ ოსტატად ითვლება, რადგან შუა საუკუნეების ესთეტიკას მეცნიერულ მიდგომასთან აერთიანებდა. განსაკუთრებით გატაცებული იყო გეომეტრიითა და პერსპექტივით, რაც მის ნამუშევრებს უნიკალურ, ინტელექტუალურ ხასიათს ანიჭებდა. მიუხედავად იმისა, რომ [[ჯორჯო ვაზარი]] მას პერსპექტივისადმი გადაჭარბებული ინტერესის გამო აკრიტიკებდა, სწორედ ამ მიდგომამ შექმნა მისი გამორჩეული მხატვრული სტილი, რომელიც ფერის სიმბოლიზმითა და ფორმების ჰარმონიით გამოირჩევა. 1434 წლიდან უჩელო ფლორენციაში ცხოვრობდა. მას ჰყავდა მეუღლე და ორი შვილი, მათ შორის ქალიშვილი ანტონია, რომელიც პირველი ცნობილი ფლორენციელი ქალი მხატვარი გახდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში მუშაობდა ურბინოს ჰერცოგის კარზე, თუმცა მოგვიანებით სიღარიბესა და ავადმყოფობას შეეჯახა. პაოლო უჩელო 1475 წლის 10 დეკემბერს, 78 წლის ასაკში გარდაიცვალა და ხელოვნების ისტორიაში დარჩა, როგორც პერსპექტივის კვლევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ოსტატი. ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons|Paolo Uccello}} *[http://easyweb.easynet.co.uk/giorgio.vasari/uccello/uccello.htm Excerpts from Vasari's Life of Paolo Uccello] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051108045255/http://easyweb.easynet.co.uk/giorgio.vasari/uccello/uccello.htm |date=2005-11-08 }} *[http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/u/uccello/biograph.html Web Gallery of Art: Paolo Uccello] *[http://www.mega.it/eng/egui/pers/pucc.htm Florence Art Guide: Paolo Uccello] *[http://www.paolouccello.org www.paolouccello.org - Works by Paolo Uccello] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116070840/https://www.paolouccello.org/ |date=2021-01-16 }} *[http://www.fionline.it/paolouccello/ Paolo Uccello Homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051107212107/http://www.fionline.it/paolouccello/ |date=2005-11-07 }} (in Italian) *[http://www.georgehart.com/virtual-polyhedra/uccello.html Paolo Uccello's Polyhedra] *[http://rsparlourtricks.blogspot.com/2005/12/getting-some-perspective.html Ron Schuler's Parlour Tricks: Getting Some Perspective] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:უჩელო, პაოლო}} [[კატეგორია:იტალიელი მხატვრები]] [[კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით]] hlmq5huv21oi2k5u33f1xy3jfpz9uop 0 283569 5410963 2765070 2026-06-10T18:24:20Z EmausBot 21283 ორმაგი გადამისამართების გასწორება → [[ვარსკვლავთა გროვა]] 5410963 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ვარსკვლავთა გროვა]] p27x7g06xvar4695vfbblbqkwldz8w7 0 283570 5410962 2765071 2026-06-10T18:24:10Z EmausBot 21283 ორმაგი გადამისამართების გასწორება → [[ვარსკვლავთა გროვა]] 5410962 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ვარსკვლავთა გროვა]] p27x7g06xvar4695vfbblbqkwldz8w7 0 283571 5410964 2765072 2026-06-10T18:24:30Z EmausBot 21283 ორმაგი გადამისამართების გასწორება → [[ვარსკვლავთა გროვა]] 5410964 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ვარსკვლავთა გროვა]] p27x7g06xvar4695vfbblbqkwldz8w7 0 283777 5410960 2766442 2026-06-10T18:23:50Z EmausBot 21283 ორმაგი გადამისამართების გასწორება → [[გალაქტიკათა გროვა]] 5410960 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[გალაქტიკათა გროვა]] tch6hwyu4zj7qp48lp3wwdilmjqs1vt 0 283778 5410961 2766443 2026-06-10T18:24:00Z EmausBot 21283 ორმაგი გადამისამართების გასწორება → [[გალაქტიკათა გროვა]] 5410961 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[გალაქტიკათა გროვა]] tch6hwyu4zj7qp48lp3wwdilmjqs1vt 0 307441 5410686 5394633 2026-06-10T15:50:42Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410686 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = Microsoft Mobile Oy | ლოგო = Microsoft logo (2012).svg | სურათი = Nokia HQ.jpg | ტიპი = შპს | დევიზი = | დაფუძნდა = [[კეილანიემი]], [[ესპოო]], [[ფინეთი]] (25 აპრილი, 2014) | დაიხურა = | დამაარსებელი = | მდებარეობა = [[ესპოო]], [[ფინეთი]] | მფლობელი = | წამყვანი = [[სტივენ ელოპი]]<br />[[ჯო ჰარლოუ]] | პარტნიორი = | დარგი = [[სატელეკომუნიკაციო აღჭურვილობა]] | პროდუქცია = [[მობილური ტელეფონი|მობილური ტელეფონები]]<br />[[სმარტფონი|სმარტფონები]]<br />[[პლანშეტური კომპიუტერი|პლანშეტები]]<br />[[მობილური აპლიკაციები|მობილური პროგრამები]] | შემოსავალი = | საწარმოო შემოსავალი = | სუფთა მოგება = | თანამშრომელი = | შვილობილი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = [http://www.microsoft.com/en/mobile/ Microsoft-ის მობილური მოწყობილობები] }} '''Microsoft Mobile''' — [[ტრანსნაციონალური კომპანია|ტრანსნაციონალური]] [[მობილური ტელეფონი|მობილური ტელეფონებისა]] და მობილური კომპიუტერული მოწყობილობების მწარმოებელი კომპანია, რომლის შტაბ-ბინაც მდებარეობს [[ფინეთი]]ს ქალაქ [[ესპოო]]ში და წარმოადგენს [[Microsoft]]-ის შვილობილ კომპანიას. მისი ძირითადი საქმიანობა მობილური ტელეფონების, სმარტფონების, პლანშეტური კომპიუტერებისა და მათი აქსესუარების დიზაინის შექმნა, განვითარება, წარმოება და რეალიზაციაა. Microsoft Mobile [[2014]] წლის აპრილში Microsoft-ის მიერ [[Nokia]]-ს მოწყობილობებისა და სერვისების განყოფილების შეძენის შემდეგ შეიქმნა. ამასთანავე Microsoft ინარჩუნებს სამომავლოდ მობილურ ტელეფონებზე Nokia-ს სახელისა და ლოგოს გამოყენების შეზღუდულ ლიცენზიას, მაგრამ კომპანიას Nokia-ს ბრენდის მხოლოდ გარდამავალი ლიცენზია მიეცა. Microsoft Mobile-მა მობილური ტელეფონების Nokia-ს სავაჭრო ნიშნით გაყიდვის უფლება 10-წლიანი სალიცენზიო ხელშეკრულების ფარგლებში მოიპოვა, ეს ეხება S30+ სერიაზე დაფუძნებულ ტელეფონებს. [[Microsoft Lumia|Lumia]]-ს სამომავლო სმარტფონები ამ ლიცენზიას არ ექვემდებარებიან და ისინი Nokia-ს ბრენდის სახელით აღარ გამოვლენ<ref>http://www.marketingweek.co.uk/sectors/technology-and-telecoms/news/microsoft-completes-nokia-acquisition/4010292.article</ref><ref>http://betanews.com/2014/04/25/nokias-devices-services-business-now-in-microsofts-hands/</ref>; [[2014]] წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა, რომ Lumia-ს სამომავლო მოწყობილობები Nokia-ს ნაცვლად Microsoft-ის სახელითა და ლოგოთი გამოვა<ref name=LumiaBrandChangeAh>{{cite news|last=Warren|first=Tom|title=Microsoft Lumia design officially revealed without Nokia branding|url=http://www.theverge.com/2014/10/24/7056495/microsoft-lumia-replaces-nokia-lumia-official|newspaper=The Verge|date=24 October 2014}}</ref>. Microsoft Mobile მობილური ტელეფონების აპარატურის ბიზნესში Microsoft-ის რიგით მეორე საწარმოა, მას შემდეგ რაც [[2010]] წელს ხანმოკლე დროით იარსება [[Microsoft Kin|Kin]]-მა. ==ისტორია== [[Nokia]]-ს მოწყობილობებისა და სერვისების განყოფილების შეძენით Microsoft კვლავ დაბრუნდა სმარტფონების ბაზარზე, [[Microsoft Kin|Kin]]-თან დაკავშირებული წინა წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ<ref name="InformationWeek_Kin">{{cite web |url=http://www.informationweek.com/applications/notify-the-next-of-kin/d/d-id/1090416 |title=Notify The Next Of Kin |date=30 June 2010 |work=[[InformationWeek]] |accessdate=17 მაისი 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140424124515/http://www.informationweek.com/applications/notify-the-next-of-kin/d/d-id/1090416 |archivedate=24 აპრილი 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.theregister.co.uk/2010/07/08/microsoft_kin_fallout/ |title=Dead Pink phone fallout hits Microsoft's top brass |date=8 July 2010 |publisher=''[[The Register]]'' }}</ref>. ===2011-დან 2013-მდე: Microsoft-ისა და Nokia-ს პარტნიორობა=== [[ფაილი:Nokia Lumia.jpg|thumb|[[Nokia Lumia 800]], Windows Phone-ზე მომუშავე Nokia-ს პირველი მოწყობილობა]] [[2011]] წლის თებერვალში, [[სტივენ ელოპი|სტივენ ელოპმა]] და [[Microsoft]]-ის მთავარმა აღმასრულებელმა დირექტორმა [[სტივ ბალმერი|სტივ ბალმერმა]] ორ კომპანიას შორის მნიშვნელოვანი ბიზნეს-პარტნიორობის შესახებ განაცხადეს, რომლითაც [[Nokia]]-ს მომავალი სმარტფონების მთავარი პლატფორმა [[Windows Phone]] უნდა გამხდარიყო და ჩაენაცვლებინა Symbian და MeeGo. გარიგება აგრეთვე ითვალისწინებდა Nokia-ს მოწყობილობებში საძიებო სისტემად [[Bing]]-ის გამოყენებას და [[Nokia Maps]]-ის ინტეგრაციას Microsoft-ის [[Bing Maps|რუკების სერვისში]]<ref name="bbc-mspartnership"/>. Nokia-მ განაცხადა, რომ 2011 წელს ის MeeGo-ზე მომუშავე კიდევ ერთ მოწყობილობას გამოუშვებდა, მაგრამ პლატფორმის მომავალი განვითარებისათვის ნაკლები რესურსის დასახარჯად სრულად შეწყვეტდა Symbian-ის მხარდაჭერას<ref name="bbc-mspartnership">{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/business-12427680|title=Nokia and Microsoft form partnership|publisher=BBC|date=11 February 2011|accessdate=12 February 2011}}</ref>. 2011 წლის [[26 ოქტომბერი|26 ოქტომბერს]] Nokia-ს მსოფლიო კონფერენციაზე კომპანიამ [[Windows Phone 7]]-ზე მომუშავე პირველი მოწყობილობები, ფლაგმანი [[Nokia Lumia 800]] და საშუალო კლასის სმატფონი [[Nokia Lumia 710]] წარმოადგინა<ref>{{cite web|url=http://www.engadget.com/2011/10/26/nokia-lumia-710-hands-on-video/ |title=Nokia Lumia 710 hands-on (video) |publisher=Engadget |accessdate=2012-11-08}}</ref><ref name=enno>{{cite news |last=Toor |first=Amar |title=Nokia announces the Lumia 800 |publisher=[[Engadget]] |date=2011-10-26 |url=http://www.engadget.com/2011/10/26/nokia-announces-the-lumia-800/ |accessdate=13 November 2012}}</ref>. ამ განცხადების შემდეგ კომპანია Nokia-ს აქციების ფასი 14%-ით დაეცა, ეს [[2009]] წლის ივლისის შემდეგ ყველაზე დიდი ვარდნა იყო<ref>{{cite news|url=http://www.bloomberg.com/news/2011-02-11/nokia-joins-forces-with-microsoft-to-challenge-dominance-of-apple-google.html|title=Nokia Falls Most Since July 2009 After Microsoft Deal|publisher=Bloomberg | first=Diana|last=ben-Aaron|date=11 February 2011}}</ref>. ამან სმარტფონების ადრე გაზრდილი გაყიდვების მაჩვენებელი მთლიანად ჩამოშალა<ref name="asymco1">{{cite web|title=Lumia: Is the light visible?|url=http://www.asymco.com/2013/04/18/lumia-is-the-light-visible/|work=Asymco|publisher=Horace Dediu|accessdate=21 July 2013|date=18 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111215240/http://www.asymco.com/2013/04/18/lumia-is-the-light-visible/|archivedate=11 ნოემბერი 2020}}</ref>. 2011 წლის დასაწყისიდან [[2013]] წლამდე სმარტფონების გაყიდვის კუთხით Nokia-მ 1-დან მე-10 ადგილზე გადაინაცვლა<ref name="gartner1">{{cite web|title=Gartner Says Asia/Pacific Led Worldwide Mobile Phone Sales to Growth in First Quarter of 2013|url=http://www.gartner.com/newsroom/id/2482816|work=Gartner|publisher=Gartner, Inc|accessdate=21 July 2013|format=Press release|date=14 May 2013}}</ref>. გაყიდვების შემცირების ფონზე 2011 წლის მეორე კვარტალში Nokia-მ 368 მილიონი [[ევრო]]ს ზარალი ნახა, მაშინ როდესაც 2010 წლის მეორე კვარტალში რეალიზაციიდან მიღებულმა მოგებამ 227 მილიონი ევრო შეადგინა. 2011 წლის სექტემბერში Nokia-მ განაცხადა, რომ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 3500 სამუშაო ადგილის შემცირებას და [[რუმინეთი]]ს ქალაქ [[კლუჟი|კლუჟში]] არსებული ქარხნის დახურვას გეგმავდა<ref>{{cite web |url=http://www.moneycontrol.com/news/world-news/nokia-to-cut-3500-jobs-worldwide-to-shut-romania-factory_592235.html |title=Nokia to cut 3500 jobs worldwide; to shut Romania factory |date=29 September 2011}}</ref>. რადგან იმ დროს Nokia მსოფლიოში მობილური ტელეფონებისა და სმარტფონების უმსხვილესი მწარმოებელი იყო<ref name=gartner20110811>{{cite press release|title=Gartner Says Sales of Mobile Devices in Second Quarter of 2011 Grew 16.5 Percent Year-on-Year; Smartphone Sales Grew 74 Percent|url=http://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1764714|accessdate=29 September 2011|publisher=Gartner|date=11 August 2011}}</ref>, დახმარებისთვის Windows Phone-თან ალიანსი გადაწყდა<ref name="arstechnica-ms">{{cite web|url=http://arstechnica.com/gadgets/news/2011/02/nokia-adopts-windows-phone-7-as-primary-platform.ars|title=Capitulation: Nokia adopts Windows Phone 7|date=11 February 2011|accessdate=12 February 2011|work==Ars Technica}}</ref>. 2011 წლის ივნისში Nokia-ს გაყიდვების რაოდენობით კომპანია [[Apple]]-მა გადაასწრო და ლიდერების სათავეში მოექცა<ref name=ftover>{{cite news|last=Ward|first=Andrew|title=Apple overtakes Nokia in smartphone stakes|url=http://www.ft.com/cms/s/0/4d7fd1e2-b38e-11e0-b56c-00144feabdc0.html#axzz1SlVal4Cs|accessdate=21 July 2011|newspaper=Financial Times|date=21 July 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.yugatech.com/mobile/recent-smartphone-shipments-show-gainers-losers/|title=Recent Smartphone Shipments show Gainers & Losers|accessdate=22 August 2012}}</ref>. 2011 წლის აგვისტოში აშშ-ში Nokia-ს შვილობილი კომპანიის ხელმძღვანელმა კრის უებერმა განაცხადა, რომ „''რეალობა ასეთია, თუ ჩვენ Windows Phone-თან ერთად წარმატებულნი არ ვართ, მაშინ მნიშვნელობა არ აქვს ჩვენ რას ვაკეთებთ''“. მან ასევე დაამატა „''Nokia-სთვის ჩრდილოეთი ამერიკა პრიორიტეტულია (...) რადგან ეს Microsoft-ისთვის უმნიშვნელოვანესი ბაზარია''“<ref name=allthingsd>{{cite news|last=Fried|first=Ina|title=Nokia to Exit Symbian, Low-End Phone Businesses in North America|url=http://allthingsd.com/20110809/exclusive-nokia-to-exit-symbian-low-end-phone-businesses-in-north-america/|accessdate=9 August 2011|publisher=All Things Digital|date=9 August 2011}}</ref>. [[ფაილი:SymbianWMWP7USMarketShare.png|thumb|left|300px|Symbian-ის, Windows Mobile-სა და Windows Phone 7-ის საბაზრო წილი აშშ-ის სმარტფონების მფლობელებში 2011 წლის პირველი კვარტლიდან 2012 წლის მეორე კვარტლის ჩათვლით.]] Nokia-მ განაცხადა, რომ [[2012]] წლის [[26 იანვარი|26 იანვრისათვის]] „ერთ მილიონზე მეტი“ Lumia გაყიდა<ref>{{cite web |url=http://press.nokia.com/2012/01/26/nokia-q4-2011-net-sales-eur-10-0-billion-non-ifrs-eps-eur-0-06-reported-eps-eur-0-29-nokia-2011-net-sales-eur-38-7-billion-non-ifrs-eps-eur-0-29-reported-eps-eur-0-31/ |title=Nokia Q4 2011 net sales EUR 10.0 billion, non-IFRS EPS EUR 0.06 (reported EPS EUR −0.29) Nokia 2011 net sales EUR 38.7 billion, non-IFRS EPS EUR 0.29 (reported EPS EUR −0.31) |publisher=Nokia |date=26 January 2012 |accessdate=22 June 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130601232657/http://press.nokia.com/2012/01/26/nokia-q4-2011-net-sales-eur-10-0-billion-non-ifrs-eps-eur-0-06-reported-eps-eur-0-29-nokia-2011-net-sales-eur-38-7-billion-non-ifrs-eps-eur-0-29-reported-eps-eur-0-31/ |archivedate=1 ივნისი 2013 }}</ref><ref>{{cite web |last=Constantinescu |first=Stefan |url=http://www.intomobile.com/2012/01/26/nokia-q4-2011-financial-results-over-1-million-lumia-windows-phones-sold-date/ |title=Nokia Q4 2011 financial results: Over 1 million Lumia Windows Phones sold to date |publisher=IntoMobile |date=26 January 2012 |accessdate=22 June 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150112060834/http://www.intomobile.com/2012/01/26/nokia-q4-2011-financial-results-over-1-million-lumia-windows-phones-sold-date/ |archivedate=12 იანვარი 2015 }}</ref>, 2012 წლის პირველ კვარტალში 2 მილიონი<ref>{{cite web | url = http://www.engadget.com/2012/04/11/nokia-2012-q1-forecast/ |title=Nokia: Two million Lumia phones sold in Q1 but profits still falling| first =Daniel | last = Cooper |date= 11 April 2012 |accessdate=2 June 2012 |work=[[Engadget]] |publisher=[[AOL]]}}</ref> და 2012 წლის მეორე კვარტალში 4 მილიონი<ref>{{cite web | url = http://www.theverge.com/2012/7/19/3169153/nokia-lumia-sales-4-million-q2-2012 | title=Nokia ships 4 million Lumias in Q2 2012, over 7 million to date}}</ref>. ამ კვარტალში Nokia-მ [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკაში]] მხოლოდ 600 000 (Symbian და Windows Phone 7) სმარტფონი გაყიდა<ref>{{cite web |url=http://www.bloomberg.com/news/2012-08-05/nokia-fighting-for-at-t-shelf-space-shows-hurdle-for-next-lumia.html|title=Nokia's Fight for AT&T Shelf Space Shows Hurdle for Lumia}}</ref>. შედარებისათვის [[2010]] წლის მეოთხე კვარტალში Nokia-მ მსოფლიოს მასშტაბით 30 მილიონზე მეტი Symbian-ზე მომუშავე მოწყობილობა გაყიდა და მარტო ცალკე [[Nokia N8]] გაიყიდა 4 მილიონი ცალი პირველ კვარტალში. 2012 წლის მეორე კვარტალში 26 მილიონი [[iPhone]]-სა და 105 მილიონი [[Android]]-ის მიწოდება განხორციელდა, მაშინ როცა Nokia-მ მხოლოდ 6.8 მილიონი Symbian და 5.4 მილიონი Windows Phone მოწოყობილობა გამოუშვა<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/8301-1035_3-57488926-94/android-smartphone-share-quadruples-ios-in-q2/|title=Android smartphone share quadruples iOS in Q2}}</ref>. [[Groupon]]-თან ალიანსის გამოცხადებისას, ელოპმა განაცხადა „შეჯიბრი...სხვა მოწყობილობების მწარმოებლებთან არ არის, ეს [[Google]]-თანაა“<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/technology-19093769|title=Nokia's Lumia phones to show Groupon offers on maps|publisher=BBC}}</ref>. 2012 წლის ივნისში Nokia-ს თავმჯდომარემ, [[რისტო სიილასმაა]]მ ჟურნალისტებს აცნობა, რომ Windows Phone-ის წარუმატებლობის შემთხვევაში Nokia-ს გეგმა ჰქონდა, მაგრამ მეტი დეტალები არ დაუსახელებია<ref>{{cite web|url=http://www.techradar.com/news/phone-and-communications/mobile-phones/nokia-promises-back-up-plan-if-windows-phone-fails-1087600|title=Nokia promises back-up plan if Windows Phone fails|author=Chris Smith|publisher=Techradar|date=30 June 2012|accessdate=6 July 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://yle.fi/uutiset/nokias_siilasmaa_goal_to_regain_competitiveness/6199219|title=Nokia's Siilasmaa: Goal to regain competitiveness|publisher=YLS Uutiset|date=28 June 2012|accessdate=6 July 2012}}</ref>. [[2012]] წლის [[8 თებერვალი|8 თებერვალს]] Nokia Corp.-მა წლის ბოლომდე [[ევროპა]]ში მდებარე სმარტფონების საწარმოებიდან 4000 თანამშრომლის გათავისუფლებისა და წარმოების აზიაში გადატანის შესახებ განაცხადა<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052970204136404577210401816583074.html |title=Nokia to Cut 4,000 Jobs |date=8 February 2012 | work=The Wall Street Journal |first=Arild |last=Moen}}</ref>. 2012 წლის 14 ივლისს Nokia-მ [[2013]] წლის ბოლომდე 10 000 თანამშრომლის შემცირება<ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/business/companies/article3528038.ece | title=Nokia to cut 10,000 jobs; shut units | date=14 June 2012 | work=The Hindu}}</ref> და გაზრდილი ფინანსური დანაკარგების ფონზე [[ფინეთი]]ს, [[გერმანია|გერმანიისა]] და [[კანადა|კანადის]] საწარმოო და კვლევითი ობიექტების დახურვა დააანონსა<ref>{{cite news |url=http://www.bloomberg.com/news/2012-06-14/nokia-to-cut-10-000-jobs-as-elop-tries-to-stanch-losses.html |title=Nokia to Cut 10,000 Jobs as Elop Tries to Stanch Losses |date=14 June 2012 | work=Bloomberg |first=Diana |last=ben-Aaron}}</ref>. საერთო ჯამში 2013 წლის ბოლოსათვის Nokia-მ 24 500 თანამშრომელი გაუშვა სამსახურიდან<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/itslideshow/14151500.cms |title=7 milestones in Nokia's year of woes |publisher=The Times of India |date=15 June 2012 |accessdate=22 June 2013}}</ref>. 2012 წლის 18 ივნისს [[Moody's]]-მა Nokia-ს ფასიანი ქაღალდების რეიტინგი BBB− ნიშნულამდე დაადაბლა<ref>{{cite web |url=http://www.zacks.com/stock/news/77208/nokia-downgraded-to-junk |title=Nokia Downgraded to Junk |publisher=Zacks.com |date=2012-06-18 |accessdate=2013-09-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511081928/http://www.zacks.com/stock/news/77208/nokia-downgraded-to-junk |archivedate=2013-05-11 }}</ref>. Nokia-ს გენერალურმა დირექტორმა აღიარა, რომ კომპანიის პრობლემების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი მობილური ტელეფონების ინდუსტრიაში სწრაფი ცვლილებების განჭვრეტის უნარის არქონა იყო. 2012 წლის [[4 მაისი|4 მაისს]] გაყიდვებისგან გამოწვეული იმედგაცრუების გამო ინვესტორთა ჯგუფმა კომპანიის წინააღმდეგ საქმე აღძრა<ref>{{cite web|last=Reisinger |first=Don |url=http://news.cnet.com/8301-1035_3-57427826-94/nokia-execs-hit-with-class-action-suit-over-disappointing-lumia-sales/ |title=Nokia, execs hit with class-action suit over disappointing Lumia sales &#124; Mobile – CNET News |publisher=News.cnet.com |date=2012-05-04 |accessdate=2013-09-08}}</ref>. 2012 წლის [[22 აგვისტო]]ს ცნობილი გახდა, რომ ფინელი ინვესტორების ჯგუფმა ელოპის გენერალური დირექტორის თანამდებობიდან გადაყენების მოთხოვნით ხელმოწერების შეგროვება დაიწყო<ref>{{cite web|url=http://www.phonearena.com/news/Nokia-Finnish-investors-considering-gathering-signatures-to-get-CEO-Elop-sacked_id33611 |title=Nokia Finnish investors considering gathering signatures to get CEO Elop sacked |publisher=Phonearena.com |accessdate=2013-09-08}}</ref>. 2012 წლის დეკემბერში Nokia-მ განაცხადა, რომ აპირებდა თავისი შტაბ-ბინის, [[Nokia House]]-ის 170 მილიონ [[ევრო]]დ გაყიდვას და გრძელვადიან პერსპექტივაში მისი ლიზინგით უკან დაბრუნებას. ეს გადაწყვეტილება ხარჯების შემცირების მიზნით მიიღეს, რადგან კომპანია სერიოზულ ფინანსურ კრიზისში იმყოფებოდა<ref>{{cite news | url= http://www.3news.co.nz/Struggling-Nokia-sells-HQ/tabid/421/articleID/279214/Default.aspx | work= 3 News NZ | title= Struggling Nokia sells HQ | date= 5 December 2012 | access-date= 19 მაისი 2015 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20140713074110/http://www.3news.co.nz/Struggling-Nokia-sells-HQ/tabid/421/articleID/279214/Default.aspx | archivedate= 13 ივლისი 2014 }}</ref>. [[2013]] წლის იანვარში Nokia-მ განაცხადა, რომ 2012 წლის მეოთხე კვარტალში 6.6 მილიონი სმარტფონი გაყიდა, საიდანაც 2.2 მილიონი Symbian, ხოლო 4.4 მილიონი Lumia (Windows Phone 7 და 8)<ref>{{cite web|url=http://press.nokia.com/2013/01/24/nokia-corporation-q4-and-full-year-2012-interim-report/|title=Nokia Corporation Q4 and full year 2012 Interim Report|accessdate=2015-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131213103833/http://press.nokia.com/2013/01/24/nokia-corporation-q4-and-full-year-2012-interim-report/|archivedate=2013-12-13}}</ref>. [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკაში]] სმარტფონების ჩათვლით მხოლოდ 700 000 მობილური ტელეფონის გაყიდვა მოხერხდა. 2013 წელს Nokia-მ თავისი დაბალბიუჯეტიანი სმატფონებისთვის [[Nokia Asha platform|Asha platform]] გამოუშვა. იმავე თვეში, Nokia-მ მსოფლიოში უმსხვილეს კავშირგაბმულობის ოპერატორ [[China Mobile]]-თან პარტნიორობის შესახებ განაცხადა, რათა მათთვის Windows-ზე დაფუძნებული ახალი [[Nokia Lumia 920|Lumia 920]]-ის ექსკლუზიურად ჩინეთისთვის დამზადებული ვარიანტი Lumia 920T-ს სახელწოდებით შეეთავაზებინა<ref>{{cite web|last=Einhorn |first=Bruce |url=http://www.businessweek.com/articles/2012-12-07/nokia-deal-just-the-beginning-for-china-mobile |title=Nokia Deal Is Just the Beginning for China Mobile |publisher=Businessweek |date=7 December 2012 |accessdate=22 June 2013}}</ref>. 2013 წლის მეორე კვარტლის მონაცემებით, Nokia-მ 115 მილიონი ევროს დანაკარგი ნახა, ხოლო შემოსავალი 24%-ით, 5.7 მილიარდ ევრომდე შეუმცირდა იმის ფონზე, რომ Lumia-ს გაყიდვებმა იმავე დროის მონაკვეთში [[BlackBerry]]-ს გადაუსწრო. 2013 წლის მეორე კვარტლამდე ცხრა კვარტლით ადრე კომპანია Nokia-მ 4.1 მილიარდი ევროს დაკარგა. ამასთანავე კომპანიას აშშ-სა და ჩინეთში მნიშვნელოვანი პრობლემები არ შექმნია<ref>{{cite news|title=Nokia revenues slide 24% but Lumia sales rise offers hope|url=http://www.guardian.co.uk/technology/2013/jul/18/nokia-revenues-fall-lumia-sales?CMP=EMCNEWEML6619I2|accessdate=19 July 2013|newspaper=The Guardian|date=18 July 2013|author=Charles Arthur}}</ref>. 2013 წლის ივლისში Nokia-მ განაცხადა, რომ იმ წლის მეორე კვარტალში Lumia-ს გაყიდვებმა რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია, რაც 7.4 მილიონი მოწყობილობის გაყიდვით გამოიხატა<ref>{{cite web|author=Tom Warren |url=http://www.theverge.com/2013/7/18/4534136/nokia-lumia-sales-q2-2013 |title=Nokia Lumia sales Q2 2013 |work= The Verge |date=2013-07-18 |accessdate=2013-09-08}}</ref>. მიუხედავად იმისა, რომ Nokia Lumia-ს გაყიდვები Windows Phone-სთვის რეკორდული მაჩვენებელი იყო მთლიანობაში მაინც მსოფლიო ბაზარის უმნიშვნელო ნაწილს იკავებდა, თუმცა ის კონკურენტ BlackBerry-სთან შედარებით ბევრად წინ მიიწევდა<ref name=PaulThurrottBadWindowsPhoneSales>{{cite news|last=Thurrott|first=Paul|title=Good News and Bad News for Windows Phone, Strong market share growth doesn't mean big market share.|url=http://winsupersite.com/windows-phone/good-news-and-bad-news-windows-phone|newspaper=WinSuperSite|date=14 November 2013|access-date=21 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707114530/http://winsupersite.com/windows-phone/good-news-and-bad-news-windows-phone|archivedate=7 ივლისი 2015}}</ref>. [[2013]] წლის ივნისის მონაცემებით [[Nokia]] [[Windows Phone]]-ების ბაზარზე გაყიდული მოწყობილობების რაოდენობით დომინანტი იყო, სადაც მისი წილი 83.3%-ს შეადგენდა<ref name=BetaNewsNokiaMarketshare>{{cite news|last=Bamburic|first=Mihaita|title=Nokia dominates the Windows Phone market, leaves little room to HTC and Samsung.|url=http://betanews.com/2013/06/10/nokia-dominates-the-windows-phone-market-leaves-little-room-to-htc-and-samsung/|newspaper=Beta News|date=10 June 2013}}</ref>, ხოლო იმავე წლის ოქტომბერში Nokia-ს Lumia-ს ხაზმა მთლიანი ბაზრის 90% დაიპყრო<ref name=PocketNowNokia90percent>{{cite news|last=Rivera|first=Jaime|title=Nokia owns 90% of the Windows Phone market share.|url=http://pocketnow.com/2013/10/18/nokia-owns-90-of-the-windows-phone-market-share|newspaper=PocketNow|date=18 October 2013|access-date=24 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171116181156/http://pocketnow.com/2013/10/18/nokia-owns-90-of-the-windows-phone-market-share|archivedate=16 ნოემბერი 2017}}</ref>. ===2013-დან 2014-მდე: Nokia-ს მობილური ტელეფონების ბიზნესის შეძენა=== [[2013]] წლის [[2 სექტემბერი|2 სექტემბერს]] [[Microsoft]]-მა განცხადა, რომ ის [[Nokia]]-ს მობილური მოწყობილობების ბიზნესს 3.79 მილიარდ [[ევრო]]დ ყიდულობს, ამასთანავე 1.65 მილიარდ ევროდ ყიდულობს ლიცენზიას ნოკიას პორტფოლიოს პატენტზე 10 წლის ვადით; გარიგების საერთო მოცილობამ 5.4 მილიარდი ევრო შეადგინა. [[სტივ ბალმერი]]ს თქმით, ეს შენაძენი „მომავალში გადადგმული თამამი ნაბიჯი“ იქნება ორივე კომპანიისთვის, უმთავრესად მათი ბოლო დროინდელი თანამშრომლობის შედეგად. ეს არის აგრეთვე Microsoft-ის მოწყობილობებისა და მომსახურების კომპანიად გარდაქმნის ბალმერისეული გრძელვადიანი ხედვის ნაწილი. გარიგების დადება თავდაპირველად [[2014]] წლის დასაწყისისთვის იყო დაგეგმილი<ref name=ConsumerNewsandBusinessChannelMicrosoftAcquisitionDelay>{{cite news|last=Kharpal|first=Arjun|title=Nokia-Microsoft merger delayed due to Asia hurdles.|url=http://www.cnbc.com/id/101519164|newspaper=Consumer News and Business Channel|date=24 March 2014}}</ref><ref name=UPIMicrosoftNokiaMergerDelayed>{{cite news|last=Baliga|first=Anantha|title=Regulatory approval for Microsoft-Nokia deal delayed till April. The deal, announced last September, has received approvals from most regulators and antitrust agencies, with approvals yet to come from some Asian countries.|url=http://www.upi.com/Business_News/2014/03/24/Regulatory-approval-for-Microsoft-Nokia-deal-delayed-till-April/9021395670800/|newspaper=United Press International, Inc.|date=24 March 2014}}</ref>. [[Helsingin Sanomat]]-თან ინტერვიუში, Nokia-ს ყოფილმა აღმასრულებელმა ანსი ვანიოკიმ აღნიშნა, რომ Microsoft-თან გარიგება [[სტივენ ელოპი]]ს „წარუმატებელი სტრატეგიის“ გამო „გარდაუვალი“ იყო<ref name=hi-inevitable>{{cite web|title=Nokian ex-pomo Anssi Vanjoki: Häpeällistä mutta väistämätöntä|url=http://www.hs.fi/talous/Nokian+ex-pomo+Anssi+Vanjoki+H%C3%A4pe%C3%A4llist%C3%A4+mutta+v%C3%A4ist%C3%A4m%C3%A4t%C3%B6nt%C3%A4+/a1378172245191|work=Helsingin Sanomat|accessdate=4 September 2013|language=Finnish|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140716233720/http://www.hs.fi/talous/Nokian+ex-pomo+Anssi+Vanjoki+H%C3%A4pe%C3%A4llist%C3%A4+mutta+v%C3%A4ist%C3%A4m%C3%A4t%C3%B6nt%C3%A4+/a1378172245191|archivedate=16 ივლისი 2014}}</ref>. 2014 წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ Nokia-ს მობილური ტელეფონების ბიზნესის შეძენა აზიის მარეგულირებელ ორგანოებთან პრობლემის გამო მარტის ბოლოს ვერ დასრულდებოდა და ის იმავე წლის აპროლამდე გადაიდო<ref>[http://www.businessinsider.com/r-nokia-says-now-expects-devices-sale-to-close-in-april-2014-24 DELAYED: Microsoft Won't Close Its $7.2 Billion Buy Of Nokia Until April], ''Business Insider'', March 24, 2014</ref>. საბოლოოდ Nokia-ს მობილური ტელეფონების ბიზნესის შეძენის დასრულება Microsoft-მა 2014 წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] შეძლო, თავდაპირველად დაგეგმილზე „ცოტა ძვირად“ 5.44 მილიარდ ევროდ<ref name="cnet phone div sold">{{cite web |last=Trenholm |first=Rich |title=Microsoft closes Nokia deal, pays more than expected |url=http://www.cnet.com/news/microsoft-closes-nokia-deal-pays-more-than-expected/ |work=CNET |accessdate=25 April 2014 |date=25 April 2014}}</ref>. Nokia-ს მობილური ტელეფონების აქტივები Microsoft Mobile-ის ნაწილი გახდა და Microsoft-ის ახალი შვილობილი კომპანია [[ფინეთი|ფინეთში]] დაფუძნდა<ref name=telegraph-msmobile>{{cite web |title=Nokia phone unit 'to be renamed Microsoft Mobile' |url=http://www.telegraph.co.uk/technology/nokia/10781973/Nokia-phone-unit-to-be-renamed-Microsoft-Mobile.html |work=The Daily Telegraph |accessdate=25 April 2014}}</ref><ref name=verge-closedate>{{cite web |title=Nokia says its sale to Microsoft will close on April 25th |url=http://www.theverge.com/2014/4/21/5636002/nokia-microsoft-sale-will-close-april-25 |work=The Verge |accessdate=25 April 2014}}</ref>. [[Microsoft]]-თან გაფორმებული 10 წლიანი ხელშეკრულებით, [[Nokia]] დათანხმდა [[2015]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]] არ გამოუშვას არანაირი მობილური მოწყობილობა Nokia-ს ბრენდის სახელით. Microsoft-მა გარიგების ფარგლებში შეიძინა [[Nokia Asha|Asha]]-სა და [[Microsoft Lumia|Lumia]]-ს ბრენდები და მოახდინა Nokia-ს ბრენდის<ref name=verge-nokianame>{{cite web|title=There will never be another Nokia smartphone|url=http://www.theverge.com/2013/9/3/4688888/there-will-never-be-another-nokia-smartphone|work=The Verge|accessdate=3 September 2013}}</ref>, [[Nokia PureView]] და ClearBlack, Nokia Surge, Nokia Mural და Symbian-ის ლიცენზირება Nokia-სგან<ref name=PhoneArenaPureViewNokia>{{cite news|last=F.|first=Alan|title=Microsoft owns PureView, ClearBlack and four other Nokia trademarks.|url=http://www.phonearena.com/news/Microsoft-owns-PureView-ClearBlack-and-four-other--trademarks_id57175|newspaper=Phone Arena|date=16 June 2014}}</ref><ref name=ValueWalkNokiaPureView>{{cite news|last=Jain|first=Aman|title=Nokia ClearBlack, PureView Trademarks Now Owned By Microsoft.|url=http://www.valuewalk.com/2014/06/nokia-clearblack-pureview-microsoft/|newspaper=ValueWalk|date=17 June 2014|access-date=28 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311104730/https://www.valuewalk.com/nokia-clearblack-pureview-microsoft/|archivedate=11 მარტი 2023}}</ref>. გარიგების ფარგლებში Nokia-ს ხელმძღვანელობა Microsoft-ს შეუერთდა. [[სტივენ ელოპი]] Microsoft-ის მოწყობილობების გუნდის (რომელიც მოიცავს ისეთ პროდუქტებს როგორიცაა, [[Xbox]] და [[Microsoft Surface|Surface]]) ხელმძღვანელი გახდა; ელოპი მთავარი აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე [[რაჯივ სური]]ს დანიშვნამდე დროებით შეცვალა [[რისტო სიილასმაა]]მ<ref name=verge-msnokia>{{cite web|title=Microsoft buys Nokia's Devices and Services Unit, unites Windows Phone 8 and its hardware maker|url=http://www.theverge.com/2013/9/2/4688530/microsoft-buys-nokias-devices-and-services-unit-unites-windows-phone|work=The Verge|publisher=Vox Media|accessdate=3 September 2013}}</ref><ref name="mswsj-noki">{{cite web|last=Ovide|first=Shira|title=Microsoft in $7.17 Billion Deal for Nokia Cellphone Business|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424127887324432404579051931273019224.html?mod=WSJ_hpp_LEFTTopStories|publisher=Wall Street Journal|accessdate=3 September 2013}}</ref><ref name=ms-nokia>{{cite web|title=The Next Chapter: An open letter from Steve Ballmer and Stephen Elop|url=http://blogs.technet.com/b/microsoft_blog/archive/2013/09/02/the-next-chapter-an-open-letter-from-steve-ballmer-and-stephen-elop.aspx|work=The Official Microsoft Blog|accessdate=3 September 2013}}</ref><ref name=forbes-forced>{{cite web|last=Jones|first=Chuck|title=The Market Essentially Forced Microsoft To Buy Nokia|url=http://www.forbes.com/sites/chuckjones/2013/09/03/the-market-essentially-forced-microsoft-to-buy-nokia/|work=Forbes|accessdate=3 September 2013}}</ref>. [[2014]] წლის [[17 ივლისი|17 ივლისს]] გაცხადდა, რომ შემდეგი წლის განმავლობაში [[Microsoft]] 18000 თანამშრობლის შემცირებას გეგმავდა, ხარჯების შესამცირებლად გათავისუფლება ძირითადად Nokia-ს ყოფილ თანამშრომლებს შეეხებოდათ. ასევე Microsoft-მა შეწყვიტა Asha-ს, მე-40 სერიისა და X ხაზის სამომავლო განვითარება და მთლიანად [[Windows Phone]]-ზე გადაერთო<ref name=guardian-mscuts14>{{cite news|title=Microsoft to slash 18,000 jobs in deepest cuts in tech giant's history|url=http://www.theguardian.com/technology/2014/jul/17/microsoft-cut-18000-jobs-tech-giant|accessdate=18 July 2014|work=The Guardian|date=17 July 2014}}</ref><ref name=verge-ashadead>{{cite news|title=Microsoft is killing off Nokia’s feature phones in favor of Windows Phone|url=http://www.theverge.com/2014/7/17/5912289/microsoft-kills-feature-phones-in-favor-of-windows-phone|accessdate=17 July 2014|work=The Verge|date=17 July 2014}}</ref>. ===2014-დან დღემდე: როგორც Microsoft-ის განყოფილება=== [[ფაილი:Microsoft Lumia 535 start-up.jpg|thumb|150px|right|[[Microsoft Lumia 535]], Microsoft-ის სახელით ბრენდირებული Lumia-ს პირველი მოწყობილობა]] [[Nokia]]-ს მობილური მოწყობილობების ბიზნესის შეძენის შემდეგ [[2014]] წლის სექტემბერში [[Microsoft]]-მა Lumia-ს კიდევ რამდენიმე მოდელი გამოუშვა Nokia-ს ბრენდის სახელით, მათ შორის [[Nokia Lumia 830|Lumia 830]] და [[Nokia Lumia 735|Lumia 735]]<ref name=pcworld-835>{{cite web|title=Microsoft announces two Lumia phones, always-on Cortana, and clever new mobile accessories|url=http://www.pcworld.com/article/2601743/microsoft-announces-two-lumia-phones-always-on-cortana-and-clever-new-mobile-accessories.html|website=PC World|accessdate=12 September 2014}}</ref>. მფლობელის შეცვლასთან ერთად სოციალური ქსელების გვერდებიც შეიცვალა Microsoft Lumia-ს სახელით<ref name=PCMagazine>{{cite web|title=Nokia's Phone Business Rebranded as 'Microsoft Lumia'|url=http://www.pcmag.com/article2/0%2c2817%2c2470830%2c00.asp|website=PC Magazine|accessdate=22 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025011315/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2470830,00.asp|archivedate=25 ოქტომბერი 2014}}</ref><ref name=PCWorld>{{cite web|title=This is what Microsoft's Nokia-less Lumia phones will look like|url=http://www.pcworld.com/article/2838325/this-is-what-microsofts-nokia-less-lumia-phones-will-look-like.html|website=PC World|accessdate=24 October 2014}}</ref>. აგრეთვე Nokia-ს მობილური აპლიკაციების უმეტესობის Lumia-ს სახელით ბრენდირება განხორციელდა<ref name=BoyGeniusReportNokiaLumiaRebrand>{{cite news|last=Manish|first=Signh|title=Microsoft announces rebranding of Nokia apps, shuts down Nokia’s memory website.|url=http://www.bgr.in/manufacturers/nokia/microsoft-announces-rebranding-of-nokia-apps-shuts-down-nokias-memory-website/|newspaper=Boy Genius Report - India|date=4 November 2014|access-date=28 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150620233956/http://www.bgr.in/manufacturers/nokia/microsoft-announces-rebranding-of-nokia-apps-shuts-down-nokias-memory-website/|archivedate=20 ივნისი 2015}}</ref>. 2014 წლის დეკემბერში Microsoft-მა Nokia Sync-ის მხარდაჭერა შეწყვიტა, რაც Nokia-ს ანგარიშიდან Microsoft-ის ანგარიშზე გადასვლით იყო განპირობებული<ref name=NokiaSyncDiscontinued>{{cite news|last=Karnal|first=Author|title="Nokia Sync" being discontinued on 5th December. Export records or move to Microsoft account|url=http://www.nokiapoweruser.com/nokia-sync-being-discontinued-on-5th-december-export-your-contacts-or-move-to-microsoft-account/|newspaper=Nokia PowerUser|date=3 December 2014}}</ref>. Nokia-ს ანგარიშის გაუქმების შემდეგ Microsoft-მა მარტში [[Nokia Mail]] და [[Nokia Chat]] დახურა და [[14 აპრილი|14 აპრილამდე]] [[Outlook.com]]-ითა და [[Skype]]-ით ჩაანაცვლა<ref name=MyNokiaBlogNokiaMailAndNokiaChat>{{cite news|last=Montaño|first=Jay|title=Nokia Account Discontinued April 14; Nokia Mail and Nokia Chat discontinued on March 9.|url=|newspaper=My Nokia Blog|date=23 January 2015}}</ref>, Nokia-ს ანგარიში კი საბოლოოდ [[2015]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] დახურა<ref name=AllAboutWindowsPhoneNokiaAccountsDiscontinuation>{{cite news|last=Litchfield|first=Steve|title='Nokia Account Discontinuation' on April 25th.|url=http://www.allaboutsymbian.com/flow/item/20505_Nokia_Account_Discontinuation_.php|newspaper=All About Symbian|date=23 February 2015}}</ref>. 2014 წელს დაწყებული რებრენდინგის შემდეგ nokia.com-ის მთელი კონტენტი Microsoft.com-ზე გადავიდა, ხოლო კორპორაცია Nokia-ს ყველა ასპექტი რომელიც Microsoft-მა არ შეიძინა დროებით განთავსდა საიტზე company.nokia.com. მიგრაცია თავდაპირველად 2014 წლის სექტემბერში Nokia-ს ბრიტანული საიტით დაიწყო<ref name=TheNextWebNokiaWebsiteMigration>{{cite news|last=Summers|first=Nick|title=Goodbye nokia.com? Microsoft redirects UK visitors to its own site.|url=http://thenextweb.com/microsoft/2014/09/19/goodbye-nokia-com-microsoft-makes-new-home-devices-services-microsoft-com/|newspaper=The Next Web|date=19 September 2014}}</ref><ref name=ArsTechnicaWebsiteLease>{{cite news|last=Bright|first=Peter|title=Nokia Devices to become "Microsoft Mobile" on April 25. Microsoft will also run the Nokia.com website for a year.|url=http://arstechnica.com/information-technology/2014/04/nokia-devices-to-become-microsoft-mobile-on-april-25/|newspaper=Ars Technica|date=21 April 2014}}</ref> და Nokia-ს სოციალური ქსელის საიტების უმრავლესობა „Microsoft Lumia-ს“ ბრენდის სახელით შეიცვალა<ref name=PCMagSocialMediaRebrands>{{cite news|last=Milot|first=Stephanie|title=Nokia's Phone Business Rebranded as 'Microsoft Lumia'. The name change will take hold in France first, and more countries will make the switch in the coming weeks.|url=http://www.pcmag.com/article2/0%2c2817%2c2470830%2c00.asp|newspaper=PC Magazine|date=22 October 2014|access-date=28 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150516210729/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2470830,00.asp|archivedate=16 მაისი 2015}}</ref><ref name=FortuneSocialMediaRebrands>{{cite news|last=Rao|first=Leena|title=Microsoft ditching the 'Nokia' and 'Windows Phone' brands for 'Microsoft Lumia'.|url=http://fortune.com/2014/10/22/microsoft-ditching-the-nokia-and-windows-phone-brands-for-microsoft-lumia/|newspaper=Fortune|date=22 October 2014}}</ref><ref name=ClintonFitchSocialMediaRebrands>{{cite news|last=Clinton|first=Fitch|title=Microsoft Lumia Rebranding Continues on Facebook, Twitter and YouTube.|url=http://www.clintonfitch.com/2014/11/microsoft-lumia-rebranding-continues-facebook-twitter-youtube/|newspaper=Clinton Fitch|date=10 November 2014|access-date=28 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210218173859/https://www.clintonfitch.com/2014/11/microsoft-lumia-rebranding-continues-facebook-twitter-youtube/|archivedate=18 თებერვალი 2021}}</ref>. 2014 წლის სექტემბერში Microsoft-მა ოპერაციული სისტემა [[Windows 10]] დააანონსა, რომელიც ერთიანი პლატფორმა იქნება სმარტფონებისთვის, პლანშეტებისთვის, ლეპტოპებისა და Xbox-სთვის. ის ხელმისაწვდომი იქნება მათი Lumia-ს ხაზის სმარტფონებისთვის<ref>[http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2014/09/30/announcing-windows-10/ Announcing Windows 10]</ref>. რადგან Microsoft-ისათვის უპირატესია Microsoft Lumia-ს მოწყობილობები, ამიტომ მათ პირველმა მიიღეს [[Windows Insider]] preview<ref name=TheRegisterWindows10Preview>{{cite news|last=McAllister|first=Neil|title=Microsoft launches wobbly Windows 10 phone preview for Lumia daredevils only, 'You will encounter bugs'.|url=http://www.theregister.co.uk/2015/02/12/windows_10_phone_technical_preview/|newspaper=The Register - United Kingdom|date=12 February 2015}}</ref>. 2014 წლის ოქტომბერში Microsoft-მა განაცხადა, რომ მათი მომავალი მოწყობილობები Nokia-ს ნაცვლად Microsoft-ის წარწერითა და ლოგოთი გამოვლენ<ref name="replace">{{cite news|title=Microsoft Lumia will replace the Nokia brand |url=http://www.theverge.com/2014/10/21/7026427/microsoft-lumia-nokia-brand-replacement |first=Tom |last=Warren |date=21 October 2014 |work=[[The Verge]] |accessdate=Oct 21, 2014}}</ref>. 2014 წლის ნოემბერში Microsoft-მა პირველი დამოუკიდებლად შექმნილი მობილური ტელეფონი [[Microsoft Lumia 535]] წარმოადგინა<ref name="High five for Microsoft Lumia 535">{{Cite web |url=http://lumiaconversations.microsoft.com/2014/11/11/lumia-535/ |title=High five for Microsoft Lumia 535 |accessdate=2015-05-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150101154841/http://lumiaconversations.microsoft.com/2014/11/11/lumia-535/ |archivedate=2015-01-01 }}</ref>. 2014 წლის ნოემბერში [[Lumia Beta Apps]]-ის განყოფილებამ გაუშვა ''Lumia Cinemagraph Beta'', რომელმაც Nokia-ს საიტიდან შიგთავსი გადაიტანა [[OneDrive|Microsoft OneDrive]]-ზე და საბოლოოდ ჩამოაყალიბა Lumia Cinemagraph-ის ფუნქცია<ref name=WindowsPhoneCentralLumiaCinemaGraphBetaConcluded>{{cite news|last=Rubino|first=Daniël|title=Lumia Cinemagraph Beta is now available to download with new sharing options.|url=http://www.windowscentral.com/lumia-cinemagraph-beta-now-available|newspaper=Windows Phone Central|date=5 November 2014}}</ref><ref name=WindowsPhoneCentralLumiaCinemaGraphBetaLaunches>{{cite news|last=Callaham|first=John|title=Microsoft ends the Lumia Cinemagraph beta and brings feature set to main app.|url=http://www.windowscentral.com/microsoft-ends-lumia-cinemagraph-beta-and-brings-feature-set-main-app|newspaper=Windows Phone Central|date=14 January 2015|access-date=28 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402162231/http://www.windowscentral.com/microsoft-ends-lumia-cinemagraph-beta-and-brings-feature-set-main-app|archivedate=2 აპრილი 2015}}</ref>. განვითარებად ბაზარზე კონკურენციის გასაწევად Microsoft-მა საშუალო და დაბალი დიაპაზონის მოწყობილობები გამოუშვა, ისეთი როგორიცაა [[Microsoft Lumia 430 Dual SIM]]<ref name=DigitalTrendsMicrosoftLumia430DualSIM>{{cite news|last=Boxall|first=Andy|title=Forget flagship phones, Microsoft’s back with the $70 Lumia 430.|url=http://www.digitaltrends.com/mobile/lumia-430-release-news/|newspaper=Digital Trends|date=19 March 2015}}</ref><ref name=TheVergeTomWarrenMicrosoftLumia430DualSIM>{{cite news|last=Warren|first=Tom|title=Microsoft's new Lumia 430 is its cheapest Windows phone yet at just $70.|url=http://www.theverge.com/2015/3/19/8256167/microsoft-lumia-430-features-specifications|newspaper=The Verge|date=19 March 2015}}</ref>, [[Microsoft Lumia 532]], [[Microsoft Lumia 435]], [[Microsoft Lumia 640]], [[Microsoft Lumia 640 XL]], და [[Microsoft Lumia 540 Dual SIM]], მათი მთავარი მიზანი ბაზარზე Windows Phone-ის გაყიდვების გაზრდაა<ref name=SoftpediaCheapLumias>{{cite news|last=Vasile|first=Cosmin|title=Microsoft Explains the Impressive Technology Loaded into Lumia Smartphones.|url=http://news.softpedia.com/news/Microsoft-Explains-the-Impressive-Technology-Loaded-Into-Lumia-Smartphones-477239.shtml|newspaper=[[Softpedia]]|date=31 March 2015}}</ref><ref name=YahooNewsMicrosoftLumia540Cheap>{{cite news|last=News|first=Relax|title=Microsoft launches selfie-focused Lumia 540 smartphone.|url=http://news.yahoo.com/microsoft-launches-selfie-focused-lumia-540-smartphone-075057723.html|newspaper=Yahoo! News|date=15 April 2015}}</ref>. Lumia-ს ბიუჯეტური მოდელები Microsoft-ისთვის წარმატებული აღმოჩნდა, მიუხედავად ახალი ფლაგმანის არგამოშვებისა მათ [[2015]] წლის მე-2 კვარტალში 10.5 მილიონი Lumia გაყიდეს, რითაც წინა წლის ამავე პერიოდში გაყიდული 8.2 მილიონიანი მაჩვენებელი გააუმჯობესა<ref name=TheVergeQ22015Sales>{{cite news|last=Warren|first=Tom|title=Microsoft's Q2 2015: Surface and Lumia up, but Xbox and profits down.|url=http://www.theverge.com/2015/1/26/7917559/microsoft-earnings-report-q2-2015|newspaper=[[The Verge]]|date=26 January 2015}}</ref>. დაბალბიუჯეტიან მოდელებში [[Microsoft Lumia 535]]-იც ისეთივე წარმატებით სარგებლობს, როგორც მისი წინამორბედი [[Nokia Lumia 520]] რომელთაც განსაკუთრებით მაღალი გაყიდვებით გამოირჩევიან [[ბრაზილია|ბრაზილიისა]] და [[ინდოეთი]]ს ბაზრებზე<ref name=WindowsMobilePowerUserMicrosoftLumia535Popularity>{{cite news|last=Surur|first=Suril|title=Microsoft: Flagships can wait as the Microsoft Lumia 535 overtakes the Nokia Lumia 520 in popularity.|url=http://wmpoweruser.com/microsoft-flagships-can-wait-as-the-microsoft-lumia-535-overtakes-the-nokia-lumia-520-in-popularity/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=23 April 2015|access-date=29 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151226030059/http://wmpoweruser.com/microsoft-flagships-can-wait-as-the-microsoft-lumia-535-overtakes-the-nokia-lumia-520-in-popularity/|archivedate=26 დეკემბერი 2015}}</ref>. აღსანიშნავია, რომ Microsoft ახალი ფლაგმანის გამოშვებას ოპერაციული სისტემა [[Windows 10]]-ის გაშვებამდე არ აპირებს<ref name=TheIndianExpressMicrosoftLumiaHighEnd>{{cite news|last=Rajan|first=Nandagopal|title=New Lumia flagships only when Windows 10 launches: Microsoft Mobile Devices.|url=http://indianexpress.com/article/technology/mobile-tabs/new-lumia-flagships-only-when-windows-10-launches-microsoft-mobile-devices/|newspaper=The Indian Express|date=23 April 2015}}</ref>. Microsoft-ის მე-3 ფინანსური კვარტლის ანგარიშში კომპანიაში განაცხადეს, რომ მათი გაყიდვები წინა წლის მაჩვენებელთან შედარებით 6.5%-ით გაიზარდა<ref name=TheWallStreetJournalQ32015>{{cite news|last=Ovide|first=Shira|title=Microsoft Outperforms Its Low Growth Expectations, ‘We did a little bit better in lots of places,’ financial chief says.|url=http://www.wsj.com/articles/microsoft-profit-falls-12-1429820252?mod=trending_now_3|newspaper=The Wall Street Journal|date=23 April 2015}}</ref>. ამ წელს სულ 8.6 მილიონი Lumia-ს ტელეფონი (წინა წელთან შედარებით 18%-ით გაიზარდა) და 25.7 მილიონი არა-Lumia-ს ტელეფონი (რომლის რაოდენობაც ყოველწლიურად კლებულობს) გაიყიდა<ref name=WindowsMobilePowerUserQ32015>{{cite news|last=Allison|first=Michael|title=Lumia sales up 18% YOY, 8.6 million devices sold.|url=http://wmpoweruser.com/microsoft-announces-86-million-lumia-sales-q3-2015/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=23 April 2015|access-date=29 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151125213310/http://wmpoweruser.com/microsoft-announces-86-million-lumia-sales-q3-2015/|archivedate=25 ნოემბერი 2015}}</ref>. მიუხედავად ბოლო კვარტლებში გაყიდვების ზრდისა, კვლევებსა და განვითარებაზე გაწეულმა ხარჯებმა გაყიდვებს 4 მილიონი [[ამერიკული დოლარი|აშშ დოლარით]] გადააჭარბა და Microsoft-მა თითოეულ გაყიდულ ტელეფონზე 12 ცენტის ზარალი ნახა<ref name=ComputerWorldPotentialWriteOff>{{cite news|last=Keizer|first=Gregg|title=Microsoft hints at impending write-off of Nokia acquisition that could total billions, Filing with SEC signals massive charge against earnings coming this quarter as phone sales falter.|url=http://www.computerworld.com/article/2914994/it-industry/microsoft-hints-at-impending-write-off-of-nokia-acquisition-that-could-total-billions.html|newspaper=Computer World|date=27 April 2015|access-date=29 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200704173828/https://www.computerworld.com/article/2914994/microsoft-hints-at-impending-write-off-of-nokia-acquisition-that-could-total-billions.html|archivedate=4 ივლისი 2020}}</ref><ref name=ValueWalkPossibleNokiaWriteOff>{{cite news|last=Jain|first=Aman|title=Is Microsoft Corporation Planning To Write Off Nokia Acquisition?Microsoft may be planning to write-off part of the amount paid for the Nokia acquisition, and the announcement could come by July.|url=http://www.valuewalk.com/2015/04/microsoft-plan-write-nokia-acquisition/|newspaper=Value Walk|date=27 April 2015|access-date=29 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311104806/https://www.valuewalk.com/microsoft-plan-write-nokia-acquisition/|archivedate=11 მარტი 2023}}</ref>. ==მომსახურება== როდესაც [[Microsoft]]-მა [[Nokia]]-ს მოწყობილობებისა და მოსახურების განყოფილება შეიძინა მათ მემკვიდრეობით ბევრი ისეთი მომსახურება მიიღეს რომელიც თავად Microsoft-ის სერვისებით იფარებოდა, დროთა განმავლობაში მათი ნაწილი Lumia-ს ბრენდს შეერწყა<ref name=PaulThurrottLumiaBrandingForAll>{{cite news|last=Thurrott|first=Paul|title=Microsoft Completes the Transition to Lumia Branding for Former Nokia Mobile Apps, End of an era.|url=http://winsupersite.com/windows-phone/microsoft-completes-transition-lumia-branding-former-nokia-mobile-apps|newspaper=Windows SuperSite|date=4 November 2014|access-date=31 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525233359/http://winsupersite.com/windows-phone/microsoft-completes-transition-lumia-branding-former-nokia-mobile-apps|archivedate=25 მაისი 2015}}</ref>, ზოგიერთმა არსებობა შეწყვიტა<ref name=NokiapOWERUserNokiaSync>{{cite news|last=Kamal|first=Mishra|title="Nokia Sync" being discontinued on 5th December. Export records or move to Microsoft account.|url=http://www.nokiapoweruser.com/nokia-sync-being-discontinued-on-5th-december-export-your-contacts-or-move-to-microsoft-account/|newspaper=[[Nokia]] PowerUser|date=3 December 2014}}</ref>, ხოლო MixRadio-ს მომსახურება გაყიდა. უმეტეს მომსახურებებში Nokia-ს ანგარიშები Microsoft-ის ანგარიშებმა ჩაანაცვლა<ref name=AllAboutWindowsPhoneNokiaAccounts>{{cite news|last=Litchfield|first=Steve|title='Nokia Account Discontinuation' on April 25th.|url=http://allaboutwindowsphone.com/flow/item/20505_Nokia_Account_Discontinuation_.php|newspaper=All About Windows Phone|date=23 February 2015}}</ref>. Microsoft Lumia-ს მოწყობილობებზე Microsoft Mobile [[Lumia-ს გამოსახულების აპლიკაციები|ვიზუალიზაციის]] მრავალ აპოლიკაციას სთავაზობს, რომელიც ხშირად უკავშირდება და მუშაობს Microsoft-ის ონლაინ-მომსახურებას. [[2015]] წლის [[28 აპრილი|28 აპრილს]] Microsoft-მა პირველი ''Microsoft priority reseller'' მაღაზია გახსნა [[ჰარიანა|ჰარიანის]] შტატის ქალაქ [[გურგაონი|გურგაონში]], ეს ნაბიჯი მსოფლიოში Nokia-ს მაღაზიების სრული რებრენდინგით იყო გამოწვეული. გარდა [[Microsoft Lumia|Lumia]]-სი და Nokia-ს სახელით ბრენდირებული მოწყობილობებისა Microsoft-ის მაღაზიები მომხმარებლებს [[Xbox]]-სა და [[Microsoft Surface|Surface]]-საც სთავაზობენ. თუმცა [[ინდოეთი]]ს ყველა მარაზიოას არ შეეხება რებრენდინგი და 8872 მაღაზიიდან მხოლოდ 441 მომსახურების ცენტრში განხორციელდება სრული გარდაქმნა, დანარჩენები კი უბრალოდ „Microsoft Mobile Reseller Stores“ სტატუსს მიიღებენ<ref name=FoneArenaMicrosoftPriorityReseller>{{cite news|last=Sarma|first=Sandeep|title=World’s first Microsoft Priority Store opened in India.|url=http://www.fonearena.com/blog/138826/worlds-first-microsoft-priority-store-opened-in-india.html|newspaper=Fone Arena|date=28 April 2015}}</ref><ref name=WMPowerUserMicrosoftPriorityReseller>{{cite news|last=Viswav|first=Pradeep|title=Nokia Stores To Be Rebranded As Microsoft Priority Reseller Stores, First Rebranded Store Opened In India.|url=http://wmpoweruser.com/nokia-stores-to-rebranded-as-microsoft-priority-reseller-stores-first-rebranded-store-opened-in-india/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=28 April 2015|access-date=31 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150903181007/http://wmpoweruser.com/nokia-stores-to-rebranded-as-microsoft-priority-reseller-stores-first-rebranded-store-opened-in-india/|archivedate=3 სექტემბერი 2015}}</ref>. ===ამჟამინდელი სერვისები=== ====DVLUP==== {{იხილეთ აგრეთვე|Windows App Studio}} Microsoft DVLUP (ყოფილი ''Nokia DVLUP'') არის Microsoft Mobile-ის (თავდაპირველად Nokia-ს)<ref name=NokiaDVLUP>{{cite news|last=Protalinsky|first=Emil|title=Nokia launches DVLUP rewards program in 21 countries to boost Windows Phone development with gamification.|url=http://thenextweb.com/microsoft/2013/10/08/nokia-launches-dvlup-rewards-program-in-over-20-countries-to-boost-windows-phone-development-with-gamification/|newspaper=The Next Web|date=8 October 2013}}</ref> პროგრამების შემქმნელი, რომელიც ხელს უწყობს დეველოპერებს რათა შექმნან [[Windows Phone Store]]-ისა და [[Windows Store]]-ის (ადრე Nokia Asha-სა და Nokia X-სთვის)<ref name=AndroidCommunityDVLUP>{{cite news|last=Swanner|first=Nate|title=Nokia announces DVLUP Developer program for porting Android apps.|url=http://androidcommunity.com/nokia-announces-dvlup-developer-program-for-porting-android-apps-20140224/|newspaper=Android Community|date=24 February 2014}}</ref><ref name=YahooFinanceAshaDVLUP>{{cite news|last=Newswire|first=Globe|title=Nokia welcomes Android developers; expands global developer footprint with momentum across Lumia and Asha.|url=http://finance.yahoo.com/news/nokia-welcomes-android-developers-expands-082300130.html|newspaper=[[Yahoo! Finance]]|date=24 February 2014}}</ref> აპლიკაციები და აჯილდოვებენ იმ შემქმნელებს რომლებიც განაახლებენ ან შექმნიან აპლიკაციებს. DVLUP პლატფორმა არსებობს მოხმარებელთა განაცხადებისა და ფუნქციების გასაუმჯობესებლად საპილოტე პროგრამის ფარგლებში, რაც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევთ შექმნან და მართონ თავიანთი აპლიკაციები და მარკეტინგი<ref name=GadgetsNokiaDVLUPIndia>{{cite news|last=Correspondent|first=NDTV|title=Nokia's DVLUP program extended to Windows Phone developers in India.|url=http://gadgets.ndtv.com/apps/news/nokias-dvlup-program-extended-to-windows-phone-developers-in-india-429988|newspaper=NDTV Gadgets|date=9 October 2013}}</ref><ref name=YahooDVLUPSyncfusion>{{cite news|last=Lee-John|first=Kristi|title=Syncfusion Participates in Microsoft DVLUP.|url=http://finance.yahoo.com/news/syncfusion-participates-microsoft-dvlup-145000163.html|newspaper=[[Yahoo! Finance]]|date=27 August 2014}}</ref>. Microsoft-ის დროს Nokia-ს პროგრამა ''Developer Ambassador'' გაუქმდა<ref name=WindowsPhoneCentralDVLUPDeveloperAmbassador>{{cite news|last=Rubino|first=Daniel|title=Microsoft cancels the Developer Ambassador program for Windows Phone.|url=http://www.windowscentral.com/microsoft-cancels-developer-ambassador-program-windows-phone|newspaper=Windows Phone Central|date=26 August 2014}}</ref>. მომსახურება ამჟამად ხელმისაწვდომია 192 ბაზარზე<ref name=WMPowerUserMicrosoftDVLUP>{{cite news|last=Viswav|first=Pradeep|title=Microsoft Expands Its DVLUP Developers Rewards Program To 192 Countries Worldwide.|url=http://wmpoweruser.com/microsoft-expands-its-dvlup-developers-rewards-program-to-192-countries-worldwide/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=24 June 2014|access-date=31 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150603191447/http://wmpoweruser.com/microsoft-expands-its-dvlup-developers-rewards-program-to-192-countries-worldwide/|archivedate=3 ივნისი 2015}}</ref>. [[2015]] წლის აპრილში Microsoft-მა განაახლა DVLUP, როგორც [[Microsoft Developer Network]]-ის ნაწილი და როგორც ძველი ისე ახალი მოხმარებლებისთვის სავალდებულო გახადა Microsoft-ის ანგარიშის ქონა, ასევე ძველი ისტორიისა და შიგთავსის გადმოტანა<ref name=DVLUPMSDNRedesign>{{cite news|last=Viswav|first=Pradeep|title=Microsoft To Reveal The New Revamped DVLUP Website Next Week.|url=http://microsoft-news.com/microsoft-to-reveal-the-new-revamped-dvlup-website-next-week/|newspaper=Microsoft-News|date=23 April 2015|access-date=31 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150524172003/http://microsoft-news.com/microsoft-to-reveal-the-new-revamped-dvlup-website-next-week/|archivedate=24 მაისი 2015}}</ref>. ახალ საიტს ''Windows Developer Rewards programme'' ჰქვია და იგი უფრო თამაშს ჰგავს, ამიტომ დეველოპერები უფრო „მეტი ხალისით“ დააგროვებენ ქულებს<ref name=WinBetaDVLUPMSDN>{{cite news|last=Cameron|first=Sean|title=Windows Developer Rewards Program (DVLUP) launches new website as part of MSDN.|url=http://www.winbeta.org/news/windows-developer-rewards-program-dvlup-launches-new-website-part-msdn|newspaper=WinBeta|date=30 April 2015|access-date=31 მაისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150503002821/http://www.winbeta.org/news/windows-developer-rewards-program-dvlup-launches-new-website-part-msdn|archivedate=3 მაისი 2015}}</ref>. ====Lumia Beta Apps==== Lumia Beta Apps (ადრე ''Nokia Beta Labs'')<ref name=AllAboutSymbianNokiaBetaLabsBecomesLumiaBetaApps>{{cite news|last=Litchfield|first=Steve|title=Nokia Beta Labs moves home: welcome 'Lumia Beta Apps'.|url=http://www.allaboutsymbian.com/flow/item/20034_Nokia_Beta_Labs_moves_home_wel.php|newspaper=All About Symbian|date=14 August 2014}}</ref> აპლიკაციების ბეტა ვერსიის საცავი. აქ განთავსებულია ისეთი აპლიკაციები რომლებიც გამოირჩევიან კარგი ხარისხით, მაგრამ შესაძლოა მუშაობისას დრო და დრო მცირე ხარვეზები ჰქონდეთ. ასეთი აპლიკაციების კომერციული გამოყენება საბოლოო დამუშავებამდე ვერ მოხდება. ====Lumia Conversations==== Lumia Conversations (თავდაპირველად ''Nokia Conversations'' გაეშვა 2008 წელს)<ref name=ThePhoneBoyBlogNokiaConversations>{{cite news|last=Welch-Abernathy|first=Dameon D.|title=Nokia Conversations: The Official Nokia Blog.|url=https://phoneboy.com/2214/nokia-conversations-the-official-nokia-blog/|newspaper=The PhoneBoy Blog|date=15 April 2008}}</ref> და Lumia Conversations UK (ყოფილი ''NokNok.TV'') არის Microsoft-ის ახალი ამბების ბლოგი, რომელიც უზრუნველყოფს უახლესი ინფორმაციის მიწოდებას Lumia-ს ტელეფონების, Windows Phone-ის აპლიკაციებისა და Microsoft-ის კორპორატიული ცხოვრების შესახებ<ref name=TechreviewsLumiaConversations>{{cite news|last=Sali-Han|first=Kasim-Batu|title=Microsoft rebrands Nokia blog as Lumia Conversations; Releases video teasing a new phone|url=http://techreviewslatest.blogspot.nl/2014/11/microsoft-rebrands-nokia-blog-as-lumia.html|newspaper=Tech Reviews|date=11 November 2014}}</ref><ref name=PhoneNewsLumpiaConversations>{{cite news|last=Saabedra|first=Humberto|title=Microsoft Releases Another Lumia Teaser, Rebrands The Conversations Blog.|url=http://www.phonenews.com/microsoft-releases-another-lumia-teaser-rebrands-the-conversations-blog-29493/|newspaper=Phone News|date=11 November 2014|access-date=2 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150628141146/http://www.phonenews.com/microsoft-releases-another-lumia-teaser-rebrands-the-conversations-blog-29493/|archivedate=28 ივნისი 2015}}</ref>. საიტი აგრეთვე გამოიყენება Microsoft Lumia-სთან დაკავშირებული ისეთი ღონისძიებების ვიდეოების განსათავსებლად, როგორიცაა [[ბარსელონა]]ში გამართული [[Mobile World Congress]]<ref name=LumiaConversationsMWC2015>{{cite news|last=Fraser|first=Adam|title=MWC15: In case you missed it.|url=http://lumiaconversations.microsoft.com/2015/03/05/mwc15-in-case-you-missed-it/|newspaper=[[Microsoft|Lumia Conversations]]|date=6 March 2015|access-date=2 ივნისი 2015|archiveurl=https://archive.today/20150309123618/http://lumiaconversations.microsoft.com/2015/03/05/mwc15-in-case-you-missed-it/|archivedate=9 მარტი 2015}}</ref>. Lumia Conversations UK მუშაობს როგორც პოდკასტური მომსახურება სახელწოდებით '''The Nok''', სადაც ისინი Microsoft Lumia-ს უახლეს ამბებს იხილავენ<ref name=LumiaConversationsUKTheNok>{{cite news|last=Browne|first=Mike|title=The Nok Podcast: Lumia 930, Lumia 530, Cortana, Uber and Football apps explored.|url=http://lumiaconversationsuk.microsoft.com/2014/08/01/the-nok-podcast-lumia-930-lumia-530-cortana-uber-and-football-apps-explored/|newspaper=[[Microsoft|Noknok.tv]]|date=1 August 2014}}</ref>. ====Lumia imaging applications==== {{მთავარი|Lumia imaging apps}} Lumia imaging apps (ადრე ''Nokia imaging apps'')<ref name=GSMArenaLumiaCinemagraphRebranding>{{cite news|last=Rahn|first=Peter|title=Microsoft rebranding Nokia apps, memories.nokia.com to shut down.|url=http://blog.gsmarena.com/microsoft-rebranding-nokia-apps-memories-nokia-com-shut/|newspaper=GSM Arena|date=4 November 2014|access-date=2 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150701110549/http://blog.gsmarena.com/microsoft-rebranding-nokia-apps-memories-nokia-com-shut/|archivedate=1 ივლისი 2015}}</ref><ref name=SlashGearLumiaCinemagraphRebranding>{{cite news|last=Burns|first=Chris|title=Microsoft Nokia rebranding has begun.|url=http://www.slashgear.com/microsoft-nokia-rebranding-has-begun-03344535/|newspaper=Slash Gear|date=3 September 2014}}</ref> არის [[Nokia]]-ს<ref name=ITechPostNokiaCinemagraph>{{cite news|last=Passary|first=Anu|title=Nokia Releases Cinemagraph App For Windows Phone 7.5 And Windows Phone 7.8 Lumia Smartphones.|url=http://www.itechpost.com/articles/6184/20130307/nokia-releases-cinemagraph-app-windows-phone-7-5-8-lumia.htm|newspaper=iTech Post|date=7 March 2013}}</ref> ყოფილი გამოსახულების აპლიკაციების სერია, რომელიც ამჟამად Microsoft Mobile-ის მფლობელობაშია და [[Microsoft Lumia|Lumia]]-ს ხაზის სმარტფონების კომპლექტაციაშია. Lumia imaging apps დაფუძნებულია Nokia-ს მიერ Scalado-სგან შეძენილ ტექნოლოგიებზე<ref name=ScaladoNokiaLumiaCinemagraph>{{cite news|last=Brian|first=Matthew|title=Nokia’s integration of Scalado technology begins with Smart Shoot and Cinemagraph Lumia Lense apps.|url=http://thenextweb.com/mobile/2012/09/05/nokia-integrates-scalado-technology-lenses-apps-coming/|newspaper=The Next Web|date=5 September 2012}}</ref><ref name=AllAboutWindowsPhoneNokiaLund>{{cite news|last=Blandford|first=Rafe|title=Nokia Lund - one year on from the Scalado acqusition.|url=http://allaboutwindowsphone.com/flow/item/18017_Nokia_Lund-one_year_on_from_th.php|newspaper=All About Windows Phone|date=25 July 2013}}</ref>. ზოგიერთი აპლიკაცია მაგ. Lumia Cinemagraph GIF-ანიმაციების შექმნის საშუალებას იძლევა<ref name=WindowsPhoneCentralNokiaCinemagraphBecomesLumiaCinemaGraph>{{cite news|last=Rubino|first=Daniël|title=Nokia Camera beta gets bug fixes while Lumia rebrand continues for Nokia apps.|url=http://www.windowscentral.com/nokia-camera-beta-updated-storyteller-panorama-cinemagraph-rebrand|newspaper=Windows Phone Central|date=30 September 2014}}</ref><ref name=UeberGizmoLumiaCinemagraphIntroduction>{{cite news|last=Kee|first=Edwin|title=Lumia Rebrand Works Its Magic On Nokia Apps.|url=http://www.ubergizmo.com/2014/09/lumia-rebrand-works-its-magic-on-nokia-apps/|newspaper=Übergizmo|date=3 October 2014}}</ref>. ====Microsoft Data Gathering==== Microsoft Data Gathering (მანამდე ''Nokia Data Gathering'') არის [[არასამთავრობო ორგანიზაცია|არასამთავრობო]] და [[საქველმოქმედო ოეგანიზაცია|საქველმოქმედო]] ორგანიზაციებისთვის შექმნილი აპლიკაცია, რომელიც თავდაპირველად [[Symbian]] და მე-40 სერიის მოწყობილობებზე გაეშვა, ხოლო [[2012]] წელს [[Windows Phone 7]]-ზე. Microsoft Data Gathering-ის საშუალებით ორგანიზაციებს შეუძლიათ კითხვარების შექმნა და მათი WiFi ან მობილური ქსელით გავრცელება. აპლიკაციამ წარმატება მოიპოვა [[ბრაზილია]]ში, სადაც ის [[დენგეს ციებ-ცხელება|დენგეს ციებ-ცხელების]] გავრცელების კონტროლისათვის გამოიყენება<ref name=TheDroidGuyNokiaDataGathering>{{cite news|last=Droid|first=Melissa|title=Nokia Offers Data Gathering App for Windows Phone 7.|url=http://thedroidguy.com/2012/07/nokia-offers-data-gathering-app-for-windows-phone-7-29934#MZEKqbXqdqRCmEBv.97|newspaper=The Droid Guy|date=22 July 2012}}</ref>. პროგრამული უზრუნველყოფა Nokia-ს მიერ ბრაზილიაში დაარსებულმა Instituto Nokia de Tecnologia-მ შეიმუშავა<ref name=IntoMobileNokiaDataGatheringLaunch>{{cite news|last=Belic|first=Dusan|title=Nokia Data Gathering helps organizations deliver critical social services.|url=http://www.intomobile.com/2008/09/29/nokia-data-gathering-helps-organizations-deliver-critical-social-services/|newspaper=IntoMobile|date=29 September 2008|access-date=3 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181112181537/http://www.intomobile.com/2008/09/29/nokia-data-gathering-helps-organizations-deliver-critical-social-services/|archivedate=12 ნოემბერი 2018}}</ref><ref name=RedOrbitNokiaDataGatheringLaunch>{{cite news|last=Orbit|first=Red|title=Nokia Launches New Software to Help Public Sector and NGOs|url=http://www.redorbit.com/news/technology/1568939/nokia_launches_new_software_to_help_public_sector_and_ngos/|newspaper=redOrbit|date=26 September 2008}}</ref>. ====Microsoft Education Delivery==== Microsoft Education Delivery (ადრე ''Nokia Education Delivery'' ან ალტერნატიული სახელი ''Text2Teach'') არის [[Microsoft]]-ის (ადრე [[Nokia]]-ს) მომსახურება განვითარებადი ქვეყნებისათვის, რომელიც უზრუნველყოფს სასწავლო მასალის მობილურ ტელეფონებში განთავსებას და მოღვაწეობს ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა [[ფილიპინები]], სადაც ის ბოლო 10 წლის განმავლობაში 38000-ზე მეტ სახელმწიფო სკოლაში გამოიყენება<ref name=InteraksyonMicrosoftEducationDelivery>{{cite news|last=Reyes Aguila|first=Joyce|title=Text2Teach celebrates 10 years of transforming mobile phones into the new classrooms.|url=http://www.interaksyon.com/lifestyle/text2teach-celebrates-10-years-of-transforming-mobile-phones-as-the-new-classrooms|newspaper=InterAksyon.com|date=30 June 2014|access-date=3 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150415130517/http://www.interaksyon.com/lifestyle/text2teach-celebrates-10-years-of-transforming-mobile-phones-as-the-new-classrooms|archivedate=15 აპრილი 2015}}</ref><ref name=ABSCBNMicrosoftEducationDelivery>{{cite news|last=Marquez y Chavez|first=Layno|title=Microsoft Devices continues support for Text2Teach.|url=http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/gadgets-and-tech/06/30/14/microsoft-devices-continues-support-text2teach|newspaper=ABS-CBNnews.com|date=30 June 2014}}{{Dead link|date=ივლისი 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. ====Microsoft Math==== Microsoft Math (ალტერნატიული სახელი ''Nokia Mobile-Mathematics'' ან ''Nokia Momaths'' Nokia-ს საფირმო ტელეფონებზე და არ უნდა აგვერიოს Windows-ის სამაგიდო პროგრამაში ''[[Microsoft Mathematics]]'') არის მათემატიკის შემსწავლელი პრაქტიკული პროგრამა სპეციალურად [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკისა]] და [[ტანზანია|ტანზანიის]] საშუალო სკოლის სტუდენტებისთვის<ref name=NewsforMathematics>{{cite news|last=Mathematics|first=News for|title=Nokia Mobile-Mathematics: A solution for mathematic failure in Tanzania?|url=http://newsformathematics.blogspot.com/2014/10/nokia-mobile-mathematics-solution-for.html|newspaper=News for Mathematics|date=5 January 2015}}</ref><ref name=Schoolnet>{{cite news|last=Net|first=School|title=Microsoft Math|url=http://www.schoolnet.org.za/schoolnet-at-work/projects/nokia-momath/|newspaper=Schoolnet South Africa|date=19 January 2015}}</ref><ref name=WinBeta>{{cite news|last=Al-Riyami|first=Fahad|title=Microsoft releases new app to make learning math exciting|url=http://www.winbeta.org/news/microsoft-releases-new-app-make-learning-math-exciting|newspaper=WinBeta|date=17 February 2015|access-date=3 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150219135218/http://www.winbeta.org/news/microsoft-releases-new-app-make-learning-math-exciting|archivedate=19 თებერვალი 2015}}</ref>. Microsoft-მა გამოუშვა ონლაინ მომმსახურებაზე დაფუძნებული Windows Phone-ის აპლიკაცია<ref name=WindowsMobilePowerUserMicrosoftMath>{{cite news|last=Viswav|first=Pradeep|title=Microsoft’s New Math App In Windows Phone Store That Adds A Social Dimension To Education.|url=http://wmpoweruser.com/microsofts-new-math-app-windows-phone-store-adds-social-dimension-education/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=17 February 2015|access-date=3 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150521060524/http://wmpoweruser.com/microsofts-new-math-app-windows-phone-store-adds-social-dimension-education/|archivedate=21 მაისი 2015}}</ref>. სერვერი მომხმარებლებს შედეგების სხვა სტუდენტებთან შედარების, მათემატიკური თეორიების კითხვისა და თანამშრომლობის საშუალებას აძლევს<ref name=WinndowsCentralMicrosoftMath>{{cite news|last=Edmonds|first=Rich|title=Microsoft wants to help you learn math with its latest Windows Phone app.|url=http://www.windowscentral.com/microsoft-releases-new-windows-phone-app-help-you-learn-math?utm_source=wpc&utm_medium=twitter|newspaper=Windows Central|date=17 February 2015}}</ref>. ====Microsoft Mobile Community==== Microsoft Mobile Community (ადრე ცნობილი როგორც ''Nokia Discussions'' და ''Ovi Support Discussions'') არის სადისკუსიო დაფა სადაც მომხმარებლებს Microsoft Mobile-ის მოწყობილობების შესახებ კითხვების დასმა და ინფორმაციის გაცვლით საკუთარი წვლილის შეტანა შეუძლიათ. საიტი ინფორმაციას იღებს [[Symbian]]-ის (მათ შორის არა-Nokia-ს Symbian მოწყობილობები), [[MeeGo]], S30, S40, [[Asha]] და [[Microsoft Lumia|Lumia]]-ს მოწყობილობების შესახებ. აგრეთვე ის ითავსებს ფორუმის ფუნქციასაც და მომხმარებლებს Microsoft Mobile-ის აპლიკაციების სიახლეებისა და განახლებების შესახებ აწვდის ინფორმაციას<ref name=AllAboutSymbianNokiaDiscussions>{{cite news|last=Litchfield|first=Steve|title=Microsoft takes over Nokia Discussions officially.|url=http://www.allaboutsymbian.com/flow/item/20291_Microsoft_takes_over_Nokia_Dis.php|newspaper=All About Symbian|date=28 November 2014}}</ref>. ====Microsoft Software Updater==== {{მთავარი|Microsoft Software Updater}} Microsoft Software Updater (ადრე ''Nokia Software Updater'' და ''[[Nokia Suite|Ovi Suite]] Software Updater'') არის [[2007]] წელს [[Microsoft Windows|Windows]]-სა<ref name=SoftpediaNokiaSoftwareUpdater>{{cite news|last=Arghire|first=Ionut|title=Download Nokia Software Updater 3.0.495 for Windows.|url=http://news.softpedia.com/news/Download-Nokia-Software-Updater-3-0-495-for-Windows-218706.shtml|newspaper=[[Softpedia]]|date=25 August 2011}}</ref><ref name=PhoneNowsNokiaSoftwareUpdater>{{cite news|last=Saabedra|first=Humberto|title=Nokia Releases Software Updater Release Candidate for Windows 7.|url=http://www.phonenews.com/nokia-releases-software-updater-release-candidate-for-windows-7-10002/|newspaper=Phone-News|date=20 January 2010|access-date=4 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171005151452/http://www.phonenews.com/nokia-releases-software-updater-release-candidate-for-windows-7-10002/|archivedate=5 ოქტომბერი 2017}}</ref> და [[OS X]]-ზე<ref name=IntoMobileNokiaSoftwareUpdater>{{cite news|last=Constantinescu|first=Stefan|title=Nokia Software Updater for Mac OS X hits beta [No more having to deal with Windows].|url=http://www.intomobile.com/2011/03/17/nokia-software-updater-mac-os-x-hits-beta-no-more-having-deal-windows/|newspaper=Into Mobile|date=17 March 2011|access-date=4 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402130014/http://www.intomobile.com/2011/03/17/nokia-software-updater-mac-os-x-hits-beta-no-more-having-deal-windows/|archivedate=2 აპრილი 2015}}</ref> (თუმცა Mac-ის ვერსია მხოლოდ ბეტაა)<ref name=AllAboutSymbianMacNokiaSoftwareUpdater>{{cite news|last=Gilson|first=David|title=Nokia Software Updater for Mac ceases development.|url=http://www.allaboutsymbian.com/flow/item/15456_Nokia_Software_Updater_for_Mac.php|newspaper=All About Symbian|date=7 August 2012}}</ref> გაშვებული აპლიკაცია<ref name=TechCrunchNokiaSoftwareUpdaterOfficiallyLaunched>{{cite news|last=Deleon|first=Nicholas|title=Nokia Phone Updater Released: Bring on the Bricks!|url=http://techcrunch.com/2007/03/07/nokia-phone-updater-released-bring-on-the-bricks/|newspaper=Techchrunch|date=7 March 2007}}</ref>, რომელიც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს განაახლონ ან აღადგინონ თავიანთი მობილური მოწყობილობების [[პროგრამული უზრუნველყოფა]]<ref>http://www.microsoft.com/en/mobile/support/software-update/</ref> [[Series 40|S40]], [[Symbian S60|S60]] ან [[Microsoft Lumia|Lumia]]-ს მოწყობილობებზე ნებისმიერი ინტერნეტ-წერტილიდან. [http://www.microsoft.com/en/mobile/support/software-update/ მხარდაჭერილი ტელეფონების] სრული სია მოცემულია ოფიციალურ საიტზე. სერვისი ბეტა-ვერსიის სახით [[2006]] წელს გაეშვა<ref name=SymbianFreakUpdater>{{cite news|last=Freak|first=Symbian|title=Nokia Software Updater is ready for Download!|url=http://www.symbian-freak.com/news/006/08/nokia_software_updater.htm|newspaper=Symbian Freak|date=21 August 2006|access-date=4 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924112539/http://www.symbian-freak.com/news/006/08/nokia_software_updater.htm|archivedate=24 სექტემბერი 2015}}</ref> და Nokia Software Updater-ის ბეტა ფაზა [[2011]] წლის [[25 აგვისტო|25 აგვისტოს]] დასრულდა, რის შემდეგაც კომპანიამ ანალოგიური სერვისის შეთავაზება დაიწყო Nokia Download!-ის სახელწოდებით<ref>{{Cite web |url=http://nokiaexperts.com/nokias-download-utility-drives-crazy-app-free/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2015-06-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925134831/http://nokiaexperts.com/nokias-download-utility-drives-crazy-app-free/ |archivedate=2015-09-25 }}</ref>. Nokia Software Updater 3.0.495 მომხმარებლებისათვის 2011 წელს გაეშვა. Microsoft-ის მიერ მისი შეძენის შემდეგ დაერქვა Microsoft Software Updater. მომსახურების გამოყენებით შესაძლებელია ისეთი „დაზიანებული“ პროგრამული უზრუნველყოფის აღდგენა, რომელიც ადრე მხოლოდ ''Nokia Care''-ის ადგილობრივ სერვის-ცენტრებში იყო შესაძლებელი<ref name=NokiaSoftwareUpdaterWMPU>{{cite news|last=Surur|first=Suril|title=Nokia Software Updater for Retail now available as the ultimate bricked phone rescuer|url=http://wmpoweruser.com/nokia-software-updater-for-retail-now-available-as-the-ultimate-bricked-phone-rescuer/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=16 April 2014|access-date=4 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150509073257/http://wmpoweruser.com/nokia-software-updater-for-retail-now-available-as-the-ultimate-bricked-phone-rescuer/|archivedate=9 მაისი 2015}}</ref>. ====Motion Data==== [[ფაილი:Microsoft Motion Data.png|მინი|მარჯვნივ|130პქ|Motion Data]] Motion Data (მანამდე ''Nokia Motion Monitor'')<ref name=GSMArenaNokiaMotionMonitor>{{cite news|last=None|first=Mustafa|title=Nokia releases beta Motion Tracking App for Lumia 1520.|url=http://blog.gsmarena.com/nokia-releases-beta-motion-tracking-app-for-lumia-1520/|newspaper=GSM Arena|date=12 December 2013|access-date=4 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150701073458/http://blog.gsmarena.com/nokia-releases-beta-motion-tracking-app-for-lumia-1520/|archivedate=1 ივლისი 2015}}</ref> არის Microsoft Lumia-ს მოწყობილობებში თანდართული [[Activity tracker]]-ზე დაფუძნებული SensorCore, რომელიც აგროვებს მონაცემებს მომხმარებლის ნაბიჯებისა და ფიზიკური მდებარეობის შესახებ სხვა მესამე აპლიკაციებისათვის. Motion Data ჩართულია Microsoft Lumia-ს უახლეს მოდელებში და აჩვენებს ისეთ მონაცემებს როგორიცაა, მაგალითად, ბოლო ფიზიკური აქტივობა, ინტენსიურობა, დღიური, კვირეული და თვიური საშუალო მაჩვენებლები და ა.შ.<ref name=AllAboutWindowsPhoneNokiaMotionMonitor>{{cite news|last=Blandford|first=Rafe|title=Track your physical activity with Nokia Motion Monitor for Lumia 1520.|url=http://allaboutwindowsphone.com/news/item/18903_Track_your_physical_activity_w.php|newspaper=All About Windows Phone|date=12 December 2013}}</ref><ref name=WindowsPhoneCentralMotionData>{{cite news|last=Rubino|first=Daniel|title=Microsoft updates Motion Data step counter for newer Lumia Windows Phones.|url=http://www.windowscentral.com/microsoft-updates-motion-data-step-counter-newer-lumia-windows-phones|newspaper=Windows Phone Central|date=29 August 2014}}</ref> Motion Data აგრეთვე აჩვენებს იმ მარშრუტს თუ სად იმყოფებოდა მოწყობილობა და ჩამოთვლილია აპლიკაციები რომელთაც Lumia SensorCore-ზე აქვთ წვდომა<ref name=PaulThurrottMotionData>{{cite news|last=Thurrott|first=Paul|title=Keep Moving with Nokia Lumia SensorCore.|url=http://winsupersite.com/windows-phone/keep-moving-nokia-lumia-sensorcore|newspaper=[[Paul Thurrott|SuperSite for Windows]]|date=29 July 2014|access-date=4 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150603013748/http://winsupersite.com/windows-phone/keep-moving-nokia-lumia-sensorcore|archivedate=3 ივნისი 2015}}</ref><ref name=WMPowerUserMotionData>{{cite news|last=Surur|first=Suril|title=Microsoft’s Motion Data app updated with significant improvements.|url=http://wmpoweruser.com/microsofts-motion-data-app-updated-with-significant-improvements/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=11 March 2015|access-date=4 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150523015728/http://wmpoweruser.com/microsofts-motion-data-app-updated-with-significant-improvements/|archivedate=23 მაისი 2015}}</ref>. ===ყოფილი სერვისები=== ====Nokia Store==== {{მთავარი|Nokia Store}} Nokia Store (ყოფილი ''[[Ovi (Nokia)|Ovi]] Store'') იყო აპლიკაციების მაღაზია [[Nokia Asha]]-სა და [[Nokia X]]-ის პლატფორმებისთვის; მომხმარებლებს საშუალება ჰქონდათ თავიანთი Asha და X მოწყობილობებისთვის ჩამოეტვირთათ მობილური თამაშები, აპლიკაციები, ვიდეოკლიპები, სურათები და მელოდიები. მაღაზიაში ასევე განთავსებული იყო [[Symbian]] და [[MeeGo]] აპლიკაციები, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში არ განახლებულა. [[2015]] წლის იანვარში Microsoft-მა განაცხადა, რომ ის წაახალისებდა დეველოპერებს რათა საკუთარი აპლიკაციები [[Opera Mobile Store]]-ზე გადაეტანათ და 2015 წლის 31 მარტს Nokia Store ოფიციალურად დაიხურებოდა<ref name=LumiaConversationsOpera>{{cite news|last=Jaatinen|first=Tiina|title=Opera to give new life to classic Nokia phones|url=http://lumiaconversations.microsoft.com/2015/01/26/opera-give-new-life-classic-nokia-phones/|newspaper=[[Microsoft|Lumia Conversations]]|date=26 January 2015|access-date=5 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128233804/http://lumiaconversations.microsoft.com/2015/01/26/opera-give-new-life-classic-nokia-phones/|archivedate=28 იანვარი 2015}}</ref>. Microsoft-მა Nokia-ს აპლიკაციების მიღება და გავრცელება 2015 წლის 18 თებერვლიდან შეზღუდა<ref name=NokiaDeveloperNews>{{cite news|last=Developer Team|first=Microsoft Mobile|title=From Nokia Store to Opera Mobile Store – February 18th Closing of App Intake and Registrations|url=http://developer.nokia.com/blogs/news/from-nokia-store-to-opera-mobile-store-february-18th-closing-of-app-intake|newspaper=[[Microsoft|Nokia Developer Blogs]]|date=11 February 2015}}</ref>, ხოლო 31 მარტს საბოლოოდ შეწყვიტა<ref name=AllAboutSymbianNokiaStoresEnd>{{cite news|last=Litchfield|first=Steve|title=The Nokia Store is no more...|url=http://www.allaboutsymbian.com/news/item/20532_The_Nokia_Store_is_no_more.php|newspaper=All About Symbian|date=3 March 2015}}</ref>. ====Nokia Mail და Nokia Chat==== {{მთავარი|Nokia Mail და Nokia Chat}} Nokia Mail და Nokia Chat (ადრე ''Nokia Messaging'' და ''Ovi Mail'') [[2008]] წლის [[13 აგვისტო]]ს გაეშვა როგორც „Nokia Email service-ის“ ბეტა-ვერსია, მოგვიანებით გარდაიქმნა Nokia Messaging-ად<ref>{{cite web|url=http://betalabs.nokia.com/blog/2008/12/17/nokia-email-service-graduates-as-part-of-nokia-messaging/|title=Nokia Email service graduates as part of Nokia Messaging|last=Fields|first=Davis|date=17 December 2008|publisher=Nokia Corporation|work=[[Nokia Beta Labs]]|accessdate=16 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090228181844/http://betalabs.nokia.com/blog/2008/12/17/nokia-email-service-graduates-as-part-of-nokia-messaging/|archivedate=28 თებერვალი 2009}}</ref>. Nokia Messaging მუშაობს როგორც ცენტრალიზებული ვებ-მომსახურება რომელიც მომხმარებელსა და ელექტრონული ფოსტის სერვერს შორის პროქსის ფუნქციას ასრულებს. ტელეფონი უშუალოდ ელექტრონული ფოსტის სერვერს არ უკავშირდება, ამის მაგივრად ელ.ფოსტის ჩანაწერებს Microsoft-ის სერვერზე გზავნის<ref>{{cite web|url=http://email.nokia.com/account/faq.action?change_locale=en|title=Nokia Messaging: FAQ|publisher=Nokia Corporation|accessdate=12 June 2009}}{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Microsoft-მა შეწყვიტა აღნიშნული მომსახურების მიწოდება [[Microsoft Lumia]]-ს მოწყობილობებზე და მომხმარებლებს Microsoft-ის [[Skype]]-ზე გადასვლა ურჩია<ref name=LumiaBetaApps>{{cite news|last=Markow|first=Seventysix|title=Nokia Chat Beta for Windows Phone is ending|url=http://blogs.msdn.com/b/lumia_beta_apps/archive/2014/12/16/nokia-chat-beta-for-windows-phone-is-ending.aspx|newspaper=[[Nokia Beta Labs|Lumia Beta Apps]]|date=16 December 2014}}</ref>. Microsoft-მა Nokia Mail-ის მომსახურება საბოლოოდ [[2015]] წლის [[9 მარტი|9 მარტს]] შეწყვიტა<ref name=SymbianDevelopersDotNet>{{cite news|last=Star|first=All|title=Nokia Mail & Nokia Chat to be discontinued on 9 March, 2015|url=http://symbian-developers.net/nokia-mail-nokia-chat-discontinued-9-march-2015/|newspaper=Symbian-Developers dot net|date=23 January 2015|access-date=5 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150617052110/http://symbian-developers.net/nokia-mail-nokia-chat-discontinued-9-march-2015/|archivedate=17 ივნისი 2015}}</ref><ref name=MyNokiaBlog>{{cite news|last=Montaño|first=Jay|title=Nokia Account Discontinued April 14; Nokia Mail and Nokia Chat discontinued on March 9|url=http://mynokiablog.com/2015/01/23/nokia-account-discontinued-april-14-nokia-mail-and-nokia-chat-discontinued-on-march-9/|newspaper=My Nokia Blog|date=23 January 2015}}</ref>. ====MixRadio==== {{მთავარი|MixRadio}} MixRadio (ყოფილი Nokia MixRadio, Nokia Music Store და OVI Music Store) წარმოადგენს მუსიკალურ სერვისს, რომელიც Nokia Ovi Store-ში [[2007]] წლის [[29 აგვისტო]]ს გაეშვა. MixRadio უფასო პლეი-ლისტებზე წვდომის საშუალებას იძლევა ყოველგვარი რეგისტრაციის გარეშე. ხელმისაწვდომი იყო 31 ქვეყანაში, მათ შორის [[აშშ]]-ში, [[ბრაზილია]]ში, [[ინდოეთი|ინდოეთსა]] და [[ჩინეთი|ჩინეთში]]. Microsoft-მა [[2015]] წელს სერვისი [[Line Corporation]]-ს მიყიდა და ამჟამად შვილობილი კომპანიის სახით მოღვაწეობს სახელწოდებით MixRadio Ltd<ref name=verge-linemixradio>{{cite web|title=Microsoft sells its MixRadio music service to Line|url=http://www.theverge.com/2014/12/18/7415685/line-acquires-microsoft-nokia-mixradio|website=The Verge|accessdate=18 December 2014}}</ref><ref name=TechBuzzIrelandMixRadioLimited>{{cite news|last=Ashish|first=Tiwari|title=MixRadio is MixRadio Ltd from today by @Tiwaash #MixRadio #Music.|url=http://techbuzzireland.com/2015/03/17/mixradio-is-mixradio-ltd-from-today-by-tiwaash-mixradio-music/|newspaper=Tech Buzz Ireland|date=17 March 2015|access-date=5 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150521081028/http://techbuzzireland.com/2015/03/17/mixradio-is-mixradio-ltd-from-today-by-tiwaash-mixradio-music/|archivedate=21 მაისი 2015}}</ref>. ====JobLens and Internships Lens==== [[ფაილი:Microsoft JobLenses.png|მინი|მარჯვნივ|155px|JobLens, Boston University JobLens და Internships Lens.]] JobLens (ყოფილი ''Nokia JobLens''), Boston University JobLens და Internships Lens არის აპლიკაციების [[დამატებითი რეალობა]]. JobLens 2013 წელს გაეშვა და გააჩნია იმავე დონის სამომხმარებლო ინტერფეისი როგორიც CityLens-ს აქვს, ისი სხვადასხვა ვიზულაური შესაძლებლობისათვის იყენებს [[Here (Nokia)|Here maps]]-ის LiveSight ტექნოლოგიას. JobLens აგროვებს მონაცემებს [[LinkedIn]]-დან, [[Salary.com]]-დან და [[Zillow]]-დან<ref name=EngadgetNokiaJobLens>{{cite news|last=Rigg|first=Jamie|title=Hands-on with Nokia JobLens on the Lumia 925: what a way to make a living (video).|url=http://www.engadget.com/2013/05/14/nokia-joblens-hands-on/|newspaper=[[Engadget]]|date=14 May 2013}}</ref><ref name=ZDNetNokiaJobLens>{{cite news|last=Miller|first=Matthew|title=Nokia JobLens: Experience augmented reality job hunting on your Lumia.|url=http://www.zdnet.com/pictures/nokia-joblens-experience-augmented-reality-job-hunting-on-your-lumia/|newspaper=[[ZDNet]]|date=26 June 2013}}</ref>. JobLens-ის მომხმარებლებს შეუძლიათ თავიანთი CV [[Microsoft OneDrive]]-ზე შეინახონ<ref name=NeoWinNokiaJobLens>{{cite news|last=Callaham|first=John|title=Nokia releases JobLens augmented reality app for Lumia phones.|url=http://www.neowin.net/news/nokia-releases-joblens-augmented-reality-app-for-lumia-phones|newspaper=Neowin|date=26 June 2013}}</ref>. Internships Lens არის Microsoft Mobile-ის (ადრე Nokia) მიერ Internships.com-თან ერთად შექმნილი დამატებითი რეალობის აპლიკაცია და ის JobLens-ის ანალოგიურად მუშაობს. ისიც ასევე იყენებს რუკების LiveSight ტექნოლოგიას. მომსახურება აშშ-ის ფარგლებს გარეთ არ მუშაობს. Microsoft-ის განცხადებით, [[2015]] წლის [[1 ივნისი]]დან ისინი აპლიკაციის Windows Phone Store-დან ამოღებას აპირებენ<ref name=WindowsMobilePowerUserJobLensDiscontinuation>{{cite news|last=Viswav|first=Pradeep|title=Microsoft To Retire JobLens App In Windows Phone Store On June 1.|url=http://wmpoweruser.com/microsoft-to-retire-joblens-app-in-windows-phone-store-on-june-1/|newspaper=Windows Mobile PowerUser|date=6 May 2015|access-date=5 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150709224357/http://wmpoweruser.com/microsoft-to-retire-joblens-app-in-windows-phone-store-on-june-1/|archivedate=9 ივლისი 2015}}</ref><ref name=WinBetaJobLensDiscontinuation>{{cite news|last=Stephonson|first=Brad|title=Windows Phone apps 'JobLens' and 'Internship Lens' shut down, Now you have to search for a job the old fashioned way.|url=http://www.winbeta.org/news/windows-phone-apps-joblens-and-internship-lens-shut-down|newspaper=WinBeta|date=7 May 2015|access-date=5 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150507203541/http://www.winbeta.org/news/windows-phone-apps-joblens-and-internship-lens-shut-down|archivedate=7 მაისი 2015}}</ref>. ==ტელეფონები== [[Microsoft]] [[Nokia]]-ს სახელის ლიცენზირებას ხელშეკრულების თანახმად 10 წლის ვადით შეძლებს, მაგრამ კომპანიას მისი გამოყენება მხოლოდ იმ კონკრეტულ ტელეფონებზე შეეძლება რომლებიც [[Java ME]]-სა და [[MediaTek]]-ზე ტექნოლოგიებზე<ref name=Lazure>{{cite news|last=Sándor|first=Nacsa|title=MediaTek’s ‘smart-feature phone’ effort with likely Nokia tie-up.|url=https://lazure2.wordpress.com/2012/08/15/mediateks-smart-feature-phone-effort-with-likely-nokia-tie-up/|newspaper=Lazure|date=15 August 2012}}</ref> დაფუძნებულ მობილურ ოპერაციულ სისტემა [[Series 30]]-სა და [[Series 30+]]-ზე მუშაობენ<ref name=FeaturePhoneBranding>{{cite news|last=Sawers|first=Paul|title=Microsoft launches the Nokia 215, a $29 feature phone touted as its most affordable Internet device yet.|url=http://venturebeat.com/2015/01/05/microsoft-launches-the-nokia-215-a-29-feature-phone-touted-as-its-most-affordable-internet-device-yet/|newspaper=Venture Beat|date=5 January 2015|access-date=5 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702051655/http://venturebeat.com/2015/01/05/microsoft-launches-the-nokia-215-a-29-feature-phone-touted-as-its-most-affordable-internet-device-yet/|archivedate=2 ივლისი 2015}}</ref>, შესაბამისად<ref name=ZDNet>{{cite news|last=Foley|first=Mary Jo|title=Microsoft takes control of Nokia's phone business; acquires 25,000 new employees|url=http://www.zdnet.com/article/microsoft-takes-control-of-nokias-phone-business-acquires-25000-new-employees/#!|newspaper=ZDNet|date=25 April 2014}}</ref><ref name=Techcrunch>{{cite news|last=Lunden|first=Ingrid|title=Nokia’s Licensing Its Name To Microsoft, But It’s Free To Keep Building Hardware, And Could Even Dial Up To Mobile Devices Again By January 2016|url=http://techcrunch.com/2013/09/03/nokias-licensing-its-name-to-microsoft-but-its-free-to-keep-building-hardware-and-could-even-dial-up-to-mobile-devices-again-by-january-2016/|newspaper=Tech Crunch|date=3 September 2013}}</ref>. ამ ცვლილებებით Lumia-ს სამომავლო მოდელებს Microsoft საკუთარი სახელით აწარმოებს<ref name="verge-nokianame"/><ref>{{cite web|url = http://www.zdnet.com/is-microsoft-about-to-bring-office-and-xbox-to-nokias-asha-phones-7000020288/|title = Is Microsoft about to bring Office and XBox to Nokia's Asha phones?|date = September 5, 2013|accessdate = May 9, 2012|last = Tung|publisher = CBS Interactive|website = [[ZDNet]]|first = Liam|quote = While Microsoft figures out how to integrate Nokia into its own business, it will retain Nokia's brand name under licence to sell both Asha devices and other feature phones.}}</ref>. ===ტელეფონების ამჟამინდელი სერიები=== ====Lumia==== {{მთავარი|Microsoft Lumia}} [[ფაილი:Microsoft Lumia 535 and Microsoft Lumia 435.png|მინი|მარჯვნივ|[[Windows Phone 8.1]] პლატფორმაზე მომუშავე ტელეფონები [[Microsoft Lumia 535]] და [[Microsoft Lumia 435]].]] Lumia არის სენსორულ ეკრანიანი [[სმარტფონი|სმარტფონების]] და ადრე [[პლანშეტური კომპიუტერი|პლანშეტური კომპიუტერების]] ხაზი, რომელიც [[2011]] წელს გაეშვა. Lumia-ს ყველა მობილური ტელეფონი [[Windows Phone]]-ის ოპერაციულ სისტემაზე მუშაობს და [[Nokia Lumia 2520]] [[Windows RT]]-ზე. Lumia-ს ხაზის ერთადერთი და უკანასკნელი მოდელი Lumia 2520 [[2013]] წლის ნოემბერში გამოვიდა<ref>{{Cite web |url=http://www.itworld.com/article/2878835/is-windows-rt-dead-windows-stops-making-nokia-lumia-2520.html |title=Is Windows RT dead? Microsoft stops making Nokia Lumia 2520 {{!}} ITworld |accessdate=2015-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190823132835/https://www.itworld.com/article/2878835/is-windows-rt-dead-windows-stops-making-nokia-lumia-2520.html |archivedate=2019-08-23 }}</ref>. Lumia არის Microsoft-ის ფლაგმანური ტელეფონების პორტფოლიო<ref>{{cite web | url=http://bits.blogs.nytimes.com/2013/10/22/nokia-puzzling-windows-tablet-debut/ | title=Nokia’s New Tablet Arrives Ahead of Microsoft Deal | publisher=''The New York Times'' | date=October 22, 2013 | accessdate=24 October 2013 | author=Wingfield, Nick}}</ref><ref>{{cite web |last=Chang |first=Alexandra |url=http://www.wired.com/gadgetlab/2013/10/nokia-world/ |title=Nokia World: First Windows Tablet, Big Lumia Phone, and Instagram (Finally) &#124; Gadget Lab |publisher=Wired.com |date= |accessdate=2013-10-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022082307/http://www.wired.com/gadgetlab/2013/10/nokia-world/ |archivedate=2013-10-22 }}</ref>. [[2014]] წლის ოქტომბერში Microsoft-მა განაცხადა, რომ ის Nokia-ს ბრენდს Lumia-ს სერიის სმარტფონებიდან თანდათანობით ამოიღებდა და Lumia-ს სამომავლო მოდელები მხოლოდ Microsoft-ის სახელითა და ლოგოთი გამოვიდოდა<ref name=verge-nomorenokia>{{cite web|title=Microsoft Lumia design officially revealed without Nokia branding|url=http://www.theverge.com/2014/10/24/7056495/microsoft-lumia-replaces-nokia-lumia-official|website=The Verge|accessdate=24 October 2014}}</ref><ref name=verge-mslumia>{{cite news|last1=Warren|first1=Tom|title=Microsoft is killing the Nokia and Windows Phone brands|url=http://www.theverge.com/2014/9/10/6131695/microsoft-is-killing-the-nokia-and-windows-phone-brands|accessdate=12 September 2014|work=The Verge|date=10 September 2014}}</ref><ref name=pcw-newname>{{cite news|title=Microsoft is killing the Nokia and Windows Phone names, reports say|url=http://www.pcworld.com/article/2605839/microsoft-is-killing-the-nokia-and-windows-phone-names-reports-say.html|accessdate=12 September 2014|work=PC World}}</ref><ref name=verge-lumiams>{{cite web|title=Microsoft Lumia will replace the Nokia brand|url=http://www.theverge.com/2014/10/21/7026427/microsoft-lumia-nokia-brand-replacement|website=The Verge|accessdate=21 October 2014}}</ref>. 2014 წლის ნოემბერში Microsoft-მა პირველი დამოუკიდებელი ტელეფონი [[Microsoft Lumia 535]] წარმოადგინა<ref name="High five for Microsoft Lumia 535"/><ref name=ArsTechnica535>{{cite news|last=Bright|first=Peter|title=The Lumia 535 is the first Microsoft-branded smartphone We're truly entering the post-Nokia era.|url=http://arstechnica.com/gadgets/2014/11/the-lumia-535-is-the-first-microsoft-branded-smartphone/|newspaper=Ars Technica|date=11 November 2014}}</ref><ref name=TheTimesOfIndia>{{cite news|last=Saxena|first=Anupan|title=First Microsoft-branded smartphone Lumia 535 launched|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/mobiles/First-Microsoft-branded-smartphone-Lumia-535-launched/articleshow/45106662.cms|newspaper=The Times of India|date=11 November 2014}}</ref>. Lumia-ს ხაზის რებრენდინგი Nokia-დან Microsoft-ზე გაყიდვების მაჩვენებელზე არ მოქმედებს, თუმცა კრიტიკოსების ვარაუდით ბრენდის ცვლილებამ შესაძლოა იმოქმედოს მომხმარებელთა არჩევანზე, რომელთათვისაც სახელი Nokia მტკიცე რეპუტაციის მატარებელია, ხოლო ბრენდი Microsoft სატელეფონო ბიზნესში ჯერ საკმაოდ ახალია<ref name=Nokiatheone>{{cite news|last=Dasani|first=Jill|title=AdDuplex Stats – Lumia 535 a massive hit in India, Lumia 730 follows|url=http://nokiatheone.com/2015/01/28/adduplex-stats-lumia-535-a-massive-hit-in-india-lumia-730-follows/|newspaper=Nokia the One|date=28 January 2015|access-date=6 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150208040814/http://nokiatheone.com/2015/01/28/adduplex-stats-lumia-535-a-massive-hit-in-india-lumia-730-follows|archivedate=8 თებერვალი 2015}}</ref><ref name=Tuoitrenews>{{cite news|last=Tre|first=Tuoi|title=Nokia phones still popular with consumers in Vietnam following Microsoft buyout: retailers|url=http://tuoitrenews.vn/business/25939/nokia-phones-still-popular-with-consumers-in-vietnam-following-microsoft-buyout-retailers|newspaper=Tuoi Tre News|date=6 February 2015|access-date=6 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201108175633/http://tuoitrenews.vn/business/25939/nokia-phones-still-popular-with-consumers-in-vietnam-following-microsoft-buyout-retailers|archivedate=8 ნოემბერი 2020}}</ref>. [[2015]] წლის თებერვალში Microsoft-მა [[Windows 10 Mobile|Windows 10]]-ის ოფიციალური წინასწარი ვერსია გაუშვა Lumia-ს შემდეგი მოდელებისთვის, [[Nokia Lumia 630]], [[Nokia Lumia 635]], [[Nokia Lumia 636]], [[Nokia Lumia 638]], [[Nokia Lumia 730]] და [[Nokia Lumia 830]], ასევე პროგრესის შესაბამისად თანდათანობით ამ სიას სხვა მოდელებიც დაემატება<ref>{{cite web|last1=Aul|first1=Gabe|title=Announcing the first build of Windows 10 Technical Preview for Phones|url=http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2015/02/12/announcing-the-first-build-of-windows-10-technical-preview-for-phones-2/|website=Windows Blog|publisher=Microsoft Corporation|accessdate=12 February 2015}}</ref>. Microsoft-ის განცხადებით, Lumia-ს მოდელების უმრავლესობას [[Windows Phone 8.1]]-დან Windows 10-ზე განახლების შესაძლებლობა ექნება. 2015 წლის თებერვალში, [[ჯო ბელფიორი|ჯო ბელფიორმა]] განაცხადა, რომ Microsoft „მუშაობს“ Windows 10-ზე დაბალბიუჯეტიანი მოდელებისათვის რომელთა [[ოპერატიული მეხსიერება]]ც 512 მბ-ია, თუმცა ასეთი ტელეფონებისთვის ყველა შესაძლებლობა არ იქნება ხელმისაწვდომი<ref name=gsmarena-w10512>{{cite web|title=Joe Belfiore: Windows 10 update for 512MB phones in the works|url=http://www.gsmarena.com/joe_belfiore_windows_10_update_for_512mb_phones_in_the_works-news-11121.php|website=GSMArena|accessdate=9 February 2015}}</ref><ref name=WinBetaPercentageNokiaLumia520>{{cite news|last=Saleem|first=Hammad|title=Windows Phone performance as of March 2015, budget-friendly devices continue to dominate.|url=http://www.winbeta.org/news/windows-phone-performance-march-2015-budget-friendly-devices-continue-dominate|newspaper=WinBeta|date=24 March 2015|access-date=6 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150326213535/http://www.winbeta.org/news/windows-phone-performance-march-2015-budget-friendly-devices-continue-dominate|archivedate=26 მარტი 2015}}</ref>. ====Nokia-ს საფირმო მობილური ტელეფონები==== {{მთავარი|Series 30|Series 30+|Nokia-ს სამნიშნა სერიები}} [[ფაილი:Nokia 130.jpg|მინი|150პქ|მარცხნივ|Series 30+-ზე მომუშავე ტელეფონი [[Nokia 130]].]] Microsoft თავის Nokia-ს საფირმო ტელეფონებში Series 30 და Series 30+ პლატფორმებს იყენებს. ამ ტელეფონებს გააჩნიათ [[T9|T9 კლავიატურა]], და მართკუთხედი ფორმა. ეს მოწყობილობები განკუთვნილია მობილური ტელეფონების დამწყები მომხმარებლებისთვის<ref>Tung, Liam, [http://www.zdnet.com/microsofts-new-nokia-130-arrives-for-25-7000032496/ "Microsoft's new Nokia 130 arrives for $25"], ''[[ZDNet]]'', August 11, 2014</ref>. სხვა საშუალო დონის მობილური ტელეფონების Windows Phone-ის პლატფორმაზე მომუშავე ტელეფონებით ჩანაცვლების შემდეგ, Microsoft კვლავ აგრძელებს Series 30 და Series 30+ ტელეფონების გამოშვებას, რომლის ბოლო გამოშვებაც არის [[Nokia 130]]<ref>Trenholm, Rich, [http://www.cnet.com/news/nokia-130-lasts-more-than-a-month-costs-19-euros/ "Nokia 130 lasts more than a month costs 19 Euros"], ''[[CNet]]'', August 11, 2014</ref><ref>Ricknäs, Mikael, [http://www.pcworld.com/article/2463580/microsoft-still-believes-in-basic-phones-launches-nokia-130-for-25.html "Microsoft still believes in basic phones, launches Nokia 130 for $25"], ''[[PCWorld]]'', August 11, 2014</ref>. Nokia 130-ს არ აქვს ინტერნეტი, რაც გამორიცხავს მასში [[Bing]]-ის, [[Outlook.com|Outlook]]-ის ან სხვა აპლიკაციების არსებობას, თუმცა გააჩნია ტელეფონის ძირითადი ფუნქციები – ფარანი, FM-რადიო, USB-დამტენი და 32 გბ-მდე microSD ბარათზე არსებული ვიდეოფაილები დაკვრის შესაძლებლობა, ასევე ინფორმაციის მოწყობილობებს შორის გასაცვლელად [[Bluetooth]] და USB. მართალია Nokia 130-ს არ აქვს ინტერნეტთან წვდომა, მაგრამ [[2014]] წელს გამოშვებულ კიდევ ერთ მოდელს [[Nokia 215]]-ს აქვს ინტერნეტი და [[Bing]]-სა და [[MSN Weather]]-ზე წვდომა, ასევე მოწყობილობა აღჭურვილია [[Opera Mini]]-ს ბრაუზერით<ref name=Microsoftlumiaconversations>{{cite web |url=http://lumiaconversations.microsoft.com/2015/01/05/nokia-215/ |title=Meet Nokia 215: our most affordable Internet-ready entry-level phone yet |accessdate=January 5, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105222119/http://lumiaconversations.microsoft.com/2015/01/05/nokia-215/ |archivedate=იანვარი 5, 2015 }}</ref>. ===ტელეფონების ყოფილი სერიები=== ====Nokia X==== {{მთავარი|Nokia X-ის ოჯახი}} [[ფაილი:My green Nokia X (13582469484).jpg|მინი|მარჯვნივ|120პქ|[[Nokia X]]]] [[2013]] წლის სექტემბერში მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ Nokia-მ [[Android]]-ის ოპერაციული სისტემა [[Microsoft Lumia|Lumia]]-ს და [[Asha]]-ს მოწყობილობებზე გამოსცადა<ref>{{cite web|title=Nuclear options: Microsoft was testing Surface Phone while Nokia experimented with Android|url=http://www.theverge.com/2013/9/13/4728184/microsoft-surface-phone-testing-while-nokia-experimented-with-android|work=The Verge|publisher=[[Vox Media]]|accessdate=23 September 2013|author=Tom Warren|date=13 September 2013}}</ref>. 2013 წლის 11 დეკემბერს ცნობილი გახდა Asha-ს მაგვარი მოწყობილობის გამოსვლის შესახებ კოდური სახელწოდებით „[[Nokia Normandy|Normandy]]“ და იქვე ნათქვამი იყო, რომ მიუხედავად განყოფილების გაყიდვისა მოწყობილობის წარმოება კვლავ გრძელდებიდა<ref>[http://www.theverge.com/2013/12/10/5197746/nokia-android-phone-normandy]</ref>. [[Nokia X-ის ოჯახი]]-ს პრეზენტაცია [[2014]] წლის თებერვალში, [[ბარსელონა]]ში გამართულ [[Mobile World Congress]]-ზე მოხდა. ეს მოწყობილობები გათვლილი იყო განვითარებადი ბაზრებისათვის და მუშაობდა [[Android]]-ის მოდიფიცირებულ ვარიანტზე, რომელიც ცნობილი იყო როგორც, [[Nokia X Software Platform]], რომელიც თავსებადი იყო [[Microsoft]]-ის მომსახურებებთან და არ იყენებდა [[Google Play Store]]-ს. კომპანიის მიერ 2014 წლის ივლისში გამოქვეყნებულ ანგარიშში ნათქვამი იყო, რომ შემცირების ფარგლებში Microsoft [[Windows Phone]]-ის სასარგებლოდ Asha-ს, Series 40-ისა და X-ის წარმოებას სრულად აჩერებდა<ref name="verge-ashadead"/>. ====Asha==== {{მთავარი|Nokia Asha}} [[ფაილი:Nokia Asha 501.jpg|მინი|მარცხნივ|120პქ|[[Nokia Asha 501]]]] Asha-ს სერია შედგება დაბალბიუჯეტური ტელეფონებისგან, რომელიც ძირითადად გათვლილია განვითარებად ბაზრებზე. ეს არის სრული სენსორული ეკრანის, QWERTY და ტრადიციული [[T9]] კლავიატურის სინთეზი. თავდაპირველად Asha-ს მოწყობილობები ვეტერან [[Series 40]]-ზე მუშაობდა. მოგვიანებით Nokia-მ [[Smarterphone]]-ის შეძენის შემდეგ შექმნა [[Asha-ს პლატფორმა]]. [[2013]] წლის მაისში გამოშვებული [[Nokia Asha 501|Asha 501]] ახალ ოპერაციულ სისტემაზე მომუშავე პირველი მოწყობილობა იყო და ამის შემდეგ Asha-ს ყველა ახალი მოდელი Asha-ს პლატფორმაზე იქმნებოდა<ref>Rigg, Jamie, [http://www.engadget.com/2013/05/09/nokia-asha-501-hands-on/ "Nokia unveils the touchscreen Asha 501 with new software platform, we go hands-on (video)"], ''[[Engadget]]'', May 9, 2013</ref>. [[2014]] წლის ივლისში Microsoft-ში სამუშაო ადგილების შემცირებისა და რესტრუქტურიზაციის ფარგლებში [[Windows Phone]]-ისა და Nokia-ს [[Series 30+]] ტელეფონების განვითარების სასარგებლოდ<ref name="verge-ashadead"/>, [[Nokia X]] და [[Series 40]]-თან ერთად Asha-ს ხაზიც დაიხურა<ref>{{Cite web |url=http://www.bgr.in/manufacturers/nokia/microsoft-to-abandon-mobile-phones-x-series-android-smartphones-internal-jo-harlow-memo/#more-318384 |title=Microsoft to abandon mobile phones, X-series Android smartphones: internal Jo Harlow memo - BGR, 17 July 2014 |accessdate=8 ივნისი 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626165123/http://www.bgr.in/manufacturers/nokia/microsoft-to-abandon-mobile-phones-x-series-android-smartphones-internal-jo-harlow-memo/#more-318384 |archivedate=26 ივნისი 2015 }}</ref>. ====Series 40==== {{მთავარი|Series 40}} [[ფაილი:Nokia 6300.jpg|მინი|მარჯვნივ|120პქ|[[Nokia 6300]]]] Series 40, ხშირად შემოკლებით S40 არის [[კომპიუტერული პლატფორმა|პროგრამული პლატფორმა]] და სამომხმარებლო ინტერფეისის აპლიკაცია [[Nokia]]-ს საშუალო დიაპაზონის საფირმო მობილურ ტელეფონებსა და [[Vertu]]-ს ხაზის ზოგიერთ მდიდრულ ტელეფონზე. ეს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული პლატფორმა იყო, რომელიც მილიონობით ტელეფონში გამოიყენებოდა<ref>{{cite web | url=http://www.forum.nokia.com/Devices/Series_40/ | title=Forum Nokia - Nokia Series 40 Platform | publisher=[[Nokia]] | accessdate=2010-10-27 | archiveurl=https://www.webcitation.org/69winzkG0?url=http://www.developer.nokia.com/Develop/Series_40/Platform/ | archivedate=2012-08-15 }}</ref>. [[2012]] წლის [[25 იანვარი|25 იანვარს]] Nokia-მ განაცხადა, რომ 1.5 მილიარდზე მეტი [[Series 40]]-ზე მომუშავე მოწყობილობა გაყიდა<ref>{{cite web | url=http://www.esphoneblog.com/2012/01/25/nokia-has-sold-over-1-5-billion-series-40-phones/ | title=Nokia has sold over 1.5 billion Series 40 phones | accessdate=2012-01-25 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20121218195923/http://www.esphoneblog.com/2012/01/25/nokia-has-sold-over-1-5-billion-series-40-phones/ | archivedate=2012-12-18 }}</ref>. S40-ს გაცილებით მეტი შესაძლებლობა გააჩნია ვიდრე უფრო მარტივ [[Series 30]]-ს. [[Windows Phone]]-სა და [[Symbian]]-სგან განსხვავებით ეს პლატფორმა სმარტფონებში არ გამოიყენება. მიუხედავად ამისა 2012-13 წლებში [[Nokia Asha|Asha]]-ს ხაზის ისეთი მოდელები როგორიცაა 308, 309 და 311 რეკლამირებული იყო როგორც „[[სმარტფონი|სმარტფონები]]“, თუმცა სინამდვილეში მათ სმარფონის ფუნქციების მხარდაჭერა არ გააჩნდათ<ref>{{cite web | url=http://www.engadget.com/2012/09/25/nokia-outs-asha-308-and-309-deems-series-40-smartphone-worthy/ | title=Nokia outs Asha 308 and 309, deems Series 40 smartphone-worthy | accessdate=2012-09-25}}</ref>. [[2014]] წლის ივლისში ცნობილი გახდა, რომ Microsoft [[Windows Phone]]-ის სამომავლო განვითარების სასარგებლოდ Asha-ს, Series 40-სა და X-ის წარმოებას სამუდამოდ წყვეტდა<ref name="verge-ashadead"/>. ===მობილური აქსესუარები=== ტელეფონების გარდა Microsoft Mobile მობილურის აქსესუარებსაც აწარმოებს, მათ შორის Bluetooth-ით აღჭურვილი Treasure Tag-ები. ახალი მოწყობილობები უკვე აღჭურვილია შვედური კომპანია Coloud-ის ყურსასმენებით<ref name=ITPMicrosoftLumiaColoud>{{cite news|last=Gaskell|first=Helen|title=Microsoft Lumia 640 XL to make UAE debut at GITEX Shopper.|url=http://www.itp.net/602645-microsoft-lumia-640-xl-to-make-uae-debut-at-gitex-shopper|newspaper=ITP.net|date=31 March 2015}}</ref>. [[2014]] წლის ბოლოს [[Microsoft]]-მა გამოუშვა პორტატული დამტენი მოწყობილობა სახელწოდებით ''Microsoft Portable Power''<ref name=BetaNewsMicrosoftPortablePower>{{cite news|last=Bamburic|first=Mihaita|title=Microsoft's new Portable Power external charger packs 6,000 mAh battery.|url=http://betanews.com/2014/10/02/microsofts-new-portable-power-external-charger-packs-6000-mah-battery/|newspaper=Beta News|date=2 October 2014}}</ref>. ====Treasure Tag==== Treasure Tag (ადრე ''Nokia Treasure Tag'') [[2014]] წელს თავდაპირველად Nokia-ს მიერ შექმნილი [[NFC]]-თა და [[Bluetooth]]-ით აღჭურვილი ბრელოკი, Lumia-ს მოწყობილობებისთვის. ის ხელმისაწვდომია ლურჯ, ყვითელ, თეთრ და შავ ფერებში და Lumia-ს მოწყობილობებთან დასაკავშირებლად გააჩნია საკუთარი აპლიკაცია Windows Phone Store-ში. თუ Treasure Tag მოშორდება Lumia-ს მოწყობილობას, მაშინ აპლიკაცია შემოგთავაზებთ რუკას (სადაც გამოიყენება Nokia-ს [[Here (Nokia)|HERE]] რუკები და არა ჩაშენებული Microsoft-ის [[Bing Maps]]) სადაც ნაჩვენები იქნება მოწყობილობებს შორის კავშირის დამყარების ბოლო წერტილი. Lumia-ს თითოეულ მოწყობილობას ოთხამდე Treasure Tag-თან შეუძლია კავშირის დამყარება და Nokia-ს თქმით, სხვა მესამე მხარის დეველოპერებსაც შეუძლიათ Treasure Tag-თან თავსებადი აპლიკაციები Android-ისა და iOS-თვის<ref name=TheNextWebNokiaTreasureTag>{{cite news|last=Russel|first=Jon|title=Nokia Treasure Tag is a $30 Lumia accessory to help keep valuables safe – goes on sale in April.|url=http://thenextweb.com/gadgets/2014/02/19/nokia-treasure-tag-30-lumia-peripheral-keeping-valuables-safe-goes-sale-april/|newspaper=The Next Web|date=19 February 2014}}</ref><ref name=TechnoBuffaloNokiaTreasureTag>{{cite news|last=Haselton|first=Todd|title=Nokia Treasure Tag Windows Phone Accessory Finally Available.|url=http://www.technobuffalo.com/2014/05/12/nokia-treasure-tag-windows-phone-accessory-finally-available/|newspaper=TechnoBuffalo|date=12 May 2014|access-date=9 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150411085750/http://www.technobuffalo.com/2014/05/12/nokia-treasure-tag-windows-phone-accessory-finally-available/|archivedate=11 აპრილი 2015}}</ref>. '''Treasure Tag Mini''' Treasure Tag Mini (თავდაპირველად ''Nokia Treasure Tag Mini'') გაეშვა Microsoft-ის მიერ როგორც Nokia Treasure Tag-ის მემკვიდრე, სადაც დამატებული იყო iOS-ისა და Android-ის (მათ შორის Nokia X მოწყობილობები) მხარდაჭერა. Treasure Tag-ის თავდაპირველი ვერსიისგან განსხვავებით, Treasure Tag Mini ხელმისაწვდომია წითელ და თეთრ ფერებში, ასევე გააჩნია უფრო სუსტი ელემენტი, არ აქვს [[NFC]]-ს მხარდაჭერა და ხმოვანი შეტყობინებები<ref name=NokiaRevolutionNokiaTreasureTagMini>{{cite news|last=Fajardo, JR.|first=Romeo|title=Slimmer Than Before: Microsoft Releases Nokia Treasure Tag Mini.|url=http://www.nokiarevolution.com/slimmer-than-before-microsoft-releases-nokia-treasure-tag-mini/|newspaper=Nokia Revolution|date=10 May 2014|access-date=9 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150411073341/http://www.nokiarevolution.com/slimmer-than-before-microsoft-releases-nokia-treasure-tag-mini/|archivedate=11 აპრილი 2015}}</ref><ref name=InternationalBusinessTimesNokiaTreasureTagMini>{{cite news|last=Villamarin|first=Jenalyn|title=Nokia Treasure Tag Mini WS-10: Slimmer Accessory for Nokia Lumia Smartphones to Go on Sale Soon.|url=http://au.ibtimes.com/nokia-treasure-tag-mini-ws-10-slimmer-accessory-nokia-lumia-smartphones-go-sale-soon-1340673|newspaper=International Business Times Australia|date=14 May 2014|access-date=9 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150417134101/http://au.ibtimes.com/nokia-treasure-tag-mini-ws-10-slimmer-accessory-nokia-lumia-smartphones-go-sale-soon-1340673|archivedate=17 აპრილი 2015}}</ref>. ==მობილური ვიდეო თამაშები== Microsoft Lumia-სთვის კომპანია Microsoft რამდენიმე ვიდეო თამაშს აწარმოებს, ამ თამაშებში მთავარი ტენდენცია გარემოს დაცვაა. * ''Modern Mayor'' (მანამდე ''Nokia Modern Mayor'') SimCity-ს მსგავსი თამაშია, სადაც მოთამაშე მიყრუებული ქალაქის მერია რომელმაც უნდა აღადგინოს და გააუმჯობესოს ქალაქის გარემო. თამაში განკუთვნილია გარემოს დაბინძურების შესახებ ცნობიერების ამაღლებისთვის და მასში გაკეთებული შენაძენებით შესაძლებელია საქველმოქმედო ორგანიზაციებისთვის თანხის გაღება<ref name=WinSourceModernMayor>{{cite news|last=Fedewa|first=Joe|title=‘Modern Mayor’ is Nokia’s first Windows Phone game, looks like SIM City.|url=http://winsource.com/2014/02/20/nokia-modern-mayor-for-windows-phone/|newspaper=WinSource|date=20 February 2014|access-date=10 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181112181503/http://winsource.com/2014/02/20/nokia-modern-mayor-for-windows-phone/|archivedate=12 ნოემბერი 2018}}</ref>. * ''Climate Mission'' (მანამდე ''Nokia Climate Mission'') და Climate Mission 3D (მანამდე ''Nokia Climate Mission 3D'') არის თამაშები რომელიც მოთამაშეს ატმოსფეროში ჭარბი ნახშირორჟანგის შემცირებას ასწავლის. თამაშში სამი ძირითადი დონეა: ჭიანჭველები; ხეები და აისბერგები და თითოეული კატეგორია ოც განსხვავებულ დონეს მოიცავს<ref name=UebergizmoNokiaClimateMission3D>{{cite news|last=Kee|first=Edwin|title=Climate Mission 3D – play a game, save the planet.|url=http://www.ubergizmo.com/2011/07/climate-mission-3d/|newspaper=Übergizmo|date=7 June 2011}}</ref><ref name=XpatLoopNokiaClimateMission3D>{{cite news|last=Szegedi|first=Nóra|title=Nokia Releases ‘Climate Mission 3D’ Game Exclusively For Lumia Windows Phones.|url=http://www.xpatloop.com/news/70595|newspaper=Xpat Loop|date=21 June 2012}}</ref>. ==კორპორაციული საქმიანობა== {{მთავარი|Microsoft-ის პროდუქციის განყოფილებები}} როდესაც Nokia-ს მოწყობილობებისა და მომსახურების ჯგუფი Microsoft-ში გაერთიანდა, Nokia-ს ყოფილი მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი [[სტივენ ელოპი]] Microsoft Devices-ის (რომელიც აერთიანებს [[Microsoft Hardware]]-ის სხვა ისეთ პროდუქტებსაც, როგორიცაა [[Microsoft Surface|Surface]] და [[Xbox]]) ახალი ხელმძღვანელი გახდა. ელოპს Nokia-ს სხვა ყოფილი ხელმძღვანელებიც ჯო ჰარლოუ (სმარტ-მოწყობილობები), იუჰა პუტკირანტა (ოპერაციები), ტიმო ტოიკანენი (საფირმო ტელეფონები) და კრის უებერიც (გაყიდვები და მარკეტინგი) შეუერთდნენ, რომელთაც მანამდე არსებულის ანალოგიური თანამდებობები დაიკავეს. Microsoft Devices-მა შთანთქა Nokia-ს ჯგუფების უმრავლესი ნაწილი, მათ შორის ტექნიკური უზრუნველყოფის ჯგუფები და სტუდიები, ხოლო პროგრამული უზრუნველყოფის გუნდები გაუერთიანდა Microsoft-ის პროგრამული უზრუნველყოფის გუნდებს<ref name=ZDNetNokiaCorporateAffairs>{{cite news|last=Huang|first=Ryan|title=Elop drops Nokia CEO role to lead devices team under Microsoft deal.|url=http://www.zdnet.com/article/elop-drops-nokia-ceo-role-to-lead-devices-team-under-microsoft-deal/#!|newspaper=ZDNet|date=3 September 2013}}</ref>. გადასვლა განსაკუთრებული გართულებების გარეშე მიმდინარეობდა, რადგან ცოტა ხნით ადრე ელოპმა Microsoft-თან თავსებადობის გაზრდის მიზნით Nokia-ს სტრუქტურების რეორგანიზება მოახდინა<ref name=EngadgetNokiaCorporateAffairs>{{cite news|last=Ricker|first=Thomas|title=Nokia execs reshuffled in Microsoft-centered Elopcalypse.|url=http://www.engadget.com/2011/02/11/nokia-execs-given-the-boot-in-microsoft-centered-reorganization/|newspaper=Engadget|date=11 February 2011}}</ref>. Nokia-ს მრავალი ყოფილი ხელმძღვანელი Microsoft-ის სხვადასხვა პროექტებში ჩაერთო, მაგალითად, პასი საარიკო [[Microsoft HoloLens]]-ის პროექტის მთავარი ტექნიკური მენეჯერი გახდა<ref name=TalouselaemaeHoloLensin>{{cite news|last=Mäntylä|first=Juha-Matti|title=Suomalaiset kehittivät Microsoftille älylasit - "HoloLens on ihmeellinen".|url=http://www.talouselama.fi/uutiset/suomalaiset+kehittivat+microsoftille+alylasit++hololens+on+ihmeellinen/a2289077|newspaper=Talouselämä|date=26 January 2015|access-date=10 ივნისი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150625164258/http://www.talouselama.fi/uutiset/suomalaiset+kehittivat+microsoftille+alylasit++hololens+on+ihmeellinen/a2289077|archivedate=25 ივნისი 2015}}</ref>. ===სათავო ოფისი=== {{მთავარი|Microsoft Talo}} [[ფაილი:Nokian pääkonttori Keilaniemessä.jpg|მინი|მარჯვნივ|200პქ|Microsoft Talo - ზედხედში]] Microsoft Talo [[Microsoft Mobile]]-ის სათავო ოფისია (ყოფილი [[Nokia|Nokia Corporation]]-ის ნაწილი), რომელიც [[ფინეთი]]ს ქალაქ [[ესპოო]]ს [[კეილანიემი]]ს რაიონში მდებარეობს. შენობის წინა სახელი იყო ''The Nokia House'' (ნოკიას სახლი). შენობის ორი სამხრეთით მდებარე ნაწილი [[1990-იანები|1990-იანი]] წლების დასაწყისში აშენდა, ხოლო მესამე ჩრდილოეთი ნაწილი კი [[2000]] წელს. ოფისში დაახლოებით 5000-მდე თანამშრომელი მუშაობს. [[2012]] წლის დეკემბერში, Nokia-მ განაცხადა, რომ მან თავისი სათავო ოფისის შენობა 170 მილიონ [[ევრო]]დ ხანგრძლივი ლიზინგის წესით გაყიდა<ref>{{cite web |url=http://tech.infaround.com/2012/12/04/official-nokia-to-sell-and-lease-back-of-nokia-house/ |title=Official: Nokia to sell and lease back of Nokia House |publisher=InfaTech |date=December 4, 2012 |accessdate=ივნისი 10, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140525022038/http://tech.infaround.com/2012/12/04/official-nokia-to-sell-and-lease-back-of-nokia-house |archivedate=მაისი 25, 2014 }}</ref>. [[2014]] წლის აპრილში Microsoft-ის მხრიდან [[Nokia]]-ს მოწყობილობების ბიზნესის შეძენის დასრულების შემდეგ, შენობამ ახალი სახელი მიიღო: ''Microsoft Talo''.<ref>{{Cite web |url=http://unleashthephones.com/2014/04/26/nokia-house-now-has-microsoft-branding/ |title=Nokia House now has Microsoft Branding |accessdate=2015-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140525022038/http://tech.infaround.com/2012/12/04/official-nokia-to-sell-and-lease-back-of-nokia-house |archivedate=2014-05-25 }}</ref><ref>[https://foursquare.com/v/microsoft-talo/4f0d96d7e4b06ab9f8501cee Microsoft Talo]</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[Microsoft]], მფლობელი კომპანია. * [[Microsoft Kin]], Microsoft-ის მობილური ტელეფონების ბაზარზე დამკვიდრების პირველი მცდელობა. * [[Windows 10 Mobile]], Microsoft Lumia-ს ოპერაციული სისტემა. * [[Windows Phone]], Microsoft Lumia-ს ყოფილი ოპერაციული სისტემა. * [[Windows mobile]], Microsoft-ის ადრეული ოპერაციული სისტემა. * [[Microsoft Surface]], Microsoft-ის მოწყობილობების სხვა განყოფილება. * [[Microsoft hardware]] Microsoft-ის მთავარი ტექნიკური უზრუნველყოფა. * [[Nokia]], განყოფილების ყოფილი მფლობელი კომპანია. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.microsoft.com/en/mobile/ ოფიციალური საიტი] * [http://www.talouselama.fi/uutiset/microsoft+mobile+oy++tassa+on+nokialaisten+uusi+koti/a2221096 "Microsoft Mobile Oy - tässä on nokialaisten uusi koti" (Microsoft Mobile - ეს გარკვეულწილად Nokia-ს ახალი სახლია)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416205800/http://www.talouselama.fi/uutiset/microsoft+mobile+oy++tassa+on+nokialaisten+uusi+koti/a2221096 |date=2014-04-16 }}, Talouselämä, 12.12.2013 (ფინური) * [http://lumiaconversations.microsoft.com/ ოფიციალური ბლოგი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150602032624/http://lumiaconversations.microsoft.com/ |date=2015-06-02 }} * [http://lumiaconversationsuk.microsoft.com/ ოფიციალური ბლოგი (გაერთიანებული სამეფო)] ==სქოლიო== {{სქოლიო|3}} [[კატეგორია:Microsoft]] [[კატეგორია:Windows Phone]] [[კატეგორია:Nokia]] ra8294khu5p2h9pkb2t2z9o022u7e7b 0 312832 5410965 2939355 2026-06-10T18:24:40Z EmausBot 21283 ორმაგი გადამისამართების გასწორება → [[კოორდინატთა ჰორიზონტული სისტემა]] 5410965 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[კოორდინატთა ჰორიზონტული სისტემა]] gywgtuphtqvghifjbkpmf0dhfi0m61u 0 328433 5411016 4300741 2026-06-11T00:44:07Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411016 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ავიაკომპანია | ავიაკომპანია = Qatar Airways | ლოგო = Qatar Airways Logo.svg | ლოგოს ზომა = 275 | ფლოტის შემადგენლობა = 167 | დანიშნულების პუნქტები = 151<ref>http://www.qatarairways.com/iwov-resources/temp-docs/press-kit/Qatar%20Airways%20Factsheet%20-%20English.pdf</ref> | იატა = QR | იკაო = QTR | საძახისი = QATARI | ბონუსური პროგრამა = | დევიზი = ''World's 5-star airline'', ''მსოფლიოს 5-ვარსკვლავიანი ავიაკომპანია'' | დაარსების თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|1993|11|22|df=yes}} | მოღვაწეობის შეწყვეტა = | შედის = | შვილობილი კომპანიები = *[[Al Maha Airways]]<ref>http://www.arabianaerospace.aero/al-maha-airways-receives-its-first-four-a320s.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://dohanews.co/official-qatars-al-maha-airways-to-launch-in-saudi-by-year-end/ |title=დაარქივებული ასლი |access-date=2015-12-22 |archive-date=2016-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313094608/http://dohanews.co/official-qatars-al-maha-airways-to-launch-in-saudi-by-year-end/ }}</ref> * The Qatar Aircraft Catering Company * Qatar Airways Holidays * United Media Int * Qatar Duty Free * Qatar Aviation Services * Qatar Distribution Company * [[Qatar Executive]]</div> | შტაბ-ბინა = Qatar Airways Towers,<br />[[დოჰა]], [[კატარი]] | დამფუძნებელი = | მმართველი = [[აკბარ ალ ბაკერი]] ([[მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი|აღმასრულებელი დირექტორი]]) | აეროპორტი = [[ჰამადის საერთაშორისო აეროპორტი]] | ჰაბები = | დამატებითი ჰაბები = | ძირითადი დანიშნულების პუნქტები = | ალიანსი = [[Oneworld]] | საიტი = {{URL|www.qatarairways.com}} }} '''Qatar Airways Company Q.C.S.C.''' ({{lang-ar|القطرية}}),<ref>{{cite web|url=http://www.dubaiblog.it/index.php/2012/01/04/dubai-blog-vola-a-dubai-in-un-aereo-a-5-stelle/|title=Qatar Airways – Vola a Dubai in un aereo a 5 stelle|publisher=DubaiBlog|accessdate=January 20, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130318043331/http://www.dubaiblog.it/index.php/2012/01/04/dubai-blog-vola-a-dubai-in-un-aereo-a-5-stelle/|archivedate=მარტი 18, 2013}}</ref> ოპერირებს, როგორც '''Qatar Airways''' ({{lang-ka|'''კატარის''' ('''ყატარის'''<ref>ავიაკომპანიის ქართული წარმომადგენლობა იყენებს სახელწოდებას „'''ყატარის ავიახაზები'''“, მაგრამ მიღებული ნორმების მიხედვით არაბული ასო '''ﻕ''' ქართულში გადმოიცემა როგორც '''კ'''.</ref>) '''ავიახაზები'''}}) — [[კატარი]]ს [[სახელმწიფოს საკუთრება]]ში არსებული [[ფლაგმანი ავიაკომპანია]]<ref name="Qatar Airways completes move to new Doha airport">{{cite news|title=Qatar Airways completes move to new Doha airport|work=Associated Press|date=May 27, 2014|url=http://bigstory.ap.org/article/qatar-airways-completes-move-new-doha-airport|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140527193613/http://bigstory.ap.org/article/qatar-airways-completes-move-new-doha-airport|archivedate=May 27, 2014|quote=The Mideast airline said the move to Hamad International Airport marks "a milestone" for the national carrier, which began operations just 17 years ago.}}</ref><ref name="Full operations transfer to HIA from today">{{cite news|title=Full operations transfer to HIA from today|newspaper=[[Gulf Times]]|date=May 27, 2014|url= http://www.gulf-times.com/Qatar/178/details/393674/Full-operations-transfer-to-HIA-from-today|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140527182116/http://www.gulf-times.com/Qatar/178/details/393674/Full-operations-transfer-to-HIA-from-today|archivedate=May 27, 2014|quote=At 9am today, all airlines, including the national carrier Qatar Airways, will move their entire operations to the ultra-modern Hamad International Airport.}}</ref>. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ [[დოჰა]]ში<ref>{{cite web|url=http://www.qatarairways.com/global/en/legal-information-eu.page|title=Qatar Airways – Legal Information|publisher=Qatar Airways|accessdate=November 20, 2011}}</ref>. ავიაკომპანიას გააჩნია ოპერირების ფართო ქსელი და [[ჰამადის საერთაშორისო აეროპორტი]]დან ის ასრულებს საერთაშორისო ფრენებს [[აფრიკა|აფრიკის]], [[ცენტრალური აზია|ცენტრალური აზიის]], [[ევროპა|ევროპის]], [[შორეული აღმოსავლეთი]]ს, [[სამხრეთი აზია|სამხრეთი აზიის]], [[ახლო აღმოსავლეთი]]ს, [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკის]], [[სამხრეთი ამერიკა|სამხრეთ ამერიკისა]] და [[ოკეანეთი]]ს მიმართულებით 140-ზე მეტ დანიშნულების პუნქტში. Qatar Airways ამჟამად 150-ზე მეტ თვითმფრინავს ფლობს. Qatar Airways Group-ში სულ დასაქმებულია 31 000-ზე მეტი ადამიანი, საიდანაც 19 000 ადამიანი უშუალოდ Qatar Airways-ის თანამშრომელია. [[2013]] წლის ოქტომბრიდან, ავიაკომპანია არის [[Oneworld]]-ის ალიანსის წევრი. ==ისტორია== Qatar Airways [[1993]] წლის [[22 ნოემბერი|22 ნოემბერს]] შეიქმნა<ref name="FI2000-98">{{cite journal|title=World airline directory – Qatar Airways|journal=[[Flight International]]|issn=0015-3710|volume=157|number=4722|date=April 4–10, 2000|page=98|url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2000/2000%20-%201102.html|accessdate=12 ივლისი 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613181856/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2000/2000%20-%201102.html|archivedate=13 ივნისი 2014}}&nbsp;</ref>, ხოლო ფრენები [[1994]] წლის [[20 იანვარი|20 იანვრიდან]] დაიწყო<ref name="FI1995-74">{{cite journal|title=World airline directory – Qatar Airways|journal=[[Flight International]]|volume=147|number=4466|issn=0015-3710|date=April 5–11, 1995|page=74|url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1995/1995%20-%201007.html|accessdate=12 ივლისი 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530151611/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1995/1995%20-%201007.html|archivedate=30 მაისი 2014}}&nbsp;</ref>. პირველი დანიშნულების პუნქტი, სადაც ავიაკომპანიამ რეისი შეასრულა [[იორდანია|იორდანიის]] დედაქალაქი [[ამანი]] იყო<ref name="Qatar Airways adds flights to Jordanian capital">{{cite news|title=Qatar Airways adds flights to Jordanian capital|first=Andy|last=Sambidge|work=arabianbusiness.com|date=July 9, 2013|url=http://www.arabianbusiness.com/qatar-airways-adds-flights-jordanian-capital-508353.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130808172119/http://www.arabianbusiness.com/qatar-airways-adds-flights-jordanian-capital-508353.html|archivedate=August 8, 2013}}</ref>. [[1995]] წლამდე ავიაკომპანიის მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი შეიხი ჰამად ბინ ალი ბინ ჯაბორ ალ თანი იყო. ამ დროისათვის ფლოტი ორი [[Airbus A310]]-სგან შედგებოდა რომლებიც ფრენებს [[აბუ-დაბი]]ს, [[ბანგკოკი]]ს, [[კაირო]]ს, [[დუბაი]]ს, [[ხარტუმი]]ს, [[ელ-ქუვეითი]]ს, [[ლონდონი]]ს, [[მადრასი]]ს, [[მანილა|მანილის]], [[მასკატი]]ს, [[ოსაკა|ოსაკის]], [[შარჯა|შარჯის]], [[ტაიბეი]]ს, [[ტოკიო]]სა და [[ტირუვანანტაპურამი]] მიმართულებებით ასრულებდა<ref name="FI1995-74" />. 1995 წლის განმავლობაში [[Boeing]]-ისგან [[All Nippon Airways]]-ის ორი ყოფილი [[Boeing 747]] შეიძინა<ref name="Qatar 747 purchase">{{cite news|title=Qatar 747 purchase|agency=[[Flight International]]|work=[[Flightglobal]]|date=September 27, 1995|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-747-purchase-24520/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530201243/http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-747-purchase-24520/|archivedate=May 30, 2014}}</ref><ref name="Qatar Airways to expand with 747s">{{cite news|title=Qatar Airways to expand with 747s|agency=[[Flight International]]|work=[[Flightglobal]]|date= August 2, 1995|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-airways-to-expand-with-747s-25269/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530210748/http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-airways-to-expand-with-747s-25269/|archivedate=May 30, 2014}}</ref>. 1996 წელს კომპანიის ფლოტი [[Air Mauritius]]-ისგან ნაყიდი კიდევ ერთი მეორადი [[Boeing 747SP]]-თი შეივსო<ref name="aircraft-news-15953">{{cite news|title=Aircraft news|agency=[[Airline Business]]|work=[[Flightglobal]]|date=April 1, 1996|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/aircraft-news-15953/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613144822/http://www.flightglobal.com/news/articles/aircraft-news-15953/|archivedate=June 13, 2014|quote=Qatar Airways has bought a B747SP from Air Mauritius brokered by UK-based Isis Aviation Services.}}</ref><ref name="Mauritian sale">{{cite news|title=Mauritian sale|work=[[Flightglobal]]|agency=[[Flight International]]|date=February 28, 1996|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/mauritian-sale-18603/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530200946/http://www.flightglobal.com/news/articles/mauritian-sale-18603/|archivedate=May 30, 2014}}</ref>. ==ფლოტი== ===ამჟამინდელი ფლოტი=== [[ფაილი:Qatar Airways Airbus A350 on finals on its first flight to London Heathrow Airport (3).jpg|მინი|Qatar Airways-ის [[Airbus A350 XWB]] ეშვება [[ლონდონის ჰითროუს აეროპორტი|ლონდონის ჰითროუს აეროპორტში]] (2015 წელი)]] [[ფაილი:Qatar Airways Boeing 787-8 A7-BCH ZRH 2014-03-30.png|მინი|Qatar Airways-ის [[Boeing 787-8]] მოკლე ფინიშზე [[ციურიხის აეროპორტი|ციურიხის აეროპორტში]] (2014 წელი). [[2012]] წლის ნოემბრისათვის, Qatar Airways სპარსეთის ყურის პირველი ავიაკომპანია იყო რომელიც 787-ით ოპერირებდა<ref name="Boeing Celebrates Delivery of First 787 Dreamliner to Qatar Airways">{{cite press release|title= Boeing Celebrates Delivery of First 787 Dreamliner to Qatar Airways|publisher= Boeing|date= November 12, 2012|url= http://boeing.mediaroom.com/index.php?s=20295&item=2493|archiveurl= https://web.archive.org/web/20140525024527/http://boeing.mediaroom.com/index.php?s=20295&item=2493|archivedate= May 25, 2014 }}</ref>]] [[ფაილი:Qatar Airways A330-200 A7-ACH IST Dec 2013.png|მინი|Qatar Airways-ის [[Airbus A330-200]] მოკლე ფინიშზე [[სტამბოლის ათათურქის აეროპორტი|სტამბოლის ათათურქის აეროპორტში]] (2013 წელი)]] [[ფაილი:Qatar Airways Boeing 777-300ER; A7-BAF@FRA;16.07.2011 609gt (6190539010).jpg|მინი|Qatar Airways-ის [[Boeing 777-300ER]] ეშვება [[ფრანკფურტის აეროპორტი|ფრანკფურტის აეროპორტში]]]] [[ფაილი:QTR A7-APA A380!137 EDHI 16-04-14.jpg|მინი|right|Qatar Airways-ის [[Airbus A380-800]]]] [[2015]] წლის ოქტომბრის მდგომარეობით, Qatar Airways-ის ფლოტი შემდეგი თვითმფრინავებისგან შედგება:<ref>{{cite web|url=http://www.qatarairways.com/global/en/our-fleet.page|title=ჩვენი ფლოტი|publisher= Qatar Airways|accessdate=21 ოქტომბერი, 2015}}</ref> <center> {| class="toccolours" border="1" cellpadding="5" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ '''Qatar Airways-ის ფლოტი''' |- style="background:#662046;" !rowspan="2" style="width:125px;" |<span style="color:white;">თვითმფრინავი !rowspan="2" style="width:60px;" |<span style="color:white;">მოქმედი !rowspan="2" style="width:40px;" |<span style="color:white;">შეკვეთილი !colspan="4" |<span style="color:white;">მგზავრი !rowspan="2" |<span style="color:white;">შენიშვნები |- style="background:#662046;" ! <abbr title="პირველი კლასი"><span style="color:white;">F</abbr> ! <abbr title="ბიზნეს-კლასი"><span style="color:white;">J</abbr> ! <abbr title="ეკონომ-კლასი"><span style="color:white;">Y</abbr> ! <span style="color:white;">სულ |- |rowspan="2"|[[Airbus A320 family|Airbus A319-100LR]] |rowspan="2"|2 |rowspan="2"|&mdash; |&mdash; |8 |102 |110 |rowspan="2"| |- |&mdash; |40 |&mdash; |40 |- |rowspan="2"|[[Airbus A320 family|Airbus A320-200]] |rowspan="2"|35 |rowspan="2"|4<ref name="Airbus_Orders">{{cite web |url =http://www.airbus.com/presscentre/corporate-information/orders-deliveries/?eID=maglisting_push&tx_maglisting_pi1%5BdocID%5D=41737 |title = Airbus orders and deliveries |work=[[Airbus|Airbus S.A.S.]] |date=2014-11-30 |format=Microsoft Excel |accessdate=2014-12-05}}</ref> |&mdash; |12 |132 |144 |rowspan="2"| |- |&mdash; |12 |120 |132 |- |[[Airbus A320neo family|Airbus A320neo]] |&mdash; |36<ref name="Airbus_Orders" /> |colspan="4" class="unsortable"|გამოცხადდება | |- |rowspan="3"|[[Airbus A320 family|Airbus A321-200]] |rowspan="3"|8 |rowspan="3"|&mdash; |&mdash; |12 |170 |182 |rowspan="3"| |- |&mdash; |12 |165 |177 |- |&mdash; |&mdash; |196 |196 |- |[[Airbus A320neo family|Airbus A321neo]] |&mdash; |14<ref name="Airbus_Orders" /> |colspan="4" class="unsortable"|გამოცხადდება | |- |rowspan=4|[[Airbus A330|Airbus A330-200]] |rowspan=4|16 |rowspan=4|&mdash; |8 |24 |200 |232 |rowspan=4| |- |12||24||192|||228 |- |&mdash;||24||236||260 |- |&mdash;||24||248||272 |- |rowspan=2|[[Airbus A330-300]] |rowspan=2|13 |rowspan=2|&mdash; |12 |24 |223 |259 |rowspan=2| |- |&mdash; |30 |275 |305 |- |[[Airbus A340|Airbus A340-600]] |4 |&mdash; |8 |42 |256 |306 | |- |[[Airbus A350|Airbus A350-900]] |6<ref name="Airbus on Twitter">{{Cite web|title = Airbus on Twitter|url = https://twitter.com/Airbus/status/609663696298745857|accessdate = 2015-06-13}}</ref><ref name="Ben/Twitter">{{Cite web|title = 5th Qatar A350 (msn 008 - A7-ALE) delivered|url = https://twitter.com/mba340/status/660126469407027201|accessdate = 2015-10-30}}</ref><ref name="Ben">{{Cite web|title = 6th Qatar A350 (msn 011 - A7-ALF) left TLS for delivery|url = https://twitter.com/mba340/status/660034295533281280|accessdate = 2015-10-30}}</ref><ref name="Blog A350">{{Cite web|title = Airbus delivers the A350 MSN11 and MSN8 to Qatar Airways|url = http://bloga350.blogspot.com/2015/10/airbus-delivers-a350-msn11-and-msn8-to.html?m=1|accessdate = 2015-10-30}}</ref> |37<ref>{{cite web |url =http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-airways-a350-800-switch-was-prompted-by-delay-al-380285/|title = Qatar Airways A350-800 switch was prompted by delay: Al Baker|work=Flightglobal.com |date=2012-12-17 |accessdate=2015-05-11}}</ref> |— |36 |247 |283<ref name="PICTURES: Qatar Airways reveals A350 cabin">{{cite news|title= PICTURES: Qatar Airways reveals A350 cabin|first= Max|last= Kingsley-Jones|location= [[Toulouse]]|work= [[Flightglobal]]|date= December 23, 2014|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/pictures-qatar-airways-reveals-a350-cabin-407411/|accessdate= 12 ივლისი 2017|archiveurl= https://web.archive.org/web/20141223143934/http://www.flightglobal.com/news/articles/pictures-qatar-airways-reveals-a350-cabin-407411/|archivedate= 23 დეკემბერი 2014}}&nbsp;</ref> |დამკვეთის გამოშვება |- |[[Airbus A350|Airbus A350-1000]] |&mdash; |37<ref name="Qatar fixes date for first A350 delivery">{{cite news|title= Qatar fixes date for first A350 delivery|first= David|last= Kaminski-Morrow|location= [[London]]|publisher= [[Flightglobal]]|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-fixes-date-for-first-a350-delivery-406753/}}&nbsp;</ref> |colspan="4" class="unsortable"|გამოცხადდება | |- |[[Airbus A380|Airbus A380-800]] |6<ref name="Airbus on Twitter" /> |4<ref name="Airbus_Orders" /> |8 |48 |461 |517<ref name="VIDEO: Qatar receives first A380, hints at further orders">{{cite news|title= VIDEO: Qatar receives first A380, hints at further orders|first= Murdo|last= Morrison|location= [[Hamburg]]|publisher= [[Flightglobal]]|date= September 17, 2014|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/video-qatar-receives-first-a380-hints-at-further-orders-403756/|accessdate= 12 ივლისი 2017|archiveurl= https://web.archive.org/web/20140917143625/http://www.flightglobal.com/news/articles/video-qatar-receives-first-a380-hints-at-further-orders-403756/|archivedate= 17 სექტემბერი 2014}}&nbsp;</ref> | |- |[[Boeing 777-200LR]] |9 |&mdash; |&mdash; |42 |217 |259 | |- |rowspan="2"|[[Boeing 777|Boeing 777-300ER]] |rowspan="2"|28 |rowspan="2"|5{{citation needed|date=February 2015}} |&mdash; |42 |293 |335 |rowspan=2| |- |— |24 |356 |380 |- |[[Boeing 777X#777-8|Boeing 777-8]] |— |10<ref name="Boeing, Qatar Airways Announce Order for 10 777-8Xs, Four 777 Freighters">{{cite press release|title= Boeing, Qatar Airways Announce Order for 10 777-8Xs, Four 777 Freighters|publisher= Boeing|date= June 15, 2015|url= http://boeing.mediaroom.com/2015-06-15-Boeing-Qatar-Airways-Announce-Order-for-10-777-8Xs-Four-777-Freighters|accessdate= 2017-07-12|archiveurl= https://web.archive.org/web/20150615114522/http://boeing.mediaroom.com/2015-06-15-Boeing-Qatar-Airways-Announce-Order-for-10-777-8Xs-Four-777-Freighters|archivedate= 2015-06-15}}&nbsp;</ref> |colspan="4" class="unsortable"|გამოცხადდება | |- |[[Boeing 777X#777-9|Boeing 777-9]] |— |50<ref name="boeing.mediaroom.com">http://boeing.mediaroom.com/2014-07-16-Boeing-Qatar-Airways-Finalize-Order-for-50-777Xs</ref> |colspan="4" class="unsortable"|გამოცხადდება | |- |[[Boeing 787-8]] |25<ref>http://www.qatarairways.com/global/en/press-release.page?pr_id=pressrelease_051115_25th_dreamliner</ref> |5<ref name=787_O_D_summ>[http://active.boeing.com/commercial/orders/displaystandardreport.cfm?cboCurrentModel=787&optReportType=AllModels&cboAllModel=787&ViewReportF=View+Report "787 Model Orders and Deliveries summary"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180719132838/http://active.boeing.com/commercial/orders/displaystandardreport.cfm?cboCurrentModel=787&optReportType=AllModels&cboAllModel=787&ViewReportF=View+Report |date=2018-07-19 }}. Boeing, April 30, 2015. Retrieved May 11, 2015.</ref> |&mdash; |22 |232 |254 | |- ! colspan="9" style="background:#662046;"|<span style="color:white;">Qatar Airways-ის სატვირთო ფლოტი |- |[[Airbus A330-200F]] |6 |2<ref name="Airbus Orders & Deliveries">{{Cite web|url = http://www.airbus.com/presscentre/corporate-information/orders-deliveries/?eID=maglisting_push&tx_maglisting_pi1%5BdocID%5D=67284|title = ORDERS & DELIVERIES|date = May 31, 2015|accessdate = June 14, 2015|website = Airbus.com|format = xls|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160304062102/http://www.airbus.com/presscentre/corporate-information/orders-deliveries/?eID=maglisting_push&tx_maglisting_pi1&#91;docID&#93;=67284|archivedate = მარტი 4, 2016}}</ref> |colspan="4" class="unsortable"|<abbr title="დასაჯდომების გარეშე, სატვირთო კონფიგურაცია">არ აქვს</abbr> | |- |[[Boeing 747-400|Boeing 747-400BCF]] |1 |&mdash; |colspan="4" class="unsortable"|<abbr title="დასაჯდომების გარეშე, სატვირთო კონფიგურაცია">არ აქვს</abbr> |იჯარით [[MyCargo Airlines|MyCargo]]-სგან<ref>{{Cite web |url=http://cargofacts.com/qatar-airways-goes-big-in-the-charter-market/ |title=Qatar Cargo charters go big |accessdate=2016-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170305012539/http://cargofacts.com/qatar-airways-goes-big-in-the-charter-market/ |archivedate=2017-03-05 }}</ref> |- |[[Boeing 777F]] |8 |8<ref name="Boeing, Qatar Airways Finalize Order for Four 777 Freighters">{{cite press release|title= Boeing, Qatar Airways Finalize Order for Four 777 Freighters|publisher= Boeing|date= January 6, 2015|url= http://boeing.mediaroom.com/2015-01-06-Boeing-Qatar-Airways-Finalize-Order-for-Four-777-Freighters|accessdate= 2017-07-12|archiveurl= https://web.archive.org/web/20150106210300/http://boeing.mediaroom.com/2015-01-06-Boeing-Qatar-Airways-Finalize-Order-for-Four-777-Freighters|archivedate= 2015-01-06}}&nbsp;</ref><ref name="Boeing, Qatar Airways Announce Order for 10 777-8Xs, Four 777 Freighters" /><ref>{{cite web|url=http://boeing.mediaroom.com/2011-11-15-Boeing-Qatar-Airways-Announce-Order-for-Two-Boeing-777-Freighters|title=Boeing|publisher=|accessdate=April 24, 2015}}</ref> |colspan="4" class="unsortable"|<abbr title="დასაჯდომების გარეშე, სატვირთო კონფიგურაცია">არ აქვს</abbr> | |- !სულ !167 !215 !colspan=5| |} </center> '''შენიშვნა:''' ზოგიერთი კომპანიასთან კავშირის არმქონე თვითმფრინავები, მაგალითად ისეთი როგორიცაა სამეფო ოჯახისა და მთავრობის VIP თვითმფრინავები ასევე შეღებილია Qatar Airways-ის ფერებში და მოღვაწეობს როგორც [[Qatar Amiri Flight]]. ===ადრე მოქმედი=== [[ფაილი:Qatar Airways Boeing 747SR Maiwald.jpg|მინი|Qatar Airways-ის [[Boeing 747SR]] [[ლონდონის გატვიკის აეროპორტი|გატვიკის აეროპორტში]] (1996 წელს)]] Qatar Airways-ის ადრე მოქმედი თვითმფრინავებია: <div class="center"> {| class="sortable toccolours" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse" |+ '''ფლოტის ისტორია''' |- style="background:#662046;" !style="color:white;"|თვითმფრინავი !style="color:white;"|მიღებული !style="color:white;"|ჩამოწერილი !style="color:white;" class="unsortable"|შენიშვნები |- |[[Airbus A300-600R]] |1997<ref name="Qatar introduces Airbuses and new logo">{{cite news|title= Qatar introduces Airbuses and new logo|agency= [[Flight International]]|work= [[Flightglobal]]|date= April 30, 1997|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-introduces-airbuses-and-new-logo-2282/|archiveurl= https://web.archive.org/web/20140613150641/http://www.flightglobal.com/news/articles/qatar-introduces-airbuses-and-new-logo-2282/|archivedate= June 13, 2014 }}</ref> |უცნობია | |- |[[Airbus A300|Airbus A300-600RF]] |1997 |2013 | |- |[[Airbus A310|Airbus A310-200]] |1994 |1995 |Airbus-ისგან იჯარით 2 ცალი |- |[[Boeing 727|Boeing 727-200Adv]]<ref name="Solo act in Doha">{{cite news|title= Solo act in Doha|work=[[Flightglobal]]|agency=[[Airline Business]]|date=January 1, 1996|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/solo-act-in-doha-16043/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530202946/http://www.flightglobal.com/news/articles/solo-act-in-doha-16043/|archivedate=May 30, 2014}}</ref> |უცნობია |2001<ref name="marketplace-133998">{{cite news|title= Marketplace|work= Flightglobal|agency= Flight International|date= July 31, 2001|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/marketplace-133998/|archiveurl= https://web.archive.org/web/20140704215914/http://www.flightglobal.com/news/articles/marketplace-133998/|archivedate= July 4, 2014|quote= [[Pegasus Aviation]] has purchased Qatar Airways' two remaining Boeing 727-200 Advs, in a deal arranged by Aircraft Leasing and Management. The Doha-based airline has replaced the ageing tri-jets on regional routes with new Airbus A320s.}}</ref> | |- |[[Boeing 747-100B]]<ref name="Solo act in Doha" /> |1995 |უცნობია |ყოფილი [[All Nippon Airways]]<ref name="Qatar 747 purchase" /> |- |[[Boeing 747SP]]<ref name="Mauritian sale" /> |1996<ref name="Mauritian sale" /> |უცნობია |ყოფილი [[Air Mauritius]]<ref name="Mauritian sale" /> |} </div> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კატარის ავიაკომპანიები]] 550ps2sas79m3q6bjbp4glsf8uf7g1i 0 330450 5411038 5350416 2026-06-11T01:58:32Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411038 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვიდეო თამაში | სახელი = Rage | სურათი = 250px-Rage cover.jpg | სურათის_ზომა = 280პქ | წარწერა = | დეველოპერები = [[id Software]] | გამომცემელი = [[Bethesda Softworks]]<br/>[[Aspyr Media]] (Mac OS) | დისტრიბუტორი = <small>[[იაპონია|იაპ]]</small> [[Square Enix]] (PC) | სერია = | ძრავა = [[id Tech 5]] | პლატფორმები = [[Microsoft Windows]]<br/>[[PlayStation 3]]<br/>[[Xbox 360]]<br/>[[OS X]] | თარიღი = <small>[[ჩრდილოეთ ამერიკა|ჩა]]</small> 4 ოქტომბერი, 2011<br/><small>[[იაპონია|იაპ]]</small> 6 ოქტომბერი, 2011<br/><small>[[ავსტრალია|ავ]]</small> 6 ოქტომბერი, 2001<br/><small>[[ევროპა|ევ]]</small> 7 ოქტომბერი, 2011<br/><small>[[იაპონია|იაპ]]</small> 27 ოქტომბერი, 2011 (PC) | ჟანრი = [[პირველი პირის მსროლელი]]<br/>[[მოქმედებითი-სათავგადასავლო]]<br/>[[ბრბოლა გადარჩენისთვის]]<br/>[[სარბოლო ვიდეო თამაში|სარბოლო]] | რეჟიმები = [[ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაში|ერთმოთაამაშიანი]]<br/>[[მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაში|მრავალმოთამაშიანი]] | რეჟისორი = [[ტიმ უილიტსი]] | პროდიუსერი = | დიზაინერები = | პროგრამისტი = | მხატვარი = [[სტეფან მარტინერი]] | სცენარისტი = [[მეთიუ ჯ. კოსტელო]] | კომპოზიტორი = [[როდ ამბერნეტი]] | ლიცენზია = | ვერსია = | შეფასება = | მედია = | მოთხოვნილებები = | საიტი = }} '''Rage''' — [[პირველი პირის მსროლელი]]ს ჟანრის [[ვიდეო თამაში]] შექმნილი [[id Software]] მიერ. მასში გამოყენებულია [[თამაშის ძრავა]] [[id Tech 5]]<ref name=engine>{{cite web|last=Faylor|first=Chris|title=id Reveals Rage For PC, Mac, PS3 and 360 (Updated, Reorganized)|url=http://www.shacknews.com/article/48289/id-reveals-rage-for-pc|publisher=Shacknews}}</ref>. თამაში გამოვიდა 2011 წლის ოქტომბერს. პირველი დემო ვერსია ნაჩვენები იქნა 2007 წლის 11 ივნისს [[Worldwide Developers Conference]]-ზე (WWDC)<ref>{{cite web|last=Hatfield|first=Daemon|title=New id Engine Showcased at WWDC|url=http://uk.pc.ign.com/articles/795/795529p1.html|publisher=IGN|access-date=2016-01-15|archive-date=2012-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120215012100/http://uk.pc.ign.com/articles/795/795529p1.html}}</ref>. დაანონსდა 2007 წლის 2 აგვისტოს [[QuakeCon]]-ის ყრილობაზე, ხოლო იმავე დღეს [[GameTrailers]]-ზე გამოვიდა თამაშის პირველი ტრეილერი<ref>{{cite web|work=[[GameTrailers]]|title=Quakecon RAGE trailer|url=http://www.gametrailers.com/player/usermovies/90994.html?playlist=featured}}</ref>. თამაშის პროცესი მიმდინარეობს [[პოსტაპოკალიფტიკა|პოსტაპოკალიფტურ]] მომავალაში, სადაც მოხდა ასტეროიდ [[99942 აპოფისი|აპოფისის]]ს შეჯახება დედამიწასთან<ref name="gs_firstlook">{{cite web|last=Ocampo|first=Jason|title=QuakeCon 2007: Rage First Look|work=[[GameSpot]]|publisher=[[CBS Interactive]]|url=http://www.gamespot.com/pc/driving/idtech5/news.html?sid=6176210&tag=topslot;action;1|date=2007-08-03|accessdate=2016-01-15|archiveurl=https://www.webcitation.org/667bHd181?url=http://www.gamespot.com/rage-2011/previews/quakecon-2007-rage-first-look-6176210/|archivedate=2012-03-13}}</ref>. კრიტიკოსებმა თამაში შეადარეს კინოფილმ ''შეშლილ მაქსსა'' და ვიდეო თამაშებს, როგორებიც არის ''[[Fallout]]'' და ''[[Borderlands]]'', ხოლო მანქანის მართვის [[გეიმპლეი]]-ზე გავლენა მოახდინა [[სარბოლო ვიდეო თამაში|სარბოლო ვიდეო თამაშმა]] ''[[MotorStorm]]'' და ''[[Burnout]]''-მა. მოთამაშეებს შეუძლიათ თავიანთი მანქანების განახლება სხვადასხვა ბრბოლის მოგების შედეგად აღებული სერტიფიკატების მეშვეობით<ref name="HollOnRage">{{cite web|last=Remo|first=Chris|work=Shacknews|date=2007-08-17|title=id's Tim Willits and Todd Hollenshead on Rage|url=http://www.shacknews.com/featuredarticle.x?id=519&page=2|accessdate=2016-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602070501/http://www.shacknews.com/featuredarticle.x?id=519&page=2|archivedate=2009-06-02}}</ref>. ==სიუჟეტი== 2004 წელს აღმოჩენილი იქნა ასტეროიდი [[99942 აპოფისი|აპოფისი]], რომელიც მიცნიერების გათვლებით შესაძლებელია შეეჯახოს დედამიწას. აქედან გამომდინარე, მსოფლიოს მთავრობებმა შეუდგნენ პროექტ "კიდობანის" განხორციელებას, რომელიც ითვალისწინებს მიწისქვეშა თავშესაფრების აშენებას სპეციალურ კაპსულებთან ერთად, სადაც განთავსებულები იქნებიან ადამიანები. შეჯახების შემდეგ, ეს კაპსულები ავტომატურად უნდა ავიდნენ მიწის ზედაპირზე შეჯახებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ. 2029 წელს აპოფისი ეჯახება დედამიწას, რომელიც ანადგურებს დედამიწის მოსახლეობის 80 პროცენტს, რის შედეგადაც იწყება ბირთვული ზამთარი, თუმცა ხუთი წლის შემდეგ ატმოსფერო იწმინდება რადიოქატიური მტვერისგან, რის შემდეგაც გადარჩენილები ცდილობენ დანგრეული სამყაროს ხელახლა აშენებას. ==გეიმპლეი== თამაში თავის თავში მოიცავს [[პირველი პირის მსროლელი]]სა და [[სარბოლო ვიდეო თამაში]]ს ჟანრებს, სადაც მოთამაშეს შესაძლებლობა აქვს გამოიყენოს ავტომობილი თამაშის სამყაროს გამოსაკვლევად და გადასადგილებლად. [[ფაილი:Rage_gameplay_2.png|მინი|მარცხნივ|270პქ|თამაში პირველი პირის ხედვით]] მასში არის ცეცხლსასროლი იარაღების ფართო არჩევანი, როგორც კლასიკური იარაღები, ასევე უნიკალური თანამედროვე ტიპის იარაღები, ასევე შესაძლებელია იარაღის გაუმჯობესება სხვადასხვა გზით. ''Rage''-ში წარმოდგენილია შიდა ეკონომიკა. მოთამაშეს საშუალება აქვს მისი სურვილისამებრ დახარჯოს მის მიერ გამომუშავებული ფული. ამ ფულით შესაძლებელია იარაღის, ჯავშნისა და სხვადასხვა მარაგის შეძენა. მოთამაშეს შეუძლია თავისი მანქანის მოდიფიცირება სერტიფიკატების მეშვეობით. ==შექმნის ისტორია== თამაში დაანონსდა 2007 წლის 3 აგვისტოს [[QuakeCon]]-ზე. იმავე დღეს გამოშვებული იქნა თამაშის პირველი ტრეილერი, რომელიც გამოქვეყნდა [[GameTrailers]]-ზე<ref>{{cite web|author=gametrailers.com|title=Quakecon RAGE trailer|url=http://www.gametrailers.com/player/usermovies/90994.html?playlist=featured|archiveurl=https://www.webcitation.org/667bJtzPI?url=http://www.gametrailers.com/user-movie/quakecon-rage-trailer/90994|archivedate=2012-03-13|accessdate=2016-01-15}}</ref>. 2009 წლის 24 ივნისს გახდა ცნობილი, რომ კომპანია [[ZeniMax Media|ZeniMax]]-მა, რომელიც არის კომპანია [[Bethesda Softworks]]-ის მშობელი კომპანია შეიძინა [[id Software]]. შეთანხმების მიხედვით, Bethesda გამოუშვებს id Software-ის მიერ შემუშავებულ ყველა თამაშს, გარდა იმისა, რომელზეც id Software აქვს შეთანხმება სხვა კომპანიებთან გამოცემასთან დაკავშირებით<ref>{{cite web|url=http://ve3d.ign.com/articles/news/48578/Bethesda-Buys-id-Software|title=Bethesda Buys id Software!|author=Andrew Burnes|publisher=[[Voodoo Extreme 3D]]|datepublished=24 ივნისი 2009 года|accessdate=25 ივნისი 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61Cs1mk17?url=http://ve3d.ign.com/articles/news/48578/Bethesda-Buys-id-Software|archivedate=2011-08-25}}</ref>. 25 ივნისს [[Electronic Arts]]-მა დაადასტურა, რომ თვითონ იქნება თამაშის გამომცემელი და არა Bethesda<ref>{{cite web|url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news&id=7810|title=ЕА сохранила права на Rage|publisher=[[GameTech]]|datepublished=25 ივნისი 2009 года|accessdate=28 июня 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/667bM3ifd?url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news|archivedate=2012-03-13}}</ref>. [[ფაილი:Ragepreview.jpg|მინი|მარჯვნივ|250პქ|თამაშის ერთ-ერთი ადრეული ფოტო, რომელიც ნაჩვენები იქნა SIGGRAPH-ის კონფერენციაზე]] 2009 წლის 5 ნოემბერს ჟურნალი [[Variety]] გაესაუბრა [[ჯონ კარმაკი|ჯონ კარმაკს]] და კითხვაზე იქნება თუ არა თამაშში შესაძლებელი განცალკევებული სერვერის შექმნა [[მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაში|მრავალმოთამაშიანი]] რეჟიმისთვის, პასუხი იყო "არა", ამ მომენტისთვის ჩვენ არ გვაქვს გადაწყვეტილი განცალკევებული სერვერის შექმნა"<ref>{{cite web|url=http://ve3d.ign.com/articles/news/51225/Will-id-Softwares-Rage-Support-Dedicated-Servers-Probably-Not|title=Will id Software's Rage Support Dedicated Servers? Probably Not|author=Andrew Burnes|publisher=[[Voodoo Extreme 3D]]|datepublished=5 ნოემბერი 2009 года|accessdate=6 ნოემბერი 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/667bNMDOr?url=http://ve3d.ign.com/articles/news/51225/Will-id-Softwares-Rage-Support-Dedicated-Servers-Probably-Not|archivedate=2012-03-13}}</ref>. 2009 წლის ნოემბერში [[id Software]]-ის სამხატვრო დირექტორმა ტიმ უილიტსმა [[Total PC Gaming]]-თან ინტერვიუში გაამხილა ზოგიეთი დეტალი თამაშთან დაკავშირებით, კერძოდ იარაღსა და თამაშის შიდა ეკონომიკასთან დაკავშირებით<ref name="november_gametech">{{cite web|url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news&id=10009|title=Rage будет включать классические виды оружия id Software|publisher=[[GameTech]]|datepublished=21 ნოემბერი 2009 года|accessdate=21 ნოემბერი 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/667bObHSk?url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news|archivedate=2012-03-13}}</ref>. 2009 15 დეკემბერს კომპანია [[ZeniMax Media]] განაცხადა, რომ მან შეიძინა [[Electronic Arts]]-ისგან თამაშის გამოშვების საავტორო უფლებები, რის შედეგადაც თამაშის გამოშვება დაევალა [[Bethesda Softworks]]. ასევე დასძინა, რომ Electronic Arts აღარ იღებს თამაშის შექმნაში მონაწილეობას და აღარ ფლობს თამაშის ინტელექტუალური საკუთრების უფლებას, არ იქნება მისი არც გამომშვები და არც დისტრიბუტორი<ref>{{cite web|url=http://www.gamesindustry.biz/articles/rage-id-s-fps-moves-from-ea-to-bethesda|title=RAGE - Press Release|publisher=[[GamesIndustry.biz]]|datepublished=15 დეკემბერი 2009 года|accessdate=15 декабря 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/667bPtksc?url=http://www.gamesindustry.biz/articles/rage-id-s-fps-moves-from-ea-to-bethesda|archivedate=2012-03-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ve3d.ign.com/articles/news/52010/Bethesda-Acquires-Rage-Publishing-Rights-From-EA|title=Bethesda Acquires Rage Publishing Rights From EA|author=Andrew Burnes|publisher=[[Voodoo Extreme 3D]]|datepublished=15 დეკემბერი 2009 года|accessdate=15 декабря 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/667bR2Pfx?url=http://ve3d.ign.com/articles/news/52010/Bethesda-Acquires-Rage-Publishing-Rights-From-EA|archivedate=2012-03-13}}</ref>. 19 მაისს კომპანია [[Bethesda Softworks]]-მა განაცხადა, რომ თამაშის სპეციალური გამოშვება სახელწოდებით «Anarchy Edition» ასევე გამოშვებული იქნება [[ევროპა]]-ში. (რამდენიმე ხნის წინ აღნიშნული გამოცემა დაანონსდა მხოლოდ [[აშშ]]ს ტერიტორიაზე). სპეცგამოშვება შეიცავს დამატებით ციფრულ შიგთავსს: «Crimson Elite Armour» - ყველაზე მეტად გაყიდვად ჯავშანს მთელს უდაბნოში, გაზრდილ ინვენტარს, რამდენიმე სახის იარაღსა და სხვადასხვა შესაძლებლობებს უდაბნოში გადასარჩენად<ref>{{Cite web |url=http://questarena.net/novosti-iz-mira-kvestov/spetsizdanie-rage-anarchy-edition-podtverzhdeno-dlya-evropy.html |title=Специздание RAGE «Anarchy Edition» подтверждено для Европы |accessdate=2016-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111011191557/http://questarena.net/novosti-iz-mira-kvestov/spetsizdanie-rage-anarchy-edition-podtverzhdeno-dlya-evropy.html |archivedate=2011-10-11 }}</ref>. 2012 წლის 2 თებერვალს გამოვიდა თამაშის ვერსია [[Mac OS]]-ისთვის სახელწოდებით RAGE: Campaign Edition, რომელშიც ინტეგრირებულია ორი [[დამატება (ვიდეო თამაშები|DLC]] "Anarchy Edition" და "Sewers"<ref>{{Cite web |url=http://www.bethblog.com/2012/02/02/rage-campaign-edition-now-on-mac/ |title=RAGE: Campaign Edition now on Mac, plus new PC patch! |access-date=2016-01-15 |archive-date=2012-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210112238/http://www.bethblog.com/2012/02/02/rage-campaign-edition-now-on-mac/ }}</ref>. ==ქსელური თამაში== ''Rage'' აქვს ქსელური თამაშის ორი რეჟიმი - "უდაბნოს ლეგენდები" და "საბრძოლო რალი". საბრძოლო რალში ერთმანეთს ეჯიბრება ოთხი მოთამაშე, რომელიც ოთხივე ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად თამაშობს - ყველა ყველას წინააღმდეგ სპეციალურად გამოყოფილ არენაზე. "უდაბნოს ლეგენდები" თავისთავში მოიცავს 9 [[კოპერატიული თამაში|კოოპერატიულ დავალებას]]. ==კრიტიკოსების შეფასება== {{Video game reviews <!-- Aggregators --> |GR = (X360) 82.03%<ref name=grankingsx360>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox360/942657-rage/index.html|title=Rage for Xbox 360 - GameRankings|accessdate=2011-10-11|work=[[GameRankings]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111010194259/http://www.gamerankings.com/xbox360/942657-rage/index.html|archivedate=2011-10-10}}</ref><br />(PS3) 81.79%<ref name=grankingsps3>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/ps3/942656-rage/index.html|title=Rage for PlayStation 3 - GameRankings|accessdate=2011-10-11|work=GameRankings|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007141615/http://www.gamerankings.com/ps3/942656-rage/index.html|archivedate=2011-10-07}}</ref><br />(PC) 77.94%<ref name=grankingspc>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/pc/939980-rage/index.html|title=Rage for PC - GameRankings|accessdate=2011-10-11|work=GameRankings|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111010083247/http://www.gamerankings.com/pc/939980-rage/index.html|archivedate=2011-10-10}}</ref> |MC = (X360) 81/100<ref name=mcx360>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/game/xbox-360/rage |title=Rage for Xbox 360 Reviews, Ratings, Credits, and More at Metacritic |publisher=Metacritic.com |date=2011-09-13 |accessdate=2011-10-05}}</ref><br />(PS3) 81/100<ref name=mcps3>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/game/playstation-3/rage |title=Rage for PlayStation 3 Reviews, Ratings, Credits, and More at Metacritic |publisher=Metacritic.com |date=2011-09-13 |accessdate=2011-10-05}}</ref><br/>(PC) 79/100<ref name=mcpc>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/game/pc/rage |title=Rage for PC Reviews, Ratings, Credits, and More at Metacritic |publisher=Metacritic.com |date=2011-09-13 |accessdate=2011-10-05}}</ref> <!-- Reviewers --> |1UP = B<ref>{{cite web |url=http://www.1up.com/reviews/review-rage-melting-pot-post-apocalyptica |title=Rage Review for 360, PS3, PC from 1UP.com |date=2011-10-03 |publisher=1up.com |accessdate=2011-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008155458/http://www.1up.com/reviews/review-rage-melting-pot-post-apocalyptica |archivedate=2011-10-08 }}</ref> |EGM = 9.5/10<ref>{{cite web |url=http://www.egmnow.com/articles/egm-review-rage/ |title=EGM Review: RAGE {{!}} EGMNOW |publisher=EGM |date=2011-10-04 |accessdate=2011-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006201636/http://www.egmnow.com/articles/egm-review-rage/ |archivedate=2011-10-06 }}</ref> |EuroG = 8/10<ref>{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/2011-10-04-rage-review?page=2 |title=Rage Review - Xbox 360 - Page 2 {{!}} Eurogamer.net |publisher=[[Eurogamer]] |date=2011-10-04 |accessdate=2011-10-08}}</ref> |Edge = 7/10<ref>{{cite web |url=http://www.next-gen.biz/reviews/rage-review-0 |title=Rage review - Edge Magazine |publisher=Edge |accessdate=2011-10-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6G0loBk1h?url=http://www.edge-online.com/review/rage-review-0/ |archivedate=2013-04-20 }}</ref> |Fam = 35/40<ref>{{cite web |last=Gifford |first=Kevin |url=http://www.1up.com/news/japan-review-check-ace-combat |title=Japan Review Check: Ace Combat, Dead Rising |publisher=1up.com |accessdate=2012-04-09 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6G0lpqfgf?url=http://www.1up.com/news/japan-review-check-ace-combat |archivedate=2013-04-20 }}</ref> |G4 = 4/5<ref>{{cite web |url=http://www.g4tv.com/games/xbox-360/46600/rage/review/ |title=Rage Review for Xbox 360 - G4tv |publisher=G4TV |accessdate=2011-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013205224/http://www.g4tv.com/games/xbox-360/46600/rage/review/ |archivedate=2011-10-13 }}</ref> |GamePro = {{Rating|4|5}}<ref>{{cite web |url=http://www.gamepro.com/article/reviews/223583/review-rage-360-ps3/ |title=Rage Review from GamePro |publisher=GamePro |accessdate=2011-10-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/query?url=http://www.gamepro.com/article/reviews/223583/review-rage-360-ps3/&date=2011-11-30+22:30:10 |archivedate=2011-11-30 }}</ref> |GSpot = 8/10<ref>{{cite web|url=http://www.gamespot.com/xbox360/action/rage/review.html?tag=summary%3Bread-review |title=Rage Review, Rage Xbox 360 Review - GameSpot.com |publisher=GameSpot.com |accessdate=2011-10-05}}</ref> |GI = 9/10<ref>{{cite web |url=http://www.gameinformer.com/games/rage/b/xbox360/archive/2011/10/04/the-father-of-fps-returns-triumphant.aspx |title=The Father Of The FPS Returns Triumphant - Rage - Xbox 360 - www.GameInformer.com |publisher=Game Informer |accessdate=2011-10-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6G0lqdj1X?url=http://www.gameinformer.com/games/rage/b/xbox360/archive/2011/10/04/the-father-of-fps-returns-triumphant.aspx |archivedate=2013-04-20 }}</ref> |GRadar={{rating|4|5}}<ref name=GamesRadar>{{cite web|url=http://www.gamesradar.com/rage-review/|title=''Rage'' Review|author=Matthew Keast|publisher=[[GamesRadar]]|date=3 August 2012|accessdate=12 June 2015}}</ref> |GT = 9.0/10<ref>{{cite web|url=http://www.gametrailers.com/video/review-hd-rage/721726 |title=RAGE Video Game, Review HD {{!}} Video Clip {{!}} Game Trailers & Videos {{!}} GameTrailers.com |publisher=gametrailers.com |date=2011-10-04 |accessdate=2011-10-08}}</ref> |GSpy = {{Rating|3.5|5}}<ref>{{cite web|url=http://pc.gamespy.com/pc/id-tech-5-project/1198739p1.html |title=GameSpy: Rage PC Review |publisher=gamespy.com |date=2011-10-06 |accessdate=2011-10-08}}</ref> |IGN = 8.5/10<ref>{{cite web|first=Charles|last=Onyett|url=http://ps3.ign.com/articles/119/1197935p2.html|title=Rage Review - PlayStation 3 Review at IGN|publisher=Ps3.ign.com|accessdate=2011-10-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/6G0lv8aDT?url=http://www.ign.com/articles/2011/10/04/rage-review?page=2|archivedate=2013-04-20}}</ref> }} თამაშმა ჯერ კიდევ გამოსვლამდე მოიპოვა აღიარება. მან მიიღო სხვადასხვა ჯილდოები სხვადასხვა საიტებისა თუ ჟურნალ-გაზეთების მიერ, მათ შორის "საუკეთესო შუტერი"<ref>{{cite web |url=http://games.ign.com/articles/109/1094418p1.html |title=E3 2010: Best of E3 Awards - Games Feature at IGN |publisher=Games.ign.com |date=2010-06-17 |accessdate=2012-04-09 |archiveurl=https://www.webcitation.org/663XJqXKB?url=http://games.ign.com/articles/109/1094418p1.html |archivedate=2012-03-10 }}</ref> , "საუკეთესო პირველი პირის მსროლელი", "საუკეთესო მოქმედებითი თამაში"<ref name="Game Critics Awards">{{cite web|url=http://www.gamecriticsawards.com/2010winners.html |title=Game Critics Awards |publisher=Game Critics Awards |accessdate=2012-04-09}}</ref>, "[[PS3]]-ის საუკეთესო თამაში," "[[Xbox 360]]-ის საუკეთესო თამაში", "[[PC]]-ის საუკეთესო თამაში" და სხვა<ref name="Game Critics Awards"/><ref>{{cite web|url=http://www.gametrailers.com/game/best-of-e3-2010-awards/13215 |title=Best of E3 2010 Awards Video Game &#124; Reviews, Trailers & Interviews |publisher=GameTrailers.com |accessdate=2012-04-09}}</ref>. ''Rage''-მა ერთიანობაში მიიღო დადებითი შეფასება საერთო განხილვის საიტებზე [[Metacritic]]-სა და [[GameRankings]]-ზე. შეაქეს თამაშის გრაფიკის ხარისხი და სროლის მექანიკა. [[Electronic Gaming Monthly]]-მა 10-დან 9.5 ქულა დაუწერა და დასძინა, რომ თამაშს აქვს შთამბეჭდავი ვიზუალური მახასიათებლები, სასტიკი და დამაკმაყოფილებელი საბრძოლო სისტემა, გაუმჯობესებული მოწინააღმდეგე, უამრავი გაუმჯობესებული დამატებითი დავალებები, ასევე მიმზიდველი მრავალმოთამაშიანი რეჟიმი. თუმცა ისიც აღნიშნა, რომ ერთადერთი რაც არ მოეწონა მასში იყო უკანასკნელი ბრძოლა [[უფროსი (კომპიუტერული თამაშები)|უფროთან]] (ბოსი), რომელიც არ იყო ისეთე შთამბეჭდავი, როგორიც თამაშის სხვა დანარჩენი ბრძოლის სცენები. [[Ars Technica]]-მა თამაშის [[Xbox 360]]-ის ვერსიას ნეგატიური შეფასება მისცა სიუჟეტის უქონლობის, პერსონაჟების განუვითარებლობისა და "გატეხილი შენახვის სისტემის გამო". თუმცა შეაქო მისი ვიზუალური ეფექტების ხარისხი.<ref>{{cite web|url=http://arstechnica.com/gaming/2011/10/rage-is-the-gamiest-game-that-ever-gamed/|title=''RAGE'' Is Creatively and Mechanically Bankrupt, but It Sure[ly] Is Pretty|author=Ben Kuchera|publisher=''[[Ars Technica]]''|date=3 October 2011|accessdate=12 June 2015}}</ref>. [[Game Informer]]-მა დაუწერა 10-დან 9 ქულა. შეაქო ანიმაციის სისტემა და მთლიანად თამაშის ატმოსფერო. [[IGN]]-მა დადებითად შეაფასა ''Rage''-ის გრაფიკა და დაახასიათა, როგორც ერთ-ერთ საუკეთესო გრაფიკის მქონდე თამაში, თუმცა გააკრიტიკა თამაშის სიუჟეტი და პერსონაჟები. ''Rage'', ასევე აღიარებული და დაჯილდოვებული იქნა სხვადასხვა დაჯილდოების ცერემონიებზე. ის წარდგენილი იქნა სხვადასხვა ნომინაციებზე, როგორებიც არის "საუკეთესო გრაფიკა"^{[http://www.spike.com/events/video-game-awards-2011-nominees/voting/best-graphics 66]}.^{[http://www.spike.com/events/video-game-awards-2011-nominees/voting/best-shooter 67]} , "წლის საუკეთესო თამაში"^{[http://www.xbox360achievements.org/news-2477-Game-of-the-Year-Awards-2011---The-Winners.html 64] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130811000729/http://www.xbox360achievements.org/news-2477-Game-of-the-Year-Awards-2011---The-Winners.html |date=2013-08-11 }}}^{[http://www.gametrailers.com/game/gametrailers-game-of-the-year/15923 65]}, "საუკეთესო პირველი პირის მსროლელი", "საუკეთესო შუტერი" და ასე შემდეგ. ტექნიკური საკითხების მოგვარებასთან დაკავშირებით [[PC]] ვერსიისთვის დაიბეჭდა სხვადასხვა სტატიები გამომცემლების მიერ. [[AMD]] გამოუშვა [[დრაივერი|დრაივერები]] სხვადასხვა პრობლემის გადასაწყვეტად<ref>{{cite web|url=http://support.amd.com/us/kbarticles/Pages/GPU121AMDCatRagePerfDriver.aspx|title=AMD Catalyst - Rage Performance Driver|date=October 4, 2011 |accessdate=October 16, 2011|work=AMD|publisher=Advanced Micro Devices Inc.}}</ref>. 2011 წლის 10 ოქტომბერს გამშვებული იქნა პატჩი [[Windows]] ვერსიისთვის, რომელმაც გამოასწორა სხვადასხვა ტექნიკური, თუ გრაფიკული შეცდომები<ref>{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/2011-10-10-rage-pc-patch-adds-much-needed-features|title=Rage PC patch adds graphics features}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://rage.com/ ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{id Software}} [[კატეგორია:2011 წლის ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:Bethesda Softworks-ის თამაშები]] [[კატეგორია:პირველი პირის სათავგადასავლო თამაშები]] [[კატეგორია:პირველი პირის შუტერი თამაშები]] [[კატეგორია:Id Software-ის თამაშები]] [[კატეგორია:IOS-ის თამაშები]] [[კატეგორია:IPad-ის თამაშები]] [[კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:Mac OS X-ის თამაშები]] [[კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები]] [[კატეგორია:პოსტაპოკალიფტური ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:სარბოლო ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:ბრბოლა გადარჩენისთვის]] [[კატეგორია:Windows-ის თამაშები]] [[კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები]] [[კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები]] 1p25nq8ok340bnen077w3n0z5t5eu4e 0 340516 5410998 4899429 2026-06-10T20:11:20Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410998 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვებსაიტი | საიტის_სახელი = | ლოგო = [[ფაილი:Nintendo Life black color logo.svg|250პქ]] | ლოგოს წარწერა = მიმდინარე ლოგო | სურათი = | გაშლადი = | გაშლადი ტექსტი = | ტიტრი = | მისამართი = *{{Official website|http://www.nintendolife.com/}} | სლოგანი = | კომერციულობა = კი | ტიპი = [[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა]] და გართობა | რეგისტრაცია = არჩევითი | ენა = | მომხმარებელთა რაოდენობა = | შინაარსის ლიცენზია = | პროგრამირების ენა = | დამფუძნებელი =Cuttlefish Multimedia Ltd | მფლობელი = Gamer Network | ავტორი = | რედაქტორი = | გაშვების თარიღი = {{Start date and age|2006}} | შემოსავალი = | alexa = {{დაბლა}} 13,251 (სექტემბერი, 2015)<ref>{{cite web|url=http://www.alexa.com/siteinfo/nintendolife.com|title=Nintendolife.com Site Overview|publisher=[[Alexa Internet]]|accessdate=2015-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305075906/http://www.alexa.com/siteinfo/nintendolife.com|archivedate=2016-03-05}}</ref> | ip = | ამჟამინდელი სტატუსი = აქტიური | შენიშვნები = }} '''Nintendo Life''' — [[საიტი]] რომელიც ძირითადად ორიენტირებული არის [[Nintendo]]-ს პროდუქტებზე,<ref name="vg24_Euro">{{Cite web| title = Eurogamer partners with Nintendo Life in ad deal| author = Cullen, Johnny| work = [[VG247]]| date = 2011-09-09| accessdate = 2015-09-17| url = http://www.vg247.com/2011/09/09/eurogamer-partners-with-nintendolife-in-ad-deal/}}</ref><ref name="game_Euro">{{Cite web| title = Eurogamer partners with Nintendo Life in ad deal| last= Pearson| first=Dan| work = GamesIndustry.biz| date = 2011-09-09| accessdate = 2015-09-17| url = http://www.gamesindustry.biz/articles/2011-09-09-eurogamer-partners-with-nintendo-life-in-ad-deal}}</ref> ასევე მოიცავს [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებსა]] და გადმოტვირთვად პროგრამულ უზრუნველყოფას. საიტი აქვეყნებს სიახლეებსა და მიმოიხილვებს [[Wii]], [[Nintendo DSi]], [[WiiWare]], [[DSiWare]]-სა და [[Virtual Console]]-ის (რეტროგეიმინგი) თამაშების შესახებ. მას აგრეთვე გააჩნია პოდკასტი. Nintendo Life დაარსდა [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]] 2006 წელს. შემუშავებული იქნა Cuttlefish Multimedia Ltd-ის მიერ.<ref>{{cite web|url=http://cuttlefish.com/nintendo-life|title=Nintendo Life|work=Cuttlefish.com|access-date=2016-05-12|archive-date=2016-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160401221013/http://cuttlefish.com/nintendo-life}}</ref> 2009 წელს Nintendo Life-მა შეიძინა საიტები WiiWare World და Virtual Console Rewievs.<ref>{{cite web|url=http://www.nintendolife.com/about|title=About Nintendo Life|work=Nintendolife.com}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{Official website|http://www.nintendolife.com/}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:2006 წელს დაარსებული საიტები]] [[კატეგორია:ინტერნეტ ფორუმები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშების განხილვების საიტები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიახლეების საიტები]] [[კატეგორია:Nintendo]] iuyulam8u9knybho381u40cxf0jyuc6 0 342048 5410997 4079591 2026-06-10T20:10:35Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410997 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჟურნალი | სათაური =''Nintendo Gamer'' | გარეკანი =[[ფაილი:220px-Nintendo Gamer - Issue 80.jpg|250პქ]] | აბრევიატურა = | სპეციალიზაცია =[[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა]] | ენა =[[ინგლისური ენა|ინგლისური]] | მთავარი რედაქტორი =მარკ გრინი (2006-2007)<br/>ნიკ ელისი (2007-2010, 2012)<br/>მარტინ კიტსი (2010-2012)<br/>მეთიუ კესლი (2012) | გამომცემელი =[[Future plc]] | ქვეყანა =[[დიდი ბრიტნეთი]] | მისამართი = | ისტორია ='''ცირკულაცია''':10,589 იან.–დეკ. 2010<ref>http://www.abc.org.uk/Products-Services/Product-Page/?tid=20249</ref><br/> '''პირველი ნომერი''':13 ივლისი, 2006<br/>'''ბოლო ნომერი''':7 სექტემბერი, 2012 | სიხშირე =ყოველთვიური | ტიპი = | ISSN =2049-4300 | საიტი =http://www.nintendo-gamer.net/ | link1 = | link1-name = | link2 = | link2-name = | link3 = | link3-name = }} '''''Nintendo gamer''''' იყო ბრიტანული [[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა|ვიდეო თამაშების ჟურნალი]], რომელიც, ძირითადად, მოიცავდა [[Nintendo|ნინტენდოს]] ვიდეო თამაშების კონსოლებსა და პროგრამულ უზრუნველყოფას. იგი იყო მისი წინამორბედი ჟურნალების ''N64 Magazine''-ისა და ''Super Play'' ის მემკვიდრე, რომელიც მკაცრად იცავდა მათ ტრადიციებს. ჟურნალის თავდაპირველი სახელწოდება იყო NGamer. პირველი ნომერი გამოიცა 2006 წლის 13 ივლისს. 2012 წელს შეეცვალა სახელი და დაერქვა Nintendo Gamer და გატარდა რიგი რეფორმები. 2012 წლის 7 სექტემბერს გამოვიდა ჟურნალის უკანასკნელი ნომერი. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.nintendo-gamer.net Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180418053737/http://nintendo-gamer.net/ |date=2018-04-18 }} * [http://www.myfavouritemagazines.co.uk/store/displaystore.asp?sid=546&custid=22@05@200758711@941479455/ Official subscription site] * [http://marketing.futurenet.com/__data/assets/file/775273/ngamer-100507-sampler.html/ Digital version of Issue 11] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070912052536/http://marketing.futurenet.com/__data/assets/file/775273/ngamer-100507-sampler.html |date=2007-09-12 }} * [http://www.ngamer.es// Spanish NGamer website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207081306/http://ngamer.es/ |date=2009-12-07 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Future plc}} [[კატეგორია:ბრიტანული ვიდეო თამაშების ჟურნალები]] [[კატეგორია:ყოველთვიური ბრიტანული ჟურნალები]] [[კატეგორია:გაუქმებული ბრიტანული კომპიუტერული ჟურნალები]] [[კატეგორია:2006 წელს დაარსებული ჟურნალები]] [[კატეგორია:2012 წელს გაუქმებული ჟურნალები]] [[კატეგორია:ჟურნალები Nintendo-ს შესახებ]] aa1ibxg1c7fiqa3d18py7af9knc5nhx 0 343528 5411008 4800026 2026-06-10T21:48:24Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411008 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჟურნალი | სათაური =''PC World'' | გარეკანი =[[ფაილი:PC_World_logo.svg|250პქ]] | აბრევიატურა = | სპეციალიზაცია =[[კომპიუტერული ჟურნალი]]<br/>[[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა]] | ენა =[[ინგლისური ენა|ინგლისური]] | მთავარი რედაქტორი =ჯონ ფილიფსი | გამომცემელი =[[International Data Group|IDG]] | ქვეყანა =[[აშშ]] | მისამართი = | ისტორია ='''ცირკულაცია''':355,117 (აშშ)<ref>{{cite web |url=http://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/magtitlesearch.asp |title= eCirc for Consumer Magazines |date= 31 დეკემბერი, 2012 |publisher= [[Alliance for Audited Media]]|accessdate=22 თებერვალი, 2013}}</ref> <br/>'''პირველი ნომერი''': {{start date and age|1983|3}}<br/>'''ბოლო ნომერი''': 2013 | სიხშირე = | ტიპი = | ISSN =0737-8939 | საიტი =http://www.pcworld.com/ | link1 = | link1-name = | link2 = | link2-name = | link3 = | link3-name = }} '''''PC World''''' — გლობალური კომპიუტერული ჟურნალი, რომელსაც გამოსცემს კომპანია [[International Data Group|IDG]]<ref>{{cite web |url=http://www.idg.com/www/IDGProducts.nsf/0/B43C91860903F620852578D80052B169 |title=IDG Print Publication: PCWorld |accessdate=2016-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401082653/http://www.idg.com/www/IDGProducts.nsf/0/B43C91860903F620852578D80052B169 |archivedate=2012-04-01 }}</ref>. 2013 წელს იქცა ონალინ გამოცემად და გამოიშვება მხოლოდ ციფრული ფორმატით. ''PC World'' მომხმარებლებს სთავაზობს რჩევებს პერსონალური კომპიუტერების, ინტერნეტის, ტექნოლოგიური პროდუქტებისა და სხვადასხვა სერვისების შესახებ. ყოველ მიმოხილვაში იგი ტესტირებას უტარებს სხვადასხვა კომპანიების მიერ შემუშავებულ აპარატულ და პროგრამულ უზრუნველყოფას, ტექნოლოგიურ მოწყობილობებს, მათ შორის ვიდეო კამერებს, აუდიო მოწყობილობებსა და ა.შ. მიმდინარე რედაქტორი არის ჯონ ფილიფსი - ჟურნალ ''[[Wired]]''-ის ყოფილი რედაქტორი. 2012 წლის აგვისტოს მან ჩაანაცვლა სტივ ფოქსი, რომელიც მთავარ რედაქტორად მუშაობდა 2008 წლის დეკემბრიდან მოყოლებული. PC world გამოიცემა მსფოლიოს რამდენიმე ქვეყანაში სხავადასხვა სახელწოდების ქვეშ: ''PC Advisor'' და ''Pc Welt''. მფლობელი არის International Data Group და შტაბ-ბინა მდებარეობს [[სან-ფრანცისკო]]ში<ref>"[http://www.pcworld.com/resource/contactus.html contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102030755/http://www.pcworld.com/resource/contactus.html |date=2010-01-02 }}." PC World Communications. Retrieved December 29, 2009.</ref>. ''PC World''-ის ზოგიერთი არაინგლისურენოვანი საიტი გადამისამართებული არის IDG-ის მფლობელობაში მყოფ ვებსაიტებში, მაგალითად PCWorld.dk (დანია) გადამისმართებულია [[Computerworld]].dk-ში. 2013 წლის 10 ივლისს მფლობელმა კომპანია IDG-მ განაცხადა<ref name="">{{cite web|url=http://www.foliomag.com/2013/idgs-pcworld-going-digital-only#.Ud3IgT7wJpk|title=IDG's PCWorld Going Digital-Only|publisher=Access Intelligence |author=Bill Mickey|date=10 ივლისი, 2013|website=Folio|accessdate=10 ივლისი, 2013}}</ref>, რომ ჟურნალი 30 წლიანი მუშაობის შემდეგ წყვეტდა მუშაობას, როგორც ბეჭდვითი ჟურნალი და შემდეგომში გააგრძელებდა გამოცემას ციფრული ფორმატით. 2013 წლის აგვისტოს თვეში გამოვიდა ''PC World''-ის უკანასკნელი ნომერი<ref>{{cite news|author1=Harry McCracken|title=PCWorld Exits Print, and the Era of Computer Magazines Ends|url=http://techland.time.com/2013/07/11/pcworld-exits-print-and-the-era-of-computer-magazines-ends/|accessdate=August 13, 2015|work=Time Magazine|date=11 ივლისი, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112023651/https://techland.time.com/2013/07/11/pcworld-exits-print-and-the-era-of-computer-magazines-ends/|archivedate=ნოემბერი 12, 2020}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.pcworld.com/ ''PC World''ის ვებსაიტი] *[http://www.pcworld.com/mobile/webkit/ ოფიციალური მობილური ვებსაიტი]{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.pcworld.bg/ ''PC World''-ის ბულგარული ვებსაიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130164930/http://www.pcworld.bg/ |date=2020-11-30 }} *[http://www.pcworld.ro/ ''PC World''-ის რუმინული ვებსაიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090912074056/http://www.pcworld.ro/ |date=2009-09-12 }} *[http://www.pcworld.it/ ''PC World''-ის იტლიური ვებსაიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070409102327/http://www.pcworld.it/ |date=2007-04-09 }} *[http://www.pcworld.in/ ''PC World''-ის ინდური ვებსაიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111154853/http://www.pcworld.in/ |date=2011-01-11 }} *[http://www.pcworld.al/ ''PC World''-ის ალბანური ვებსაიტი] *[http://www.pcworld.pl/ ''PC World''-ის პოლონური ვებსაიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201210060938/http://www.pcworld.pl/ |date=2020-12-10 }} *[http://www.pcwelt.de/ ''PC Welt''-ის გერმანული ვებსაიტი] *[http://www.pcworld.cz/ ''PC World''-ის ჩეხური ვებსაიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{IDG}} {{ვიდეო თამაშების კრიტიკოსები}} [[კატეგორია:ამერიკული ყოველთვიური ჟურნალები]] [[კატეგორია:ავსტრალიური კომპიუტერული ჟურნალები]] [[კატეგორია:გაუქმებული ამერიკული კომპიუტერული ჟურნალები]] [[კატეგორია:ინდური კომპიუტერული ჟურნალები]] [[კატეგორია:იტალიური კომპიუტერული ჟურნალები]] [[კატეგორია:ესპანური კომპიუტერული ჟურნალები]] [[კატეგორია:International Data Group]] [[კატეგორია:1982 წელს დაარსებული ჟურნალები]] [[კატეგორია:1993 წელს გაუქმებული ჟურნალები]] jqh6gfo4gs265tp6fayceb3amm8slv0 0 379582 5411072 4852170 2026-06-11T05:01:33Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411072 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ხმისჩამწერი ლეიბლი | სახელი = Shady Records | სურათი = Shady Records logo.png | სურფონი = | მშობელი = [[Universal Music Group]] | დაარსდა = {{start date and age|1999}} | დააარსა = [[ემინემი]] | დაიხურა = | აღდგა = | სტატუსი = | დისტრიბუტორი = [[Interscope Geffen A&M]]<br><small>(აშშ)</small><br/>[[Polydor Records]]<br><small>(ბრიტანეთი)</small><br/>[[Universal Music Group]]<br><small>(მსოფლიო)</small> | ჟანრი = [[ჰიპ-ჰოპ მუსიკა|ჰიპ-ჰოპი]] | ქვეყანა = აშშ | მდებარეობა = [[ნიუ-იორკი]], [[ნიუ-იორკის შტატი]] | საიტი = {{URL|shadyrecords.com}} }} '''Shady Records''' — ამერიკული [[ხმისჩამწერი ლეიბლი]], დაარსებული 1999 წელს რეპერ [[ემინემი]]ს და მენეჯერ [[პოლ როზენბერგი (მუსიკალური მენეჯერი)|პოლ როზენბერგის]] მიერ. სახელწოდება შეიძინა ემინემის წარმატებული ალბომის ''[[The Slim Shady LP]]'' მიხედვით. დაარსებიდან Shady Records-მა გააფორმა კონტრაქტი ცამეტ შემსრულებელთან, ამჟამად კი რვას პატრონობს. იგი აგრეთვე მონაწილეობს რადიოსადგურ Shade 45-ის ბიზნესში და ჟურნალ ''[[XXL (ჟურნალი)|XXL]]''-ის მეშვეობით საკუთარ გამოცემას ბეჭდავს. იყო პერიოდი, როდესაც ემინემს და სხვა შემსრულებლებს ჰქონდა უთანხმოებები [[Royce da 5'9"]]-თან, ლეიბლთან [[The Inc. Records|Murder Inc.]] და ჟურნალთან ''[[The Source (ჟურნალი)|The Source]]''. ლეიბლის წარმატების ერთ-ერთი ეტაპი იყო ტურნეების სერია Anger Management და კომპილაციური ''[[Eminem Presents: The Re-Up]]''. ფილმის „[[მერვე მილი]]“ საუნდტრეკის ჩაწერაში მონაწილეობდა როგორც ემინემი (რომელმაც მისთვის ჩაწერა შემდგომში წარმატებული „[[Lose Yourself]]“, ასევე hady Records-ის რამდენიმე შემსრულებელი. აღნიშნული ჩანაწერი აღინიშნა [[ოსკარი]]თ, რაც ჰიპ-ჰოპის ჟანრში სიმღერისთვის ყველაზე დიდი წარმატება იყო. ლეიბლის შემსრულებლებს წლების განმავლობაში [[RIAA]]-სგან მიღებული აქვთ მრავალი პლატინის ან უფრო მაღალი სტატუსი - 24 გამოცემული ალბომიდან 18-ის შემთხვევაში (ემინემის ჩანაწერის გარდა). შემსრულებლებს შორის არიან ემინემი, [[D12]], [[Slaughterhouse (ჯგუფი)|Slaughterhouse]], [[Yelawolf]], [[Bad Meets Evil]], [[Westside Gunn]], Conway, & Hall N' Nash, ხოლო ყოფილი კლიენტები არიან [[50 Cent]], [[ობი ტრაისი]], [[Stat Quo]], [[ბობი კრიკუოტერი]] და [[Cashis]]. ==შემსრულებლები== ===ამჟამინდელი=== {|class="wikitable" |- !შემსრულებელი !კონტრაქტის გაფორმების წელი !ალბომები !აღწერა |- |[[ემინემი]] | style="text-align:center;"|დამაარსებელი | style="text-align:center;"|7 | [[დეტროიტი|დეტროიტელი]] რეპერი, რომელმაც ლეიბლი 1999 წელს დააარსა. იქცა ჰიპ-ჰოპში ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად შემსრულებლად. |- |[[D12]] | style="text-align:center;"|1999 | style="text-align:center;"|2 |ჯგუფი, რომელშიც შედიან ემინემი, [[Bizarre (რეპერი)|Bizarre]], [[Mr. Porter]], [[Kuniva]], [[სვიფტი მაკვეი]], მანამდე კი შედიოდნენ Proof, Bugz და Fuzz Scoota. ერთმანეთს იცნობდნენ მიჩიგანიდან, ადრეული წლებიდან. ეს არის პირველი ჯგუფი, რომელმაც ლეილბთან კონტრაქტი მოიპოვა. |- |[[Slaughterhouse (ჯგუფი)|Slaughterhouse]] | style="text-align:center;"|2011 | style="text-align:center;"|1 |სუპერჯგუფი, რომელშიც შედიან [[ჯო ბადენი]], [[ჯოელ ორტისი]], [[Kxng Crooked]] და [[Royce da 5'9"]]. ალბომი ''[[Welcome to: Our House]]'' 2012 წლის 28 აგვისტოს გამოსცა. |- |[[Bad Meets Evil]] | style="text-align:center;"|2011 | style="text-align:center;"|1 | დუეტი, რომელშიც შედიან Royce da 5'9" და ემინემი. EP ''[[Hell: The Sequel]]'' 2011 წლის 14 ივნისს გამოსცა. |- |[[Yelawolf]] | style="text-align:center;"|2011 | style="text-align:center;"|2 |[[Yelawolf]]-მა ლეიბლთან კონტრაქტი 2011 წელს გააფორმა და გამოსცა ორი ალბომი.<ref>{{Cite web|url=http://shadyrecords.com/artist/yelawolf-2/|title=Yelawolf|website=Shady Records|access-date=2017-01-02}}</ref> |- |[[Westside Gunn]] | style="text-align:center;"|2017 | style="text-align:center;"|— |[[Westside Gunn]]-მა ლეიბლთან კონტრაქტი 2013 წლის 3 მარტს გააფორმა, კონუეისთან ერთად. |- |კონუეი | style="text-align:center;"|2017 | style="text-align:center;"|— |კონუეიმ ლეიბლთან კონტრაქტი 2013 წლის 3 მარტს გააფორმა, [[Westside Gunn]]-თან ერთად. |- |Hall n' Nash | style="text-align:center;"|2017 | style="text-align:center;"|— |დუეტი [[ბუფალო (ნიუ-იორკი)|ბუფალოდან]]. შედიან რეპერები [[Westside Gunn]] და კონუეი. |} ===ყოფილი შემსრულებლები=== {|class="wikitable" |- !შემსრულებელი !წლები ლეიბლზე !Shady-ზე გამოცემული ალბომები !აღწერა |- |[[ობი ტრაისი]]<ref>{{Cite web |url=http://allhiphop.com/stories/news/archive/2008/06/30/20244636.aspx |title=Shady Records Issues Statement On Obie's Departure |accessdate=2017-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080701194014/http://allhiphop.com/stories/news/archive/2008/06/30/20244636.aspx |archivedate=2008-07-01 }}</ref> | style="text-align:center;"|2001–2008 | style="text-align:center;"|2 |დეტროიტელი რეპერი. მეორე შემსრულებელი, რომელმაც Shady Records-თან კონტრაქტი გააფორმა. ლეიბლი 2008 წელს დატოვა. ამჟამად აქვს საკუთარი ლეიბლი Black Market Entertainment. |- |[[50 Cent]]<ref name="50 Left Shady">{{cite web |url=http://www.hiphopdx.com/index/news/id.27591 |title=50 Cent Leaves Shady Records, Aftermath Entertainment & Interscope Records |publisher=HipHopDX |date=თებერვალი 20, 2014 |accessdate=თებერვალი 20, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141205040804/http://www.hiphopdx.com/index/news/id.27591 |archivedate=დეკემბერი 5, 2014 }}</ref> | style="text-align:center;"|2002–2014 | style="text-align:center;"|5 |[[კუინზი|კუინზელი]] რეპერი. ლეიბლებზე Shady, [[Aftermath Entertainment|Aftermath]] და [[Interscope Records]] ოთხი ალბომი გამოუშვა. Shady 2014 წელს დატოვა და ამჟამად თანამშრომლობს ლეიბლებთან [[Caroline Records|Caroline]] და [[Capitol Records|Capitol]]. Interscope-თან კონტრაქტის დასრულების ფარგლებში 2017 წელს გამოსცა ''[[Best Of (50 Cent-ის ალბომი)|Best Of]]''. |- |[[Stat Quo]]<ref>{{Cite web |url=http://www.hiphopdx.com/index/news/id.7949 |title=Stat Quo To Release 300-400 Unreleased Dr. Dre Tracks |accessdate=2017-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081026074327/http://www.hiphopdx.com/index/news/id.7949 |archivedate=2008-10-26 }}</ref> | style="text-align:center;"|2003–2008 | style="text-align:center;"|— |ატლანტელი რეპერი. ისევე, როგორც ობი ტრაისი, ლეიბლს 2008 წელს დაშორდა და ამჟამად თანამშრომლობს [[Sha Money XL]]-ის Dream Big Ventures-თან. |- |[[ბობი კრიკუოტერი]]<ref>{{Cite web |url=http://www.aftermathmusic.com/blog/?p=591 |title=Bobby Creekwater |access-date=2017-07-08 |archive-date=2009-08-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090821112644/http://www.aftermathmusic.com/blog/?p=591 }}</ref> | style="text-align:center;"|2005–2009 | style="text-align:center;"|— |ატლანტელი რეპერი. ლეიბლი 2009 წელს დატოვა. |- |[[Cashis]] | style="text-align:center;"|2006–2011 | style="text-align:center;"|1 |კალიფორნიელი რეპერი, რომელმაც ლეიბლზე ერთი EP გამოსცა. თავისი ლეიბლიდან წასვლის შესახებ 2011 წელს გამოცემული მიქსტეიპის შესავალში ისაუბრა. თუმცა, როგორც სიმღერების თანაავტორი, ლეიბლთან კვლავ თანამშრომლობს.<ref>{{cite web |last=Connor |first=Martin |url=http://www.hiphopdx.com/index/interviews/id.2138/title.ca-his-discloses-ongoing-writing-agreement-with-shady-records |title=Ca$his Discloses Ongoing Writing Agreement With Shady Records &#124; Rappers Talk Hip Hop Beef & Old School Hip Hop |publisher=HipHop DX |date=ივლისი 3, 2013 |accessdate=მარტი 18, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130825072210/http://www.hiphopdx.com/index/interviews/id.2138/title.ca-his-discloses-ongoing-writing-agreement-with-shady-records |archivedate=აგვისტო 25, 2013 }}</ref> |- |} ===ამჟამინდელი პროდიუსერები=== *[[ემინემი]] *[[Mr. Porter]] *[[Bass Brothers|ჯეფ ბასი]] *[[ლუის რესტო (მუსიკოსი)|ლუის რესტო]] ==დისკოგრაფია== აქ წარმოდგენილია ყველა ალბომი, რომელიც Shady Records-ზე გამოვიდა [[Interscope Records]]-ის დისტრიბუციით. სხვადასხვა შემთხვევაში მითითებულია დამატებითი ლეიბლი. [[ფაილი:D12 at the Anger Management Tour in 2005.jpg|thumb|right|ემინემის რეპ-კოლექტივი [[D12]], ლეიბლზე გამოსცა 2 ალბომი.]] [[ფაილი:ObieTriceConcert 2006 cropped.jpg|180px|thumb|right|[[ობი ტრაისი]] - გამოსცა ორი ალბომი და ლეიბლი 2008 წელს დატოვა.]] {|class="wikitable sortable" |- !შემსრულებელი !ალბომი !class="unsortable"|დეტალები |- |ემინემი |''[[The Marshall Mathers LP]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: მაისი 23, 2000 *პოზიცია ჩარტში: #1 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=d12|chart=all}} |title=The Marshall Mathers LP [Import Bonus CD] - Eminem |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: ალმასი<ref>"</ref> |- |[[D12]] |''[[Devil's Night (ალბომი)|Devil's Night]]'' | *გამოცემის თარიღი: ივნისი 5, 2001 *პოზიცია ჩარტში: #1 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=d12|chart=all}} |title=Devil's Night [Import Bonus CD] - D12 |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: 2× პლატინა<ref>"[http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=Night&artist=D12&format=ALBUM&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2008&sort=Artist&perPage=10 Devil's Night RIAA-ს სერტიფიცირება] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924153217/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=Night&artist=D12&format=ALBUM&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2008&sort=Artist&perPage=10 |date=2015-09-24 }}". ''[[Recording Industry Association of America|RIAA]]''. Accessed იანვარი 23, 2008.</ref> |- |ემინემი |''[[The Eminem Show]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: მაისი 28, 2002 *პოზიციები ჩარტში: #1 აშშ<ref>Billboard, [{{BillboardURLbyName|artist=eminem|chart=all}} "The Eminem Show"]. Billboard.com.</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: ალმასი<ref>{{cite web|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Eminem%20Show%22 |title=RIAA – Searchable Database: Eminem Show |publisher=[[Recording Industry Association of America]] |accessdate=დეკემბერი 26, 2011}}</ref> |- |სხვადასხვა შემსრულებელი |''[[Music from and Inspired by the Motion Picture 8 Mile|8 Mile]]'' | *გამოცემის თარიღი: ოქტომბერი 29, 2002 *პოზიცია ჩარტში: #1 აშშ<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/#/album/original-soundtrack/8-mile/555632 |title=8 Mile - Original Soundtrack |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: 4× პლატინა<ref>"[http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=8%20Mile&artist=Soundtrack&sort=Artist&perPage=25 8 Mile Soundtrack RIAA-ს სერტიფიცირება] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924152728/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=8%20Mile&artist=Soundtrack&sort=Artist&perPage=25 |date=2015-09-24 }}". ''[[Recording Industry Association of America|RIAA]]''. Accessed იანვარი 23, 2008.</ref> |- |[[50 Cent]] |''[[Get Rich or Die Tryin']]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: თებერვალი 6, 2003 *პოზიცია ჩარტში: #1 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=50 cent|chart=all}} |title=Get Rich or Die Tryin' - 50 Cent |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: 8× პლატინა |- |[[ობი ტრაისი]] |''[[Cheers (ალბომი)|Cheers]]'' | *გამოცემის თარიღი: სექტემბერი 23, 2003 *პოზიცია ჩარტში: #5 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=obie trice|chart=all}} |title=Cheers - Obie Trice |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: პლატინა<ref>{{cite web|title=Gold & Platinum: Obie Trice|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&artist=Trice,_Obie&format=&go=Search&perPage=50|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|accessdate=დეკემბერი 4, 2014}}</ref> |- |D12 |''[[D12 World]]'' | *გამოცემის თარიღი: აპრილი 27, 2004 *პოზიცია ჩარტში: #1 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=d12|chart=all}} |title=D12 World - D12 |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: 2× პლატინა |- |ემინემი |''[[Encore (ემინემის ალბომი)|Encore]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: ნოემბერი 12, 2004 *პოზიციები ჩარტში: #1 აშშ<ref>Billboard, "[{{BillboardURLbyName|artist=eminem|chart=all}} Encore]" ''Billboard.com''</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: 5× პლატინა<ref>{{cite web|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=Encore |title=RIAA – Searchable Database: Encore |publisher=[[Recording Industry Association of America]] |accessdate=დეკემბერი 26, 2011}}</ref> |- |50 Cent |''[[The Massacre]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: მარტი 3, 2005 *პოზიცია ჩარტში: #1 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=50 cent|chart=all}} |title=The Massacre - 50 Cent |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: 5× პლატინა |- |ემინემი |''[[Curtain Call: The Hits]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: დეკემბერი 6, 2005 *პოზიციები ჩარტში: #1 აშშ<ref>Billboard, [{{BillboardURLbyName|artist=eminem|chart=all}} "Curtain Call: The Hits"]. Billboard.com.</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: 7x პლატინა<ref>{{cite web|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Curtain%20Call%22 |title=RIAA – Searchable Database: Curtain Call |publisher=[[Recording Industry Association of America]] |accessdate=დეკემბერი 26, 2011}}</ref> |- |ობი ტრაისი |''[[Second Round's on Me]]'' | *გამოცემის თარიღი: აგვისტო 15, 2006 *პოზიცია ჩარტში: #8 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=obie trice|chart=all}} |title=Second Round's on Me - Obie Trice |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: — |- |სხვადასხვა შემსრულებელი |''[[Eminem Presents: The Re-Up]]'' | *გამოცემის თარიღი: დეკემბერი 5, 2006 *პოზიცია ჩარტში: #2 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=eminem|chart=all}} |title=Eminem Presents: The Re-Up - Eminem |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: პლატინა<ref>"[http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=The%20Re-up&sort=Artist&perPage=10 Eminem Presents the Re-Up RIAA-ს სერტიფიცირება] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924153425/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=The%20Re-up&sort=Artist&perPage=10 |date=2015-09-24 }}". ''[[Recording Industry Association of America|RIAA]]''. Accessed იანვარი 23, 2008.</ref> |- |[[Cashis]] |''[[The County Hound EP]]'' | *გამოცემის თარიღი: მაისი 22, 2007 *პოზიცია ჩარტში: #106 აშშ<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/#/album/ca-his/the-county-hounds-ep/942766 |title=County Hounds - Cashis |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: — |- |50 Cent |''[[Curtis (50 Cent-ის ალბომი)|Curtis]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: სექტემბერი 11, 2007 *პოზიცია ჩარტში: #2 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=50 cent|chart=all}} |title=Curtis - 50 Cent |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: პლატინა |- |ემინემი |''[[Relapse (ემინემის ალბომი)|Relapse]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: მაისი 15, 2009 *პოზიციები ჩარტში: #1 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: 2× პლატინა<ref>{{cite web|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=Relapse |title=RIAA – Searchable Database: Relapse |publisher=[[Recording Industry Association of America]] |accessdate=დეკემბერი 26, 2011}}</ref> |- |50 Cent |''[[Before I Self Destruct]]''<br /><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: ნოემბერი 9, 2009 *პოზიცია ჩარტში: #5 აშშ<ref>{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=50 cent|chart=all}} |title=Before I Self Destruct - 50 Cent |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: პლატინა |- |ემინემი |''[[Recovery (ემინემის ალბომი)|Recovery]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: ივნისი 18, 2010 *პოზიციები ჩარტში: #1 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: 4× პლატინა<ref name="RIAA-Recovery">{{cite web|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=Recovery |title=RIAA – Searchable Database: Recovery |publisher=[[Recording Industry Association of America]] |accessdate=დეკემბერი 26, 2011}}</ref> |- |[[Bad Meets Evil]] |''[[Hell: The Sequel]]'' | *გამოცემის თარიღი: ივნისი 14, 2011 *პოზიცია ჩარტში: #1 აშშ<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/news/470157/eminem-royce-da-59-debut-at-no-1-on-billboard-200-with-bad-meets-evil-ep |title=Eminem & Royce da 5'9" Debut at No. 1 on Billboard 200 with Bad Meets Evil EP |author=Keith Caulfield |date=ივნისი 22, 2011 |publisher=[[Billboard (ჟურნალი)|Billboard]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011}}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: ოქრო |- |[[Yelawolf]] |''[[Radioactive (Yelawolf-ის ალბომი)|Radioactive]]''<br /><small>(გამოვიდა [[DGC Records|DGC]]-თან და Ghet-o-Vision-თან ერთად)</small> | *გამოცემის თარიღი: ნოემბერი 21, 2011 *პოზიცია ჩარტში: #27 აშშ<ref>{{cite web |url=http://www.sohh.com/2011/11/rihanna_talks_her_way_to_the_top_drake_l.html |title=SALES WRAP: Rihanna Talks Her Way to the Top, Drake Loses His No. 1 Spot, Yelawolf Shocks the Chart |author=Cyrus Langhorne |date=ნოემბერი 30, 2011 |publisher=[[SOHH]] |accessdate=დეკემბერი 1, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111203024523/http://www.sohh.com/2011/11/rihanna_talks_her_way_to_the_top_drake_l.html |archivedate=2011-12-03 }}</ref> *RIAA-ს სერტიფიცირება: — |- |[[Slaughterhouse (ჯგუფი)|Slaughterhouse]] |''[[Welcome to: Our House]]'' | *გამოცემის თარიღი: აგვისტო 28, 2012 *პოზიცია ჩარტში: #2 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: — |- |ემინემი |''[[The Marshall Mathers LP 2]]''<br/><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: ნოემბერი 5, 2013 *პოზიციები ჩარტში: #1 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: 4× პლატინა |- |სხვადასხვა შემსრულებელი |''[[Shady XV]]'' | *გამოცემის თარიღი: ნოემბერი 24, 2014 *პოზიციები ჩარტში: #3 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: ოქრო |- |Yelawolf |''[[Love Story (Yelawolf-ის ალბომი)|Love Story]]'' | *გამოცემის თარიღი: აპრილი 21, 2015 *პოზიციები ჩარტში: #3 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: — |- |სხვადასხვა შემსრულებელი |''[[ცაცია (საუნდტრეკი)|Southpaw]]'' | *გამოცემის თარიღი: ივლისი 24, 2015 *პოზიციები ჩარტში: #5 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: — |- |50 Cent |''[[Best Of (50 Cent-ის ალბომი)|Best Of]]''<br /><small>(გამოვიდა Aftermath-ზე)</small> | *გამოცემის თარიღი: მარტი 31, 2017 *პოზიციები ჩარტში: #135 აშშ *RIAA-ს სერტიფიცირება: — |} ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.shadyrecords.com ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიოს სია}} {{ემინემი}} [[კატეგორია:ამერიკული ლეიბლები]] [[კატეგორია:Shady Records-ის შემსრულებლები]] [[კატეგორია:ემინემი]] g3rj8e0jjqsno9mzijqbnep3sjextzg 0 384897 5410676 4254080 2026-06-10T14:51:21Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410676 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საინფორმაციო მოწყობილობა | სახელწოდება = Magnavox Odyssey² | სხვა სახელწოდებები = | ლოგო = [[ფაილი:Magnavox Odyssey 2-ის ლოგო.png|250პქ]] | სურათი = [[ფაილი:Magnavox-Odyssey-2-Console-Set.jpg|250პქ]] | ტიტრი = | შემქმნელი = | მწარმოებელი = [[Magnavox]], [[Philips]] | ოჯახი = | ტიპი =[[სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი]] | თაობა = [[მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები|მეორე თაობა]] | გამოშვება= {{vgrelease new|EU|დეკემბერი, 1978<ref name = "The Next Level">{{cite web|title=The Odyssey² Timeline|url=http://www.the-nextlevel.com/odyssey2/articles/timeline/index.php|access-date=2017-10-23|archive-date=2019-04-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190421134712/http://www.the-nextlevel.com/odyssey2/articles/timeline/index.php}}</ref><ref>[https://books.google.com.au/books?id=8ZkOsqK-X5AC&lpg=PA445&dq=%22Videopac%22&pg=PA445#v=onepage&q=%22Videopac%22&f=false Courtesy titles], New Scientist 10 May 1979, Page 445, ''...The Phillips G7000 Videopac will be on sale in the UK this summer at around...''</ref>|NA|თებერვალი, 1979<ref name = "The Next Level"/>|JP|სექტემბერი, 1982<ref name = "The Next Level" />|BR|მაისი, 1983<ref name = "VGDB">{{cite web|title=The Odyssey²|url=http://www.vgdb.com.br/consoles/odyssey-2/}}</ref>}} | საცალო = 1978–1984 | ფასი = 179 აშშ დოლარი | შეწყდა = {{End date|1984|03|20}}<ref name = "The Next Level" /> | გაიყიდა = 2 მილიონი<ref>{{cite book |last=Forster |first=Winnie |title=The encyclopedia of consoles, handhelds & home computers 1972 - 2005 |year=2005 |publisher=GAMEPLAN |isbn=3-00-015359-4|page=30}}</ref> | დაიგზავნა = | მედია = | ოპერაციული სისტემა = | კვება = | ჩიპი = | პროცესორი = [[Intel MCS-48|Intel 8048]] | მეხსიერება = 64 ბაიტი [[ოპერატიული მეხსიერება|RAM]], 1024 ბაიტი [[მუდმივად დამახსოვრებად მეხსიერება|ROM]] | საცავი = | ბარათი =[[სათამაშო კარტრიჯი]] | მონიტორი = | გრაფიკა = | ხმა = | შეტანა = | კონტროლერი = [[ჯოისტიკი]] | კამერა = | სათითური = | კავშირი = | პლატფორმა = | სერვისი = | ზომა = | წონა = | თამაში = | უკუთავსებადობა = | წინა = [[Magnavox Odyssey]] | შემდეგი = [[Philips Videopac+ G7400]] | დაკავშირებული = | საიტი = }} '''Magnavox Odyssey²''', აგრეთვე ცნობილია როგორც '''Philips Odyssey²''' — [[მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები|მეორე თაობის]] [[სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი]], გამოცემული 1978 წელს. [[ევროპა]]ში კონსოლი გამოდიოდა '''Philips Videopac G7000'''-ის სახელწოდებით, [[ბრაზილია]]ში — '''Philips Odyssey''' და [[იაპონია]]ში — '''Odyssey2''' (オデッセイ2 ოდესეი2). Odyssey² [[1983 წლის ვიდეო თამაშების კრიზისი|1983 წლის ვიდეო თამაშების კრიზისამდე]], [[Atari 2600]]-სა და [[Intellivision]]-თან ერთად ითვლებოდა ერთ-ერთ წამყვან ვიდეო თამაშების კონსოლად. 1970-იან წლებში კომპანია [[Magnavox]] მოწინავე იყო სახლის ვიდეო თამაშების ინდუსტრიაში, რომელმაც შეიმუშავა პირველი სახლის სათამაშო კონსოლი [[Magnavox Odyssey|Odyssey]], რომელსაც მოჰყვა კონსოლის რიგი ტექნიკურად [[Magnavox Odyssey-ის სერია|გაუმჯობესებული ვერსიები]]. Odyssey²-ის თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 1979 აშშ დოლარს. მისი წინამორბედისგან განსხვავებით და კონსოლების, [[Fairchild Channel F]]-სადა [[Atari 2600]]-ის მსგავსად გამოიყენებდა [[სათამაშო კარტრიჯს]] და თან მოჰყვებოდა ჯოისტიკი, რომელიც 1970-1980-იან წლებში იქცა სტანდარტად. მასში განთავსებული იყო [[Intel]]-ის 8048-ის [[ცენტრალური პროცესორი]] 1.79 მჰც ტაქტური სიხშირით და 64 ბაიტი [[ოპერატიული მეხსიერება]]. კონსოლი იმ დროში გაყიდვებით წარმატებული აღმოჩნდა, საერთო ჯამში გაიყიდა 2 მილიონი ასლი. 2009 წელს ვიდეო თამაშების საიტ [[IGN]]-მა Odyssey²-ს, სიაში „25 საუკეთესო ვიდეო თამაშების კონსოლი“ 21-ე ადგილი მიუჩინა.<ref>{{cite web |url=http://www.ign.com/top-25-consoles/21.html |title=Magnavox Odyssey 2 is number 21 |publisher=IGN |date= |accessdate=2012-07-28 |archive-date=2019-06-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190626042653/https://www.ign.com/top-25-consoles/21.html }}</ref> Odyssey²-ის გამოცემა Philips-მა შეწყვიტა 1984 წელს, თუმცა მის წარმობის შეჩერებიდან ერთი წლით ადრე, 1983 წელს წარმოადგინა ახალი პროდუქტი [[Videopac + G7400]]. ==თამაშები== {{მთავარი|Magnavox Odyssey²-ის თამაშების სია}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Magnavox Odyssey²}} * [http://www.the-nextlevel.com/odyssey2/ The Odyssey2-ის მთავარი გვერდი!] * [http://www.atarihq.com/danb/o2.shtml Odyssey 2-ის ტექნიკური გვერდი] * [http://thedoteaters.com/?bitstory=odyssey%C2%B2 Odyssey²-ის ისტორია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702131441/http://thedoteaters.com/?bitstory=odyssey%c2%b2 |date=2017-07-02 }} * [http://www.hardwaresecrets.com/article/Inside-the-Magnavox-Odyssey2/1541 Magnavox Odyssey²-ის შიგნით] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502032544/http://www.hardwaresecrets.com/article/Inside-the-Magnavox-Odyssey2/1541 |date=2012-05-02 }} * [http://www.videogameconsolelibrary.com/pg70-odyssey.htm#page=reviews Magnavox Odyssey] ვიდეო თამაშების კონსოლების ბიბლიოთეკაში ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ვიდეო თამაშების კონსოლები|Generation=Second}} {{სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები}} {{Philips}} [[კატეგორია:Magnavox-ის სათამაშო კონსოლები]] [[კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები]] [[კატეგორია:Philips-ის პროდუქტები]] [[კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები]] [[კატეგორია:1978 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები]] [[კატეგორია:1970-იანების სათამაშოები]] [[კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები]] lzyjvv5766v5qe525tsutn7no1pr8z7 0 388498 5411037 4590428 2026-06-11T01:52:20Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411037 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ალბომი | სახელწოდება = Radical Action to Unseat the Hold of Monkey Mind | ტიპი = box | შემსრულებელი = [[King Crimson]] | გარეკანი = Radical Action KC Album.jpg | გამოცემის თარიღი = 2 სექტემბერი, 2016 | ჩაწერის თარიღი = სექტემბერი–დეკემბერი 2015 | ჟანრი = [[პროგრესული როკი]], [[არტ-როკი]], [[პროტო-პროგი]] | ხანგრძლივობა = {{Duration|h=2|m=41|s=21}} | ლეიბლი = [[Discipline Global Mobile]] | პროდიუსერი = | წინა_სახელწოდება = [[Live in Toronto (King Crimson-ის ალბომი)|Live in Toronto]] | წინა_წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Live in Chicago (King Crimson-ის ალბომი)|Live in Chicago]] | შემდეგი_წელი = 2017 }} {{Album ratings | rev1 = [[AllMusic]] | rev1score = {{Rating|4|5}}<ref name="Allmusic1">{{cite web|title=AllMusic review|url=https://www.allmusic.com/album/radical-action-to-unseat-the-hold-of-monkey-mind-mw0002964721|website=AllMusic|accessdate=November 24, 2017}}</ref> | rev2 = [[All About Jazz]] | rev2Score = {{Rating|5|5}}<ref>{{cite web |url= https://www.allaboutjazz.com/radical-action-to-unseat-the-hold-of-monkey-mind-by-john-kelman.php |title=King Crimson: Radical Action (To Unseat The Hold Of Monkey Mind) |first=ჯონ |last=კელმანი |work=www.allaboutjazz.com |accessdate=10 September 2016}}</ref> }} '''''Radical Action to Unseat the Hold of Monkey Mind''''' — პროგრესული როკ-ჯგუფ [[King Crimson]]-ის 2016 წლის ბოქს-სეტი.<ref name=dgm/><ref>{{cite news|url=http://teamrock.com/news/2016-07-15/king-crimson-unveil-radical-action-multi-disc-box-set|title=King Crimson unveil Radical Action multi-disc box set|work=Team Rock|date=15 July 2016|accessdate=24 July 2016}}</ref> გამოცემაში შეტანილია საკონცერტო მასალა, ძირითადად გადაღებული და ჩაწერილი [[იაპონია]]ში 2015 წლის 19 დეკემბერს. ვინაიდან ჯგუფის საკონცერტო ტურნეს მსვლელობისას სხვა სიმღერებიც სრულდებოდა, გამოცემაში დამატებით წარმოდგენილია ეს კომპოზიციებიც, ჩაწერილი იაპონიაში, კანადაში და საფრანგეთში. მასალა ძირითადად მოიცავს კოლექტივის 1969–1974 წლების პერიოდს. მისი დიდი ნაწილი ჯგუფის მიერ 1970-იანების შემდეგ არ შესრულებულა, თუმცა, King Crimson-ის ახალი შემადგენლობის გათვალისწინებით, ზოგიერთის არანჟირება შეიცვალა.<ref name=dgm>{{cite web|url=https://www.dgmlive.com/news.htm?entry=5559|title=Radical Action To Unseat The Hold Of Monkey Mind Pre-Order|publisher=DGM Live|date=14 July 2016|accessdate=24 July 2016|archive-date=18 სექტემბერი 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160918220535/http://www.dgmlive.com/news.htm?entry=5559}}</ref> გარდა რამდენიმე ახალი კომპოზიციის, შეტანილია მასალა 1995 და შემდგომი წლების ალბომებიდან. თავად გამოცემის სახელწოდება ეფუძნება ამავე სახელწოდების ინსტრუმენტულ ნამუშევარს, რომელსაც King Crimson ტურნეს მსვლელობისას ასრულებდა.<ref>{{cite journal|url=https://www.ultimate-guitar.com/news/upcoming_releases/king_crimson_are_working_on_new_material_reveal_details_of_three_new_songs.html|title=King Crimson Are Working on New Material, Reveal Details of Three New Songs|work=Ultimate Guitar|date=6 April 2015|accessdate=24 July 2016}}</ref> ბოქს-სეტი გამოიცა ორი სახით: როგორც 4 დისკიანი სტანდარტული ვერსია, Blu-ray-ის და 3 CD-ის ფორმით (მათ ეწოდებათ „ვირტუალური სტუდიური ალბომები“, ვინაიდან უკანა ფონზე არ ჟღერს ხალხის ხმაური) და 6 დისკიანი დელუქს-გამოცემის სახით, იგივე შიგთავსით, რასაც ემატება ორი DVD სრული კონცერტით და ვრცელი ბუკლეტით. თავად Blu-ray-ს შემთხვევაში არსებობს გამოსახულების გათიშვის საშუალებაც, რათა შესაძლებელი იყოს მხოლოდ აუდიოს მოსმენა. ==სიმღერების სია== ===დისკი 1: ''Mainly Metal''=== {{tracklist | extra_column = ავტორ(ებ)ი | title1 = [[Larks' Tongues in Aspic (ინსტრუმენტალი)|Larks’ Tongues in Aspic: Part One]] | extra1 = [[დევიდ კროსი (მუსიკოსი)|დევიდ კროსი]], [[რობერტ ფრიპი]], [[ჯონ უეტონი]], [[ბილ ბრუფორდი]], [[ჯეიმი მიური]] | length1 = 10:36 | title2 = Radical Action (to Unseat the Hold of Monkey Mind) | extra2 = ფრიპი | length2 = 3:40 | title3 = Meltdown | extra3 = [[ჯაკო ჯაკჩეკი]], ფრიპი | length3 = 4:22 | title4 = Radical Action II | extra4 = ფრიპი | length4 = 2:27 | title5 = Level Five | extra5 = [[ედრიან ბელიუ]], [[პეტ მასტელოტო]], ფრიპი, [[ტრეი განი]] | length5 = 6:46 | title6 = The Light of Day | extra6 = ჯაკჩეკი, [[მელ კოლინზი]], ფრიპი | length6 = 5:49 | title7 = The Hell Hounds of Krim | extra7 = [[გევინ ჰარისონი]], მასტელოტო, [[ბილ რიფლინი]] | length7 = 3:36 | title8 = The ConstruKction of Light | note8 = Part I | extra8 = ბელიუ, მასტელოტო, ფრიპი, განი | length8 = 6:24 | title9 = The Talking Drum | extra9 = ბრუფორდი, კროსი, მიური, უეტონი, ფრიპი | length9 = 3:48 | title10 = Larks’ Tongues in Aspic: Part Two | extra10 = ფრიპი | length10 = 6:39 | total_length = 54:07 }} ===დისკი 2: ''Easy Money Shots''=== {{tracklist | extra_column = ავტორ(ებ)ი | title1 = Peace | extra1 = [[პიტერ სინფილდი]], ფრიპი | length1 = 2:07 | title2 = Pictures of a City | extra2 = სინფილდი, ფრიპი | length2 = 8:17 | title3 = Banshee Legs Bell Hassle | extra3 = ჰარისონი, მასტელოტო, რიფლინი | length3 = 1:40 | title4 = Easy Money | extra4 = უეტონი, [[რიჩარდ პალმერ-ჯეიმზი]], ფრიპი | length4 = 8:26 | title5 = VROOOM | extra5 = ბელიუ, ბრუფორდი, მასტელოტო, ფრიპი, [[ტონი ლევინი]], განი | length5 = 4:56 | title6 = Suitable Grounds for the Blues | extra6 = ჯაკჩეკი, ფრიპი | length6 = 4:51 | title7 = Interlude | extra7 = ფრიპი | length7 = 2:23 | title8 = The Letters | extra8 = სინფილდი, ფრიპი | length8 = 6:30 | title9 = Sailor's Tale | extra9 = ფრიპი | length9 = 6:41 | title10 = [[A Scarcity of Miracles]] | extra10 = ჯაკჩეკი, კოლინზი, ფრიპი | length10 = 6:52 | total_length = 52:43 }} ===დისკი 3: ''Crimson Classics''=== {{tracklist | extra_column = ავტორ(ებ)ი | title1 = Red | extra1 = ფრიპი | length1 = 6:31 | title2 = One More Red Nightmare | extra2 = უეტონი, ფრიპი | length2 = 6:03 | title3 = [[Epitaph (სიმღერა)|Epitaph]] | extra3 = [[გრეგ ლეიკი]], [[იენ მაკდონალდი (მუსიკოსი)|იენ მაკდონალდი]], [[მაიკლ ჯაილზი]], სინფილდი, ფრიპი | length3 = 8:44 | title4 = [[Starless]] | extra4 = ბრუფორდი, კროსი, უეტონი, პალმერ-ჯეიმზი, ფრიპი | length4 = 12:17 | title5 = Devil Dogs of Tessellation Row | extra5 = ჰარისონი, მასტელოტო, რიფლინი | length5 = 3:00 | title6 = [[The Court of the Crimson King]] | extra6 = მაკდონალდი, სინფილდი | length6 = 7:00 | title7 = [[21st Century Schizoid Man]] | extra7 = ლეიკი, მაკდონალდი, ჯაილზი, სინფილდი, ფრიპი | length7 = 10:56 | total_length = 54:31 }} ===Blu-ray=== {{tracklist | collapsed = yes | title1 = Threshold Soundscape | length1 = | title2 = Larks’ Tongues in Aspic: Part One | length2 = | title3 = Pictures of a City | length3 = | title4 = Peace | length4 = | title5 = Radical Action (to Unseat the Hold of Monkey Mind) | length5 = | title6 = Meltdown | length6 = | title7 = Radical Action II | length7 = | title8 = Level Five | length8 = | title9 = Epitaph | length9 = | title10 = The Hell Hounds of Krim | length10 = | title11 = The ConstruKction of Light | note11 = Part I only | length11 = | title12 = A Scarcity of Miracles | length12 = | title13 = Red | length13 = | title14 = Backstage Adventures of the Crimson Kind | length14 = | title15 = VROOOM | length15 = | title16 = Banshee Legs Bell Hassle | length16 = | title17 = Easy Money | length17 = | title18 = Interlude | length18 = | title19 = The Letters | length19 = | title20 = Sailor's Tale | length20 = | title21 = The Light of Day | length21 = | title22 = The Talking Drum | length22 = | title23 = Larks’ Tongues in Aspic: Part Two | length23 = | title24 = Starless | length24 = | title25 = Devil Dogs of Tessellation Row | length25 = | title26 = The Court of the Crimson King | length26 = | title27 = 21st Century Schizoid Man | length27 = | total_length = }} ===Blu-ray-ს დამატებები=== {{tracklist | collapsed = yes | title1 = Suitable Grounds for the Blues | length1 = | title2 = One More Red Nightmare | length2 = | total_length = }} ===DVD დისკი 1=== {{tracklist | collapsed = yes | title1 = Threshold Soundscape | length1 = | title2 = Larks’ Tongues in Aspic: Part One | length2 = | title3 = Pictures of a City | length3 = | title4 = Peace | length4 = | title5 = Radical Action (to Unseat the Hold of Monkey Mind) | length5 = | title6 = Meltdown | length6 = | title7 = Radical Action II | length7 = | title8 = Level Five | length8 = | title9 = Epitaph | length9 = | title10 = The Hell Hounds of Krim | length10 = | title11 = The ConstruKction of Light | note11 = Part I only | length11 = | title12 = A Scarcity of Miracles | length12 = | title13 = Red | length13 = | total_length = }} ===DVD 1, დამატებები=== {{tracklist | collapsed = yes | title14 = Suitable Grounds for the Blues | length14 = | title15 = One More Red Nightmare | length15 = | total_length = }} ===DVD 2=== {{tracklist | collapsed = yes | title1 = Backstage Adventures of the Crimson Kind | length1 = | title2 = VROOOM | length2 = | title3 = Banshee Legs Bell Hassle | length3 = | title4 = Easy Money | length4 = | title5 = Interlude | length5 = | title6 = The Letters | length6 = | title7 = Sailor's Tale | length7 = | title8 = The Light of Day | length8 = | title9 = The Talking Drum | length9 = | title10 = Larks’ Tongues in Aspic: Part Two | length10 = | title11 = Starless | length11 = | title12 = Devil Dogs of Tessellation Row | length12 = | title13 = The Court of the Crimson King | length13 = | title14 = 21st Century Schizoid Man | length14 = | total_length = }} ==პერსონალი== ;King Crimson * [[რობერტ ფრიპი]] – გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, ანოტაციები, ხმის მიქსი, პროდიუსერი * [[პეტ მასტელოტო]] – დასარტყმელი საკრავები * [[ბილ რიფლინი]] – დასარტყმელი საკრავები, კლავიშებიანი საკრავები * [[გევინ ჰარისონი]] – დასარტყმელი საკრავები, პროდიუსერი * [[ჯაკო ჯაკჩეკი]] – გიტარა, ვოკალი, ფლეიტა, პროდიუსერი * [[ტონი ლევინი]] – ბასი, ჩეპმენ-სტიკი * [[მელ კოლინზი]] – საქსოფონი, ფლეიტა ;ტექნიკური პერსონალი * [[დევიდ სინგლტონი]] – ხმის მიქსი, პროდიუსერი, ანოტაციები * [[კრის პორტერი (პროდიუსერი)|კრის პორტერი]] – ხმის ინჟინერი, მიქსი ==ჩარტები== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col"| ჩარტი (2016) ! scope="col"| უმაღლესი<br />პოზიცია |- ! scope="row"| იტალიის ალბომები ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=http://www.fimi.it/classifiche#/category:album/id:2333/page:1|title=Album – Classifica settimanale WK 37 (dal 2016-09-09 al 2016-09-15)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=Italian|accessdate=17 September 2016}}</ref> | 100 |- {{albumchart|Scotland|38|date=2016-09-09|rowheader=true|accessdate=10 September 2016}} |- {{albumchart|UK2|71|date=2016-09-09|rowheader=true|accessdate=10 September 2016}} |} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{King Crimson}} [[კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები]] [[კატეგორია:King Crimson-ის საკონცერტო ალბომები]] [[კატეგორია:King Crimson-ის კომპილაციური ალბომები]] [[კატეგორია:2016 წლის საკონცერტო ალბომები]] [[კატეგორია:2016 წლის კომპილაციური ალბომები]] [[კატეგორია:Discipline Global Mobile-ის ალბომები]] q3z9926otks13c7rxsv3mutu2etcw3v 0 389270 5410743 3406993 2026-06-10T16:03:49Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410743 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1999 |ორგანო = უს |თარიღი = 13 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 582 |კოდი = S/RES/1999 |დოკუმენტი =http://www.un.org/ru/documents/ods.asp?m=S/RES/1999(2011) |მომხრე = |თავი შეიკავა = |წინააღმდეგი = |არ მონაწილეობდა = |თემა = [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანის]] მიღება [[გაერო]]ში |შედეგი = მიღებული |სურათი =LocationSouthSudan.svg |წარწერა = [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანის]] მდებარეობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1999''' მიიღეს [[2011]] წლის 13 ივლისს. [[გაერო]]ში გაწევრიანების შესახებ [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანის]] განცხადების განხილვის შემდეგ [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] დადებითი რეკომენდაცია მისცა [[გაეროს გენერალური ასამბლეა|გენერალურ ასამბლეას]] სამხრეთ სუდანის გაწევრიანების შესახებ<ref>{{cite news|title=Security Council recommends admission of Republic of South Sudan as United Nations member|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10322.doc.htm|date=13 July 2011|agency=United Nations}}</ref> . რეზოლუცია მიიღეს სამხრეთ სუდანის პრეზიდენტის [[სალვა კიირი]]ს განცხადების შემდეგ<ref>{{cite news|title=Security Council backs South Sudan in U.N.|url=http://www.upi.com/Top_News/US/2011/07/13/Security-Council-backs-South-Sudan-in-UN/UPI-88101310591192/?spt=hs&or=tn|date=13 July 2011|agency=[[United Press International]]}}</ref>. სამხრეთი სუდანი გახდა გაეროს 193-ე წევრი<ref>{{cite news|title=UN council votes for S Sudan as newest member|url=http://english.aljazeera.net/news/americas/2011/07/2011713202656434720.html|date=13 July 2011|agency=[[Al Jazeera]]}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.un.org/ru/documents/ods.asp?m=S/RES/1999(2011) რეზოლუციის ტექსტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სამხრეთ სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გაეროს წევრობის შესახებ| 1999]] 8getcfuxidramr8ste0opnxyg5xhvbw 14 440502 5411055 4166564 2026-06-11T03:19:37Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]; დაემატა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411055 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები|ბრიტანელი]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი ქალები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] 8tgsavjam5jezepvy6k22ursm6osb8v 14 440511 5411050 3694513 2026-06-11T03:19:05Z Jaba1977 3604 მომხმარებელმა Jaba1977 გვერდი „[[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]]“ 3694513 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:მსახიობი ქალები ეროვნების და საუკუნის მიხედვით]] [[კატეგორია:ბრიტანელი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები]] k54tzxc6mo68gm55sgzaf0o8o3r6me3 0 442942 5410832 4529299 2026-06-10T16:46:30Z Florenco medichi 183725 /* მოხატულობა */ ტიპოგრაფიული შესწორება 5410832 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი |ტაძრის_სახელი=იფხის წმინდა გიორგის ეკლესია |სურათი= |infobox_width=250px |წარწერა= |რაიონი= |ადგილმდებარეობა=[[მესტიის მუნიციპალიტეტი]] |ქვეყანა={{GEO}} |ტიპი=ეკლესია |ხუროთმოძღვრული_ტიპი= |ხუროთმოძღვრული_სტილი=დარბაზული |ფუნქციური_სტატუსი= |თარიღდება=[[X საუკუნე]] |რელიგიური_წევრობა={{დროშა|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია}} |გეო= |რუკა_ტიპი= |რუკა_ზომა=250 |გრძედი= |განედი=41.695506 |რუკა_წარწერა= |გეგმა= |გეგმა_ზომა= |გეგმა_წარწერა=}} '''იფხის წმინდა გიორგის ტაძარი (ჯგრაგ)''' — ეკლესია [[საქართველო]]ში, [[მესტიის მუნიციპალიტეტი]]ს [[ლატალის თემი|ლატალის თემის]] სოფელ [[იფხი|იფხში]]. იფხის დარბაზული ტაძარი აგებულია [[X საუკუნე|X საუკუნეში]]. ტაძრის ინტერიერში შემორჩენილია ფრესკული მხატვრობა ბიბლიური სცენებით. მოხატულობა, სავარაუდოდ, შესრულებულია X საუკუნეში <ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/210799/1/Moambe_1963_Tomi_XXX_N6.pdf შევიაკოვა ტ., სოფ. იფხის მახლობლად მდებარე წმინდა გიორგის (ჯგრაგ) ეკლესიის მხატვრობის თარიღის საკითხისათვის, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე.-1963.ტ.XXX.-N6.გვ.829-836.]</ref>. == მოხატულობა == იფხის წმინდა გიორგის ტაძრის ფრესკები. ფირუზისფერი ფონი საკურთხევლის "ვედრების" კომპოზიციის ფონადაა გამოყენებული, რაც ამ სცენის აქცენტირებას უწყობს ხელს. ფონი მორთულია სტილიზებული ვარსკვლავების გამოსახულებით. ეს მოტივი ფართოდაა გავრცელებული აღმოსავლეთ ქრისტიანულ სამყაროში. თითქმის მთელი კონქი უჭირავს ქრისტეს ფიგურას. აქ "ვედრების" კომპოზიცია თავისებურადაა გადაწყვეტილი - ღვთისმშობლის და იოანეს ფიგურები დაპატარავებულია და შედარებით ქვემოთ სარკმლის გვერდებზეა მოცემული. ანგელოზების ფიგურები კი, რომელიც ქრისტეს გვერდითაა გამოსახული უფრო მონუმენტურია. მათი აზიდული ფრთები კარგად ეწერება კონქის მოხაზულობაში (ეს კიდევ ერთხელ მინიშნებს სვანეთში მთავარგელოზთა კულტის განსაკუთრებულ პოპულარობაზე). სამხრეთ კედელზე [[წმინდა გიორგი|წმინდა გიორგის]] (ტაძრის პატრონის) და [[წმინდა თეოდორე|წმინდა თევდორეს]] ქვეშ მოცემულია წმინდა მამების გამოსახულებანი, რომელიც საკურთხევლის ნაცვლად აქ მოათავსეს. ჩრდილოეთ კედლის ზედა რეგისტრში მოცემულია "შობა", ქვედა რეგისტრში კი "[[მიძინება ყოვლადწმიდისა ღვთისმშობელისა (მარიამობა)|მიძინების]]" სცენა, ეს ორი სცენა ღვთისმშობლის ცხოვრების ორ უმნიშვნელოვანეს მომენტს ასახავს. დასავლეთ კედელზე მოცემული "ამაღლების" სცენა კი, ეხმაურება საკურთხევლის "ვედრებას" და საერთო ჯამში აძლიერებს მაცხოვრის დიდების საზეიმო განწყობილებას. აღმოსავლეთქრისტიანულ ტრადიციასთან კავშირზე მიუთეთებს იფხის მოხატულობის "[[შობა|შობის]]" სცენაში, დიდი ზომის ანგელოზის გამოსახულება, რომელმაც ერთ-ერთი სირიული [[აპოკრიფი|აპოკრიფის]] თანახმად ბეთლემამდე მიიყვანა მოგვები (იაკობ მცირის პროტოსახარების სირიული ხელნაწერი). იფხის მოხატულობის ნახატი შედარებით გართულებულია: ტეხილი ხაზების გვერდით, აქ დენადი ან სპირალურად დახვეული ხაზი ჩნდება, ნაკლებად ხისტია მოძრაობები, შედარებით შერბილებულია ცალკეული დეტალების უტრირებაც. აქედან გამომდინარე იფხის მოხატულობაში თავს იჩენს ის ტენდენციები, რომელიც ქართული კედლის მხატვრობის შემდგომი ევოლუციის ნიშნად შეიძლება მივიჩნიოთ. იფხის მოხატულობა X-XI სს. მიჯნით შეიძლება დავათარიღოთ. მოხატულობაში ყურადღებას იპყრობს ერთი არატრადიციული დეტალი - "[[შობა|შობის]]" სცენაში მწყემსები და "ყრმის განბანვის" სცენაში კი მონაწილე ქალები შარავანდითაა გამოსახული, რაც პროვინციული წარმოშობის ოსტატის იკონოგრაფიული "თვითნებობად" შეიძლება მივიჩნიოთ. აცისა და იფხის მოხატულობათა მსგავსება წარმოშობს ვარაუდს, რომ შესაძლოა ის ერთი ოსტატის ხელწერას მიეკუთვნებოდეს, თუმცაღა სხვადასხვა პერიოდში იყოს შესრულებული. ყოველ შემთხვევაში ეჭვს არ იწვევს, რომ ეს ორი მხატვრობა ერთი ჰამქრიდან გამოსული მხატვრების მიერაა შესრულებული. ეკლესიას, [[2006]] წლის [[საქართველოს პრეზიდენტი|საქართველოს პრეზიდენტის]] ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა [[ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია|ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის]] კატეგორია<ref>[https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ]</ref>. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია]] == ლიტერატურა == * [http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/210799/1/Moambe_1963_Tomi_XXX_N6.pdfტ.,%20სოფ.%20იფხის%20მახლობლად%20მდებარე%20წმინდა%20გიორგის%20(ჯგრაგ)%20ეკლესიის%20მხატვრობის%20თარიღის%20საკითხისათვის,%20საქართველოს%20სსრ%20მეცნიერებათა%20აკადემიის%20მოამბე.%201963.ტ.XXX.-N6.გვ.829-836. შევიაკოვა ტ., სოფ. იფხის მახლობლად მდებარე წმინდა გიორგის (ჯგრაგ) ეკლესიის მხატვრობის თარიღის საკითხისათვის, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე. 1963.ტ.XXX.-N6. გვ. 829-836.] * ყენია რ., ალადაშვილი ნ., ზემო სვანეთი (შუა საუკუნეების ხელოვნება), გზამკვლევი. თბ., 2000.გვ. 87. *[https://www.qwelly.com/group/iconography/forum/topics/svanurixatwera სვანეთის ადრეული ფრესკული მოხატულობები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190807072223/https://www.qwelly.com/group/iconography/forum/topics/svanurixatwera |date=2019-08-07 }} ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://memkvidreoba.gov.ge/WallArt/WallArt/3 იფხის წმინდა გიორგის ტაძარი, კულტურული მემკვიდრეობის პორტალი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724103443/http://memkvidreoba.gov.ge/WallArt/WallArt/3 |date=2019-07-24 }} * [https://www.qwelly.com/group/iconography/forum/topics/svanurixatwera სვანეთის ადრეული ფრესკული მოხატულობები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190807072223/https://www.qwelly.com/group/iconography/forum/topics/svanurixatwera |date=2019-08-07 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები]] [[კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები]] cf01u8e01g3ire5nlks0yukrcgvorhy 0 448079 5411075 4774166 2026-06-11T05:19:15Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411075 wikitext text/x-wiki {{მმ*|Silent Hill (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{ინფოდაფა ვიდეო თამაში | სახელი = Silent Hill 4: The Room | სურათი = Silent2002.jpg | სურათის_ზომა = 220პქ | წარწერა = | დეველოპერები = [[Team Silent]] | გამომცემელი = [[Konami]] | დისტრიბუტორი = | სერია = „[[Silent Hill]]“ | ძრავა = | პლატფორმები = {{Unbulleted list|[[iOS]]|[[Microsoft Windows]]|[[PlayStation 2]]|[[PlayStation 3]]|[[Xbox]]}} | თარიღი = '''PlayStation 2''', '''Xbox''' {{vgrelease new|JP|17 ივნისი, 2004|NA|7 სექტემბერი, 2004|EU|17 სექტემბერი, 2004<ref name="densel"/>}}'''PC'''<br />{{vgrelease new|NA|7 სექტემბერი, 2004|EU|24 სექტემბერი, 2004<ref name="pcmw"/>}} | ჟანრი = [[Survival horror]] | რეჟიმები = [[ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაში|ერთმოთამაშიანი]] | რეჟისორი = სუგურუ მურაკოში | პროდიუსერი = [[აკირა იამაოკა]] | დიზაინერები = | პროგრამისტი = კოსუკე ივაკურა | მხატვარი = მასაში ცუბოიამა | სცენარისტი = სუგურუ მორაკოში | კომპოზიტორი = აკირა იამაოკა | ლიცენზია = | ვერსია = | შეფასება = | მედია = | მოთხოვნილებები = | საიტი = }} '''„Silent Hill 4: The Room“''' ({{lang-ja|(サイレントヒル ザ・ルーム}}, {{lang-ka|„ჩუმი გორაკი 4: ოთახი“}}) — ფსიქოლოგიური [[Survival horror]]-ის ჟანრის [[ვიდეო თამაში]], რიგით მესამე ნაწილი „[[Silent Hill]]“-ის სერიიდან, რომელიც შექმნა იაპონურმა კომპანია [[Team Silent]]-მა და გამოსცა [[Konami]]-მ [[2004]] წელს [[პერსონალური კომპიუტერი|პერსონალურ კომპიუტერის]], [[Xbox]]-ისა და [[PlayStation 2]]-ის პლატფორმებზე. თამაში [[იაპონია]]ში გამოვიდა [[2004]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]], ხოლო [[ჩრდილოეთ ამერიკა]]სა და [[ევროპა]]ში [[2004]] წლის [[7 სექტემბერი|7 სექტემბერს]]. 8 წლის შემდეგ გამოჩნდა [[PlayStation 3]]-ის პლატფორმაზეც.<ref name="ps3exm"/> თამაში წარმოადგენს რეალური სამყაროს ერთგვარ ანალოგს და თავის თავში მოიცავს უამრავ მისტიკურ ატრიბუტიკას. სიუჟეტი მიმდინარეობს [[საილენტ ჰილი]]ს მახლობელ ქალაქ ეშფილდში, რეალურსა და „სიზმრის სამყაროში. თამაშის მთავარი გმირია [[ჰენრი ტაუნშენდი]], რომელიც ცდილობს საკუთარი დაკეტილი ბინიდან თავის დაღწევას.<ref name="SH4R"/> თამაშში ფიგურირებს პარალელური სამყაროები და მასთან დამაკავშირებელი ერთადერთი გზაა უცნაური გვირაბი, რომელიც გაჩნდა ჰენრის სახლის ტვალეტში. ბინის, მეტროს, ტყეების, ციხეების, სხვადასხვა შენობებისა და საავადმყოფოების გამოკვლევით, ჰენრი ცდილობს მომხდარის გააზრებას და მონსტრებისა და სერიული მკვლელისგან თავის დაღწევას. თამაშის [[გეიმპლეი]] მოიცავს უამრავი დაბრკოლებებისა და თავსატეხების გადალახვას, საჭირო საგნების მოძიებას, ტერიტორიების გამოკვლევას, მთავარი გმირისა და საშიში არსებების დაპირსირებას.<ref name="eva" /><ref name="lkiruk" /> მასში გამოყენებულია ვირტუალური კამერის ცვლადი რეჟიმი — ბინაში ყოფნისას თამაში არის [[პირველი პირი]]ს ხედვით, ხოლო მის ფარგლებს გარეთ — მესამე პირში.<ref name="boom" />. „Silent Hill 4“-ს მოჰყვა შერეული გამოხმაურება [[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა|ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისგან]] სერიის კლასიკური სტილიდან გადახვევის, აგრეთვე მოძველებული გეიმპლეისა და არაკომფორტული მართვის სისტემის გამო.<ref name="nimrewww" /><ref name="IGNR" /><ref name="falling" /> მიუხედავად ყველაფრისა, ზოგიერთმა მიმოხილველმა მაღალი შეფასება დაუწერა თამაშს. მათ ძირითადად შეაქეს სიუჟეტი და თანმხლები მუსიკა.<ref name="pcgamesrew" /><ref name="pg" /> საერთო განხილვების საიტ [[Metacritic]]-ზე „Silent Hill 4“-ის [[PS2]]-ის ვერსია ფლობს 76/100,<ref name="MC PS2"/> [[Xbox]]-ის — 76/100<ref name="MC XBOX"/> და [[PC]]-ის — 67/100.<ref name="MC PC"/> თამაში წარატებული აღმოჩნდა კომერციულად. იგი იაპონიაში გაყიდვების ჩარტების სათავეში მოექცა, [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთსა]] და [[მოსკოვი|მოსკოვში]] იმყოფებოდა ყველაზე გაყიდვადი თამაშების ათეულში, ხოლო [[ჩრდილოეთ ამერიკა]]ში, შემქმნელების განცხადებით გაყიდვები დამაკმაყოფილებელი იყო.<ref name="SH4sales2" /><ref name="sales12" /><ref name="blago" /> ==იხილეთ აგრეთვე== * „[[Silent Hill]]“ * [[Team Silent]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Silent Hill 4}} * {{ოფიციალური|http://www.konami.jp/gs/game/sh4/}} {{ja icon}} * {{mobygames|id=/silent-hill-4-the-room}} * {{imdb title|0386788}} * [http://www.konami.jp/gs/game/sh4/ „Silent Hill 4: The Room“ გამომცემლის საიტზე] ==სქოლიო== {{reflist|30em|refs= <ref name="densel">{{cite web|url=http://www.gamefaqs.com/ps2/919554-silent-hill-4-the-room/data|title=Silent Hill 4: The Room|date=2010|publisher=GameFAQs|accessdate=2012-09-21|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BSKMYM0D?url=http://www.gamefaqs.com/ps2/919554-silent-hill-4-the-room/data|archivedate=2012-10-16|url-status=dead}}</ref> <ref name="pcmw">{{cite web|url=http://www.gamefaqs.com/pc/920736-silent-hill-4-the-room/data|title=Silent Hill 4: The Room|date=2004|publisher=GameFAQs|accessdate=2012-09-21|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BSKKuUts?url=http://www.gamefaqs.com/pc/920736-silent-hill-4-the-room/%E1%83%96data|archivedate=2012-10-16|url-status=dead}}</ref> <ref name="ps3exm">{{cite web|url=http://www.examiner.com/article/hdd-space-requirements-and-screens-for-silent-hill-4-and-other-new-ps2-classics|title=HDD space requirements and screens for Silent Hill 4 and other new PS2 Classics|author=Shui Ta.|date=2012-10-18|publisher=Examiner.com|accessdate=2012-10-20|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcQfKF30?url=http://www.examiner.com/article/hdd-space-requirements-and-screens-for-silent-hill-4-and-other-new-ps2-classics|archivedate=2012-10-23|url-status=dead}}</ref> <ref name="SH4R">{{cite web|url=http://www.igromania.ru/articles/46884/Silent_Hill_4_The_Room.htm|title=Вердикт: Дождались!: Silent Hill 4: The Room|author=Ставицкий Олег.|publisher=[[Игромания]]|datepublished=2004|url-status=dead}}</ref> <ref name="eva">{{cite journal|author=Сергей Еркин.|title==Silent Hill 4: The Room. Руководство по выживанию в аду. Выход есть|publisher=Путеводитель. PC Игры|location=Москва|publisher=Gameland|year=დეკემერი, 2004|issue=12 (16)|pages=24—46|language=ru|issn=1729-0155}}</ref> <ref name="lkiruk">{{cite web|url=http://www.lki.ru/text.php?id=3250|title=Silent Hill 4: The Room|author=Тимур Хорев.|date=2004-11|publisher=Лучшие компьютерные игры|accessdate=2012-09-23|lang=ru|url-status=dead}}</ref> <ref name="boom">{{cite web|url=http://ps2.boomtown.net/en_uk/articles/art.view.php?id=6037|title=Silent Hill 4: The Room interview|author=David Jenkins.|date=2004-08-31|publisher=Boomtown|accessdate=2012-09-30|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070730080359/http://ps2.boomtown.net/en_uk/articles/art.view.php?id=6037|archivedate=2007-07-30|url-status=dead}}</ref> <ref name="nimrewww">{{cite journal|author=Никита Кареев.|title=Город, который живёт|publisher=Навигатор игрового мира|location=Вильнюс|work =ЗАО «Lietuvos Rytas»|date=ოქტომბერი, 2004|issue=10 (89)|pages=67—69|language=ru}}</ref> <ref name="IGNR">{{cite news|first=Douglass|last=Perry|title=Silent Hill 4: The Room (PS2)|url=http://ps2.ign.com/articles/545/545387p1.html|publisher=[[IGN]]|date=2004-09-07|accessdate=2007-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040908080320/http://ps2.ign.com/articles/545/545387p1.html|archivedate=2004-09-08}}</ref> <ref name="falling">{{cite web|url=http://www.ign.com/articles/2008/06/09/fear-101-a-beginners-guide-to-survival-horror?page=2|title=Fear 101: A Beginner's Guide to Survival Horror|author=Jim Sterling|date=2008-06-09|publisher=[[IGN]]|accessdate=2012-09-24|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BSP6T1QK?url=http://www.ign.com/articles/2008/06/09/fear-101-a-beginners-guide-to-survival-horror?page=2|archivedate=2012-10-16|url-status=dead}}</ref> <ref name="pcgamesrew">{{cite journal|author=Иван Закалинский.|title=Рецензия. Silent Hill 4: The Room. Запри двери на замок|publisher=PC Игры|location=Москва|work =Медиакомпания Gameland|date=ნოემბერი, 2004|issue=11|pages=108—111|language=ru}}</ref> <ref name="pg">{{cite web|url=http://www.playground.ru/articles/8347/|title=Silent Hill 4: The Room. По ту сторону реальности|publisher=PlayGround.ru|author=Егоров Андрей.|datepublished=2004-09-21|url-status=dead}}</ref> <ref name="MC PS2">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/silenthill4theroom?q=silent%20hill%204 |title=Silent Hill 4: The Room (PS2) |accessdate=2007-10-27 |work=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081205115709/http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/silenthill4theroom?q=silent%20hill%204 |archivedate=2008-12-05 }}</ref> <ref name="MC XBOX">{{cite web |url= http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/silenthill4theroom?q=silent%20hill%204 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20081205115833/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/silenthill4theroom?q=silent%20hill%204 |archivedate= 2008-12-05|title= Silent Hill 4: The Room (Xbox)|accessdate=2007-10-27 |work=Metacritic|publisher=CBS Interactive}}</ref> <ref name="MC PC">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/silenthill4theroom?q=silent%20hill%204|title=Silent Hill 4: The Room (PC)|accessdate=2007-10-27|work=Metacritic|publisher=CBS Interactive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120112002729/http://www.metacritic.com/game/pc/silent-hill-4-the-room|archivedate=2012-01-12}}</ref> <ref name="SH4sales2">{{cite web|url=http://www.gameland.ru/magstorage/si/174/si_174.pdf|title=Хит-парад «Горбушки» 27.09-10.10|publisher=Журнал о компьютерных и видеоиграх Страна игр|datepublished=2004-10|archiveurl=https://www.webcitation.org/651jjGLuG?url=http://www.gameland.ru/magstorage/si/174/si_174.pdf|archivedate=2012-01-28|url-status=dead}}</ref> <ref name="sales12">{{cite web|url=http://www.gamesindustry.biz/content_page.php?aid=3681|title=Japan Charts: Silent Hill 4 goes top as sales hit rock bottom|author=Rob Fahey.|date=2004-06-25|publisher=Gamesindustry.biz|accessdate=2012-10-09|lang=en|deadlink=404|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120223211113/http://www.gamesindustry.biz/content_page.php?aid=3681|archivedate=2012-02-23|url-status=dead}}</ref> <ref name="blago">{{cite web|url=http://www.gamesindustry.biz/articles/konami-revenue-and-income-falls-in-the-first-quarter|title=Konami revenue and income falls in the first quarter|author=Rob Fahey.|date=2004-07-29|publisher=Gamesindustry.biz|accessdate=2012-10-09|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcQhaAZu?url=http://www.gamesindustry.biz/articles/konami-revenue-and-income-falls-in-the-first-quarter|archivedate=2012-10-23|url-status=dead}}</ref> }} [[კატეგორია:2004 წლის ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები აჩრდილების შესახებ]] [[კატეგორია:Konami-ს თამაშები]] [[კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები]] [[კატეგორია:Silent Hill-ის ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:ფსიქოლოგიური საშინელებათა თამაშები]] [[კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით]] [[კატეგორია:Windows-ის თამაშები]] [[კატეგორია:Xbox-ის თამაშები]] 4j4sf9j31g1078ez9ph7z5hgg80bknf 14 460025 5411065 4969054 2026-06-11T03:21:07Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]; დაემატა [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411065 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი ქალები]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით| 21]] fgr50nteibshelrkiakmspye945uvdb 14 460026 5411056 4836529 2026-06-11T03:19:41Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]; დაემატა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411056 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მსახიობები|ბრიტანელი ]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი ქალები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] 7vp9ji7ro5xvc8uok01lpbsew4ib5ke 14 460032 5411057 3814913 2026-06-11T03:19:46Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]; დაემატა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411057 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] [[კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები]] inf3xbxv84353ond9n4p71ry4sjo9zv 5411060 5411057 2026-06-11T03:20:38Z Jaba1977 3604 მომხმარებელმა Jaba1977 გვერდი „[[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]]“ 5411057 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] [[კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები]] inf3xbxv84353ond9n4p71ry4sjo9zv 0 468683 5411003 4944483 2026-06-10T20:44:21Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411003 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუსიკოსი |სახელი = O-Zone |ორიგინალური სახელი= |სურათი = |ლანდშაფტი = |სათაური = |სურათისზომა = |ფონი = group_or_band |ნამდვილისახელი = |მეტსახელი = |დაიბადა = |დაბადების ადგილი = |გარდ = |გარდ ადგილი = |წარმოშობა = |ინსტრუმენტი = |ჟანრი = [[პოპ-მუსიკა]], [[ევროდენსი]], [[დისკო]] |საქმიანობა = |აქტიურობის წლები = [[1999]]-[[2005]], [[2017]], [[2020]] |ლეიბლი = |ასოციაციები = |საიტი = |წევრები = |ყოფილი წევრები = |აღსანიშნავი ინსტრუმენტები = |ჯილდოები = }} '''O-Zone''' — სამი მონაწილისგან შემდგარი [[მოლდოველები|მოლდავური]] ჯგუფი, რომელიც არსებობდა [[1999]] — [[2005]] წლებში. ==ისტორია== ===1999-2001: შექმნა და ადრეული წლები=== O-Zone პირველად ჩამოყალიბდა [[1998]] წელს, როგორც [[დან ბელანი]]სა და [[პეტრუ ჟელიჰოვსკი]]ს დუეტი. [[1999]] წელს გამოუშვეს პირველი ალბომი „Dar, Unde Ești ...“. ჟელიჰოვსკი არ იყო დანტერესებული მუსიკალური კარიერით და დუეტი დატოვა. დან ბელანმა ჯგუფის ახალი წევრის მოსაძებნად მსურველთა მოსმენა დანიშნა, სადაც მისი ყურადღება [[არსენი ტოდირაში|არსენი ტოდირაშმა]] მიიპყრო ელვის პრესლის სიმღერით „[[Love Me Tender (სიმღერეა)|Love Me Tender]]“. შესარჩევი ეტაპის შემდეგ ტოდირაში ბელანს შეუერთდა და კვლავ დუეტი ჩამოყალიბდა, სანამ დანს, ტელეფონით, არ დაუკავშრდა [[რადუ სირბუ]] და კონკურსის დასრულების მიუხედავად ჯგუფში მოხვედრის შანსი ითხოვა. სირბუს წარმატებული მოსმენის შემდეგ O-Zone ტრიოდ იქცა. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://maiahi.com/index.html O-Zone-ს იაპონური ოფიციალური საიტი] * [https://www.artline.ro/O_zone__a_successful_band-16682-2-n.html O-Zone, წარმატებული ბენდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200227214023/https://www.artline.ro/O_zone__a_successful_band-16682-2-n.html |date=2020-02-27 }} [[კატეგორია:1999 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები]] [[კატეგორია:ევროდენს ჯგუფები]] [[კატეგორია:დანს მუსიკალური ჯგუფები]] [[კატეგორია:2005 წელს დაშლილი ჯგუფები]] cr9akvhmpk3gwplckw039zstm1wwbjz 0 470475 5410843 4874267 2026-06-10T16:57:23Z Surprizi 14671 5410843 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა |თავი4=მონაცემები |სახელი1= |მონაცემი1= |თავი2= |სახელი2= |მონაცემი2= |თავი3= |სახელი3= |მონაცემი3= |სახელი4= |სხეულის კლასი=vevent |მონაცემი4= |თავი5= |სახელი5=უდიდესი |მონაცემი5=სალტსტრაუმენი |თავი6= |სახელი6=ცნობილი მორევები |მონაცემი6=სალტსტრაუმენი, მოსკსტრაუმენი, კორივრეკანი, ძველი სოუ, ნარუტო |ქვედა კლასი= |ქვედა სტილი=background:#ddf; |თავი1= |სხეულის სტილი=font-size: 90% |სახელწოდება= |ქვეთავი2= |წარწერა= |წარწერის სტილი= |წარწერის კლასი= |ზევით=მორევი |ზედა სტილი= |ზედა კლასი= |ქვეთავი=წყლის სივრცე |ქვეთავის სტილი1= |ქვეთავის კლასი= |ქვეთავის სტილი2= |მონაცემის სტილი= |სურათი=[[სურათი:The Corryvreckan Whirlpool - geograph-2404815-by-Walter-Baxter.jpg|220 პქ]] |სურათის სტილი= |სურათის კლასი= |ტიტრი=კორივრეკანის მორევი |ტიტრის სტილი= |სურათი2= |ტიტრი2= |თავის სტილი=background:#ccf; |სახელის სტილი=background:#ddf; |ქვევით= }} '''მორევი''' — წყლის სივრცე, რომელიც წარმოიქმნება ისეთ ნებისმიერ წყლის ზედაპირზე ([[მდინარე]], [[ზღვა]], [[უბე]], [[ყურე]], [[სრუტე]]) სადაც ორი საპირისპირო მიმართულებით მოძრავი [[დინება]] ერთმანეთს ხვდება. ძლიერ მორევს, რომელსაც წყალქვეშა ტორნადოსებრი ბზრიალა გააჩნია და საგნების შეწოვის უნარი აქვს, [[ვორტექსი]]<ref>Patterns and stability of a whirlpool flow/Luis Carrión_, Miguel A. Herrada, Vladimir N. Shtern, José María López Herrera/''Universidad de las Fuerzas Armadas-ESPE, Av. Gral. Rumiñahui s/n Sangolquí 171103, Ecuador/E.S.I, Universidad de Sevilla, Camino de los Descubrimientos s/n 41092, Spain/Shtern Research and Consulting, Houston, Texas 77096, USA/''https://www.researchgate.net/publication/315167630_Patterns_and_stability_of_a_whirlpool_flow/link/58d15a5992851cf4f8f4b3eb/download</ref> ან [[მაელსტრონი]] ეწოდება. მორევი ხშირად წარმოიქმნება [[ჩანჩქერი|ჩანჩქერების]] ძირსა და [[კაშხალი|კაშხლებში]]. ხშირად, მორევის სიძლიერეს სხვადასხვა საგანი ზღვის ფსკერიდან ამოაქვს წყლის ზედაპირზე. გარდა ამისა, [[კორიოლისის ძალა|კორიოლისის ძალიდან]] გამომდინარე, დედამიწის ბრუნვის ძალის ზეგავლენის შედეგად, [[ჩრდილოეთი ნახევარსფერო|ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში]] მდებარე მორევები საათის ისრის საწინააღმდეგო ხოლო [[სამხრეთი ნახევარსფერო|სამხრეთ ნახევარსფეროში]], საათის ისრის მიმართულებით ტრიალებენ. მორევი, როგორც ფიზიკური მოვლენა ყოველდღიურად წარმოიქმნება ნიჟარებსა და [[სააბაზანო|სააბაზანოში]], მას შემდეგ, რაც დიდი რაოდენობით წყალი მილში ჩაედინება, თუმცა უფრო დიდი ზომისა და მასშტაბურები, ოკეანეებსა და ზღვებში ფორმირდება, რომლებიც ზოგიერთ შემთხვევაში, ათწლეულები და ასწლეულები ძლებენ. == საშიშროება == დიდ ხომალდებს არანაირი საფრთხე არ ემუქრებათ მორევების მხრივ, თუმცა ანტიკური ისტორიის ზოგიერთი წყარო სხვას იუწყება. მაგალითად, მიიჩნევა, რომ [[სიცილია|სიცილიის]] სანაპიროსთან მდებარე [[ქარიბდა]], რომელიც ბერძნებს ურჩხული ეგონათ, ვინაიდან მიმდებარე ტერიტორიაზე მრავალი მცირე ზომის ხომალდი უჩინარდებოდა, სინამდვილეში მორევი ან ვორტექსი იყო. აქედან გამომდინარე, მცირე ზომის ნავებისთვისა და მცურავებისთვის ხიფათს წარმოადგენენ მორევები, რომლებმაც შეიძლება ისინი თავიანთკენ მიიზიდონ. == ცნობილი მორევები == არსებობს რამდენიმე მორევი, რომლებიც საკმაოდ ძლიერნი და საუკუნეების წინ წარმოქმნილნი არიან. [[ფაილი:Saltstraumen-22-2019-gje.jpg|მინი|225x225პქ|სალტსტრაუმენის მორევები]] 1. '''სალტსტრაუმენი''' - მსოფლიოში ყველაზე <ref>Is Saltstraumen really the worlds strongest tidal current?/NRK /2016, 7 May.</ref>ძლიერი მორევი, რომელიც [[ნორვეგია|ნორვეგიის]] სანაპიროზე, [[არქტიკული წრე|არქტიკულ წრესთან]] ახლოს მდებარეობს. იგი დღეში 4-ჯერ წარმოიქმნება, ვინაიდან მისი მიმდებარე ტერიტორიის [[ტალღები|ტალღებს]] დიდი რაოდენობით წყალი მოაქვთ 150 მ. სიგანის მქონე ვიწრო არხში 40 კმ/სთ სიჩქარით, ხოლო როდესაც ხომალდებს უწევთ ამ მორევისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის გავლა, დროის იმ მონაკვეთს ირჩევენ, როდესაც მორევი აქტიური არაა. [[სალტსტრაუმენი|სალტსტრაუმენის]] ასაკი საშუალოდ 2-3 ათასი წელია, იქამდე კი მოცემული ადგილი განსხვავებული იყო [[პოსტგლაციაცია|პოსტგლაციური]] ეფექტებიდან გამომდინარე. მორევის წარმოქმნა ხდება მაშინ, როდესაც ტალღების წყლის [[სკიერსტადის ფიორდი|სკიერსტადის ფიორდში]] ჩადინებიდან გამომდინარე ზღვის დონის გრადიენტი მაღლდება, გარკვეული პერიოდის შემდეგ კი სალტსტრაუმენი ფორმირდება. აღსანიშნავია, რომ ამ მორევის მიმდებარე ტერიტორიაზე გავრცელებულია მეთევზეობა, ვინაიდან სწორედ მოცემულ ადგილას ცხოვრობენ ისეთი თევზები<ref>[https://visitbodo.com/hjem Saltstraumen, The Strongest Maelstrom In The World]/ Bodo Turistinformasjon/2009,06,20/</ref>, როგორებიც არიან [[ვერცხლისფერი საიდები]], [[ვირთევზები]] და [[მგელთევზები]]. 2. '''მოსკსტრაუმენი''' - მრავალი მორევის სისტემა, რომელიც ნორვეგიის სანაპიროზე, [[ნორთლენდის რეგიონი|ნორთლენდის რეგიონში]], [[ლოფოტენის არქიპელაგი|ლოფოტენის არქიპელაგთან]] მდებარეობს. [[ნორვეგიის ზღვა|ნორვეგიის ზღვასა]] და [[ვესტფიორდენი|ვესტფიორდენს]] შორის მოცემულ ტერიტორიაზე მათი წარმოქმნა გამოწვეულია ოკეანის ფსკერის უჩვეულო ფორმითა და ძლიერი ტალღებით. სწორედ ამ მორევთა სისტემის ტერიტორიაზე მდებარეობს მსოფლიოში მეორე ყველაზე ძლიერი მორევი, წარმოქმნილი ტალღებისგან, რომელთა სიჩქარე 32 კმ/სთ-ს აღწევს. [[მოსკსტრაუმენი]] მოიცავს ტალღის ძლიერ დინებებს, რომლებიც [[მოსკენე (მუნიციპალიტეტი)|მოსკენეს მუნიციპალიტეტს]], [[მოსკენე (კუნძული)|მოსკენის კუნძულს]], [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანესა]] და [[ღრმა ვესტფიორდენი|ღრმა ვესტფიორდენს]] შორის მიედინებიან და წარმოქმნიან მორევებს, რომელთაგან ყველაზე დიდის დიამეტრი 50 მეტრს აღწევს და 1 მეტრ სიმაღლიან წყლის ჭავლებს ქმნის. მოსკსტრაუმენის დინებების სიგანე 8 კმ-ზე მეტია და იგი იზიდავს ისეთ მცირე ზომის ობიექტებს, როგორებიც არიან [[მიკროორგანიზმები]], [[თევზები]] და სათევზაო ნავები. მორევი ყველაზე ძლიერია ივლისსა და აგვისტოში, ხოლო მისი დანახვა 600 მეტრიდანაა შესაძლებელი. მორევის წარმოქმნა განპირობებულია მრავალი გარემო-ფაქტორით, მაგალითად, ტალღებით, ძლიერი ადგილობრივი ქარებით, ლოფოტენის მდებარეობითა და წყალქვეშა ზედაპირის [[ტოპოგრაფია|ტოპოგრაფიით]]. გარდა ამისა, აღსანიშნავია, რომ სხვა ტიპური [[მაელსტრომი|მაელსტრომებისგან]] განსხვავებით (სალტსტრაუმენი, კორივრეკანი, ნარუტო, ძველი სოუ და ა.შ), მოსკსტრაუმენი არათუ [[არხი (ჰიდროგრაფია)|არხში]] ან [[სრუტე|სრუტეში]], არამედ ღია ზღვაში მდებარეობს. მორევის ტერიტორიაზე ტალღების ამპლიტუდა თითქმის 4 მეტრია და ნახევრად დღიურია, ანუ დღეში ორჯერ მოედინება, რაც მაელსტრომის წარმოქმნაში ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ჩრდილოეთი ნორვეგიის ზღვის დინებებსა და ქარიშხლებით გამოწვეულ ნაკადებთან ერთად, რომელთა სიჩქარე მინიმუმ 11-20 კმ/სთ არის. 3. '''კორივრეკანი''' - [[კორივრეკანის მორევები]] მსოფლიოში მესამე ადგილზე არიან სიდიდით და მდებარეობენ [[შოტლანდიის ყურე|შოტლანდიის ყურის]] ჩრდილოეთით მდებარე ვიწრო სრუტეში, სადაც ტალღების სიმაღლე 9 მეტრს, ხოლო სიჩქარე 18 კმ/სთ-ს აღწევს. კორივრეკანი მსოფლიოში ყველაზე ხმაურიანი მორევია, ვინაიდან მისი წყლის ნაკადების ხმა 16 კმ სიშორეზე ისმის. იგი განთქმულია ობიექტების 262 მეტრზე ჩათრევის უნარით. ბრიტანული საზღვაო ხომალდის ეკიპაჟმა ვორტექსი დაახასიათა, როგორც „ძალიან სახიფათო“. ძლიერი ატლანტური დინებებითა და უჩვეულო წყალქვეშა ტოპოგრაფით გამოწვეული ხშირი და ძლიერი ტალღები როგორც კი ორ კუნძულს შორის ([[ჯურა (კუნძული)|ჯურასა]] და [[სკარბა (კუნძული)|სკარბას]]) მდებარე ვიწრო სრუტეს გაივლიან, ნაკადების სიჩქარე 16 კმ/სთ-ს აღწევს და ზღვის ფსკერზე მდებარე ისეთ სხვადასხვაგვარ წარმონაქმს ხვდება, როგორებიც არიან მწვერვალები, მათთან შეჯახებისა, და მაშასადამე, დინებების მიმართულებების შეცვლის შედეგად კი მორევები და [[მდგარი ტალღა|მდგარი ტალღები]] წარმოიქმნებიან სხვა მრავალ ზედაპირულ ეფექტთან ერთად. კორივრეკანის მორევი მსოფლიოში მესამეა სიდიდით, ყურის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს და გარშემორტყმულია პირამიდის ფორმის ბაზალტური წარმომავლობის მწვერვალით, რომელიც 70-29 მ. სიმაღლიდან იზრდება, წვეტი კი მომრგვალებული აქვს. 4. '''ძველი სოუს მორევი''' დასავლეთ ნახევარსფეროში ყველაზე ძლიერი, ხოლო მსოფლიოში მეორე მიქცევ-მოქცევითი მორევია, რომელიც [[კანადა|კანადაში]] მდებარე [[ირმის კუნძულები|ირმის კუნძულების]] სამხრეთ-დასავლეთ, ხოლო [[ცხენ-ირემის კუნძული|ცხენ-ირემის კუნძულის]] ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს. იგი წარმოქმნილია ლოკალური [[ბათიმეტრიული რუკა|ბათიმეტრიითა]] (სიმაღლე) და ტალღების უზარმაზარი სიმაღლით, რომლებიც როგორც [[პასამოქუოდის ყურე|პასამოქუოდის]], ასევე [[ფანდის ყურე|ფანდის ყურიდან]] მოედინებიან. გარდა ამისა, მორევების წარმოქმნა გამოწვეულია როგორც ადგილმდებარეობის ზღვის ფსკერის უჩვეულო ტოპოგრაფიითა და ხშირი ლოკალური დინებებით, ასევე [[ინდიანა (კუნძული)|ინდიანის კუნძულის]] ორივე (დასავლეთი, აღმოსავლეთი) მხრიდან წამოსული ტალღებით, რომლებიც მყისიერად და მკვეთრად უხვევენ დასავლეთით, ირმის კუნძულების სამხრეთ ნაწილთან, სადაც სიჩქარე 11 კმ/სთ ხდება. [[ძველი სოუს მორევი|ძველი სოუს მორევის]] დანახვა შესაძლებელია როგორც [[ნიუ-ბრუნსვიკი|ნიუ-ბრუნსვიკის]] შემადგენელი ირმის კუნძულების სამხრეთ ნაწილიდან, საიდანაც მორევი მხოლოდ 240 მეტრითაა დაშორებული, ასევე [[ძაღლის კუნძული|ძაღლის კუნძულის]] ჩრდილოეთ სანაპიროდან საიდანაც მანძილი ძველ სოუმდე 580 მეტრს აღწევს. მისი ყველაზე ძლიერი აქტიურობა მაღალი ტალღების მოქცევამდე 3 საათით ადრე იწყება და საშუალოდ 2 საათი გრძელდება, რის შედეგადაც მცირე ზომის სუსტი სპირალები, ღრმულები და წყლის ჭავლები წარმოიქმნება. აღსანიშნავია, რომ  <nowiki/>[[სავსე მთვარე|სავსემთვარეობით]] გამოწვეული გაზაფხულის ძლიერი ტალღების, სასტიკი ქარებისა და აღელვებული ოკეანის შედეგად, განსაკუთრებით აქტიურდება ძველი სოუს მორევი. [[ფაილი:Naruto Whirlpools taken 4-21-2008.jpg|მინი|237x237პქ|ნარუტოს ერთ-ერთი მორევი]] 5. '''ნარუტოს მორევები''' არიან ტალღოვანი წარმონაქმნის მორევები [[ნარუტოს ყურე|ნარუტოს ყურეში]], რომელიც [[ტოკუშიმა|ტოკუშიმაში]] მდებარე [[ნარუტო (კუნძული)|ნარუტოსა]] და [[ჰიოგო|ჰიოგოში]], [[ჰონსიუ|ჰონსიუსა]] და [[სიკოკუ|სიკოკუს]] შორის მდებარე [[ავაჯი (კუნძული)|ავაჯის]] კუნძულს შორის მდებარეობს, იაპონიის სამხრეთ ნაწილში. სრუტის სიგანე საშუალოდ 1.3 კმ-ს წარმოადგენს და აერთიანებს წყნარ ოკეანესა და [[იაპონიის შიგა ზღვა|იაპონიის შიგა ზღვას]]. ტალღებს, რომლებიც მორევის წარმოქმნაში იღებენ მონაწილეობას, დღეში ორჯერ შეაქვთ და გამოაქვთ დიდი რაოდენობით წყალი შიგა ზღვაში, რაც თავისთავად იწვევს საშუალოდ 1.7 მეტრიან ზღვის დონის ცვლილებას, ხოლო დინებები ნარუტოს არხში 13.-15 კმ/სთ სიჩქარით გადიან დღეში ოთხჯერ, გაზაფხულის სავსემთვარეობიდან, და მაშასადამე, წყლის მიზიდულობის ზრდიდან გამომდინარე, ტალღების სიჩქარე იმატებს და ზოგჯერ 20 კმ/სთ-საც აღწევს 20 მეტრ დიამეტრიანი მორევების წარმოქმნასთან ერთად, რომლებიც 6 საათში ერთხელ წარმოიქმნებიან და რომელთა დანახვა როგორც ავაჯის კუნძულის სამხრეთ დასავლეთით მდებარე [[ჰეი ფუკურა|ჰეი ფუკურას]] ტერიტორიიდანაა შესაძლებელი, მორევიდან 280 მეტრის მოშორებით, ასევე, ნარუტოს კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთის სანაპიროდან, რომლიდანაც 1.25 კმ. აშორებს. მათი ზომა ხშირად იცვლება ტალღების სიძლიერის, ზომის, სიმაღლისა და სიჩქარიდან გამომდინარე, მაგრამ ყველაზე მასშტაბური როგორც გაზაფხულში, ასევე ზაფხულშია, თუმცა იმ ტურისტული გემებისთვის, რომლებიც მორევის მონახულებას უზრუნველყოფენ მოსახლეობისთვისა და ტურისტებისთვის, სახიფათო არაა. ==ლიტერატურა== * [https://archive.org/details/wondersofoceanco00blak The wonders of the ocean]/John Lauris/1788-1857/1845/Cazenovia, N.Y., Henry & Sweetlands/Lccn 42044892 * [https://web.archive.org/web/20040414111611/http://www.math.uio.no/~bjorng/moskstraumen/bilder/article.pdf Strong Topographic Enhancement of Tidal Currents]: Tales of the Maelstrom/University of Oslo/B. Gjevik, H. Moe/5 September 1997 ==რესურსები ინტერნეტში== *https://www.phenomena.org/ocean/whirlpool/ *https://visitbodo.com/en/saltstraumen *https://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g190470-d2336808-Reviews-Saltstraumen-Bodo_Nordland_Northern_Norway.html *https://www.fjordtours.com/things-to-do-in-norway/attractions/saltstraumen/ *https://www.japan-guide.com/e/e7852.html *https://www.uzusio.com/en/know/ ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:მორევი]] [[კატეგორია:სტიქიური უბედურებები]] [[კატეგორია:ზღვა]] [[კატეგორია:სრუტეები]] [[კატეგორია:ყურეები]] [[კატეგორია:მდინარეები]] [[კატეგორია:წყალი]] [[კატეგორია:ტალღები წყალზე]] 4gxolzhgagzbfc9rcqtmeg07l91djhv 0 478806 5411005 4514862 2026-06-10T21:01:52Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411005 wikitext text/x-wiki '''Old fashioned''' (ინგ: ძველმოდური) კოქტეილია, რომელიც შაქრის, ბითერებისა (სხვადასხვა მცენარეებით დამზადებული ალკოჰოლურ სასმელთა ჯგუფი) და წყლის არევითა და შემდეგ [[ვისკი|ვისკის]] ან იშვიათად [[ბრენდი|ბრენდის]] დამატებით მიიღება. სასმელი გაფორმებულია ფორთოხლის ნაჭრით ან ქერქით და კოქტეილის ალუბლით. ის როგორც წესი მორთმეულია კოქტეილის მოსახელე "ძველმოდური" ჭიქით. სასმელი განვითარდა მე-19 საუკუნეში და სახელი მიიღო 1880-იან წლებში. ის არის IBA-ს (ბარმენთა საერთაშორისო ასოციაცია) ოფიციალური კოქტეილი.<ref>[https://iba-world.com/iba-official-cocktails/old-fashioned/ IBA Official Cocktails. Old Fashioned] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111214519/https://iba-world.com/iba-official-cocktails/old-fashioned/ |date=2020-11-11 }} ''International Bartenders Association''</ref> დევიდ ემბარის წიგნში "სასმელთა შერევის ნატიფი ხელოვნება" Old fashioned შესულია ექვს ძირითად სასმელში. == ისტორია == Old fashioned იყო კოქტეილების ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი და ადრეული ვერსია, მანამდე სანამ მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში ბარმენული ტექნიკა და რეცეპტები განვითარდებოდა.<ref name=":0">Wondrich, David. (2007). ''Imbibe! : from absinthe cocktail to whiskey smash, a salute in stories and drinks to "Professor" Jerry Thomas, pioneer of the American bar'' (1st ed.). New York, N.Y.: Perigee Book/Penguin Group. pp. 196–199. ISBN <bdi>978-0-399-53287-0</bdi>. OCLC 154308971.</ref> პირველი დოკუმენტირებული განსაზღვრება სიტვყვისა "კოქტეილი" მოხდა 1806 წლის 13 მაისს, როცა გამოცემა''The Balance and Columbian Repository-ის ჟურნალისტმა მკითხველის შეკითხვას თუ როგორ განმარტავდა ამ სიტყვას შემდეგნაირად უპასუხა: ის არის ძლიერი შენარევი სპირტიანი სასმელის, ბითერის, წყლისა და შაქრის, რაც არსებითად სწორედ Old fashioned-ის რეცე''პტია.<ref>[https://web.archive.org/web/20190327085726/http://thebourbonculture.com/whiskey-info/are-you-a-fan-of-bourbon-check-out-these-tips/ A Beginners Guide to Bourbon] Bourbon Culture. Archived from the original on March 27, 2019. Retrieved March 7, 2019.</ref> ასევე აღწერს კოქტეილს შოტლანდიელი მოგზაური, მწერალი და ბრიტანული არმიის ჯარისკაცი ჯეიმზ ედვარდ ალექსანდერი 1833 წელს - "რომი, ჯინი ან ბრენდი, წყლით, ბითერებითა და შაქრით", თუმცა მის აღწერაში სასმელის მუსკატის კაკლით გაფორმებაც შედის.<ref>Alexander, J.E. (1833). ''Transatlantic Sketches, comprising visits to the most interesting scenes in North and South America, and the West Indies, Volume II''.</ref> 1860-იანი წლებისთვის კოქტეილში ხშირად ფორთოხლის კურასაოს (ჰოლანდიური ლიქიორი), [[აბსენთი|აბსენთს]] და სხვა ლიქორებს ამატებდნენ. მას შემდეგ რაც კოქტეილები უფრო რთული და კომპლექსური გახდა, კლიენტები ბარმენებს სთხოვდნენ ისეთ ნარევს, რომელიც რომელიმე ადრეული (1850-იან წლებამდე) სასმელის მსგავსი იქნებოდა. თავდაპირველი ნარევი, თუმცა სხვა პროპორციებით, ისევ დაუბრუნდა მოდას და ეწოდა - Old fashioned ანუ ძველმოდური.<ref name=":0" /> 1881 წელს [[ლუისვილი|ლუივილში]] დაარსებული ჯენტლმენთა კლუბი პენდენისი ამტკიცებს, რომ კოქტეილი სწორედ აქ გამოიგონეს. კოქტეილების კრიტიკოსი დეივიდ ვონდერიჩი ამ მოსაზრებას ნაკლებ სარწმუნოდ მიიჩნევს, ვინაიდან Old fashioned-ის პირველი ხსენება ბეჭდვით მედიაში 1880 წელს ''Chicago Daily Tribune-ში მოხდა, როცა კლუბი პენდენისი საერთოდ არ იყო გახსნილი.'' ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ Old fashioned იყო მანამდე დიდი ხნით ადრე არსებული სასმელის ახლებური შეფუთვა.<ref>[https://cincinnaticocktails.wordpress.com/2010/07/20/in-the-beginning/ In The Beginning] 2010-07-20.</ref> [[ფაილი:Whiskey Old Fashioned1.jpg|მინი|312x312პქ|Old Fashioned ვისკით]] == მომზადება == === ინგრედიენტები === • ნახევარი ჩაის კოვზი შაქარი • 3/8 ჩაის კოვზი ანგოსტურას ბითერი • 1 ჩაის კოვზი წყალი • 2 უნცია ბურბონი • გაფორმება: ფორთოხლის ქერქი === ნაბიჯები === # ჩაასხით ბითერი, წყალი და შაქარი "ძველმოდურ" ჭიქაში და ურიეთ შაქრის თითქმის ბოლომდე გახსნამდე # გაავსეთ ჭიქა მოზრდილი ყინულის კუბიკებით, დაამატეთ ვისკი და ფრთხილად მოურიეთ # მოსრისეთ ფორთოხლის ქერქი და გამოყოფილი ზეთი მოუსვით ჭიქის პირს. შემდეგ აღნიშნული ქერქი ჩააგდეთ ჭიქაში<ref>[https://www.liquor.com/recipes/bourbon-old-fashioned/ Old fashioned Recipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918160403/https://www.liquor.com/recipes/bourbon-old-fashioned/ |date=2020-09-18 }} Liquor.com</ref> == კულტურული გავლენა == == სქოლიო == [[კატეგორია:კოქტეილები]] 30b1ydmy541j5252e41ebdrnzud7c4z 0 488897 5411116 4562528 2026-06-11T10:00:00Z ~2026-34415-51 184098 /* სერია 5 */ 5411116 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვალუტა|სახელი=საუდის არაბეთის რიალი|ორიგინალი სახელი=ريال سعودي|სურათი=|ISO=SAR|ქვეყანა=საუდის არაბეთი|შედგება=100 ჰალალაჰისგან|ოფიციალური მომხმარებლები=[[საუდის არაბეთი]]|სიმბოლო=SAR, ر.س და ﷼|მონეტები=1, 5, 10, 25, 50 ჰალალა; 1, 2 რიალი|ბანკნოტები=1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 და 500 რიალი|ცენტრბანკი=საუდის ცენტრალური ბანკი|ცენტრბანკი საიტი=http://www.sama.gov.sa/en-us/pages/default.aspx}} '''საუდის არაბეთის რიალი''' ([[არაბული ენა|არაბულად:]] ريال سعودي‎) — [[საუდის არაბეთი|საუდის არაბეთის]] [[ვალუტა]]. მის მოსახსენიებლად ხშირად გამოიყენებენ აბრევიატურებს: ر.س ან SAR ''(საუდის არაბული რიალი)'' . იგი იყოფა 100 ჰალალად ( {{Lang-ar|هللة}}). == ისტორია == რიალი საუდის არაბეთის ვალუტა იყო ქვეყნის არსებობის შემდეგ და იყო [[ჰიჯაზი|ჰეჯაზის]] ვალუტა საუდის არაბეთის შექმნამდე, ერთ – ერთი ძირითადი ვალუტა ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში ოსმალეთის პერიოდში. ჰეჯაზის რიალი ოსმალეთის ვალუტაზე იყო დამოკიდებული მაგრამ მისი ექვივალენტური არ იყო. ერთი ჰიჯაზის რიალი ოსმალური 20 ქურუშის შესაბამისი იყო. ამრიგად, იმის გამო, რომ საუდის პირველ რიალს ჰქონდა იგივე სპეციფიკაციები, რაც ჰეჯაზის რიალს და ვრცელდებოდა ოსმალეთის მონეტებთან ერთად, მისი ღირებულება 22 ოსმალული ქურუში იყო და შესაბამისად დაყოფილი იყო 22 გირეშად. 1935 წლისთვის რიალის ღირებულება და მონატეში ვერცხლის შემცველობა [[ინდური რუპია|ინდური რუპიის]] შესაბამისი იყო. 1960 წელს სისტემა შეიცვალა 20 კირშად და გახდა რიალი, რასაც 1963 წელს მოჰყვა ''ჰალალას'' შემოტანა, რომელიც ''რიალის'' მეასედს უდრიდა. საუდის არაერთ მონეტას ჯერ კიდევ აქვს კირში ნომინალები, მაგრამ ის ჩვეულებრივსამებრ აღარ გამოიყენება. == მონეტები == 1925 წელს, გარდამავალი სპილენძის მონეტა ¼ და ½ ქირშის ღირებულების მოიჭრა [[მექა|მექაში]] [[იბნ საუდი|იბნ საუდის]] ,მიერ. მას 1926 წელს მოჰყვა ¼, ½ და 1 კირშის ღირებულების კუპრო-ნიკელის ნაჭრები, სათაურით: ,,ჰეჯაზის მეფე და ნეჯდის სულთანი". 1927 წელს სამეფო ტიტული შეიცვალა და გახდა ,,ეჯაზისა და ნეჯდის მეფე და დამოკიდებულებები" და მონეტები მოიჭრა ¼, ½ და 1 კირშის ნომინალით კუპრო-ნიკელისგან და ¼, ½ და 1 რიალის ღირებულების ვერცხლისაგან. 1935 წელს საუდის არაბეთის სახელით მოიჭრა პირველი მონეტები. ეს იყო ვერცხლის ¼, ½ და 1 რიალის მონეტა, რომლებიც თითქმის 50% -ით მსუბუქი იყო ვიდრე წინა გამოცემა. კუპრო-ნიკელის ¼, ½ და 1 ქირში ასევე მოიჭრა 1937 წლიდან. 1963 წელს შემოიღეს ჰალალა და გამოუშვეს ბრინჯაოს 1 ჰალალას ღირებულების მონეტა. ეს იყო ერთადერთი წელი, როდესაც ეს მონეტები მოიჭრა. ამას მოჰყვა კუპრო-ნიკელის 5, 10, 25 და 50 ჰალალების მოჭრა 1972 წელს, რომლებსაც ეწერა გირშიც და რიალიც (1, 2 ქირში, ¼, ½ რიალი). 1976 წელს შემოიღეს კუპრო-ნიკელის 1 რიალის ღირებულების მონეტა, რომელზეც ასევე არის წარწერილი 100 ჰალალა. ბიმეტალიკურ 1 რიალის მონეტაზე ასევე დატანილია 100 ჰალალა, რომელიც გამოიცა 1999 წელს. 2016 წელს გამოიცა 1, 5, 10, 25 და 50 ჰალალას და ბიმეტალური 1 და 2 რიალის ღირებულების მონეტების ახალი სერია. == ბანკნოტები == 1953 წელს საუდის არაბეთის სავალუტო სააგენტომ (SAMA) დაიწყო [[ჰაჯი|ჰაჯ]] პილიგრიმის ქვითრების გაცემა 10 რიალზე, <ref>{{Cite web|title=10 ريال|url=http://aes.iupui.edu/rwise/banknotes/saudi_arabia/SaudiArabiaP1-10Riyals-(1953)-donatedcz_f.jpg|accessdate=22 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208083608/http://aes.iupui.edu/rwise/banknotes/saudi_arabia/SaudiArabiaP1-10Riyals-(1953)-donatedcz_f.jpg|archivedate=8 February 2012}}</ref> და 1 და 5 რიალის ღირებულების 1954 და 1956 წლებში შესაბამისად. ეს ბანკნოტებს წააგავდა და თავდაპირველად განკუთვნილი იყო პილიგრიმებისთვის, რომლებიც ამ ქვითრებს უცხოურ ვალუტაზე ცვლიდნენ. ამასთან, ისინი საუდის არაბეთში ფართო მასშტაბით მიიღეს და დიდ ფინანსურ ოპერაციებში დიდწილად ჩაანაცვლეს ვერცხლის რიალური მონეტები. შესაბამისად, სავალუტო სააგენტომ 1961 წლის 15 ივნისს დაიწყო რეგულარული ბანკნოტების გამოცემა 1, 5, 10, 50 და 100 რიალის ღირებულებების. პილიგრიმული ქვითრები გაუქმდა 1965 წლის 1 თებერვალს. <ref>{{Cite book|title=The Banknote Book|url=http://www.banknotebook.com}}</ref> 500 რიალის ბანკნოტი შემოიღესა 1983 წელს. 2000 წელს გამოიცა 20 და 200 რიალის ბანკნოტი, რომელიც საუდის არაბეთის სამეფოს დაარსებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად შეიქმნა. 2007 წელს შეიქმნა ბანკნოტების მე –5 სერია, რომელზეც [[აბდულა (საუდის არაბეთი)|მეფე აბდულაჰის]] სახე იყო დატანილი. ბანკნოტების მე -6 სერია, რომელზეც [[სალმანი (საუდის არაბეთი)|მეფე სალმან ბინ აბდულაზიზ ალ საუდის]] სახე იყო, გაიცა 14/3 / 1438H (13/12/2016). === სერია 5 === 2007 წლის 20 მაისს ,,საუდის არაბეთის სავალუტო სააგენტო, საუდის სავალუტო კანონის შესახებ (4) მუხლის თანახმად, გამოსცა No3 (6) სამეფო ბრძანებულებით და თარიღდება 1/7 / 1379H." გამოაცხადა საუდის არაბეთის რიალის მეხუთე სერია, რომელიც [[აბდულა (საუდის არაბეთი)|მეფე აბდულა ბინ აბდულაზიზის]] სურათს გამოსახავს ყველა ნოტაზე, გარდა 500 რიალისა, რომელზეც გამოსახულია [[იბნ საუდი|მეფე აბდულაზიზ ალ საუდი]] . 100 და 50 რიალის ბანკნოტები გამოვიდა 2007 წლის 21 მაისს. მეოთხე სერია, რომელშიც წარმოდგენილია [[ფაჰდი (საუდის არაბეთი)|მეფის ფაჰადის]] სურათი, საუდის არაბეთის სავალუტო კანონის თანახმად იურიდიულ საშუალებად რჩება. ახალ სერიებს აქვს უახლესი უსაფრთხოების სისტემა, რათა თავიდან აიცილონ ბანკნოტების გაყალბების შემთხვევები. {| class="wikitable" style="font-size: 90%" ! colspan="10" |საუდის არაბეთის ბანკნოტები (მე -5 სერია) <ref>{{Cite web|url=http://banknotenews.com/files/ef40a6db5320aa1a18c8bf4992a1cda7-51.php|title=Saudi Arabia unveils new family of notes - Banknote News|accessdate=22 August 2018}}</ref> |- ! colspan="2" | სურათი ! rowspan="2" | მნიშვნელობა ! rowspan="2" | ზომები ! rowspan="2" | მთავარი ფერი ! colspan="2" | აღწერა ! rowspan="2" | Გაცემის თარიღი ! rowspan="2" | პირველი გამოცემის თარიღი ! rowspan="2" | წყლის ნიშანი |- ! ავერსი ! უკუ ! ავერსი ! უკუ |- | [[File:1 Саудовский риял 2012, аверс.jpg|133px]] | [[File:1 Саудовский риял 2012, реверс.jpg|133px]] | 1 რიალი | 133 x 63&nbsp;მმ | Ღია მწვანე | მე -7 საუკუნის ოქროს დინარის მონეტა; [[აბდულა (საუდის არაბეთი)|მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი]] | SAMA- ს შტაბის შენობა | 2007 წ | 2007 წლის 31 დეკემბერი | მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი, ელექტროტიპი 1, ქვაკუთხედი |- | [http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SAR0032.htm] | | 5 რიალი | 145 x 66&nbsp;მმ | იისფერი | რას ტანორას ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა; [[აბდულა (საუდის არაბეთი)|მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი]] | რას ტანორას ტანკერის სატვირთო ტერმინალი, ჯუბაილის პორტი აღმოსავლეთ რეგიონში | 2007 წ | 2007 წლის ივლისი | მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი, ელექტროტიპი 5, ქვაკუთხედი |- | [http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SAR0033.htm] | | 10 რიალი | 150 x 68&nbsp;მმ | ყავისფერი | მეფის აბდულაზიზის სასახლე ალმორაბაში; [[აბდულა (საუდის არაბეთი)|მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი]] | მეფე აბდულ აზიზის ისტორიული ცენტრი, რიადი | 2007 წ | 2007 წლის ივლისი | მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი, ელექტროტიპი 10, ქვაკუთხედი |- | [http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SAR0034.htm] | | 50 რიალი | 155 x 70&nbsp;მმ | Მუქი მწვანე | [[კლდის გუმბათი]] [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] ; [[აბდულა (საუდის არაბეთი)|მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი]] | [[იერუსალიმი|იერუსალიმის]] ალ-აქსის მეჩეთი | 2007 წ | 2007 წლის 21 მაისი | მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი, ელექტროტიპი 50, ქვაკუთხედი |- | [http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SAR0035.htm] | | 100 რიალი | 160 x 72&nbsp;მმ | წითელი | წინასწარმეტყველის მეჩეთის მწვანე გუმბათი მედინაში; [[აბდულა (საუდის არაბეთი)|მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი]] | წინასწარმეტყველის მეჩეთი ალ მადინა ალ მონავარში | 2007 წ | 2007 წლის 21 მაისი | მეფე აბდულა ბინ აბდულ-აზიზ ალ-საუდი, ელექტროტიპი 100, ქვაკუთხედი |- | [http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SAR0036.htm] | | 500 რიალი | 166 x 74&nbsp;მმ | ლურჯი | კა'აბა მექაში; [[იბნ საუდი|მეფე აბდულაზიზ ალ საუდი]] | წმინდა მეჩეთი მაკა ალ მუკარამაში (მექა) | 2007 წ | 2007 წლის სექტემბერი | მეფე აბდულაზიზ ალ საუდი, ელექტროტიპი 500, ქვაკუთხედი |} === სერია 6 (2016 სერია) === ახლად დასახელებულ საუდის არაბეთის სავალუტო ხელისუფლებამ გამოაქვეყნა ბანკნოტების ახალი სერია [[სალმანი (საუდის არაბეთი)|მეფე სალმანის]] პორტრეტით 5-დან 100 რიალამდე ბანკნოტებზე, მეფე აბდულაზიზ ალ საუდის პორტრეტი 500 რიალ ბანკნოტზე. <ref>[http://banknotenews.com/files/cc9eb143273a7d3c82964dab0d46d970-4157.php Saudi Arabia new notes (B136 – B140) unveiled for 26 December 2016 introduction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180705032717/http://banknotenews.com/files/cc9eb143273a7d3c82964dab0d46d970-4157.php |date=5 ივლისი 2018 }} Banknote News (banknotenews.com). December 13, 2016. Retrieved on 2016-12-13.</ref> 2020 წლის 4 ოქტომბერს, საუდის არაბეთის სავალუტო ხელისუფლებამ გამოაცხადა პირველი პოლიმერული ბანკნოტი, რომელიც გამოიყენებოდა საუდის არაბეთში, 5 რიალიან ბანკნოტად, მიმდინარე ქაღალდის ბანკნოტის შესაცვლელად. ნათქვამია, რომ ბანკნოტის შესაქმნელად გამოიყენება ეკოლოგიურად სუფთა მასალები და უსაფრთხოების დამატებითი მახასიათებლები, რომელიც ბანკნოტების დიდხანს არსებობას შეიწყობს ხელს. <ref>{{Cite web|title=Sama Introduces The Five Riyal Denomination Made Of Polymer ... And It Will Start Circulating On October 5th. A 20 riyal note was also introduced on 25th October to mark the Saudi Arabia's presidency presidency of the g20|url=http://www.sama.gov.sa/en-us/news/pages/news-618.aspx|accessdate=4 October 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size: 90%" ! colspan="9" |საუდის არაბეთის ბანკნოტები (მე -6 სერია) <ref>{{Cite web|url=http://www.sama.gov.sa/en-us/currency/pages/sixthissue.aspx|title=Sixth Issue|access-date=August 22, 2018}}</ref> |- ! rowspan="2" | სურათი ! rowspan="2" | მნიშვნელობა ! rowspan="2" | ზომები ! rowspan="2" | მთავარი ფერი ! colspan="2" | აღწერა ! rowspan="2" | Გაცემის თარიღი ! rowspan="2" | პირველი გამოცემის თარიღი ! rowspan="2" | წყლის ნიშანი |- ! ავერსი ! რევერსი |- | <ref>{{Cite web|url=http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-005.htm|title=5 riyals-2016|accessdate=2020-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180317122608/http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-005.htm|archivedate=2018-03-17}}</ref> | 5 რიალი | 145 66&nbsp;მმ | იისფერი | შაიბაჰისის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა [[რუბ-ელ-ხალი|ეუბ-ელ-ხალში]] ; [[სალმანი (საუდის არაბეთი)|მეფე სალმანი]] | ყვავილები | 2016 წელი | 2016 წლის 26 დეკემბერი | მეფე სალმანი და ელექტროტიპი 5 |- | <ref>{{Cite web|url=http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-010.htm|title=10 riyals-2016|accessdate=2020-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180317144316/http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-010.htm|archivedate=2018-03-17}}</ref> | 10 რიალი | 150 68&nbsp;მმ | ყავისფერი | ციხე; [[სალმანი (საუდის არაბეთი)|მეფე სალმანი]] | [[ერ-რიადი|რიადის]] ჰორიზონტი | 2016 წელი | 2016 წლის 26 დეკემბერი | მეფე სალმანი და ელექტროტიპი 10 |- | <ref>{{Cite web|url=http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-050.htm|title=50 riyals-2016|accessdate=2020-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180408173838/http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-050.htm|archivedate=2018-04-08}}</ref> | 50 რიალი | 155 70&nbsp;მმ | მწვანე | [[კლდის გუმბათი]] [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] ; [[სალმანი (საუდის არაბეთი)|მეფე სალმანი]] | ალ-აქსის მეჩეთი, [[იერუსალიმი]] | 2016 წელი | 2016 წლის 26 დეკემბერი | მეფე სალმანი და ელექტროტიპი 50 |- | <ref>{{Cite web|url=http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-100.htm|title=100 riyals-2016|accessdate=2020-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180408100151/http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-100.htm|archivedate=2018-04-08}}</ref> | 100 რიალი | 160 72&nbsp;მმ | წითელი | წინასწარმეტყველის მეჩეთის მწვანე გუმბათი, მედინა; [[სალმანი (საუდის არაბეთი)|მეფე სალმანი]] | წინასწარმეტყველის მეჩეთი, ალ მადინა ალ მონავარა | 2016 წელი | 2016 წლის 26 დეკემბერი | მეფე სალმანი და ელექტროტიპი 100 |- | <ref>{{Cite web|url=http://banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-500.htm|title=500 riyals-2016|accessdate=2020-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180317145116/http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/SAR/SARW2016-500.htm|archivedate=2018-03-17}}</ref> | 500 რიალი | 166 74&nbsp;მმ | ლურჯი | კა'აბა, მექა; [[იბნ საუდი|მეფე აბდულაზიზ ალ საუდი]] | წმინდა მეჩეთი მაკა ალ ალ მაკარამაში, მექა | 2016 წელი | 2016 წლის 26 დეკემბერი | მეფე აბდულაზიზ ალ საუდი და ელექტროტიპი 500 |} == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.sama.gov.sa/sites/samaen/Currency/SaudiBankNotes/Pages/default.aspx საუდის არაბული ბანკნოტები] პირველი გამოცემიდან სპეციალურ გამოცემამდე. * http://www.islamicbanknotes.com/ == სქოლიო == [[კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები]] <references />{{აზიის ვალუტები}} [[კატეგორია:საუდის არაბეთი]] pfhh9f73iqo006xiyoed3laubg6l5b3 0 518797 5411002 4800024 2026-06-10T20:33:53Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411002 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Not Alone | გარეკანი =Aram MP3 Not Alone.png | ჩარჩო = | სათაური = | ტიპი = single | შემსრულებელი = [[არამ mp3|არამ Mp3]] | ალბომი = | გამოიცა = | გამოსვლის თარიღი = [[2014]] წლის [[14 მარტი]] | სიმღერა_ნომ = | ჩაიწერა = | ჟანრი = [[ბალადა]], [[დაბსტეპი]] | ენა = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] | ხანგრძლივობა = 3:03 | ავტორი = [[არამ mp3|არამ Mp3]], [[გარიკ პაპოიანი]] | კომპოზიტორი = [[არამ სარქისიანი]] | ლეიბლი = Universal Music | პროდიუსერი = | წინა_სახელწოდება =Just Go On | წინა წელი = 2013 | შემდეგი_სახელწოდება = Magic | შემდეგი წელი = 2014 }} '''Not Alone''' ({{lang-ka|მარტო არა}}) — [[სომეხი]] მომღერლის [[არამ mp3|არამ Mp3]]-ის სიმღერა, რომლითაც წარადგინა ქვეყანა [[2014]] წლის [[ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2014|ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე]] [[დანია|დანიაში]]. სიმღერა გამოვიდა [[2014]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. == ისტორია == [[2013]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბერს]] [[არამ mp3|არამ Mp3]] შეირჩა სომხეთის პირველი არხის მიერ [[სომხეთი|სომხეთის]] წარმომადგენლად [[ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2014|2014 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე]].<ref name="Omelyanchuk">{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=94303&_t=aram_mp3_to_represent_armenia_in_copenhagen|title=Aram Mp3 to represent Armenia in Copenhagen|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=[[European Broadcasting Union]]|access-date=January 1, 2014}}</ref> [[2014]] წლის [[21 თებერვალი|21 თებერვალს]] გამოცხადდა, რომ [[არამ mp3|არამის]] სიმღერა უკვე არჩეული იყო, მაგრამ სიმღერის პრემიერა მუსიკალურ ვიდეოსთან ერთად იმავე წლის მარტში შედგა.<ref name="Panorama">{{cite web|url=http://www.panorama.am/am/society/2014/02/21/eurovision-armenia/|title=Eurovision 2014's Armenian representative's song is chosen|work=Panorama.am|access-date=21 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924064700/http://www.panorama.am/am/society/2014/02/21/eurovision-armenia/|archivedate=24 სექტემბერი 2015}}</ref> საერთო ჯამში მაუწყებელმა მიიღო 75 სიმღერა ადგილობრივი და უცხოელი კომპოზიტორებისგან. სიმღერის ჩაწერა დაიწყო [[2014]] წლის თებერვალში. [[14 მარტი|14 მარტს]] სიმღერისა და მუსიკალური ვიდეოს პრემიერა ოფიციალურად შედგა AMPTV– ზე.<ref name="eurovision">{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=aram_mp3_to_sing_not_alone_for_armenia|title=Aram MP3 to sing "Not Alone" for Armenia|last=Brey|first=Marco|work=[[European Broadcasting Union]]|access-date=14 March 2014}}</ref> მუსიკა დაწერა არამმა, ხოლო ტექსტის ავტორი არის არამის მეგობარი [[გარიკ პაპოიანი]]. სიმღერის მთავარი მესიჯი არამის თქმით არის: ,,არასოდეს დანებდე და ყოველთვის იბრძოლე სიყვარულისთვის. ერთმა კოცნამ შეიძლება შეცვალოს ყველაფერი". Not Alone არის [[ბალადა|ბალადის]]<ref>{{cite news|date=14 March 2014|title=Eurovision 2014: Aram MP3 to sing "Not Alone" for Armenia|agency=[[Public Radio of Armenia]]|url=http://www.armradio.am/en/2014/03/14/eurovision-2014-aram-mp3-to-sing-not-alone-for-armenia/|access-date=22 March 2014|quote=...it’s a unique ballad...}}</ref><ref>{{cite news|date=17 March 2014|title=Den stora ESC-förhandsfavoriten|language=sv|newspaper=[[Helsingborgs Dagblad]]|url=http://hd.se/noje/nojesbloggen/2014/03/17/den-stora-esc-forhandsfavoriten/|access-date=22 March 2014}}</ref> და [[დაბსტეპი|დაბსტეპის]] ნაზავი.<ref>{{cite news|last=López|first=Virginia|date=14 March 2014|title=Aram MP3 presents his Eurovision entry Not Alone|newspaper=EuroVisionary.com|url=http://www.eurovisionary.com/eurovision-news/aram-mp3-presents-his-eurovision-entry-not-alone|access-date=26 March 2014|quote=First thought is that it is going to be a ballad but it builds up and then it surprises with some dubstep.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407071438/http://www.eurovisionary.com/eurovision-news/aram-mp3-presents-his-eurovision-entry-not-alone|archivedate=7 აპრილი 2014}}</ref> ის იწყება [[ფორტეპიანო|ფორტეპიანოს]] აკომპანემენტით, ხოლო სიმღერის შუაში ასევე ერთვება [[ვიოლინო]]. DJ Serjo-ს მიერ სიმღერის ოფიციალური რემიქს ვერსია გამოქვეყნდა კონკურსის პირველ ნახევარფინალამდე რამდენიმე დღით ადრე.<ref>{{cite news|date=4 May 2014|title=Արամ MP3-ի "Not Alone" երգի ռեմիքս տարբերակը (տեսանյութ)|newspaper=Armlur.am|url=https://armlur.am/158800/|access-date=4 July 2014}}</ref> == შეფასებები == [[File:ESC2014_-_Armenia_04.jpg|ბმული=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ESC2014_-_Armenia_04.jpg|მარჯვნივ|მინი|230x230პქ|[[არამ mp3|არამ Mp3]] ასრულებს სიმღერას [[კოპენჰაგენი|კოპენჰაგენში]], [[დანია]]]] სიმღერამ ძირითადად მიიღო დადებითი შეფასებები და ითვლებოდა [[ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2014|2014 წლის ევროვიზიის]] ერთ-ერთ მთავარ ფავორიტად. [[The Independent]]-ის ჟურნალისტმა [[ჯეს დენჰემი|ჯეს დენჰემმა]] სიმღერას უწოდა ,,ძლიერი დაბსტეპ ბალადა".<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/eurovision-2014-semifinal-one-five-acts-to-watch-from-aram-mp3-to-sanna-nielsen-9325730.html|title=Eurovision semi-finals: Five acts to watch from Aram MP3 to Nielsen|date=7 May 2014}}</ref> [[Daily Mirror]]-ის ჟურნალისტმა [[კარლ გრინვუდი|კარლ გრინვუდმა]] სიმღერას დაუწერა 5-დან 1 ვარსკვლავი და თქვა: „ეს სიმღერა ჰომეოპათიური საძილე აბების მუსიკალური ეკვივალენტია.“<ref>{{Cite web|url=https://www.mirror.co.uk/tv/tv-previews/eurovision-2014-preview-armenia-entry-3321349|title=Eurovision 2014 preview: Will Armenia entry Not Alone see Aram MP3 join song contest winners?|date=2 April 2014}}</ref> [[Sofabet]]-ის რედაქტორმა [[დანიელ გულდი|დანიელ გულდმა]] სიმღერას უწოდა ,,სტრუქტურულად გაბედული, თანამედროვე და კინემატოგრაფიული."<ref>{{Cite web|url=http://sofabet.com/2014/03/15/eurovision-2014-will-armenias-youre-not-alone-unite-viewers/|title=Eurovision 2014: Will Armenia's 'You're Not Alone' unite viewers?|date=15 March 2014}}</ref> [[ჰაიკო|ჰაიკომ]], რომელმაც წარადგინა [[სომხეთი]] [[ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2007|2007]] წელს, თქვა, რომ მას მოეწონა სიმღერა და უწოდა მას ,,გემოვნებიანი" და "ენერგიული".<ref name="panorama">{{cite news|last=Babajanyan|first=Anna|date=15 March 2014|title=Հայկոն, Դեր Հովան և այլոք՝ Not Alone երգի մասին [Hayko, Der Hova and others about "Not Alone"]|language=hy|newspaper=Panorama.am|url=http://life.panorama.am/hy/news/2014/03/15/aram-mp3/115649|access-date=16 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316195705/http://life.panorama.am/hy/news/2014/03/15/aram-mp3/115649|archivedate=16 მარტი 2014}}</ref> ანალოგიურად, [[სომხეთი|სომხეთის]] [[ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2013|2013]] წლის წარმომადგენელმა, [[გორ სუჯიანი|გორ სუჯიანმა]] თქვა, რომ მას ძალიან მოეწონა სიმღერა. [[ჰასმიკ კარაპეტიანი|ჰასმიკ კარაპეტიანმა]] თქვა, რომ არამისგან უფრო ,,რიტმულ" სიმღერას ელოდა, მაგრამ მან შეაქო ეს ნამუშევარი და თქვა, რომ სიმღერა იყო ,,ძლიერი, მოძრავი სიმღერა, რომელიც შეიცავს ძალიან მნიშვნელოვან შეტყობინებას". == ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი == {{მთავარი|ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2014}} [[2014]] წლის [[20 იანვარი|20 იანვარს]] ნახევარფინალური განაწილების წილისყრისას [[სომხეთი]] მოხვდა პირველ ნახევარფინალში.<ref>{{cite web|last=Escudero|first=Victor M.|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=allocation_draw_results_whos_in_which_semi-final|title=Allocation Draw results: Who's in which Semi-Final?|date=20 January 2014|access-date=20 January 2014|publisher=Eurovision.tv}}</ref> პირველ ნახევარფინალში შოუს პროდიუსერებმა გადაწყვიტეს, რომ [[სომხეთი]] გახსნიდა ნახევარფინალს.<ref>{{cite web|last=Siim|first=Jarmo|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=running_order_for_eurovision_semi-finals_decided|title=Running order for Eurovision Semi-Finals decided|date=24 March 2014|access-date=26 March 2014|work=Eurovision.tv}}</ref> სომხეთმა პირველ ნახევარფინალში დაიკავა მე-4 ადგილი და დააგროვა 121 ქულა. ფინალი ჩატარდა [[2014]] წლის [[10 მაისი|10 მაისს]]. ფინალში, შოუს პროდიუსერებმა გადაწყვიტეს, რომ [[სომხეთი]] რიგით მეშვიდე გამოვიდოდა, [[რუმინეთი|რუმინეთის]] შემდეგ და [[მონტენეგრო|მონტენეგროს]] წინ.<ref>{{cite web|last=Storvik-Green|first=Simon|title=Running order for the Grand Final revealed!|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=Array_running_order_for_the_grand_final_revealed|date=9 May 2014|work=Eurovision.tv|access-date=9 May 2014}}</ref> სომხეთმა ფინალში მე-4 ადგილი დაიკავა და 174 ქულა დააგროვა. == მუსიკალური ვიდეო == სიმღერის ვიდეოკლიპის რეჟისორია [[გრიგორ გასპარიანი]]. [[14 მარტი|14 მარტს]] სიმღერისა და მუსიკალური ვიდეოს პრემიერა ოფიციალურად შედგა [[AMPTV]]-ზე.<ref name="eurovision" /> ევროვიზიის [[YouTube]] არხზე ოფიციალური ვიდეოს ატვირთვიდან 24 საათში ვიდეოს ჰქონდა 200 000-ზე მეტი ნახვა. [[22 მარტი|22 მარტს]] ვიდეოს უკვე 1 მილიონზე მეტი ნახვა ჰქონდა.<ref>{{cite news|date=22 March 2014|title=Eurovision 2014: Armenia's song gets over 1 million hits on YouTube|newspaper=news.am|url=http://style.news.am/eng/news/11983/eurovision-2014-armenias-song-gets-over-1-million-hits-on-youtube.html|access-date=26 March 2014}}</ref> ვიდეოში [[არამ mp3|არამ Mp3]] განათებულ სცენაზე დგას, რომელიც გარშემორტყმულია ორკესტრით და შიგადაშიგ ჩანს კადრები, სადაც ნაჩვენებია ახალგაზრდა ქალი მანქანაში, რომელიც ახლახან დაშორდა შეყვარებულს. == ჩარტები == {| class="wikitable sortable" !ჩარტი (2014) !პოზიცია |- |ავსტრალია (Ö3 Austria Top 40) |31 |- |ბელგია (Ultratip Flanders) |38 |- |დანია (Tracklisten) |21 |- |გერმანია (Official German Charts) |44 |- |უნგრეთი (Single Top 40) |11 |- |ირლანდია (IRMA) |60 |- |ნიდერლანდები (Single Top 100) |94 |- |შვედეთი (Sverigetopplistan) |45 |- |შვეიცარია (Schweizer Hitparade) |53 |- |თურქეთი(Number One Top 40) |14 |- |დიდი ბრიტანეთის სინგლები (OCC) |88 |} == რესურსები ინტერნეტში == * {{YouTube|ChkJpnOgIwQ|Aram Mp3 - "Not Alone"}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:Not, Alone, (სიმღერა)}} [[კატეგორია:2014 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერები]] [[კატეგორია:2014 წლის სიმღერები]] 2h6991bm2shxes4f9r6hth10x4002de 0 520283 5410626 4587538 2026-06-10T14:03:28Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410626 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | ტიპი = single | სახელწოდება = Love Don't Hate It | გარეკანი = Duncan_Laurence_-_Love_Don't_Hate_It.png | ჩარჩო = | ალტ = | ტიტრი = | შემსრულებელი = დანკან ლოურენსი | ალბომი = Small Town Boy | A-მხარე = | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = 2019 წლის 2 ოქტომბერი | ჩაიწერა = | ჟანრი = | ხანგრძლივობა = 2:51 | ლეიბლი = | ავტორი = | პროდიუსერი = ტოფერ ბრაუნი | ქრონოლოგია = | წინა_სახელწოდება =[[Arcade (სიმღერა)|Arcade]] | წინა წელი = 2019 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Someone Else (დანკან ლოურენსის სიმღერა)|Someone Else]] | შემდეგი წელი = 2020 }} „'''Love Don’t Hate It'''“ — [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდელი]] მომღერლისა და კომპოზიტორის, [[დანკან ლოურენსი]]ს სიმღერა. გამოვიდა [[2019]] წლის [[2 ოქტომბერი|2 ოქტომბერს]], როგორც ლოურენსის სადებიუტო ალბომის [[Small Town Boy]]-ის მეორე სინგლი. სიმღერა ასევე შედის მის სადებიუტო [[EP Worlds on Fire]]-ში. სიმღერა მოჰყვა ლოურენსის ყველაზე ცნობილ ჰიტს,[[arcade]], რომელმაც 2019 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე გაიმარჯვა. == ჩარტები == === ყოველკვირეული ჩარტები === {| class="wikitable sortable" !(2019–2020) !პოზიცია ჩარტში |- !ბელგია |3 |- !ნიდერლანდები (ტოპ 40) |6 |- !ნიდერლანდები (სინგლების ტოპ 100) |41 |} === წლიური ჩარტები === {| class="wikitable" !2019 !პოზიცია |- !ნიდერლანდები (ტოპ40) |99 |- !2020 !პოზიცია |- !ნიდერლანდები (ტოპ 40) |53 |} == რესურსები ინტერნეტში == * [https://www.duncanlaurence.nl/ ოფიციალური საიტი]{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} [[კატეგორია:დანკან ლოურენსის სიმღერები]] [[კატეგორია:2019 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2019 წლის სიმღერები]] ebg5k31o9qv5ebnnq5xjafbrzfufx7u 0 529121 5410869 4702465 2026-06-10T17:26:06Z ~2026-34326-11 184081 http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00016806/ 5410869 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ვლადიმერ ბალაძე''' (დ. [[9 აგვისტო]], [[1952]] - გ. 5 ივნისი, 2026) — [[ქართველი]] [[მათემატიკოსების სია|მათემატიკოსი]], [[მეცნიერება|მეცნიერი]], [[მასწავლებელი|პედაგოგი]], [[ფიზიკა]]-[[მათემატიკა|მათემატიკის]] მეცნიერებათა [[დოქტორი]] (1994), [[პროფესორი]] (1996). ==ბიოგრაფია== [[1974]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. [[1974]]-[[1976]] წლებში იყო თბილისის ავტომატიზაციის საშუალებათა სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-მუშაკი. [[1976]]-[[1980]] წლებში იყო [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[ანდრია რაზმაძე|ანდრია რაზმაძის]] სახელობის [[საქართველოს მათემატიკის ინსტიტუტი|მათემატიკის ინსტიტუტი]]ს, [[ალგებრა]]-[[გეომეტრია|გეომეტრიის]] განყოფილების ასპირანტი. [[1980]]-[[1983]] წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ალგებრა-გეომეტრიის კათედრის ასისტენტი. [[1983]]-[[1996]] წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ალგებრა-გეომეტრიის კათედრის დოცენტი. [[1991]]-[[2004]] წლებში — [[ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს, მათემატიკის კათედრის დოცენტი, პროფესორი. [[1996]]-[[2005]] წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ალგებრა-გეომეტრიის კათედრის პროფესორი. [[2005]]-[[2006]] წლებში მუშაობდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, რექტორის მოადგილედ სასწავლო აკადემიურ დარგში, სრულ პროფესორად. [[2006]]-[[2007]] წლებში იყო ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, რექტორი და სრული პროფესორი. [[2008]] წლიდან იყო ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, მათემატიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და სრული პროფესორი. [[2012]] წლიდან „Zentralblat Mathematical“-ს რეფერენტი. [[2013]] წლიდან ჟურნალ „Mathematical Reviews“-ს რეფერენტი. [[2014]] წლიდან იყო [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[ექსპერტი]] მათემატიკაში. [[2018]] წლიდან „Tbilisi Mathematical Journal“-ის სარედაქციო კოლეგიის წევრი. [[2013]]-[[2018]] წლებში იყო ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკისა და კომპიუტერულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის [[დისერტაცია|სადისერტაციო]] საბჭოს თავმჯდომარე. [[2018]] წლიდან ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზუსტ მეცნიერებათა და განათლების ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს თავმჯდომარე. ==ბიბლიოგრაფია== * ტოპოლოგია: სახელმძღვანელო მათემატიკაში, ნაწ. 1, ზოგადი ტოპოლოგიის საფუძვლები, ბათუმი, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწ. უნ-ტი, 2016, გვ. 285 ISBN 9789941462351 * ალგებრა და რიცხვთა თეორია, ნაწ. 2, ბათუმი, შოთა რუსთაველის სახელმწ. უნ-ტის გამ-ბ, 2013, გვ. 388 ISBN 9789941434365 ==ლიტერატურა== * საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 13 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00016806}} {{ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები}} {{DEFAULTSORT:ბალაძე, ვლადიმერ}} [[კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები]] <references /> [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] eo1r2j3qu4bp5qarkmxm2nw5d1c6mjg 0 531271 5410653 4931584 2026-06-10T14:25:36Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410653 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა იარაღი |name = M777 მსუბუქი წონის ბუქსირებადი ჰაუბიცა ({{lang-en|M777 Lightweight Towed Howitzer}}) |image = M777 Light Towed Howitzer 1.jpg |caption = M777 აშშ-ის არმიის მე-10 სამთო დივიზიონის შემადგენლობაში. ოპერაცია Enduring Freedom, ლოგარის პროვინცია, ჩარხის რაიონი, [[ავღანეთი]] |origin = [[გაერთიანებული სამეფო|დიდი ბრიტანეთი]] |type = ბუქსირებადი ჰაუბიცა <!-- იარაღის ტიპი --> |is_ranged = yes |is_bladed = |is_explosive = |is_artillery = yes |is_vehicle = <!-- სამსახურის ისტორია --> |service = 2005 – დღემდე |used_by = ავსტრალია, კანადა, ინდოეთი, საუდის არაბეთი, აშშ |wars = [[ავღანეთის ომი (2001–2021)|ავღანეთის ომი]]<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=hw91mzpyzjM |title=Artillery fire in Afghanistan (Pech river Valley) Taliban running scared! |website=[[YouTube]] |access-date=11 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111012903/https://www.youtube.com/watch?v=hw91mzpyzjM |archive-date=11 January 2017 |url-status=live }}</ref> <br /> [[ერაყის ომი]] <br /> [[სირიის სამოქალაქო ომი]]<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ceAWWIlNhNQ|title = - YouTube|website = [[YouTube]]}}</ref> <br /> [[ერაყის სამოქალაქო ომი]]<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=93HFYz2LRoA|title = - YouTube|website = [[YouTube]]}}</ref> <br /> [[იემენის სამოქალაქო ომი (2015-დღემდე)|იემენის სამოქალაქო ომი]]<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=pIBiLtYzRJE |title=- YouTube |website=[[YouTube]] |access-date=11 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150421233552/https://www.youtube.com/watch?v=pIBiLtYzRJE |archive-date=21 April 2015 |url-status=live }}</ref> <br /> საუდის არაბეთის ინტერვენცია იემენში <!-- შექმნის ისტორია --> |designer = BAE Systems |design_date = |manufacturer = BAE Systems |production_date = 2004 – დღემდე |number = |variants = |unit_cost = $3.02 მილიონი <!-- მახასიათებლები --> |weight = 4 200 კგ<ref name="BAEweight">{{citation|title=U.S. Upgrades and Orders More Lightweight BAE Systems Howitzers|url=http://www.baesystems.com/article/BAES_028164/us-upgrades-and-orders-more-lightweight-bae-systems-howitzers|publisher=BAE Systems|access-date=9 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710110759/http://www.baesystems.com/article/BAES_028164/us-upgrades-and-orders-more-lightweight-bae-systems-howitzers|archive-date=10 July 2015|url-status=live}}</ref> |length = საბრძოლო: 10.7 მ<br /> სალაშქრო: 9.5 მ |part_length = 5.08 მ / L39 |width = |height = |crew = 7+1 <!-- პატარა იარაღი --> |cartridge = M107, M795, ERFB, M982 Excalibur |caliber = 155 მმ |action = |rate = საშუალო: 2 გ/წთ<br />მაქსიმალური: 7 გ/წთ |velocity = მუხტი 8S: 827 მ/წმ |range = |max_range = M107: 24 კმ<br />ERFB: 30 კმ<br />M795: 28.7–37 კმ<br />M982 Excalibur: 40 კმ |feed = |sights = <!-- არტილერია --> |breech = |recoil = |carriage = |elevation = 0° – +71.7°<ref>{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/lw155.htm|title=M777 Lightweight 155mm howitzer (LW155)|author=John Pike|publisher=Globalsecurity.org|access-date=4 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104225942/http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/lw155.htm|archive-date=4 November 2014|url-status=live}}</ref> |traverse = <!-- პირი --> |blade_type = |hilt_type = |head_type = |haft_type = |warhead_type = <!-- ბომბი --> |diameter = |filling = |filling_weight = |detonation = |yield = <!-- დამატებითი --> |commons = }} '''M777''' ({{lang-en|M777 howitzer}}) — 155 მმ ბუქსირებადი ლულიანი [[არტილერია|საარტილერიო]] სისტემა ([[ჰაუბიცა]]). გამოიყენება [[ავსტრალია|ავსტრალიის]], [[კანადა|კანადის]], [[ინდოეთი|ინდოეთის]], [[საუდის არაბეთი|საუდის არაბეთის]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ის]] სამხედრო ძალების მიერ. მისი საბრძოლო დებიუტი [[ავღანეთის ომი (2001–2021)|ავღანეთის ომში]] შედგა. M777-ს აწარმოებს [[BAE Systems]]-ის გლობალური საბრძოლო სისტემების (Global Combat Systems) განყოფილება. კონტრაქტების ძირითადი მენეჯმენტი, ასევე, [[ტიტანი|ტიტანის]] კომპონენტების და უკუგორვის მექანიზმის წარმოება და აწყობა ხორციელდება ბეროუ-ინ-ფერნესში, [[დიდი ბრიტანეთის სამეფო|დიდ ბრიტანეთში]]. საბოლოო აწყობა და ტესტირება მიმდინარეობს BAE-ს საწარმოში, [[მისისიპის შტატი|მისისიპის შტატის]] ქალაქ ჰეტისბურგში.<ref>{{cite web|title=U.S. Upgrades and Orders More Lightweight BAE Systems Howitzers|url=http://www.baesystems.com/Newsroom/NewsReleases/autoGen_1119418510.html|work=Press release|publisher=BAE Systems – USA|access-date=6 October 2011|date=4 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007004641/http://www.baesystems.com/Newsroom/NewsReleases/autoGen_1119418510.html|archive-date=7 October 2011|url-status=dead}}</ref> == შექმნის ისტორია == M777-მა არსებობა დაიწყო სახელით „ულტრამსუბუქი საველე ჰაუბიცა“ (Ultralight Field Howitzer, UFH). იგი შეიქმნა გაერთიანებულ სამეფოში, კერძოდ, ბაროუ-ინ-ფერნესში, კომპანია Vickers Shipbuilding and Engineering-ის (VSEL) შეიარაღების განყოფილებაში. UFH-ის პროტოტიპების შექმნიდან და დემონსტრაციიდან ცოტა ხნის შემდეგ VSEL კომპანია BAE Systems-მა შეიძინა, ქვემეხს სახელი გადაარქვა და '''M777''' უწოდა. მის შექმნაზე პასუხისმგებლობის აღების შემდეგ BAE Systems-მა მისი კონსტრუქციის და აწყობის პროცესის „ამერიკანიზაცია“ მოახდინა თავისი სახმელეთო და შეიარაღების ჯგუფის მეშვეობით, რომელიც აშშ-ის ტერიტორიაზე მდებარეობს. M777-ის ნაწილების დაახლოებით 70% ამჟამად ამერიკული წარმოებისაა, მათ შორის ლულაც, რომელსაც Watervliet Arsenal აწარმოებს.<ref>{{cite web|url=https://www.wva.army.mil/publications/products.pdf|title=Waltervliet Arsenal Products PDF|access-date=14 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190714170626/https://www.wva.army.mil/publications/products.pdf|archivedate=14 ივლისი 2019}}</ref> [[File:M777 howitzer rear.jpg|thumb|left|აშშ-ის საზღვაო ქვეითები M777-ის საცდელ სროლებს აწარმოებენ.]] M777 იწონის 4 200 კილოგრამს და 41%-ით მსუბუქია ჰაუბიცა M198-ზე (7154 კგ), რომლის ჩანაცვლების მიზნითაც ის შეიქმნა.<ref name="M777 weight">{{cite web |title=M777 Howitzer - Specifications |url=http://www.army-armee.forces.gc.ca/en/weapons/m777-howitzer.page |website=Canadian Army |access-date=18 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803013955/http://www.army-armee.forces.gc.ca/en/weapons/m777-howitzer.page |archive-date=3 August 2016 |language=en |quote=Weight: 4200 kg |url-status=dead |date=8 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160803013955/http://www.army-armee.forces.gc.ca/en/weapons/m777-howitzer.page |archivedate=3 აგვისტო 2016 }}</ref><ref name="M198 specs">{{cite web|title=M198 Towed Howitzer - Specifications |url=http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m198-specs.htm |website=GlobalSecurity.org |access-date=18 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401195648/http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m198-specs.htm |archive-date=1 April 2013 |language=en |quote=Weight: 15,758 pounds (7.154 kilograms) |url-status=dead}}</ref> წონის შემცირება, მეტწილად, ტიტანის გამოყენებითაა მიღწეული.<ref name="Titanium">{{cite web|title=M777 155mm Ultralightweight Field Howitzer |url=http://www.army-technology.com/projects/ufh |website=Army Technology |access-date=18 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115173004/http://www.army-technology.com/projects/ufh |archive-date=15 November 2016 |language=en |quote=The construction of the M777 makes extensive use of titanium and titanium castings, enabling a weight reduction of 3,175&nbsp;kg (7,000lb) compared to the M198 howitzer which it replaces in the US Army and USMC inventory. |url-status=dead}}</ref> M777-ის ტრანსპორტირება შესაძლებელია [[შვეულმფრენი|ვერტმფრენის]] საკიდით, ისეთი სატრანსპორტო თვითმფრინავებით, როგორიცაა [[C-130]], ან შესაძლებელია მისი ბუქსირება ნებისმიერ სატვირთო მანქანაზე, რომელიც 2.5 ტონაზე მეტს იწონის (მაგალითად, საშუალო ტაქტიკური მანქანები FMTV და MTVR).<ref name="Transport">{{cite web|title=M777 155mm Ultralightweight Field Howitzer |url=http://www.army-technology.com/projects/ufh/ |website=Army Technology |access-date=18 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115173004/http://www.army-technology.com/projects/ufh |archive-date=15 November 2016 |language=en |quote=The M777 has a production weight of 3,745&nbsp;kg and can be transported by helicopter, transporter aircraft and ship. The howitzer can be towed by an air-braked 4x4 vehicle greater than 2.5t. |url-status=dead}}</ref><ref name="Transport 2">{{cite web |title=M777 Howitzer - Specifications |url=http://www.army-armee.forces.gc.ca/en/weapons/m777-howitzer.page |website=Canadian Army |access-date=18 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803013955/http://www.army-armee.forces.gc.ca/en/weapons/m777-howitzer.page |archive-date=3 August 2016 |language=en |quote=The M777 weighs 9,200 pounds [...] making it highly mobile and easily transportable by C130 aircraft, helicopter or a truck of at least 2.5 tonnes. |url-status=dead |date=8 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160803013955/http://www.army-armee.forces.gc.ca/en/weapons/m777-howitzer.page |archivedate=3 აგვისტო 2016 }}</ref> გათვლის მინიმალური აუცილებელი შემადგენლობაა 5 სამხედრო მოსამსახურე, განსხვავებით M198-სგან, რომელსაც სულ მცირე 9 სამხედრო მოსამსახურე ესაჭიროება.<ref name=crew>{{cite web |url=http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/lw155.htm |title=M777 Lightweight 155 mm howitzer (LW155) |publisher=GlobalSecurity.org |access-date=26 May 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050526084951/http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/lw155.htm |archive-date=26 May 2005 |url-status=live }}</ref> M777 იყენებს ციფრულ ცეცხლის მართვის სისტემას, რომელიც მსგავსია თვითმავალ ჰაუბიცებზე, მათ შორის, [[M109|M109A6 PALADIN-ზე]] გამოყენებული სისტემისა. მისი საშუალებით ხდება ნავიგაციის, დამიზნების და თვითლოკაციის უზრუნველყოფა, რაც ქვემეხის მოქმედებაში სწრაფად მოყვანის საშუალებას იძლევა.<ref>{{Cite web|title=M777 155mm Ultralightweight Field Howitzer|url=https://www.army-technology.com/projects/ufh/|access-date=2020-09-23|website=Army Technology|language=en-GB|quote=The TAD digital fire control system provides on-board ballistic computation, navigation, pointing and self-location, providing greater accuracy and faster reaction times, and also includes a laser ignition system, electric drives for the howitzer’s traverse and elevation, and a powered projectile rammer.}}</ref> კანადური M777 ტრადიციულ „მინისა და რკინის“ დამიზნების სისტემასთან ერთად იყენებს ცეცხლის მართვის სისტემას სახელწოდებით „ქვემეხის ციფრული მართვის სისტემა“ (Digital Gun Management System, DGMS), რომელსაც Leonardo MW აწარმოებს, ხოლო არაპირდაპირი ცეცხლის მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა (Indirect Fire Control Software Suite, IFCSS) შექმნილია კანადის არმიის სახმელეთო პროგრამული უსზრუნველყოფის საინჟინრო ცენტრში.<ref>{{cite web|url=http://www.lsec.dnd.ca/prj-firepower_e.htm|title=LSEC Firepower Team|website=dnd.ca|access-date=30 May 2017}}{{Dead link|date=მაისი 2022 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> სისტემის ის ნაწილი, რომელსაც Leonardo MW აწარმოებს, ცნობილია სახელით LINAPS და იგი მანამდე ბრიტანეთის არმიის სამეფო არტილერიის L118 მსუბუქი ქვემეხებისთვისაც გამოიყენებოდა.<ref>{{cite web|url=http://www.army.forces.gc.ca/land-terre/news-nouvelles/story-reportage-eng.asp?id=1240|title=Army News article on the Canadian DGMS|publisher=forces.gc.ca|access-date=30 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20120905042527/http://www.army.forces.gc.ca/land-terre/news-nouvelles/story-reportage-eng.asp?id=1240|archive-date=5 September 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905042527/http://www.army.forces.gc.ca/land-terre/news-nouvelles/story-reportage-eng.asp?id=1240|archivedate=5 სექტემბერი 2012}}</ref> ცეცხლის მართვის ციფრული სისტემის სამუშაოდ აუცილებელია მბრუნავი ჰიბრიდულ-ელექტრონული ძრავი, რომელსაც Liquid Piston აწარმოებს.<ref>{{Cite web |url=http://www.greencarcongress.com/2017/06/20170628.html |title=LiquidPiston receives $3M Rapid Innovation Fund award from US Army for 2kW hybrid-electric genset |access-date=16 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117131224/http://www.greencarcongress.com/2017/06/20170628.html |archive-date=17 January 2018 |url-status=live }}</ref> M777-ს შეუძლია [[გლობალური ადგილმდებარეობის განმსაზღვრელი სისტემა|GPS]] მართვადი M982 „ექსკალიბურის“ ტიპის ჭურვების გასროლა, რაც 40 კილომეტრამდე მანძილზე ზუსტი მოხვედრების საშუალებას იძლევა. იუმას პოლიგონზე გამართული საცდელი სროლების დროს აშშ არმიის ქვედანაყოფმა 24 კილომეტრიდან გასროლილი 14 „ექსკალიბურიდან“ 13 მიზნიდან 10 მეტრის რადიუსში მოახვედრა, რაც ნიშნავს, რომ შესაძლო წრიული ცდომილება 5 მეტრს არ აღემატება.<ref name=can>{{cite web|url=http://defensenews.com/story.php?F=2740557&C=landwar|title=Canada Deploys GPS Shell To Afghanistan|publisher=defensenews.com|access-date=4 November 2014}}{{Dead link|date=მაისი 2022 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> 2012 წლის ივნისში [[ავღანეთი|ავღანეთში]], [[ჰელმანდის პროვინცია|ჰელმანდის პროვინციაში]] საზღვაო ქვეითთა მე-11 პოლკის მე-2 (საარტილერიო) ბატალიონმა M982 „ექსკალიბურის“ ჭურვი ამბოხებულების პოზიციას 36 კილომეტრის მანძილიდან მოახვედრა. ეს M777 ჰაუბიცის არსებობის ისტორიაში ყველაზე შორ ოპერატიულ გასროლას წარმოადგენს, ასევე, ყველაზე შორ გასროლას ლულიანი საარტილერიო შეიარაღებიდან საზღვაო ქვეითთა კორპუსის ისტორიაში.<ref>{{cite web |url=http://www.marinecorpstimes.com/article/20120630/NEWS/206300308/Long-shot-Artillery-battery-sets-lethal-record |title=Long shot: Artillery battery sets lethal record |work=Marine Corps Times |date=30 June 2012 |access-date=11 October 2013 |author=Lamothe, Dan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012102151/http://www.marinecorpstimes.com/article/20120630/NEWS/206300308/Long-shot-Artillery-battery-sets-lethal-record |archive-date=12 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012102151/http://www.marinecorpstimes.com/article/20120630/NEWS/206300308/Long-shot-Artillery-battery-sets-lethal-record |archivedate=12 ოქტომბერი 2013 }}</ref> აშშ-ის არმიის ყველაზე შორი გასროლა „ექსკალიბურის“ ჭურვით ერაყში მოხდა და მანძილი 30 კილომეტრი იყო. {| class="wikitable" |+ M777A2 vs M198<ref name="Goldman">{{cite web|last=Goldman|first=Harvey I.|title=LW155 Howitzer Towed Artillery Digitization|url=http://www.dtic.mil/ndia/2007armaments/Goldman.pdf|work=NDIA Armaments Technology and Firepower Symposium 12 June 2007|publisher=dtic.mil|access-date=27 January 2013|date=12 June 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120913140125/http://www.dtic.mil/ndia/2007armaments/Goldman.pdf|archive-date=13 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120913140125/http://www.dtic.mil/ndia/2007armaments/Goldman.pdf|archivedate=13 სექტემბერი 2012}}</ref> |- ! ! M777A2 ! M198 |- | '''წონა''' | 4200 კგ | 7154 კგ |- | '''საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანის დრო''' | 6 წთ 10 წმ | 6 წთ 35 წმ |- | '''სალაშქრო მდგომარეობაში მოყვანის დრო''' | 6 წთ 23 წმ | 10 წთ 40 წმ |- | '''C-130-ით გადატანის რაოდენობა''' | 2 | 1 |- | '''გათვლა''' | 5 | 9 |} == ვარიანტები == * '''M777''' – საბაზისო ვარიანტი ოპტიკური ცეცხლის მართვის სისტემით * '''M777A1''' – საბაზისო ვარიანტის განახლება ციფრული შესაძლებლობებით, როგორიცაა ჩაშენებული დენის წყარო, სატელიტური პოზიციონირება, ინერციული ნავიგაცია, რადიო, დისპლეი (Gun Display Unit, GDU) და სხვა. * '''M777A2''' – Block 1A განახლებული ოპერაციული სისტემით. დაემატა გაუმჯობესებული გადასატანი ინდუქციური საარტილერიო ამფეთქის დაყენების სისტემა (Enhanced Portable Inductive Artillery Fuze Setter, EPIAFS), რაც M982 „ექსკალიბურის“ და სხვა სახის მართვადი საბრძოლო მასალის სროლის საშუალებას იძლევა.<ref name="Goldman"/><ref>{{cite web|last1=Gooding|first1=Keith|last2=Kratzer|first2=David|title=PEO GCS's Digitized Towed Howitzer Supports the GWOT|url=http://asc.army.mil/docs/pubs/alt/2008/4_OctNovDec/articles/32_PEO_GCS's_Digitized_Towed_Howitzer_Supports_the_GWOT_200810.pdf|publisher=US Army Acquisition Support Center|work=Army Acquisition, Logistics, and Technology Magazine|access-date=27 January 2013|page=32|date=October–December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110232243/http://asc.army.mil/docs/pubs/alt/2008/4_OctNovDec/articles/32_PEO_GCS%27s_Digitized_Towed_Howitzer_Supports_the_GWOT_200810.pdf|archive-date=10 November 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131110232243/http://asc.army.mil/docs/pubs/alt/2008/4_OctNovDec/articles/32_PEO_GCS%27s_Digitized_Towed_Howitzer_Supports_the_GWOT_200810.pdf|archivedate=10 ნოემბერი 2013}}</ref> * '''M777ER''' – ეს განახლება შეიქმნა გაუმჯობესებული მანძილის ლულიანი არტილერიის (Extended Range Cannon Artillery, ERCA) პროექტის ფარგლებში, რომლის მიზანიც სროლის მაქსიმალური მანძილის 30-დან 70 კილომეტრამდე გაზრდა იყო.<ref>[https://www.armyrecognition.com/weapons_defence_industry_military_technology_uk/u.s._army_engineers_work_to_create_a_new_longer_m777_155mm_howitzer_under_the_name_m777er_13103162.html U.S. Army engineers work to create a new longer M777 155mm howitzer under the name M777ER] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180325052123/https://www.armyrecognition.com/weapons_defence_industry_military_technology_uk/u.s._army_engineers_work_to_create_a_new_longer_m777_155mm_howitzer_under_the_name_m777er_13103162.html |date=25 March 2018 }}. ''Army Recognition''. 31 March 2016.</ref> განახლებაში შედის გაცილებით გრძელი, 58 კალიბრიანი (9.1 მ) ლულა და გაძლიერებული მუხტი, რომელიც XM1113 მარკის რეაქტიულ ჭურვს ისვრის.<ref>[https://www.defensenews.com/land/2020/03/06/army-takes-40-mile-shots-from-extended-range-cannon-in-demo/ US Army takes 40-mile shots from extended-range cannon in demo]. ''Defense News''. 6 March 2020.</ref> == ოპერატიული ისტორია == === ავსტრალია === [[File:Australian soldiers from the 8-12 Field Regiment firing a M777 155mm howitzer.jpg|thumb|ავსტრალიელი ჯარისკაცები M777A2-დან სასწავლო სროლის დროს, 2016]] 2008 წელს ავსტრალიის თავდაცვის ძალებმა გამოთქვა სურვილი აშშ-ისგან 57 ერთეული M777A2-ის შეძენის შესახებ, რომელთა საერთო ღირებულება დაახლოებით US$248 მილიონი იყო.<ref>{{cite web|title=Australia – M777A2 155MM Light-Weight Howitzers|url=http://www.dsca.osd.mil/PressReleases/36-b/2008/Australia_08-78.pdf|publisher=Defense Security Cooperation Agency|access-date=12 September 2012|date=17 July 2008|quote=WASHINGTON, July 17, 2008 – The Defense Security Cooperation Agency notified Congress of a possible Foreign Military Sale to Australia of M777A2 155MM Light-Weight Howitzers as well as associated equipment and services. The total value, if all options are exercised, could be as high as $248 million.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915115922/http://www.dsca.osd.mil/PressReleases/36-b/2008/Australia_08-78.pdf|archive-date=15 September 2012|df=dmy-all|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915115922/http://www.dsca.osd.mil/PressReleases/36-b/2008/Australia_08-78.pdf|archivedate=15 სექტემბერი 2012}}</ref> შემდგომში, ავსტრალიის არმიამ შეისყიდა 35 ქვემეხი, რომლითაც ჩაანაცვლა ავსტრალიის სამეფო არტილერიის 1-ლი პოლკის, მე-4 პოლკის და მე-8/მე-12 პოლკის შეიარაღებაში არსებული მოძველებული 155 მმ M198 და 105 მმ L119 Hamel-ის ტიპის სისტემები.<ref>{{cite news|title=Boost in firepower|url=https://www.defence.gov.au/Publications/NewsPapers/Army/editions/1224/1224.pdf|work=Army: The Soldiers' Newspaper|issue=1224|publisher=Department of Defence|location=Canberra|issn=0729-5685|page=2|date=29 October 2009|access-date=7 January 2020}}</ref> პირველი M777A2 ქვეყანამ 2010 წლის ბოლოს მიიღო.<ref name=Bergmann>{{cite news|last=Bergmann|first=Kym|title=Push is on to bring out the big guns|newspaper=[[The Australian]]|publisher=News Ltd|date=23 October 2010|url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/defence/push-is-on-to-bring-out-the-big-guns/story-e6frg8yo-1225940262119|access-date=4 January 2011}}</ref><ref>{{cite news|last1=Kennedy|first1=Lt-Col Mitch|last2=Doran|first2=LCpl Mark|title=Changes in artillery|url=https://www.defence.gov.au/Publications/NewsPapers/Army/editions/1253/1253.pdf|work=Army: The Soldiers' Newspaper|issue=1253|publisher=Department of Defence|location=Canberra|issn=0729-5685|page=3|date=3 March 2011|access-date=7 January 2020}}</ref> დამატებით 19 ჰაუბიცას ავსტრალია პირდაპირ ამერიკული მწარმოებლისგან შეიძენს, რის შედეგადაც, მთლიანობაში, 6 ბატარეის დაკომპლექტება შეეძლება.<ref>{{cite web|title=Army to get more towed guns|url=http://www.news.com.au/breaking-news/national/army-to-get-more-towed-field-guns/story-e6frfku9-1226497153525|work=news.com.au|agency=AAP|access-date=16 October 2012|date=16 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121016105843/http://www.news.com.au/breaking-news/national/army-to-get-more-towed-field-guns/story-e6frfku9-1226497153525|archive-date=16 October 2012|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121016105843/http://www.news.com.au/breaking-news/national/army-to-get-more-towed-field-guns/story-e6frfku9-1226497153525|archivedate=16 ოქტომბერი 2012}}</ref> იმავდროულად, ავსტრალიის არმიამ შეისყიდა 155 მმ მართვადი საბრძოლო მასალა, კერძოდ, M982 „ექსკალიბური“ და XM1156 ზუსტი დამიზნების ხელსაწყო (Precision Guidance Kit).<ref>[http://www.deagel.com/news/FMS-Australia-Requests-Precision-Guidancდe-Kits-for-155mm-Munitions_n000011806.aspx FMS: Australia Requests Precision Guidance Kits for 155mm Munitions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140311080218/http://www.deagel.com/news/FMS-Australia-Requests-Precision-Guidance-Kits-for-155mm-Munitions_n000011806.aspx |date=11 March 2014 }} - Deagel.com, 12 August 2013</ref> === ბრაზილია === 2010 წელს [[ბრაზილია|ბრაზილიის]] საზღვაო ძალები განიხილავდა M777-ს, როგორც ერთ-ერთ ვარიანტს მოძველებული 155 მმ M114A1 ჰაუბიცების ჩასანაცვლებლად ბრაზილიის საზღვაო ქვეითთა კორპუსისთვის, თუმცა, საბოლოო შეთანხმება არ მიღწეულა.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.forte.jor.br/2010/09/19/marinha-do-brasil-interessada-no-obuseiro-m777-da-bae-systems/|title=Marinha do Brasil interessada no obuseiro M777 da BAE Systems|date=2010-09-19|website=Forças Terrestres - ForTe|language=pt|trans-title=Brazilian Navy interested on BAE Systems' M777 howitzer|access-date=2017-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630084333/http://www.forte.jor.br/2010/09/19/marinha-do-brasil-interessada-no-obuseiro-m777-da-bae-systems/|archive-date=30 June 2017|url-status=live}}</ref> === კანადა === [[File:M777_Howitzer_Helmand_April2007.JPEG|thumb|right|კანადელი სამხედროები ისვრიან M777-დან მოწინავე ოპერატიულ ბაზაზე ავღანეთში, ჰელმანდის პროვინციაში, 7 აპრილი, 2007.]] 2005 წლის დეკემბერში კანადის სამეფო ცხენოსანი არტილერიის 1-ლმა პოლკმა განახორციელა თავიანთი პირველი 6 ერთეული 155 მმ M777-ების საინაუგურაციო გასროლა. აღნიშნული 6 ქვემეხი კანადამ აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსისგან, საერთაშორისო სამხედრო შესყიდვების (FMS) ფარგლებში<ref>{{cite web|url=http://www.army-technology.com/projects/ufh/|title=FMS Contract Details|access-date=4 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161115173004/http://www.army-technology.com/projects/ufh|archive-date=15 November 2016|url-status=live}}</ref> აშშ-სა და კანადას შორის არსებული კონტრაქტით მიიღო. მათი პირველი გასროლა 1-ლი პოლკის A ბატარეამ განახორციელა ბაზა შაილოზე (Shilo), შემდეგ კი ჰაუბიცები ავღანეთში, ოპერაცია Archer-ის მხარდასაჭერად გადაისროლეს და 2006 წლის დასაწყისში [[ყანდაარი|ყანდაარში]], კანადური ძალების ოპერაციის რაიონში განათავსეს. ეს იყო M777-ის პირველი გამოყენება საბრძოლო ვითარებაში. იმავე წლის ზაფხულში აღნიშნულმა ჰაუბიცებმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს პანჯუაის ბრძოლაში, როცა უკანდახევაში მყოფ თალიბანის ელემენტებს მცირე რაოდენობის გასროლებით უმძიმესი ზიანი მიაყენეს. ბრძოლის ყველაზე მძიმე ფაზის დროს დაღუპული 72 ამბოხებულიდან უმეტესობა მხოლოდ ორი M777-დან განხორციელებული საარტილერიო ცეცხლის შედეგად განადგურდა. შემოდგომისთვის კანადური M777-ები უკვე იყო აღჭურვილი ცეცხლის მართვის ციფრული სისტემებით (DGMS), რამაც საგრძნობლად გაზარდა მათი სიზუსტე და შესაძლებელი გახადა მათი გამოყენება კანადური და ამერიკული სახმელეთო შენაერთების ახლო საცეცხლე მხარდაჭერისთვის.<ref>{{cite web|url=http://www.afghanistannewscenter.com/news/2007/may/may92007.html|title=Afghanistan News May 9, 2007|publisher=afghanistannewscenter.com|access-date=11 July 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928114911/http://www.afghanistannewscenter.com/news/2007/may/may92007.html|archive-date=28 September 2007|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928114911/http://www.afghanistannewscenter.com/news/2007/may/may92007.html|archivedate=28 სექტემბერი 2007}}</ref> მათი გამოყენება იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ იმავე წელს კანადამ BAE-ს დამატებით 6 ქვემეხი შეუკვეთა. 2009 წლის მაისში კანადის მთავრობამ გააფორმა შეკვეთა 25 ჰაუბიცაზე, რითიც საერთო რაოდენობა 37 გახდა.<ref>{{cite web|url=http://www.defense-aerospace.com/article-view/release/105619/bae-wins-%24118m-orders-for-m777-howitzer.html|title=BAE Wins $118m Orders for M777 Howitzer|publisher=defense-aerospace.com|access-date=4 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104235852/http://www.defense-aerospace.com/article-view/release/105619/bae-wins-%24118m-orders-for-m777-howitzer.html|archive-date=4 November 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104235852/http://www.defense-aerospace.com/article-view/release/105619/bae-wins-%24118m-orders-for-m777-howitzer.html|archivedate=4 ნოემბერი 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.forces.gc.ca/site/commun/ml-fe/article-eng.asp?id=5426|title=More howitzers on the way|publisher=forces.gc.ca|access-date=30 May 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130622134530/http://www.forces.gc.ca/site/Commun/ml-fe/article-eng.asp?id=5426|archive-date=22 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130622134530/http://www.forces.gc.ca/site/Commun/ml-fe/article-eng.asp?id=5426|archivedate=22 ივნისი 2013}}</ref><ref name=":2" /> გრძელდება DGMS სისტემის გაუმჯობესება კომუნიკაციის სისტემების დამატებით.<ref>{{cite web|url=http://www.army.forces.gc.ca/land-terre/news-nouvelles/story-reportage-eng.asp?id=5497|title=M777 equipped with new digital gun management system|publisher=forces.gc.ca|access-date=30 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20130529105748/http://www.army.forces.gc.ca/land-terre/news-nouvelles/story-reportage-eng.asp?id=5497|archive-date=29 May 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130529105748/http://www.army.forces.gc.ca/land-terre/news-nouvelles/story-reportage-eng.asp?id=5497|archivedate=29 მაისი 2013}}</ref> === ინდოეთი === ინდოეთის არმიამ 145 ერთეული M777-ის შეძენის სურვილი 2010 წელს გამოთქვა,<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/us/US-okays-howitzers-worth-647-million-for-India/articleshow/5506969.cms |work=The Times of India |first1=Chidanand |last1=Rajghatta |title=US okays howitzers worth $647 million for India |date=28 January 2010 |access-date=30 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130193304/http://timesofindia.indiatimes.com/world/us/US-okays-howitzers-worth-647-million-for-India/articleshow/5506969.cms |archive-date=30 January 2010 |url-status=live }}</ref> საერთო ღირებულება [[ინდური რუპია|₹30]] მილიარდი უნდა ყოფილიყო (US$394 მილიონი). 2012 წლის 11 მაისს ინდოეთის თავდაცვის სამინისტრომ გამოაცხადა 145 ჰაუბიცის შეძენის გეგმა US$660 მილიონად აშშ-ის საერთაშორისო სამხედრო შესყიდვების ფარგლებში.<ref>{{cite web|url=http://www.globaldefence.net/defence-news/21762-india-orders-145-m777-ultra-light-howitzers-from-bae-systems.html|title=India Orders 145 M777 Ultra Light Howitzers From BAE Systems|author=HP|access-date=4 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141105020731/http://www.globaldefence.net/defence-news/21762-india-orders-145-m777-ultra-light-howitzers-from-bae-systems.html|archive-date=5 November 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105020731/http://www.globaldefence.net/defence-news/21762-india-orders-145-m777-ultra-light-howitzers-from-bae-systems.html|archivedate=5 ნოემბერი 2014}}</ref> აღნიშნული გეგმა წარედგინა ინდოეთის ფინანსთა მინისტრს და უშიშროების კომიტეტს.<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics/nation/india-clears-660-million-deal-for-artillery-guns/articleshow/13095688.cms|work=The Economic Times|title=India clears $660 million deal for artillery guns |date=11 May 2012}}</ref><ref> {{cite news |url=http://www.dnaindia.com/india/report_india-to-buy-m777-howitzers-from-us_1687512 |work=DNA |title=Defence Ministry clears M777 howitzers procurement projects |date=11 May 2012 |access-date=12 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513214402/http://www.dnaindia.com/india/report_india-to-buy-m777-howitzers-from-us_1687512 |archive-date=13 May 2012 |url-status=live }} </ref> 2013 წლის 2 აგვისტოს ინდოეთმა 145 ერთეული ქვემეხის შესყიდვა ამჯერად US$885 მილიონად მოითხოვა,<ref>[http://www.deagel.com/news/FMS-India-Requests-Sale-of-145-M777-155mm-Light-Weight-Towed-Howitzers_n000011794.aspx FMS: India Requests Sale of 145 M777 155mm Light-Weight Towed Howitzers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130814001154/http://www.deagel.com/news/FMS-India-Requests-Sale-of-145-M777-155mm-Light-Weight-Towed-Howitzers_n000011794.aspx |date=14 August 2013 }} - Deagel.com, 7 August 2013</ref> თუმცა, 2014 წლის 24 თებერვალს შესყიდვა ისევ გადაიდო.<ref>{{cite web |url=http://www.defensenews.com/article/20140224/DEFREG03/302240025 |archive-url=https://archive.today/20140224210228/http://www.defensenews.com/article/20140224/DEFREG03/302240025 |url-status=dead |archive-date=24 February 2014 |title=India Postpones Purchase of 145 Ultra Light Howitzers |last1=Raghuvanshi |first1=Vivek |date=24 February 2014 |website=defensenews.com |publisher=Gannett Government Media |access-date=24 February 2014 |archiveurl=https://archive.today/20140224210228/http://www.defensenews.com/article/20140224/DEFREG03/302240025 |archivedate=24 თებერვალი 2014 }}</ref> 2014 წლის 11 მაისს შესყდვის გეგმას დაეთანხმა თავდაცვის სამინისტრო,<ref>{{cite web |url=http://www.ndtv.com/article/india/india-buys-new-artillery-guns-27-years-after-bofors-209582 |title=India buys new artillery guns, 27 years after Bofors |date=11 May 2014 |access-date=26 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017144906/http://www.ndtv.com/article/india/india-buys-new-artillery-guns-27-years-after-bofors-209582 |archive-date=17 October 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017144906/http://www.ndtv.com/article/india/india-buys-new-artillery-guns-27-years-after-bofors-209582 |archivedate=17 ოქტომბერი 2014 }}</ref> თუმცა, იმავე წლის 11 ივლისს მთავრობამ განაცხადა, რომ მაღალი ფასის გამო ქვემეხებს აღარ შეიძენდა.<ref>{{cite web |url=http://www.janes.com/article/40766/indian-mod-says-m777-buy-in-doubt-over-high-cost-offset-requirements |title=Indian MoD says M777 buy in doubt over high cost, offset requirements |date=13 July 2014 |access-date=12 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141015225942/http://www.janes.com/article/40766/indian-mod-says-m777-buy-in-doubt-over-high-cost-offset-requirements |archive-date=15 October 2014 |url-status=live }}</ref> 2014 წლის 22 ნოემბერს პრიცესი განახლდა, ამჯერად, „დაამზადე ინდოეთში“ პროგრამის ფარგლებში.<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Three-decades-on-defence-minister-clears-Rs-15750-crore-howitzer-projects/articleshow/45245771.cms |title=Three decades on, defence minister clears Rs 15,750 crore howitzer projects |last1=Pandit |first1=Rajat |date=23 November 2014 |work=The Times of India|publisher=TNN |access-date=22 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141126090010/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Three-decades-on-defence-minister-clears-Rs-15750-crore-howitzer-projects/articleshow/45245771.cms |archive-date=26 November 2014 |url-status=live }}</ref> 2015 წლის 13 მაისს თავდაცვის სამინისტრომ გამოყო ₹29 მილიარდი 145 ჰაუბიცის შესაძენად აშშ-ისგან.<ref>{{cite news |url=http://defencenews.in/defence-news-internal.aspx?id=ly/B44LoBP4= |title=New Aircraft Carrier, Brahmos Missiles, C-295 Planes & M-777 Howitzers all cleared for Purchase |last1=Govindan |first1=Adarsh |date=14 May 2015 |website=defencenews.in |publisher=TNN |access-date=13 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519033229/http://www.defencenews.in/defence-news-internal.aspx?id=ly%2FB44LoBP4%3D |archive-date=19 May 2015 |url-status=live }}</ref> იმავე წლის 15 დეკემბერს სამინისტრომ განაცხადა, რომ ამის შემდეგ კიდევ 500 ერთეული M777-ის შეძენა სურდა.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/ministry-keen-to-purchase-500-more-howitzer-guns-from-bae-systems/article7987937.ece|title=Ministry keen to purchase 500 more Howitzer guns from BAE Systems|first=Nayanima|last=Basu|date=14 December 2015|website=The Hindu Businessline|access-date=30 May 2017}}</ref> 2016 წლის 26 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ 145 ჰაუბიცას ინდოეთი US$750 მილიონად შეიძენდა.<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/india-clears-purchase-of-145-ultra-light-howitzer-guns-from-us/1/700866.html|title=India clears purchase of 145 ultra-light Howitzer guns from US|work=India Today|access-date=30 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170511044221/http://indiatoday.intoday.in/story/india-clears-purchase-of-145-ultra-light-howitzer-guns-from-us/1/700866.html|archive-date=11 May 2017|url-status=live}}</ref> იმავე წლის ნოემბრის ბოლოს – დეკემბრის დასაწყისში შეთანხმება საბოლოოდ გაფორმდა.<ref>{{cite web |url=http://www.ssbinterviewtips.in/m777-howitzer-deal-inked-by-the-indian-government/637 |title=M777 howitzer deal inked by the Indian government |date=30 November 2016 |access-date=30 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201021609/http://www.ssbinterviewtips.in/m777-howitzer-deal-inked-by-the-indian-government/637 |archive-date=1 December 2016 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|last1=Lal|first1=Neeta|title=India Gets its Guns – 30 years late|url=http://www.asiasentinel.com/econ-business/india-guns-30-years-late/|access-date=21 December 2016|work=Asia Sentinel|date=19 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220220256/http://www.asiasentinel.com/econ-business/india-guns-30-years-late/|archive-date=20 December 2016|url-status=live}}</ref> შეთანხმების თანახმად, BAE Systems-მა ინდოეთს 25 ერთეული ჰაუბიცა მიაწოდა, ხოლო დამატებით 120 ინდოეთში, Mahindra Defence Systems Limited-ის მიერ აიწყობოდა.<ref>{{cite web |title=Indian Army's M777 regiment to get 3 made-in-India guns |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/m777-regiment-to-get-3-made-in-india-guns/story-xhNr4drnZCckqN3qErlfyK.html |website=Hindustan Times |access-date=13 November 2019 |language=en |date=13 November 2019}}</ref> ინდოეთის არმიამ სრულ საბრძოლო მზადყოფნაში მყოფი პირველი 2 ჰაუბიცა 2017 წლის 18 მაისს, [[ნიუ-დელი|ნიუ-დელიში]] მიიღო.<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/army-gets-its-first-artillery-guns-three-decades-after-bofors-will-be-tested-at-pokhran-4661306/|title=Army gets its first artillery guns three decades after Bofors, will be tested at Pokhran today|date=18 May 2017|work=indianexpress|access-date=30 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170602130427/http://indianexpress.com/article/india/army-gets-its-first-artillery-guns-three-decades-after-bofors-will-be-tested-at-pokhran-4661306/|archive-date=2 June 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/army-gets-two-us-made-m777-ultra-light-howitzers/article18482205.ece|title=Two M777 Ultra-Light Howitzers arrive from U.S.|first=Dinakar|last=Peri|newspaper=The Hindu|access-date=30 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518103659/http://www.thehindu.com/news/national/army-gets-two-us-made-m777-ultra-light-howitzers/article18482205.ece|archive-date=18 May 2017|url-status=live|date=18 May 2017}}</ref> 2017 წლის 2 სექტემბერს გავრცელდა ცნობა, რომ ერთ-ერთი ჰაუბიცის ლულა კალიბრაციის პროცესში სროლისას დაზიანდა.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/army-s-new-us-made-m777-howitzer-in-trouble-barrel-explodes-at-pokhran-range/story-FBr9a2voeSWrumBhZisFcO.html |title=Army's new US-made M777 howitzer in trouble, barrel explodes at Pokhran range |access-date=12 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912164656/http://www.hindustantimes.com/india-news/army-s-new-us-made-m777-howitzer-in-trouble-barrel-explodes-at-pokhran-range/story-FBr9a2voeSWrumBhZisFcO.html |archive-date=12 September 2017 |url-status=live |date=12 September 2017 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/nation/2017/sep/12/barrel-of-us-manufactured-howitzer-gun-explodes-during-indian-armys-calibration-trial-1656186.html |title=Barrel of US-manufactured Howitzer gun explodes during Indian army's calibration trial |access-date=12 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912174258/http://www.newindianexpress.com/nation/2017/sep/12/barrel-of-us-manufactured-howitzer-gun-explodes-during-indian-armys-calibration-trial-1656186.html |archive-date=12 September 2017 |url-status=live }}</ref> ინდოეთის არმიამ M777 ჰიმვიჯაის წვრთნების დროს, [[არუნაჩალ-პრადეში|არუნაჩალ-პრადეშში]] გამოიყენა. წვრთნებში ახლადჩამოყალიბებული ინტეგრირებული საბრძოლო დაჯგუფებები მონაწილეობდნენ.<ref>{{Cite web|url=https://m-economictimes-com.cdn.ampproject.org/v/s/m.economictimes.com/news/defence/india-to-deploy-latest-american-weapon-systems-for-ex-himvijay-along-china-border/amp_articleshow/71108992.cms?usqp=mq331AQCKAE=&amp_js_v=0.1|title=India China: India to deploy latest American weapon systems for Ex-HimVijay along China border - The Economic Times|website=m-economictimes-com.cdn.ampproject.org|access-date=2019-10-14}}{{Dead link|date=მაისი 2022 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ინდოეთს, მთლიანობაში, 7 საარტილერიო პოლკის შექმნა აქვს დაგეგმილი, რომელთაგანაც თითოეულში 18 ჰაუბიცა იქნება. პირველი მათგანი 2020 წლის ბოლოს ჩამოყალიბდა და მას 15 ქვემეხი BAE Systems-მა, ხოლო დამატებით 3 Mahindra Defense Systems Limited-მა მიაწოდა.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/m777-regiment-to-get-3-made-in-india-guns/story-xhNr4drnZCckqN3qErlfyK.html|title=Indian Army's M777 regiment to get 3 made-in-India guns - The Economic Times|website=m-economictimes-com.cdn.ampproject.org|access-date=2019-11-13|date=13 November 2019}}</ref> 2020 წლის ივლისში [[ჩინეთი|ჩინეთთან]] დაძაბულობის ზრდის ფონზე, რაც [[ლადაქი|ლადაქის]] გაერთიანებული ტერიტორიის და ოკუპირებული [[ტიბეტი|ტიბეტის]] საზღვარზე ჩინეთის აგრესიულ ქმედებებს უკავშირდებოდა, ინდოეთმა დამატებით „ექსკალიბურის“ ჭურვების შეძენის შესახებ განაცხადა.<ref>{{Cite web|url=https://asiatimes.com/2020/07/border-clashes-prompt-india-to-fast-track-weapons-buys/|title = Border clashes prompt India to fast-track weapons buys|date = 7 July 2020}}</ref> === საუდის არაბეთი === 2011 წელს საუდის არაბეთმა შეუკვეთა 36 ერთეული M777A2, ასევე, 17 136 მსხვრევად-ფუგასური ჭურვი და 2 304 შორი მოქმედების რეაქტიული ჭურვი. ქვეყანამ, აგრეთვე, შეიძინა [[HMMWV]] მანქანები საბრძოლო მასალის და გათვლის ტრანსპორტირებისათვის, თუმცა, არ შეუძენია „ექსკალიბურის“ მარკის საბრძოლო მასალა.<ref name=Saudi>{{cite web|title=The Arabian Light|url=http://www.strategypage.com/htmw/htart/20111007.aspx|date=7 October 2011|access-date=5 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110232112/http://www.strategypage.com/htmw/htart/20111007.aspx|archive-date=10 November 2013|url-status=live}}</ref> === აშშ === [[File:Firing rounds with an M777 Howitzer Afghanistan 2009.jpg|right|thumb|82-ე საჰაერო-სადესანტო დივიზიის მე-18 საცეცხლე ბრიგადის 321-ე საველე-საარტილერიო პოლკის 1-ლი ბატალიონის C ბატარეის ჯარისკაცები 155 მმ M777 ჰაუბიცის სროლის პროცესში. მოწინავე ოპერატიული ბაზა ბოსტიკი, ავღანეთი, 2009.]] [[File:United States Marine Corps M777A2-155mm-howitzer.jpg|thumb|left|ამერიკელი საზღვაო ქვეითები ისვრიან 155 მმ M777 ჰაუბიცას სადემონსტრაციო სროლების დროს, იაპონია, 2012.]] M777-მა აშშ-ის არმიასა და საზღვაო ქვეითთა კორპუსში M198 ჰაუბიცა 2005 წლიდან ჩაანაცვლა. 2014 წლიდან აშშ-ის სამხედრო ძალებმა M777-ის გაუმჯობესებული ვარიანტების მიღება დაიწყეს, რომლებიც აღჭურვილი იყო ახალი თხევად-კრისტალური დისპლეით, განახლებული ოპერაციული სისტემით, დენის ახალი წყაროთი და ლულის სენსორებით, რომლებიც ადგილზე ბალისტიკური გამოთვლებისთვის გამოიყენება. შემდგომი გაუმჯობესების სახით დაგეგმილია ახალი სენსორული ეკრანის დამატება გათვლის მეთაურისთვის, ახალი კომპიუტერი და ციფრული რადიოსადგური.<ref name="PM Towed Artillery Systems">{{cite web|title=PM Towed Artillery Systems|url=http://www.defensemedianetwork.com/stories/pm-towed-artillery-systems/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141105012411/http://www.defensemedianetwork.com/stories/pm-towed-artillery-systems/|archive-date=5 November 2014|access-date=4 November 2014|work=Defense Media Network}}</ref> ==== არმია ==== [[ჩრდილოეთი კაროლინა|ჩრდილოეთ კაროლინაში]], ფორტ ბრეგში განლაგებული მე-18 საველე-საარტილერიო ბრიგადა პირველი ქვედანაყოფი იყო, რომელმაც სატესტო XM777 ჰუბიცა გამოსცადა. საცდელ სროლებში ბრიგადის 321-ე საველე-საარტილერიო პოლკის 1-ლი და მე-3 ბატალიონები მონაწილეობდნენ. პირველი პროტოტიპები, ასევე, გამოსცადა 377-ე საჰაერო შეტევის პოლკმა, რომელიც 1998 წელს ასევე მე-18 საველე-საარტილერიო ბრიგადის შემადგენლობაში შედიოდა. 2008 წლის 2 იანვარს მე-11 საველე-საარტილერიო პოლკის მე-2 ბატალიონის B ბატარეის მე-2 ოცეული გახდა ამერიკის არმიის პირველი ქვედანაყოფი, რომელმაც M777 ბრძოლაში გამოიყენა ოპერაცია „ერაყის თავისუფლების“ ფარგლებში. 2007 წლის ივნისში M777-ის A2 მოდიფიკაცია მიიღო 321-ე პოლკის მე-3 ბატალიონმა. იმავე წლის დეკემბერში ქვედანაყოფი ავღანეთში გადაისროლეს და 2008 წლის იანვარში მათ პირველად გამოიყენეს M777 ავღანეთში, ოპერაცია Enduring Freedom-ის დროს. 2008 წლის აპრილში M777 გამოცდა დაიწყო მე-8 საველე-საარტილერიო პოლკმა ფორტ უეინრაიტში, [[ფერბენკსი|ფეარბენკსში]], [[ალასკა|ალასკაში]].<ref>[http://www.newsminer.com/news/2008/mar/27/alaska-brief-march-27/ "Alaska in Brief—March 27"]{{Dead link|date=მაისი 2022 |bot=InternetArchiveBot }} "Army to test new howitzer in Fairbanks", ''Fairbanks Daily News-Miner'', 27 March 2008. Accessed 27 March 2008.</ref> 2008 წლის 20 ივლისს პენსილვანიის ეროვნული გვარდიის 28-ე ქვეითი დივიზიის 108-ე საველე-საარტილერიო პოლკი გახდა ეროვნული გვარდიის პირველი ქვედანაყოფი, რომელმაც შეიარაღებაში მიიღო და გაისროლა M777. 2017 წელს [[ისლამური სახელმწიფო|ISIL-ის]] ნაღმმტყორცნელთა პოზიციის მიმართულებით სროლების დროს ჭურვის სახაზინო ნაწილში აფეთქების შედეგად გარდაიცვალა 2 ამერიკელი ჯარისკაცი და დაშავდა მათი გათვლის რამდენიმე წევრი.<ref>{{cite web|url=https://www.stripes.com/news/2-us-soldiers-killed-in-artillery-mishap-in-iraq-identified-1.482836#.WZaAAulLfIU|title=2 US soldiers killed in artillery mishap in Iraq identified|access-date=18 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816013329/https://www.stripes.com/news/2-us-soldiers-killed-in-artillery-mishap-in-iraq-identified-1.482836#.WZaAAulLfIU|archive-date=16 August 2017|url-status=live}}</ref> M777-თან დაკავშირებული წვრთნების დროს რამდენიმე ინციდენტს ჰქონდა ადგილი, მათ შორის, 2014 წლის თებერვალში ერთ-ერთი შემთხვევა 321-ე პოლკის მე-3 ბატალიონის ჯარისკაცის გარდაცვალებით დასრულდა,<ref>{{cite journal|url=http://www.csmonitor.com/USA/Latest-News-Wires/2014/0222/82nd-Airborne-paratrooper-dies-in-howitzer-explosion-at-Fort-Bragg|title=82nd Airborne paratrooper dies in howitzer explosion at Fort Bragg|agency=Associated Press|journal=The Christian Science Monitor|access-date=4 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141105002911/http://www.csmonitor.com/USA/Latest-News-Wires/2014/0222/82nd-Airborne-paratrooper-dies-in-howitzer-explosion-at-Fort-Bragg|archive-date=5 November 2014|url-status=live|date=22 February 2014}}</ref> მანამდე კი, 2011 წელს კემპ ლეჟენში (ფორტ ბრეგის ტერიტორიაზე) წვრთნების დროს ერთი საზღვაო ქვეითი დაიღუპა.<ref>{{cite web|url=http://www.wral.com/news/local/story/9271350/|title=Ten injured during artillery training at Fort Bragg|publisher=WRAL.com|access-date=4 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104224019/http://www.wral.com/news/local/story/9271350/|archive-date=4 November 2014|url-status=live|date=15 March 2011}}</ref> 2017 წლის მაისში აშშ-ის არმიამ განაცხადა შვედური BONUS-ის ტიპის ჭურვების შეძენის შესახებ, რომელიც შუალედური ვარიანტი იყო ამერიკული კლასტერული საბრძოლო მასალის ჩანაცვლებისთვის. საბოლოო მიზანს წარმოადგენს 1%-ზე ნაკლები აუფეთქებელი ნარჩენი მასალის დატოვება არაუნიტარული ჭურვების აფეთქების შემდეგ. BONUS-ის ტიპის ჭურვები შეიცავს ორ, სენსორული ამფეთქის მქონე ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმს, რომელიც ტერიტორიის სკანირებით პოულობს სახმელეთო მიზნებს და ჰაერიდან ეცემა მათ. სისტემა წარმატებით გამოიცადა M777 ჰაუბიცებიდან.<ref>[http://www.military.com/daily-news/2017/05/02/army-concerned-over-ban-on-cluster-munitions-land-mines.html?ESRC=todayinmil.sm "Army Concerned Over Ban on Cluster Munitions, Land Mines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806185246/http://www.military.com/daily-news/2017/05/02/army-concerned-over-ban-on-cluster-munitions-land-mines.html?ESRC=todayinmil.sm|date=6 August 2017}} Military.com, 2 May 2017</ref> 2008 წლის ნოემბრიდან 2019 წლის აპრილამდე პერიოდში მე-3 საკავალერიო პოლკმა რამდენიმე M777A2 ერაყში, [[სირია|სირიის]] საზღვარზე მდებარე საჰამის საცეცხლე ბაზაზე გამოიყენა სირიის დემოკრატიული ძალების მხარდასაჭერად ბაღუზ ფაუქანის ბრძოლის დროს. ეს ოპერაცია წარმატებული აღმოჩნდა და მის შედეგად ISIL-ის მიერ დაკავებული უკანასკნელი ქალაქი გათავისუფლდა.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.army.mil/article/215289/firebase_saham_a_day_in_the_life_of_joint_artillerymen_securing_the_iraq_border|title=Firebase Saham: A day in the life of joint-artillerymen securing the Iraq border|last=Welch|first=Jason|date=2018-12-18|website=www.army.mil|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419021415/https://www.army.mil/article/215289/firebase_saham_a_day_in_the_life_of_joint_artillerymen_securing_the_iraq_border|archive-date=19 April 2019|url-status=live|access-date=2019-04-19}}</ref> ==== საზღვაო ქვეითთა კორპუსი ==== 2005 წლის მაისში საზღვაო ქვეითთა მე-11 პოლკის მე-3 ბატალიონი, რომელიც კალიფორნიაში, თუენთინაინ-პალმსის საზღვაო ქვეითთა კორპუსის საჰაერო და სახმელეთო საბრძოლო ცენტრში იყო განლაგებული, გახდა საზღვაო ქვეითთა პირველი ქვედანაყოფი, რომელმაც ახალი M777 მიიღო. მთლიანობაში, საზღვაო ქვეითთა კორპუსს 580 ქვემეხი გადაეცა, ხოლო არმიას და ეროვნულ გვარდიას – 421.<ref name="deagel1">{{cite web |url=http://www.deagel.com/news/DoD-Orders-46-Additional-M777-Howitzers_n000008440.aspx |title=DoD Orders 46 Additional M777 Howitzers |publisher=Deagel.com |date=22 February 2011 |access-date=2012-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709004034/http://www.deagel.com/news/DoD-Orders-46-Additional-M777-Howitzers_n000008440.aspx |archive-date=9 July 2011 |url-status=live }}</ref><ref name="autogenerated190">{{Cite web |url=http://asafm.army.mil/Documents/OfficeDocuments/Budget/BudgetMaterials/FY12/pforms//wtcv.pdf |title=page:190 |access-date=28 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110420084026/http://asafm.army.mil/Documents/OfficeDocuments/Budget/BudgetMaterials/FY12/pforms//wtcv.pdf |archive-date=20 April 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110420084026/http://asafm.army.mil/Documents/OfficeDocuments/Budget/BudgetMaterials/FY12/pforms//wtcv.pdf |archivedate=20 აპრილი 2011 }}</ref> 2016 წლის მარტში 26-ე საზღვაო ქვეითთა საექსპედიციო ქვედანაყოფის 200-მა ჯარისკაცმა 4 M777A ჰაუბიცით მოაწყო საცეცხლე ბაზა ბელი, ოფიციალურად კარაოსარის საპასუხო ცეცხლის კომპლექსი ერაყის ქალაქ მახმურის ახლოს. მათი ფუნქცია ერაყის არმიის შეტევის მხარდაჭერა იყო ქალაქ [[მოსული|მოსულზე]]. საცეცხლე ბაზა ISIL-ის კონტროლირებადი ტერიტორიიდან მხოლოდ 15 კილომეტრით იყო დაშორებული და ერთი საზღვაო ქვეითი ჩამოსვლიდან რამდენიმე დღეში, 19 მარტს, ბაზაზე სარაკეტო თავდასხმის შედეგად დაიღუპა. პირდაპირი თავდასხმები შემცირდა მომდევნო კვირებში, მას შემდეგ, რაც ერაყელებმა ახლომდებარე სოფლები დაიკავეს. საზღვაო ქვეითთა ჰაუბიცები ყოველდღე ისროდნენ ერაყელთა სამანევრო ოპერაციების მხარდასაჭერად მსხვრევად-ფუგასური, საკვამლე და მანათობელი საბრძოლო მასალით.<ref>[http://www.militarytimes.com/story/veterans/2016/04/07/near-isis-front-us-marine-artillerymen-fire-everyday/82748578/ "Near ISIS front, U.S. Marine artillerymen 'fire every day'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160818022719/http://www.militarytimes.com/story/veterans/2016/04/07/near-isis-front-us-marine-artillerymen-fire-everyday/82748578/ |date=18 August 2016 }} ''Military Times'', 7 April 2016</ref> ისინი არმიის ჯარისკაცებმა დაახლოებით 60 დღის შემდეგ ჩაანაცვლეს. ამ დროის განმავლობაში საზღვაო ქვეითებმა 486 საცეცხლე ამოცანა შეასრულეს და 2 000-ზე მეტი ჭურვი ისროლეს.<ref>[http://www.militarytimes.com/story/military/2016/06/30/marines-iraq-came-under-numerous-rocket-attacks-commander-says/86561736/ "Marines in Iraq came under 'numerous' rocket attacks, commander says"]{{Dead link|date=მაისი 2022 |bot=InternetArchiveBot }} ''Military Times'', 30 June 2016</ref> 2011 წლის მარტში M777-ებით აღჭურვილი მე-11 საექსპედიციო ქვედანაყოფი გადაისროლეს სირიაში საარტილერიო მხარდაჭერის გასაწევად იმ ძალებისთვის, რომლებიც ქალაქ [[რაკა|რაკადან]] ISIL-ის ძალების გასაძევებლად იბრძოდნენ.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2017/03/08/marines-have-arrived-in-syria-to-fire-artillery-in-the-fight-for-raqqa/|newspaper=The Washington Post|title=Marines have arrived in Syria to fire artillery in the fight for Raqqa|date=8 March 2017|access-date=9 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170309004432/https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2017/03/08/marines-have-arrived-in-syria-to-fire-artillery-in-the-fight-for-raqqa/|archive-date=9 March 2017|url-status=live}}</ref> == ოპერატორები == [[File:M777 operators.png|thumb|300px|M777-ის ოპერატორი ქვეყნების რუკა (2017 წლის მონაცემები)]] === ამჟამინდელი ოპერატორები === ;{{AUS}}: 54 სისტემა (M777A-2) ;{{CAN}}: 37 სისტემა<ref name=":2">{{Cite web |last=Defence |first=National |date=2014-03-06 |title=Status Report on Transformational and Major Crown Projects - RPP 2014-15 |url=https://www.canada.ca/en/department-national-defence/corporate/reports-publications/plans-priorities/2014-15/status-report-transformational-major-crown-projects.html |access-date=2022-04-18 |website=www.canada.ca }}{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ;{{IND}}: 89 სისტემა ექსპლუატაციაში<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/army-to-get-firepower-boost-in-mountains-with-more-m777-guns-101636896249075.html?utm_source=whatsapp&utm_medium=social&utm_campaign=ht_site.|title = Army to get firepower boost in mountains with more M777 guns|date = 14 November 2021}}.</ref> (მთლიანობაში შეკვეთილი იყო 145 სისტემა, რომელთაგანაც 25 მიწოდებული იყო BAE Systems-ის მიერ მზა მდგომარეობაში, ხოლო დარჩენილი 120 ერთეულის აწყობა ინდოეთში მიმდინარეობს). ;{{KSA}}: 70 სისტემა ;{{USA}}: 1,001 სისტემა, 580 საზღვაო ქვეითების, ხოლო 421 არმიისა და ეროვნული გვარდიისათვის.<ref name="deagel1" /> არმიაც და საზღვაო ქვეითთა კორპუსიც მხოლოდ M777A2 ვარიანტს იყენებს.<ref name="PM Towed Artillery Systems" /> ;{{flag|უკრაინა}}: 90 სისტემა გადაეცა ამერიკის შეერთებული შტატებისგან [[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)|ქვეყანაში რუსეთის შეჭრის]] შემდეგ. ევროპის ტერიტორიაზე მიმდინარეობს უკრაინელი სამხედრო მოსამსახურეების წვრთნები ტექნიკის ათვისების მიზნით.<ref>{{Cite web|lang=fr|url=https://fr.euronews.com/2022/04/14/nouvelle-aide-militaire-de-800-millions-de-dollars-pour-kyiv|title=Nouvelle aide militaire de 800 millions de dollars pour Kyiv|website=euronews|date=2022-04-14|access-date=2022-04-21}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.stripes.com/theaters/europe/2022-04-20/ukraine-russia-war-military-aid-howitzers-training-donbas-5747428.html|title=First American howitzers bound for Ukraine arrive in Europe as US troops begin training Ukrainians on the cannons|website=Stars and Stripes|access-date=2022-04-21}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.defense.gov/News/News-Stories/Article/Article/3007229/austin-to-host-meeting-in-germany-to-discuss-ukraines-long-term-defense-needs/|title=Austin to Host Meeting in Germany to Discuss Ukraine|website=U.S. Department of Defense|access-date=2022-04-21}}</ref> ;{{Flag|კოლუმბია}}: კოლუმბიის საზღვაო ქვეითები M777 სისტემებს ამერიკის საზღვაო ქვეითთა კორპუსისგან დონაციის სახით მიიღებენ.<ref>{{Cite web |last=Defensa.com |date=2022-02-28 |title=La Infantería de Marina de Colombia se dotará de obuses M777 de 155 mm y vehículos anfibios del Cuerpo de Marines de los Estados Unidos-noticia defensa.com - Noticias Defensa defensa.com Colombia |url=https://www.defensa.com/colombia/infanteria-marina-colombia-dotara-obuses-m777-155-mm-vehiculos |access-date=2022-03-19 |website=Defensa.com |language=es}}</ref> : === პოტენციური ოპერატორები === * {{flag|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}}: 2016 წლის 5 მაისს BAE Systems-მა განაცხადა, რომ ემირატების თავდაცვის ტექნოლოგიების კომპანიასთან (Emirates Defense Technology, EDT) M777-ის თვითმავალი ვარიანტის შექმნის შესახებ მუშაობს არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეირაღებული ძალებისთვის.<ref>{{cite web|last1=Binnie|first1=Jeremy|title=BAE Systems looks to sell M777 to the UAE|url=http://www.janes.com/article/60097/bae-systems-looks-to-sell-m777s-to-the-uae|website=IHS Jane's 360|publisher=IHS Jane's|access-date=9 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160510101455/http://www.janes.com/article/60097/bae-systems-looks-to-sell-m777s-to-the-uae|archive-date=10 May 2016|url-status=live}}</ref> == გალერეა == <gallery widths="180px" heights="180px"> File:US Navy 090719-N-0120A-634 An MH-53E Sea Stallion helicopter, assigned to the Air Combat Element of the 31st Marine Expeditionary Unit, embarked aboard the forward-deployed amphibious assault ship USS Essex (LHD 2) lifts an M77.jpg|ამერიკულ ვერტმფრენს CH-53 Sea Stallion გადააქვს M777 File:Flares fired by M777 howitzers to illuminate during Operation Tora Arwa V in the Kandahar province Aug. 2 2009.jpg|M777-დან გასროლილი მანათობელი ჭურვები. ოპერაცია Tora Arwa V, ყანდაარის პროვინცია, ავღანეთი, 2009 File:M777 Light Towed Howitzer 2.jpg|M777 ლოგარის პროვინციაში, ავღანეთი File:U.S. Soldiers with Alpha Battery, Field Artillery Squadron, 2nd Cavalry Regiment, prepare to tow an M777 155 mm howitzer during a decisive action training environment exercise at the Joint Multinational 121028-A-TF309-005.jpg|საშუალო ტაქტიკურ მანქანაზე (FMTV) ბუქსირებული M777 File:M777 Light Towed Howitzer In operation.ogv|M777 საბრძოლო მოქმედების პროცესში, ლოგარის პროვინცია, ავღანეთი File:3rd Cavalry Regiment m777 howitzer.jpg|აშშ არმიის მე-3 საკავალერიო პოლკის ჯარისკაცები ქვემეხის დატენვის პროცესში. ISIL-ის წინააღმდეგ სამხედრო ინტერვენცია, ალ-ქაიმი, ერაყი </gallery> == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|M777 howitzer}} * http://indiandefenceboard.com/threads/india-clears-660-mn-deal-for-artillery-guns.2375/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220529055459/https://www.indiandefenceboard.com/threads/india-clears-660-mn-deal-for-artillery-guns.2375/ |date=2022-05-29 }} * [http://www.lw155sdc.com LW155 Sample Data Collection] * [http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/lw155.htm Global Security] * [https://web.archive.org/web/20080405180156/http://www.sfu.ca/casr/bg-artillery-155mm-M777.htm Canadian American Strategic Review] * [https://web.archive.org/web/20130216085342/http://www.dsca.osd.mil/PressReleases/36-b/2008/Canada_08-68.pdf 37 additional M777 for Canadian Forces ] {{DEFAULTSORT:M777 Howitzer}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:იარაღები]] [[კატეგორია:არტილერია]] [[კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით]] jke22gt5x3w8kykd0kftnhc61icb8yh 0 532767 5411071 5387733 2026-06-11T04:55:58Z CommonsDelinker 635 - "Gia_Jashvili_portrait.jpg". ფაილი წაიშალა Commons-იდან მომხმარებელ [[c:User:Krd|Krd]]-ს მიერ. მიზეზი: No ticket permission since 11 May 2026. 5411071 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მუსიკოსი |სახელი = გია იაშვილი |ორიგინალური სახელი = |სურათი = |სათაური = |ფონი = |ნამდვილისახელი = გია იაშვილი |მეტსახელი = |დაიბადა = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1979|3|22}} |გარდ = |წარმოშობა = [[თბილისი]], [[საქართველო]] |ინსტრუმენტი = [[ვიოლინო]] |ჟანრი = |საქმიანობა = [[მუსიკოსი]], [[დირიჟორი]] |აქტიურობის წლები = |ლეიბლი = |ასოციაციები = |საიტი = |წევრები = |ყოფილი წევრები = |ხელმოწერა = }} '''გია იაშვილი''' (დ. [[22 მარტი]], [[1979]], [[თბილისი]]) — [[ქართველი|ქართული]] წარმოშობის [[ავსტრია|ავსტრიელი]] [[მევიოლინე]], [[თბილისი|თბილისში]] დაბადებული, [[ლუარსაბ იაშვილი]]ს მუსიკალური დინასტიის მესამე თაობის წარმომადგენელი. ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== გია იაშვილი [[თბილისი]]ში დაიბადა. მისი ბაბუა, [[ლუარსაბ იაშვილი]], [[თბილისის კონსერვატორია|თბილისის კონსერვატორიის]] პროფესორი და ქართული სავიოლინო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი იყო. მისი ქალიშვილებია [[მარინე იაშვილი]] — პირველი ქართველი მუსიკოსი, რომელმაც [[1952]] წელს ევროპაში საერთაშორისო კონკურსზე გაიმარჯვა — და [[ნანა იაშვილი]], კიოლნისა და ესსენის კონსერვატორიების პროფესორი. ვიოლინოზე დაკვრა ბაბუამ და დედამ დააწყებინეს. ერთხანს დედასთან ერთად [[მოსკოვი|მოსკოვში]] ცხოვრობდა, სადაც ვიოლინოს გაკვეთილებს იღებდა; [[მარინე იაშვილი]] [[მოსკოვის კონსერვატორია|მოსკოვის კონსერვატორიის]] პროფესორი იყო, ხოლო [[ნანა იაშვილი]] — [[მოსკოვის ფილარმონია|მოსკოვის ფილარმონიის]] სოლისტი. ბავშვობაში, ავსტრიაში გამგზავრებამდე, გაკვეთილები ჰქონდა თავის ნათლიასთან [[თამაზ ბათიაშვილი|თამაზ ბათიაშვილთან]] — მევიოლინე [[ლისა ბათიაშვილი]]ს მამასთან. [[1989]] წლიდან გია იაშვილი ევროპაში ცხოვრობს. [[კლაუდიო აბადო]]მ [[ნანა იაშვილი]] [[ავსტრია]]ში მიიწვია; მისი ინიციატივითა და ძალისხმევით, ავსტრიის მთავრობის სპეციალური პროგრამის ფარგლებში, დედა-შვილმა ავსტრიის მოქალაქეობა მიიღო. სწავლა განაგრძო [[ზახარ ბრონი|ზახარ ბრონთან]] — [[ვადიმ რეპინი]]სა და [[მაქსიმ ვენგეროვი]]ს პედაგოგთან — [[კიოლნი|კიოლნის]] Musikhochschule-ში, ასევე [[გერჰარდ შულცი|გერჰარდ შულცთან]] [[ვენა|ვენის]] მუსიკის უნივერსიტეტში. მასტერკლასები ჰქონდა [[იეჰუდი მენუჰინი|იეჰუდი მენუჰინთან]] და [[აიზეკ სტერნი|აიზეკ სტერნთან]]. ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მისი მენტორი იყო [[ივრი გიტლისი]], რომლის პედაგოგები თავად იყვნენ [[კარლ ფლეში]] და [[ჟორჟ ენესკო]]. [[2001]] წელს მან III პრემია და ჯოზეფ იოახიმის სახელობის სპეციალური პრემია მიიღო ბრამსის სახელობის საერთაშორისო კონკურსზე ([[ავსტრია]]). ==საშემსრულებლო კარიერა== გია იაშვილი გამოსულა მსოფლიოს წამყვან სცენებზე, მათ შორის [[სუნტორი ჰოლი|სუნტორი ჰოლში]] ([[ტოკიო]]), [[კარნეგი ჰოლი|კარნეგი ჰოლში]] ([[ნიუ-იორკი]]), [[სიდნეის საოპერო თეატრი|სიდნეის საოპერო თეატრში]], [[ვენის მუსიკის ასოციაცია|ვენის მუსიკვერაინსა]] და [[ბერლინის ფილარმონია|ბერლინის ფილარმონიაში]]. [[2006]] წლიდან [[2011]] წლამდე გია იაშვილი [[ლორინ მააზელი]]ს მოწვევით [[ვალენსია|ვალენსიის]] ორქესტრის კონცერტმაისტერი იყო; პარალელურად [[ზუბინ მეტა]]ს საოპერო ორქესტრის კონცერტმაისტერადაც მოღვაწეობდა. მუშაობდა ისეთ მუსიკოსებთან, როგორებიც არიან [[პლასიდო დომინგო]], [[ზუბინ მეტა]] და [[ლორინ მააზელი]]. [[2011]] წლიდან გია იაშვილი [[ბავარიის რადიოს სიმფონიური ორკესტრი]]სა და [[ბავარიის სახელმწიფო ოპერა]]ს წევრია. [[2012]] წელს მონაწილეობა მიიღო [[მარის იანსონსი|მარის იანსონსის]] ხელმძღვანელობით ბეთჰოვენის სიმფონიების სრულ ციკლში, რომელიც ჩაწერილ იქნა სუნტორი ჰოლში და NHK-ის ლეიბლზე გამოიცა. [[2016]]–[[2017]] წლებში გახდა [[პეკინის სიმფონიური ორკესტრი]]ს სტუმარი კონცერტმაისტერი და artist in residence; ხელმძღვანელობდა ანსამბლის გასტროლებს [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-სა და [[კანადა]]ში. [[ლიანა ისაკაძე]]მ — მევიოლინე, დირიჟორი და „საღამოს სერენადების" ფესტივალის სერიის დამფუძნებელი — რამდენჯერმე მოიწვია გია იაშვილი [[ბორჯომი]]ს, [[გონიო]]ს და [[ბათუმი]]ს ფესტივალის გამოცემებში. [[2018]] წელს გია იაშვილი გახდა ბათუმის „საღამოს სერენადების" ფესტივალის ერთ-ერთი გამოცემის სამხატვრო კურატორი: მან შეიმუშავა საკონცერტო პროგრამა და მოიწვია მონაწილე სოლისტები. მის მიერ შექმნილ კონცერტებს შორის იყო ტანგოს საღამო მევიოლინე [[გეზა ჰოსუ-ლეგოცკი]]ს, გიტარისტი ჟოფია ბოროშისა და ბანდონეონისტი მარიო სტეფანო პიეტროდარჩის მონაწილეობით — კამერული ორქესტრ „[[ქართველი ვირტუოზები]]ს" თანხლებით. [[ვახტანგ მაჭავარიანი]]ს მოწვევით ტრიომ შემადგენლობით — [[თათა ლიჩელი]], [[გიორგი ხარაძე]], გია იაშვილი — კონცერტები გამართა [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია|თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია]]ში. კონცერტებზე ხშირად [[ჩოხა|ჩოხით]] გამოდის. ==დირიჟორობა== [[ლიანა ისაკაძე]]მ, [[საქართველოს სახელმწიფო კამერული ორკესტრი]]ს მთავარმა დირიჟორმა, გია იაშვილი ამ ორქესტრთან სადირიჟორო დებიუტზე მიიწვია. [[საქართველოს სახელმწიფო კამერული ორკესტრი]] [[მარინე იაშვილი]]სა და მისი მეუღლის, მევიოლინე [[იგორ პოლიტკოვსკი]]ს მიერ იყო დაარსებული. მას შემდეგ გია იაშვილი ამ ორქესტრთან რამდენჯერმე გამოსულა, როგორც დირიჟორი, ასევე სოლისტი. ==პედაგოგიური საქმიანობა== გია იაშვილი ატარებს მასტერკლასებს და ამზადებს სტუდენტებს საერთაშორისო კონკურსებისა და ორქესტრული აუდიციებისთვის [[იაპონია]]ში, [[ჩინეთი]]ში, [[სინგაპური]]სა და [[ინდონეზია]]ში. მისი სტუდენტები დაჯილდოვებულნი არიან წამყვანი საერთაშორისო კონკურსების პრემიებით. სტუდენტობის წლებში გია იაშვილი [[ლინას ფონდი]]ს სტიპენდიანტი იყო [[ვენა]]ში; შემდგომ შეუერთდა ფონდის ფაკულტეტს ვიოლინოს პროფესორის სახით. ==ლიტერატურა== * ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 216 * როგორ გახდა გია იაშვილი ევროპაში აღიარებული მუსიკოსი და რატომ შეიკერა ჯვრისწერისთვის ქალაქური და თავადური კაბა: ინტერვიუ, თბ., 2011, გვ. 10-16 ოქტომბერი, №41 (563), გვ. 67 * გარდაფხაძე, ნარგიზა. იაშვილების დინასტიის გამგრძელებელი: მუსიკა = Musika, საქართველოს კომპოზიტორთა შემოქმედებითი კავშირის ჟურნალი, თბ., 2013, №1 (15), გვ. 23-24 * „ცომის მოზელას ისეთივე მეცადინეობა სჭირდება, როგორიც ვიოლინოზე დაკვრას...": ინტერვიუ, გია იაშვილი, თბ., 2015, აგვისტო, №1 (664), გვ. 64 ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.nplg.gov.ge/emigrants/ka/00000584 გია იაშვილი] — [[საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი]] * [https://giajashvili.com საოფიციალო ვებგვერდი] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Gia_Jashvili Gia Jashvili — English Wikipedia] {{DEFAULTSORT:იაშვილი, გია}} [[კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1979]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები]] llali6mi960vepumwzut7bkdohmxid2 0 552847 5410969 5375888 2026-06-10T18:33:22Z Irmaguru 118553 5410969 wikitext text/x-wiki '''[[სსრკ სახალხო არტისტი|სსრკ სახალხო არტისტი]]''' — [[სსრკ-ის საპატიო წოდებები|სსრკ-ის საპატიო წოდება]], რომელიც 1936-1991 წლებში ენიჭებოდა [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრკ]]-ის ხელოვნების გამორჩეულ მუშაკებს, რომლებმაც მიიღეს სახალხო აღიარება საბჭოთა [[თეატრი|თეატრის]], [[მუსიკა|მუსიკის]], კინოს, [[ცირკი|ცირკის]], [[ტელევიზია|ტელევიზიისა]] და რადიო მაუწყებლობის განვითარებასა და შემოქმედებითი ცვლის არზრდა-განათლებაში გაწეული ღვაწლისთვის. დამტკიცებულია სსრკ [[სსრ კავშირის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი|ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის]] [[1936]] წლის [[6 სექტემბერი|6 სექტემბრის]] №47 დადგენილებით.<ref>Положение о почётном звании Народный артист СССР. — ''Утв. Постановлением Центрального Исполнительного Комитета СССР от 6 сентября 1936 г.'' (Собрание Законодательства СССР. 1936 г., № 47, стр. 400)</ref> ქვეყნის უმაღლესი ორგანოს მიერ შესაბამისი სამინისტროებისა და დეპარტამენტების წინადადებით. სსრკ სახალხო არტისტის საპატიო წოდების მფლობელი სულ 1006 პიროვნება გახდა. ქვემოთ მოცემულია სსრკ სახალხო არტისტების სია წლებისა და წოდების მინიჭების თარიღების მიხედვით. ==1936-1939 (46 პიროვნება)== ===1936=== * [[კონსტანტინე სტანისლავსკი]] (1863-1938), რეჟისორი და მსახიობი * [[ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკო]] (1858-1943), დრამატურგი და რეჟისორი * [[ვასილი კაჩალოვი]] (1875-1948), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ივან მოსკვინი]] (1874-1946), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ეკატერინა კორჩაგინა-ალექსანდროვსკაია]] (1874-1951), თეატრის მსახიობი * [[მარია ბლუმენტალ-ტამარინა]] (1859-1938), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ანტონინა ნეჟდანოვა]] (1873-1950), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[ბორის შჩუკინი]] (1894-1939), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მარია ლიტვინენკო-ვოლგემუტი]] (1892-1966), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული სოპრანო) * [[პანას საქსაგანსკი]] (1859-1940), მსახიობი, რეჟისორი, დრამატურგი * [[აკაკი ვასაძე]] (1899-1978), მსახიობი, რეჟისორი, თეატრის პედაგოგი * [[აკაკი ხორავა]] (1895-1972), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კულიაშ ბაისეითოვა]] (1912-1957) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო)<ref>ლაურეატები მითითებულია სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის 1936 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებულებაში მითითებული თანმიმდევრობით.</ref> * [[ლეონიდ ლეონიდოვი]] (1873-1941), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი ===1937=== * [[ალექსანდრე ალექსანდროვი]] (1883-1946) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), კომპოზიტორი და დირიჟორი * [[ვალერია ბარსოვა]] (ვლადიმიროვა) (1892-1967), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[ბორის დობრონრავოვი]] (1896-1949) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ალექსანდრა იაბლოჩკინა]] (1866-1964), თეატრის მსახიობი * [[მიხეილ კლიმოვი]] (1880-1942), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ოლგა კნიპერ-ჩეხოვა]] (1868-1959), თეატრის მსახიობი * [[ჰალიმა ნასიროვა]] (1913-2003), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[ნადეჟდა ობუხოვა]] (1886-1961), მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[ალექსანდრე ოსტუჟევი]] (1874-1953), თეატრის მსახიობი * [[ვერა პაშენაია]] (1887-1962), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის პედაგოგი * [[ალექსანდრე პიროგოვი]] (1899-1964) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[მარკ რეიზენი]] (1895-1992) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[ვარვარა რიჟოვა]] (1871-1963), მსახიობი * [[პროვ სადოვსკი]] (1874-1947), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[სამუელ სამოსუდი]] (1884-1964), დირიჟორი და პედაგოგი * [[ელენა სტეპანოვა]] (1891-1978), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[ალა ტარასოვა]] (1898-1973) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მიხეილ ტარხანოვი]] (1877-1948), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლევ შტეინბერგი]] (1870-1945), დირიჟორი, კომპოზიტორი * [[ქსენია ძერჟინსკაია]] (1889-1951), ოპერის მომღერალი (დრამატული სოპრანო) * [[ნიკოლაი ხმელიოვი]] (1901-1945), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი ===1938=== * [[ბულბული (მომღერალი)|ბულბული]] (მურტუზა მაშადი რზა ოღლუ მამედოვი) (1897-1961), მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი) * [[რეინგოლდ გლიერი]] (1875-1956), კომპოზიტორი, დირიჟორი, პედაგოგი * [[ივან ერშოვი]] (1867-1943), ოპერის მომღერალი (დრამატული ტენორი) * [[შოვქეთ მამედოვა]] (1897-1981), მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[უზეირ ჰაჯიბეკოვი]] (1885-1948), კომპოზიტორი, დირიჟორი, დრამატურგი, პედაგოგი ===1939=== * [[პავლე ანდრეევი]] (1874-1950), ოპერის მომღერალი (ბას-ბარიტონი) * [[ჰაიკანუშ დანიელიანი]] (1893-1958) (სომხეთის სსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[იური იურევი]] (1872-1948), თეატრის მსახიობი * [[აბდილას მალდიბაევი]] (1906-1978) (ყირგიზეთის სსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), კომპოზიტორი, მომღერალი (ბარიტონი) * [[ვერა მიჩურინა]] (1866-1948), თეატრის მსახიობი * [[სოლომონ მიხოელსი]] (1890-1948), თეატრის მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი ==1940-1949 (74 პიროვნება)== ===1940=== * [[ლარისა ალექსანდროვსკაია]] (1904-1980), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[გნატ იურა]] (1888-1966), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის რეჟისორი * [[ივან კოზლოვსკი]] (1900-1993) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), ოპერის მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * [[მაქსიმ მიხაილოვი]] (1893-1971) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[არი პაზოვსკი]] (1887-1953), დირიჟორი * [[გომბოჟაბ სედენჟაბაი]] (1905-1980), მსახიობი, რეჟისორი, დრამატურგი ===1941=== * [[მუხამედჯან კასიმოვი]] (1907-1971) (ტაჯიკეთის სსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), თეატრისა და კინოს მსახიობი<ref name="bse11">Большая советская энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 11. Италия — Кваркуш. 1973. 608 стр., илл.; 39 л. илл. и карт. 1 карта-вкл.</ref> <ref name="te2">Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. Т. 2 — М.: Советская энциклопедия, 1963</ref> ===1942=== ''არ გაცემულა'' ===1943=== * [[ევდოკია ტურჩანინოვა]] (1870-1963), მსახიობი, მხატვრული კითხვის ოსტატი, პედაგოგი ===1944=== * [[ამბროსი ბუჩმა]] (1891-1957), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი<ref name="НРЭ3">Новая Российская энциклопедия: в 12 т. / Редкол.: А. Д. Некипелов, В. И. Данилов-Данильян и др. — М.: ООО «Издательство „Энциклопедия“» Т. 3 Бруней — Винча, 2007. — 480 с.: ил.</ref> * [[ზოია გაიდაი]] (1902-1965), ოპერის მომღერალი (სოპრანო)<ref name="me1">Музыкальная энциклопедия. Гл. ред. Ю. В. Келдыш. Том 1. А — Гонг. 1072 стб. с илл. М.: Советская энциклопедия, 1973 год</ref> <ref name="ves">ГАЙДАЙ Зоя Михайловна // Вокально-энциклопедический словарь</ref> * [[ვასილი ვასილკო]] (1893-1972), თეატრის მსახიობი, რეჟისორი * [[ვლადიმერ ზახაროვი]] (1901-1956), კომპოზიტორი * [[ნიკოლაი იაკოვლევი]] (1869-1950), თეატრის მსახიობი * [[ანდრეი ივანოვი]] (1900-1970), ოპერის მომღერალი<ref name="bse10">Большая советская энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 10. Ива — Италики. 1972. 592 стр., илл.; 44 л. илл. и карт. 1 карта-вкл.</ref> * [[ალექსანდრე კრამოვი]] (1885-1951), თეატრის მსახიობი, რეჟისორი<ref name="bse13">Большая советская энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 13. Конда — Кун. 1973. 608 стр., илл.; 25 л. илл. и карт.</ref> * [[მარიან კრუშელნიცკი]] (1897-1963), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * [[ივან მარიანენკო]] (1878-1962), თეატრის მსახიობი * [[ივან პატორჟინსკი]] (1896-1960), ოპერის მომღერალი (ბასი)<ref name="te4">Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. Т. 4 — М.: Советская энциклопедия, Нежин — Сярев, 1965, 1152 стб. с илл., 6 л. илл.</ref> * [[ლევკო რევუცკი]] (1889-1977), კომპოზიტორი, პედაგოგი * [[ბორის რომანიცკი]] (1891-1988), მსახიობი, თეატრის რეჟისორი * [[მიკოლა სმოლიჩი]] (1888-1968), თეატრის რეჟისორი * [[ნატალია უჟვი]] (1898-1986), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იური შუმსკი]] (1887-1954), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კონსტანტინე ხოხლოვი]] (1885-1956), მსახიობი, რეჟისორი, თეატრალური პედაგოგი<ref>Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков М.: Советская энциклопедия, 1967, Том 5 стр 647</ref> ===1945=== * [[აბრარ ჰიდოიათოვი]] (1900-1958), თეატრის მსახიობი<ref name="te5">Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. Т. 5 — М.: Советская энциклопедия, 1967, 1136 стб. с илл., 8 л. илл.</ref> ===1946=== * [[ბორის ასაფიევი]] (1884-1949), კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე<ref name="bre2">Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 2. Анкилоз — Банка. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2005. — 766 с.: ил.: карт.</ref> * [[ალექსანდრე გოლდენვეიზერი]] (1875-1961), პიანისტი და კომპოზიტორი * [[კონსტანტინე იგუმნოვი]] (1873-1948), პიანისტი * [[ნიკოლაი მიასკოვსკი]] (1881-1950), კომპოზიტორი * [[რუბენ სიმონოვი]] (1899-1968), მსახიობი, რეჟისორი ===1947=== * [[ვლადიმერ გარდინი]] (1877-1965), კინორეჟისორი, სცენარისტი, მსახიობი * [[ნიკოლაი ჩერკასოვი]] (1903-1966), თეატრისა და კინოს მსახიობი ===1948=== * [[ოლგა ანდროვსკაია]] (1898-1975), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[გრიგორი ალექსანდროვი]] (1903-1983), კინორეჟისორი * [[ივან ბერსენევი]] (1889-1951), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * [[სერგეი გერასიმოვი]] (1906-1985), კინორეჟისორი, სცენარისტი, კინომსახიობი, პედაგოგი * [[გლებ გლებოვი]] (1899-1967), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნიკოლოზ გოლოვანოვი]] (1891-1953), დირიჟორი, პიანისტი, კომპოზიტორი * [[ალექსეი გრიბოვი]] (1902-1977), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ბორის დაუგუვეტისი]] (1885-1949), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, დრამატურგი * [[კლავდია ელანსკაია]] (1898-1972), თეატრის მსახიობი * [[ფრიდრიხ ერმლერი]] (1898-1967), კინორეჟისორი * [[ვლადიმერ ერშოვი]] (1896-1964), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სერგეი ვასილიევი]] (1900-1959), კინორეჟისორი * [[იური ზავადსკი]] (1894-1977), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[მიხეილ კედროვი]] (1894-1972), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * [[ანტს ლაუტერი]] (1894-1973), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * [[ბორის ლივანოვი]] (1904-1972), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[პავლე მოლჩანოვი]] (1902-1977), თეატრის მსახიობი * [[ნიკოლაი ოხლოპკოვი]] (1900-1967), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი * [[ივან პირიევი]] (1901-1968), კინორეჟისორი * [[ბორის პლატონოვი]] (1903-1967), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ალექსეი პოპოვი]] (1892-1961), თეატრის რეჟისორი და თეორეტიკოსი, პედაგოგი * [[ვსევოლოდ პუდოვკინი]] (1893-1953), კინორეჟისორი * [[ნათან რახლინი]] (1906-1979), დირიჟორი, პედაგოგი * [[ედუარდ სმილგისი]] (1886-1966), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[ვიქტორ სტანიცინი]] (1897-1976), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * [[ვასილი ტოპორკოვი]] (1889-1970), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის პედაგოგი * [[ფაინა შევჩენკო]] (1893-1971), თეატრის მსახიობი * [[მიხეილ ჭიაურელი]] (1894-1974), კინორეჟისორი ===1949=== * [[მირზაღა ალი-ოღლუ ალიევი]] (1883-1954), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ელენე გოგოლევა]] (1900-1993), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მარზია დავუდოვა]] (1901-1962), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ალექსეი დიკი]] (1889-1955), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * [[ვასილი ვანინი]] (1898-1951), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * [[ალექსანდრე ზრაჟევსკი]] (1886-1950), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კონსტანტინე ზუბოვი]] (1888-1956), მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი * [[იგორ ილინსკი]] (1901-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი * [[ამან კულმამედოვი]] (1908-1977), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვერა მარეცკაია]] (1906-1978), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნიკოლაი მორდვინოვი]] (1901-1966), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მიხეილ ჟაროვი]] (1900-1981), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სიდგი რუხულა]] (1886-1959), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მიხეილ ცარიოვი]] (1903-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი ==1950-1959 (138 პიროვნება)== ===1950=== * [[პეტრე ამირანაშვილი]] (1907-1976), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * [[დავით ანდღულაძე]] (1895-1973), ოპერის მომღერალი (დრამატული ტენორი) * [[ვერიკო ანჯაფარიძე]] (1900-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მიხეილ გელოვანი]] (1893-1956), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მიხაილ გრიშკო]] (1901-1973), ოპერის მომღერალი (დრამატული ბარიტონი) * [[ალექსანდრე ინაშვილი]] (1887-1958), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * [[მარინა ლადინინა]] (1908-2003), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სერგეი ლემეშევი]] (1902-1977), ოპერის მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * [[ტამარა მაკაროვა]] (1907-1997), კინომსახიობი * [[ლიუბოვ ორლოვა]] (1902-1975), საბჭოთა კინოსა და თეატრის მსახიობი * [[კიპრას პეტრაუსკასი]] (1885-1968), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი), პედაგოგი * [[ვლადიმერ პეტროვი]] (1896-1966), კინორეჟისორი * [[მიხეილ რომი]] (1901-1971), კინორეჟისორი * [[ნიკოლაი სიმონოვი]] (1901-1973), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ბორის ჩირკოვი]] (1901-1982), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვახტანგ ჭაბუკიანი]] (1910-1992), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი ===1951=== * [[მუხთარ აშრაფი]] (1912-1975), კომპოზიტორი, დირიჟორი * [[ალექსანდრე ბორისოვი]] (1905-1982), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ბორის გმირია]] (1903-1969) (უკრაინის სსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[ალექსი ივანოვი]] (1904-1982), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * [[სორა ეშონტორაევა|სარა იშანტურაევა]] (1911-1998), თეატრის მსახიობი * [[ოლგა ლეპეშინსკაია]] (1916-2008), ბალერინა * [[ალექსანდრე მელიქ-ფაშაევი]] (1905-1964), დირიჟორი * [[გიორგი ნელეპი]] (1904-1957), ოპერის მომღერალი (დრამატული ტენორი) * [[მიხეილ რომანოვი (მსახიობი)|მიხეილ რომანოვი]] (1896-1963), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * [[ალექსანდრე სერდიუკი]] (1900-1988), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[გალინა ულანოვა]] (1910-1998), ბალერინა * [[იური ფაიერი]] (1890-1971), დირიჟორი * [[ნიკანდრ ხანაევი]] (1890-1974), ოპერის მომღერალი (დრამატული ტენორი) ===1952=== * [[სერგეი ბონდარჩუკი]] (1920-1994) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), კინორეჟისორი, კინომსახიობი * [[ელიზავეტა ჩავდარი]] (1925-1989) (ყველა ტიტულის გვერდის ავლით), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) ===1953=== * [[ალფრედ ამტმანისი]] (1885–1966), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[ალექსანდრე ილინსკი]] (1903-1967), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კონსტანტინე სკორობოგატოვი]] (1887-1969), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იგორ მოისეევი]] (1906-2007), ქორეოგრაფი * [[დავიდ ოისტრახი]] (1908-1974), მევიოლინე, დირიჟორი ===1954=== * [[დანილ ანტონოვიჩი]] (1889-1975), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მარია ბაბანოვა]] (1900-1983), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[პეტრე ბელინიკი]] (1906-1998), ოპერის მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * [[ემილ გილელსი]] (1916-1985), პიანისტი * [[კონსტანტინე დანკევიჩი]] (1905-1984), კომპოზიტორი, პიანისტი, პედაგოგი * [[ბალის დვარიონასი]] (1904-1972), კომპოზიტორი, დირიჟორი, პიანისტი, პედაგოგი * [[ვაღარშ ვაღარშიანი]] (1894-1959), თეატრის მსახიობი, რეჟისორი, დრამატურგი * [[ლეონიდ ვივიენი]] (1887-1966), მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი * [[ალექსანდრა ვორონოვიჩი]] (1898-1985), თეატრის მსახიობი * [[ვასილი იარემენკო]] (1895-1976), მსახიობი * [[ტიიტ კუზიკი]] (1911-1990), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * [[ევგენი მრავინსკი]] (1903-1988) (რსფსრ სახალხო არტისტის ტიტულის გვერდის ავლით), დირიჟორი * [[სერგეი ობრაზცოვი]] (1901-1992), თეატრალური მოღვაწე, თოჯინების თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[ლევ სვერდლინი]] (1901-1969), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იუოზას სიპარისი]] (1894-1970), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იური შაპორინი]] (1887-1966), კომპოზიტორი * [[იონას შვიადასი]] (1908-1971), კომპოზიტორი, დირიჟორი * [[დიმიტრი შოსტაკოვიჩი]] (1906-1975), კომპოზიტორი * [[არამ ხაჩატურიანი]] (1903-1978), კომპოზიტორი ===1955=== * [[მიხეილ ასტანგოვი]] (1900-1965), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სოფია გიაცინტოვა]] (1895-1982), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * [[ვლადიმირ ვლადომირსკი]] (1893-1971), თეატრის მსახიობი * [[მიხეილ იანშინი]] (1930-1991), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნიკოლაი იაკუშენკო]] (1897-1971), მსახიობი * [[ალტი კარლიევი]] (1909-1973), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი, კინორეჟისორი * [[მაია კულიევა|მაია (მამაჯან) კულიევა]] (1920-2018), ოპერის მომღერალი (ლირიკული სოპრანო) * [[არსლან მუბარიაკოვი]] (1908-1977), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის რეჟისორი * [[სონა მურადოვა]] (1914-1997), თეატრის მსახიობი * [[ზაიტუნა ნასრეტდინოვა]] (1923-2009), ბალერინა * [[სოფია პრეობრაჟენსკაია]] (1904-1966), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[ლიდია რჟეცკაია]] (1899-1977), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ევგენი ტიკოცკი]] (1893-1970), კომპოზიტორი * [[გრიგოლ შირმა]] (1892-1978), გუნდის დირიჟორი, ფოლკლორისტი ===1956=== * გრიგორი ბელოვი (1895-1965), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლილიტა ბერზინა]] (1903-1983), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ალექსანდრე ბრაიანცევი (1883-1961), თეატრის რეჟისორი * [[გოჰარ გასპარიანი]] (1924-2007), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * გუსტავ ერნესაკსი (1908-1993), კომპოზიტორი, გუნდის დირიჟორი * ნიკოლაი ვორვულევი (1917-1967), საოპერო მომღერალი * [[მიქაელ თავრიზიანი]] (1907-1957), დირიჟორი * [[ბორის ილინი]] (1901-1979), თეატრის მსახიობი * [[იური იუროვსკი]] (1894-1959), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * ევგენი კაპი (1908-1996), კომპოზიტორი * კარელ კარმი (1906-1979), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ალექსეი კრივჩენია (1910-1974), ოპერის მომღერალი (ბასი) * ალექსანდრე ლარიკოვი (1890-1960), თეატრის მსახიობი * [[პავლე ლისიციანი]] (1911-2004), საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * [[რაჩია ნერსესიანი]] (1895-1961), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იანის ოსისი]] (1895-1973), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ტატევიკ საზანდარიანი]] (1916-1999), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * ალექსანდრე სვეშნიკოვი (1890-1980), გუნდის დირიჟორი * ვასილი სოფრონოვი (1884-1960), თეატრისა და კინოს მსახიობი * იური ტოლუბეევი (1906-1979), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვაჰრამ ფაფაზიანი]] (1888-1968), თეატრის მსახიობი * [[ტამარა ხანუმი]] (1906-1991), მოცეკვავე, უზბეკური ბალეტის დამაარსებელი ===1957=== * ხალილ აბჟალილოვი (1896-1963), თეატრისა და კინოს მსახიობი * გულომხაიდარ გულომალიევი (1904-1961), ქორეოგრაფი * [[ნატალია დუდინსკაია]] (1912-2003), ბალერინა * [[ლუთფია ზაჰიდოვა]] (1925-1995), ბალერინა * [[ანასტასია ზუევა]] (1896-1986), თეატრისა და კინოს მსახიობი * კონსტანტინე ლაპტევი (1904-1990), საოპერო მომღერალი * ვიტალი პოლიცეიმაკო (1906-1967), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ნაზიბ ჟიგანოვი (1911-1988), კომპოზიტორი * [[ელენა ჟილინა]] (1890-1963), თეატრის მსახიობი * [[კონსტანტინე სერგეევი]] (1910-1992), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * [[გიორგი ტოვსტონოგოვი]] (1915-1989), თეატრის რეჟისორი * [[ტუფა ფაზილოვა]] (1917-1985), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) ===1958=== * [[ბორის ალექსანდროვი]] (1905-1994), კომპოზიტორი, დირიჟორი * [[ბუბუსარა ბეიშენალიევა]] (1926-1973), ბალეტის მოცეკვავე * [[ვასო გოძიაშვილი]] (1905-1976), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ოდისეი დიმიტრიადი]] (1908-2005), დირიჟორი * [[სერგო ზაქარიაძე]] (1909-1971), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კონსტანტინე ივანოვი]] (1907-1984), დირიჟორი * [[ალექსი მაჭავარიანი]] (1913-1995), კომპოზიტორი * [[ვასილი მესტნიკოვი]] (1908-1958), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * სერგეი პაპოვი (1904-1970) თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მურთაბეკ რისყულოვი]] (1909-1974), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ილიკო სუხიშვილი]] (1907-1985), მოცეკვავე * [[საირა კიიზბაევა]] (1917-1988), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული სოპრანო) * [[დიმიტრი ხოდალოვი]] (1912-1977), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი ===1959=== * [[შაკენ აიმანოვი]] (1914-1970), მსახიობი და კინორეჟისორი * [[გამარ ალმასზადე]] (1915-2006), ბალერინა * [[რაშიდ ბეჰბუდოვი]] (1915-1989), პოპ და ოპერის მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * შუქურ ბურხანოვი (1910-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი * მუკან თულებაევი (1913-1960), კომპოზიტორი * [[კამილ იარმატოვი]] (1903-1978), მსახიობი, კინორეჟისორი, სცენარისტი * [[ადილ ისგანდეროვი]] (1912-1978), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * კალიბეკ კუანიშპაევი (1893-1968), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ლხასარან ლინხოვოინი (1924-1980), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[ნიაზი]] (1912-1984), დირიჟორი, კომპოზიტორი * [[ივან პეტროვი]] (1920-2003), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[მაია პლისეცკაია]] (1925-2015), ბალერინა * ნიკოლაი პოკროვსკი (1896-1961), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * ერმეკ სერკებაევი (1926-2013), ოპერის მომღერალი (ლირიკული ბარიტონი) * [[რაისა სტრუჩკოვა]] (1925-2005), ბალერინა * [[ელიზავეტა ტომბერგი]] (1909-1988), თეატრის მსახიობი * [[მუკარამ ტურღუნბაევა]] (1913-1978), ბალერინა * [[საოდატ ქობულოვა]] (1925-2007), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[ყარა ყარაევი]] (1918-1982), კომპოზიტორი * [[ვალენტინა ხარლამოვა]] (1911-1999), თეატრის მსახიობი * [[ალიმ ხოჯაევი]] (1910-1977), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[როზა ჯამანოვა]] (1928-2013), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) ==1960-1969 (185 პიროვნება)== ===1960<ref>საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1960. №№ 5, 15, 16, 21, 23.</ref>=== * [[ნიკოლაი აკიმოვი]] (1901-1968), მხატვარი, თეატრის დიზაინერი, რეჟისორი და პედაგოგი * [[ნიკოლაი ანენკოვი]] (1899-1999), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ევგენი ბონდარენკო]] (1905-1977), მსახიობი * [[დიმიტრი გნატიუკი]] (1925-2016), საოპერო მომღერალი * [[ვლადიმერ დალსკი]] (1912-1998), თეატრის მსახიობი * [[ვიქტორ დობროვოლსკი]] (1906-1984), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[პავლე ვირსკი]] (1905-1975), ბალეტის მსახიობი, ბალეტმეისტერი * [[ვლადიმერ თხაფსაევი]] (1910-1981), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[პავლე კარმალიუკი]] (1908-1986), საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * [[პოლინა კუმანჩენკო]] (1910-1992), მსახიობი * [[იური ლავროვი]] (1905-1980), მსახიობი * [[ვლადიმერ მაგარი]] (1900-1965), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[გიორგი მაიბოროდა]] (1913-1992), კომპოზიტორი * [[ნინა მასალსკაია]] (1901-1989), მსახიობი * [[ვასილ მერკურიევი]] (1904-1978), თეატრისა და კინოს მსახიობი, პედაგოგი * [[ლიდია მიასნიკოვა]] (1911-2005), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[დიმიტრი მილიუტენკო]] (1899-1966), მსახიობი * [[ალექსანდრე მინკოვსკი]] (1900-1979), გუნდის დირიჟორი * [[ბარიატ მურადოვა]] (1914-2001), თეატრის მსახიობი * [[ვასილ ორლოვი]] (1896-1974), თეატრის მსახიობი, რეჟისორი, თეატრის პედაგოგი * [[გეორგ ოტსი]] (1920-1975), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * [[ევგენი პონომარენკო]] (1909-1994), მსახიობი * [[ბელა რუდენკო]] (1933-2021), საოპერო მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[ლარისა რუდენკო]] (1918-1981), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[ანგელინა სტეპანოვა]] (1905-2000), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კირილ შტირბუ]] (1915-1997), თეატრის მსახიობი * [[ტამარა ჩებანი]] (1914-1990), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[ვლადიმერ ჩესტნოკოვი]] (1904-1968), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის პედაგოგი ===1961=== * [[ალესქერ ალექბეროვი]] (1910-1963), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[პეტრე კაზმინი]] (1892-1964), ფოლკლორისტი * [[როსტისლავ პლიატი]] (1908-1989), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ბორის პოკროვსკი]] (1912-2009), თეატრის რეჟისორი * [[მარკ პრუდკინი]] (1898-1994), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ფაინა რანევსკაია]] (1896-1984), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სვიატოსლავ რიხტერი]] (1915-1997), პიანისტი * [[ტატიანა უსტინოვა]] (1909-1999), ქორეოგრაფი ===1962=== * [[ავეტ ავეტისიანი]] (1897-1971), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ბორის ანდრეევი]] (1915-1982), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვახტანგ ვრონსკი-ნადირაძე|ვახტანგ ვრონსკი]] (1905-1988), ქორეოგრაფი * [[გალია იზმაილოვა]] (1923-2010), ბალერინა * [[სერგეი იუტკევიჩი]] (1904-1985), თეატრისა და კინოს რეჟისორი * პავლე სერებრიაკოვი (1909-1977), პიანისტი, მასწავლებელი * [[კონსტანტინე სიმეონოვი]] (1910-1987), დირიჟორი, პედაგოგი<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/284281/1/Umaglesi_Sabchos_Uwyebebi_1962_N36.pdf საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1962. № 36. გვ. 1307.]</ref> * იოსებ ტოლჩანოვი (1891-1981), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი * არტურ ფრინბერგი (1916-1984), ოპერის მომღერალი (დრამატული ტენორი) ===1963=== * ბორის ბაბოჩკინი (1904-1975), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის პედაგოგი * სერგეი ბლინიკოვი (1901-1969), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის რეჟისორი * [[დიმიტრი კაბალევსკი]] (1904-1987), კომპოზიტორი * ანატოლი კტოროვი (1898-1980), თეატრისა და კინოს მსახიობი * პავლე მასალსკი (1904-1979), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ბორის პეტკერი (1902-1983), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნინო რამიშვილი]] (1910-2000), მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * [[ლარისა სახიანოვა]] (1930-2001), ბალერინა * ბორის სმირნოვი (1908-1982), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ტიხონ ხრენიკოვი]] (1913-2007), კომპოზიტორი ===1964=== * [[ხადიშა ბუკეევა]] (ბოკეევა) (1917-2011), თეატრის მსახიობი * [[ნიკოლაი გრიცენკო]] (1912-1979), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ანტს ესკოლა (1908-1989), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იოსებ თუმანიშვილი]] (1909-1981), თეატრის რეჟისორი * [[ალექსანდრე ივანოვი (რეჟისორი)|ალექსანდრე ივანოვი]], კინორეჟისორი * გრიგორი კოზინცევი (1905-1973), კინოსა და თეატრის რეჟისორი, სცენარისტი * ტამარა ნიჟნიკოვა (1925-2018), საოპერო მომღერალი * ლევ ობორინი (1907-1974), პიანისტი * [[იული რაიზმანი]] (1903-1994), კინორეჟისორი * ნაბი რახიმოვი (1911-1994), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[გენოვაიტე საბალიაუსკაიტე]] (1923-2020), ბალერინა * [[იონას სტასიუნასი]] (1919-1987), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * [[ნინელ ტკაჩენკო]] (1928-2007), საოპერო მომღერალი (სოპრანო) * [[ფირს შიშიგინი]] (1908-1985), თეატრის რეჟისორი * [[იოსებ ხეიფიცი]] (1905-1995), კინორეჟისორი * [[ნარ ჰოვანისიანი]] (1913-1995), ოპერის მომღერალი (ბასი) ===1965=== * თათულ ალტუნიანი (1901-1973), გუნდის ხელმძღვანელი * ბაზარ ამანოვი (1908-1981), თეატრის მსახიობი, დრამატურგი * [[ფიქრეთ ამიროვი]] (1922-1984), კომპოზიტორი, პიანისტი * ანაგულ ანაკულიევა (1924-2009), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[ვართან აჯემიანი]] (1905-1977), თეატრის რეჟისორი * ვლადიმერ ბელოკუროვი (1904-1973), თეატრისა და კინოს მსახიობი * მიხაილ ბოლდუმანი (1898-1983), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ასლი ბურხანოვი (1915-1997), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * [[ლიუბოვ დობჟანსკაია]] (1908-1980), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სიკო დოლიძე]] (1903-1983), კინორეჟისორი * [[ველტა ვილჩინა]] (1928-1995), ბალეტის მოცეკვავე * [[იანის ივანოვი]] (1906-1983), კომპოზიტორი * [[ელენა კატულსკაია]] (1888-1966), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[ირინა კოლპაკოვა]] (დ. 1933), ბალეტის მოცეკვავე * [[ნიკოლაი კრიუჩკოვი]] (1911-1994), კინომსახიობი * ლეონიდ ლავროვსკი (1905-1967), ქორეოგრაფი * [[ევგენია მიროშნიჩენკო]] (1931-2009), ოპერის მომღერალი (ლირიკული სოპრანო) * ველი მუხატოვი (1916-2005), კომპოზიტორი * ალექსანდრე ოგნივცევი (1920-1981), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[ანდრეი პოპოვი]] (1918-1983), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის რეჟისორი, პედაგოგი * ნიკოლაი სვეტლოვიდოვი (1889-1970), თეატრის მსახიობი * [[ლეონიდ უტიოსოვი]] (1895-1982), მომღერალი, დირიჟორი, კინომსახიობი * [[ოკუმა ყურბანოვა]] (1913-1988), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მაქსიმ შტრაუხი]] (1900-1974), თეატრისა და კინოს მსახიობი ===1966=== * [[ზურაბ ანჯაფარიძე]] (1928-1997), საოპერო მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი) * [[ირინა არხიპოვა]] (1925-2010), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[მარკ დონსკოი]] (1901-1981), კინორეჟისორი და დრამატურგი * [[ქსენია ერდელი]] (1878-1971), მუსიკოსი (არფა) * [[გალინა ვიშნევსკაია]] (1926-2012), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[იაკობ ზაკი]] (1913-1976), პიანისტი, პედაგოგი * [[სესილია თაყაიშვილი]] (1906-1984), თეატრისა და კინოს მსახიობი * რომან კარმენი (1906-1978), კინორეჟისორი, კინოოპერატორი * [[ლეონიდ კოგანი]] (1924-1982), მევიოლინე * [[პეტრე კონსტანტინოვი]] (1899-1973), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნადეჟდა ნადეჟდინა]] (1908-1979), ბალეტის მოცეკვავე და ქორეოგრაფი * ნიკოლაი პლოტნიკოვი (1897-1979), მსახიობი, რეჟისორი, თეატრალური პედაგოგი * [[კლავდი პტიცა]] (1911-1983), გუნდის დირიჟორი * ლეონ რახლენკო (1907-1986), თეატრალური მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * [[მსტისლავ როსტროპოვიჩი]] (1927-2007),დირიჟორი, კომპოზიტორი, პედაგოგი * ვლადისლავ სოკოლოვი (1908-1993), გუნდის დირიჟორი * [[აინო ტალვი]] (1909-1992), თეატრის მსახიობი * იაკობ ფლიერი (1912-1977), პიანისტი * ბორის შტოკოლოვი (1930-2005), საოპერო მომღერალი (ბასი) ===1967=== * [[რიშათ აბდულინი]] (1916-1988), ყაზახი საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * [[გიორგი ასათიანი]] (1914-1977), დოკუმენტური კინოს რეჟისორი და ოპერატორი * [[ფრანგიზ აჰმედოვა]] (1928-2011), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[როზა ბაგლანოვა]] (1922-2011), ყაზახი საოპერო და პოპ მომღერალი (სოპრანო) * [[ევგენი ბელიაევი]] (1926-1994), მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * ტიმოფეი გურტოვოი (1919-1981), დირიჟორი * [[ვლადიმერ დუროვი]] (1909-1972), ცირკის მსახიობი * ჰეინო ელერი (1887–1970), კომპოზიტორი, პედაგოგი * [[ლეილა ვექილოვა]] (1927-1999), ბალერინა * [[ვლადიმერ ვლადისლავსკი]] (1891-1970), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ბორის ზახავა]] (1896-1976), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[მალიქ კაიუმოვი]] (1912-2010), უზბეკი მსახიობი, ოპერატორი და რეჟისორი-კინოდოკუმენტალისტი * [[დარკულ კუიუკოვა]] (1919-1997), ყირგიზი მსახიობი * [[ოლგა კუსენკო]] (1919-1997), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[არტიკ მირზაბაევი]] (1930-2005), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * რახიმ პირმუხამედოვი (1897-1972), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[გრიგორი როშალი]] (1898-1983), კინორეჟისორი * [[ლუტფი სარიმსაკოვა]] (1896-1991), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ალექსეი სერგეევი (1919-1998), მომღერალი (ბასი) * [[ვასილი სოლოვიოვ-სედოი]] (1907-1979), კომპოზიტორი * [[ბიბიგულ ტულეგენოვა]] (დ. 1929), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[ევგენი ურეკე]] (1917-2005), თეატრისა და კინოს მსახიობი, მომღერალი * [[ევგენი ჩერვონიუკი]] (1924-1982), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[ლიდია ჩერნიშევა]] (1912-1975), ბალერინა, ქორეოგრაფი * [[გურგენ ჯანიბეკიანი]] (1897-1978), თეატრისა და კინოს მსახიობი ===1968=== * [[ანდრია აბრიკოსოვი]] (1906-1973), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ანდრია ბალანჩივაძე]] (1906-1992), კომპოზიტორი * ანასტასია გეორგიევსკაია (1914-1990), თეატრისა და კინოს მსახიობი * იური გულიაევი (1930-1986), ოპერის მომღერალი (ლირიკული ბარიტონი) * [[ვალენტინა კალინოვსკაია]] (1938-2025), ბალერინა * ილია კოპალინი (1900-1976), დოკუმენტური კინოს რეჟისორი * [[ევგენი ლებედევი]] (1917-1997), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ხანიფა მავლიანოვა (1924-2010), საოპერო მომღერალი (სოპრანო) * [[ვანო მურადელი]] (1908-1970), კომპოზიტორი * ალექსეი ჟილცოვი (1895-1972), თეატრის მსახიობი * [[იოსებ ჟინოვიჩი]] (1907-1974), კომპოზიტორი და დირიჟორი * იოსებ რაევსკი (1901-1972), მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი * ბორის რავენსკიხი (1914-1980), თეატრის რეჟისორი * [[არკადი რაიკინი]] (1911-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ანტონინა სამარინა (1892-1971), თეატრის მსახიობი * [[ევგენი სვეტლანოვი]] (1928-2002), დირიჟორი * ზდისლავ სტომა (1907-1992), თეატრისა და კინოს მსახიობი * აიმხან შამურატოვა (1917-1993), თეატრის მსახიობი * ელენა შატროვა-კაზანკოვა (1892-1976), თეატრის მსახიობი * [[არჩილ ჩხარტიშვილი]] (1905-1980), თეატრის რეჟისორი * გენადი ციტოვიჩი (1910-1986), გუნდის დირიჟორი, მუსიკათმცოდნე ===1969=== * [[ბორის ალექსეევი]] (1911-1973), თეატრის მსახიობი * [[ვია არტმანე]] (1929-2008), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იულია ბორისოვა]] (1925-2023), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ირინა ბუგრიმოვა]] (1910-2001), ცირკის შემსრულებელი (ლომების მწვრთნელი) * გალინა ზაგურსკაია (1905-1978), თეატრის მსახიობი * [[ალექსანდრე ზარხი]] (1908-1997), კინორეჟისორი * [[როსტისლავ ზახაროვი]] (1907-1984), ქორეოგრაფი, რეჟისორი * [[ალექსანდრე ზგურიდი]] (1904-1998), კინორეჟისორი, ტელეწამყვანი * [[მიხეილ კალატოზიშვილი]] (1903-1973), კინორეჟისორი * [[ალექსანდრა კლიმოვა]] (1921-2005), თეატრის მსახიობი * ვლადიმერ კორშ-საბლინი (1900-1974), კინორეჟისორი * სტანისლავ ლუდკევიჩი (1879-1979), კომპოზიტორი * ევგენი მილაევი (1910-1983), ცირკის მხატვარი, წონასწორობის შემსრულებელი * ევგენი პოლოსინი (1912-1982), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ოლეგ პოპოვი]] (1930-2016), ცირკის მასხარა * [[ალექსანდრე პტუშკო]] (1900-1973), კინორეჟისორი * [[ოლეგ ჟაკოვი]] (1905-1988), კინომსახიობი * მიხაილ რუმიანცევი (1901-1983), ცირკის მასხარა * [[ვსევოლოდ სანაევი]] (1912-1996), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნინა ტიმოფეევა]] (1935-2014), ბალერინა * [[მიხეილ ულიანოვი]] (1927-2007), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ვალენტინ ფილატოვი (1920-1979), მომთვინიერებელი ცირკში * [[ეფიმ ძიგანი]] (1898-1981), კინორეჟისორი * ჟერმენა ჰაინე-ვაგნერი (1923-2017), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული სოპრანო) * [[რაზაყ ჰამრაევი]] (1910-1981), თეატრისა და კინოს მსახიობი და რეჟისორი ==1970-1979 (239 პიროვნება)== ===1970=== * [[ალექსანდრე არუთინიანი]] (1920-2012), კომპოზიტორი * აბას ბაკიროვი (1910-1974), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * მარია ბიეშუ (1934-2012), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული სოპრანო) * ვიოლეტა ბოვტი (1927-1995), ბალეტის მოცეკვავე * ვლადიმერ ბურმეისტერი (1904-1971), ქორეოგრაფი * ევგენი დიორდიევი (1912-1985), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * ალექსეი ერმოლაევი (1910-1975), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, პედაგოგი * მარგერ ზარინი (1910-1993), კომპოზიტორი * კარელ ირდი (1909-1986), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[ვლადიმერ კანდელაკი]] (1908-1994), საოპერო მომღერალი (ბას-ბარიტონი) და რეჟისორი * [[სტეფანე კევორკოვი]] (1903-1991), კინორეჟისორი * ბაკენ კიდიკეევა (1923-1993), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლიდია კნიაზევა]] (1925-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კლავდია კუდრიაშევა]] (1925-2012), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[იუოზას ლინგისი]] (1919-1984), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * ივან ლუბეზნოვი (1909-1988), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[საბირა მაიკანოვა]] (1914-1994), თეატრის მსახიობი * ანატოლი ნოვიკოვი (1896-1984), კომპოზიტორი * ვირგილიუს ნორეიკა (1935-2018), საოპერო მომღერალი (ტენორი) * [[ელენა პოტაპოვა]] (დ. 1930), ბალერინა * [[გიორგი სვირიდოვი]] (1915-1998), კომპოზიტორი * [[ვალენტინა სპერანტოვა]] (1904-1978), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლიდია ფრეიმანე]] (1920-1992), თეატრის მსახიობი ===1971=== * ანატოლი ალექსანდროვი (1888-1982), კომპოზიტორი, პიანისტი, პედაგოგი * ელიზავეტა ალექსეევა (ალექსეევა-შიკანოვა) (1901-1972), თეატრის მსახიობი * [[დოდო ანთაძე]] (1900-1978), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * ახმად ბაბაკულოვი (1931-1990), ოპერის მომღერალი (დრამატული ტენორი) * [[არნო ბაბაჯანიანი]] (1921-1983), კომპოზიტორი * არკადი გაშინსკი (1920-1991), თეატრის მსახიობი * ვლადიმერ დედიუშკო (1905-1973), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ატა დურდიევი]] (1910-1981), თეატრისა და კინოს მსახიობი * იური დუროვი (1910-1971), ცირკის მსახიობი, მომთვინიერებელი * [[ერაზმ კარამიანი]] (1912-1985), კინორეჟისორი * [[ალექსანდრე კასიანოვი]] (1891-1982), კომპოზიტორი, პედაგოგი * [[მიხეილ კირილოვი]] (1900-1971), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * ლიდია კრუპენინა (გრევცოვა) (1928-2016), ბალეტის მოცეკვავე * [[მიხეილ კუზნეცოვი]] (1913-1995), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ცეცილია მანსუროვა]] (ვოლერშტეინი) (1896-1976), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მარია მაქსაკოვა]] (1902-1974), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * ალექსანდრე რიბნოვი (1906-1992), გუნდის დირიჟორი * [[ნიკოლოზ რიჟოვი]] (1900-1986), მსახიობი * [[ჰრაჩია ღაფლანიანი]] (1923-1988), თეატრის რეჟისორი * [[კლავდია შულჟენკო]] (1906-1984), ესტრადის მომღერალი ===1972=== * [[არუს ასრიანი]] (1904-1987), თეატრის მსახიობი * [[ნატალია ბურმისტროვა]] (1918-2008), თეატრის მსახიობი * [[იგორ გორბაჩოვი]] (1927-2003), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * [[ნადეჟდა დოცენკო]] (1914-1994), თეატრის მსახიობი * [[კირილ კონდრაშინი]] (1914-1981), დირიჟორი * [[კირილ ლავროვი]] (1925-2007), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ტიმოფეი ლევჩუკი]] (1912-1998), კინორეჟისორი * [[ბაბკენ ნერსესიანი]] (1917-1986), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ტატიანა პელტცერი]] (1904-1992), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლეონიდ ტარაბარინოვი]] (1928-2008), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ანდრეი შტოგარენკო]] (1902-1992), კომპოზიტორი, პედაგოგი * [[ბორის ხაიკინი]] (1904-1978), დირიჟორი ===1973=== * [[სოფია გოლოვკინა]] (1915-2004), ბალერინა და პედაგოგი * [[იური გრიგოროვიჩი]] (1927-2025), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * [[ვლადიმერ ვასილიევი]] (დ. 1940), ბალეტის მოცეკვავე და ქორეოგრაფი * [[ლიუდმილა ზიკინა]] (1929-2009), მომღერალი * [[ბერნარა კარიევა]] (დ. 1936), ბალერინა * [[ზაიტუნა ბიკბულატოვა]] (1908-1992), თეატრის მსახიობი * [[ალფრედ იაუნუშანსი]] (1919-2008), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[ეფიმ კოპელიანი]] (1912-1975), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ველტა ლინე]] (1923-2012), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მუსლიმ მაგომაევი (მუსიკოსი)|მუსლიმ მაგომაევი]] (1942-2008), ოპერისა და პოპ მომღერალი (ბარიტონი) * [[ეკატერინა მაქსიმოვა]] (1939-2009), ბალერინა * [[ნინა მენოვშჩიკოვა]] (1934-2022), ბალერინა * [[ტამარა მილაშკინა]] (1934-2024), ოპერის მომღერალი * [[იუოზას მილტინისი]] (1907-1994), თეატრის რეჟისორი * [[იური ნიკულინი]] (1921-1997), ცირკის მსახიობი, კინომსახიობი * [[ანატოლი პაპანოვი]] (1922-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ანდრეი პრისიაჟნიუკი (1912-1982), თეატრის მსახიობი * [[რაისა სერგიენკო]] (1925-1987), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული სოპრანო) * [[იური სოლოვიოვი]] (1940-1977), ბალერონი * ალექსანდრე ხანოვი (1904-1983), თეატრის მსახიობი * [[ვიქტორ ხოხრიაკოვი]] (1913-1986), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სოლთან ჰაჯიბეკოვი]] (1919-1974), კომპოზიტორი ===1974=== * [[დონატას ბანიონისი]] (1924-2014), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[დომნიკია დარიენკო]] (1919-2010), თეატრის მსახიობი * [[ისმაილ დაღესტანლი]] (1907-1980), თეატრის მსახიობი * [[მაჰმუდ ესამბაევი]] (1924-2000), მოცეკვავე * [[ნიკოლაი ვოლჩკოვი]] (1910-2003), თეატრის მსახიობი * [[ოთარ თაქთაქიშვილი]] (1924-1989), კომპოზიტორი * [[იური კისელიოვი]] (1914-1996), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[გალინა კოვალიოვა]] (1932-1995), ოპერის მომღერალი (კოლორატურული სოპრანო) * [[ნინელ კურგაპკინა]] (1929-2009), ბალეტის მოცეკვავე * [[დავიდ მალიანი]] (1904-1976), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მეჰდი მამედოვი]] (1918-1985), თეატრის რეჟისორი * [[ევგენი მატვეევი]] (1922-2003), თეატრისა და კინოს მსახიობი, კინოს რეჟისორი * [[გიორგი მენგლეტი]] (1912-2001), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნონა მორდიუკოვა]] (1925-2008), კინომსახიობი * [[ისმაილ ოსმანლი]] (1902-1978), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვალენტინ პლუჩეკი]] (1909-2002), თეატრის რეჟისორი, მსახიობი * [[სტანისლავ როსტოცკი]] (1922-2001), კინორეჟისორი * [[მალიკა საბიროვა]] (1942-1982), ბალერინა * [[ევგენი სამოილოვი]] (1912-2006), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კარლის სებრისი]] (1914-2009), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლიდია სმირნოვა]] (1913-2007), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ინოკენტი სმოკტუნოვსკი]] (1925-1994), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვლადისლავ სტრჟელჩიკი]] (1921-1995), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვიაჩესლავ ტიხონოვი]] (1928-2009), კინომსახიობი * [[ბრუნო ფრეინდლიხი]] (1909-2002), თეატრისა და კინოს მსახიობი ===1975=== * [[მატვეი ბლანტერი]] (1903-1990), კომპოზიტორი * [[ვლადიმერ ზელდინი]] (1915-2016), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იური იარვეტი]] (1919-1995), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლიუდმილა კასატკინა]] (1925-2012), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მიხეილ კულიკოვსკი]] (1906-1996), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ივან მარინი]] (1905-1983), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კონსტანტინე მასალიტინოვი]] (1905-1979), კომპოზიტორი, გუნდის დირიჟორი * ვალერი ნელსკი (1906-1990), თეატრის მსახიობი * ივან პერევერზევი (1914-1978), თეატრისა და კინოს მსახიობი * დიანა პეტრინენკო (1930-2018) მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[დიმიტრი პოკრასი]] (1899-1978), კომპოზიტორი * [[ნატალია საცი]] (1903-1993), თეატრის რეჟისორი * [[მარინა სემიონოვა]] (1908-2010), ბალერინა * [[იური სილანტიევი]] (1919-1983), დირიჟორი, კომპოზიტორი * [[ევგენი სიმონოვი]] (1925-1994), თეატრის რეჟისორი * [[ანატოლი სოლოვიანენკო]] (1932-1999), საოპერო მომღერალი, ტენორი * მაია (მედენიეტი) შაჰბერდიევა (1930-2018), ოპერის მომღერალი (კოლორატურული სოპრანო) * [[ფიოდორ შმაკოვი]] (1917-2009), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ფუად ხალიტოვი]] (1909-1981), თეატრის მსახიობი ===1976=== * [[ივან აბრამოვი]] (1915-1985), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი * [[დიმიტრი ალექსიძე]] (1910-1984), თეატრის რეჟისორი * ტამარა ალიოშინა-ალექსანდროვა (1928-1996), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[მედეა ამირანაშვილი]] (1930-2023), ოპერის მომღერალი (ლირიკული სოპრანო) * [[ვლადიმერ ატლანტოვი]] (დ. 1939), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული [[ტენორი]]) * [[ალექსეი ბატალოვი]] (1928-2017), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნატალია ბესმერტნოვა]] (1941-2008), ბალერინა * [[ირინა ბოგაჩოვა]] (1939-2019), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[ვერა დულოვა]] (1909-2000), [[არფა (მუსიკალური საკრავი)|არფისტი]] * [[არტურ ეიზენი]] (1927-2008), ოპერის მომღერალი (ბასი) * [[ლიუდმილა ეროფეევა]] (1937-2003), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[ოლეგ ეფრემოვი]] (1927-2000), თეატრისა და კინოს მსახიობი და რეჟისორი * [[გაფარ ვალამატ-ზადე]] (1916-1993), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * ალექსანდრე ვედერნიკოვი (1927-2018), ოპერის მომღერალი (ბასი) * სერგეი ვიკულოვი (დ. 1937), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * მიხეილ ვოდიანოი (1924-1987), ოპერეტის მსახიობი, კინომსახიობი * [[ისიდორ ზაკი]] (1909-1998), დირიჟორი * [[კარლის ზარინში]] (1930-2015), მომღერალი (დრამატული ტენორი) * [[იური იაკოვლევი]] (1928-2013), თეატრისა და კინოს მსახიობი * არვიდ იანსონსი (1914-1984), დირიჟორი * [[მარინა კონდრატიევა]] (1934-2024), ბალერინა * [[ლევ კულიჯანოვი]] (1924-2002), კინორეჟისორი * [[მიხეილ ლავროვსკი]] (დ. 1941), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * [[მარის ლიეპა]] (1936-1989), ბალეტის მოცეკვავე * პეტრე ლობოდა (1907-1979), თეატრის მსახიობი * სერგეი ლუნკევიჩი (1934-1995), დირიჟორი, მევიოლინე, კომპოზიტორი * [[იური მაზუროკი]] (1931-2006), საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * ნიკოლაი მანოილო (1927-1998), საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * აზირბაიჟან მემბეტოვი (1932-2009), თეატრის რეჟისორი * ასაფ მესერერი (1903-1992), ბალეტის მოცეკვავე, პედაგოგი და ქორეოგრაფი * ბულატ მინჟილკიევი (1940-1997), ოპერის მომღერალი (ბასი) * ანატოლი მოკრენკო (1933-2020), საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * ალექსანდრე მურინი (1917-1992), გუნდის დირიჟორი * [[ევგენი ნესტერენკო]] (1938-2021), საოპერო მომღერალი (ბასი) * [[ელენა ობრაზცოვა]] (1939-2015), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[ელზა რაძინია]] (1917-2005), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[გენადი როჟდესტვენსკი]] (1931—2018), დირიჟორი * მარია სტეპანოვა (1916-1983), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ნონა სურჟინა (დ. 1937), ოპერის მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * ალექსეი ურგალკინი (1910-1981), თეატრის მსახიობი * [[ეფიმ უჩიტელი]] (1913-1988), დოკუმენტური კინოს რეჟისორი და ოპერატორი * ნიკოლაი ფადეეჩევი (1933-2020), ბალეტის მოცეკვავე, პედაგოგი * [[ლამარა ჭყონია]] (1930-2024), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * ასანხან ჯუმახმატოვი (1923-2008), დირიჟორი ===1977=== * [[აზატ აბასოვი]] (1925-2006), ოპერის მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * [[დილბარ აბდურახმანოვა]] (1936-2018), დირიჟორი * ხიდირ ალანუროვი (1922-1993), დირიჟორი * [[ნიოლე ამბრაზაიტიტე]] (1939-2016), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * არკადი არკადიევი (კუდერკო) (1907-1993), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი * შავქეთ ბიქტემიროვი (1928-2012), თეატრის მხატვარი * [[ალექსანდრე გაი]] (1914-2000), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ერასტ გარინი]] (1902-1980), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * მიხეილ გოდენკო (1919-1991), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * ანდრეი გონჩაროვი (1918-2001), თეატრის რეჟისორი, პედაგოგი<ref name="bre7">Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 7. Гермафродит — Григорьев. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2007. — 767 с.: ил.: карт.</ref> * [[სვეტლანა დანილიუკი]] (1939-2003), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * ვერონიკა დუდაროვა (1916-2009), დირიჟორი * [[მიგრან ერქათი]] (1921-1986), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი) * [[ვერა ერშოვა]] (1917-2006), თეატრის მსახიობი * [[გრიგორ ეღიაზარიანი]] (1908-1988), კომპოზიტორი * ფედორ ვერეშჩაგინი (1910-1996), თეატრის რეჟისორი * [[ლუტფიარ იმანოვი]] (1928-2008), ოპერის მომღერალი (დრამატული ტენორი) * [[ლუტფია კაბიროვა]] (1932-2013), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) * [[ლიუდმილა მაკაროვა]] (1921-2014), თეატრის მსახიობი * ზაქირ მუხამეჯანოვი (1921-2012), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იური ოზეროვი]] (1921-2001), კინორეჟისორი * ვოლდემარ პანსო (1920-1977), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინოს მსახიობი * [[ტიიუ რანდვირი]] (დ. 1938), ბალერინა * [[ნინა საზონოვა]] (1917-2004), თეატრისა და კინოს მსახიობი * კონსტანტინე სტეპანკოვი (1928-2004), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ალექსანდრე სტოლპერი (1907-1979), კინორეჟისორი, სცენარისტი * [[სტეფან ტურჩაკი]] (1938-1988), დირიჟორი * დანილ შაფრანი (1923-1997), [[ჩელო|ვიოლონჩელისტი]] ===1978=== * [[სურენ ბაბლოევი]] (1918-1979), გუნდის დირიჟორი * [[ოლგა ბარდინა]] (1932-2001), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული სოპრანო) <ref name="esk">Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с.</ref> * [[ელინა ბისტრიცკაია]] (1928—2019), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ოლეგ ბორისოვი]] (1929-1994), თეატრისა და კინოს მსახიობი <ref name="bre4">Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 4. Большой Кавказ — Великий канал. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2006. — 751 с.: ил.: карт.</ref> * ჰენრიკას ვანცევიჩიუსი (1924-2014), თეატრის რეჟისორი * [[იგორ ვლადიმიროვი]] (1919-1999), მსახიობი, რეჟისორი * როსტისლავ იანკოვსკი (1930-2016), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ტანხო იზრაილოვი (1918-1981), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * ვალერი კოვტუნი (1944-2005), ბალეტის მოცეკვავე * ნიკოლაი კონდრატიუკი (1931-2006), საოპერო და პოპ მომღერალი (ბარიტონი) * ვლადიმერ კუროჩკინი (1922-2002), ოპერეტის მსახიობი და რეჟისორი * [[ევგენი ლეონოვი]] (1926-1994), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მიხეილ მანსუროვი]] (1916-1993), თეატრის მსახიობი * რუფინა ნიფონტოვა (1931-1994), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[იური პოპოვი]] (1929-2013), საოპერო მომღერალი (დრამატული ბარიტონი) <ref>Попов Юрий Лазаревич // вокально-энциклопедический словарь</ref> * [[ადა როგოვცევა]] (დ. 1937), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ჰელმერ-რაინერ სინისალო]] (1920-1989), კომპოზიტორი * [[ელენა ფადეევა]] (1914-1999), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ტატიანა შმიგა]] (1928-2011), ოპერეტის მსახიობი, კინომსახიობი * [[ოჰანეს]] ჩეკიჯიანი (დ. 1928), გუნდის დირიჟორი * [[რაუფ ჰაჯიევი]] (1922-1995), კომპოზიტორი ===1979=== * იულდაშ აგზამოვი (1909-1985), კინორეჟისორი * [[რამაზან ბაპოვი]] (1947-2014), ბალეტის მოცეკვავე * ვლადიმერ გრიპიჩი (1923-2005), თეატრის რეჟისორი * ლევ ვენედიქტოვი (1924-2017), გუნდის დირიჟორი * [[მარგარიტა ვოიტესი]] (დ. 1936), ოპერის მომღერალი (კოლორატურული სოპრანო) * ვლადიმირ ვოლჟანსკი (1917-1983), ცირკის მსახიობი (აკრობატი) * იაროსლავ ვოშჩაკი (1921-1989), დირიჟორი * [[პავლე კადოჩნიკოვი]] (1915-1988), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი * [[ედვარდას კანიავა]] (დ. 1937), საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * [[გიგა ლორთქიფანიძე]] (1927-2013), თეატრისა და კინოს რეჟისორი * [[პლატონ მაიბოროდა]] (1918-1989), კომპოზიტორი * ალექსანდრე მედვედკინი (1900-1989), კინორეჟისორი, სცენარისტი * [[ოთარ მეღვინეთუხუცესი]] (1932-2013), თეატრისა და კინოს მსახიობი * კალი მოლდობასანოვი (1929-2006), კომპოზიტორი, დირიჟორი * [[ჯურაბეკ მუროდოვი]] (დ. 1942), ესტრადის მომღერალი (ტენორი) * [[კონსტანტინე ორბელიანი]] (1928-2014), კომპოზიტორი, დირიჟორი * სერგეი პლოტნიკოვი (1909-1990), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ალექსანდრა პროკოშინა (1918-2005), მომღერალი (სოპრანო) * დიმიტრი ჟურავლიოვი (1900-1991), მომღერალი, მხატვრული კითხვის ოსტატი * ადოლფ სკულტე (1909-2000), კომპოზიტორი * [[დიმიტრი სმოლიჩი]] (1919-1987), თეატრის რეჟისორი <ref name="autogenerated3">Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков М.: Советская энциклопедия, 1965, Том 4. Нежин — Сярев 1152 стб. с илл., 6 л. илл.</ref> * [[ზურაბ სოტკილავა]] (1937-2017), საოპერო მომღერალი (ტენორი) * [[ცისანა ტატიშვილი]] (1937-2017), საოპერო მომღერალი (სოპრანო) * [[დიმიტრი ციგანოვი]] (1903-1992), მევიოლინე * [[გუნარ ცილინსკი]] (1931-1992), თეატრის მსახიობი და რეჟისორი, კინომსახიობი, კინორეჟისორი ==1980-1991 (324 პიროვნება)== ===1980=== * [[ხორენ აბრამიანი]] (1930-2004), თეატრისა და კინოს მსახიობი, თეატრის რეჟისორი * [[თენგიზ აბულაძე]] (1924-1994), კინორეჟისორი * [[ასანალი აშიმოვი]] (1937-2025), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ედუარდას ბალსისი (1919-1984), კომპოზიტორი * ვიაჩესლავ გრინჩენკო (1938-1998), საოპერო მომღერალი (ბასი) * ივან დმიტრიევი (1915-2003), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ოლგა ვისოცკაია]] (1906-2000), საკავშირო რადიოს დიქტორი * ჰაკიმ ზაპიროვი (1924-2023), ცირკის მსახიობი, კინომსახიობი * ვსევოლოდ იაკუტი (1912-1991), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ჰენდრიკ კრუმი (1934-1989), საოპერო მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი) * ვერა კუზმინა (1923-2021), თეატრის მსახიობი * [[იური ლევიტანი]] (1914-1983), საკავშირო რადიოს დიქტორი * გალინა მაკაროვა (1919-1993), თეატრის მსახიობი * ნინა მეშკო (1917-2008), გუნდის დირიჟორი * პეტრე მონასტირსკი (1915-2013), თეატრის რეჟისორი * ლიდია მოსოლოვა (1918-1996), თეატრის მსახიობი * ნიკოლაი ოლხოვიკოვი (1922-1987), ცირკის მსახიობი * ვლადიმერ ოსკალ-ოოლი (1920-1999), ცირკის მსახიობი * ანდრეი პეტროვი (1930-2006), კომპოზიტორი * [[გიორგი ჟჟონოვი]] (1915-2005), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[კაირგულ სარტბაევა]] (დ. 1936), საოპერო მომღერალი (ლირიკული სოპრანო) * გლაფირა სიდოროვა (1922-2019), თეატრის მსახიობი * ივან სოლოვიოვი (1910-1982), თეატრისა და კინოს მსახიობი * საულიუს სონდეცკისი (1928-2016), დირიჟორი * ტატიანა ტაიაკინა (1951-2023), ბალერინა * [[ვასილ ტრეტიაკი|ვასილი ტრეტიაკი]] (1926-1989), საოპერო მომღერალი (ტენორი) * [[გალინა ტუფტინა]] (1933-2007), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * ვლადიმერ ფედოსეევი (დ. 1932), დირიჟორი * გაბდულა შამუკოვი (1909-1981), მსახიობი * [[ფარიდა შაპიროვა]] (1936-2010), მსახიობი * მუჰამედ ჩერქეზოვი (1911-1993), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[რეზო ჩხეიძე]] (1926-2015), კინორეჟისორი * [[ზეინაბ ხანლაროვა]] (დ. 1936), საოპერო მომღერალი (სოპრანო), [[მუღამი|მუღამების]] შემსრულებელი ===1981=== * [[შუხრატ აბასოვი]] (1931-2018), კინორეჟისორი, სცენარისტი * საბირა ატაევა (1917-1993), თეატრისა და კინოს მსახიობი * კიმ ბაზარსადაევი (1937-2002), საოპერო მომღერალი (ბასი) * რიხარდ გლაზუპი (1920-1993), დირიჟორი * პეტრე გლებოვი (1915-2000), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ლევ გოლოვანოვი (1926-2015), მოცეკვავე * [[ტატიანა დორონინა]] (დ. 1933), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ვალენტინა ერმაკოვა (1924-2003), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ანდრეი ეშპაი]] (1925-2015), კომპოზიტორი * [[მიხეილ თუმანიშვილი]] (1921-1996), თეატრის რეჟისორი * ნინა ისაკოვა (დ. 1928), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * ანუ კაალი (დ. 1940), საოპერო მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[მურად კაჟლაევი]] (1931-2023), კომპოზიტორი, დირიჟორი * ვლადიმერ კურბეტი (1930-2017), ქორეოგრაფი, ბალეტმეისტერი * [[იური მაჟუგა]] (1931-2022), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ედუარდ მირზოიანი]] (1921-2012), კომპოზიტორი * [[მარია მორდასოვა]] (1915-1997), მომღერალი, ხალხური სიმღერების შემსრულებელი * ვლადიმერ მოროზოვი (1933-2002), საოპერო მომღერალი (ბასი) * [[ჰაზიზა ჟუბანოვა]] (1927-1993), კომპოზიტორი * ერკეგალი რახმადიევი (1932-2013), კომპოზიტორი * [[მეტაქსია სიმონიანი]] (1926-1987), თეატრის მსახიობი * [[იური სიმონოვი]] (დ. 1941), დირიჟორი * [[ნიკოლაი სლიჩენკო]] (1934-2021), მსახიობი, რეჟისორი, მომღერალი * [[იულია სოლნცევა]] (1901-1989), კინომსახიობი, კინორეჟისორი * ზოია სპირინა (1926-1986), მსახიობი * [[იური ტემირკანოვი]] (1938-2023), დირიჟორი * ბორის ტენინი (1905-1990), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სერგეი ტიხონოვი]] (1921-1992), მსახიობი * [[აისულუ ტოკომბაევა]] (დ. 1947), ბალერინა * [[ალისა ფრეინდლიხი]] (დ. 1934), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[როდიონ შჩედრინი]] (1932-2025), კომპოზიტორი * სუიმენკულ ჩოკმოროვი (1939-1992), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლიუდმილა ჩურსინა]] (1941-2026), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[გრიგოლ ჩუხრაი]] (1921-2001), კინორეჟისორი, სცენარისტი * [[რამაზ ჩხიკვაძე]] (1928-2011), თეატრისა და კინოს მსახიობი ===1982=== * [[არტურ აკოპიანი]] (1918-2005), ილუზიონისტი * [[ვლადიმერ ანდრიანოვი]] (1906-1985), თეატრის მსახიობი * [[ირაკლი ანდრონიკოვი]] (1908-1990), მწერალი * [[ჩოლპონბეკ ბაზარბაევი]] (1949-2002), ბალერონი * [[ზაგირ ისმაგილოვი]] (1917-2003), კომპოზიტორი * [[ვლადიმერ კენიგსონი]] (1907-1986), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ივან ლაპიკოვი]] (1922-1993), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[რემ ლებედევი]] (1928-1988), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ნიკოლაი ლევიცკი]] (1911-1982), სამეცნიერო-პოპულარული კინოს რეჟისორი * [[ალექსანდრე ლემბერგი]] (1921-1985), ბალეტმეისტერი * [[ვალენტინა ლეონტიევა]] (1923-2007), ტელეწამყვანი, დიქტორი * [[ჰენრიხ მალიანი]] (1925-1988), კინორეჟისორი, სცენარისტი * [[ნინა მამაევა]] (1923-2001), თეატრის მსახიობი * [[იდრის ნოგაიბაევი]] (1931-1989), თეატრის მსახიობი * [[ევგენი რაიკოვი]] (1937-2010), საოპერო მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი) * [[ტამარა სინიავსკაია]] (დ. 1943), მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[რობერტ სტურუა]] (დ. 1938), თეატრის რეჟისორი * [[ვიქტორ ტარასოვი]] (1934-2006), მსახიობი * [[შარახ ფაჩალია]] (1914-2000), თეატრის მსახიობი, რეჟისორი, დრამატურგი * [[მიხეილ ჩუბინიძე]] (1910-2006), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[შოლპან ჯანდარბეკოვა]] (1922-2005), თეატრის მსახიობი ===1983=== * ანატოლი ავდიევსკი (1933-2016), გუნდის დირიჟორი * [[ალექსანდრე ალოვი]] (1923-1983), კინორეჟისორი, კინოდრამატურგი * რუბენ აღამირზიანი (1922-1991), თეატრის რეჟისორი * [[ვლადიმერ ბასოვი]] (1923-1987), კინორეჟისორი, კინომსახიობი * [[ნიკიტა ბოგოსლოვსკი]] (1913-2004), კომპოზიტორი * [[ნანი ბრეგვაძე]] (დ. 1938), ესტრადის მომღერალი * [[მიხეილ გლუზსკი]] (1918-2001), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლიუდმილა გურჩენკო]] (1935-2011), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ფრუნზე დოვლატიანი]] (1927-1997), კინორეჟისორი, კინომსახიობი * ვალერი ეგუდინი (1937-2007), საოპერო მომღერალი (ტენორი) * [[ევგენი ევსტიგნეევი]] (1926-1992), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ოლეგ ვინოგრადოვი (დ. 1937), ბალეტმეისტერი * ბაუდორჟა იამპილოვი (1916-1989), კომპოზიტორი * გაბრიელა კომლევა (დ. 1938), ბალერინა, ბალეტმეისტერი * ანატოლი კოჩერგა (დ. 1949), საოპერო მომღერალი (ბასი) * ასკოლდ მაკაროვი (1925-2000), ბალერონი, ბალეტმეისტერი * [[ოლგა მოისეევა]] (1928-2021), ბალერინა, ბალეტმეისტერი * [[ვლადიმერ ნაუმოვი]] (1927-2021), კინორეჟისორი * ტატიანა ნიკოლაევა (1924-1993), პიანისტი, კომპოზიტორი * ნიკოლაი ოხოტნიკოვი (1937-2017), მომღერალი (ბასი) * ვლადისლავ პიავკო (1941-2020), საოპერო მომღერალი (ტენორი) * [[არვიდ ჟილინსკი]] (1905-1993), კომპოზიტორი * ვლადილენ სემიონოვი (დ. 1932), ბალერონი, ბალეტმეისტერი * [[ალა სიზოვა]] (1939-2014), ბალერინა * [[ლიუდმილა ფილატოვა]] (დ. 1935), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) ===1984=== * [[სვეტლანა ადირხაევა]] (1938-2023), ბალერინა * [[ოლეგ ბასილაშვილი]] (დ. 1934), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ევგენი გლებოვი]] (1929-2000), კომპოზიტორი * [[ვიაჩესლავ გორდეევი]] (დ. 1948), ბალერონი, ბალეტმეისტერი * [[ვლადიმერ ეტუში]] (1922-2019), თეატრისა და კინოს მსახიობი, პედაგოგი * [[მიხაი ვოლონტირი]] (1934-2015), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[მალიკა კალანდაროვა]] (დ. 1950), ბალერინა * დიმიტრი კიტაენკო (დ. 1940), დირიჟორი * ვიქტორ კორშუნოვი (1929-2015), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ტატიანა ლიოზნოვა]] (1924-2011), კინორეჟისორი * კუნდუზ მირკარიმოვა (1925-2019), რეჟისორი-ბალეტმეისტერი * [[ფრუნზიკ მკრტჩიანი]] (1930-1993), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ჰუსეინ მუხთაროვი]] (1938-2001), საოპერო მომღერალი (ბასი) * [[ნადეჟდა პავლოვა]] (დ. 1956), ბალერინა * [[ალექსანდრა პახმუტოვა]] (დ. 1929), კომპოზიტორი * [[ელდარ რიაზანოვი]] (1927-2015), კინორეჟისორი * ნიკოლაი სალამოვი (1922-2003), მსახიობი * მარსელ სალიმჟანოვი (1934-2002), თეატრის რეჟისორი * [[ვლადიმერ სამოილოვი]] (1924-1999), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ტოკტონალი სეიტალიევი]] (1937-2021), საოპერო მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * [[ნურგისა ტლენდიევი]] (1925-1998), დირიჟორი, კომპოზიტორი * სერაფიმ ტულიკოვი (1914-2004), კომპოზიტორი * იოაკიმ შაროევი (1930-2000), თეატრის რეჟისორი, პედაგოგი * ალექსეი ჩირგალ-ოლი (1924-1989), კომპოზიტორი * ალექსანდრე ხოლმინოვი (1925-2015), კომპოზიტორი ===1985=== * კონსტანტინე ადაშევსკი (1897-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[რეგიმანტას ადომაიტისი]] (1937-2022), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ბაბა ანანოვი (1934-1991), თეატრის რეჟისორი, მსახიობი * ვლადიმერ ანდრეევი (1930-2020), თეატრისა და კინოს მსახიობი * იური ბოგატიკოვი (1932-2002), ესტრადის მომღერალი (ბარიტონი) * მიხეილ ბუშნოვი (1923-2004), თეატრის მსახიობი * ვალენტინ ელიზარიევი (1947), ბალეტმეისტერი * ივან ივანოვი (1900-1987), რეჟისორი-მულტიპლიკატორი * [[იური კაზაკოვი]] (1924-2019), ბაიანისტი * შამგონ კაჟგალიევი (1927-2015), დირიჟორი * [[ჯანსუღ კახიძე]] (1936-2002), დირიჟორი * [[ვასილი ლანოვოი]] (1934-2021), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ვალენტინ ლევაშოვი (1915-1994), კომპოზიტორი * [[კლარა ლუჩკო]] (1925-2005), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ინა მაკაროვა]] (1926-2020), კინომსახიობი * [[ლეონიდ მარკოვი]] (1927-1991), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ნიკოლაი მიხეევი (1923-1993), თეატრის მსახიობი * ტოლომუშ ოკეევი (1935-2001), კინორეჟისორი * [[რაიმონდ პაულსი]] (დ. 1936), კომპოზიტორი * არკადი სავჩენკო (1936-2004), საოპერო მომღერალი (ბარიტონი) * [[სოს სარქისიანი]] (1929-2013), თეატრისა და კინოს მსახიობი * მარია სტეფიუკი (დ. 1948), საოპერო მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * [[მარკ ფრადკინი]] (1914-1990), კომპოზიტორი * იგორ შაპოვალოვი (1945-2020), ბალერონი, ბალეტმეისტერი * ალექსანდრე შჩეგოლევი (1913-1988), თეატრის მსახიობი * [[ბორის ჩაიკოვსკი]] (1925-1996), კომპოზიტორი * დავლეტბაი ხოჯაბაევი (1931-2019), ცირკის მსახიობი * [[არმენ ჯიგარხანიანი]] (1935-2020), თეატრისა და კინოს მსახიობი ===1986=== * ზებო ამინ-ზადე (1948), ბალეტმეისტერი * გიორგი ანსიმოვი (1922-2015), ოპერის რეჟისორი * [[ვერა ბაევა]] (1936), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-კოლორატურული სოპრანო) * ვაცლოვას დაუნორასი (1937-2020)ოპერის მომღერალი (ბასი) * დუგარჟალ დაშიევი (1939-2003), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი) * ალიბეკ დნიშევი (დ. 1948), ოპერის მომღერალი (ლირიკული ტენორი) * იუოზას დომარკასი (დ. 1936), დირიჟორი * მარგარიტა დროზდოვა (დ. 1948), ბალერინა * [[ვერა ვასილიევა]] (1925-2023), თეატრისა და კინოს მსახიობი * რუსტემ იახინი (1921-1993), კომპოზიტორი, პიანისტი * ერი კლასი (1939-2016), დირიჟორი * იმანტს კოკარსი (1921-2011), გუნდის დირიჟორი * [[ნიკოლაი კუტუზოვი]] (1926-2011), კომპოზიტორი, დირიჟორი * [[არიფ მელიკოვი]] (1933-2019), კომპოზიტორი * მიხეილ მუნტიანი (დ. 1943), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი) * [[ვიაჩესლავ ნევინნი]] (1934-2009), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ედგარ ოგანესიანი (1930-1998), კომპოზიტორი * გიორგი პანტიუკოვი (1922-1994), გუნდის დირიჟორი * ლიუდმილა სახაროვა (1926-2012), ბალერინა, პედაგოგი * ლიუდმილა სემენიაკა (დ. 1952), ბალერინა, პედაგოგი * ვიქტორ ტუროვი (1936-1996), კინორეჟისორი * [[მაყვალა ქასრაშვილი]] (დ. 1942), ოპერის მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული სოპრანო) * [[მარლენ ხუციევი]] (1925-2019), კინორეჟისორი ===1987=== * [[მაიაგოზელ აიმედოვა]] (დ. 1941), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ლეონიდ ბრონევოი]] (1928-2017), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ვერა გარშტია (1927-2012), გუნდის დირიჟორი * [[ევგენი დოგა]] (1937-2025), კომპოზიტორი * [[იური ვლადიმიროვი]] (1942-2025), ბალერონი, პედაგოგი * [[იოსებ კობზონი]] (1937-2018), საესტრადო მომღერალი (ბარიტონი) * კუდუს კუჟამიაროვი (1918-1994), კომპოზიტორი * იგორ ლუჩენოკი (1938-2018), კომპოზიტორი * ანა პოკიდჩენკო (1926-2014) თეატრის მსახიობი * ლეონიდ სმეტანიკოვი (დ. 1943), ოპერის მომღერალი (ბარიტონი), პედაგოგი * [[ნინა სოროკინა]] (1942-2011), ბალერინა * [[ველიო ტორმისი]] (1930-2017), კომპოზიტორი * [[ვიქტორ ტრეტიაკოვი]] (დ. 1946), მევიოლინე * [[ევგენია ხანაევა]] (1921-1987), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ფიოდორ ხიტრუკი (1917-2012), კინორეჟისორ-მულტიპლიკატორი ===1988=== * [[ჰაშიმ გადო]] (დ. 1937), თეატრის მსახიობი * სერგეი დანჩენკო (1937-2001), თეატრის რეჟისორი * ნიკიტა დოლგუშინი (1938-2012), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი<ref name="rus-ballet">РУССКИЙ БАЛЕТ И ЕГО ЗВЁЗДЫ: Русский балет и его звёзды / Под ред. Е. Суриц — М.: Большая Российская энциклопедия; Борнмут: Паркстоун, 1998—208 с.: илл. ISBN 5-85270-135-1</ref> * [[ლიუდმილა ერმაკოვა]] (1927-2008), გუნდის დირიჟორი * ვარდუი ვარდერესიანი (1928-2015), თეატრისა და კინოს მსახიობი * ანგელინა ილინა-დმიტრიევა (დ. 1943), საოპერო მომღერალი (მეცო-სოპრანო) * [[ლიანა ისაკაძე]] (1946-2024), მევიოლინე, დირიჟორი * [[ფიდან კასიმოვა]] (დ. 1948), საოპერო მომღერალი (სოპრანო) * [[არნოლდ კაცი]] (1924-2007), დირიჟორი * [[იგორ კირილოვი]] (1932-2021), დიქტორი * [[ვალენტინა კოველი]] (1923-1997), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[სერგეი კოლოსოვი]] (1921-2012), კინორეჟისორი, სცენარისტი<ref name="bre14">Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 14. Киреев — Конго. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2009. — 751 с.: ил.: карт.</ref> * [[ჰარი ლიეპინში]] (1927-1998), თეატრის მსახიობი * ვლადიმერ მინინი (დ. 1929), გუნდის დირიჟორი<ref name="МЭС">Музыкальный энциклопедический словарь. Гл. ред. Г. В. Келдыш. М.: Советская энциклопедия, 1990</ref> * ანატოლი მოლოდოვი (1929-2017), გუნდის დირიჟორი * [[ნიკოლაი ნეკრასოვი]] (1932-2012), დირიჟორი * [[ედიტა პიეხა]] (დ. 1937), მომღერალი * [[მიხეილ პუგოვკინი]] (1923-2008), კინოსა და თეატრის მსახიობი * [[ულდის ჟაგატა]] (1928-2015), ბალეტის მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * [[ლევ რასკატოვი]] (1927-1993), თეატრის მსახიობი * [[სოფია როტარუ]] (დ. 1947), ესტრადის მომღერალი * [[იური სოლომინი]] (1935-2024), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი * [[სტეფანია სტანიუტა]] (1905-2000), ბელარუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ოლეგ სტრიჟენოვი]] (1929-2025), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ოლეგ ტაბაკოვი]] (1935-2018), თეატრისა და კინოს მსახიობი, რეჟისორი, პედაგოგი * [[იგორ ტალანკინი]] (1927-2010), კინორეჟისორი * [[ესტებეს ტურსუნალიევი]] (1931-2005), ყირგიზი აკინი, პოეტი-იმპროვიზატორი * [[გია ყანჩელი]] (1935-2019) კომპოზიტორი * [[ვლადიმერ შევჩენკო]] (1946-2012), ცირკის მსახიობი * [[ლიუდმილა შევჩენკო]] (დ. 1945), ცირკის მსახიობი * [[ელდარ შენგელაია]] (1933-2025), კინორეჟისორი * [[სულხან ცინცაძე]] (1925-1991), კომპოზიტორი * [[გიზელა ციპოლა]] (დ. 1944), ოპერის მომღერალი (სოპრანო) ===1989=== * [[ბორის აკიმოვი]] (დ. 1946), ბალეტის მოცეკვავე<ref name="bre1">Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 1. А — Анкетирование. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2005. — 766 с.: ил.: карт.</ref> * [[ლეონიდ გაიდაი]] (1923-1993), კინორეჟისორი * [[ლეონიდ გუბანოვი]] (1928-2004), თეატრის მსახიობი * [[გიორგი დანელია]] (1930-2019), კინორეჟისორი და სცენარისტი * [[ვლადიმერ დოვეიკო]] (1922-2002), ცირკის მსახიობი (აკრობატი) * [[ზიტა დრეიერე|ზიტა დრეიერე (ერსი)]] (დ. 1952), ბალერინა * [[ნატალია დუროვა]] (1934-2007), ცირკის მსახიობი (მომთვინიერებელი) * [[ნიკოლაი ერიომენკო (უფროსი)]] (1926-2000), კინომსახიობი * [[იური ერმოლაევი]] (1932-2017), ცირკის მსახიობი (ცხენების მწვრთნელი, მოჯირითე) * [[ევგენი ვესნიკი]] (1923-2009), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[გალინა ვოლჩეკი]] (1933-2019), თეატრის რეჟისორი და მსახიობი * [[ელისო ვირსალაძე]] (დ. 1942), პიანისტი * [[ლეონიდ იასინოვსკი]] (1923-2003), თეატრის მსახიობი * ირბეკ კანტემიროვი (1928-2000), ცირკის მსახიობი (ცხენით მოჯირითე) * [[ვალერი კლიმოვი]] (1931-2022), მევიოლინე * [[მირა კოლცოვა]] (1938-2022), მოცეკვავე, ქორეოგრაფი * [[ევგენი მალინინი]] (1930-2001), პიანისტი * პავლე ნეჩეპორენკო (1916-2009), მუსიკოსი (ბალალაიკა), პედაგოგი * [[იგორ ოისტრახი]] (1931-2021), მევიოლინე * [[ვიქტორ პოპოვი]] (1934-2008), გუნდის დირიჟორი * [[ნიკოლაი რაკოვი]] (1908-1990), კომპოზიტორი * [[ნიკოლაი სულაკი]] (1936-2003), მომღერალი * [[სამარბიუბიუ ტოკტახუნოვა]] (დ. 1944), მუსიკოს-შემსრულებელი * [[ილია ფრეზი]] (1909-1994), კინორეჟისორი * [[იან ფრენკელი]] (1920-1989), კომპოზიტორი ===1990=== * [[ფარჰად ბადალბეილი]] (დ. 1947), აზერბაიჯანელი პიანისტი, კომპოზიტორი, პედაგოგი<ref>Указ Президента СССР от 6 ноября 1990 г. № УП-986 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Бадалбейли Ф. Ш.»</ref> * [[როლან ბიკოვი]] (1929-1998), თეატრისა და კინოს მსახიობი, კინორეჟისორი<ref>Указ Президента СССР от 5 июля 1990 г. № 348 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Быкову Р. А.»</ref> * ალექსანდრე ბილაში (1931-2003), კომპოზიტორი<ref>Указ Президента СССР от 5 июля 1990 г. № 349 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Билашу А. И.»</ref> * [[ივან ბობილევი]] (1925-2014), მსახიობი, თეატრალური რეჟისორი * [[ლეონიდ ბოლდინი]] (1931-2013), მომღერალი<ref>Указ Президента СССР от 11 июля 1990 г. № 355 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Болдину Л. И.»</ref> * [[ზინოვი გერდტი]] (1916-1996), თეატრისა და კინოს მსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 9 июля 1990 г. № 353 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Гердту З. Е.»</ref> * [[ვილ გოლოვკო]] (1932-2015), ცირკის მსახიობი, რეჟისორი<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 12 января 1990 г. № 1057-I «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Головко В. В.»</ref> * ალექსანდრე დიმიტრიევი (დ. 1935), დირიჟორი * [[ზარა დოლუხანოვა]] (1918-2007), საოპერო მომღერალი (კოლორატურული მეცო-სოპრანო) * [[ნინა დორლიაკი]] (1908-1998), ოპერის მომღერალი (სოპრანო)<ref>Указ Президента СССР от 2 июля 1990 г. № 337 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Дорлиак Н. Л.»</ref> * [[ლევ დუროვი]] (1931-2015), მსახიობი, რეჟისორი<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 28 февраля 1990 г. № 1247-I «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Дурову Л. К.»</ref> * [[გიორგი ვიცინი]] (1917-2001), მსახიობი * [[მსტისლავ ზაპაშნი]] (1938-2016), მომთვინიერებელი ცირკიში<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 5 марта 1990 г. № 1293-I «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Запашному М. М.»</ref> * [[ტატიანა კარპოვა]] (1916-2018), თეატრის მსახიობი * ვლადიმერ კრაინევი (1944-2011), პიანისტი<ref>Указ Президента СССР от 30 июня 1990 г. № 333 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Крайневу В. В.»</ref> * ვიქტორ მერჟანოვი (1919-2012), პიანისტი<ref name="12.11.1990">Указ Президента СССР от 12 ноября 1990 г. № УП-1004 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тт. Мержанову В. К. и Шойдагбаевой Г. Б.»</ref> * [[მიკ მიკივერი]] (1937-2006), ესტრადის მსახიობი, რეჟისორი, კინომსახიობი<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 12 января 1990 г. № 1058-I «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Микиверу М. А.»</ref> * ვლადისლავ მიკოშა (1909-2004), კინოოპერატორი და კინორეჟისორი<ref>Указ Президента СССР от 6 ноября 1990 г. № УП-989 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Микоше В. В.»</ref> * [[გიული მუბარიაკოვა]] (1936-2019), თეატრის მსახიობი * [[სიდიკ მუხამედჟანოვი]] (1924-1991), კომპოზიტორი<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 1 марта 1990 г. № 1256-I «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Мухамеджанову С.»</ref> * [[გრიგორი პონომარენკო]] (1921-1996), კომპოზიტორი, ბაიანისტი * [[ვიქტორ როვდო]] (1921-2007), დირიჟორი<ref>Указ Президента СССР от 17 сентября 1990 г. № УП-768 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Ровдо В. В.»</ref> * [[ია სავინა]] (1936-2011), თეატრის მსახიობი<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 6 марта 1990 г. № 1302-I «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Саввиной И. С.»</ref> * [[ლიუბოვ სოკოლოვა]] (1921-2001), მსახიობი * [[ვლადიმერ სპივაკოვი]] (დ. 1944), მევიოლინე და დირიჟორი<ref>Указ Президиума Верховного Совета СССР от 28 февраля 1990 г. № 1242-I «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Спивакову В. Т.»</ref> * [[ლიდია სუხარევსკაია]] (1909-1991), მსახიობი * ნიკოლაი ტროფიმოვი (1920-2005), თეატრის მსახიობი * მიხეილ შვაიცერი (1920-2000), კინორეჟისორი<ref>Указ Президента СССР от 3 мая 1990 г. № 94 «О присвоении почётного звания „Народный артист СССР“ тов. Швейцеру М. А.»</ref> * გალინა შოიდაგბაევა (დ. 1953) საოპერო მომღერალი<ref name="12.11.1990" /> ===1991=== * იაკუბ ახმედოვი (1938-2025), თეატრისა და კინოს მსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 28.11.1991 N УП-2899 О присвоении Ахмедову Я. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[იური ბაშმეტი]] (დ. 1953), მუსიკოსი, დირიჟორი<ref>Указ Президента СССР от 25.03.1991 N УП-1711 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Башмету Ю. А.</ref> * [[ედუარდ გრაჩი]] (დ. 1930), მევიოლინე<ref>Указ Президента СССР от 28.11.1991 N УП-2900 О присвоении Грачу Э. Д. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[ნატალია გუტმანი]] (დ. 1942), ვიოლონჩელისტი<ref>Указ Президента СССР от 05.08.1991 N УП-2312 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Гутман Н. Г.</ref> * [[ლევ ვლასენკო]] (1928-1996), პიანისტი * [[მარკ ზახაროვი]] (1933-2019), თეატრისა და კინოს რეჟისორი<ref>Марк Анатольевич Захаров // «Кто есть кто в современной культуре»</ref> <ref>Указ Президента СССР от 23.04.1991 N УП-1843 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Захарову М. А.</ref> * [[მიხეილ ზიმინი]] (1930-1991), თეატრისა და კინოს მსახიობი * [[ვალერი იაკოვლევი]] (1939-2024), თეატრის რეჟისორი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3096 О присвоении Яковлеву В. Н. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[ოლეგ იანკოვსკი]] (1944-2009), თეატრისა და კინოს მსახიობი * აჯარ იბრაგიმოვი (1919-1993), კინორეჟისორი<ref>Указ Президента СССР от 28.11.1991 N УП-2898 О присвоении Ибрагимову А. М. почетного звания Народный артист СССР</ref> * ნიკოლაი კოლესა (1903-2006), კომპოზიტორი და დირიჟორი<ref>Указ Президента СССР от 15.05.1991 N УП-1967 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Колессе Н. Ф.</ref> * ედუარდ კოლმანოვსკი (1923-1994), კომპოზიტორი<ref>Указ Президента СССР от 15.05.1991 N УП-1966 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Колмановскому Э. С.</ref> * [[აშირ კულიევი]] (1918-2000), კომპოზიტორი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3094 О присвоении Кулиеву А. почетного звания Народный артист СССР</ref> * კაპარ მედეტბეკოვი (1931-2012), თეატრისა და კინოს მსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3085 О присвоении Медетбекову К. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[მარია მირონოვა]] (1911-1997), თეატრისა და კინოს მსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 19.03.1991 N УП-1662 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Мироновой М. В.</ref> * [[ვლადიმერ მულიავინი]] (1941-2003), პოპ მომღერალი (დრამატული ტენორი), გიტარისტი, კომპოზიტორი<ref>[http://www.pesnyary.com/muzykant/Muliavin_Vladimir/ Песняры: музыканты — Владимир Мулявин]</ref> <ref>Указ Президента СССР от 28.01.1991 N УП-1384 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Мулявину В. Г.</ref> * [[გენადი ოვსიანიკოვი]] (დ. 1935), მსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3090 О присвоении Овсянникову Г. С. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[სტეპან ოლექსენკო]] (1941-2006), ივან ფრანკოს სახელობის კიევის ეროვნული დრამატული თეატრის მსახიობი<ref name="УП-1385">Указ Президента СССР от 28.01.1991 N УП-1385 О присвоении почетного звания Народный артист СССР т. т. Олексенко С. С. и Ступке Б. С.</ref> * ნიკოლაი პეტროვი (1943-2011), პიანისტი<ref>Петров Николай Арнольдович // «Кто есть кто в современной культуре»</ref> <ref>Указ Президента СССР от 25.01.1991 N УП-1366 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Петрову Н. А.</ref> * [[სოფია პილიავსკაია]] (1911-2000), თეატრისა და კინოს მსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 21.12.1991 N УП-3113 О присвоении Пилявской С. С. почетного звания Народный артист СССР</ref> * ანატოლი პოლეტაევი (დ. 1936), [[ბაიანი|აკორდეონისტი]], დირიჟორი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3093 О присвоении Полетаеву А. И. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[ალა პუგაჩოვა]] (დ. 1949), პოპ მომღერალი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3092 О присвоении Пугачевой А. Б. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[სამსონ სამსონოვი]] (1921-2002), თეატრის და კინოს მსახიობი და რეჟისორი<ref>Указ Президента СССР от 14.05.1991 N УП-1956 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Самсонову С. И.</ref> * [[ლაზარ სარიანი]] (1920-1998), კომპოზიტორი<ref>Указ Президента СССР от 17.10.1991 N УП-2727 О присвоении почетного звания Народный артист СССР Сарьяну Л. М.</ref> * [[ბოგდან სტუპკა]] (1941-2012), თეატრის და კინოს მსახიობი<ref name="УП-1385" /> * [[ავეტ ტერტერიანი]] (1929-1994), კომპოზიტორი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3089 О присвоении Тертеряну А. Р. почетного звания Народный артист СССР</ref> * ბოლოტბეკ შამშიევი (1941-2019), კინორეჟისორი<ref>Указ Президента СССР от 22.10.1991 N УП-2769 О присвоении почетного звания Народный артист СССР Шамшиеву Б. Т.</ref> * [[ლუდმილა შაპოშნიკოვა]] (1921-2003), თეატრის მსახიობი, კინომსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 22.03.1991 N УП-1697 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Шапошниковой Л. В.</ref> * [[ნატალია შახოვსკაია]] (1935-2017), ვიოლონჩელისტი<ref>Указ Президента СССР от 20.12.1991 N УП-3095 О присвоении Шаховской Н. Н. почетного звания Народный артист СССР</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.mosconsv.ru/teachers/about.phtml?99|title=Московская государственная консерватория им. П. И. Чайковского — Педагоги — Шаховская Наталия Николаевна<!-- Заголовок добавлен ботом -->|accessdate=2008-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081023171908/http://www.mosconsv.ru/teachers/about.phtml?99|archivedate=2008-10-23}}</ref> * [[ლარისა შევჩენკო]] (დ. 1950), საოპერო მომღერალი (სოპრანო)<ref>Указ Президента СССР от 13.05.1991 N УП-1948 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Шевченко Л. А.</ref> * [[ვლადისლავ ჩერნუშენკო]] (1936-2026), გუნდის დირიჟორი<ref>Указ Президента СССР от 04.12.1991 N УП-2974 О присвоении Чернушенко В. А. почетного звания Народный артист СССР</ref> * [[ინა ჩურიკოვა]] (1943-2023), თეატრისა და კინოს მსახიობი<ref>Указ Президента СССР от 16.05.1991 N УП-1975 О присвоении почетного звания Народный артист СССР тов. Чуриковой И. М.</ref> ==ლიტერატურა== * Большая советская энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. * Музыкальная энциклопедия. Гл. ред. Ю. В. Келдыш. М.: Советская энциклопедия, 1978 * Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. М.: Советская энциклопедия, 1963 * РУССКИЙ БАЛЕТ И ЕГО ЗВЁЗДЫ: Русский балет и его звёзды / Под ред. Е. Суриц — М.: Большая Российская энциклопедия; Борнмут: Паркстоун, 1998—208 с.: илл. ISBN 5-85270-135-1 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები|*]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჯილდოები]] l8c1wx1nd1jtngg0qatwg28omekjnm2 0 563560 5411153 5327296 2026-06-11T11:45:31Z Bekashark 183122 შევცვალე მთლიანად ბიოგრაფია, რადგან არსებული საკმაოდ მცირე იყო და არ ასახავდა ნინო სურგულაძის ბიოგრაფიას. 5411153 wikitext text/x-wiki '''ნინო სურგულაძე -''' ქართველი მეცო-სოპრანო საოპერო მომღერალი,<ref name=":0">{{Cite web |title=Nino Surguladze – The word famous Mezzo Soprano |url=http://ninosurguladze.com/ |access-date=2026-06-11 |website=Nino Surguladze |language=en-US}}</ref> რომელიც მოღვაწეობს საერთაშორისო საოპერო სცენაზე. მისი კარიერა დაკავშირებულია მსოფლიოს არაერთ წამყვან საოპერო თეატრთან და ფესტივალთან, მათ შორის მილანის „ლა სკალასთან“, ნიუ-იორკის „მეტროპოლიტენ ოპერასთან“, ლონდონის სამეფო ოპერის თეატრთან, ბარსელონას „გრან თეატრე დელ ლისეუსთან“, მადრიდის „თეატრო რეალთან“, ვერონის არენასა და ზალცბურგის ფესტივალთან. {{ინფოდაფა პიროვნება|სახელი=ნინო სურგულაძე|დაბ ადგილი=თბილისი|პროფესია=საოპერო მომღერალი|ფოტო=[[File:Surguladze Nino.jpg|thumb|Surguladze Nino]]|აქტიურობის წლები=2003 - დღემდე|ეროვნება=ქართველი}} == ადრეული ცხოვრება და განათლება == ნინო სურგულაძე დაიბადა თბილისში<ref name=":0" />, მეცნიერთა ოჯახში. სწავლობდა თბილისის [https://www.facebook.com/experimentuli1/?locale=ka_GE პირველ ექსპერიმენტულ სკოლაში]<ref name=":0" /> და პარალელურად მუსიკალურ სკოლაში, სადაც ადრეული ასაკიდანვე მონაწილეობდა სხვადასხვა მუსიკალურ და სასცენო პროექტში. ბავშვობაში მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე ქართულ მხატვრულ ფილმში, მათ შორის [[მეტიჩარა (ფილმი)|'''„მეტიჩარა“''' (1988)]]<ref>{{Cite web |title=ეროვნული კინოცენტრი |url=https://georgian-cinema.ge/index.php/ge/2015-03-27-12-14-46/143-1988-7 |access-date=2026-06-11 |website=www.imdb.com}}</ref>, [https://georgian-cinema.ge/index.php/ge/2015-03-27-12-14-46/159-1990-4 '''„მარტივი პასიანსი“''' (1990)] და [[ვალსი პეჩორაზე|'''„ვალსი პეჩორაზე“''' (1992)]]<ref>{{Cite web |title=The Waltz on the Petschora |url=https://www.imdb.com/title/tt0105723/ |access-date=2026-06-11 |website=www.imdb.com}}</ref>. ფილმ „ვალსი პეჩორაზე“ შესრულებული როლისთვის 1995 წელს ჟენევის კინოფესტივალზე მიენიჭა სპეციალური ჯილდო [[:fr:European_Film_Awards|'''„Espoir du Cinéma Européen“'''.]] ჟურნალისტიკის მიმართულებით სწავლის შემდეგ ჩაირიცხა [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია|ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში]], სადაც ვოკალს პროფესორ [http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00007004/ გულიკო კარიაულთან] ეუფლებოდა. მოგვიანებით სწავლა განაგრძო მილანში, '''[https://www.accademialascala.it/ ლა სკალას აკადემიაში (Accademia Teatro alla Scala)]''', სადაც მისი პედაგოგები იყვნენ [[ლეილა გენჯერი]], [[:en:Luciana_Serra|ლუჩიანა სერა]] და [[:en:Luigi_Alva|ლუიჯი ალვა]]. აკადემია 2003 წელს დაასრულა.<ref>{{Cite web |title=Leyla Gencer Archive: Accademia Teatro alla Scala [1997 - 2002] |url=https://leylagencer.blogspot.com/p/accademia-teatro-alla-scala-1997-2002.html |access-date=2026-06-11 |website=Leyla Gencer Archive}}</ref> == კარიერა == საერთაშორისო საოპერო კარიერა დაიწყო [https://www.accademialascala.it/ მილანის '''ლა სკალაში''',] სადაც მონაწილეობდა ოპერებში ''[[:en:Mosè_in_Egitto|Moïse et Pharaon]]'', ''Falstaff'', ''[[ევგენი ონეგინი|Eugene Onegin]]'', ''[[:en:Idomeneo|Idomeneo]]'', ''[[ფაუსტი (ტრაგედია)|Faust]]'' და ''[[ნაბუკო|Nabucco]]''. ამ პერიოდში თანამშრომლობდა ისეთ დირიჟორებთან, როგორებიც არიან რიკარდო მუტი და დანიელ ჰარდინგი. შემდგომ წლებში გამოდიოდა ევროპის, ჩრდილოეთ ამერიკისა და აზიის არაერთ წამყვან საოპერო თეატრსა და ფესტივალზე, მათ შორის ნიუ-იორკის '''[[მეტროპოლიტენის ოპერის თეატრი|Metropolitan Opera]]''', ლონდონის '''[[:en:Royal_Opera_House|Royal Opera House]]''', ბარსელონის '''[[:ca:Gran_Teatre_del_Liceu|Gran Teatre del Liceu]]''', მადრიდის '''Teatro Real''', მიუნხენის '''[https://www.staatsoper.de/ Bayerische Staatsoper]''', ზალცბურგის ფესტივალსა და ლიეჟის '''[https://www.operaliege.be/en/ Opéra Royal de Wallonie]'''-ში. მის რეპერტუარში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ისეთ პარტიებს, როგორებიცაა: * კარმენი ჟორჟ ბიზეს ''[[კარმენი (ოპერა)|Carmen]]''-ში; * ამნერისი ჯუზეპე ვერდის ''[[აიდა (ოპერა)|Aida]]''-ში; * აზუჩენა ''[[:en:Il_trovatore|Il trovatore]]''-ში; * მადალენა ''[[რიგოლეტო (ოპერა)|Rigoletto]]''-ში; * ფენენა ''[[ნაბუკო|Nabucco]]''-ში; * სანტუცა ''Cavalleria rusticana''-ში; * ადალჯიზა ვინჩენცო ბელინის ''Norma''-ში. 2010 წელს მონაწილეობა მიიღო ვერდის '''„რიგოლეტოს“''' უნიკალურ სატელევიზიო პროექტში, რომელიც პირდაპირ ეთერში გადაიღეს მანტუაში. სპექტაკლს დირიჟორობდა [[ზუბინ მეტა|ზუბინ მეთა]], ხოლო პარტნიორები იყვნენ [[პლასიდო დომინგო]] და [[:en:Vittorio_Grigolo|ვიტორიო გრიგოლო]]. პროექტი იტალიურმა მაუწყებელმა RAI-მ მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში გადასცა. 2017 წელს ნინო სურგულაძემ მონაწილეობა მიიღო Netflix-ის სერიალში '''„<nowiki/>[[imdbtitle:4604612|The Alienist]]<nowiki/>“'''.<ref>{{Cite web |title=IMDB |url=https://www.imdb.com/title/tt4604612/ |access-date=2026-06-11 |website=www.imdb.com}}</ref> == საქველმოქმედო საქმიანობა == 2014 წელს ნინო სურგულაძემ დააარსა საქველმოქმედო ფონდი '''[https://www.facebook.com/DesireTree.natvrishe/?locale=ka_GE „ნატვრის ხე“ (Desire Tree)]''', რომლის მიზანია უცხოეთში გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების საჭიროების მქონე ქართველი ბავშვების მხარდაჭერა. ფონდის ფარგლებში ორგანიზებულია არაერთი საქველმოქმედო კონცერტი საერთაშორისო მუსიკოსებისა და კულტურის მოღვაწეების მონაწილეობით, ხოლო მიღებული შემოსავალი ბავშვების მკურნალობის დაფინანსებას ხმარდება. ფონდის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პროექტს წარმოადგენს 2016 წელს [https://www.opera.ge/ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში] წარმოდგენილი სპექტაკლი '''„For Love“''', რომელიც ოპერისა და ბალეტის სინთეზს წარმოადგენდა. პროექტში მონაწილეობდნენ რეჟისორი მარკო განდინი, დირიჟორი [[კარლო პონტი (დირიჟორი)|კარლო პონტი უმცროსი]], პრიმაბალერინა [[ნინო ანანიაშვილი]], ხოლო საპატიო სტუმარი იყო იტალიელი მსახიობი [[სოფი ლორენი]]. == ჯილდოები და აღიარება == 2010 წელს ნინო სურგულაძეს საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით მიენიჭა '''[[ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი|საპრეზიდენტო ბრწყინვალების ორდენი]]''' ქართული კულტურის საერთაშორისო პოპულარიზაციისა და ქვეყნის წარმოჩენაში შეტანილი წვლილისათვის.<ref>{{Cite web |last=საქართველო |first=Sputnik |date=20100907T1200+0400 |title=სააკაშვილმა საოპერო მომღერალს ნინო სურგულაძეს ბრწყინვალების ორდენი გადასცა |url=https://sputnik-georgia.com/20100907/213439822.html |access-date=2026-06-11 |website=Sputnik საქართველო |language=ge}}</ref> 2015 წელს იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა '''[[სერჯო მატარელა|სერჯო მატარელამ]]''' მას მიანიჭა '''[[:it:Ordine_della_Stella_d'Italia|Cavaliere della Stella d’Italia]]''' - იტალიის ვარსკვლავის ორდენის რაინდის წოდება, იტალიასა და საქართველოს შორის კულტურული ურთიერთობების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის.<ref>{{Cite news|last=Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale|title=CONFERIMENTO DELL’ONORIFICENZA DEL CAVALIERE DELLA STELLA D’ITALIA A NINO SURGULADZE|language=it-IT|url=https://ambtbilisi.esteri.it/it/news/dall_ambasciata/2015/12/surguladze/|access-date=2026-06-11}}</ref> 2016 წელს ვერონის არენაზე ვერდის '''„ნაბუკოში“''' ფენენას პარტიის შესრულებისთვის დაჯილდოვდა '''GBOSCAR'''-ის პრემიით, როგორც სეზონის საუკეთესო მეცო-სოპრანო.<ref>{{Cite web |last=Alanija |first=Webviz eu Georgij |date=2016-04-11 |title=ნინო სურგულაძე “ოპერის ოსკარის” მფლობელი გახდა |url=https://www.timer.ge/nino-surguladze-operis-oskaris-mplobeli-gakhda/ |access-date=2026-06-11 |website=ახალი ამბები |language=ka-GE}}</ref> == რჩეული წარმოდგენები == * '''Azucena''' — ''[[:en:Il_trovatore|Il trovatore]]'' — Teatro Regio di Parma (2018) * '''Carmen''' — ''[[კარმენი (ოპერა)|Carmen]]'' — Opéra Royal de Wallonie (2018) * '''Amneris''' — ''[[აიდა (ოპერა)|Aida]]'' — Opéra Royal de Wallonie (2019) * '''Maddalena''' — ''[[რიგოლეტო (ოპერა)|Rigoletto]]'' — Palau de les Arts Reina Sofía (2019) * '''Preziosilla''' — ''[[:en:La_forza_del_destino|La forza del destino]]'' — Opéra Royal de Wallonie (2021) * '''The Innkeeper''' — ''[[:en:The_Fiery_Angel_(opera)|The Fiery Angel]]'' — Teatro Real (2022) * '''Suzuki''' — ''[[:en:Madama_Butterfly|Madama Butterfly]]'' — Teatro Real (2024) * '''Kabanicha''' — ''Káťa Kabanová'' — Opéra Royal de Wallonie (2024) == დისკოგრაფია == ნინო სურგულაძეს მონაწილეობა აქვს მიღებული არაერთ სტუდიურ და ცოცხალ საოპერო ჩანაწერში, რომლებიც ჩაწერილია მილანში, ბარსელონაში, ვერონაში, გლაინდბორნსა და სხვა საერთაშორისო მუსიკალურ სცენებზე. == ფილმოგრაფია == * ''[[მეტიჩარა (ფილმი)|მეტიჩარა]]'' (1988) * ''[https://georgian-cinema.ge/index.php/ge/2015-03-27-12-14-46/159-1990-4 მარტივი პასიანსი]'' (1990) * ''[[ვალსი პეჩორაზე]]'' (1992) * ''[[imdbtitle:4604612|The Alienist]]'' (2017) ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://ninosurguladze.com/ ოფიციალური ვებ-გვერდი] * [https://www.facebook.com/NinoSurguladzeOfficial/ ოფიციალური Facebook გვერდი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:სურგულაძე, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1977]] [[კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:მეცო-სოპრანოები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] s1eqlifn43z3rdvr0boazltzuy8xch0 0 575806 5410987 4731934 2026-06-10T19:03:26Z Surprizi 14671 5410987 wikitext text/x-wiki {{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} '''თამარ ელიზბარიშვილი''' (გ. [[1683]]) — [[ქართლის სამეფო|ქარ­თლის]] დედოფალი. ქართლის მეფე მეფე [[გიორგი XI]]-ის მეუღლე. ისტორიული წყაროების მიხედვით იგი არის ელიზბარი­შვი­ლის ასული. ==ლიტერატურა== {{ქე|3|462}} *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:ქართლის დედოფლები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1683]] p9zgg1ntvu7oygcyh3kgtnhfpackgrf 5410989 5410987 2026-06-10T19:10:43Z Surprizi 14671 5410989 wikitext text/x-wiki {{მმ*|თამარი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} '''თამარ ელიზბარიშვილი''' (გ. [[1683]]) — [[ქართლის სამეფო|ქარ­თლის]] დედოფალი. ქართლის მეფე მეფე [[გიორგი XI]]-ის მეუღლე. ისტორიული წყაროების მიხედვით იგი არის ელიზბარი­შვი­ლის ასული. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|ჟამსა-მას ოდეს ჩვენსა სამეფოს საჴელმწიფოში ავბატონდი, მეფის შანავაზის შჳლი, გიორგი, ინდიკტიონსა მეფობისა ჩვენისასა ე, უხანო-მან სოფელ-მან მოგვივლინა სიკვდილის სალმობა, და მიგვეფარა თვალთა ჩვენთა-გან თანა-მეცხედრე ჩვენი დედოფალი თამარ, და დავშთით შეჭირვებასა შინა: მივიღეთ საფლავსა ჩვენსა და განვაწყევით მარმარილო ესე ლუსკუმასა ზედა: ვინ წიკითხჳდეთ, შენდობასა ჰყოფდეთ: უკეთუ ვინმე მძლავრობით ანუ უძღებობით, მეფე-მან ანუ დიდებულ-მან ეს მოშალოს, ან საფლავი გზახსნას, ჩვენთა ცოდვათა-თჳს იგიმც განიკითხჳს, დღესა-მას დიდსა განკითხჳსასა: ადამს აქეთ ზ ათას რპიბ, ქკს. ტობ.}} ==ლიტერატურა== {{ქე|3|462}} *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:ქართლის დედოფლები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1683]] 6t7daoog4jih6qf28mzj46asrht80xf 0 579927 5410807 4765778 2026-06-10T16:33:35Z Irmaguru 118553 5410807 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ანასტასია ზავოროტნიუკი | ფოტო = Zavorotnyuk_in_2010.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1971|4|3}} | დაბადგილი = [[ასტრახანი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2024|5|29|1971|4|3}} | გარდადგილი = [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = [[რუსები|რუსი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} <br />{{დროშა|რუსეთი}} | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = <small>რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი ([[2006]])</small> | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ანასტასია იურის ასული ზავოროტნიუკი''' ({{lang-ru|Анастаси́я Ю́рьевна Заворотню́к}}; დ. [[3 აპრილი]], [[1971]], [[ასტრახანი]], [[რსფსრ]], [[სსრკ]] — გ. [[29 მაისი]], [[2024]], [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]]) — [[რუსი]] [[თეატრი|თეატრისა]] და კინოს [[მსახიობი]], ტელეწამყვანი. [[რუსეთის ფედერაცია|რუსეთის ფედერაციის]] დამსახურებული არტისტი ([[2006]]). ==ბიოგრაფია== ===ადრეული წლები=== ანასტასია ზავოროტნიუკი (მისი პასპორტის მიხედვით 1999 წლიდან 2009 წლამდე ატარებდა ქმრის, სტრიუკოვის გვარს)<ref>{{Cite web|url=http://www.vokrug.tv/person/show/Anastasya_Zavorotnyuk/|title=Анастасия Заворотнюк|publisher=Вокруг ТВ|accessdate=2013-11-07}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://7dn.ru/article/7days/387169|title=Анастасия Заворотнюк: «Петя все терпел»|publisher=Издательство Семь Дней|accessdate=2009-09-28}}</ref> დაიბადა 1971 წლის 3 აპრილს [[ასტრახანი|ასტრახანში]]. დედა - რუსეთის სახალხო არტისტი ვალენტინა ზავოროტნიუკი (დ. 1943), მუშაობდა ასტრახანის ახალგაზრდულ თეატრში. მამა - იური ზავოროტნიუკი (1945-2014)<ref>{{Cite web|url=https://ru.tsn.ua/glamur/u-anastasii-zavorotnyuk-umer-otec-390601.html|title=У Анастасии Заворотнюк умер отец}}. TCH.ua</ref>, ტელერეჟისორი, რუსეთის ტელევიზიის აკადემიის წევრი. უფროსი ძმა, სვიატოსლავი მუშაობდა ასტრახანში რედაქტორად და გარდაიცვალა პერიტონიტით 52 წლის ასაკში.<ref name="family">{{Cite web|url=https://www.kp.ru/daily/26963.5/4017692/|title=Отец и брат Заворотнюк умерли один за другим|accessdate=2019-09-17}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://astrakhan-24.ru/news/society/pechalnoe_izvestie_39974|title=Скоропостижно скончался брат Анастасии Заворотнюк}}, Телеканал «Астрахань 24», 8 апреля 2020</ref> ადრეული ბავშვობიდან ანასტასიამ გადაწყვიტა თეატრში თამაში და დაჟინებით ისწრაფოდა თავისი ოცნებისკენ: თავისუფალ დროს სწავლობდა მუსიკას და ცეკვას, მონაწილეობდა ცეკვის ანსამბლში „ლოტოსი“. დაამთავრა ასტრახანის N 1 საბავშვო მუსიკალური სკოლა.<ref>[https://web.archive.org/web/20131227125213/http://a-zavorotnyuk.ru/pressa/2008-god/anastasiya-zavorotnyuk-pokazala-muzhu-gorod-detstva Анастасия Заворотнюк показала мужу город детства]</ref> 1988-1989 წლებში სწავლობდა ასტრახანის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის განყოფილებაზე, მაგრამ მიატოვა იგი და ჩაირიცხა მოსკოვის სამხატვრო თეატრის სკოლაში (ავანგარდ ლეონტიევის კურსი). ===კარიერა=== 1991 წელს გამოვიდა პირველი ფილმი მისი მონაწილეობით — ტამარა პავლიუჩენკოს „მაშენკა“ ([[ვლადიმერ ნაბოკოვი|ვლადიმერ ნაბოკოვის]] ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით). 1993 წელს ანასტასიამ დაამთავრა რა МХАТ-ის სკოლა-სტუდია, გახდა [[ოლეგ ტაბაკოვი]]ს თეატრ-სტუდიის მსახიობი და იქ გატარებული 10 წლის განმავლობაში 29 სპექტაკლში ითამაშა. იმავე 1993 წელს, თეატრში მუშაობის გარდა, ზავოროტნიუკმა გაახმოვანა პერსონაჟი კრისტოფერ რობინი ანიმაციური სერიალიდან „ვინი პუხის ახალი თავგადასავალი“ და ასევე შეასრულა მღვდლის ქალიშვილის როლი ვლადიმერ ლიუბომუდროვის დრამაში „მემკვიდრე“, მაგრამ ფინანსური პრობლემების გამო ფილმი მხოლოდ 2002 წელს გამოვიდა და პრაქტიკულად შეუმჩნეველი დარჩა. ფართო პოპულარობა მსახიობმა სერიალ „ჩემი მშვენიერი ძიძა“-ს წყალობით მოიპოვა, რომელშიც ის შემთხვევით მოხვდა: მას უბრალოდ დაუძახეს და შესთავაზეს როლი სერიალში, რომლის შესახებაც წარმოდგენაც არ ჰქონდა. სახასიათო [[უკრაინა|უკრაინული]] აქცენტი ნასესხები იყო მისი თეატრალური კოლეგის - ოლგა ბლოკ-მირიმსკაიასგან. 2007 წელს რეჟისორმა გიორგი იუნგვალდ-ხილკევიჩმა დაამტკიცა ანასტასია ზავოროტნიუკი დ'არტანიანის ქალიშვილის, ჟაკლინის როლზე მის ფილმში „მუშკეტერების დაბრუნება, ან კარდინალ მაზარინის საგანძური“, მაგრამ მსახიობმა უარი თქვა პროექტზე, რათა არ გაენაწყენებინა ელიზავეტა ბოიარსკაია, რომელსაც თითქოსდა თავიდან სთავაზობდნენ ამ როლს.<ref>{{Cite web|url=https://kp.ua/culture/5852-heorhyi-yunhvald-khylkevych-moy-mushketery-esche-oho-ho|title=Георгий Юнгвальд-Хилькевич: Мои мушкетеры еще ого-го!|publisher=«КП в Украине»|date=2007-06-11|access-date=2021-02-01}}</ref> [[ფაილი:Ударим_автопробегом_по_бездорожью_и_разгильдяйству_!.jpeg|მინი|305x305პქ| საავტომობილო რალი სანქტ-პეტერბურგი – კიევი. 2010 წელი]] 2005 წელს ანასტასიამ შეცვალა [[თინა კანდელაკი]] გადაცემა „კარგი სიმღერების“ წამყვანად СТС არხზე. ის უძღვებოდა გადაცემებს: „სამზარეულო დამწყებთათვის“, „ცეკვავენ ვარსკვლავები“, „ცეკვები ყინულზე“. იყო „გამყინვარების პერიოდი“-ს წამყვანი პირველ არხზე მარატ ბაშაროვთან (2008), ირინა სლუცკაიასთან (2009) და პეტრე ჩერნიშევთან (2014) ერთად. იგი ასევე იყო [[დიმიტრი დიბროვი]]ს თანაწამყვანი სატელევიზიო შოუში „საქორწინო თამაშები“ (პირველი არხი, 2010), და მარატ ბაშაროვის თანაწამყვანი სატელევიზიო შოუში „ყინული და ცეცხლი“ (პირველი არხი, 2010). ანასტასია არაერთხელ იყო მიწვეული ჟიურის წევრის სტატუსით ტელეკომპანია Украина-ს სატელევიზიო შოუში „სახალხო ვარსკვლავი“, რუსეთის TV-3-ის ჯადოსნურ შოუში „გამაოცე“-ს მესამე სეზონში, ასევე თეატრალურ პრემია „ოქროს ფოთოლში“. მან მონაწილეობა მიიღო პროექტ „ორი ვარსკვლავის“ პირველ სეზონში [[მიხეილ ბოიარსკი]]სთან ერთად, გავიდა ფინალში, სადაც დაიკავა მე-2 ადგილი. [[ფაილი:Заворотнюк_Анастасия.jpg|მინი|305x305პქ|ანასტასია ზავოროტნიუკი 2013 წელს]] 2012 წლის 30 სექტემბერს ანასტასია ზავოროტნიუკმა პირველ არხზე კომედიური თოქ-შოუ „ნასტია“ დაიწყო.<ref>{{Cite web|url=http://xage.ru/shou-nastja-na-pervom-kanale-fiasko/|title=Шоу «Настя» на первом канале - фиаско?!|date=2012-09-01|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Bcd2w4NW?url=http://xage.ru/shou-nastja-na-pervom-kanale-fiasko/|archivedate=2012-10-23}}</ref> 2012 წლის 18 დეკემბერს არხმა დაბალი რეიტინგის გამო გადაცემის დახურვის გადაწყვეტილება მიიღო.<ref>{{Cite web|url=http://www.vmdaily.ru/news/2012/12/18/shou-nastya-zakrivaetsya-175660.html|title=Шоу «Настя» закрывается|date=2012-12-18|accessdate=2013-06-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HW4FLuA6?url=http://www.vmdaily.ru/news/2012/12/18/shou-nastya-zakrivaetsya-175660.html|archivedate=2013-06-20}}</ref> 2013-2014 წლებში იყო შოუს „ორი ვარსკვლავის“ წამყვანი. 2016 წლის თებერვლიდან დეკემბრამდე, მეუღლესთან, პეტრე ჩერნიშევთან ერთად, მიჰყავდა დილის სატელევიზიო პროექტი „ახალი დილა“ НТВ არხზე. ამავე არხზე 2016 წლის 31 დეკემბერს მან უმასპინძლა საახალწლო შოუს დიმიტრი კოლჩინთან ერთად „ყველა ვარსკვლავი ახალ წელს“, 2016 წლის 31 დეკემბერს კი გადაცემა „საახალწლო მილიარდის“ ერთ-ერთი წამყვანი იყო. [[რუსეთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)|2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების]] დროს ზავოროტნიუკი შედიოდა მოძრაობა „პუტინის გუნდში“, რომელიც მხარს უჭერდა [[ვლადიმერ პუტინი|ვლადიმერ პუტინს]].<ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2018/01/22/prodvizheniem-putin-team-zanyalsya-prodyuser-lyube-i-ivanushek-international-igor-matvienko|title=Продвижением Putin Team занялся продюсер «Любэ» и «Иванушек International» Игорь Матвиенко}} ''[[Meduza]]'', 22.01.2018</ref> ===ავადმყოფობა=== 2019 წლის აგვისტოს შუა რიცხვებიდან მან შეწყვიტა მონაწილეობა თეატრალურ სპექტაკლებში.<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/obschestvo/6968701|title=Анастасия Заворотнюк и ее семья просят прекратить спекуляции вокруг здоровья актрисы|date=2019-10-06|publisher=ТАСС|accessdate=2019-10-07}}</ref> 2019 წლის 15 ოქტომბერს მსახიობის ახლო წრემ გამოაცხადა, რომ ზავოროტნიუკი მკურნალობის კურსს გადიოდა.<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/obschestvo/7002339|title=В окружении Заворотнюк подтвердили, что актриса проходит курс лечения|publisher=ТАСС|accessdate=2019-10-19}}</ref> 2020 წლის 14 მაისს ცნობილი გახდა, რომ ანასტასიას დაუდგინდა ტვინის სიმსივნის აგრესიული ფორმა - გლიობლასტომა. ამის შესახებ რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ვ. ა. ენგელგარდტის მოლეკულური ბიოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორმა ალექსანდრე მაკაროვმა ისაუბრა გენეტიკური ტექნოლოგიების განვითარების შესახებ რუსეთის პრეზიდენტთან შეხვედრის დროს.<ref>{{Cite web|url=https://7days.ru/news/stal-izvesten-nastoyashchiy-diagnoz-anastasii-zavorotnyuk.htm|title=Стал известен настоящий диагноз Анастасии Заворотнюк|date=2020-05-14|publisher=7Дней.ру|accessdate=2020-05-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/russia/708648|title=Генетики подобрали вирусы для лечения рака у Анастасии Заворотнюк|date=2020-05-14|accessdate=2020-05-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/obschestvo/8473329|title=Ученые рассказали о борьбе с опухолью Анастасии Заворотнюк|date=2020-05-14|publisher=ТАСС|accessdate=2020-05-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.kremlin.ru/events/president/transcripts/63350|title=Совещание о развитии генетических технологий в России|date=2020-05-14|accessdate=2020-05-14}}</ref> ===გარდაცვალება და დაკრძალვა=== ზავოროტნიუკი გარდაიცვალა 2024 წლის 29 მაისს [[მოსკოვი|მოსკოვის]] ჰოსპისში 54 წლის ასაკში ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.<ref>{{Cite web|title=Умерла актриса Анастасия Завортнюк|url=https://meduza.io/news/2024/05/30/umerla-aktrisa-anastasiya-zavortnyuk|date=2024-05-30|accessdate=2024-05-30}}</ref> გამომშვიდობება 1 ივნისს, პოკროვსკის მონასტერში შედგა. იგი დაკრძალეს [[ტროეკუროვის სასაფლაო]]ზე, ხელოვნების მუშაკთა ხეივანში, რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტის [[ნინა რუსლანოვა]]სა და სსრკ სახალხო არტისტის [[ნიკოლაი სლიჩენკო]]ს<ref>{{Cite web|title=Анастасию Заворотнюк похоронили на Троекуровском кладбище|url=https://www.m24.ru/news/utraty/01062024/696564|date=2024-06-01|accessdate=2024-06-01}}</ref> [[ნიკოლაი სლიჩენკო|საფლავების]] გვერდით. ==პირადი ცხოვრება== ანასტასია ზავოროტნიუკი ოჯახთან და დედასთან ერთად ცხოვრობდა 2 მილიონ დოლარად ღირებულ სახლში, 900 მ² ფართობით ელიტარულ სააგარაკე სოფელ კრეკშინოში.<ref name="ntv-ondazdy20190419">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Hc1aV_4kndQ|title=«Однажды…»: Молодые родители Анастасия Заворотнюк и Пётр Чернышёв}} — НТВ, 6 апреля 2019 (видео, 11:30)</ref> ქორწინება მის პირველ ქმართან, რუს ბიზნესმენთან და გერმანული წარმოშობის ყოფილ სამხედრო მფრინავ ოლაფ შვარცკოფთან (დ. 1959), რომელიც მსახიობზე 12 წლით უფროსი იყო, <ref name="olaf-7days-2012">{{Cite web|url=https://7days.ru/caravan-collection/2012/5/olaf-shvartskopf-teatr-odnoy-aktrisy/4.htm|title=Олаф Шварцкопф. Театр одной актрисы}}, Май 2012</ref> დაახლოებით ერთი წელი გაგრძელდა (ისინი შეხვდნენ 1993 წლის 29 ნოემბერს ტაბაკერკაზე ევგენი მირონოვის დაბადების დღეზე). <ref name="olaf-7days-2012" /> მოსკოვში ავტოსალონის მფლობელ ბიზნესმენ დიმიტრი სტრიუკოვთან მეორე ქორწინებაში მას ორი შვილი ჰყავდა: ანა (დ. 1996) <ref>{{Cite web|url=http://www.vokrug.tv/person/show/Anna_Zavorotnyuk/|title=Анна Заворотнюк|publisher=Вокруг ТВ|archiveurl=https://www.webcitation.org/6IPZs68qK?url=http://www.vokrug.tv/person/show/Anna_Zavorotnyuk/|archivedate=2013-07-26|accessdate=2013-07-21}}</ref> და მაიკლი (დ. 2000), რომელიც ამერიკაში დაიბადა.<ref>{{Cite web|url=http://www.lady.ru/celebs/Анастасия-Заворотнюк/Скандал-на-дне-рождения-сына-Заворотнюк-Настя-не-пустила-к-ребёнку-его-отца|title=Скандал на дне рождения сына Заворотнюк! Настя не пустила к ребёнку его отца|publisher=Lady.RU|archiveurl=https://www.webcitation.org/6IvJ4xTZX?url=http://www.lady.ru/celebs/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D0%B8%D1%8F-%D0%97%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BD%D1%8E%D0%BA/%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB-%D0%BD%D0%B0-%D0%B4%D0%BD%D0%B5-%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%25D|archivedate=2013-08-16|accessdate=2013-08-15}}</ref> ამ ქორწინების პერიოდში ზავოროტნიუკი სამი წელი ორ ქვეყანაში (რუსეთი და აშშ) ცხოვრობდა, დაკავებული იყო უძრავი ქონების ბიზნესით [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებში]]: [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესსა]] და [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]]. <ref>{{Cite web|url=http://dobropozhalovat.kanalukraina.tv/ru/|title=Телеканал «Украина», передача «Добро пожаловать»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130403095329/http://dobropozhalovat.kanalukraina.tv/ru/|archivedate=2013-04-03}}, выпуск от 07.04.2013</ref> 2006 წლიდან 2008 წლის გაზაფხულამდე ანასტასია ხვდებოდა მსახიობ სერგეი ჟიგუნოვს (დ. 1963).<ref>{{Cite web|url=http://www.mignews.com/news/celebrities/cis/020508_85810_55997.html|title=Жигунов и Заворотнюк расстались|date=2008-05-02|publisher=MIGnews.com|accessdate=2013-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226162944/http://www.mignews.com/news/celebrities/cis/020508_85810_55997.html|archivedate=2013-12-26}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.utro.ua/ru/zhizn/zavorotnyuk_i_zhigunov_otmenili_svadbu_4a07da5523291|title=Заворотнюк и Жигунов отменили свадьбу|date=2008-05-12|publisher=Utro.ua|accessdate=2013-06-20}}</ref> 2008 წლის 22 სექტემბერს ზავოროტნიუკი ცოლად მოიყვანა მოციგურავე პეტრე ჩერნიშევმა (დ. 1971),<ref>{{Cite web|url=http://for-ua.com/fun/2008/10/07/022647.html|title=Анастасия Заворотнюк вышла замуж|date=2008-10-07|publisher=for-ua.com|accessdate=2013-06-20}}</ref> რომელთანაც ცხოვრობდა გარდაცვალებამდე. 2018 წლის ოქტომბერში წყვილს შეეძინა ქალიშვილი, მილა ჩერნიშევა.<ref>{{Cite web|url=http://www.spletnik.ru/buzz/baby/88472-u-anastasii-zavorotnyuk-i-petra-chernysheva-rodilas-doch.html/|title=У Анастасии Заворотнюк и Петра Чернышёва родилась дочь: первое фото ребёнка пары|accessdate=2019-03-11}}</ref> ==ჯილდოები და აღიარება== * [[2005]] : „ოქროს ოსტაპი“ (ნომინაცია ქალის საუკეთესო კომედიური როლისთვის) - <small>ძიძა ვიქტორია პრუტკოვსკაიას როლისთვის კომედიურ სატელევიზიო სერიალში „ჩემი მშვენიერი ძიძა“</small> * 2005 : წლის საფარის ჯილდო (ნომინაცია: წლის აღმოჩენა) * 2005 : პრემია „Top X Sexy“ (ნომინაცია: ყველაზე სექსუალური მსახიობი ქალი) * 2005 : სატელევიზიო პრემია „ТЭФИ“ (კატეგორია: სახეები, ნომინაცია: ქალი შემსრულებელი სატელევიზიო ფილმში/სერიალში) - <small>ძიძა ვიქტორია პრუტკოვსკაიას როლისთვის კომედიურ სატელევიზიო სერიალში „ჩემი მშვენიერი ძიძა“</small> * 2005 : ჟურნალ Glamour-ის პრემია (წლის სატელევიზიო მსახიობი ქალის ნომინაციაში, რუსეთი) * 2005 : ოქროს შვიდეულის ჯილდო (ნომინაცია: ქალი მსახიობი — სექს-სიმბოლო) * [[2006]] : რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი (<small>ხელოვნების სფეროში მოღვაწეობისთვის</small>)<ref>{{Cite web|url=http://kremlin.ru/acts/bank/23584|title=Указ Президента Российской Федерации от 27.03.2006 г. № 266 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»}}</ref> * 2006 : პრემია „ტელეკვირა“ (ნომინაცია წლის საუკეთესო სატელევიზიო მსახიობი ქალი) * [[2007]] : პრემია „ოქროს შვიდეული“ (ნომინაცია : საუკეთესო მსახიობი ქალი ) * 2007 : რუსეთის უშიშროების ფედერალური სამსახურის პრემია (ნომინაცია „მსახიობის ნამუშევარი“) - უშიშროების ფედერალური სამსახურის ოფიცრის როლისთვის მხატვრულ ფილმში „აპოკალიფსის კოდი“ * [[2008]] : პრემია „ოქროს შვიდეული“ (საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაცია) ==რესურსები ინტერნეტში== {{imdb|id=0953816|name=ანასტასია ზავოროტნიუკი}} *[https://www.kp.ru/putevoditel/serialy/svetskie-novosti/chernyshev-vyshel-na-led-s-docheryu/ Петр Чернышев вышел на лед с дочерью в память об Анастасии Заворотнюк] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ზავოროტნიუკი, ანასტასია}} [[კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1971]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2024]] [[კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:რუსი ტელეწამყვანები]] [[კატეგორია:რუსი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტები]] [[კატეგორია:ტროეკუროვის სასაფლაოზე დაკრძალულები]] cmd1s014st4aozxtctbp4qhaq6vvde5 2 594650 5410970 5380826 2026-06-10T18:38:14Z კობა ჩიხლაძე 172020 /* გარე ბმულები */ 5410970 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = კობა ჩიხლაძე | დაბადების თარიღი = | პროფესია = იურისტი, სამართლის დოქტორი, პროფესორი | განათლება = საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი | საქმიანობა = სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო შიდა ინსპექტირების დეპარტამენტი, ლექტორი, პროფესორი, მკვლევარი. }} '''კობა ჩიხლაძე''' — საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტის სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის პროფესორი, სამართლის დოქტორი, მრავალი სამეცნიერო სტატიისა თუ ნაშრომის ავტორი. == განათლება == დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ ტექნიკური ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობა 2009 წელს. 2011 წელს დაამთავრა ამავე უნივერსიტეტის მაგისტრატურა სისხლის სამართლის მიმართულებით. 2015 წელს დაასრულა დოქტორანტურა სისხლის სამართლის კვალიფიკაციით და მიენიჭა დოქტორის აკადემიური ხარისხი. == სამუშაო გამოცდილება == * 2010-2011 – უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის პალატა * 2011-2016 – ქუთაისის მერია, იურისტი, ააიპ კულტურულ სახელოვნებო დაწესებულებათა გაერთიანება * 2013-2016 – ააიპ ქალაქ ქუთაისის ი.ჭავჭავაძის სახელობის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, იურისტი * 2015-2016 – მოწვეული ლექტორი, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი * 2016-2017 – იმერეთის კოორდინატორი, საქართველოს განვითარების ფონდი * 2017-2019 – შპს არქ არეა, იურისტი * 2017-2019 – შპს დეკოლაინი, დირექტორი * 2017-2021 – ასისტენტ-პროფესორი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი * 2019-დღემდე – სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო, შიდა ინსპექტირების დეპარტამენტი * 2021-2025 – ასოცირებული პროფესორი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი * 2025-დღემდე – პროფესორი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი == სამეცნიერო ნაშრომები == === მონოგრაფიები === * სამართლებრივი საკითხები და სამოხელეო აპარატი მე-18 საუკუნის იმერეთის სამეფოში (2007) * საპროცესო შეთანხმება საქართველოში და საზღვარგარეთ (2017) * კრიმინოლოგია და სასამართლო კრიმინოლოგიის თანამედროვე გამოწვევები (2024) === სტატიები === * კიბერტერორიზმი - ჟურნალი ბიზნეს-ინჟინერინგი, 2012 წელი, გვ. 122_125 * საპროცესო შეთანხმების ანგლო-ამერიკული სისტემა - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა მოამბე 2014 წელი, გვ. 125_132 * საკანონმდებლო ხარვეზები და დაზარალებულის შეკვეცილი უფლებები საპროცესო შეთანხმებაში - ქუთაისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, ჟურნალი წელიწდეული VI, გამომცემლობა ,,ქუთაისი’’ 2014 წელი გვ. 321_328 * საპროცესო შეთანხმების როლი კანონმდებლობაში და სისხლის სამართლის პოლიტიკა 2004-2012 წლებში - საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალი ინტელექტი თბილისი 2014 წელი გვ. 95-97 * საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტი საქართველოში და მასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ხარვეზების შესახებ - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა მოამბე 2014 წელი, გვ. 134_137 * შრომის ინსპექცია საერთაშორისო პრაქტიკა სამართლებრივი პრობლემები და მათი გადაჭრის გზები საქართველოში - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინერინგი“ (2017 წ) * ნარკომანიასთან დაკავშირებული დანაშულები და პრობლემები საქართველოში - დნიპროპეტროვსკის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ჟურნალი ,,Scientific Bulletin’’ (2018 წ) * მარიხუანა - ჯანდაცვის სამართლის თუ სისხლის სამართლის პოლიტიკის პრობლემა? სამეცნიერო ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინერინგი“ (2018წ) გვ 153-157 * ნაციონალური უსაფრთხოების პრობლემები და გამოწვევები - დნიპროპეტროვსკის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ჟურნალი ,,Scientific Bulletin’’ (2019 წ) * გენეტიკურად მოდიფიცირებული საკვები პროდუქტები და სამართლებრივი პრობლემები საქართველოში - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი’’ (2020 წ) * პატიმრობა როგორც ყველაზე მკაცრი აღკვეთი ღონისძიება და მისი გამოყენების ფორმალური საფუძვლები - ჯემალ გახოკიძე - 70 საიუბილეო კრებული (2021 წ) გვ 347-352 * აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძვლები საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში - ,,Scientific Bulletin’’ (2021 წ) * ტრეფიკინგის მსხვერპლი საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში - სტატია / დნიპროვსკის ჰუმანიტარული უნივერსიტეტი. http://dgu.edu.ua (2021 წ) * აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძვლები საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი (2021 წ) * ექსპერტიზის მნიშვნელობა და როლი მართლმსაჯულების განხორციელების პროცესში - საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია ,,თანამედროვე მსოფლიო წესრიგი - პოლიტიკურ სამართლებრივი გამოწვევები თეზისების კრებული 2022 წ * ექსპერტი როგორც მოწმე და მისი მნიშვნელობა საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში. - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი (2023 წ) * Expert as a witness and its importance in the criminal justice - International Congress on Current Debates in Social Sciences CUDES 2023 (2023 y) * ბრალდებულის მიმალვის საფრთხე, როგორც აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძველი - ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი (2023 წ) * ექსპერტიზისა და მობილური ლაბორატორიის მნიშვნელობა გამოძიებაში - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა (2024 წ) * კომპიუტერული ტექნოლოგიებისა და პროგრამების გამოყენებით სწრაფი გამოძიების მეთოდების დანერგვა - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა (2024 წ) * სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილეთა დაცვის მექანიზმები: საერთაშორისო სტანდარტები და ქართული გამოცდილება - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა 2024 - #20/21 50 (2024წ) * Diversion and Mediation according to the Criminal procedure code of Georgian - The rule of law: Doctrine and Practice in the Context of Modern Global Challenges (Dnipro 2025) pg 51-53. * ორგანიზებული დანაშაულის ფესვები და თნამედროვე გამოწვევები საქართველოში - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა - (2025წ) == საერთაშორისო კონფერენციები == * 2014 – ქუთაისის ბიბლიოთეკის საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია * 2018 – Combatting Drug Crimes in Ukraine and in the World - Dnipropetrovsk State university of internal affairs * 2019 – International and National Security: Theoretical and Applied Aspects - Dnipropetrovsk State university of internal affairs * 2021 – International Scientific and practical conference, Law Supremacy: Doctrine and Practice in the Context of Modern Global Challenges - Dnipropetrovsk State university of internal affairs. * საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია თანამედროვე მსოფლიო წესრიგი - პოლიტიკურ სამართლებრივი გამოწვევები თეზისების კრებული - ექსპერტიზის მნიშვნელობა და როლი მართლმსაჯულების განხორციელების პროცესში * 2023 – International Congress on Current Debates in Social Sciences Cudes - Expert as a witness and it's importance in the criminal justice process of Georgia. * 2025 – International scientific and practical conference - The rule of law: Doctrine and Practice in the Context of Modern Global Challenges - Diversion and Mediation according to the Criminal procedure code of Georgian. == მიღწევები == * იუსტიციის უმაღლესი საბჭო — პროკურატურის საკვალიფიკაციო გამოცდა (2010) * გურამ ნაჭყეპიას სახელობის საპატიო ჯილდო, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი (2024) == გარე ბმულები == * [https://gtu.ge საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი] * https://catalog.nplg.gov.ge/search~S1*geo/X%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%20%E1%83%A9%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94 * https://my.gtu.ge/Personal/20173626 * http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00021120/ [[კატეგორია:სამართალმცოდნეები]] [[კატეგორია:საქართველოს მეცნიერები]] [[კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] nrvfeedzvjshh9gdvjlc9u0co5iyxto 5410971 5410970 2026-06-10T18:39:34Z კობა ჩიხლაძე 172020 /* სტატიები */ 5410971 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = კობა ჩიხლაძე | დაბადების თარიღი = | პროფესია = იურისტი, სამართლის დოქტორი, პროფესორი | განათლება = საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი | საქმიანობა = სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო შიდა ინსპექტირების დეპარტამენტი, ლექტორი, პროფესორი, მკვლევარი. }} '''კობა ჩიხლაძე''' — საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტის სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის პროფესორი, სამართლის დოქტორი, მრავალი სამეცნიერო სტატიისა თუ ნაშრომის ავტორი. == განათლება == დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ ტექნიკური ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობა 2009 წელს. 2011 წელს დაამთავრა ამავე უნივერსიტეტის მაგისტრატურა სისხლის სამართლის მიმართულებით. 2015 წელს დაასრულა დოქტორანტურა სისხლის სამართლის კვალიფიკაციით და მიენიჭა დოქტორის აკადემიური ხარისხი. == სამუშაო გამოცდილება == * 2010-2011 – უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის პალატა * 2011-2016 – ქუთაისის მერია, იურისტი, ააიპ კულტურულ სახელოვნებო დაწესებულებათა გაერთიანება * 2013-2016 – ააიპ ქალაქ ქუთაისის ი.ჭავჭავაძის სახელობის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, იურისტი * 2015-2016 – მოწვეული ლექტორი, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი * 2016-2017 – იმერეთის კოორდინატორი, საქართველოს განვითარების ფონდი * 2017-2019 – შპს არქ არეა, იურისტი * 2017-2019 – შპს დეკოლაინი, დირექტორი * 2017-2021 – ასისტენტ-პროფესორი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი * 2019-დღემდე – სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო, შიდა ინსპექტირების დეპარტამენტი * 2021-2025 – ასოცირებული პროფესორი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი * 2025-დღემდე – პროფესორი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი == სამეცნიერო ნაშრომები == === მონოგრაფიები === * სამართლებრივი საკითხები და სამოხელეო აპარატი მე-18 საუკუნის იმერეთის სამეფოში (2007) * საპროცესო შეთანხმება საქართველოში და საზღვარგარეთ (2017) * კრიმინოლოგია და სასამართლო კრიმინოლოგიის თანამედროვე გამოწვევები (2024) === სტატიები === * კიბერტერორიზმი - ჟურნალი ბიზნეს-ინჟინერინგი, 2012 წელი, გვ. 122_125 * საპროცესო შეთანხმების ანგლო-ამერიკული სისტემა - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა მოამბე 2014 წელი, გვ. 125_132 * საკანონმდებლო ხარვეზები და დაზარალებულის შეკვეცილი უფლებები საპროცესო შეთანხმებაში - ქუთაისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, ჟურნალი წელიწდეული VI, გამომცემლობა ,,ქუთაისი’’ 2014 წელი გვ. 321_328 * საპროცესო შეთანხმების როლი კანონმდებლობაში და სისხლის სამართლის პოლიტიკა 2004-2012 წლებში - საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალი ინტელექტი თბილისი 2014 წელი გვ. 95-97 * საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტი საქართველოში და მასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ხარვეზების შესახებ - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა მოამბე 2014 წელი, გვ. 134_137 * შრომის ინსპექცია საერთაშორისო პრაქტიკა სამართლებრივი პრობლემები და მათი გადაჭრის გზები საქართველოში - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინერინგი“ (2017 წ) * ნარკომანიასთან დაკავშირებული დანაშულები და პრობლემები საქართველოში - დნიპროპეტროვსკის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ჟურნალი ,,Scientific Bulletin’’ (2018 წ) * მარიხუანა - ჯანდაცვის სამართლის თუ სისხლის სამართლის პოლიტიკის პრობლემა? სამეცნიერო ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინერინგი“ (2018წ) გვ 153-157 * ნაციონალური უსაფრთხოების პრობლემები და გამოწვევები - დნიპროპეტროვსკის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ჟურნალი ,,Scientific Bulletin’’ (2019 წ) * გენეტიკურად მოდიფიცირებული საკვები პროდუქტები და სამართლებრივი პრობლემები საქართველოში - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი’’ (2020 წ) * პატიმრობა როგორც ყველაზე მკაცრი აღკვეთი ღონისძიება და მისი გამოყენების ფორმალური საფუძვლები - ჯემალ გახოკიძე - 70 საიუბილეო კრებული (2021 წ) გვ 347-352 * აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძვლები საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში - ,,Scientific Bulletin’’ (2021 წ) * ტრეფიკინგის მსხვერპლი საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში - სტატია / დნიპროვსკის ჰუმანიტარული უნივერსიტეტი. http://dgu.edu.ua (2021 წ) * აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძვლები საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი (2021 წ) * ექსპერტიზის მნიშვნელობა და როლი მართლმსაჯულების განხორციელების პროცესში - საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია ,,თანამედროვე მსოფლიო წესრიგი - პოლიტიკურ სამართლებრივი გამოწვევები თეზისების კრებული 2022 წ * ექსპერტი როგორც მოწმე და მისი მნიშვნელობა საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესში. - ჟურნალი ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი (2023 წ) * Expert as a witness and its importance in the criminal justice - International Congress on Current Debates in Social Sciences CUDES 2023 (2023 y) * ბრალდებულის მიმალვის საფრთხე, როგორც აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძველი - ,,ბიზნეს-ინჟინირინგი (2023 წ) * ექსპერტიზისა და მობილური ლაბორატორიის მნიშვნელობა გამოძიებაში - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა (2024 წ) * კომპიუტერული ტექნოლოგიებისა და პროგრამების გამოყენებით სწრაფი გამოძიების მეთოდების დანერგვა - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა (2024 წ) * სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილეთა დაცვის მექანიზმები: საერთაშორისო სტანდარტები და ქართული გამოცდილება - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა 2024 - #20/21 50 (2024წ) * Diversion and Mediation according to the Criminal procedure code of Georgian - The rule of law: Doctrine and Practice in the Context of Modern Global Challenges (Dnipro 2025) pg 51-53. * ორგანიზებული დანაშაულის ფესვები და თანამედროვე გამოწვევები საქართველოში - საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი თემიდა - (2025წ) == საერთაშორისო კონფერენციები == * 2014 – ქუთაისის ბიბლიოთეკის საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია * 2018 – Combatting Drug Crimes in Ukraine and in the World - Dnipropetrovsk State university of internal affairs * 2019 – International and National Security: Theoretical and Applied Aspects - Dnipropetrovsk State university of internal affairs * 2021 – International Scientific and practical conference, Law Supremacy: Doctrine and Practice in the Context of Modern Global Challenges - Dnipropetrovsk State university of internal affairs. * საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია თანამედროვე მსოფლიო წესრიგი - პოლიტიკურ სამართლებრივი გამოწვევები თეზისების კრებული - ექსპერტიზის მნიშვნელობა და როლი მართლმსაჯულების განხორციელების პროცესში * 2023 – International Congress on Current Debates in Social Sciences Cudes - Expert as a witness and it's importance in the criminal justice process of Georgia. * 2025 – International scientific and practical conference - The rule of law: Doctrine and Practice in the Context of Modern Global Challenges - Diversion and Mediation according to the Criminal procedure code of Georgian. == მიღწევები == * იუსტიციის უმაღლესი საბჭო — პროკურატურის საკვალიფიკაციო გამოცდა (2010) * გურამ ნაჭყეპიას სახელობის საპატიო ჯილდო, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი (2024) == გარე ბმულები == * [https://gtu.ge საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი] * https://catalog.nplg.gov.ge/search~S1*geo/X%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%20%E1%83%A9%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94 * https://my.gtu.ge/Personal/20173626 * http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00021120/ [[კატეგორია:სამართალმცოდნეები]] [[კატეგორია:საქართველოს მეცნიერები]] [[კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 6m6trzpvmoloukqum0tbhg3vir9vep0 14 595325 5410918 4844369 2026-06-10T17:47:17Z Jaba1977 3604 5410918 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1962 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნის წლები რუანდაში]] [[კატეგორია:1960-იანი წლები რუანდაში]] [[კატეგორია:1962 წელი აფრიკაში]] hfn9cwv6st82z940bkysgi6lwilvo95 0 598415 5410597 5394592 2026-06-10T13:14:33Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 4 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5410597 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ავტომობილი | სახელი = Lexus LFA | სურათი = 2011 Lexus LFA Low.jpg | მწარმოებელი = [[Toyota]] | აწყობა = იაპონია: [[ტოიოტა (აიჩი)]] ([[მოტომაჩის ქარხანა]]) | პარტნიორი კომპანია = | აკა = | წარმოება = 2010 დეკემბერი – 2012 დეკემბერი (500 ერთეული) | საზოგადოება = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | კლასი = [[სპორტული ავტომობილი]] (S სეგმენტი) | სტილი = 2-კარიანი [[კუპე]] | პლატფორმა = | ძრავა = 4.8 ლ [[Toyota 1LR-GUE]] V10 | ტრანსმიცია = 6-საფეხურიანი [[Aisin SA6]] ავტომატიზირებული მექანიკური გადაცემათა კოლოფი | ღერძებს შორის დაშორება = 2,605 მმ | სიგრძე = 4,505 მმ | სიგანე = 1,895 მმ | სიმაღლე = 1,220 მმ | წონა = 1,580 კგ | საწვავის ტევადობა = | ალექტრული რიგი = | გამოშვების წელი = 2010 | დიზაინერი = კენგო მატსუმოტო (მთავარი დიზაინერი) }} '''ლექსუს LFA''' ([[იაპონური ენა|იაპონურად]]: [http://レクサス レクサス]・LFA, Rekusasu LFA) არის 2-კარიანი [[სპორტული უნივერსალი (ავტომობილი)|სპორტული ავტომობილი]], რომელიც [[იაპონია|იაპონურმა]] [[Toyota]]-მ [[Lexus]]-ის [[ბრენდი]]ს ქვეშ გამოიტანა [[2010]]–[[2012]] წლებში. წარმოებულია სულ 500 ერთეული. [[ლექსუს LFA|LFA]]-ს განვითარება, კოდური სახელით TXS, დაიწყო [[2000]] წელს, ხოლო პირველი [[პროტოტიპი]] მზად გახდა [[2003]] წლის [[ივნისი|ივნისში]]. რეგულარული ტესტირება [http://Nürburgring Nürburgring]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}-ზე დაიწყო [[2004]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]]. კონცეფტუალური [[მოდელი|მოდელები]] სხვადასხვა ავტოშოუზე წარდგა [[2005]]–[[2008]] წლებში. წარმოება ოფიციალურად დაიწყო [[2010]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] [http://Motomachi Motomachi]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} ქარხანაში, [[იაპონია]]. [[ლექსუს LFA|LFA]]-ს 4.8 ლ 1LR-GUE [http://ძრავა V10 ძრავა]{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} გამოიმუშავებს [[კილოვატ-საათი|412 კილოვატს]] (560 PS) და 480 ნიუტონ-მეტრს, [[ავტომობილი]] 0–97 [[კმ/სთ]]-ს აღწევს [[ წამი|3.6 წამში]] და მაქსიმალური სიჩქარეა [[კილომეტრი საათში|325 კმ/სთ]]. სხეულის მასის 65% [[კარბონი]]თ გაძლიერებული [[პოლიმერები|პოლიმერი]]ა, ასევე გამოყენებულია მსუბუქი მასალები ([[ალუმინიუმი]], [[ტიტანი]], [[მაგნიუმი]]). [[Lexus]] წარმოებას შეწყვიტა [[2012]] წლის [[17 დეკემბერი|17 დეკემბერს]]. [[ლექსუს LFA|LFA]]-მ მიიღო სხვადასხვა ჯილდო, მათ შორის [http://Road%20&%20Track Road & Track]{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}-ის „[http://Best%20of%202009%20Tokyo%20Auto%20Show Best of 2009 Tokyo Auto Show]{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}“ და Top Gear-ის „5 Greatest Supercars of the Year“. == ტექნიკური მხარე == === ძრავა === [[File:Toyota-Yamaha Lexus LF-A Production Prototype engine 2009 Tokyo Motor Show.jpg|thumb|Lexus LFA-ს გამოყენებული 4.8-ლიტრიანი ''1LR-GUE'' V10 ძრავის სტატიკური მოდელი]] [[ლექსუს LFA|Lexus LFA]] აღჭურვილია 4.8 ლიტრიანი V10 (1LR-GUE) ძრავით, რომელიც გამოიმუშავებს 560 [[ცხენის ძალა]]ს 8,700 ბრუნვაზე/წთ-ზე და 480 ნმ ბრუნვას. 90% ბრუნვის [[ძალა]] ხელმისაწვდომია 3,700 ბრუნვიდან. ძრავა აგებულია forged [[ალუმინი|ალუმინის]] და [[ტიტანი]]ს კომპონენტებით, აქვს მშრალი კარტერის ზეთოვანი სისტემა და 9,000 ბრუნვამდე მუშაობის შესაძლებლობა. [[ჰაერი]]ს მიწოდება ხდება ორსაფეხურიანი შესასრუტით, გამონაბოლქვი – [[ტიტანი]]ს მუფლერით. === ტრანსმისია === [[ლექსუს LFA|Lexus LFA]] აღჭურვილია [http://Aisin Aisin]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}-ის 6-საფეხურიანი ერთკლაჩიანი ავტომატიზებული მექანიკური ტრანსმისიით, რომელსაც მართავენ [http://paddle-shifter paddle-shifter]{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}-ები. თავდაპირველად ინჟინრები Dual-clutch სისტემის გამოყენებას გეგმავდნენ, მაგრამ გადაწყვიტეს, რომ გადაცემათა ცვლილება ზედმეტად ნაზი იყო. საბოლოოდ აირჩიეს ავტომატიზებული თანმიმდევრული (sequential) გადაცემათა კოლოფი, რომელიც თავდაპირველად Toyota MR2-ისთვის შეიმუშავა ნორვეგიურმა კომპანიამ Kongsberg Devotek (დღეს Semcon). სისტემის ბევრად ნაწილი შენარჩუნდა, ხოლო მექანიკა და ჰიდრავლიკა LFA-ს გაზრდილი შესაძლებლობებისთვის მოარგეს. === ძრავის ხმა === {{Listen|type=sound|filename=Lexus LF-A.ogg|title=ლექსუს LFA 2010 წლის გუდვუდის სიჩქარის ფესტივალზე|filename2=Lexus LFA revving 1LR-GUE (2009).ogg|title2=ლექსუს LFA ''1LR-GUE'' V10-ის ბრუნვები (რევინგი)}} LFA-ს ინჟინრებმა აირჩიეს V10 ძრავა, რადგან ის უფრო მაღალ ბრუნვებს აღწევდა, ვიდრე V8 და უფრო მსუბუქი იყო V12-ზე. ძრავა ნულიდან რედლაინამდე 0.6 წამში ადიოდა, რის გამოც საჭირო გახდა ციფრული ტახომეტრი. მისი წონა თუნდაც Toyota-ს 3.5-ლიტრიან V6-ზე ნაკლებია. ინჟინრებმა ხმა Formula One-ის მანქანას მიამსგავსეს, ხოლო გამონაბოლქვის ბგერას „ანგელოზის ღრიალი“ უწოდეს. მისი ხმა რეკლამაში შამპანის ჭიქასაც კი ამსხვრევდა რეზონანსით. == ქანდაკების მაკეტები == [[File:Milan Design Week Lexus 2005.jpg|thumb|left|გამოფენაზე წარმოდგენილი LF-A კონცეფცია]]2005 წლის აპრილში, მილანის დიზაინის კვირეულზე, Lexus-მა წარმოადგინა LF-A-ს სრული ზომის ქანდაკების მოდელი თავისი ახალი L-finesse დიზაინის თემის ფარგლებში. მოდელი, რომელიც Lexus GS-ს გვერდით გამოიფინა ჰიროში სენჯუს, ჯუნია იშიგამისა და კაზუიო სეჯიმას მიერ შექმნილ სივრცეში, ადრე იმავე წლის ჩრდილოეთ ამერიკის საერთაშორისო ავტო შოუზე დებიუტის შემდეგ წარდგა. GS სედანისგან განსხვავებით, LF-A-ს მოდელს ინტერიერი არ ჰქონდა. [[File:Lexus LFA 000.JPG|thumb|Lexus LFA ''Crystallised Wind'' 2009 წლის ტოკიოს ავტოსალონზე]]. 2009 წლის აპრილში, Lexus-მა მილანის დიზაინის კვირეულზე წარმოუდგინა აკრილის მინის LFA-მოდელი სახელწოდებით Crystallised Wind, Museo Della Permanente გალერეაში. მოდელი, რომელიც არქიტექტორ სუ ფუჯიმოტოსთან ერთად შეიქმნა, სრულ ზომაში იყო გამჭვირვალე და აჩვენებდა მანქანის ძრავას, შასსსა და ინტერიერს. მიუხედავად იმისა, რომ კონცეფციას 2007 წლის კუპეს ჰგავდა, მოდელი განსხვავებული დეტალებით გამოირჩეოდა, მათ შორის ხუთი სპოკის ბორბლები და განსხვავებული ფარების ფორმები. გამოფენა ასევე მოიცავდა აქსესუარებსა და პროდუქტებს, რომლებიც იმავე აკრილის მასალით იყო დამზადებული, როგორც Crystallised Wind-ის მოდელი. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20130430020918/http://www.lexus-int.com/models/LFA/ Lexus LFA international site] *[https://web.archive.org/web/20101008051404/http://www.pistonspy.com/v/2010/Spyshots/21-09-2010-lexus-lfa-nurburgring-edition Lexus LFA Nurburgring Package Spyshots] *[https://web.archive.org/web/20100212122146/http://www.mojoflyer.info/2010/01/30/lexus-lfa/ Lexus LFA 2010 Test Drive Video & Pictures] {{Clear}} [[კატეგორია:მანქანები]] hqi2p5oqv95tvtxoefk5wy850tjvdgm 0 602585 5410774 4883104 2026-06-10T16:13:26Z Irmaguru 118553 5410774 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | ფერი = | სახელი = ტიგრან კეოსაიანი | ფოტო = Tigran_Keosayan_2018-10-12_enchanced.jpg | ფოტოს სიგანე = 300პქ | წარწერა = ტიგრან კეოსაიანი | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1966|1|4}} | დაბადგილი = [[მოსკოვი]], [[სსრკ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2025|9|26|1966|1|4}} | გარდადგილი = [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]] | სხვა სახელები= | აქტიურობის წლები = | მეუღლეები= [[ალიონა ხმელნიცკაია]]<br />[[მარგარიტა სიმონიანი]] | საქმიანობა= [[მსახიობი]], [[რეჟისორი]] | მამა = [[ედმონდ კეოსაიანი]] | საიტი= | ჯილდოები = | გამორჩეული როლები = }} '''ტიგრან კეოსაიანი''' ({{lang-ru|Тигра́н Эдмо́ндович Кеосая́н}}; დ. [[4 იანვარი]], [[1966]], [[მოსკოვი]], [[სსრკ]] — გ. [[26 სექტემბერი]], [[2025]], [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]]) — სომხური წარმოშობის საბჭოთა და რუსი [[მსახიობი]], კინო[[რეჟისორი]], [[სცენარისტი]]. რუსეთის ფედერაციის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ([[2024]]) და დამსახურებული არტისტი ([[2025]]).<ref>[https://ria.ru/20250928/keosayan-2044923269.html В Москве завершилась церемония прощания с Тиграном Кеосаяном]</ref> ტიგრან კეოსაიანი დაიბადა კინემატოგრაფისტების ოჯახში. მამა - [[ედმონდ კეოსაიანი]] (1936-1994) ცნობილი საბჭოთა კინორეჟისორი იყო, დედა - მსახიობი ლაურა გევორქიანი (დ. 1939).<ref>[https://tass.ru/encyclopedia/person/keosayan-tigran-edmondovich Кеосаян, Тигран Эдмондович]</ref> 1971 წელს პირველად გადაიღეს კინოში ეპიზოდურ როლში, რეჟ. ე. კეოსაიანის ფილმში „რუსეთის იმპერიის გვირგვინი, ანუ ისევ მოუხელთებლები“. 1983 წელს, საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, [[მოსფილმი|კინოსტუდია „მოსფილმში“]] დაიწყო მუშაობა.<ref>[https://smotrim.ru/person/14 Тигран Кеосаян]</ref> 1984 წელს ჩაირიცხა [[გერასიმოვის სახელობის კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი|საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში]] სარეჟისორო ფაკულტეტზე ([[იგორ ტალანკინი]]ს სახელოსნო). სტუდენტობის პერიოდში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. მისი თანაკურსელები იყვნენ ალექსანდრე ბაშიროვი, [[ფიოდორ ბონდარჩუკი]], [[რენატა ლიტვვინოვა]] და ივან ოხლობისტინი. 1987 წლიდან კინოში ეპიზოდურ როლებში ჩნდებოდა. 1988 წელს გადაიღო 18 წუთიანი ფილმი „მზიური ნაპირი“. ფილმი არმიიდან გაქცეულ ჯარისკაცზეა, რომელმაც ვერ აიტანა „დედოვშჩინა“. ჯარისკაცის როლი ფიოდორ ბონდარჩუკმა შეასრულა. 1992 წელს გადაიღო პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი.<ref>[https://www.fontanka.ru/2025/01/09/74965793/ Заслуженный и нежелательный: кто такой Тигран Кеосаян]</ref> 1993 წელს ძმასტან - კეოსაიანთან ერთად ჩამოაყალიბა სარეკლამო სააგენტო „Gold Vision“, სადაც ფიოდორ ბონდარჩუკთან ერთად აქტიურად ეწეოდა [[მუსიკალური ვიდეო|მუსიკალური ვიდეოკლიპებისა]] და სარეკლამო ვიდეორგოლების წარმოებას.<ref>[https://www.newlookmedia.ru/?p=14049 ТИГРАН КЕОСАЯН: РАВНЫЙ СРЕДИ ЛУЧШИХ ИЛИ ЛУЧШИЙ СРЕДИ РАВНЫХ?]</ref> თანამშრომლობდა რუსეთის შოუ-ბიზნესის ისეთ ცნობილ წარმომადგენლებთან, როგორებიც არიან: [[ირინა ალეგროვა]], [[მიხეილ შუფუტინსკი]], [[იგორ სარუხანოვი]], [[ნატალია ვეტლიცკაია]]. შემდგომში თავი დაანება კლიპმეიკერობას და კინორეჟისურაზე გადაერთო.<ref>[https://aif.ru/culture/23086 Топ-10: клипмейкеры, ставшие режиссерами]</ref> ტიგრან კეოსაიანს პოპულარობა მოუტანა კინონამუშევრებმა: „საბრალო საშა“ (1997), „პრეზიდენტი და მისი შვილიშვილი“ (1999). 2001 წელს მან სახელმწიფო შეკვეთით გადაიღო ტელესერიალი „მამაკაცური სამუშაო“ - ჩეჩნეთში [[რუსეთის გენშტაბის მთავარი სამმართველო|გრუ-ს]] სპეცდანიშნულების რაზმის სამხედრო სამსახურზე. ==სანქციები== 2022 წელს [[რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)|რუსეთის უკრაინაში შეჭრის]] შემდეგ, ევროკავშირმა, დიდმა ბრიტანეთმა, კანადამ და ზოგიერთმა სხვა ქვეყანამ, კეოსაიანის წინააღმდეგ პერსონალური სანქციები დააწესა. 2022 წლის მარტიდან [[შვეიცარია|შვეიცარიის]] სანქცირებულთა სიაში ირიცხებოდა. 2022 წლის ივნისში ყაზახეთის შსს-მ კეოსაიანი შეიყვანა არასასურველ პერსონათა სიაში.<ref>[https://www.sibreal.org/a/rossiyskogo-propagandista-tigrana-keosayana-v-kazahstane-vklyuchili-v-spisok-s-terroristami/31914516.html Российского пропагандиста Тиграна Кеосаяна в Казахстане включили в список с террористами]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{imdb|id=0449085|name=ტიგრან კეოსაიანი}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კეოსაიანი, ტიგრან}} [[კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 26 სექტემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2025]] [[კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები]] [[კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები]] [[კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] 4ihsqqwp2j5y034wygt2t92lt211z4l 14 613479 5411064 4969053 2026-06-11T03:21:02Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]; დაემატა [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411064 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი ქალები]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით| 19]] hwqu5nheo6m6p9hgpsunmxqk14j3xkp 14 613482 5411054 4969058 2026-06-11T03:19:32Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]; დაემატა [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411054 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:XIX საუკუნის ქალი მსახიობები|ბრიტანელი ]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი ქალები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით| 19]] 754urmb125r4bqinaoejccodzn9kgph 0 613770 5410636 5202769 2026-06-10T14:12:55Z Eletskh-QR 175175 5410636 wikitext text/x-wiki '''რემუს ჯონ ლუპინი''' — [[ჯოან როულინგი|ჯ. კ. როულინგი]]ს მიერ შექმნილი პერსონაჟი ჰარი პოტერის წიგნების სერიაში. პირველად ვხედავთ „ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვეში“, როგორც ჰოგვორტსის ახალ პროფესორს, რომელიც ასწავლის [[დაცვა ბნელი ხელოვნების წინააღმდეგ|დაცვას ბნელი ხელოვნების წინააღმდეგ]]. ლუპინი კვლავ გვხდება წიგნის სიუჟეტში მიუხედავად თანამდებობიდან გადადგომისა, როგორც მთავარი პერსონაჟის, [[ჰარი პოტერი]]ს მეგობარი და მოკავშირე. ფილმებში ლუპინს განასახიერებს [[დეივიდ თიულისი|დევიდ თიულისი]].<ref>{{cite web|url=https://moviehole.net/interview-david-thewlis/ |title=Interview: David Thewlis |date=2004-06-09 |website=Moviehole |language=en |access-date=2020-07-12}}</ref> ==გამოგონილი პერსონაჟის ბიოგრაფია== ლუპინი წმინდასისხლიანია, სერიის მიხედვით,დაბადებულია 1960 წლის 10 მარტს [[ჯადოქარი]] ლაიალ ლუპინისა და მისი [[მაგლი]] ცოლის ჰოუპ ჰოუელის ოჯახში.<ref>{{Cite web|title=Remus Lupin {{!}} Wizarding World|url=https://www.wizardingworld.com/writing-by-jk-rowling/remus-lupin|access-date=2022-02-25|website=www.wizardingworld.com|language=en}}</ref> ბავშვობაში დაკბინა სასტიკმა [[მაქცია|მაქციამ]] ფენრირ გრეიბექმა და დააინფიცირა [[ლიკანთროპია|ლიკანთროპი]]ით. მსგავსი მდგომარეობა განუკურნებელია. ლუპინი და მისი მშობლები შიშობდნენ, რომ ამ მიზეზის გამო ვერ შეძლებდა ჰოგვორტსში სწავლას,თუმცა დირექტორმა [[ალბუს დამბლდორი|ალბუს დამბლდორ]]მა ლუპინი სკოლაში მაინც ჩარიცხა.ჰოგსმიდში აშენდა სახლი, საიდუმლო გასასვლელით. ლუპინი ყოველთვიურად ამ სახლში გადაჰყავდათ მაქციად გარდაქმნის დროს. გარდაქმნა ადამიანიდან მაქცეიად რთული და მტკივნეულია, და თუ არსება იზოლირებულია და თავს ვერავის ესხმის ღიზიანდება და თავს იზიანებს. როცა ლუპინმა სწავლა დაიწყო ჰოგვორტსში, მდგომარეობა საიდუმლო იყო, მაგრამ [[ჯეიმს პოტერი|ჯეიმს პოტერ]]მა, [[სირიუს ბლეკი|სირიუს ბლეკ]]მა და [[პიტერ პეტიგრიუ|პიტერ პეტიგრუ]]მ მაინც გაიგეს სიმართლე. მეხუთე კურსისთვის მათ საიდუმლოდ და უკანონოდ ისწავლეს [[ანიმაგუსი|ანიმაგუს]]ებად ქცევა, რომ ლუპინი გარდაქმნების დროს მარტო არ ყოფილიყო. ლიკანთროპია მათთვის,როგორც ანიმაგუსებისთვის გადამდები და საშიში არ იყო. გარდა ამისა, ჯეიმსისა და სირიუსის ანიმაგუსები - ირემი და დიდი ძაღლი - საკმარისად დიდები იყვნენ იმისათვის, რომ მაქცია გაეკონტროლებინათ. მეგობრებმა ლუპინს "მუნი" შეარქვეს მისი მდგომარეობის გამო. ლუპინი ასევე ა [[მარაუდერების რუკა|მარაუდერების რუკ]]ის თანაავტორთაგან ერთ-ერთია, რომელიც შემდეგ [[ჰარი პოტერი]]ს საკუთრებაში აღმოჩნდება.<ref>[http://www.quick-quote-quill.org/articles/2003/0626-alberthall-fry.htm J.K. Rowling at the Royal Albert Hall]</ref> ლუპინი სძულს და ეშინია თავისი ყოველთვიური გარდაქმნებისა: როცა [[ბოგარტი|ბოგარტ]]ებს აწყდება, ისინი სულ მთვარის ფორმას იღებენ. ეს გარდაქმნები ნაკლებად მწვავე გახდა „ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვეში“, როცა სნეიპის მიერ მიწოდებულმა მაქციისბალახის ელიქსირმა ლუპინს საშუალება მისცა გარკვეული კონტროლი ჰქონოდა და გონება შეენარჩუნებინა. ==სახელის ეტიმოლოგია== ამ პერსონაჟის სახელი უკავშირდება რომულუსსა და რემუსს ,რომის ლეგენდარულ ტყუპ დამფუძნებლებს, რომლებიც მგელმა გაზარდა.<ref>{{Cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/rumours_view.cfm?id=9 |title="Rumours: Professor Lupin has a twin," February 18, 2004, J.K. Rowling Official Site |access-date=14 December 2006 |archive-date=13 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213030004/http://www.jkrowling.com/textonly/en/rumours_view.cfm?id=9 |url-status=dead }}</ref> გვარი, "ლუპინი," გვახსენებს ინგლისურ სიტყვას "lupine" (რაც ნიშნავს "მგლებისთვის დამახასიათებელი ან მათთან დაკავშირებული"), რომელიც თავის მხრივ წარმოშობილია ლათინური lupus-დან ("მგელი"). ჩრდილოეთ საფრანგეთის ფოლკლორში, lupin ასევე არის ტერმინი, რომელიც ეხება მაქცევარის ტიპს. "ლუპინი" ასევე არის ყვავილოვანი მცენარის გვარის სახელი. ==ფილმში მონაწილეობა== ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვე: რემუს ლუპინი პირველად გამოჩნდა „[[ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვე]]ში“ (1999), როგორც ახალი პროფესორი ჰოგვორტსში. პირველად ჩანს ჰოგვორტს ექსპრესში, მძინარე, და ისე გამოიყურებოდა, თითქოს ერთი კარგი წყევლა საკმარისი იქნებოდა მის მოსაკლავად. თუმცა, როცა მატარებელში დემენტორები გამოჩნდნენ, ლუპინმა საბოლოოდ გაიღვიძა. წლის ბოლოს, სევერუს სნეიპმა, გაბრაზებულმა საჯაროდ გამოაცხადა ,რომ ლუპინი მაქციაა, რის შემდეგაც ლუპინი გადადგა სამსახურიდან იმ საზოგადოებრივი აღშფოთების მოლოდინში, რომელიც ჰოგვორტსში მაქციის სწავლების წინააღმდეგ წარმოიშობოდა. ჰოგვორტსში მოღვაწეობის განმავლობაში, ლუპინმა ჰარის კერძო გაკვეთილები ჩაუტარა [[პატრონუსის შელოცვა|პატრონუსის შელოცვ]]ის სწავლებაში, რომელიც [[დემენტორი|დემენტორები]]სგან დაცვის ერთადერთი ცნობილი საშუალებაა.ლუპინის მოსწავლეები, სლიზერინიდან რამდენიმის გარდა, მას უკიდურესად პატივისცემით ეპყრობოდნენ და უყვარდათ მისი პრაქტიკული სწავლების სტილი. „აზკაბანის ტყვის“ კულმინაციამდე, ლუპინი თვლიდა, რომ [[სირიუს ბლეკი]] დამნაშავე იყო 12 მაგლის მკვლელობაში, ლილი და ჯეიმს პოტერის ღალატში და პიტერ პეტიგრუს მკვლელობაში. საბოლოოდ გაარკვია სიმართლე - რომ სირიუსი უდანაშაულო იყო და ცოცხალი პიტერი იყო მოღალატე. ლუპინი დაეხმარა სირიუსს ჰარისთვის, რონისა და ჰერმიონასთვის სიმართლის ახსნაში და შეხვდნენ მოღალატე პიტერს, რომელიც თორმეტი წლის განმავლობაში ნიღბის ქვეშ იყო, როგორც რონის შინაური ვირთხა, სკაბერსი. თუმცა, რემუსს დავიწყებოდა მაქციისბალახის ელიქსირის მიღება, რომელიც უშლიდა ხელს ძალადობრივად გარდაქმნაში. სანამ ჰარი, რონი და ჰერმიონი ლუპინზე იყვნენ კონცენტრირებულნი, პიტერმა მიიღო ანიმაგუსისს ფორმა და გაიქცა. ლუპინმა მოგვიანებით დატოვა ჰოგვორტსი, მასშემდეგ რაც სნეიპმა გაამჟღავნა მისი მდგომარეობა. ==ჰარი პოტერი და ფენიქსის ორდენი== ლუპინი კვლავ გამოჩნდება, როგორც ფენიქსის ორდენის წევრი „ჰარი პოტერი და ფენიქსის ორდენში“, მაგრამ მისი როლი რომანში უფრო მცირეა, ვიდრე „ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვეში“. „ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვეში“, ლუპინი აღწერილია, როგორც "ღია ყავისფერი თმის" მქონე, რომელიც რუხდება, და ატარებს დახეულ ტანისამოსს. "ჰარი პოტერი და ფენიქსის ორდენში", მას აქვს ღია სახე ადრეული ნაოჭებით. იმის გამო, რომ მაქციებისთვის სამუშაო შესაძლებლობები ცოტაა, რადგან ჯადოქართა სამყაროში უმეტესობა მათ მიმართ ნაწინასწარმეტყველებ არიან ძალადობრივი გარდაქმნების შიშის გამო, ლუპინი ძირითადად სხვების სიკეთეზეა დამოკიდებული მხარდაჭერისთვის. როცა მაგიის სამინისტროში [[დოლორეს ამბრიჯი]]ს მიერ დამატებითი ანტი-მაქციის კანონები მიიღეს, ლუპინი თითქმის სამუშაოდ უვარგისი ხდება. ლუპინი უერთდება აღორძინებულ ფენიქსის ორდენს მეხუთე წიგნში და არის წინასწარი გუნდის ნაწილი, რომელიც ჰარის მიჰყავს დურსლების ოჯახის სახლიდან წიგნის საწყის თავებში. ლუპინი ცხოვრობს გ[[გრიმოლდ პლეისი|რიმოლდ პლეის]]ზე, ფენიქსის ორდენის შტაბ-ბინაში სირიუს ბლეკთან ერთად. მოგვიანებით, ის მონაწილეობს საიდუმლოებათა დეპარტამენტში ბრძოლაში, სადაც [[ლუციუს მალფოი]]სთან იბრძვის. ==ჰარი პოტერი და ნახევარპრინცი== "ჰარი პოტერი და ნახევარსისხლიან პრინცში", ლუპინი მუშაობს ფარულად, როგორც ჯაშუში თანამოძმე მაქციებს შორის, რომლებიც მაქცია ფენრირ გრეიბექის ხელმძღვანელობის ქვეშ არიან, რომელმაც ბავშვობაში დაკბინა ლუპინი და შეუერთდა ვოლდემორტს. წიგნის ბოლოს ცნობილი ხდება, რომ [[ნიმფადორა ტონქსი]] შეყვარებულია რემუსზე, რომელიც მასზე გაცილებით უფროსია. რემუსი წინააღმდეგობას უწევდა მასთან ურთიერთობას მაქციის რისკების გამო და თქვა, რომ ის არის "ძალიან მოხუცი, ძალიან ღარიბი და ძალიან საშიში" მისთვის. თუმცა,დამბლდორის დაკრძალვის დროს, ორივენი ხელჩაკიდებულნი ჩანან. ლუპინი გამოჩნდება "ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრებში" კიდევ უფრო დაღლილი და შეშფოთებული სახით. მონაწილეობას იღებს [[ორდენის ოპერაცია]]ში ჰარის პრივეტ დრაივიდან წაყვანისას და სწორედ გამგზავრების წინ, ტონქსი ავლენს, რომ ის და რემუსი დაქორწინდნენ. შემდგომში, რემუსი უეცრად წააწყდება ჰარის და მის მეგობრებს გრიმოლდ პლეისზე და სთავაზობს დახმარებას, რომ დაასრულონ დავალება, რომელიც დამბლდორმა დაავალა. შემდეგ ლუპინი ავლენს,რომ ტონქსი ახლა ორსულადაა.ლუპინი თვლის, რომ არსებობს ლიკანთროპიის გენეტიკურად გადაცემის საფრთხე და ამის გამო დანაღვლიანებულია, რადგან ფიქრობს, რომ მის შვილს უკეთესი მომავალი ექნებოდა, თუ მამად ლუპინი არ ეყოლებოდა და ამის გამო ოჯახიც კი მიატოვა. ჰერმიონი კი ცდილობს დაარწმუნოს, რომ შვილი არასოდეს იფიქრებს მსაგვსს მამაზე, მაგრამ ჰარი, რომელმაც დაკარგა საკუთარი მამა და ნათლია ასეთ ახალგაზრდა ასაკში, და ასევე არ სურს რემუსი საფრთხეში ჩააგდოს, აკრიტიკებს ლუპინს ოჯახის მიტოვებისთვის. ლუპინი თავს ესხმის ჰარის ჯადოსნური ჯოხით, თუმცა აღიარებს სიმართლეს ჰარის სიტყვებში და უბრუნდება ტონქსს. ლუპინი რჩება აქტიური ფენიქსის ორდენში მთელი წლის განმავლობაში. რამდენიმე თვის შემდეგ ტონქსი აჩენს ბიჭს, სახელად თედი ლუპინი, რომელიც იჩენს [[მეტამორფმაგუსი|მეტამორფმაგუსის]] და არა ლიკანთროპიის ტენდენციებს. ლუპინი ჰარის შეურიგდება და ეტყვის, რომ თედი ლუპინის ნათლია ხდება. ლუპინი ხელმძღვანელობს დამცველთა ჯგუფს სასკოლო ტერიტორიაზე ჰოგვორტსის ბრძოლის დროს და ბოლოს მოხსენიებულია, რომ იბრძვის ანტონინ დოლოჰოვთან.<ref>{{cite news|url=http://www.the-leaky-cauldron.org/2007/7/30/j-k-rowling-web-chat-transcript|title=J.K. Rowling Web Chat Transcript|date=2007-07-30|access-date=2007-07-30|publisher=The Leaky Cauldron}}</ref> ლუპინი და ტონქსი ორივე კვდებიან ბრძოლაში, მოკლული არიან დოლოჰოვისა და ბელატრიქს ლესტრეინჯის მიერ, და ტოვებენ თედის ობოლად ჰარი პოტერთან, როგორც ნათლიასთან და ანდრომედა ტონქსთან, როგორც მის მეურვესთან.<ref>[http://www.usatoday.com/life/books/news/2007-07-25-harry-potter-spoilers_N.htm JK Rowling interview]</ref> ავტორმა კიდევ ერთხელ თქვა ინტერვიუში, რომ ლუპინი მართლაც დოლოჰოვმა მოკლა.<ref>{{cite news|url=http://www.the-leaky-cauldron.org/2007/7/30/j-k-rowling-web-chat-transcript|title=J.K. Rowling Web Chat Transcript|date=2007-07-30|access-date=2007-07-30|publisher=[[The Leaky Cauldron (website)|The Leaky Cauldron]]}}</ref> როცა ჰარი იყენებს აღდგომის ქვას, უფრო ახალგაზრდა გამოსახულების მქონე ლუპინი, სირიუსთან, ჯეიმსთან და ლილით ერთად თან ახლავს ჰარის აკრძალულ ტყეში, როცა ის უახლოვდება ვოლდემორტს და აშკარად მოახლოებულ სიკვდილს. ჰარი ბოდიშს უხდის მათ ყველას მათი სიკვდილის გამო, განსაკუთრებით ლუპინს, რადგან ახლა აღარ ექნებოდა შანსი გაეზარდა თავისი შვილი. ლუპინი ეუბნება ჰარის, რომ მასაც სინანული აქვს, მაგრამ ასევე, რომ სურს შვილმა იცოდეს, რისთვის მოკვდა მამა - სამყაროსთვის, სადაც მისი შვილი უფრო ბედნიერ ცხოვრებას გაატარებს - და იმედი აქვს, რომ გაიგებს. ოთხი მოჩვენება იცავს დემენტორებისგან, როცა ტყეში მიემგზავრებიან, თითქმის პატრონუსების მსგავსად, და უხილავნი არიან ყველასთვის ჰარის გარდა. ისინი ქრებიან, როცა ჰარი აგდებს აღდგომის ქვას, როცა ბნელ ლორდს წინ აღუდგება. ==ფილმებში მონაწილეობა== ლუპინს ჰარი პოტერის ფილმებში განასახიერებს დევიდ თიულისი. "აზკაბანის ტყვის" რეჟისორმა ალფონსო კუარონმა თქვა, რომ თიულისი იყო მისი პირველი არჩევანი ლუპინის როლის შესასრულებლად. თიულისს თავიდან სურდა პროფესორ ქვირელის როლი"ჰარი პოტერი და ფილოსოფიურ ქვაში", მაგრამ მიიღო ლუპინის როლი.<ref>{{cite web|url=https://moviehole.net/interview-david-thewlis/ |title=Interview : David Thewlis |date=2004-06-09 |website=Moviehole |language=en |access-date=2020-07-11}}</ref> თიულისი გამოჩნდება როგორც ლუპინი "[[ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვე]]ში", "[[ჰარი პოტერი და ფენიქსის ორდენი|ჰარი პოტერი და ფენიქსის ორდენ]]ში", "[[ჰარი პოტერი და ნახევარპრინცი|ჰარი პოტერი და ნახევარპრინც]]ში", "[[ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 1]]", და დაბოლოს "[[ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 2]]"-ში. ლუპინის მოზარდი ვერსია მოკლედ გამოჩნდება "ფენიქსის ორდენში", რომელსაც ასრულებს ჯეიმს იუტეჩინი სნეიპის მოგონებების დროს. ==მიღება== ფაქტი, რომ ლუპინი მაქციაა და მთელი ცხოვრების განმავლობაში უნდა მიიღოს ელიქსირი, რომ თავიდან აიცილოს ადამიანების დაზიანება, ხდის მას წინასწარმეტყველებისა და სეგრეგაციის შედეგების სიმბოლოდ, ისევე როგორც საზოგადოების ხშირად უარყოფითი რეაქციისა ავადმყოფებისა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ადამიანების მიმართ. გასართობი ვებსაიტმა IGN-მა თქვა, რომ ლუპინს "შეუძლია მისცეს ჰარის პირადი შეხედულება იმის შესახებ, თუ ვინ იყვნენ მისი მშობლები, რაც არავის სხვას არ შეეძლო მიეწოდებინა." <ref>{{cite web|url=https://www.ign.com/articles/2019/03/28/top-25-harry-potter-characters |title=Top 25 Harry Potter Characters |date=2019-03-29 |website=IGN |language=en |access-date=2020-07-11}}</ref> პერსონაჟის სიკვდილი ჰოგვორტსის ბრძოლის დროს "ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრებში" ხშირად მიიჩნევა სერიის ერთ-ერთ ყველაზე ემოციურ სიკვდილად. ავტორმა ჯ.კ. როულინგმა ბოდიში მოიხადა პერსონაჟის მოკვლის გამო მომდევნო წლებში.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2016/may/02/jk-rowling-apologises-killing-off-remus-lupin-harry-potter |title=JK Rowling apologises for killing off Remus Lupin in Harry Potter |date=2016-05-02 |website=The Guardian |language=en |access-date=2020-07-12}}</ref><ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/harry-potter-characters-deserved-better-hermione-granger-remus-lupin-lily-evans/ |title=10 Characters From Harry Potter That Deserved Better |date=2020-04-13 |website=ScreenRant |last=Atkin |first=Jesse |language=en |access-date=2020-07-12}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bustle.com/articles/125766-7-reasons-why-remus-lupin-is-the-best-character-in-harry-potter |title=Why Remus Lupin Is The Best Harry Potter Character |date=2015-11-25 |website=Bustle |last=Kovach |first=Catherine |language=en |access-date=2020-07-12}}</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჰარი პოტერის სამყაროს პერსონაჟები]] [[კატეგორია:ჰარი პოტერი]] [[კატეგორია:მაქციები]] 0mahwwsd1avldee57zkyw4jo8cr60ry 14 673155 5411066 5061274 2026-06-11T03:21:12Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]; დაემატა [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411066 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ინგლისელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრიტანელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ინგლისელი ქალები]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი თეატრის მსახიობები]] 3t60ko29wi2g4w2htfwc5te7x6vufnp 0 738618 5411040 5329940 2026-06-11T02:51:58Z GiorgiXIII 62215 5411040 wikitext text/x-wiki [[სურათი:66162 , North Wingfield.jpg|thumb|რელსებმზიდი შემადგენლობა დიდ ბრიტანეთში]] '''რელსებმზიდი შემადგენლობა''' — [[რკინიგზის ტრანსპორტი|რკინიგზის ტრანსპორტზე]] [[უპირაპირო ლიანდაგი|უპირაპირო ლიანდაგების]] დასაგებად და სარემონტოდ გამოყენებული სპეციალური [[მატარებელი]] [[სარელსო წნული|სარელსო წნულების]] ტრანსპორტირებისთვის და ჩამოცლისთვის. == ზოგადი მახასიათებლები == რელსებმზიდ შემადგენლობაში შედის 79 ოთხღერძიანი [[ბაქანი (ვაგონი)|ბაქანი]] (წინა, 77 შუალედი და ბოლო), რაც საშუალებას იძლევა ერთდროულად გადაიზიდოს 12 წნული სიგრძით თითო 800 მეტრი. ყველა პლატფორმა აღჭურვილია გორგოლაჭებიანი საყრდენებით ქიმებით. წინა პლატფორმაზე დაყენებულია [[ჯალამბარი]] დატვირთვისას სარელსო წნულების ახლოს მოსაწევად და მოწყობილობა, რომელიც შედგება ტრავერსისაგან, ყურებიანი ღეროებისაგან და ამორტიზატორების ზამბარებისაგან, რომლებთანაც მაგრდება წნულების ბოლოები. უკანა პლატფორმაზე მდებარეობს ჯიხური მომსახურე პერსონალისთვის, იატაკი, რომელიც აწეულია პლატფორმის ფენილის ზემოთ, რაც შესაძლებლობას იძლევა განხორციელდეს სარელსო წნულების დატვირთვა და გადმოტვირთვა. წნულების დატვირთვას ახორციელებენ ჯალამბარის მეშვეობით (ბიძგის მეთოდი) ან სატვირთო ამწის საშუალებით, რომელიც გადაადგილდება პორტალურ ჩარჩოზე. სარელსო წნულების გადმოტვირთვა რელსებმზიდ შემადგენლობიდან [[გადასარბენი|სარკინიგზო გადასარბენზე]] ხორციელდება წნულების ქვეშ შემადგენლობის ლოკომოტივით წინ სვლის მეთოდით, რომელთა ბოლოებს ტროსებით ამაგრებენ დასაცლელ ლიანდაგზე. დაცლის ბოლოს სარელსო წნულების გადმოვარდნის თავიდან ასაცილებლად ბოლო პლატფორმა აღჭურვილია [[აპარელი]]თ, რომელიც უზრუნველყოფს სარელსო წნულების გადმოტვირთვას ([[რელსი|რელსების]] მობრუნებისა ან დახრის გარეშე). <gallery> სურათი:Рельсовозный состав РС-800 3 f14.jpg|რელსმზიდი შემადგენლობა РС-800/3-ის ПМ-820-ის პირველი პლატფორმა სურათი:Рельсовозный состав РС-800 3 f27.jpg|რელსმზიდი შემადგენლობა РС-800/3-ის ПМ-820-ის 4-54 პლატფორმები, რომლებიც აღჭურვილნი არიან სარელსო წნულების 2 მიმმართველი სადგამით 10 ცალი 3 იარუსად სურათი:Рельсовозный состав РС-800 3 f20.jpg|რელსმზიდი შემადგენლობა РС-800/3-ის ПМ-820-ის 55-57 პლატფორმებზე მაგრდება შესაბამისად ზემო, საშუალო და ქვედა იარუსების სარელსო წნულების ბოლოები სურათი:Рельсовозный состав РС-800 3 f24.jpg|ლიანდაგში ჩამოსაცლელი ან ჩასატვირთი სარელსო წნულების მოწყობილობა მე-60 პლატფორმის უკან სურათი:Вагон 61-4483 f03.jpg|[[ტურის ვაგონი|გამცილებლის ვაგონ]] 61-4484-ის მოდელები (უკანასკნელი 62-ე შემადგენლობის ბოლოში) სურათი:Рельсовозный состав РС-800 1-5 f03.jpg|რელსმზიდი შემადგენლობა РС-800/1-5-ის ბოლო ნაწილი </gallery> == ტექნიკური დახასიათება == * რელსების ჩამოცლის სიჩქარე — 5 კმ/სთ * ტროსის გამქაჩი ძალა დატვირთვისას — 250 კილონიუტონი * სატრანსპორტო სიჩქარე — 70 კმ/სთ. <gallery> სურათი:66153 , Morton New rails.jpg|სარელსო შემადგენლობა საშუალებას იძლევა გადაიტანოს გრძელი სარელსო წნულები მრუდე უბნებისა და [[ისრული გადამყვანი|ისრული გადამყვანების]] გავლით სურათი:Рельсовозный состав РС-800 3 f09.jpg|რელსმზიდი შემადგენლობა РС-800/3-ის სპეციალიზირებული პლატფორმა ПМ-820-ის სარელსო წნულები მიმმართველ დგარებზე სურათი:6E26 Dollands Moor to Scunthorpe (15805809333).jpg|ჩვეულებრივი სიგრძის რელსების გადატანა (არაშედუღებულის) დიდ ბრიტანეთში სურათი:Рельсы на платформе f03.jpg|13-4012 მოდელის ორ პლატფორმაზე დამაგრებული Р65 ტიპის 25 მეტრი სიგრძის რელსები სურათი:BurgbergErlangenVierstraszenblick2016.jpg|შპლებზე დამაგრებული ([[სარელსო-საშპლე რგოლი]]) ჩვეულებრივი სიგრძის რელსების გადატანა (არაშედუღებულის) </gallery> ==ლიტერატურა== * რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა Железнодорожный транспорт : Энциклопедия / Рельсовозный состав, წყარო=http://listaem.com/2007/11/08/zheleznodorozhnyjj_transport_jenciklopedija.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921061632/http://listaem.com/2007/11/08/zheleznodorozhnyjj_transport_jenciklopedija.html |date=2013-09-21 }}, ფურცლები=366 * Распоряжение ОАО «РЖД» от 22.11.2016 г. № 2361р «Об утверждении и введении в действие Инструкции по охране труда для сопровождающих рельсовозные составы при перевозке рельсовых плетей ИОТ РЖД-4100612-ЦДРП-084-2016». ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.youtube.com/watch?v=rqoIHj2Yjvw Выгрузка рельсовых плетей], видео (рус.) * [https://www.youtube.com/watch?v=s8bSZw0KlzU Перевозка двух рельсовых плетей закреплённых на платформах], видео (рус.) [[კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა]] 2ikgltqj8kj10xpi4iyxuvgd7dtx92f 15 812203 5411052 5239537 2026-06-11T03:19:05Z Jaba1977 3604 მომხმარებელმა Jaba1977 გვერდი „[[კატეგორიის განხილვა:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[კატეგორიის განხილვა:ბრიტანელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]]“ 5239537 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 814510 5411062 5242614 2026-06-11T03:20:38Z Jaba1977 3604 მომხმარებელმა Jaba1977 გვერდი „[[კატეგორიის განხილვა:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნის მიხედვით]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[კატეგორიის განხილვა:ინგლისელი ქალი მსახიობები საუკუნეების მიხედვით]]“ 5242614 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 841812 5410814 5403212 2026-06-10T16:37:33Z Jaba1977 3604 /* ??? */ ახალი სექცია 5410814 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 09:37, 9 თებერვალი 2026 (UTC) == მითითებები == გამარჯობა, კარგია რომ ვიკიპედიაში აქტიურად წერთ, მაგრამ უნდა წეროთ ვიკიპედიის წესების დაცვით. იხილე ეს სტატია და ნახე რა გავაკეთე [https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%9D&diff=5354719&oldid=5354630 '''აქ''']. გარდა ამისა უნდა გცოდნოდათ, რომ ყოველი სტატიის დაწერის შემდეგ მის განხილვაში იწერება {{თ|განხილვის სათაური}}. გაიარე კონსულტაცია კლუბის ხელმძღვანელთან და ჩაასწორე ყველა სტატიაში. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 14:39, 11 აპრილი 2026 (UTC) == გვერდის აღდგენა სავარჯიშოდან == გამარჯობა, კომპანიის შესახებ სტატია სრულად გადავამუშავე ჩემს სავარჯიშოში: [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025/სავარჯიშო]]. ამოღებულია სარეკლამო ტონი და დამატებულია დამოუკიდებელი წყაროები. გთხოვთ გადახედოთ და გადმოიტანოთ მთავარ სივრცეში, რადგან სათაური დაცულია და "Move" ფუნქციით ვერ გადამაქვს. მადლობა. [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025|Digitaleditor2025]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Digitaleditor2025|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Digitaleditor2025|წვლილი]]) 07:49, 21 აპრილი 2026 (UTC) == ნავდაფების შესახებ == გამარჯობა, როდესაც დაწერთ სტატიას უშიშროების საბჭოს რეზოლუციაზე, აუცილებლად დაურთეთ ქვემოთ სანავიგაციო დაფა. იხილეთ ამ სტატიაში [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1660]]. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:38, 12 მაისი 2026 (UTC) == [[ბადერ ალ მუტავა]] == {{მუშავდება/შეტყობინება/ძირი|Liziputkaradze55.|ბადერ ალ მუტავა}}-[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 03:31, 17 მაისი 2026 (UTC) == რეზოლუციებთან დაკავშირებით == გამარჯობა, გაეროს რეზოლუციებს როდესაც წერთ, გთხოვთ ბოლომდე მიიყვანოთ საქმე: [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1875|ამ რეზოლუციას]] აკლია {{თ|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2009}} და [[:კატეგორია:2009 წელი ისრაელში]] [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 08:32, 26 მაისი 2026 (UTC) == კვეცა == გამარჯობა, ა-ზე დაბოლოებული გეოგრაფიული სახელები ნათესაობით ბრუნვაში იკვეცება. რუანდა - რუანდის, ანგოლა - ანგოლის. იხ. [[დახმარება:უცხოური გეოგრაფიული სახელების გადმოცემა ქართულში|დახმარების გვერდი, მუხლი 3]]. ადრე შევცვალე თქვენს სტატიებში და როგორც ჩანს არ ითვალისწინებთ. მიიღეთ გაფრთხილებად. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 03:04, 28 მაისი 2026 (UTC) :მოგწერე და იგივეს აკეთებ. ვერ კითხულობთ? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 16:41, 29 მაისი 2026 (UTC) == ??? == [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2108]] და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2102]] ამ ორ სტატიაში რატომაა იდენტური ტექსტი? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 16:37, 10 ივნისი 2026 (UTC) p4xu6a7koygyrmpvi3of27k9yu2dyvb 5410823 5410814 2026-06-10T16:42:25Z Jaba1977 3604 /* ??? */ 5410823 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 09:37, 9 თებერვალი 2026 (UTC) == მითითებები == გამარჯობა, კარგია რომ ვიკიპედიაში აქტიურად წერთ, მაგრამ უნდა წეროთ ვიკიპედიის წესების დაცვით. იხილე ეს სტატია და ნახე რა გავაკეთე [https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%9D&diff=5354719&oldid=5354630 '''აქ''']. გარდა ამისა უნდა გცოდნოდათ, რომ ყოველი სტატიის დაწერის შემდეგ მის განხილვაში იწერება {{თ|განხილვის სათაური}}. გაიარე კონსულტაცია კლუბის ხელმძღვანელთან და ჩაასწორე ყველა სტატიაში. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 14:39, 11 აპრილი 2026 (UTC) == გვერდის აღდგენა სავარჯიშოდან == გამარჯობა, კომპანიის შესახებ სტატია სრულად გადავამუშავე ჩემს სავარჯიშოში: [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025/სავარჯიშო]]. ამოღებულია სარეკლამო ტონი და დამატებულია დამოუკიდებელი წყაროები. გთხოვთ გადახედოთ და გადმოიტანოთ მთავარ სივრცეში, რადგან სათაური დაცულია და "Move" ფუნქციით ვერ გადამაქვს. მადლობა. [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025|Digitaleditor2025]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Digitaleditor2025|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Digitaleditor2025|წვლილი]]) 07:49, 21 აპრილი 2026 (UTC) == ნავდაფების შესახებ == გამარჯობა, როდესაც დაწერთ სტატიას უშიშროების საბჭოს რეზოლუციაზე, აუცილებლად დაურთეთ ქვემოთ სანავიგაციო დაფა. იხილეთ ამ სტატიაში [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1660]]. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:38, 12 მაისი 2026 (UTC) == [[ბადერ ალ მუტავა]] == {{მუშავდება/შეტყობინება/ძირი|Liziputkaradze55.|ბადერ ალ მუტავა}}-[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 03:31, 17 მაისი 2026 (UTC) == რეზოლუციებთან დაკავშირებით == გამარჯობა, გაეროს რეზოლუციებს როდესაც წერთ, გთხოვთ ბოლომდე მიიყვანოთ საქმე: [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1875|ამ რეზოლუციას]] აკლია {{თ|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2009}} და [[:კატეგორია:2009 წელი ისრაელში]] [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 08:32, 26 მაისი 2026 (UTC) == კვეცა == გამარჯობა, ა-ზე დაბოლოებული გეოგრაფიული სახელები ნათესაობით ბრუნვაში იკვეცება. რუანდა - რუანდის, ანგოლა - ანგოლის. იხ. [[დახმარება:უცხოური გეოგრაფიული სახელების გადმოცემა ქართულში|დახმარების გვერდი, მუხლი 3]]. ადრე შევცვალე თქვენს სტატიებში და როგორც ჩანს არ ითვალისწინებთ. მიიღეთ გაფრთხილებად. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 03:04, 28 მაისი 2026 (UTC) :მოგწერე და იგივეს აკეთებ. ვერ კითხულობთ? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 16:41, 29 მაისი 2026 (UTC) == ??? == [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2108]] და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2102]] ამ ორ სტატიაში რატომაა იდენტური ტექსტი? ტან ტარგიც გავიწყდება რომ ჩასვა. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 16:37, 10 ივნისი 2026 (UTC) 2k2b2yqkmzmm4pi45bf7r6wx4yuoyib 5410824 5410823 2026-06-10T16:42:36Z Jaba1977 3604 /* ??? */ 5410824 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 09:37, 9 თებერვალი 2026 (UTC) == მითითებები == გამარჯობა, კარგია რომ ვიკიპედიაში აქტიურად წერთ, მაგრამ უნდა წეროთ ვიკიპედიის წესების დაცვით. იხილე ეს სტატია და ნახე რა გავაკეთე [https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%9D&diff=5354719&oldid=5354630 '''აქ''']. გარდა ამისა უნდა გცოდნოდათ, რომ ყოველი სტატიის დაწერის შემდეგ მის განხილვაში იწერება {{თ|განხილვის სათაური}}. გაიარე კონსულტაცია კლუბის ხელმძღვანელთან და ჩაასწორე ყველა სტატიაში. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 14:39, 11 აპრილი 2026 (UTC) == გვერდის აღდგენა სავარჯიშოდან == გამარჯობა, კომპანიის შესახებ სტატია სრულად გადავამუშავე ჩემს სავარჯიშოში: [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025/სავარჯიშო]]. ამოღებულია სარეკლამო ტონი და დამატებულია დამოუკიდებელი წყაროები. გთხოვთ გადახედოთ და გადმოიტანოთ მთავარ სივრცეში, რადგან სათაური დაცულია და "Move" ფუნქციით ვერ გადამაქვს. მადლობა. [[მომხმარებელი:Digitaleditor2025|Digitaleditor2025]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Digitaleditor2025|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Digitaleditor2025|წვლილი]]) 07:49, 21 აპრილი 2026 (UTC) == ნავდაფების შესახებ == გამარჯობა, როდესაც დაწერთ სტატიას უშიშროების საბჭოს რეზოლუციაზე, აუცილებლად დაურთეთ ქვემოთ სანავიგაციო დაფა. იხილეთ ამ სტატიაში [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1660]]. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:38, 12 მაისი 2026 (UTC) == [[ბადერ ალ მუტავა]] == {{მუშავდება/შეტყობინება/ძირი|Liziputkaradze55.|ბადერ ალ მუტავა}}-[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 03:31, 17 მაისი 2026 (UTC) == რეზოლუციებთან დაკავშირებით == გამარჯობა, გაეროს რეზოლუციებს როდესაც წერთ, გთხოვთ ბოლომდე მიიყვანოთ საქმე: [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1875|ამ რეზოლუციას]] აკლია {{თ|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2009}} და [[:კატეგორია:2009 წელი ისრაელში]] [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 08:32, 26 მაისი 2026 (UTC) == კვეცა == გამარჯობა, ა-ზე დაბოლოებული გეოგრაფიული სახელები ნათესაობით ბრუნვაში იკვეცება. რუანდა - რუანდის, ანგოლა - ანგოლის. იხ. [[დახმარება:უცხოური გეოგრაფიული სახელების გადმოცემა ქართულში|დახმარების გვერდი, მუხლი 3]]. ადრე შევცვალე თქვენს სტატიებში და როგორც ჩანს არ ითვალისწინებთ. მიიღეთ გაფრთხილებად. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 03:04, 28 მაისი 2026 (UTC) :მოგწერე და იგივეს აკეთებ. ვერ კითხულობთ? [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 16:41, 29 მაისი 2026 (UTC) == ??? == [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2108]] და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2102]] ამ ორ სტატიაში რატომაა იდენტური ტექსტი? თან თარგიც გავიწყდება რომ ჩასვა. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 16:37, 10 ივნისი 2026 (UTC) hb4qtspu6me8mpdd82056x2t692xw3l 0 847336 5411081 5350437 2026-06-11T06:19:10Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411081 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = [[Stay Gold (BTS-ის სიმეღრა)|Stay Gold]] | გარეკანი = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[BTS (ჯგუფი)|BTS]] | ალბომი = [[Map of the Soul: 7 – The Journey (BTS-ის ალბომი)|Map of the Soul: 7 – The Journey]] | ენა = [[იაპონური ენა|იაპონური]], [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] | გამოსვლის თარიღი = [[2020 |2020 წელი]] [[19 ივნისი]] | სტუდია = Dogg Bounce · [[Big Hit Entertainment|Big Hit]] · Orat | ჟანრი = [[პოპი]] | ხანგრძლივობა = 4:03 | ლეიბლი = Virgin Music | ავტორი = UTA, Sunny Boy, JUN, Michel Schulz, KM-MARKIT, Melanie Fontana | პროდიუსერი = UTA }} '''Stay Gold''' — [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეული]] ბოიბენდის, [[BTS (ჯგუფი)|BTS]]-ის მიერ ჩაწერილი [[სიმღერა]], რომელიც შეიქმნა [[TV Tokyo]]-ს დრამატული სერიალისათვის „სპირალური ლაბირინთი – დნმ-ის სასამართლო ექსპერტიზა“ (Spiral Labyrinth – DNA Forensic Investigation), როგორც ორიგინალური [[საუნდტრეკი]]. ის ასევე არის ჯგუფის მეოთხე [[იაპონური ენა|იაპონური]] [[სტუდიური ალბომი|სტუდიური ალბომის]], [[Map of the Soul: 7 – The Journey (BTS-ის ალბომი)|Map of the Soul: 7 – The Journey]] ([[2020]]), მთავარი [[სინგლი]]. [[სიმღერა]] აწარმოა მათმა ძველმა იაპონელმა კოლაბორატორმა UTA-მ, რომელმაც ის Sunny Boy-სთან, მელანი ფონტანასთან, მიშელ შულცთან, JUN-თან და KM-MARKIT-თან ერთად დაწერა. [[სიმღერა]] ციფრულად [[2020 |2020 წლის]] [[19 ივნისი|19 ივნისს]] გამოიცა, ალბომის დებიუტის მოლოდინში. ==მუსიკა და ტექსტი== "[[Stay Gold (BTS-ის სიმეღრა)|Stay Gold]]" არის "დამამშვიდებელი, ამამაღლებელი ტრეკი", რომელიც აერთიანებს "ენერგიულ [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპ]] ბიტებს კუპლეტებში და [[პოპ-მუსიკა|პაუერ-პოპ]] პროდიუსირებას მისამღერებში". [[Vogue|Teen Vogue]]-მა მას უწოდა "[[პიანინო|პიანინო-]][[პოპ-მუსიკა|პოპ]] ნომერი, რომელიც სავსეა მხიარულებით... და გადადის საშუალო ტემპის ჰიმნში, რომელიც წმინდა სიხარულს ასხივებს". მუსიკალურად, [[სიმღერა]] დაწერილია C# მაჟორში, წუთში 129 დარტყმის (BPM) ტემპით და გრძელდება 4:33 წუთს. ინსტრუმენტალი მოიცავს კლავიშებს, [[გიტარა|გიტარასა]] და [[სინთეზატორი|სინთეზატორებს]]. თემატურად, "[[Stay Gold (BTS-ის სიმეღრა)|Stay Gold]]" გადმოსცემს გზავნილს: „სამყარო შეიძლება არ იყოს სავსე კარგი ამბებით, მაგრამ გთხოვ, ნუ დაკარგავ შენს ბრწყინვალებას“. [[სიმღერა]] იწყება [[ვოკალისტი|ვოკალისტ]] [[ჯონ ჯონ გუქი|ჯუნგუქის]] ნაზი ხმით, რასაც მოჰყვება [[რეპერი|რეპერ]] [[მინ იუნ გი|შუგას]] კუპლეტი. ჯგუფის [[რეპერი|რეპერები]] კითხულობენ კუპლეტებს, ხოლო [[ვოკალისტი|ვოკალისტები]] ასრულებენ მისამღერებს. [[რეპერი|რეპერ]] [[კიმ ნამ ჯუნი|RM]]-ის სტრიქონები სიმღერის ადრესატის თვალებს "ალმასებს" ადარებს და მათ ნებისმიერ სხვა ძვირფას ქვაზე მშვენიერს უწოდებს. მისამღერი სავსეა შეძახილებით „[[Stay Gold (BTS-ის სიმეღრა)|Stay Gold]]“ (დარჩი ოქროსფერი/შეინარჩუნე ბრწყინვალება). ფინალურ მისამღერში [[პაკ ჯი მინი|ჯიმინი]] თავის საფირმო მაღალ ნოტს ასრულებს. ==წინაისტორია და გამოშვება== [[2020 |2020 წლის]] [[26 მარტი|26 მარტს]] [[Billboard (magazine)|Billboard Japan]]-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ "[[Stay Gold (BTS-ის სიმეღრა)|Stay Gold]]" გახდებოდა [[იაპონური ენა|იაპონური]] სატელევიზიო დრამის თემატური [[სიმღერა]]. თავდაპირველად სერიალი [[აპრილი|აპრილში]] უნდა გასულიყო, თუმცა [[იაპონია|იაპონიაში]] [[COVID-19]]-ის პანდემიის გამო გადაღებები შეჩერდა და [[სიმღერა|სიმღერის]] გამოშვებაც გადაიდო. [[მაისი|მაისში]] [[Big Hit Entertainment]]-მა ოფიციალურად გამოაცხადა [[იაპონური ენა|იაპონური]] ალბომის [[ივლისი|ივლისში]] გამოშვების შესახებ. პირველი თიზერი [[2020 |2020 წლის]] [[14 მაისი|14 მაისს]] [[Universal Music Group|Universal Music Japan]]-ის [[YouTube]] არხზე გამოჩნდა. [[სინგლი]] მსოფლიო მასშტაბით ციფრულ პლატფორმებზე [[19 ივნისი|19 ივნისს]] გამოვიდა. ==შეფასება== [[K-pop]] ჟურნალისტმა ჯეფ ბენჯამინმა ([[Forbes]]) [[სიმღერა|სიმღერას]] უწოდა "[[პოპი|პოპის]] დამამშვიდებელი საბანი", რომელიც გამამხნევებელ სიტყვებს სთავაზობს მსმენელს მაშინ, როცა ეს ბევრს სჭირდება. სხვა კრიტიკოსებმა ვიდეოს "იმედისმომცემი" და "მზიანი" უწოდეს. ბევრმა აღნიშნა, რომ [[პანდემია|პანდემიის]] პირობებში, როცა ხალხი იძულებულია სახლში დარჩეს, [[სიმღერა|სიმღერის]] პოზიტიური მესიჯი "გვირაბის ბოლოს სინათლეს" ჰგავს. ==კომერციული მაჩვენებლები== [[იაპონია|იაპონიაში]] [[სიმღერა]] [[Billboard Hot 100|Billboard Japan Hot 100]]-ში მე-12 ადგილზე ავიდა. [[2021 |2021 წლის]] [[მარტი|მარტში]] "[[Stay Gold (BTS-ის სიმეღრა)|Stay Gold]]" გახდა [[BTS (ჯგუფი)|BTS]]-ის პირველი [[იაპონური ენა|იაპონური]] [[სიმღერა]], რომელმაც [[იაპონია|იაპონიაში]] 100 მილიონ სტრიმინგს გადააჭარბა. [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში "[[Stay Gold (BTS-ის სიმეღრა)|Stay Gold]]" პირველ ადგილზე გავიდა World Digital Song Sales ჩარტში. ეს იყო ჯგუფის მეოცე "ნომერი პირველი" ამ ჩარტში. გლობალურად, [[სიმღერა|სიმღერამ]] რეკორდი მოხსნა და გამოშვებიდან 24 საათში 82 ქვეყნის [[iTunes]] ჩარტების სათავეში მოექცა, მათ შორის [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ში, [[დიდი ბრიტანეთის სამეფო|დიდ ბრიტანეთში]], [[საფრანგეთი|საფრანგეთსა]] და [[ინდოეთი|ინდოეთში]]. ==მუსიკალური ვიდეო== [[მუსიკალური ვიდეო]] ([[რეჟისორი]] Yoo-jung Ko) [[2020 |2020 წლის]] [[26 ივნისი|26 ივნისს]] გამოქვეყნდა. ის იწყება ბნელ ოთახში მყოფი [[ჯონ ჯონ გუქი|ჯუნგუქით]], ხოლო ჯგუფის სხვა წევრები ასევე სხვადასხვა ბნელ და დანგრეულ ადგილებში არიან ნაჩვენები. ისინი ოცნებობენ მზიან დღეს გაერთიანებაზე. მისამღერის დროს კადრები იცვლება ნათელი სცენებით, სადაც წევრები ერთად თამაშობენ "ჯენგას", კითხულობენ წიგნს ან ძაღლს ეფერებიან. ვიდეოს ბოლოს ისინი პოულობენ გზას სიბნელიდან და ხვდებიან "სამოთხეში" — იასამნისფერი ყვავილებითა და აყვავებული ბუნებით სავსე სამყაროში. ვიდეომ 100 მილიონ ნახვას [[2020 |2020 წლის]] [[21 აგვისტო|21 აგვისტოს]] მიაღწია და გახდა ჯგუფის 25-ე [[მუსიკალური ვიდეო]], რომელმაც ეს ზღვარი გადალახა. ==ცოცხალი შესრულება== [[BTS (ჯგუფი)|BTS]] პირველად იაპონურ ტელეარხ TBS-ის გადაცემაში CDTV Live! Live! [[22 ივნისი|22 ივნისს]] გამოჩნდა. მათ [[სიმღერა]] შეასრულეს თეთრ დეკორაციაში, რომელიც [[მუსიკალური ვიდეო|მუსიკალური ვიდეოს]] აყვავებულ ხეს მოგვაგონებდა. ჯგუფის წევრებს [[Dior]]-ის ლურჯი ტონალობის სამოსი ეცვათ. შესრულება იმდენად პოპულარული გახდა, რომ ჯგუფის სახელი და სიმღერის სათაური Yahoo Japan-ის, [[Twitter]]-ისა და [[Google |Google Japan]]-ის ტრენდებში მოხვდა. მათ [[სიმღერა]] ასევე შეასრულეს გადაცემებში: Sukkiri, Buzz Rhythm 02, SONGS და 2020 FNS Music Festival Summer. ==სქოლიო== *[https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2020/06/19/bts-stay-gold-japanese-single-oricon-sales-history/"BTS Release Japanese Single 'Stay Gold' After Making Sales History In The Market"] *[https://www.teenvogue.com/story/new-music-friday-bts-haim-khruangbin/"BTS Releases "Stay Gold" Music Video on New Music Friday"] *[https://musicstax.com/track/stay-gold/0UwQTbq7ZtBJ7v530mpaxP"Key, BPM & analysis of Stay gold by BTS"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200705210447/https://musicstax.com/track/stay-gold/0UwQTbq7ZtBJ7v530mpaxP |date=2020-07-05 }} *[https://soundigest.com/2020/06/23/bts-stay-gold-japanese-single/ "BTS Urge Us to "Stay Gold" With Their Japanese Single"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626112834/https://soundigest.com/2020/06/23/bts-stay-gold-japanese-single/ |date=2020-06-26 }} *[https://www.billboard.com/music/music-news/bts-stay-gold-9405673/ "BTS Will Melt Your Hearts With the Romantic 'Stay Gold'"] *[https://m-en.yna.co.kr/view/AEN20200326003400315 "BTS to join soundtrack for Japanese TV series"] *[https://www.youtube.com/watch?v=Iep2PIL-Ns4 BTS 'Map Of The Soul : 7 ~ The Journey ~' Spot] *[https://web.archive.org/web/20200705222704/https://myx.abs-cbn.com/features/24865/bts-stay-gold-debuts-at-no-1-on-billboard "BTS "Stay Gold" Debuts At No. 1 On Billboard World Digital Song Sales"] [[კატეგორია:2020]] [[კატეგორია:მუსიკა]] [[კატეგორია: კორეელი მომღერლები]] [[კატეგორია:პოპ-მუსიკა]] [[კატეგორია:იაპონია]] efzifuszap0fj8rfvipwvuam0yif198 0 876576 5411004 5340078 2026-06-10T20:50:55Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411004 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა იარაღი | name = Obiekt 279 | image = Obj279.jpg | image_size = 300px | caption = Obiekt 279 [[Kubinka Tank Museum|კუბინკის ტანკების მუზეუმში]] | origin = [[საბჭოთა კავშირი]] | type = [[Heavy tank|მძიმე ტანკი]] | is_vehicle = yes | is_UK = | service = | used_by = | wars = | designer = | design_date = | manufacturer = | unit_cost = | production_date = 1959 | number = 1 | variants = | weight = 60 ტონა | length = 6.77 მ | part_length = 11.085 მ (ქვემეხით) | width = 3.400 მ | height = 2.639 მ | crew = 4 (მძღოლი, მტვირთავი, ნიშნამსროლელი, მეთაური) | armour = 319 მმ – 217 მმ (კოშკის წინა და გვერდითი ნაწილი) <br> (ვერტიკალიდან 30°–50°-ით) <br> 269 მმ – 93 მმ (კორპუსის ზედა წინა ნაწილი) <br> (ვერტიკალიდან 45°–75°-ით) <br> 258 მმ – 121 მმ (კორპუსის ქვედა წინა ნაწილი) <br> (ვერტიკალიდან 45°–70°-ით) <br> 182 მმ – 100 მმ (კორპუსის გვერდი) <br> (ვერტიკალიდან 45°–65°-ით) | primary_armament = 130 მმ M-65 ნაჭდევიანი სატანკო ქვემეხი L/60 <br> (24 ვაზნა) | secondary_armament = 14.5 × 114 მმ [[KPVT]] კოაქსიალური ტყვიამფრქვევი <br> (800 ვაზნა) | engine = 2DG-8M დიზელური ძრავა | engine_power = 1 000 ც.ძ. | transmission = | fuel_capacity = | pw_ratio = | suspension = | clearance = | vehicle_range = 300 კმ | speed = 55 კმ/სთ }} '''Obiekt 279''', ანუ '''Object 279''' (Объект 279) — საბჭოთა ექსპერიმენტული [[heavy tank|მძიმე ტანკი]], 1959 წლის ბოლოს შემუშავებული. ეს სპეციალური დანიშნულების ტანკი ჩვეულებრივი ტანკებისთვის მიუწვდომელ გაუვალ ადგილებში — მძიმე გარღვევის ტანკის სახით — საბრძოლო ოპერაციებისთვის განიხილებოდა. [[Reserve of the Supreme High Command|უმაღლესი სარდლობის რეზერვის]] ტანკად ყოფილა გათვალისწინებული. == კონსტრუქცია == ტანკი [[Kirov Plant|კიროვის ქარხანაში]] [[Leningrad|ლენინგრადში]] ინჟინერ L. Troyanov-ის ხელმძღვანელობით შეიმუშავდა. სამუშაოები 1957 წელს დაიწყო — 1956 წელს შემუშავებული მძიმე ტანკის საოპერაციო მოთხოვნების საფუძველზე — და წინასწარი სერიის ტანკი 1959 წლის ბოლოს დამზადდა.<ref>{{cite web|url=http://armor.kiev.ua/Tanks/Modern/279/|title=ОБЪЕКТ 279|first=М.Барятинский, М.Коломиец|last=А.Кощавцев|access-date=6 November 2016|archive-date=4 ნოემბერი 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161104202853/http://armor.kiev.ua/Tanks/Modern/279/}}</ref> ტანკი გაუვალ ადგილებში გაზრდილი გამტარობით გამოირჩეოდა: ორ გრძივ, მართკუთხა ღრუ სხივზე — ასევე საწვავის ბაკებად გამოყენებულ — ოთხი შვიდი-რგოლიანი სამსვლელო მოწყობილობა განიერთო. ტანკის ამომრთველი ჰიდროპნევმატური, რთული ჰიდროტრანსფორმატორით (ასევე ცნობილი [[torque converter|მომენტის გამომცვლელად]]) და სამსიჩქარიანი [[planetary gearbox|პლანეტარული გადაცემათა კოლოფით]] გახლდათ. ჯაჭვის გამჭიმავი ჭიასახსრული ტიპის. ამ მძიმე სატრანსპორტო საშუალების სპეციფიკური მიწის წნევა 0.6 კგ/სმ² (~8.5 psi)-ს არ აჭარბებდა. ჯაჭვი, პრაქტიკულად მთელ სამსვლელო სიგრძეზე გაშლილი, ჭაობიანი ადგილებში, რბილ ნიადაგებსა და მოჭრილი ხეებით, [[Czech hedgehog|ჩეხური ეჟვანებით]] და სხვა ტანკსაწინააღმდეგო დაბრკოლებებით სავსე ადგილებში გამტარობის გაზრდას უზრუნველყოფდა. ტანკი მძლავრი 1 000 ც.ძ. 2DG-8M დიზელური ძრავით არის აღჭურვილი, რაც 60 ტონიან ტანკს 55 კმ/სთ სიჩქარის მიღწევის საშუალებას აძლევს; ერთი გამართვით 300 კმ-ის გავლა შეიძლება. ასევე ავტომატური ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემა, კვამლის გამცემი მოწყობილობა და საბრძოლო განყოფილების გათბობა-გაგრილების სისტემა. === ჯავშანი === ტანკის კორპუსი, 269 მმ-ის მაქსიმალური ჯავშნის სისქით, [[Armour-piercing discarding sabot|APDS]]-ისა და [[shaped charge|კუმულაციური ბრძოლის მასების]] წინააღმდეგ დამცველი თხელი, ელიფსური ფარით არის დაფარული. ცვლადი სისქისა და დახრის დიდი ჩამოსხმული, არარეგულარული ფორმის სტრუქტურებისგან შედგება. კორპუსის მთლიანად ჩამოსხმული წინა ნაწილი მომრგვალებული ფორმისაა; [[HEAT]] ჭურვებისგან დამცველი თხელი ჯავშნის პანელები კორპუსის წინა და გვერდითი კიდეების გარშემო გადის. კორპუსის გვერდებიც ჩამოსხმული და მსგავსი დამცველი ჯავშნის პანელებით არის აღჭურვილი. მთლიანად ჩამოსხმულ კოშკს, 319 მმ-ის მაქსიმალური ჯავშნის სისქით,<ref name="Объект 279">{{cite web|url=http://www.meshwar.vistcom.ru/tech/ob279.htm|title=Экспериментальный тяжелый танк "Объект 279"|access-date=6 November 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100113022310/http://www.meshwar.vistcom.ru/tech/ob279.htm|archive-date=13 January 2010}}</ref> მომრგვალებული ფორმა და HEAT-საწინააღმდეგო დამცველი პანელები აქვს. [[turret ring|კოშკის რგოლი]] ასევე მძლავრადაა დაცული. ტანკი [[chemical, biological, radiological, and nuclear|ქიმიური, ბიოლოგიური, რადიოლოგიური და ბირთვული]] (CBRN) დაცვის სისტემით გამოირჩევა. === შეიარაღება === ტანკი 130 მმ M-65 ნაჭდევიანი ქვემეხით არის შეიარაღებული. მეორადი შეიარაღება — 14.5 × 114 მმ [[KPVT]] კოაქსიალური ტყვიამფრქვევი 800 ვაზნით.<ref>{{cite web|url=http://legion.wplus.net/guide/army/ta/279.shtml|title=Опытный тяжелый танк "Объект 279" (Object 279 heavy tank)|first=Roman|last=Astakhoff|access-date=6 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928044950/http://legion.wplus.net/guide/army/ta/279.shtml|archive-date=28 September 2011|url-status=dead}}</ref> შეიარაღება "Groza" სტაბილიზატორით ორ სიბრტყეში სტაბილიზირდება. Object 279 24 ვაზნა საბრძოლო მასალას ატარებს; მუხტი და ჭურვი ცალ-ცალკე იტვირთება.<ref>{{Cite web |url=http://ok.ya1.ru/funny/interesno/43254-opytnyjj-tjazhelyjj-tank-obekt-279.html |title=Опытный тяжелый танк "Объект 279" |access-date=2011-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110712010143/http://ok.ya1.ru/funny/interesno/43254-opytnyjj-tjazhelyjj-tank-obekt-279.html |archive-date=2011-07-12 |url-status=dead }}</ref> ქვემეხი ნახევრავტომატური დამტვირთველი სისტემით — წუთში 5–7 გასროლის სიჩქარით — გამოირჩევა. სასროლი მართვის სისტემა ოპტიკური დამანძილებელი, ავტომატური მიზნობის სისტემა და აქტიური ინფრაწითელი პროჟექტორით L2 ღამის ხედვის ხელსაწყოს მოიცავს. ქვემეხის გაუმჯობესებული ვარიანტი მოგვიანებით — 1970-იანი წლების ბოლოს — ექსპერიმენტულ ტანკ [[Object 785]]-ზე გამოიცადა. == ისტორია == [[File:Object 279 in the Kubinka Tank Museum pic4.jpg|thumb|left|250px|Object 279-ის პროტოტიპი [[Kubinka Tank Museum|კუბინკის ტანკების მუზეუმში]]]] ამ სატანკო პროექტის მიტოვების ერთ-ერთი მიზეზი — სხვა მძიმე ტანკების პროექტების მსგავსად — ის გახლდათ, რომ საბჭოთა სამხედრო ძალები 1960 წელს ასეთი მძიმე საბრძოლო სატრანსპორტო საშუალებების ექსპლუატაციას გამოეთიშნენ. მას შემდეგ ყველაზე მძიმე ტანკები დამატებითი რეაქტიული ჯავშნისა თუ მაღნიტსასაწმენდი მოწყობილობების გარეშე დაახლოებით 50 ტონამდე წონაში ინახება. 1960 წლის 22 ივლისს [[Kapustin Yar|კაპუსტინ-იარის]] სასწავლო-საცდელ პოლიგონზე ახალი ტექნიკის დემონსტრაციაზე [[Nikita Khrushchev|ნიკიტა ხრუშჩოვმა]] 37 ტონაზე მეტი წონის ნებისმიერი ტანკის სამხედრო სამსახურში მიღება კატეგორიულად აუკრძალა, რითაც ასე წარმატებულ მძიმე ტანკების მთელი პროგრამა გადაიხაზა.<ref name="Объект 279"/> ამ გადაწყვეტილებას ის გარემოებაც ემატებოდა, რომ ნიკიტა ხრუშჩოვი ალტერნატივის — სარაკეტო ტანკების, რომელთაგან ყველაზე გამოჩენილი [[IT-1]] გახლდათ — მომხრე გახლდათ. გარდა ამისა, საბჭოთა სამხედრო ძალებს სათანადო წონის ტანკები სჭირდებოდათ საკუთარი ხიდების გადასასვლელად — მეორე მსოფლიო ომის მსგავს სამშობლოს დაცვის სიტუაციებში, რომელიც იმ დროს მძიმე სატრანსپورტო საშუالებებისთვის არასანდოდ ჩანდა. კიდევ ერთი მიზეზი გახლდათ, რომ გამოცდების დროს სამსვლელო მოწყობილობის ნაკლოვანებები გამოვლინდა: დაბალი მოქნილობა, ეფექტიანობის დაკარგვა ჭაობიანი ადგილების გადაკვეთისას, წარმოების, ტექნიკური მომსახურებისა და შეკეთების სირთულე და ძვირიანობა, ასევე ტანკის საერთო სიმაღლის შემცირების შეუძლებლობა.<ref>{{cite web|url=http://www.popmech.ru/blogs/post/377-kak-vyimirali-dinozavryi-poslednie-tyazhelyie-tanki-chast-5-1/|title=Популярная механика — новости науки и техники: новые технологии, наука, оружие, авиация, космос, автомобили|access-date=6 November 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110205002752/http://www.popmech.ru/blogs/post/377-kak-vyimirali-dinozavryi-poslednie-tyazhelyie-tanki-chast-5-1|archive-date=5 February 2011}}</ref> == გადარჩენილი ეგზემპლარები == * {{flag|Russia}}: ტანკის სამი ეგზემპლარიდან ერთი [[Kubinka Tank Museum|კუბინკის ტანკების მუზეუმში]] გამოფენილია; 2022 წელს სამოქმედო მდგომარეობა აღდგა.<ref>{{cite web |last1=Nikolov |first1=Boyko |title=See nuke surviving tank - 130mm cannon, 1K hp, 12.5in armor |url=https://bulgarianmilitary.com/2022/04/02/see-nuke-surviving-object-279-tank-130mm-cannon-1k-hp-12-5in-armor/ |website=bulgarianmilitary.com |publisher=Bulgarianmilitary |access-date=9 July 2022 |date=2 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Об.279 - перегон в процессе реставрации. Ob.279 on move while under restoration Kubinka |url=https://www.youtube.com/watch?v=hmkMTKZt9J4 |website=youtube.com |date=18 March 2022 |access-date=9 July 2022 |language=en}}</ref> == სქოლიო == {{Reflist}} [[კატეგორია:ცივი ომის საბჭოთა ტანკები]] [[კატეგორია:ცივი ომის მძიმე ტანკები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სასამეცნიერო-საცდელი ტანკები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მიტოვებული სამხედრო პროექტები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მძიმე ტანკები]] [[კატეგორია:ტანკის ისტორია]] [[კატეგორია:Kirov Plant-ის პროდუქტები]] [[კატეგორია:1950-იანი წლების სამხედრო სატრანსპორტო საშუალებები]] j3mcl30ipi1q65dti637gj7yuz2u81f 2 877684 5411088 5407891 2026-06-11T08:49:42Z Vashakk.22 180503 5411088 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ ![[:en:1955–56_European_Cup|1956]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-3 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1956–57_European_Cup|1957]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1957–58_European_Cup|1958]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1958–59_European_Cup|1959]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1959–60_European_Cup|1960]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !7-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:1960–61_European_Cup|1961]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !3-2 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon image|Civil_Ensign_of_Switzerland_(Pantone).svg}} [[ბერნი|'''Bern''']] ![[:en:Wankdorf_Stadium|Wankdorf Stadium]] |- ![[:en:1961–62_European_Cup|1962]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !5-3 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1962–63_European_Cup|1963]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1963–64_European_Cup|1964]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1964–65_European_Cup|1965]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1965–66_European_Cup|1966]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[პარტიზანი ბელგრადი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Partizan''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1966–67_European_Cup|1967]] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_Nacional|Estádio Nacional]] |- ![[:en:1967–68_European_Cup|1968]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !4-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1968–69_European_Cup|1969]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1969–70_European_Cup|1970]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !2-1 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1970–71_European_Cup|1971]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-0 |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[პანათინაიკოსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Panathinaikos''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1971–72_European_Cup|1972]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1972–73_European_Cup|1973]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ბელგრადი|'''Belgrade''']] ![[:en:Red_Star_Stadium|Red Star Stadium]] |- ![[:en:1973–74_European_Cup|1974]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !5-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1974–75_European_Cup|1975]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლიდზ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Leeds United''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1975–76_European_Cup|1976]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !1-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[სენტ-ეტიენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Saint-Étienne''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:1976–77_European_Cup|1977]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1977–78_European_Cup|1978]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !1-0 |{{Flagicon|ბელგია}} [[:en:Club_Brugge_KV|'''Club Brugge''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1978–79_European_Cup|1979]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !1-0 |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1979–80_European_Cup|1980]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !1-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1980–81_European_Cup|1981]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !1-0 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1981–82_European_Cup|1982]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !1-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1982–83_European_Cup|1983]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1983–84_European_Cup|1984]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(4) 1-1 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1984–85_European_Cup|1985]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1985–86_European_Cup|1986]] |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] !(2) 0-0 (0) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Ramón_Sánchez-Pizjuán_Stadium|Ramón Sánchez Stadium]] |- ![[:en:1986–87_European_Cup|1987]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1987–88_European_Cup|1988]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !(6) 0-0 (5) |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1988–89_European_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-0 |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა|'''Barcelona''']] ![[კამპ ნოუ|Camp Nou]] |- ![[:en:1989–90_European_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1990–91_European_Cup|1991]] |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] !(5) 0-0 (3) |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ბარი (იტალია)|'''Bari''']] ![[:en:Stadio_San_Nicola|Stadio San Nicola]] |- ![[:en:1991–92_European_Cup|1992]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[სამპდორია (საფეხბურთო კლუბი)|'''UC Sampdoria''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1992–93_UEFA_Champions_League|1993]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1993–94_UEFA_Champions_League|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1994–95_UEFA_Champions_League|1995]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1995–96_UEFA_Champions_League|1996]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !(4) 1-1 (2) |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1996–97_UEFA_Champions_League|1997]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1997–98_UEFA_Champions_League|1998]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Johan_Cruyff_Arena|Johan Cruyff Arena]] |- ![[:en:1998–99_UEFA_Champions_League|1999]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა|'''Barcelona''']] ![[კამპ ნოუ|Camp Nou]] |- ![[:en:1999–2000_UEFA_Champions_League|2000]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2000–01_UEFA_Champions_League|2001]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:2001–02_UEFA_Champions_League|2002]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:2002–03_UEFA_Champions_League|2003]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !(3) 0-0 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[ოლდ ტრაფორდი|Old Trafford]] |- ![[:en:2003–04_UEFA_Champions_League|2004]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[მონაკო (საფეხბურთო კლუბი)|'''AS Monaco''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[გელზენკირხენი|'''Gelsenkirchen''']] ![[აუფშალკე არენა|Arena AufSchalke]] |- ![[:en:2004–05_UEFA_Champions_League|2005]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(3) 3-3 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Atatürk_Olympic_Stadium|Atatürk Olympic Stadium]] |- ![[:en:2005–06_UEFA_Champions_League|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2006–07_UEFA_Champions_League|2007]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2007–08_UEFA_Champions_League|2008]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !(6) 1-1 (5) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] ![[ლუჟნიკის სტადიონი|Luzhniki Stadium]] |- ![[:en:2008–09_UEFA_Champions_League|2009]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:2009–10_UEFA_Champions_League|2010]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:2010–11_UEFA_Champions_League|2011]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2011–12_UEFA_Champions_League|2012]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !(4) 1-1 (3) |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[ალიანც არენა|Allianz Arena]] |- ![[:en:2012–13_UEFA_Champions_League|2013]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2013–14_UEFA_Champions_League|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:2014–15_UEFA_Champions_League|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბერლინი|'''Berlin''']] ![[:en:Olympiastadion_(Berlin)|Olympiastadion]] |- ![[:en:2015–16_UEFA_Champions_League|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !(5) 1-1 (3) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:2016–17_UEFA_Champions_League|2017]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|უელსი}} [[კარდიფი|'''Cardiff''']] ![[მილენიუმი (სტადიონი)|Millennium Stadium]] |- ![[:en:2017–18_UEFA_Champions_League|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|უკრაინა}} [[კიევი|'''Kyiv''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Kyiv)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2018–19_UEFA_Champions_League|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[:en:Metropolitano_Stadium|Metropolitano Stadium]] |- ![[:en:2019–20_UEFA_Champions_League|2020]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !1-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:2020–21_UEFA_Champions_League|2021]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ|'''Porto''']] ![[:en:Estádio_do_Dragão|Estádio do Dragão]] |- ![[:en:2021–22_UEFA_Champions_League|2022]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Champions_League|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Atatürk_Olympic_Stadium|Atatürk Olympic Stadium]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Champions_League|2024]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Champions_League|2025]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !5-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[ალიანც არენა|Allianz Arena]] |- ![[:en:2025–26_UEFA_Champions_League|2026]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !(4) 1-1 (3) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|Hungary}} [[ბუდაპეშტი|'''Budapest''']] ![[:en:Puskás_Aréna|Puskás Aréna]] |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:1971–72_UEFA_Cup|1972]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !3-2 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ვულვერჰემპტონ უონდერერსი|'''W. Wanderers''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:White_Hart_Lane|White Hart Lane]] |- ![[:en:1972–73_UEFA_Cup|1973]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიონხენგლადბახი|'''Mönchengladbac''']] ![[:en:Bökelbergstadion|Bökelbergstadion]] |- ![[:en:1973–74_UEFA_Cup|1974]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !4-2 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1974–75_UEFA_Cup|1975]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !5-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ტვენტე (საფეხბურთო კლუბი)|'''Twente''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ენსხედე|'''Enschede''']] ![[:en:Diekman_Stadion|Diekman Stadion]] |- ![[:en:1975–76_UEFA_Cup|1976]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !4-3 |{{Flagicon|ბელგია}} [[:en:Club_Brugge_KV|'''Club Brugge''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუგე|'''Bruges''']] ![[:en:Jan_Breydel_Stadium|Jan Breydel Stadium]] |- ![[:en:1976–77_UEFA_Cup|1977]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2-2 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ატლეტიკ ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Athletic Bilbao''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბილბაო|'''Bilbao''']] ![[:en:San_Mamés_Stadium_(1913)|San Mamés Stadium]] |- ![[:en:1977–78_UEFA_Cup|1978]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[:en:SC_Bastia|'''SC Bastia''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ეინდჰოვენი|'''Eindhoven''']] ![[:en:Philips_Stadion|Philips Stadion]] |- ![[:en:1978–79_UEFA_Cup|1979]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !2-1 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დიუსელდორფი|'''Düsseldorf''']] ![[რაინშტადიონი|Rheinstadion]] |- ![[:en:1979–80_UEFA_Cup|1980]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] !3-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ფრანკფურტი|'''Frankfurt''']] ![[:en:Waldstadion_(Frankfurt)|Waldstadion]] |- ![[:en:1980–81_UEFA_Cup|1981]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Ipswich_Town_F.C.|'''Ipswich Town''']] !5-4 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[:en:AZ_Alkmaar|'''AZ Alkmaar''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1981–82_UEFA_Cup|1982]] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:IFK_Göteborg|'''IFK Göteborg''']] !4-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი|'''Hamburg''']] ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- ![[:en:1982–83_UEFA_Cup|1983]] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''R.S.C. Anderlecht''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:1983–84_UEFA_Cup|1984]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !(4) 2-2 (3) |{{Flagicon|ბელგია}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''R.S.C. Anderlecht''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:White_Hart_Lane|White Hart Lane]] |- ![[:en:1984–85_UEFA_Cup|1985]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|უნგრეთი}} [[:en:Videoton_FC_Fehérvár|'''Videoton''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1985–86_UEFA_Cup|1986]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !5-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[:en:1._FC_Köln|'''Köln''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბერლინი|'''Berlin''']] ![[:en:Olympiastadion_(Berlin)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1986–87_UEFA_Cup|1987]] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:IFK_Göteborg|'''IFK Göteborg''']] !2-1 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Dundee_United_F.C.|'''Dundee United''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[დანდი|'''Dundee''']] ![[:en:Tannadice_Park|Tannadice Park]] |- ![[:en:1987–88_UEFA_Cup|1988]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] !(3) 3-3 (2) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ესპანიოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Españyol''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ლევერკუზენი|'''Leverkusen''']] ![[:en:BayArena|BayArena]] |- ![[:en:1988–89_UEFA_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ნაპოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SSC Napoli''']] !5-4 |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''VfB Sttutgart''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1989–90_UEFA_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[:en:Avellino|'''Avellino''']] ![[:en:Stadio_Partenio-Adriano_Lombardi|Stadio Partenio]] |- ![[:en:1990–91_UEFA_Cup|1991]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1991–92_UEFA_Cup|1992]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[ტორინო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Torino''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1992–93_UEFA_Cup|1993]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !6-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[:en:Stadio_Delle_Alpi|Stadio Delle Alpi]] |- ![[:en:1993–94_UEFA_Cup|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|ავსტრია}} [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|'''Red Bull Salzburg''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1994–95_UEFA_Cup|1995]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1995–96_UEFA_Cup|1996]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !5-1 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ბორდო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bordeaux''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ბორდო|'''Bordeaux''']] ![[:en:Stade_Chaban-Delmas|Stade Chaban-Delmas]] |- ![[:en:1996–97_UEFA_Cup|1997]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შალკე 04 (საფეხბურთო კლუბი)|'''Schalke 04''']] !(4) 1-1 (1) |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1997–98_UEFA_Cup|1998]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ლაციო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Lazio''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1998–99_UEFA_Cup|1999]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] ![[ლუჟნიკის სტადიონი|Luzhniki Stadium]] |- ![[:en:1999–2000_UEFA_Cup|2000]] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[გალათასარაი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Galatasaray''']] !(4) 0-0 (1) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|დანია}} [[კოპენჰაგენი|'''Copenhagen''']] ![[:en:Parken_Stadium|Parken Stadium]] |- ![[:en:2000–01_UEFA_Cup|2001]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !5-4 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ალავესი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Deportivo Alavés''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დორტმუნდი|'''Dortmund''']] ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] |- ![[:en:2001–02_UEFA_Cup|2002]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:2002–03_UEFA_Cup|2003]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !3-2 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Estadio_de_La_Cartuja|Estadio de La Cartuja]] |- ![[:en:2003–04_UEFA_Cup|2004]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] !2-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[გეტებორგი|'''Gothenburg''']] ![[:en:Ullevi|Ullevi]] |- ![[:en:2004–05_UEFA_Cup|2005]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ცსკა მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|'''CSKA Moscow''']] !3-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[სპორტინგი ლისაბონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sporting CP''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_José_Alvalade|Estádio José Alvalade]] |- ![[:en:2005–06_UEFA_Cup|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !4-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მიდლზბრო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Middlebrough''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ეინდჰოვენი|'''Eindhoven''']] ![[:en:Philips_Stadion|Philips Stadion]] |- ![[:en:2006–07_UEFA_Cup|2007]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !(3) 2-2 (1) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ესპანიოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Españyol''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:2007–08_UEFA_Cup|2008]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Zenit Saint Petersburg''']] !2-0 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Rangers_F.C.|'''Rangers''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[:en:City_of_Manchester_Stadium|Manchester Stadium]] |- ![[:en:2008–09_UEFA_Cup|2009]] |{{Flagicon|უკრაინა}} [[შახტარი დონეცკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Shakhtar Donetsk''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SV Werder Bremen''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Şükrü_Saracoğlu_Stadium|Saracoğlu Stadium]] |- ![[:en:2009–10_UEFA_Europa_League|2010]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Fulham_F.C.|'''Fulham''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი|'''Hamburg''']] ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- ![[:en:2010–11_UEFA_Europa_League|2011]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[:en:S.C._Braga|'''S.C. Braga''']] |{{Flagicon|ირლანდია}} [[დუბლინი|'''Dublin''']] ![[:en:Aviva_Stadium|Aviva Stadium]] |- ![[:en:2011–12_UEFA_Europa_League|2012]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკ ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Athletic Bilbao''']] |{{Flagicon|რუმინეთი}} [[ბუქარესტი|'''Bucharest''']] ![[:en:Arena_Națională|Arena Naționalǎ]] |- ![[:en:2012–13_UEFA_Europa_League|2013]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Johan_Cruyff_Arena|Johan Cruyff Arena]] |- ![[:en:2013–14_UEFA_Europa_League|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !(4) 0-0 (2) |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[იუვენტუსის სტადიონი|Juventus Stadium]] |- ![[:en:2014–15_UEFA_Europa_League|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-2 |{{Flagicon|უკრაინა}} [[დნიპრო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dnipro''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[ვარშავა|'''Warsaw''']] ![[:en:Stadion_Narodowy|Stadion Narodowy]] |- ![[:en:2015–16_UEFA_Europa_League|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon image|Civil_Ensign_of_Switzerland_(Pantone).svg}} [[ბაზელი|'''Basel''']] ![[:en:St._Jakob-Park|St. Jakob-Park]] |- ![[:en:2016–17_UEFA_Europa_League|2017]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !2-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:Solna|'''Solna''']] ![[:en:Nationalarenan|Nationalarenan]] |- ![[:en:2017–18_UEFA_Europa_League|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[:en:Décines-Charpieu|'''Décines-Charpieu''']] ![[:en:Parc_Olympique_Lyonnais|Parc Olympique]] |- ![[:en:2018–19_UEFA_Europa_League|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !4-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|აზერბაიჯანი}} [[ბაქო|'''Baku''']] ![[:en:Baku_Olympic_Stadium|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2019–20_UEFA_Europa_League|2020]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[კიოლნი|'''Cologne''']] ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] |- ![[:en:2020–21_UEFA_Europa_League|2021]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Villarreal''']] !(11) 1-1 (10) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[გდანსკი|'''Gdańsk''']] ![[:en:Gdańsk_Stadium|Gdańsk Stadium]] |- ![[:en:2021–22_UEFA_Europa_League|2022]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Rangers_F.C.|'''Rangers''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Ramón_Sánchez-Pizjuán_Stadium|Sánchez Stadium]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Europa_League|2023]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !(4) 1-1 (1) |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|უნგრეთი}} [[ბუდაპეშტი|'''Budapest''']] ![[:en:Puskás_Aréna|Puskás Aréna]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Europa_League|2024]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Atalanta''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] |{{Flagicon|ირლანდია}} [[დუბლინი|'''Dublin''']] ![[:en:Aviva_Stadium|Aviva Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Europa_League|2025]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბილბაო|'''Bilbao''']] ![[:en:San_Mamés_Stadium_(1913)|San Mamés Stadium]] |- ![[:en:2025–26_UEFA_Europa_League|2026]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[:en:SC_Freiburg|'''SC Freiburg''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Beşiktaş_Stadium|Beşiktaş Stadium]] |} {| class="wikitable" ![[:en:2021–22_UEFA_Europa_Conference_League#Final|2022]] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] !1-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] |{{Flagicon|ალბანეთი}} [[ტირანა|'''Tirana''']] ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Europa_Conference_League#Final|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''West Ham United''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[პრაღა|'''Prague''']] ![[:en:Fortuna_Arena|Fortuna Arena]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Europa_Conference_League|2024]] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[:en:Olympiacos_F.C.|'''Olympiacos''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Agia_Sophia_Stadium|Agia Sophia Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Conference_League|2025]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !4-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ ბეტისი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Betis''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[ვროცლავი|'''Wrocław''']] ![[:en:Wrocław_Stadium|Wrocław Stadium]] |- ![[:en:2025–26_UEFA_Conference_League|2026]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[კრისტალ პალასი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Crystal Palace''']] !1-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რაიო ვალიეკანო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Rayo Vallecano''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ლაიფციგი|'''Leipzig''']] ![[:en:Red_Bull_Arena_(Leipzig)|Red Bull Arena]] |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:1973_European_Super_Cup|1973]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !6-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] ! colspan="2" rowspan="9" |X X X |- ![[:en:1975_European_Super_Cup|1975]] |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1976_European_Super_Cup|1976]] |{{Flagicon|Belgium}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''RSC Anderlecht''']] !5-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1977_European_Super_Cup|1977]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !7-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |- ![[:en:1978_European_Super_Cup|1978]] |{{Flagicon|Belgium}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''RSC Anderlecht''']] !4-3 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:1979_European_Super_Cup|1979]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1980_European_Super_Cup|1980]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] !2-2 (a) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] |- ![[:en:1982_European_Super_Cup|1982]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !3-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1983_European_Super_Cup|1983]] |{{Flagicon|Scotland}} [[:en:Aberdeen_F.C.|'''Abardeen''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |- ![[:en:1984_European_Super_Cup|1984]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[სტადიო ოლიმპიკო გრანდე ტორინო|Stadio Olimpico Grande Torino]] |- ![[:en:1986_European_Super_Cup|1986]] |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] !1-0 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:1987_European_Super_Cup|1987]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] ! colspan="2" rowspan="4" |X X X |- ![[:en:1988_European_Super_Cup|1988]] |{{Flagicon|Belgium}} [[:en:KV_Mechelen|'''KV Mechelen''']] !3-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] |- ![[:en:1989_European_Super_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1990_European_Super_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[სამპდორია (საფეხბურთო კლუბი)|'''UC Sampdoria''']] |- ![[:en:1991_European_Super_Cup|1991]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !1-0 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[ოლდ ტრაფორდი|Old Trafford]] |- ![[:en:1992_European_Super_Cup|1992]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SV Werder Bremen''']] ! colspan="2" rowspan="6" |X X X |- ![[:en:1993_European_Super_Cup|1993]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1994_European_Super_Cup|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |- ![[:en:1995_UEFA_Super_Cup|1995]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !5-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ სარაგოსა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Zaragoza''']] |- ![[:en:1996_UEFA_Super_Cup|1996]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !9-2 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] |- ![[:en:1997_UEFA_Super_Cup|1997]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |- ![[:en:1998_UEFA_Super_Cup|1998]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !1-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:1999_UEFA_Super_Cup|1999]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ლაციო (საფეხბურთო კლუბი)|'''SS Lazio''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2000_UEFA_Super_Cup|2000]] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[გალათასარაი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Galatasaray''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2001_UEFA_Super_Cup|2001]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2002_UEFA_Super_Cup|2002]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2003_UEFA_Super_Cup|2003]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2004_UEFA_Super_Cup|2004]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2005_UEFA_Super_Cup|2005]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-1 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ცსკა მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|'''CSKA Moscow''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2006_UEFA_Super_Cup|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2007_UEFA_Super_Cup|2007]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !3-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2008_UEFA_Super_Cup|2008]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Zenit Saint Petersburg''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2009_UEFA_Super_Cup|2009]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !1-0 |{{Flagicon|უკრაინა}} [[შახტარი დონეცკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Shakhtar Donetsk''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2010_UEFA_Super_Cup|2010]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2011_UEFA_Super_Cup|2011]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2012_UEFA_Super_Cup|2012]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2013_UEFA_Super_Cup|2013]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !(5) 2-2 (4) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |{{Flagicon|Czech Republic}} [[პრაღა|'''Prague''']] ![[:en:Fortuna_Arena|Fortuna Arena]] |- ![[:en:2014_UEFA_Super_Cup|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Wales}} [[კარდიფი|'''Cardiff''']] ![[:en:Cardiff_City_Stadium|Cardiff City Stadium]] |- ![[:en:2015_UEFA_Super_Cup|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !5-4 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- ![[:en:2016_UEFA_Super_Cup|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-2 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Norway}} [[ტრონჰეიმი|'''Trondheim''']] ![[:en:Lerkendal_Stadion|Lerkendal Stadion]] |- ![[:en:2017_UEFA_Super_Cup|2017]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|North Macedonia}} [[სკოპიე|'''Skopje''']] ![[ფილიპე II (სტადიონი)|Toše Proeski Arena]] |- ![[:en:2018_UEFA_Super_Cup|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !4-2 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|Estonia}} [[ტალინი|'''Tallinn''']] ![[:en:Lilleküla_Stadium|Lilleküla Stadium]] |- ![[:en:2019_UEFA_Super_Cup|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(5) 2-2 (4) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Beşiktaş_Stadium|Beşiktaş Stadium]] |- ![[:en:2020_UEFA_Super_Cup|2020]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Hungary}} [[ბუდაპეშტი|'''Budapest''']] ![[:en:Puskás_Aréna|Puskás Aréna]] |- ![[:en:2021_UEFA_Super_Cup|2021]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !(6) 1-1 (5) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Villarreal''']] |{{Flagicon|Northern Ireland}} [[ბელფასტი|'''Belfast''']] ![[:en:Windsor_Park|Windsor Park]] |- ![[:en:2022_UEFA_Super_Cup|2022]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] |{{Flagicon|Finland}} [[ჰელსინკი|'''Helsinki''']] ![[:en:Helsinki_Olympic_Stadium|Helsinki Olympic Stadium]] |- ![[:en:2023_UEFA_Super_Cup|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Greece}} [[პირეოსი|'''Piraeus''']] ![[:en:Karaiskakis_Stadium|Karaiskakis Stadium]] |- ![[:en:2024_UEFA_Super_Cup|2024]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Atalanta''']] |{{Flagicon|Poland}} [[ვარშავა|'''Warsaw''']] ![[ეროვნული სტადიონი (ვარშავა)|Stadion Narodowy]] |- ![[:en:2025_UEFA_Super_Cup|2025]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !(4) 2-2 (3) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[უდინე|'''Udine''']] ![[დაჩია არენა|Stadio Friuli]] |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !6 !1977 1978 1981 1984 2005 2019 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !3 !1968 1999 2008 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !2 !1979 1980 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !2 !2012 2021 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Aston Villa''']] !1 !1982 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1 !2023 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !7 !1963 1969 1989 1990 1994 2003 2007 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3 !1964 1965 2010 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2 !1985 1996 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AFC Ajax''']] !4 !1970 1971 1972 1995 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !1 !1970 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !1 !1988 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !6 !1974 1975 1976 2001 2013 2020 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !1 !1983 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !1 !1997 |- |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !15 !1956 1957 1958 1959 1960 1966 1998 2000 2002 2014 2016 2017 2018 2022 2024 |- |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !5 !1992 2006 2009 2011 2015 |- |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !2 !1961 1962 |- |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2 !1987 2004 |- |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !2 !2025 2026 |- |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !1 !1993 |- |{{Flagicon|რუმინეთი}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''FCSB''']] !1 !1986 |- |{{Flagicon|სერბეთი}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] !1 !1991 |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:2000_NBA_Finals|2000]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !11 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-2 ![[ინდიანა პეისერსი|Indiana Pacers]] |{{Flagicon|USA}} [[შაკილ ო’ნილი|'''Shaquille O'Neal''']] |- ![[:en:2001_NBA_Finals|2001]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !12 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-1 ![[ფილადელფია სიქსერსი|Philadelphia 76ers]] |{{Flagicon|USA}} [[შაკილ ო’ნილი|'''Shaquille O'Neal''']] |- ![[:en:2002_NBA_Finals|2002]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !13 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-0 ![[ბრუკლინ ნეტსი|New Jersey Nets]] |{{Flagicon|USA}} [[შაკილ ო’ნილი|'''Shaquille O'Neal''']] |- ![[:en:2003_NBA_Finals|2003]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !2 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-2 ![[ბრუკლინ ნეტსი|New Jersey Nets]] |{{Flagicon|USA}} [[ტიმ დანკანი|'''Tim Duncan''']] |- ![[:en:2004_NBA_Finals|2004]] ![[:en:Larry_Brown_(basketball)|Larry Brown]] !3 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !1-4 ![[დეტროიტ პისტონსი|Detroit Pistons]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Chauncey_Billups|'''Chauncey Billups''']] |- ![[:en:2005_NBA_Finals|2005]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !3 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-3 ![[დეტროიტ პისტონსი|Detroit Pistons]] |{{Flagicon|USA}} [[ტიმ დანკანი|'''Tim Duncan''']] |- ![[:en:2006_NBA_Finals|2006]] ![[:en:Pat_Riley|Pat Riley]] !1 ![[დალას მავერიქსი|Dallas Mavericks]] !2-4 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[დუეინ უეიდი|'''Dwyane Wade''']] |- ![[:en:2007_NBA_Finals|2007]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !4 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-0 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ტონი პარკერი|'''Tony Parker''']] |- ![[:en:2008_NBA_Finals|2008]] ![[:en:Doc_Rivers|Doc Rivers]] !17 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !2-4 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[პოლ პირსი|'''Paul Pierce''']] |- ![[:en:2009_NBA_Finals|2009]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !14 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-1 ![[ორლანდო მეჯიკი|Orlando Magic]] |{{Flagicon|USA}} [[კობი ბრაიანტი|'''Kobe Bryant''']] |- ![[:en:2010_NBA_Finals|2010]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !15 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-3 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[კობი ბრაიანტი|'''Kobe Bryant''']] |- ![[:en:2011_NBA_Finals|2011]] ![[:en:Rick_Carlisle|Rick Carlisle]] !1 ![[დალას მავერიქსი|Dallas Mavericks]] !4-2 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დირკ ნოვიცკი|'''Dirk Nowitzki''']] |- ![[:en:2012_NBA_Finals|2012]] ![[:en:Erik_Spoelstra|Erik Spoelstra]] !2 ![[ოკლაჰომა-სიტი თანდერი|Oklahoma City Thunder]] !1-4 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2013_NBA_Finals|2013]] ![[:en:Erik_Spoelstra|Erik Spoelstra]] !3 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !3-4 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2014_NBA_Finals|2014]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !5 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-1 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[კავაი ლეონარდი|'''Kawhi Leonard''']] |- ![[:en:2015_NBA_Finals|2015]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !3 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-2 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Andre_Iguodala|'''Andre Iguodala''']] |- ![[:en:2016_NBA_Finals|2016]] ![[:en:Tyronn_Lue|Tyronn Lue]] !1 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !3-4 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2017_NBA_Finals|2017]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !4 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-1 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[კევინ დურანტი|'''Kevin Durant''']] |- ![[:en:2018_NBA_Finals|2018]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !5 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-0 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[კევინ დურანტი|'''Kevin Durant''']] |- ![[:en:2019_NBA_Finals|2019]] ![[:en:Nick_Nurse|Nick Nurse]] !1 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !2-4 ![[ტორონტო რაპტორსი|Toronto Raptors]] |{{Flagicon|USA}} [[კავაი ლეონარდი|'''Kawhi Leonard''']] |- ![[:en:2020_NBA_Finals|2020]] ![[:en:Frank_Vogel|Frank Vogel]] !16 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-2 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2021_NBA_Finals|2021]] ![[:en:Mike_Budenholzer|Mike Budenholzer]] !2 ![[ფინიქს სანსი|Phoenix Suns]] !2-4 ![[მილუოკი ბაქსი|Milwaukee Bucks]] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[:en:Giannis_Antetokounmpo|'''Giannis Antetokounmpo''']] |- ![[:en:2022_NBA_Finals|2022]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !6 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-2 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[სტეფან კარი|'''Stephen Curry''']] |- ![[:en:2023_NBA_Finals|2023]] ![[:en:Michael_Malone|Michael Malone]] !1 ![[დენვერ ნაგეტსი|Denver Nuggets]] !4-1 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|სერბეთი}} [[:en:Nikola_Jokić|'''Nikola Jokić''']] |- ![[:en:2024_NBA_Finals|2024]] ![[:en:Joe_Mazzulla|Joe Mazzulla]] !18 ![[დალას მავერიქსი|Dallas Mavericks]] !1-4 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[ჯეილენ ბრაუნი|'''Jaylen Brown''']] |- ![[:en:2025_NBA_Finals|2025]] ![[:en:Mark_Daigneault|Mark Daigneault]] !2 ![[ოკლაჰომა-სიტი თანდერი|Oklahoma City Thunder]] !4-3 ![[ინდიანა პეისერსი|Indiana Pacers]] |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Shai_Gilgeous-Alexander|'''Shai Gilgeous-Alexander''']] |- ![[:en:2026_NBA_Finals|2026]] ! ! ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !1-3 ![[ნიუ-იორკ ნიქსი|New York Knicks]] | |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon image|Flag_of_Abkhazia_(GE).svg}} '''[[აფხაზეთი]]''' !აფსნი ![[სოხუმი]] ![[აფხაზური ენა|აფხაზური - აფსუა]] ![[აფხაზები|აფხაზები - აფსუაა]] |- |{{Flagicon image|Laz_flag.png}} '''[[ლაზეთი]]''' !ლაზონა ![[რიზე]] ![[ლაზური ენა|ლაზური - ლაზური]] ![[ლაზები|ლაზები - ლაზეფე]] |- |{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[სამეგრელო]]''' !სამარგალო ![[ზუგდიდი]] ![[მეგრული ენა|მეგრული - მარგალური]] ![[მეგრელები|მეგრელები - მარგალეფი]] |- |'''{{დროშა|საქართველო}}''' !საქართველო ![[თბილისი]] ![[ქართული ენა|ქართული]] ![[ქართველები]] |- |{{Flagicon image|Svaneti_Flag.png}} '''[[სვანეთი]]''' !შუ̂ან ![[მესტია]] ![[სვანური ენა|სვანური - ლუშნუ]] ![[სვანები|სვანები - შვანარ]] |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon image|Flag_of_the_Basque_Country.svg}} [[ბასკეთი|'''Basque''']] ![[ბილბაო|Bilbao]] !{{Flagicon image|Flag_of_the_Basque_Country.svg}} !Euskera !{{Flag icon|Spain}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Bougainville.svg}} [[ბუგენვილის ავტონომიური რეგიონი|'''Bougainville''']] ![[:en:Buka,_Papua_New_Guinea|Buka]] !{{Flagicon|England}} !Bougainville !{{Flagicon|PNG}} |- |{{Flagicon image|Estelada_blava.svg}} [[კატალონია|'''Catalonia''']] ![[ბარსელონა|Barcelona]] !{{Flagicon image|Estelada_blava.svg}} !Catalunya !{{Flag icon|Spain}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Chechen_Republic_of_Ichkeria.svg}} [[ჩეჩნეთი|'''Chechnya''']] ![[გროზნო|Grozny]] !{{Flagicon image|Flag_of_Chechen_Republic_of_Ichkeria.svg}} !Noxçiyçö !{{Flagicon|Russia}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Adygea.svg}} [[ჩერქეზეთი|'''Circassia''']] ![[ნალჩიკი|Nalchik]] !{{Flagicon image|Flag_of_Adygea.svg}} !Адыгэ !{{Flagicon|Russia}} |- |'''{{Flag|Cook Islands}}''' ![[ავარუა|Avarua]] !{{Flagicon|England}} {{Flagicon image|Tino_Rangatiratanga_Maori_sovereignty_movement_flag.svg}} !Kūki 'Airani !{{Flagicon|New Zealand}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_the_Dagestan_protesters_(2022).svg}} [[დაღესტანი|'''Dagestan''']] ![[მაჰაჩყალა|Makhachkala]] !{{Flagicon|Russia}} {{Flagicon|England}} !Dagestan !{{Flagicon|Russia}} |- |'''{{Flag|England}}''' ![[ლონდონი|London]] !{{Flagicon|England}} !England !{{Flagicon|UK}} |- |'''{{Flag|Greenland}}''' ![[ნუუკი|Nuuk]] !{{Flagicon|Greenland}} !Kalaallit Nunaat !{{Flagicon|Denmark}} |- |'''{{Flag|Guam}}''' ![[ჰაგატნა|Hagåtña]] !{{Flagicon|England}} !Guam !{{Flagicon|USA}} |- |'''{{Flag|Hawaii}}''' ![[ჰონოლულუ|Honolulu]] !{{Flagicon|Hawaii}} !Hawai'i !{{Flagicon|USA}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_the_Ingush_Liberation_Army.svg}} [[ინგუშეთი|'''Ingushetia''']] ![[ნაზრანი|Nazran]] !{{Flagicon image|Flag_of_the_Ingush_Liberation_Army.svg}} !Ghalghajče !{{Flagicon|Russia}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Kurdistan.svg}} [[ქურთისტანი|'''Kurdistan''']] ![[ერბილი|Erbil]] !{{Flagicon image|Flag_of_Kurdistan.svg}} {{Flagicon image|Flag_of_the_Arab_League.svg}} !کوردستان !{{Flagicon|Iraq}} |- |'''{{Flag|Niue}}''' ![[ალოფი|Alofi]] !{{Flagicon|Niue}} !Niuē !{{Flagicon|New Zealand}} |- |'''{{Flag|North Ossetia|name=Ossetia}}''' ![[ვლადიკავკაზი|Vladikavkaz]] !{{Flagicon|North Ossetia}} !Iryston !{{Flagicon|Russia}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Pontus.svg}} [[პონტოელები|'''Pontus''']] ![[ტრაპიზონი|Trebizond]] !{{Flagicon|Greece}} !Πόντος !{{Flag icon|Turkey}} |- |'''{{Flag|Puerto Rico}}''' ![[სან-ხუანი (პუერტო-რიკო)|San Juan]] !{{Flag icon|Spain}} !Puerto Rico !{{Flagicon|USA}} |- |'''{{Flag|Scotland}}''' ![[გლაზგო|Glasgow]] !{{Flagicon|Scotland}} !Alba !{{Flagicon|UK}} |- |'''{{Flag|Texas}}''' ![[ჰიუსტონი|Houston]] !{{Flag icon|Spain}} {{Flagicon|England}} !Texas !{{Flagicon|USA}} |- |'''{{Flag|Wales}}''' ![[კარდიფი|Cardiff]] !{{Flagicon|Wales}} !Cymru !{{Flagicon|UK}} |} {| class="wikitable" !{{Flag icon|Georgia (country)}} !8-0 !{{Flag icon|Thailand}} !12/10/2023 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-0 !{{Flag icon|Cyprus}} !15/10/2023 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ! rowspan="5" |[[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flag icon|Scotland}} !16/11/2023 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !19/11/2023 ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] |{{Flag icon|Spain}} '''[[:en:Valladolid|Valladolid]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flag icon|Luxembourg}} !21/03/2024 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !(4) 0-0 (2) !{{Flag icon|Greece}} !26/03/2024 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-1 !{{Flag icon|Montenegro}} !09/06/2024 ![[:en:Podgorica_City_Stadium|Podgorica City Stadium]] |{{Flag icon|Montenegro}} '''[[:en:Podgorica|Podgorica]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !18/06/2024 ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Dortmund|Dortmund]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ! rowspan="4" |[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024: ფინალი|UEFA Euro 2024]] |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !1-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !22/06/2024 ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Hamburg|Hamburg]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flag icon|Portugal}} !26/06/2024 ![[:en:Arena_AufSchalke|Arena AufSchalke]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !30/06/2024 ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Cologne|Cologne]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-1 !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !07/09/2024 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ! rowspan="8" |[[:en:2024–25_UEFA_Nations_League|2024–25 UEFA Nations League]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flag icon|Albania}} !10/09/2024 ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] |{{Flag icon|Albania}} '''[[:en:Tirana|Tirana]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Ukraine}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !11/10/2024 ![[:en:Poznań_Stadium|Poznań Stadium]] |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Poznań|Poznań]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Albania}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !14/10/2024 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flag icon|Ukraine}} !16/11/2024 ![[:en:Adjarabet_Arena|Adjarabet Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !19/11/2024 ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Olomouc|Olomouc]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flag icon|Armenia}} !20/03/2025 ![[:en:Vazgen_Sargsyan_Republican_Stadium|Vazgen Sargsyan Republican Stadium]] |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Yerevan|Yerevan]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !6-1 !{{Flag icon|Armenia}} !23/03/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flag icon|Faroe Islands}} !05/06/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ! rowspan="2" |[[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flag icon|კაბო-ვერდე}} !08/06/2025 ![[:en:Ramaz_Shengelia_Stadium|Ramaz Shengelia Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Kutaisi|Kutaisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-2 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !04/09/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ! rowspan="6" |[[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flag icon|Bulgaria}} !07/09/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !2-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !11/10/2025 ![[:en:Estadio_Martínez_Valero|Estadio Martínez Valero]] |{{Flag icon|Spain}} '''[[:en:Elche|Elche]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Turkey}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !14/10/2025 ![[:en:Kocaeli_Stadium|Kocaeli Stadium]] |{{Flag icon|Turkey}} '''[[:en:İzmit|İzmit]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !4-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !15/11/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Bulgaria}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !18/11/2025 ![[:en:Vasil_Levski_National_Stadium|Vasil Levski National Stadium]] |{{Flag icon|Bulgaria}} '''[[:en:Sofia|Sofia]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flagicon|ისრაელი}} !26/03/2026 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} ! rowspan="4" |[[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flagicon|ლიეტუვა}} !29/03/2026 ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] |{{Flagicon|ლიეტუვა}} [[კაუნასი|'''Kaunas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flagicon|Romania}} !02/06/2026 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flagicon|Bahrain}} !05/06/2026 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |} {| class="wikitable" ! colspan="5" |National |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !8-0 |{{Flagicon|Thailand}} [[:en:Thailand_national_football_team|'''Thailand''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !4-0 |{{Flagicon|Cyprus}} [[:en:Cyprus_national_football_team|'''Cyprus''']] ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !2-0 |{{Flagicon|Luxembourg}} [[:en:Luxembourg_national_football_team|'''Luxembourg''']] ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !1-0 |{{Flagicon|Faroe Islands}} [[:en:Faroe_Islands_national_football_team|'''Faroe Islands''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Turkey}} [[:en:Turkey_national_football_team|'''Turkey''']] !3-2 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !2-0 |{{Flagicon|Bahrain}} [[:en:Bahrain_national_football_team|'''Bahrain''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- ! colspan="5" |Clubs |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-2 |{{Flag icon|Estonia}} '''[[:en:FCI_Levadia_Tallinn|Levadia Tallinn]]''' ![[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26 UEFA Conference League Qualifying]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |} {| class="wikitable" ! colspan="7" |[[:en:UEFA_Champions_League|UEFA Champions League]] |- !Team 1 !Agg !Team 2 !1st Leg !2nd Leg !Round !Year |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-6 |{{Flag icon|Sweden}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] !1-3 !1-3 !1 ![[:en:2025–26_UEFA_Champions_League_qualifying|2025–26]] |- ! colspan="7" |- |- ! colspan="7" |[[:en:UEFA_Conference_League|UEFA Conference League]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Torpedo_Kutaisi|'''Torpedo Kutaisi''']] !5-4 |{{Flag icon|Kazakhstan}} [[:en:FC_Ordabasy|'''Ordabasy''']] !4-3 !1-1 !1 ! rowspan="2" |[[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Dila_Gori|'''Dila Gori''']] !3-1 |{{Flag icon|Luxembourg}} [[:en:Racing_FC_Union_Luxembourg|'''Racing Union''']] !2-1 !1-0 !1 |- ! colspan="7" |- |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-3 |{{Flag icon|Estonia}} [[:en:FCI_Levadia_Tallinn|'''Levadia Tallinn''']] !0-1 !2-2 !2 ! rowspan="4" |[[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Spaeri|'''Spaeri''']] !0-7 |{{Flag icon|Austria}} [[:en:FK_Austria_Wien|'''Austria Wien''']] !0-2 !0-5 !2 |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Dila_Gori|'''Dila Gori''']] !4-5 |{{Flag icon|Latvia}} [[:en:Riga_FC|'''Riga FC''']] !1-2 !3-3 !2 |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Torpedo_Kutaisi|'''Torpedo Kutaisi''']] !0-5 |{{Flag icon|Cyprus}} [[:en:AC_Omonia|'''AC Omonia''']] !0-1 !0-4 !2 |- ! colspan="7" |- |} {| class="wikitable" !Stadium !Capacity !Country !City |- ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] !54,200 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Tbilisi|Tbilisi]] |- ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] !22,750 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Tbilisi|Tbilisi]] |- ![[:en:Adjarabet_Arena|Adjarabet Arena]] !20,035 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Batumi|Batumi]] |- ![[:en:Ramaz_Shengelia_Stadium|Ramaz Shengelia Stadium]] !11,700 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Kutaisi|Kutaisi]] |- ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] !81,365 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Dortmund|Dortmund]] |- ![[:en:Arena_AufSchalke|Arena AufSchalke]] !62,270 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]] |- ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] !57,000 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Hamburg|Hamburg]] |- ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] !49,700 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Cologne|Cologne]] |- ![[:en:Estadio_Martínez_Valero|Estadio Martínez Valero]] !31,390 |'''{{Flag|Spain}}''' ![[:en:Elche|Elche]] |- ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] !27,600 |'''{{Flag|Spain}}''' ![[:en:Valladolid|Valladolid]] |- ![[:en:Vasil_Levski_National_Stadium|Vasil Levski National Stadium]] !43,230 |'''{{Flag|Bulgaria}}''' ![[:en:Sofia|Sofia]] |- ![[:en:Poznań_Stadium|Poznań Stadium]] !42,835 |'''{{Flag|Poland}}''' ![[:en:Poznań|Poznań]] |- ![[:en:Kocaeli_Stadium|Kocaeli Stadium]] !34,830 |'''{{Flag|Turkey}}''' ![[:en:İzmit|İzmit]] |- ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] !22,500 |'''{{Flag|Albania}}''' ![[:en:Tirana|Tirana]] |- ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] !15,026 |'''{{დროშა|ლიეტუვა|name=Lithaunia}}''' ![[კაუნასი|Kaunas]] |- ![[:en:Vazgen_Sargsyan_Republican_Stadium|Vazgen Sargsyan Republican Stadium]] !14,405 |'''{{Flag|Armenia}}''' ![[:en:Yerevan|Yerevan]] |- ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] !12,475 |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' ![[:en:Olomouc|Olomouc]] |- ![[:en:Podgorica_City_Stadium|Podgorica City Stadium]] !11,080 |'''{{Flag|Montenegro}}''' ![[:en:Podgorica|Podgorica]] |} {| class="wikitable" !Team !Date !Time !Total !Competition !Location |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !14 October 2020 !74' !1 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flag icon|Macedonia}} '''[[:en:Skopje|Skopje]]''' |- |'''{{Flag|Spain}}''' !28 March 2021 !44' !2 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Greece}}''' !31 March 2021 !78' !3 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Greece}} '''[[:en:Thessaloniki|Thessaloniki]]''' |- |'''{{Flag|Sweden}}''' !11 November 2021 !61' 77' !4 5 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !2 June 2022 !12' !6 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !5 June 2022 !58' !7 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Bulgaria}} '''[[:en:Razgrad|Razgrad]]''' |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !9 June 2022 !62' !8 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flag icon|Macedonia}} '''[[:en:Skopje|Skopje]]''' |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !23 September 2023 !64' !9 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !26 September 2023 !19' !10 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |'''{{Flag|Gibraltar}}''' |- |'''{{Flag|Thailand}}''' !12 October 2023 !66' !11 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !15 October 2023 !58' !12 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Scotland}}''' !16 November 2023 !15' 57' !13 14 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Spain}}''' !19 November !10' !15 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Spain}} '''[[:en:Valladolid|Valladolid]]''' |- |'''{{Flag|Portugal}}''' !26 June 2024 !2' !16 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !7 September 2024 !33' !17 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !23 March 2025 !62' !18 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Turkey}}''' !4 September 2025 !90+8' !19 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !7 September 2025 !30' !20 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{დროშა|ისრაელი|name=Israel}}''' !26 March 2026 !36' 54' !21 22 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Bahrain}}''' !5 June 2026 !77' !23 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |} {| class="wikitable" !Team !Date !Time !Total !Competition !Location |- |'''{{Flag|Romania}}''' !2 June 2021 !61' !1 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Romania}} '''[[:en:Ploiești|Ploiești]]''' |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !2 June 2022 !87' !2 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Norway}}''' !28 March 2023 !60' !3 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !17 June 2023 !31' !4 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Cyprus}} '''[[:en:Larnaca|Larnaca]]''' |- |'''{{Flag|Thailand}}''' !12 October 2023 !24' 37' 41' 56' !5 6 7 8 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !15 October 2023 !90+5' !9 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Montenegro}}''' !9 June 2024 !33' !10 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Montenegro}} '''[[:en:Podgorica|Podgorica]]''' |- |'''{{Flag|Turkey}}''' !18 June 2024 !32' !11 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Dortmund|Dortmund]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !22 June 2024 !45+4' !12 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Hamburg|Hamburg]]''' |- |'''{{Flag|Portugal}}''' !26 June 2024 !57' !13 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !7 September 2024 !63' !14 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Ukraine}}''' !16 November 2024 !76' !15 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !19 November 2024 !60' !16 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Olomouc|Olomouc]]''' |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !20 March 2025 !37' 59' !17 18 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Armenia}} '''[[:en:Yerevan|Yerevan]]''' |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !23 March 2025 !14' 35' !19 20 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !7 September 2025 !65' !21 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' |- |'''{{დროშა|ლიეტუვა|name=Lithuania}}''' !29 March 2026 !70' 84' !22 23 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|ლიეტუვა}} [[კაუნასი|'''Kaunas''']] |} d7ublqzhfffrqmnimh59wfhch05olic 5411099 5411088 2026-06-11T09:08:16Z Vashakk.22 180503 5411099 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ ![[:en:1955–56_European_Cup|1956]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-3 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1956–57_European_Cup|1957]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1957–58_European_Cup|1958]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1958–59_European_Cup|1959]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1959–60_European_Cup|1960]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !7-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:1960–61_European_Cup|1961]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !3-2 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon image|Civil_Ensign_of_Switzerland_(Pantone).svg}} [[ბერნი|'''Bern''']] ![[:en:Wankdorf_Stadium|Wankdorf Stadium]] |- ![[:en:1961–62_European_Cup|1962]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !5-3 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1962–63_European_Cup|1963]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1963–64_European_Cup|1964]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1964–65_European_Cup|1965]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1965–66_European_Cup|1966]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[პარტიზანი ბელგრადი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Partizan''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1966–67_European_Cup|1967]] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_Nacional|Estádio Nacional]] |- ![[:en:1967–68_European_Cup|1968]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !4-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1968–69_European_Cup|1969]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1969–70_European_Cup|1970]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !2-1 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1970–71_European_Cup|1971]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-0 |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[პანათინაიკოსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Panathinaikos''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1971–72_European_Cup|1972]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1972–73_European_Cup|1973]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ბელგრადი|'''Belgrade''']] ![[:en:Red_Star_Stadium|Red Star Stadium]] |- ![[:en:1973–74_European_Cup|1974]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !5-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1974–75_European_Cup|1975]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლიდზ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Leeds United''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1975–76_European_Cup|1976]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !1-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[სენტ-ეტიენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Saint-Étienne''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:1976–77_European_Cup|1977]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1977–78_European_Cup|1978]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !1-0 |{{Flagicon|ბელგია}} [[:en:Club_Brugge_KV|'''Club Brugge''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1978–79_European_Cup|1979]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !1-0 |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1979–80_European_Cup|1980]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !1-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1980–81_European_Cup|1981]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !1-0 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1981–82_European_Cup|1982]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !1-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1982–83_European_Cup|1983]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1983–84_European_Cup|1984]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(4) 1-1 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1984–85_European_Cup|1985]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუსელი|'''Brussels''']] ![[:en:King_Baudouin_Stadium|King Baudouin Stadium]] |- ![[:en:1985–86_European_Cup|1986]] |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] !(2) 0-0 (0) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Ramón_Sánchez-Pizjuán_Stadium|Ramón Sánchez Stadium]] |- ![[:en:1986–87_European_Cup|1987]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1987–88_European_Cup|1988]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !(6) 0-0 (5) |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1988–89_European_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-0 |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა|'''Barcelona''']] ![[კამპ ნოუ|Camp Nou]] |- ![[:en:1989–90_European_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1990–91_European_Cup|1991]] |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] !(5) 0-0 (3) |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ბარი (იტალია)|'''Bari''']] ![[:en:Stadio_San_Nicola|Stadio San Nicola]] |- ![[:en:1991–92_European_Cup|1992]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[სამპდორია (საფეხბურთო კლუბი)|'''UC Sampdoria''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:Wembley_Stadium_(1923)|Wembley Stadium]] |- ![[:en:1992–93_UEFA_Champions_League|1993]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1993–94_UEFA_Champions_League|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !4-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1994–95_UEFA_Champions_League|1995]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|ავსტრია}} [[ვენა|'''Vienna''']] ![[:en:Ernst-Happel-Stadion|Ernst-Happel-Stadion]] |- ![[:en:1995–96_UEFA_Champions_League|1996]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !(4) 1-1 (2) |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1996–97_UEFA_Champions_League|1997]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[:en:Olympiastadion_(Munich)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1997–98_UEFA_Champions_League|1998]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Johan_Cruyff_Arena|Johan Cruyff Arena]] |- ![[:en:1998–99_UEFA_Champions_League|1999]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა|'''Barcelona''']] ![[კამპ ნოუ|Camp Nou]] |- ![[:en:1999–2000_UEFA_Champions_League|2000]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2000–01_UEFA_Champions_League|2001]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:2001–02_UEFA_Champions_League|2002]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:2002–03_UEFA_Champions_League|2003]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !(3) 0-0 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[ოლდ ტრაფორდი|Old Trafford]] |- ![[:en:2003–04_UEFA_Champions_League|2004]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[მონაკო (საფეხბურთო კლუბი)|'''AS Monaco''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[გელზენკირხენი|'''Gelsenkirchen''']] ![[აუფშალკე არენა|Arena AufSchalke]] |- ![[:en:2004–05_UEFA_Champions_League|2005]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(3) 3-3 (2) |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Atatürk_Olympic_Stadium|Atatürk Olympic Stadium]] |- ![[:en:2005–06_UEFA_Champions_League|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2006–07_UEFA_Champions_League|2007]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Athens)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2007–08_UEFA_Champions_League|2008]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !(6) 1-1 (5) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] ![[ლუჟნიკის სტადიონი|Luzhniki Stadium]] |- ![[:en:2008–09_UEFA_Champions_League|2009]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:2009–10_UEFA_Champions_League|2010]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:2010–11_UEFA_Champions_League|2011]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2011–12_UEFA_Champions_League|2012]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !(4) 1-1 (3) |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[ალიანც არენა|Allianz Arena]] |- ![[:en:2012–13_UEFA_Champions_League|2013]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2013–14_UEFA_Champions_League|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:2014–15_UEFA_Champions_League|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბერლინი|'''Berlin''']] ![[:en:Olympiastadion_(Berlin)|Olympiastadion]] |- ![[:en:2015–16_UEFA_Champions_League|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !(5) 1-1 (3) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:2016–17_UEFA_Champions_League|2017]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|უელსი}} [[კარდიფი|'''Cardiff''']] ![[მილენიუმი (სტადიონი)|Millennium Stadium]] |- ![[:en:2017–18_UEFA_Champions_League|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|უკრაინა}} [[კიევი|'''Kyiv''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Kyiv)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2018–19_UEFA_Champions_League|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[:en:Metropolitano_Stadium|Metropolitano Stadium]] |- ![[:en:2019–20_UEFA_Champions_League|2020]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !1-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:2020–21_UEFA_Champions_League|2021]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ|'''Porto''']] ![[:en:Estádio_do_Dragão|Estádio do Dragão]] |- ![[:en:2021–22_UEFA_Champions_League|2022]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[სტად დე ფრანსი|Stade de France]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Champions_League|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Atatürk_Olympic_Stadium|Atatürk Olympic Stadium]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Champions_League|2024]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[უემბლი|Wembley Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Champions_League|2025]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !5-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიუნხენი|'''Munich''']] ![[ალიანც არენა|Allianz Arena]] |- ![[:en:2025–26_UEFA_Champions_League|2026]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !(4) 1-1 (3) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|Hungary}} [[ბუდაპეშტი|'''Budapest''']] ![[:en:Puskás_Aréna|Puskás Aréna]] |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:1971–72_UEFA_Cup|1972]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !3-2 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ვულვერჰემპტონ უონდერერსი|'''W. Wanderers''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:White_Hart_Lane|White Hart Lane]] |- ![[:en:1972–73_UEFA_Cup|1973]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[მიონხენგლადბახი|'''Mönchengladbac''']] ![[:en:Bökelbergstadion|Bökelbergstadion]] |- ![[:en:1973–74_UEFA_Cup|1974]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !4-2 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:1974–75_UEFA_Cup|1975]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !5-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ტვენტე (საფეხბურთო კლუბი)|'''Twente''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ენსხედე|'''Enschede''']] ![[:en:Diekman_Stadion|Diekman Stadion]] |- ![[:en:1975–76_UEFA_Cup|1976]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !4-3 |{{Flagicon|ბელგია}} [[:en:Club_Brugge_KV|'''Club Brugge''']] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ბრიუგე|'''Bruges''']] ![[:en:Jan_Breydel_Stadium|Jan Breydel Stadium]] |- ![[:en:1976–77_UEFA_Cup|1977]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2-2 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ატლეტიკ ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Athletic Bilbao''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბილბაო|'''Bilbao''']] ![[:en:San_Mamés_Stadium_(1913)|San Mamés Stadium]] |- ![[:en:1977–78_UEFA_Cup|1978]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[:en:SC_Bastia|'''SC Bastia''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ეინდჰოვენი|'''Eindhoven''']] ![[:en:Philips_Stadion|Philips Stadion]] |- ![[:en:1978–79_UEFA_Cup|1979]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !2-1 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დიუსელდორფი|'''Düsseldorf''']] ![[რაინშტადიონი|Rheinstadion]] |- ![[:en:1979–80_UEFA_Cup|1980]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] !3-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ფრანკფურტი|'''Frankfurt''']] ![[:en:Waldstadion_(Frankfurt)|Waldstadion]] |- ![[:en:1980–81_UEFA_Cup|1981]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Ipswich_Town_F.C.|'''Ipswich Town''']] !5-4 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[:en:AZ_Alkmaar|'''AZ Alkmaar''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1981–82_UEFA_Cup|1982]] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:IFK_Göteborg|'''IFK Göteborg''']] !4-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი|'''Hamburg''']] ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- ![[:en:1982–83_UEFA_Cup|1983]] |{{Flagicon|ბელგია}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''R.S.C. Anderlecht''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_da_Luz|Estádio da Luz]] |- ![[:en:1983–84_UEFA_Cup|1984]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !(4) 2-2 (3) |{{Flagicon|ბელგია}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''R.S.C. Anderlecht''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლონდონი|'''London''']] ![[:en:White_Hart_Lane|White Hart Lane]] |- ![[:en:1984–85_UEFA_Cup|1985]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|უნგრეთი}} [[:en:Videoton_FC_Fehérvár|'''Videoton''']] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[მადრიდი|'''Madrid''']] ![[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|Santiago Bernabéu]] |- ![[:en:1985–86_UEFA_Cup|1986]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1977}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !5-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[:en:1._FC_Köln|'''Köln''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბერლინი|'''Berlin''']] ![[:en:Olympiastadion_(Berlin)|Olympiastadion]] |- ![[:en:1986–87_UEFA_Cup|1987]] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:IFK_Göteborg|'''IFK Göteborg''']] !2-1 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Dundee_United_F.C.|'''Dundee United''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[დანდი|'''Dundee''']] ![[:en:Tannadice_Park|Tannadice Park]] |- ![[:en:1987–88_UEFA_Cup|1988]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] !(3) 3-3 (2) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ესპანიოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Españyol''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ლევერკუზენი|'''Leverkusen''']] ![[:en:BayArena|BayArena]] |- ![[:en:1988–89_UEFA_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ნაპოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SSC Napoli''']] !5-4 |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''VfB Sttutgart''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შტუტგარტი|'''Sttutgart''']] ![[:en:MHPArena|MHPArena]] |- ![[:en:1989–90_UEFA_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[:en:Avellino|'''Avellino''']] ![[:en:Stadio_Partenio-Adriano_Lombardi|Stadio Partenio]] |- ![[:en:1990–91_UEFA_Cup|1991]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომი|'''Rome''']] ![[:en:Stadio_Olimpico|Stadio Olimpico]] |- ![[:en:1991–92_UEFA_Cup|1992]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !2-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[ტორინო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Torino''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Olympic_Stadium_(Amsterdam)|Olympic Stadium]] |- ![[:en:1992–93_UEFA_Cup|1993]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !6-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[:en:Stadio_Delle_Alpi|Stadio Delle Alpi]] |- ![[:en:1993–94_UEFA_Cup|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|ავსტრია}} [[:en:FC_Red_Bull_Salzburg|'''Red Bull Salzburg''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1994–95_UEFA_Cup|1995]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1995–96_UEFA_Cup|1996]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !5-1 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ბორდო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bordeaux''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ბორდო|'''Bordeaux''']] ![[:en:Stade_Chaban-Delmas|Stade Chaban-Delmas]] |- ![[:en:1996–97_UEFA_Cup|1997]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[შალკე 04 (საფეხბურთო კლუბი)|'''Schalke 04''']] !(4) 1-1 (1) |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი|'''Milan''']] ![[სან სირო|San Siro]] |- ![[:en:1997–98_UEFA_Cup|1998]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ლაციო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Lazio''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი|'''Paris''']] ![[პარკ დე პრენსი|Parc des Princes]] |- ![[:en:1998–99_UEFA_Cup|1999]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] ![[ლუჟნიკის სტადიონი|Luzhniki Stadium]] |- ![[:en:1999–2000_UEFA_Cup|2000]] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[გალათასარაი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Galatasaray''']] !(4) 0-0 (1) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|დანია}} [[კოპენჰაგენი|'''Copenhagen''']] ![[:en:Parken_Stadium|Parken Stadium]] |- ![[:en:2000–01_UEFA_Cup|2001]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !5-4 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ალავესი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Deportivo Alavés''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დორტმუნდი|'''Dortmund''']] ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] |- ![[:en:2001–02_UEFA_Cup|2002]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[როტერდამი|'''Rotterdam''']] ![[:en:De_Kuip|De Kuip]] |- ![[:en:2002–03_UEFA_Cup|2003]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !3-2 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Celtic''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Estadio_de_La_Cartuja|Estadio de La Cartuja]] |- ![[:en:2003–04_UEFA_Cup|2004]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] !2-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[გეტებორგი|'''Gothenburg''']] ![[:en:Ullevi|Ullevi]] |- ![[:en:2004–05_UEFA_Cup|2005]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ცსკა მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|'''CSKA Moscow''']] !3-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[სპორტინგი ლისაბონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sporting CP''']] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ლისაბონი|'''Lisbon''']] ![[:en:Estádio_José_Alvalade|Estádio José Alvalade]] |- ![[:en:2005–06_UEFA_Cup|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !4-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მიდლზბრო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Middlebrough''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ეინდჰოვენი|'''Eindhoven''']] ![[:en:Philips_Stadion|Philips Stadion]] |- ![[:en:2006–07_UEFA_Cup|2007]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !(3) 2-2 (1) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ესპანიოლი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Españyol''']] |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[გლაზგო|'''Glasgow''']] ![[:en:Hampden_Park|Hampden Park]] |- ![[:en:2007–08_UEFA_Cup|2008]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Zenit Saint Petersburg''']] !2-0 |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Rangers_F.C.|'''Rangers''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[:en:City_of_Manchester_Stadium|Manchester Stadium]] |- ![[:en:2008–09_UEFA_Cup|2009]] |{{Flagicon|უკრაინა}} [[შახტარი დონეცკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Shakhtar Donetsk''']] !2-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SV Werder Bremen''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Şükrü_Saracoğlu_Stadium|Saracoğlu Stadium]] |- ![[:en:2009–10_UEFA_Europa_League|2010]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[:en:Fulham_F.C.|'''Fulham''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი|'''Hamburg''']] ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- ![[:en:2010–11_UEFA_Europa_League|2011]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[:en:S.C._Braga|'''S.C. Braga''']] |{{Flagicon|ირლანდია}} [[დუბლინი|'''Dublin''']] ![[:en:Aviva_Stadium|Aviva Stadium]] |- ![[:en:2011–12_UEFA_Europa_League|2012]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკ ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Athletic Bilbao''']] |{{Flagicon|რუმინეთი}} [[ბუქარესტი|'''Bucharest''']] ![[:en:Arena_Națională|Arena Naționalǎ]] |- ![[:en:2012–13_UEFA_Europa_League|2013]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ამსტერდამი|'''Amsterdam''']] ![[:en:Johan_Cruyff_Arena|Johan Cruyff Arena]] |- ![[:en:2013–14_UEFA_Europa_League|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !(4) 0-0 (2) |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[იუვენტუსის სტადიონი|Juventus Stadium]] |- ![[:en:2014–15_UEFA_Europa_League|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-2 |{{Flagicon|უკრაინა}} [[დნიპრო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dnipro''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[ვარშავა|'''Warsaw''']] ![[:en:Stadion_Narodowy|Stadion Narodowy]] |- ![[:en:2015–16_UEFA_Europa_League|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon image|Civil_Ensign_of_Switzerland_(Pantone).svg}} [[ბაზელი|'''Basel''']] ![[:en:St._Jakob-Park|St. Jakob-Park]] |- ![[:en:2016–17_UEFA_Europa_League|2017]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !2-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] |{{Flagicon|შვედეთი}} [[:en:Solna|'''Solna''']] ![[:en:Nationalarenan|Nationalarenan]] |- ![[:en:2017–18_UEFA_Europa_League|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !3-0 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[:en:Décines-Charpieu|'''Décines-Charpieu''']] ![[:en:Parc_Olympique_Lyonnais|Parc Olympique]] |- ![[:en:2018–19_UEFA_Europa_League|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !4-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |{{Flagicon|აზერბაიჯანი}} [[ბაქო|'''Baku''']] ![[:en:Baku_Olympic_Stadium|Olympic Stadium]] |- ![[:en:2019–20_UEFA_Europa_League|2020]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-2 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[კიოლნი|'''Cologne''']] ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] |- ![[:en:2020–21_UEFA_Europa_League|2021]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Villarreal''']] !(11) 1-1 (10) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[გდანსკი|'''Gdańsk''']] ![[:en:Gdańsk_Stadium|Gdańsk Stadium]] |- ![[:en:2021–22_UEFA_Europa_League|2022]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|შოტლანდია}} [[:en:Rangers_F.C.|'''Rangers''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია|'''Seville''']] ![[:en:Ramón_Sánchez-Pizjuán_Stadium|Sánchez Stadium]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Europa_League|2023]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !(4) 1-1 (1) |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] |{{Flagicon|უნგრეთი}} [[ბუდაპეშტი|'''Budapest''']] ![[:en:Puskás_Aréna|Puskás Aréna]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Europa_League|2024]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Atalanta''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayer Leverkusen''']] |{{Flagicon|ირლანდია}} [[დუბლინი|'''Dublin''']] ![[:en:Aviva_Stadium|Aviva Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Europa_League|2025]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბილბაო|'''Bilbao''']] ![[:en:San_Mamés_Stadium_(1913)|San Mamés Stadium]] |- ![[:en:2025–26_UEFA_Europa_League|2026]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[:en:SC_Freiburg|'''SC Freiburg''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Beşiktaş_Stadium|Beşiktaş Stadium]] |} {| class="wikitable" ![[:en:2021–22_UEFA_Europa_Conference_League#Final|2022]] |{{Flagicon|იტალია}} [[რომა|'''AS Roma''']] !1-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] |{{Flagicon|ალბანეთი}} [[ტირანა|'''Tirana''']] ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] |- ![[:en:2022–23_UEFA_Europa_Conference_League#Final|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''West Ham United''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[პრაღა|'''Prague''']] ![[:en:Fortuna_Arena|Fortuna Arena]] |- ![[:en:2023–24_UEFA_Europa_Conference_League|2024]] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[:en:Olympiacos_F.C.|'''Olympiacos''']] !1-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ფიორენტინა (საფეხბურთო კლუბი)|'''ACF Fiorentina''']] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[ათენი|'''Athens''']] ![[:en:Agia_Sophia_Stadium|Agia Sophia Stadium]] |- ![[:en:2024–25_UEFA_Conference_League|2025]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !4-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ ბეტისი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Betis''']] |{{Flagicon|პოლონეთი}} [[ვროცლავი|'''Wrocław''']] ![[:en:Wrocław_Stadium|Wrocław Stadium]] |- ![[:en:2025–26_UEFA_Conference_League|2026]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[კრისტალ პალასი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Crystal Palace''']] !1-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რაიო ვალიეკანო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Rayo Vallecano''']] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ლაიფციგი|'''Leipzig''']] ![[:en:Red_Bull_Arena_(Leipzig)|Red Bull Arena]] |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:1973_European_Super_Cup|1973]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !6-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] ! colspan="2" rowspan="9" |X X X |- ![[:en:1975_European_Super_Cup|1975]] |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] !3-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1976_European_Super_Cup|1976]] |{{Flagicon|Belgium}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''RSC Anderlecht''']] !5-3 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1977_European_Super_Cup|1977]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !7-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |- ![[:en:1978_European_Super_Cup|1978]] |{{Flagicon|Belgium}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''RSC Anderlecht''']] !4-3 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:1979_European_Super_Cup|1979]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1980_European_Super_Cup|1980]] |{{Flagicon|ესპანეთი|variant=1945}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] !2-2 (a) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] |- ![[:en:1982_European_Super_Cup|1982]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა|'''Aston Villa''']] !3-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1983_European_Super_Cup|1983]] |{{Flagicon|Scotland}} [[:en:Aberdeen_F.C.|'''Abardeen''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |- ![[:en:1984_European_Super_Cup|1984]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[ტურინი|'''Turin''']] ![[სტადიო ოლიმპიკო გრანდე ტორინო|Stadio Olimpico Grande Torino]] |- ![[:en:1986_European_Super_Cup|1986]] |{{Flagicon|რუმინეთი|variant=1965}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Steaua București''']] !1-0 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:1987_European_Super_Cup|1987]] |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2-0 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] ! colspan="2" rowspan="4" |X X X |- ![[:en:1988_European_Super_Cup|1988]] |{{Flagicon|Belgium}} [[:en:KV_Mechelen|'''KV Mechelen''']] !3-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] |- ![[:en:1989_European_Super_Cup|1989]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1990_European_Super_Cup|1990]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !3-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[სამპდორია (საფეხბურთო კლუბი)|'''UC Sampdoria''']] |- ![[:en:1991_European_Super_Cup|1991]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !1-0 |{{Flagicon|იუგოსლავია}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] ![[ოლდ ტრაფორდი|Old Trafford]] |- ![[:en:1992_European_Super_Cup|1992]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|'''SV Werder Bremen''']] ! colspan="2" rowspan="6" |X X X |- ![[:en:1993_European_Super_Cup|1993]] |{{Flagicon|იტალია}} [[პარმა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Parma''']] !2-1 |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1994_European_Super_Cup|1994]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !2-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |- ![[:en:1995_UEFA_Super_Cup|1995]] |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !5-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ სარაგოსა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Zaragoza''']] |- ![[:en:1996_UEFA_Super_Cup|1996]] |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !9-2 |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] |- ![[:en:1997_UEFA_Super_Cup|1997]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !3-1 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] |- ![[:en:1998_UEFA_Super_Cup|1998]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !1-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:1999_UEFA_Super_Cup|1999]] |{{Flagicon|იტალია}} [[ლაციო (საფეხბურთო კლუბი)|'''SS Lazio''']] !1-0 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2000_UEFA_Super_Cup|2000]] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[გალათასარაი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Galatasaray''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2001_UEFA_Super_Cup|2001]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-2 |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2002_UEFA_Super_Cup|2002]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-1 |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2003_UEFA_Super_Cup|2003]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !1-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2004_UEFA_Super_Cup|2004]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Valencia''']] !2-1 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2005_UEFA_Super_Cup|2005]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !3-1 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ცსკა მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|'''CSKA Moscow''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2006_UEFA_Super_Cup|2006]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] !3-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2007_UEFA_Super_Cup|2007]] |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !3-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2008_UEFA_Super_Cup|2008]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Zenit Saint Petersburg''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2009_UEFA_Super_Cup|2009]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !1-0 |{{Flagicon|უკრაინა}} [[შახტარი დონეცკი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Shakhtar Donetsk''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2010_UEFA_Super_Cup|2010]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2011_UEFA_Super_Cup|2011]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !2-0 |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2012_UEFA_Super_Cup|2012]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !4-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |'''{{Flag|Monaco}}''' ![[:en:Stade_Louis_II|Stade Louis II]] |- ![[:en:2013_UEFA_Super_Cup|2013]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !(5) 2-2 (4) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |{{Flagicon|Czech Republic}} [[პრაღა|'''Prague''']] ![[:en:Fortuna_Arena|Fortuna Arena]] |- ![[:en:2014_UEFA_Super_Cup|2014]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Wales}} [[კარდიფი|'''Cardiff''']] ![[:en:Cardiff_City_Stadium|Cardiff City Stadium]] |- ![[:en:2015_UEFA_Super_Cup|2015]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !5-4 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- ![[:en:2016_UEFA_Super_Cup|2016]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !3-2 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Norway}} [[ტრონჰეიმი|'''Trondheim''']] ![[:en:Lerkendal_Stadion|Lerkendal Stadion]] |- ![[:en:2017_UEFA_Super_Cup|2017]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-1 |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] |{{Flagicon|North Macedonia}} [[სკოპიე|'''Skopje''']] ![[ფილიპე II (სტადიონი)|Toše Proeski Arena]] |- ![[:en:2018_UEFA_Super_Cup|2018]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] !4-2 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |{{Flagicon|Estonia}} [[ტალინი|'''Tallinn''']] ![[:en:Lilleküla_Stadium|Lilleküla Stadium]] |- ![[:en:2019_UEFA_Super_Cup|2019]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !(5) 2-2 (4) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |{{Flagicon|თურქეთი}} [[სტამბოლი|'''Istanbul''']] ![[:en:Beşiktaş_Stadium|Beşiktaş Stadium]] |- ![[:en:2020_UEFA_Super_Cup|2020]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !2-1 |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Hungary}} [[ბუდაპეშტი|'''Budapest''']] ![[:en:Puskás_Aréna|Puskás Aréna]] |- ![[:en:2021_UEFA_Super_Cup|2021]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !(6) 1-1 (5) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Villarreal''']] |{{Flagicon|Northern Ireland}} [[ბელფასტი|'''Belfast''']] ![[:en:Windsor_Park|Windsor Park]] |- ![[:en:2022_UEFA_Super_Cup|2022]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|გერმანია}} [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Eintracht Frankfurt''']] |{{Flagicon|Finland}} [[ჰელსინკი|'''Helsinki''']] ![[:en:Helsinki_Olympic_Stadium|Helsinki Olympic Stadium]] |- ![[:en:2023_UEFA_Super_Cup|2023]] |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !(5) 1-1 (4) |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[სევილია (საფეხბურთო კლუბი)|'''Sevilla''']] |{{Flagicon|Greece}} [[პირეოსი|'''Piraeus''']] ![[:en:Karaiskakis_Stadium|Karaiskakis Stadium]] |- ![[:en:2024_UEFA_Super_Cup|2024]] |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !2-0 |{{Flagicon|იტალია}} [[ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Atalanta''']] |{{Flagicon|Poland}} [[ვარშავა|'''Warsaw''']] ![[ეროვნული სტადიონი (ვარშავა)|Stadion Narodowy]] |- ![[:en:2025_UEFA_Super_Cup|2025]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !(4) 2-2 (3) |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (საფეხბურთო კლუბი)|'''Tottenham Hotspur''']] |{{Flagicon|იტალია}} [[უდინე|'''Udine''']] ![[დაჩია არენა|Stadio Friuli]] |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !6 !1977 1978 1981 1984 2005 2019 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester United''']] !3 !1968 1999 2008 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ნოტინგემ ფორესტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Nottingham Forest''']] !2 !1979 1980 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] !2 !2012 2021 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[ასტონ ვილა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Aston Villa''']] !1 !1982 |- |{{Flagicon|ინგლისი}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1 !2023 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !7 !1963 1969 1989 1990 1994 2003 2007 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !3 !1964 1965 2010 |- |{{Flagicon|იტალია}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !2 !1985 1996 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AFC Ajax''']] !4 !1970 1971 1972 1995 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Feyenoord''']] !1 !1970 |- |{{Flagicon|ნიდერლანდები}} [[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|'''PSV Eindhoven''']] !1 !1988 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !6 !1974 1975 1976 2001 2013 2020 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !1 !1983 |- |{{Flagicon|გერმანია}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !1 !1997 |- |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !15 !1956 1957 1958 1959 1960 1966 1998 2000 2002 2014 2016 2017 2018 2022 2024 |- |{{Flagicon|ესპანეთი}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !5 !1992 2006 2009 2011 2015 |- |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !2 !1961 1962 |- |{{Flagicon|პორტუგალია}} [[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|'''Porto''']] !2 !1987 2004 |- |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !2 !2025 2026 |- |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !1 !1993 |- |{{Flagicon|რუმინეთი}} [[სტიაუა (საფეხბურთო კლუბი)|'''FCSB''']] !1 !1986 |- |{{Flagicon|სერბეთი}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] !1 !1991 |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:2000_NBA_Finals|2000]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !11 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-2 ![[ინდიანა პეისერსი|Indiana Pacers]] |{{Flagicon|USA}} [[შაკილ ო’ნილი|'''Shaquille O'Neal''']] |- ![[:en:2001_NBA_Finals|2001]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !12 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-1 ![[ფილადელფია სიქსერსი|Philadelphia 76ers]] |{{Flagicon|USA}} [[შაკილ ო’ნილი|'''Shaquille O'Neal''']] |- ![[:en:2002_NBA_Finals|2002]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !13 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-0 ![[ბრუკლინ ნეტსი|New Jersey Nets]] |{{Flagicon|USA}} [[შაკილ ო’ნილი|'''Shaquille O'Neal''']] |- ![[:en:2003_NBA_Finals|2003]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !2 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-2 ![[ბრუკლინ ნეტსი|New Jersey Nets]] |{{Flagicon|USA}} [[ტიმ დანკანი|'''Tim Duncan''']] |- ![[:en:2004_NBA_Finals|2004]] ![[:en:Larry_Brown_(basketball)|Larry Brown]] !3 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !1-4 ![[დეტროიტ პისტონსი|Detroit Pistons]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Chauncey_Billups|'''Chauncey Billups''']] |- ![[:en:2005_NBA_Finals|2005]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !3 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-3 ![[დეტროიტ პისტონსი|Detroit Pistons]] |{{Flagicon|USA}} [[ტიმ დანკანი|'''Tim Duncan''']] |- ![[:en:2006_NBA_Finals|2006]] ![[:en:Pat_Riley|Pat Riley]] !1 ![[დალას მავერიქსი|Dallas Mavericks]] !2-4 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[დუეინ უეიდი|'''Dwyane Wade''']] |- ![[:en:2007_NBA_Finals|2007]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !4 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-0 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|საფრანგეთი}} [[ტონი პარკერი|'''Tony Parker''']] |- ![[:en:2008_NBA_Finals|2008]] ![[:en:Doc_Rivers|Doc Rivers]] !17 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !2-4 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[პოლ პირსი|'''Paul Pierce''']] |- ![[:en:2009_NBA_Finals|2009]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !14 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-1 ![[ორლანდო მეჯიკი|Orlando Magic]] |{{Flagicon|USA}} [[კობი ბრაიანტი|'''Kobe Bryant''']] |- ![[:en:2010_NBA_Finals|2010]] ![[ფილ ჯექსონი|Phil Jackson]] !15 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-3 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[კობი ბრაიანტი|'''Kobe Bryant''']] |- ![[:en:2011_NBA_Finals|2011]] ![[:en:Rick_Carlisle|Rick Carlisle]] !1 ![[დალას მავერიქსი|Dallas Mavericks]] !4-2 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|გერმანია}} [[დირკ ნოვიცკი|'''Dirk Nowitzki''']] |- ![[:en:2012_NBA_Finals|2012]] ![[:en:Erik_Spoelstra|Erik Spoelstra]] !2 ![[ოკლაჰომა-სიტი თანდერი|Oklahoma City Thunder]] !1-4 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2013_NBA_Finals|2013]] ![[:en:Erik_Spoelstra|Erik Spoelstra]] !3 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !3-4 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2014_NBA_Finals|2014]] ![[:en:Gregg_Popovich|Gregg Popovich]] !5 ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !4-1 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[კავაი ლეონარდი|'''Kawhi Leonard''']] |- ![[:en:2015_NBA_Finals|2015]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !3 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-2 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Andre_Iguodala|'''Andre Iguodala''']] |- ![[:en:2016_NBA_Finals|2016]] ![[:en:Tyronn_Lue|Tyronn Lue]] !1 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !3-4 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2017_NBA_Finals|2017]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !4 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-1 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[კევინ დურანტი|'''Kevin Durant''']] |- ![[:en:2018_NBA_Finals|2018]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !5 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-0 ![[კლივლენდ კავალიერსი|Cleveland Cavaliers]] |{{Flagicon|USA}} [[კევინ დურანტი|'''Kevin Durant''']] |- ![[:en:2019_NBA_Finals|2019]] ![[:en:Nick_Nurse|Nick Nurse]] !1 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !2-4 ![[ტორონტო რაპტორსი|Toronto Raptors]] |{{Flagicon|USA}} [[კავაი ლეონარდი|'''Kawhi Leonard''']] |- ![[:en:2020_NBA_Finals|2020]] ![[:en:Frank_Vogel|Frank Vogel]] !16 ![[ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი|Los Angeles Lakers]] !4-2 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|USA}} [[ლებრონ ჯეიმზი|'''LeBron James''']] |- ![[:en:2021_NBA_Finals|2021]] ![[:en:Mike_Budenholzer|Mike Budenholzer]] !2 ![[ფინიქს სანსი|Phoenix Suns]] !2-4 ![[მილუოკი ბაქსი|Milwaukee Bucks]] |{{Flagicon|საბერძნეთი}} [[:en:Giannis_Antetokounmpo|'''Giannis Antetokounmpo''']] |- ![[:en:2022_NBA_Finals|2022]] ![[:en:Steve_Kerr|Steve Kerr]] !6 ![[გოლდენ-სტეიტ უორიორსი|Golden State Warriors]] !4-2 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[სტეფან კარი|'''Stephen Curry''']] |- ![[:en:2023_NBA_Finals|2023]] ![[:en:Michael_Malone|Michael Malone]] !1 ![[დენვერ ნაგეტსი|Denver Nuggets]] !4-1 ![[მაიამი ჰიტი|Miami Heat]] |{{Flagicon|სერბეთი}} [[:en:Nikola_Jokić|'''Nikola Jokić''']] |- ![[:en:2024_NBA_Finals|2024]] ![[:en:Joe_Mazzulla|Joe Mazzulla]] !18 ![[დალას მავერიქსი|Dallas Mavericks]] !1-4 ![[ბოსტონ სელტიქსი|Boston Celtics]] |{{Flagicon|USA}} [[ჯეილენ ბრაუნი|'''Jaylen Brown''']] |- ![[:en:2025_NBA_Finals|2025]] ![[:en:Mark_Daigneault|Mark Daigneault]] !2 ![[ოკლაჰომა-სიტი თანდერი|Oklahoma City Thunder]] !4-3 ![[ინდიანა პეისერსი|Indiana Pacers]] |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Shai_Gilgeous-Alexander|'''Shai Gilgeous-Alexander''']] |- ![[:en:2026_NBA_Finals|2026]] ! ! ![[სან-ანტონიო სპურსი|San Antonio Spurs]] !1-3 ![[ნიუ-იორკ ნიქსი|New York Knicks]] | |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon image|Flag_of_Abkhazia_(GE).svg}} '''[[აფხაზეთი]]''' !აფსნი ![[სოხუმი]] ![[აფხაზური ენა|აფხაზური - აფსუა]] ![[აფხაზები|აფხაზები - აფსუაა]] |- |{{Flagicon image|Laz_flag.png}} '''[[ლაზეთი]]''' !ლაზონა ![[რიზე]] ![[ლაზური ენა|ლაზური - ლაზური]] ![[ლაზები|ლაზები - ლაზეფე]] |- |{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[სამეგრელო]]''' !სამარგალო ![[ზუგდიდი]] ![[მეგრული ენა|მეგრული - მარგალური]] ![[მეგრელები|მეგრელები - მარგალეფი]] |- |'''{{დროშა|საქართველო}}''' !საქართველო ![[თბილისი]] ![[ქართული ენა|ქართული]] ![[ქართველები]] |- |{{Flagicon image|Svaneti_Flag.png}} '''[[სვანეთი]]''' !შუ̂ან ![[მესტია]] ![[სვანური ენა|სვანური - ლუშნუ]] ![[სვანები|სვანები - შვანარ]] |} {| class="wikitable" |+ |{{Flagicon image|Flag_of_the_Basque_Country.svg}} [[ბასკეთი|'''Basque''']] ![[ბილბაო|Bilbao]] !{{Flagicon image|Flag_of_the_Basque_Country.svg}} !Euskera !{{Flag icon|Spain}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Bougainville.svg}} [[ბუგენვილის ავტონომიური რეგიონი|'''Bougainville''']] ![[:en:Buka,_Papua_New_Guinea|Buka]] !{{Flagicon|England}} !Bougainville !{{Flagicon|PNG}} |- |{{Flagicon image|Estelada_blava.svg}} [[კატალონია|'''Catalonia''']] ![[ბარსელონა|Barcelona]] !{{Flagicon image|Estelada_blava.svg}} !Catalunya !{{Flag icon|Spain}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Chechen_Republic_of_Ichkeria.svg}} [[ჩეჩნეთი|'''Chechnya''']] ![[გროზნო|Grozny]] !{{Flagicon image|Flag_of_Chechen_Republic_of_Ichkeria.svg}} !Noxçiyçö !{{Flagicon|Russia}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Adygea.svg}} [[ჩერქეზეთი|'''Circassia''']] ![[ნალჩიკი|Nalchik]] !{{Flagicon image|Flag_of_Adygea.svg}} !Адыгэ !{{Flagicon|Russia}} |- |'''{{Flag|Cook Islands}}''' ![[ავარუა|Avarua]] !{{Flagicon|England}} {{Flagicon image|Tino_Rangatiratanga_Maori_sovereignty_movement_flag.svg}} !Kūki 'Airani !{{Flagicon|New Zealand}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_the_Dagestan_protesters_(2022).svg}} [[დაღესტანი|'''Dagestan''']] ![[მაჰაჩყალა|Makhachkala]] !{{Flagicon|Russia}} {{Flagicon|England}} !Dagestan !{{Flagicon|Russia}} |- |'''{{Flag|England}}''' ![[ლონდონი|London]] !{{Flagicon|England}} !England !{{Flagicon|UK}} |- |'''{{Flag|Greenland}}''' ![[ნუუკი|Nuuk]] !{{Flagicon|Greenland}} !Kalaallit Nunaat !{{Flagicon|Denmark}} |- |'''{{Flag|Guam}}''' ![[ჰაგატნა|Hagåtña]] !{{Flagicon|England}} !Guam !{{Flagicon|USA}} |- |'''{{Flag|Hawaii}}''' ![[ჰონოლულუ|Honolulu]] !{{Flagicon|Hawaii}} !Hawai'i !{{Flagicon|USA}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_the_Ingush_Liberation_Army.svg}} [[ინგუშეთი|'''Ingushetia''']] ![[ნაზრანი|Nazran]] !{{Flagicon image|Flag_of_the_Ingush_Liberation_Army.svg}} !Ghalghajče !{{Flagicon|Russia}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Kurdistan.svg}} [[ქურთისტანი|'''Kurdistan''']] ![[ერბილი|Erbil]] !{{Flagicon image|Flag_of_Kurdistan.svg}} {{Flagicon image|Flag_of_the_Arab_League.svg}} !کوردستان !{{Flagicon|Iraq}} |- |'''{{Flag|Niue}}''' ![[ალოფი|Alofi]] !{{Flagicon|Niue}} !Niuē !{{Flagicon|New Zealand}} |- |'''{{Flag|North Ossetia|name=Ossetia}}''' ![[ვლადიკავკაზი|Vladikavkaz]] !{{Flagicon|North Ossetia}} !Iryston !{{Flagicon|Russia}} |- |{{Flagicon image|Flag_of_Pontus.svg}} [[პონტოელები|'''Pontus''']] ![[ტრაპიზონი|Trebizond]] !{{Flagicon|Greece}} !Πόντος !{{Flag icon|Turkey}} |- |'''{{Flag|Puerto Rico}}''' ![[სან-ხუანი (პუერტო-რიკო)|San Juan]] !{{Flag icon|Spain}} !Puerto Rico !{{Flagicon|USA}} |- |'''{{Flag|Scotland}}''' ![[გლაზგო|Glasgow]] !{{Flagicon|Scotland}} !Alba !{{Flagicon|UK}} |- |'''{{Flag|Texas}}''' ![[ჰიუსტონი|Houston]] !{{Flag icon|Spain}} {{Flagicon|England}} !Texas !{{Flagicon|USA}} |- |'''{{Flag|Wales}}''' ![[კარდიფი|Cardiff]] !{{Flagicon|Wales}} !Cymru !{{Flagicon|UK}} |} {| class="wikitable" !{{Flag icon|Georgia (country)}} !8-0 !{{Flag icon|Thailand}} !12/10/2023 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-0 !{{Flag icon|Cyprus}} !15/10/2023 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ! rowspan="5" |[[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flag icon|Scotland}} !16/11/2023 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !19/11/2023 ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] |{{Flag icon|Spain}} '''[[:en:Valladolid|Valladolid]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flag icon|Luxembourg}} !21/03/2024 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !(4) 0-0 (2) !{{Flag icon|Greece}} !26/03/2024 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-1 !{{Flag icon|Montenegro}} !09/06/2024 ![[:en:Podgorica_City_Stadium|Podgorica City Stadium]] |{{Flag icon|Montenegro}} '''[[:en:Podgorica|Podgorica]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !18/06/2024 ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Dortmund|Dortmund]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ! rowspan="4" |[[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024: ფინალი|UEFA Euro 2024]] |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !1-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !22/06/2024 ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Hamburg|Hamburg]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flag icon|Portugal}} !26/06/2024 ![[:en:Arena_AufSchalke|Arena AufSchalke]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !30/06/2024 ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] |{{Flag icon|Germany}} '''[[:en:Cologne|Cologne]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !4-1 !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !07/09/2024 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ! rowspan="8" |[[:en:2024–25_UEFA_Nations_League|2024–25 UEFA Nations League]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flag icon|Albania}} !10/09/2024 ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] |{{Flag icon|Albania}} '''[[:en:Tirana|Tirana]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Ukraine}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !11/10/2024 ![[:en:Poznań_Stadium|Poznań Stadium]] |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Poznań|Poznań]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Albania}} !1-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !14/10/2024 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flag icon|Ukraine}} !16/11/2024 ![[:en:Adjarabet_Arena|Adjarabet Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|ჩეხეთი}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !19/11/2024 ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Olomouc|Olomouc]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flag icon|Armenia}} !20/03/2025 ![[:en:Vazgen_Sargsyan_Republican_Stadium|Vazgen Sargsyan Republican Stadium]] |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Yerevan|Yerevan]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !6-1 !{{Flag icon|Armenia}} !23/03/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-0 !{{Flag icon|Faroe Islands}} !05/06/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ! rowspan="2" |[[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flag icon|კაბო-ვერდე}} !08/06/2025 ![[:en:Ramaz_Shengelia_Stadium|Ramaz Shengelia Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Kutaisi|Kutaisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Turkey}} !3-2 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !04/09/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ! rowspan="6" |[[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !3-0 !{{Flag icon|Bulgaria}} !07/09/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !2-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !11/10/2025 ![[:en:Estadio_Martínez_Valero|Estadio Martínez Valero]] |{{Flag icon|Spain}} '''[[:en:Elche|Elche]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Turkey}} !4-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !14/10/2025 ![[:en:Kocaeli_Stadium|Kocaeli Stadium]] |{{Flag icon|Turkey}} '''[[:en:İzmit|İzmit]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Spain}} !4-0 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !15/11/2025 ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Bulgaria}} !2-1 !{{Flag icon|Georgia (country)}} !18/11/2025 ![[:en:Vasil_Levski_National_Stadium|Vasil Levski National Stadium]] |{{Flag icon|Bulgaria}} '''[[:en:Sofia|Sofia]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-2 !{{Flagicon|ისრაელი}} !26/03/2026 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} ! rowspan="4" |[[ამხანაგური მატჩი|Friendly]] |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flagicon|ლიეტუვა}} !29/03/2026 ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] |{{Flagicon|ლიეტუვა}} [[კაუნასი|'''Kaunas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !1-1 !{{Flagicon|Romania}} !02/06/2026 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Georgia (country)}} !2-0 !{{Flagicon|Bahrain}} !05/06/2026 ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |{{Flag icon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |} {| class="wikitable" ! colspan="5" |National |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !8-0 |{{Flagicon|Thailand}} [[:en:Thailand_national_football_team|'''Thailand''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !4-0 |{{Flagicon|Cyprus}} [[:en:Cyprus_national_football_team|'''Cyprus''']] ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !2-0 |{{Flagicon|Luxembourg}} [[:en:Luxembourg_national_football_team|'''Luxembourg''']] ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !1-0 |{{Flagicon|Faroe Islands}} [[:en:Faroe_Islands_national_football_team|'''Faroe Islands''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Turkey}} [[:en:Turkey_national_football_team|'''Turkey''']] !3-2 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Georgia_national_football_team|'''Georgia''']] !2-0 |{{Flagicon|Bahrain}} [[:en:Bahrain_national_football_team|'''Bahrain''']] ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |- ! colspan="5" |Clubs |- |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-2 |{{Flag icon|Estonia}} '''[[:en:FCI_Levadia_Tallinn|Levadia Tallinn]]''' ![[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26 UEFA Conference League Qualifying]] ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] |} {| class="wikitable" ! colspan="7" |[[:en:UEFA_Champions_League|UEFA Champions League]] |- !Team 1 !Agg !Team 2 !1st Leg !2nd Leg !Round !Year |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-6 |{{Flag icon|Sweden}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] !1-3 !1-3 !1 ![[:en:2025–26_UEFA_Champions_League_qualifying|2025–26]] |- ! colspan="7" |- |- ! colspan="7" |[[:en:UEFA_Conference_League|UEFA Conference League]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Torpedo_Kutaisi|'''Torpedo Kutaisi''']] !5-4 |{{Flag icon|Kazakhstan}} [[:en:FC_Ordabasy|'''Ordabasy''']] !4-3 !1-1 !1 ! rowspan="2" |[[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Dila_Gori|'''Dila Gori''']] !3-1 |{{Flag icon|Luxembourg}} [[:en:Racing_FC_Union_Luxembourg|'''Racing Union''']] !2-1 !1-0 !1 |- ! colspan="7" |- |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Iberia_1999|'''Iberia 1999''']] !2-3 |{{Flag icon|Estonia}} [[:en:FCI_Levadia_Tallinn|'''Levadia Tallinn''']] !0-1 !2-2 !2 ! rowspan="4" |[[:en:2025–26_UEFA_Conference_League_qualifying|2025–26]] |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Spaeri|'''Spaeri''']] !0-7 |{{Flag icon|Austria}} [[:en:FK_Austria_Wien|'''Austria Wien''']] !0-2 !0-5 !2 |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Dila_Gori|'''Dila Gori''']] !4-5 |{{Flag icon|Latvia}} [[:en:Riga_FC|'''Riga FC''']] !1-2 !3-3 !2 |- |'''{{Flagicon|Georgia (country)}}''' [[:en:FC_Torpedo_Kutaisi|'''Torpedo Kutaisi''']] !0-5 |{{Flag icon|Cyprus}} [[:en:AC_Omonia|'''AC Omonia''']] !0-1 !0-4 !2 |- ! colspan="7" |- |} {| class="wikitable" !Stadium !Capacity !Country !City |- ![[:en:Boris_Paichadze_Dinamo_Arena|Boris Paichadze Dinamo Arena]] !54,200 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Tbilisi|Tbilisi]] |- ![[:en:Mikheil_Meskhi_Stadium|Mikheil Meskhi Stadium]] !22,750 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Tbilisi|Tbilisi]] |- ![[:en:Adjarabet_Arena|Adjarabet Arena]] !20,035 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Batumi|Batumi]] |- ![[:en:Ramaz_Shengelia_Stadium|Ramaz Shengelia Stadium]] !11,700 |'''{{Flag|Georgia (country)|name=Georgia}}''' ![[:en:Kutaisi|Kutaisi]] |- ![[:en:Westfalenstadion|Westfalenstadion]] !81,365 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Dortmund|Dortmund]] |- ![[:en:Arena_AufSchalke|Arena AufSchalke]] !62,270 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]] |- ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] !57,000 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Hamburg|Hamburg]] |- ![[:en:RheinEnergieStadion|RheinEnergieStadion]] !49,700 |'''{{Flag|Germany}}''' ![[:en:Cologne|Cologne]] |- ![[:en:Estadio_Martínez_Valero|Estadio Martínez Valero]] !31,390 |'''{{Flag|Spain}}''' ![[:en:Elche|Elche]] |- ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] !27,600 |'''{{Flag|Spain}}''' ![[:en:Valladolid|Valladolid]] |- ![[:en:Vasil_Levski_National_Stadium|Vasil Levski National Stadium]] !43,230 |'''{{Flag|Bulgaria}}''' ![[:en:Sofia|Sofia]] |- ![[:en:Poznań_Stadium|Poznań Stadium]] !42,835 |'''{{Flag|Poland}}''' ![[:en:Poznań|Poznań]] |- ![[:en:Kocaeli_Stadium|Kocaeli Stadium]] !34,830 |'''{{Flag|Turkey}}''' ![[:en:İzmit|İzmit]] |- ![[:en:Arena_Kombëtare|Arena Kombëtare]] !22,500 |'''{{Flag|Albania}}''' ![[:en:Tirana|Tirana]] |- ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] !15,026 |'''{{დროშა|ლიეტუვა|name=Lithaunia}}''' ![[კაუნასი|Kaunas]] |- ![[:en:Vazgen_Sargsyan_Republican_Stadium|Vazgen Sargsyan Republican Stadium]] !14,405 |'''{{Flag|Armenia}}''' ![[:en:Yerevan|Yerevan]] |- ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] !12,475 |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' ![[:en:Olomouc|Olomouc]] |- ![[:en:Podgorica_City_Stadium|Podgorica City Stadium]] !11,080 |'''{{Flag|Montenegro}}''' ![[:en:Podgorica|Podgorica]] |} {| class="wikitable" !Team !Date !Time !Total !Competition !Location !Stadium |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !14/10/2020 !74' !1 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flag icon|Macedonia}} '''[[:en:Skopje|Skopje]]''' ![[ფილიპე II (სტადიონი)|Toše Proeski Arena]] |- |'''{{Flag|Spain}}''' !28/03/2021 !44' !2 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Greece}}''' !31/03/2021 !78' !3 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Greece}} '''[[:en:Thessaloniki|Thessaloniki]]''' ![[:en:Toumba_Stadium|Toumba Stadium]] |- |'''{{Flag|Sweden}}''' !11/11/2021 !61' 77' !4 5 ![[:en:FIFA_World_Cup_qualification|FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' ![[აჭარაბეთ არენა|Adjarabet Arena]] |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !02/06/2022 !12' !6 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !05/06/2022 !58' !7 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Bulgaria}} '''[[:en:Razgrad|Razgrad]]''' ![[:en:Huvepharma_Arena|Huvepharma Arena]] |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !09/06/2022 !62' !8 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flag icon|Macedonia}} '''[[:en:Skopje|Skopje]]''' ![[ფილიპე II (სტადიონი)|Toše Proeski Arena]] |- |'''{{Flag|North Macedonia}}''' !23/09/2022 !64' !9 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !26/09/2022 !19' !10 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |'''{{Flag|Gibraltar}}''' ![[:en:Victoria_Stadium,_Gibraltar|Victoria Stadium]] |- |'''{{Flag|Thailand}}''' !12/10/2023 !66' !11 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !15/10/2023 !58' !12 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |'''{{Flag|Scotland}}''' !16/11/2023 !15' 57' !13 14 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Spain}}''' !19/11/2023 !10' !15 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Spain}} '''[[:en:Valladolid|Valladolid]]''' ![[:en:José_Zorrilla_Stadium|José Zorrilla Stadium]] |- |'''{{Flag|Portugal}}''' !26/06/2024 !2' !16 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' ![[აუფშალკე არენა|Arena AufSchalke]] |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !07/09/2024 !33' !17 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !23/03/2025 !62' !18 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Turkey}}''' !04/09/2025 !90+8' !19 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !07/09/2025 !30' !20 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{დროშა|ისრაელი|name=Israel}}''' !26/03/2026 !36' 54' !21 22 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |'''{{Flag|Bahrain}}''' !05/06/2026 !77' !23 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |} {| class="wikitable" !Team !Date !Time !Total !Competition !Location !Stadium |- |'''{{Flag|Romania}}''' !02/06/2021 !61' !1 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Romania}} '''[[:en:Ploiești|Ploiești]]''' ![[:en:Ilie_Oană_Stadium|Ilie Oană Stadium]] |- |'''{{Flag|Gibraltar}}''' !02/06/2022 !87' !2 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Norway}}''' !28/03/2023 !60' !3 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' ![[აჭარაბეთ არენა|Adjarabet Arena]] |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !17/06/2023 !31' !4 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Cyprus}} '''[[:en:Larnaca|Larnaca]]''' ![[:en:AEK_Arena_–_Georgios_Karapatakis|AEK Arena]] |- |'''{{Flag|Thailand}}''' !12/10/2023 !24' 37' 41' 56' !5 6 7 8 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |'''{{Flag|Cyprus}}''' !15/10/2023 !90+5' !9 ![[:en:UEFA_Euro_2024_qualifying|UEFA Euro 2024 Qualifying]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |'''{{Flag|Montenegro}}''' !09/06/2024 !33' !10 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|Montenegro}} '''[[:en:Podgorica|Podgorica]]''' ![[პოდგორიცის სტადიონი|Podgorica City Stadium]] |- |'''{{Flag|Turkey}}''' !18/06/2024 !32' !11 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Dortmund|Dortmund]]''' ![[ვესტფალიენშტადიონი|Westfalenstadion]] |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !22/06/2024 !45+4' !12 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Hamburg|Hamburg]]''' ![[:en:Volksparkstadion|Volksparkstadion]] |- |'''{{Flag|Portugal}}''' !26/06/2024 !57' !13 ![[:en:UEFA_Euro_2024|UEFA Euro 2024]] |{{Flagicon|Germany}} '''[[:en:Gelsenkirchen|Gelsenkirchen]]''' ![[აუფშალკე არენა|Arena AufSchalke]] |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !07/09/2024 !63' !14 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[მიხეილ მესხის სტადიონი|Mikheil Meskhi Stadium]] |- |'''{{Flag|Ukraine}}''' !16/11/2024 !76' !15 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Batumi|Batumi]]''' ![[აჭარაბეთ არენა|Adjarabet Arena]] |- |'''{{დროშა|ჩეხეთი|name=Czechia}}''' !19/11/2024 !60' !16 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Olomouc|Olomouc]]''' ![[:en:Andrův_stadion|Andrův Stadion]] |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !20/03/2025 !37' 59' !17 18 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Armenia}} '''[[:en:Yerevan|Yerevan]]''' ![[ერევნის რესპუბლიკური სტადიონი|Republican Stadium]] |- |'''{{Flag|Armenia}}''' !23/03/2025 !14' 35' !19 20 ![[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{Flag|Bulgaria}}''' !07/09/2025 !65' !21 ![[:en:2026_FIFA_World_Cup_qualification_(UEFA)|2026 FIFA World Cup Qualification]] |{{Flagicon|Georgia (country)}} '''[[:en:Tbilisi|Tbilisi]]''' ![[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|Boris Paichadze Dinamo Arena]] |- |'''{{დროშა|ლიეტუვა|name=Lithuania}}''' !29/03/2026 !70' 84' !22 23 ![[:en:Exhibition_game|Friendly]] |{{Flagicon|ლიეტუვა}} [[კაუნასი|'''Kaunas''']] ![[:en:Darius_and_Girėnas_Stadium|Darius and Girėnas Stadium]] |} ith3m9jht78dc11yzkt5ngm4d9ou37l 0 880733 5411076 5395088 2026-06-11T05:21:49Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.5 5411076 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Sing About Me, I’m Dying of Thirst | გარეკანი = KendrickGKMC.jpg | ალტ = | ტიპი = song | შემსრულებელი = [[კენდრიკ ლამარი]] | ალბომი = [[Good Kid, M.A.A.D City]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = <!--{{დაიწყე თარიღი|YYYY|MM|DD}}-->[[22 ოქტომბერი]], [[2012]] | ჩაიწერა = | სტუდია = | ჟანრი = <!--მიუთითეთ მხოლოდ წყაროებით დადასტურებული ჟანრები--> [[სოული]]; [[West Coast Hip-Hop]]; [[ჯაზ რეპი]] | ხანგრძლივობა = 12:04 | ლეიბლი = * Top Dawg * Aftermath * Interscope | ავტორი = <!--მუსიკის და ტექსტის ავტორები--> * [[კენდრიკ ლამარი |Kendrick Duckworth]] * Gabriel Stevenson * Derrick Hutchins * Quincy Jones * Alan Bergman * Marilyn Bergman | პროდიუსერი = * [[Sounwave]] * | წინა_სახელწოდება = <!--სინგლების ქრონოლოგიის შემთხვევაში--> | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} '''Sing About Me, I’m Dying of Thirst''' – ამერიკელი [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპ]] არტისტ [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]] სიმღერა, მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან [[Good Kid, M.A.A.D City]] ([[2012]]). სიმღერა, რომელიც ალბომის მეათე ტრეკად ჩნდება, კენდრიკ ლამარის ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ნაწარმოებია, რომლის ხანგრძლივობა თორმეტი წუთი და ოთხი წამია. ის ორ ნაწილად იყოფა: პირველი ნაწილი, სახელწოდებით ''„Sing About Me“'', რომელიც დაახლოებით შვიდი წუთია, და მეორე ნაწილი, სახელწოდებით ''„I’m Dying of Thirst“'', რომელიც დაახლოებით ორი წუთი და ორმოცდაათი წამია. ორ ნაწილს შორის არის სკეტჩი, ხოლო მეორე ნაწილის შემდეგ კიდევ ერთი. ბოლო სკეტჩში მონაწილეობს პოეტი მაია ანჯელოუ.<ref>{{cite web |last1=Lamar|first1=Kendrick|title=Shay Diddy & DC Interview Kendrick Lamar at 2014 KMEL Summer Jam |url=https://www.youtube.com/watch?v=4QLCovobLX4&t=260s |website=youtube.com |publisher=[[106KMEL]] |language=en |format=video |date=June 19, 2014}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://time.com/125901/maya-angelou-rap-hip-hop/ |title=A Brief History of How Maya Angelou Influenced Hip Hop |last=Feeney |first=Nolan |date=May 28, 2014 |website=TIME |publisher=TIME USA |access-date=December 23, 2024 |quote=Kendrick Lamar uses a recording of her voice on “Sing About Me, I’m Dying of Thirst” from good kid, m.A.A.d city. |archive-date=იანვარი 2, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150102040422/http://time.com/125901/maya-angelou-rap-hip-hop/ }}</ref> ''„Sing About Me“''-ში გრანტ გრინის ''„Maybe Tomorrow“''-ის სემპლი და ბილ უიზერსის ტრეკიდან ''„Use Me“'' დასარტყამი ინსტრუმენტების ბრეიკია გამოყენებული, ხოლო ''„I’m Dying of Thirst“''-ში ''Singers Unlimited''-ის ''„My Romance“''-ის ქავერ ვერსიაა. სიმღერამ კრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა ლამარის ემოციური ლირიზმისა და თვითკრიტიკისადმი შემოქმედებითი მიდგომის გამო, ასევე რეპ-ლექსი იმ პერსონაჟების პერსპექტივიდან, რომლებიც მის წინა ალბომში, [[Section.80 (ალბომი)|Section.80]]-ში და თავად ''Good Kid, M.A.A.D City''-ის სიმღერებში მონაწილეობდნენ. == შეფასებები == ''„Sing About Me, I’m Dying of Thirst''“-მა გამოსვლის დღიდან კრიტიკოსებისა და მსმენელების ფართო აღიარება დაიმსახურა. [[Pitchfork Media|Pitchfork]]-მა სიმღერა აღწერა, როგორც ''„განმაცვიფრებელი 12-წუთიანი დასასრული, რომელშიც ლამარი მეორეხარისხოვანი პერსონაჟის ლექსს წარმოთქვამს, რაც ალბომის ყველაზე კაშკაშა თანაგრძნობის გამოხატულებაა“.''<ref>{{Cite web|title=Kendrick Lamar: good kid, m.A.A.d city|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/17253-good-kid-maad-city/|access-date=2021-07-19|website=Pitchfork|language=en}}</ref> ლამარის მეოთხე სტუდიური ალბომის, [[DAMN (ალბომი)|Damn]]-ის, მიმოხილვაში, ''The Daily Campus''-ის წარმომადგენელმა ტედი კრეივენმა ''„Sing About Me“'' ''„Duckworth“''-ს შეადარა და თქვა, რომ ორივე სიმღერა ''„მათი შესაბამისი ალბომების მწვერვალებია“''.<ref>{{Cite news|url=http://dailycampus.com/stories/2017/4/24/album-review-kendrick-lamars-damn|title=Album review: Kendrick Lamar's "DAMN."|work=The Daily Campus|access-date=April 25, 2017|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190423120813/http://dailycampus.com/stories/2017/4/24/album-review-kendrick-lamars-damn|archivedate=აპრილი 23, 2019}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სიმღერები წლების მიხედვით]] [[კატეგორია:სიმღერები ათწლეულის მიხედვით]] [[კატეგორია:2012 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:სიმღერები ენების მიხედვით]] [[კატეგორია:სიმღერები ინგლისურ ენაზე]] [[კატეგორია:სიმღერები ავტორის მიხედვით]] [[კატეგორია:კენდრიკ ლამარის სიმღერები]] [[კატეგორია:სიმღერები პროდიუსერის მიხედვით]] [[კატეგორია:სიმღერები Sounwave-ის პროდიუსერობით]] [[კატეგორია:სიმღერები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ამერიკული სიმღერები]] 8ap8kxc3qwar5mh9gyxc282n3eevtzq 0 881063 5410659 5398094 2026-06-10T14:31:53Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ლიბიის სამოქალაქო ომი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410659 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = <!-- გა=[[გაეროს გენერალური ასამბლეა]], უს=[[გაეროს უშიშროების საბჭო]] --> |თარიღი = [[17 მარტი]], |წელი =[[2011]] |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = არცერთი |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Libya-War-Map.png |წარწერა =ფრენის აკრძალული ზონის განმახორციელებელი სახელმწიფოები ლიბია }} '''რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გაეროს რეზოლუციები]] [[კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] nq45ai77b96zkeh4bhku6rbokqxkgof 5410660 5410659 2026-06-10T14:32:03Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410660 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = <!-- გა=[[გაეროს გენერალური ასამბლეა]], უს=[[გაეროს უშიშროების საბჭო]] --> |თარიღი = [[17 მარტი]], |წელი =[[2011]] |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = არცერთი |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Libya-War-Map.png |წარწერა =ფრენის აკრძალული ზონის განმახორციელებელი სახელმწიფოები ლიბია }} '''რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] lkudqdpf0fsicot3l9e36q6qi5jgeha 5410662 5410660 2026-06-10T14:32:29Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410662 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = <!-- გა=[[გაეროს გენერალური ასამბლეა]], უს=[[გაეროს უშიშროების საბჭო]] --> |თარიღი = [[17 მარტი]], |წელი =[[2011]] |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = არცერთი |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Libya-War-Map.png |წარწერა =ფრენის აკრძალული ზონის განმახორციელებელი სახელმწიფოები ლიბია }} '''რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] rxadbi9npc8iwf1lrf5p550eecyqi48 5410663 5410662 2026-06-10T14:35:01Z Jaba1977 3604 5410663 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი, |წელი =2011 |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] 2dp4j4ksq7qok9jz2b3p5ahlb8ifbei 5410690 5410663 2026-06-10T15:53:24Z Jaba1977 3604 მომხმარებელმა Jaba1977 გვერდი „[[გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუცია]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]“: არასწორი სათაური 5410663 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი, |წელი =2011 |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] 2dp4j4ksq7qok9jz2b3p5ahlb8ifbei 5410697 5410690 2026-06-10T15:54:15Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5410697 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი, |წელი =2011 |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] ditthz7ss1rnlkri75hvo3iw3zeg6z2 5410699 5410697 2026-06-10T15:54:48Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუციები]]; დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410699 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი, |წელი =2011 |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] grrpmb6eend3aixrhg7ti78xc1o82vi 5410716 5410699 2026-06-10T15:59:29Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410716 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 6,498 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი, |წელი =2011 |სხდომა = |კოდი = S/RES/1973 (დოკუმენტი) |დოკუმენტი = |მომხრე = 10 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა =5 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი = მიღებულია |სურათი = |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973''' გაეროს უშიშროების საბჭომ 2011 წლის [[17 მარტი|17 მარტს]] მიიღო [[ლიბია|ლიბიის]] პირველი [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომის]] საპასუხოდ. რეზოლუციამ შექმნა ლიბიის სამოქალაქო ომში სამხედრო ჩარევის იურიდიული საფუძველი, მოითხოვა „დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტა“ და საერთაშორისო საზოგადოებას მისცა უფლება, შეექმნა ფრენის აკრძალვის ზონა და გამოეყენებინა ყველა საჭირო საშუალება, გარდა უცხოური ოკუპაციისა, მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.<ref>{{cite news|last=Roth|first=Richard|title=U. N. Security Council approve no-fly zone in Libya|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|archive-url=https://web.archive.org/web/20110320044602/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/17/libya.civil.war/index.html?hpt=T2|url-status=dead|archive-date=20 March 2011|date=18 March 2011|work=[[CNN]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია შემოთავაზებული იყო [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[ლიბანი|ლიბანის]] და [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოს]] მიერ.<ref name="UN News Centre">{{cite web |url=https://www.un.org/press/en/2011/sc10200.doc.htm|title=Security Council authorizes 'all necessary measures' to protect civilians in Libya|date=17 March 2011 |publisher=United Nations News Centre}}</ref><ref>{{cite news|title=Libya: UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|date=18 March 2011|work=[[BBC News]]}}</ref> უშიშროების საბჭოს ათმა წევრმა მისცა ხმა დადებითად (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, [[კოლომბია|კოლუმბია]], [[გაბონი]], ლიბანი, [[ნიგერია]], [[პორტუგალია]], [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკა]] და მუდმივი წევრები საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]]). ხუთმა ქვეყანამ ([[ბრაზილია]], [[გერმანია]] და [[ინდოეთი]], მუდმივი წევრები [[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]) თავი შეიკავა, წინააღმდეგი არცერთი არ ყოფილა.<ref>{{cite news|title=Libya: Nigeria votes in favour of no-fly resolution|url=http://www.vanguardngr.com/2011/03/libya-nigeria-votes-in-favour-of-no-fly-resolution/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=18 March 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === ძირითადი პუნქტები === [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია: *მოითხოვს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტას და ძალადობის, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ყველა თავდასხმის და მათი უფლებების დარღვევის სრულ შეწყვეტას; * ლიბიის თავზე ფრენის აკრძალვის ზონას აწესებს; *იძლევა „ყველა საჭირო ზომის მიღების უფლებას ლიბიის [[არაბთა ჯამაჰირია|არაბთა ჯამაჰირიაში]], მათ შორის [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] თავდასხმის საფრთხის ქვეშ მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიერ დასახლებული ტერიტორიების დასაცავად, ამავდროულად გამორიცხავს ნებისმიერი სახის უცხოური საოკუპაციო ძალის განთავსებას ლიბიის ტერიტორიის ნებისმიერ ნაწილზე“; *აძლიერებს იარაღის ემბარგოს და განსაკუთრებით დაქირავებული მებრძოლების წინააღმდეგ ზომებს, [[გემი|გემებისა]] და [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავების]] იძულებითი შემოწმების დაშვებით; *აწესებს აკრძალვას ლიბიის მიერ დანიშნულ ყველა ფრენაზე; *ლიბიის ხელისუფლების საკუთრებაში არსებულ აქტივებზე აქტივების გაყინვას აწესებს და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ასეთი აქტივები ლიბიელი ხალხის სასარგებლოდ უნდა იქნას გამოყენებული; *გაეროს უშიშროების საბჭოს 1970-ე რეზოლუციით გათვალისწინებული მოგზაურობის აკრძალვა და აქტივების გაყინვა ვრცელდება ლიბიის კიდევ რამდენიმე ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე; *ქმნის ექსპერტთა პანელს სანქციების აღსრულების მონიტორინგისა და ხელშეწყობის მიზნით. == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (10) !! width="34%" | თავი შეიკავა(5) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top |*{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|COL}} *'''{{flagcountry|FRA}}''' *{{flagcountry|GAB}} *{{flagcountry|LBN}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|PRT}} *{{flagcountry|RSA}} *'''{{flagcountry|UK}}''' *'''{{flagcountry|USA}}''' | *{{flagcountry|BRA}} *'''{{flagcountry|CHN}}''' *{{flagcountry|DEU}} *{{flagcountry|IND}} *'''{{flagcountry|RUS|name=რუსეთის ფედერაცია}}''' | |} უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მონიშნულია მუქი შრიფტით. მუდმივ წევრებს, ჩინეთსა და რუსეთს, ეჭვები ჰქონდათ ფრენის აკრძალვის ზონასთან დაკავშირებით, მათ შორის ასეთი ზონის აღსრულების პრაქტიკულ საკითხებთან და ძალის გამოყენების შეშფოთებასთან დაკავშირებით, როდესაც სხვა საშუალებები არ იყო ამოწურული, თუმცა აღნიშნეს [[არაბთა გაერთიანებული საამიროები|არაბული]] ლიგის მოთხოვნები და ლიბიაში არსებული „განსაკუთრებული სიტუაცია“ და ამიტომ თავი შეიკავეს ხმის მიცემისგან.<ref>{{cite news|title=China opposed UN resolution on Libya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/china/China-opposed-UN-resolution-on-Libya/articleshow/7736989.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105020432/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-18/china/29144182_1_libya-resolution-countries|url-status=live|archive-date=5 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2011}}</ref> უშიშროების საბჭოს აფრიკელმა წევრებმა დაგმეს ლიბიის რეჟიმის ქმედებები და მხარი დაუჭირეს ტექსტს.<ref>{{cite news|title=Africa defies AU chief's support for Ghaddafi|url=http://www.afrol.com/articles/37599|date=18 March 2011|work=Afrol News}}</ref> მეორე დღეს [[კანცლერი|კანცლერმა]] [[ანგელა მერკელი|ანგელა მერკელმა]] განაცხადა, რომ გერმანია არ მიიღებდა მონაწილეობას სამხედრო ოპერაციაში, მაგრამ დასძინა: „ჩვენ უპირობოდ ვიზიარებთ ამ რეზოლუციის მიზნებს. ჩვენი თავშეკავება არ უნდა აგვერიოს ნეიტრალიტეტთან“.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12776418 BBC ''(retrieved 18 March 2011)'']</ref> თუმცა, მისმა [[საგარეო საქმეთა მინისტრი|საგარეო საქმეთა მინისტრმა]] [[გიდო ვესტერველე|გვიდო ვესტერველემ]] საჯაროდ გამოხატა თავისი წინააღმდეგობა რეზოლუციის მიმართ.<ref>{{cite news| title= Germany won't send forces to Libya, foreign minister declares |url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/germany-rules-out-libya-military | work=The Guardian | date=17 March 2011}}</ref> ინდოეთმა თავი შეიკავა, რადგან მან რეზოლუცია აღიქვა, როგორც გაურკვეველ ინფორმაციაზე დაფუძნებული (ლიბიაში ადგილზე არსებული ვითარების შესახებ „სანდო ინფორმაციის“ ნაკლებობა) და როგორც ძალიან ღია („აღსრულების ზომების დეტალების სიცხადის არარსებობის გამო, მათ შორის, ვინ და რა საშუალებებით მიიღებს მონაწილეობას და როგორ განხორციელდება ეს ზომები ზუსტად“).<ref name="autogenerated5">{{cite conference|title=UNSC 6498th Meeting|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=S/PV.6498|date=17 March 2011|publisher=UNSC|pages=5–6}}</ref> ბრაზილიამაც თავი შეიკავა და აღნიშნა ფუნდამენტური წინააღმდეგობა ძალის გამოყენებაში „ძალადობის დაუყოვნებლივ დასრულებისა და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის“ მისაღწევად. მათ მიაჩნდათ, რომ ძალის გამოყენებას შესაძლოა ჰქონდეს ადგილზე დაძაბულობის გამწვავების გაუთვალისწინებელი ეფექტი და მეტი ზიანი მიაყენოს იმავე მშვიდობიან მოსახლეობას, რომელთა დაცვაც ჩვენი ვალდებულებაა. ბრაზილიის [[ელჩი|ელჩმა]], ქალბატონმა ვიოტიმ, ასევე აღნიშნა, რომ ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში სახალხო მოძრაობის მნიშვნელოვანი ასპექტია მათი სპონტანური, ადგილობრივი ბუნება. ჩვენ ასევე შეშფოთებულები ვართ იმით, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებამ, როგორც ეს დღევანდელი რეზოლუციის მე-4 პუნქტშია მოწოდებული, შეიძლება შეცვალოს ეს ნარატივი ისე, რომ სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ლიბიასა და მის ფარგლებს გარეთ არსებულ ვითარებას. == ლიბიის პასუხი == რეზოლუციის მიღებისას ბენღაზიში მყოფმა ლიბიის [[ოპოზიცია (პოლიტიკა)|ოპოზიციურმა]] ძალებმა ტაში შემოჰკრეს და ჰაერში იარაღს და ფეიერვერკებს ისროდნენ.<ref>{{cite news|title=UN backs action against Colonel Gaddafi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12781009|work=BBC News|access-date=22 October 2011|date=18 March 2011}}</ref>რეზოლუციის გამოქვეყნებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კადაფიმ ოპოზიცია გააფრთხილა სიტყვით: „ჩვენ დღეს ღამით მოვალთ და არანაირი შეწყალება არ იქნება“.<ref>{{cite magazine|url=https://world.time.com/2011/03/17/gaddafi-warns-benghazi-rebel-city-we-are-coming-and-therell-be-no-mercy/|title=Gaddafi Warns Benghazi Rebels: We Are Coming, And There'll Be No Mercy|last=Tharoor|first=Ishaan|date=17 March 2011|magazine=Time|access-date=16 September 2016}}</ref> [[18 მარტი|18 მარტს]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობამ განაცხადა, რომ ისინი დაიცავდნენ რეზოლუციას და განახორციელებდნენ ცეცხლის შეწყვეტას.<ref>{{cite web|url=http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/03/fly-zone-ceasefire-libya|title=Libya declares ceasefire|work=New Statesman}}</ref>თუმცა, მალევე გაირკვა, რომ სინამდვილეში ცეცხლის შეწყვეტა არ განხორციელებულა.<ref>{{cite news|title=Gadhafi blasts 'crusader' aggression after strikes|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna42164455|work=NBC News|access-date=22 October 2011}}</ref> == განხორციელება == [[სამხედრო ინტერვენცია]] ლიბიაში [[19 მარტი|19 მარტს]] დაიწყო, როდესაც საფრანგეთის საჰაერო ძალების გამანადგურებლებმა გაანადგურეს კადაფის მომხრე რამდენიმე მანქანა, რომლებიც ამბოხებულთა ციხესიმაგრის, ბენღაზიში მიიწევდნენ წინ. შემდეგ აშშ-ის და ბრიტანეთის [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავებმა]] ლიბიის მასშტაბით სამიზნეების მიმართულებით 110-ზე მეტი „[[ტომაჰავკი (იარაღი)|ტომაჰაკის]]“ ტიპის ფრთოსანი [[რაკეტა]] ისროლეს, რამაც რეჟიმის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეაფერხა და ფრენის აკრძალვის ზონის უფრო ფართოდ აღსრულება შესაძლებელი გახადა. ინტერვენციაში თავდაპირველად [[ევროპა|ევროპისა]] და [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთის]] 10 სახელმწიფოსგან შემდგარი კოალიცია მონაწილეობდა, მოგვიანებით კი მათი რიცხვი 17-მდე გაიზარდა. [[31 მარტი|31 მარტს]] [[ნატო|ნატომ]] ოპერაციის სარდლობა აიღო. ინტერვენციამ წარმატებით შეაჩერა კადაფის მომხრე ძალების ბენღაზიში ჩაგდება.<ref>[http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110323145516/http://blogs.aljazeera.net/live/africa/libya-live-blog-march-19 |date=23 March 2011 }}</ref> 24 აგვისტოს პირველად აღიარა, რომ ბრიტანეთის,<ref>Thomas Harding, Gordon Rayner and Damien McElroy [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8721291/Libya-SAS-leads-hunt-for-Gaddafi.html ''Libya: SAS leads hunt for Gaddafi''], 24 August 2011</ref>[[იტალია|იტალიის]], საფრანგეთის, [[იორდანია|იორდანიის]], [[კატარი|კატარის]]<ref name="es">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do Hunt is on for safe houses where dictator can lie low | News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016204933/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23980885-hunt-is-on-for-safe-houses-where-dictator-can-lie-low.do |date=2011-10-16 }}—[[Evening Standard]]</ref> და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სპეციალური დანიშნულების რაზმები ლიბიის ტერიტორიაზე ჩაერივნენ და ოპერაციები [[ტრიპოლი|ტრიპოლისა]] და სხვა ქალაქებში გააძლიერეს.<ref name="es" /><ref>Barbara Starr [https://web.archive.org/web/20110923184926/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/08/24/libya.foreign.forces/ ''Foreign forces in Libya helping rebel forces advance''], 24 August 2011</ref> ეს 1973-ე რეზოლუციის<ref>George Grant [http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 ''Special Forces in Libya: A Breach of UNSCR 1973?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323142323/http://www.thecommentator.com/article/391/special_forces_in_libya_a_breach_of_unscr_1973 |date=23 March 2013 }}, 25 August 2011</ref> შესაძლო დარღვევად იქნა მიჩნეული, თუმცა სპეციალური დანიშნულების რაზმების გამოყენება რეზოლუციით აკრძალული არ არის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1973(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.theguardian.com/world/2011/mar/17/un-security-council-resolution UN Security Council Resolution 1973 (2011) on Libya – full text] – ''[[The Guardian]]'' *[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10200.doc.htm UN Security Council's Press Release on Resolution 1973 (2011)] (accessed 2011-03-19). *[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-12782972 Analysis of resolution] – [[BBC News]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:საერთაშორისო უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] ooozglfubzmenajy6zlsbvuc9qwuhwa 1 881103 5410692 5361643 2026-06-10T15:53:24Z Jaba1977 3604 მომხმარებელმა Jaba1977 გვერდი „[[განხილვა:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუცია]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[განხილვა:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]“: არასწორი სათაური 5361643 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 881507 5410727 5374099 2026-06-10T16:01:04Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410727 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1986 |ორგანო = უს |თარიღი = 13 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,544 |კოდი = S/RES/1186 |დოკუმენტი = https://docs.un.org/en/S/RES/1986(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = [[კვიპროსი]] |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Cyprus Buffer Zone.jpg |წარწერა = ბუფერული ზონა კვიპროსში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1986''' მიღებულია [[2011]] წლის [[13 ივნისი|13 ივნისს]], [[კვიპროსი|კვიპროსში]] არსებული ვითარების შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, განსაკუთრებით [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1251|1251]] ([[1999]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1953|1953]] ([[2010]]), ხელახალი დადასტურების შემდეგ, საბჭომ გააგრძელა [[გაეროს მანდატი|გაეროს სამშვიდობო ძალების მანდატი]] კვიპროსში დამატებით ექვსი თვით — [[2011]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბრამდე]] — და მოუწოდა [[კვიპროსელი ბერძნები|ბერძენი]] და [[კვიპროსელი თურქები|თურქი]] კვიპროსელი ლიდერების შორის მოლაპარაკებების გაძლიერებას.<ref name=un>{{cite news|url=http://www.pfcmc.com/News/Press/docs/2011/sc10279.doc.htm|title=Security Council extends peacekeeping force in Cyprus until 15 December 2011|date=June 13, 2011|publisher=United Nations|archive-date=6 March 2016|access-date=15 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306130149/http://pfcmc.com/news/press/docs/2011/sc10279.doc.htm|url-status=dead}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== [[უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] აღნიშნა, რომ კვიპროსის მთავრობა თანახმა იყო კუნძულზე გაეროს სამშვიდობო ძალების გაგრძელებულ ყოფნაზე. კონფლიქტის გადაწყვეტა თავად კვიპროსელებზე იყო დამოკიდებული და არსებობდა უნიკალური შესაძლებლობა გრძელვადიანი შეთანხმების მისაღწევად. სამშვიდობო მოლაპარაკებებში პროგრესი შეინიშნებოდა, თუმცა საბჭო შეშფოთებული იყო პროცესის ნელი ტემპით და არსებული მდგომარეობის მიუღებლობით. საბჭომ მიესალმა ნდობის განმტკიცების ღონისძიებების განხორციელებას როგორც [[კვიპროსი|კვიპროსის]], ისე [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] მხრიდან და მოუწოდა გამყოფ ხაზზე დამატებითი გადაკვეთის პუნქტების გახსნას.<ref>{{cite news|last=Lederer|first=Edith M.|title=UN Security Council urges intensified negotiations on reunification of Cyprus|url=https://www.google.com/hostednews/canadianpress/article/ALeqM5jsxSoHLo690zp1Ca2RWpjsL5tB8w?docId=7140558|date=13 June 2011|agency=[[The Canadian Press]]}}{{dead link|date=June 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> საბჭო კვლავ დარწმუნებული იყო, რომ კვიპროსის საკითხის მდგრადი გადაწყვეტა სასარგებლო იქნებოდა ყველა კვიპროსელისთვის და რომ [[ბუფერული ზონა|ბუფერულ ზონაში]] მდგომარეობა გაუმჯობესდებოდა, თუ ორივე მხარე მიიღებდა [[1989]] წლის [[მემორანდუმი|მემორანდუმს]], რომელიც გამოიყენებოდა [[გაერო|გაეროს]] მიერ. ასევე აღინიშნა, რომ გაეროს სანდოობის შერყევა საზიანოა სამშვიდობო პროცესისთვის. გარდა ამისა, საბჭომ მიესალმა პროგრესს ნაღმების განაღმვის სფეროში, დაკარგულ პირთა კომიტეტის მუშაობას და ხაზი გაუსვა სამოქალაქო საზოგადოების ჯგუფებისა და ორმხრივი კონტაქტების აქტიური მონაწილეობის მნიშვნელობას პოლიტიკურ პროცესში. საჭირო იყო საზოგადოებრივი გზავნილების კონცენტრაცია მომავალ ნაბიჯებზე.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of UN peacekeeping force in Cyprus|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38701&Cr=cyprus&Cr1=|date=13 June 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> ===მოქმედებები=== რეზოლუციამ მიესალმა მოლაპარაკებების პროგრესს და ახლო მომავალში შეთანხმების მიღწევის პერსპექტივას. ამ კონტექსტში, ორივე კვიპროსელ ლიდერს მოუწოდა: *მოლაპარაკებების გაძლიერება *მოლაპარაკებების გარემოს გაუმჯობესება *სამოქალაქო საზოგადოების უფრო ფართო ჩართვა ასევე, ორივე მხარეს მოუწოდეს მონაწილეობა მიეღოთ კონსულტაციებში ბუფერული ზონის განსაზღვრისა<ref name=pd>{{cite news|title=UN mission in Cyprus extended by six months|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90856/7408676.html|newspaper=[[People's Daily]]|date=14 June 2011}}</ref> და [[1989]] წლის მემორანდუმის საკითხებზე. [[კვიპროსელი თურქები|თურქი კვიპროსელების]] მხარეს მოუწოდეს აღედგინა სამხედრო მდგომარეობა სტროვილიაში, რომელიც არსებობდა [[2000]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისამდე]]. ასევე მოითხოვეს განაღმველებისთვის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. დასასრულს, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გაეროს გენერალურ მდივანს]] სთხოვეს [[2011]] წლის [[1 დეკემბერი|1 დეკემბრამდე]] წარმოედგინა ანგარიში ამ რეზოლუციის შესრულების შესახებ.<ref name=pd/> ==ასევე იხილეთ== *[[კვიპროსის კონფლიქტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები თურქეთის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი თურქეთში]] 983c9hd5vrouk2q36fq8vfpc6vy9yra 0 881533 5410722 5390716 2026-06-10T16:00:03Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410722 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1979 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 აპრილი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,523 |კოდი = S/RES/1979 |დოკუმენტი = https://docs.un.org/en/S/RES/1979(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთი საჰარას]] რეგიონი |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Tifaritibombed.jpg |წარწერა = დასავლეთ საჰარის კონფლიქტის შედეგად ქალაქი ტერაფიტის ნანგრევები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1979''' მიღებულია [[2011]] წლის [[27 აპრილი|27 აპრილს]]. რეზოლუციამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა დასავლეთ საჰარასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუცია, როგორიცაა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1754|1754]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1783|1783]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1813|1813]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1871|1871]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1920|1920]] ([[2010]]). საბჭომ განიხილა კონფლიქტის მოგვარების პერსპექტივები და გაახანგრძლივა გაეროს მისიის — [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარაში]] [[რეფერენდუმი|რეფერენდუმის]] ჩატარების მისიის (MINURSO) მანდატი [[2012]] წლის [[30 აპრილი|30 აპრილამდე]].<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10234.doc.htm|title=Security Council extends mandate of UN Mission for Referendum in Western Sahara until 30 April 2012|date=27 April 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუციაში არ იყო გათვალისწინებული ადამიანის უფლებების მონიტორინგის მექანიზმი [[MINURSO]]-ს [[მანდატი|მანდატში]], რაც დიპლომატებს შორის უთანხმოების საგანი გახდა.<ref>{{cite news|title=UN Security Council Resolution on Western Sahara|url=http://www.cadenagramonte.cu/english/index.php?option=com_content&view=article&id=5412:un-security-council-resolution-on-western-sahara&catid=3:world&Itemid=14|date=28 April 2011|agency=Radio Cadena Agramonte (Cuba)|archive-date=12 November 2020|access-date=11 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112005140/http://www.cadenagramonte.cu/english/index.php?option=com_content|url-status=dead}}</ref><ref name="reu">{{cite news|last=Worsnip|first=Patrick|title=No rights role yet for UN mission in W. Sahara|url=https://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE73R06R20110428?sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20110816075626/http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE73R06R20110428?sp=true|url-status=dead|archive-date=16 August 2011|date=28 April 2011|agency=[[Reuters]]}}</ref> ამის გამო უშიშროების საბჭო გააკრიტიკეს რამდენიმე სახელმწიფომ, მათ შორის [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკამ]] და [[ნიგერია|ნიგერიამ]], რადგან MINURSO რჩებოდა ერთადერთ სამშვიდობო მისიად, რომელსაც ადამიანის უფლებების მანდატი არ ჰქონდა.<ref>{{cite news|title=Security Council accused of hypocrisy over Western Sahara|url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO1104/S00652/security-council-accused-of-hypocrisy-over-western-sahara.htm|date=29 April 2011|agency=[[Scoop.co.nz]]}}</ref> მიუხედავად ამისა, რეზოლუციაში პირველად იყო მოხსენიებული ადამიანის უფლებები.<ref>{{cite news|title=UN extends peacekeepers in Western Sahara|url=http://www.taiwannews.com.tw/etn/news_content.php?id=1582566|newspaper=[[Taiwan News]]|date=28 April 2011|archive-date=4 March 2016|access-date=11 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304125231/http://www.taiwannews.com.tw/etn/news_content.php?id=1582566|url-status=dead}}</ref> როგორც [[მაროკო|მაროკომ]], ისე პოლისარიოს ფრონტმა მიესალმნენ რეზოლუციას: მაროკომ შეაქო ის დასავლეთ საჰარისთვის ავტონომიის შეთავაზების აღიარებისთვის, ხოლო [[პოლისარიოს ფრონტი|პოლისარიოს ფრონტმა]] აღნიშნა ტექსტში ადამიანის უფლებების თემის გაძლიერება.<ref name="reu" /> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== უშიშროების საბჭომ დაადასტურა თავისი ვალდებულება, დაეხმაროს [[მაროკო|მაროკოსა]] და პოლისარიოს ფრონტს ხანგრძლივი და ურთიერთმისაღები გადაწყვეტის მიღწევაში, რომელიც უზრუნველყოფს [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარის]] ხალხის თვითგამორკვევას. ამ მიზნით აუცილებელი იყო სრულყოფილი თანამშრომლობა კონფლიქტში ჩართული მხარეებისა და რეგიონის მეზობელი სახელმწიფოების მხრიდან [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაეროსთან]]. საბჭომ აღნიშნა მხარეების მიერ გაეროს გენერალურ მდივან [[პან გი მუნი|ბან გი მუნისთვის]] წარდგენილი წინადადებები და მოუწოდა მათ, გამოავლინონ პოლიტიკური ნება კონფლიქტის მოსაგვარებლად. ასევე აღინიშნა მოლაპარაკებების რამდენიმე რაუნდი და ხაზი გაესვა ვალდებულებების შესრულების აუცილებლობას, განსაკუთრებით წინა შეთანხმებების დარღვევების ზრდის ფონზე. რეზოლუციის პრეამბულაში ასევე ხაზი გაესვა [[დასავლეთი საჰარა|დასავლეთ საჰარასა]] და [[ალჟირი|ალჟირში]], ტინდუფის ლტოლვილთა ბანაკებში ადამიანის უფლებების მდგომარეობის გაუმჯობესების მნიშვნელობას. მისასალმებლად იქნა მიჩნეული მაროკოში ადამიანის უფლებათა საბჭოს შექმნა და [[გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატი|გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის]] (UNHCR) მიერ, პოლისარიოს ფრონტთან კოორდინაციით, ლტოლვილთა დაცვის პროგრამის განხორციელება.<ref name="reu" /> რეზოლუცია ასევე ითვალისწინებდა ოჯახის წევრთა ვიზიტებს როგორც სახმელეთო, ისე საჰაერო გზით, UNHCR-ის სრული თანამშრომლობით. ამავე დროს საბჭომ დაადგინა, რომ არსებული სტატუს-ქვო მიუღებელია და მიესალმა ორივე მხარის მზადყოფნას, გააგრძელონ მოლაპარაკებები რეგიონის მოსახლეობის სასარგებლოდ. ==ქმედებები== ორივე მხარეს მოუწოდეს, დაიცვან MINURSO-სთან მიღწეული სამხედრო შეთანხმებები ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ. მხარეებს ასევე მოუწოდეს, გამოავლინონ [[პოლიტიკა|პოლიტიკური]] ნება და გააგრძელონ უპირობო მოლაპარაკებები გენერალური მდივნის ეგიდით. საბჭომ მიესალმა [[მაროკო|მაროკოსა]] და პოლისარიოს ფრონტის მზადყოფნას, ჩაატარონ მოლაპარაკებები მეხუთე რაუნდისთვის მომზადების მიზნით. ამ პროცესში სხვა ქვეყნებსაც მოუწოდეს დახმარებისკენ, მათ შორის ნდობის განმტკიცების ზომების დაფინანსების მიმართულებით (მაგალითად, ოჯახური ვიზიტები). საბოლოოდ, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] დაევალა რეგულარულად მიაწოდოს საბჭოს ინფორმაცია მოლაპარაკებების პროგრესზე და ასახოს MINURSO-ს წინაშე არსებული სირთულეები. ასევე მას დაევალა უზრუნველყოს, რომ ორივე მხარე იცავდეს გაეროს სექსუალური ექსპლუატაციისა და ძალადობის წინააღმდეგ პოლიტიკას, ხოლო [[ჯარი|ჯარების]] მომწოდებელმა ქვეყნებმა უზრუნველყონ სრული ანგარიშვალდებულება. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკა]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები დასავლეთ საჰარის შესახებ]] ix9u3gqkbmhcunnogv17ljkaq1rlk4w 0 881976 5410708 5380181 2026-06-10T15:57:27Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410708 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1967 |ორგანო = უს |თარიღი =19 იანვარი |წელი =2011 |სხდომა =6469 |კოდი =S/RES/1967 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1967(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია კოტ-დ’ივუარში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =IC Gbagbo Motta eng 195.jpg |წარწერა =ლორან გბაგბო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1967''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[19 იანვარი|19 იანვარს]], [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარში]] არსებული ვითარების შესახებ წინა რეზოლუციების, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1933|1933]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1942|1942]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1946|1946]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1951|1951]] (2010) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1962|1962]] (2010) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ კოტ-დ’ივუარის გაეროს ოპერაციაში (UNOCI) ძალების რაოდენობა 2000-ით გაზარდა.<ref>{{cite news|title=Amid deteriorating security situation, ongoing political impasse in Côte d'Ivoire, Security Council bolsters peacekeeping mission there by 2,000 additional troops|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10156.doc.htm|publisher=United Nations|date=January 19, 2011}}</ref> ეს იყო უშიშროების საბჭოს პირველი რეზოლუცია, რომელიც 2011 წელს იქნა მიღებული. რეზოლუცია გაეროს სამშვიდობო ძალების რაოდენობას 12 000-მდე გაზრდიდა.<ref>{{cite news|title=UN to boost Cote d'Ivoire forces|url=http://english.aljazeera.net/news/africa/2011/01/2011119175715158967.html|date=January 19, 2011|agency=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ გაიხსენა, რომ გენერალურმა მდივანმა [[პან გი მუნი|ბან კი მუნმა]] რეკომენდაცია გაუწია დამატებით 2000 სამშვიდობო ჯარისკაცის დროებით განლაგებას 2011 წლის 30 ივნისამდე, 1942 რეზოლუციით დამტკიცებულ ჯარებთან ერთად. ჯარების ხელახლა განლაგება შესაძლებელია ლიბერიაში გაეროს მისიას (UNMIL) და UNOCI-ს შორის, რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1609|1609]]-ის (2005) შესაბამისად. ამასობაში, შეშფოთება გამოითქვა კოტ-დ’ივუარში ადამიანის უფლებების მდგომარეობისა და მიმდინარე ძალადობის გამო. ===აქტები=== გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების VII თავის შესაბამისად, საბჭომ UNOCI-სთვის ქვეყანაში დამატებით 2000 ჯარისკაცის დარჩენის უფლება მისცა, 1942 რეზოლუციით დაშვებულ ჯარისკაცებთან ერთად, 2011 წლის 30 ივნისამდე. UNMIL-ის სამ ქვეით ასეულს და UNOCI-ის საავიაციო ქვედანაყოფს უფლება მიეცა, საჭიროების შემთხვევაში, კოტ-დ’ივუარში კიდევ ოთხი კვირის განმავლობაში დარჩენილიყო, ხოლო იმავე პერიოდით UNMIL-დან UNOCI-ში სამი შეიარაღებული ვერტმფრენი უნდა გადაცემულიყო. რეზოლუციამ ასევე უფლება მისცა დამატებით 60 პოლიციელის განლაგებას უიარაღო ბრბოსთან საბრძოლველად.<ref>{{cite news|last=Lynch|first=Colum|title=U.N. to send more peacekeepers to Ivory Coast|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/01/19/AR2011011907115.html|newspaper=[[The Washington Post]]|date=January 20, 2011}}</ref> ყველა დროებით შეთანხმებას გენერალური მდივანი განიხილავდა 2011 წლის 31 მარტამდე. საბჭომ მოითხოვა, რომ ყველა მხარემ პატივი სცეს გაეროს ოფიცერთა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის (UNOCI), გაეროს სხვა პერსონალისა და მხარდამჭერი ფრანგული ძალების უსაფრთხოებასა და გადაადგილების თავისუფლებას. გარდა ამისა, მან მოითხოვა, რომ გამოხატვის თავისუფლების შელახვის გარეშე, სახელმწიფო მედია საშუალებებმა, მათ შორის „Radiodiffusion Télévision Ivoirienne“-მა, შეწყვიტონ გაეროს შესახებ ცრუ ინფორმაციის გავრცელება და სიძულვილისა და ძალადობისკენ წაქეზება. საბჭომ კიდევ ერთხელ გამოთქვა სანქციებით მუქარა იმ პირთა მიმართ, ვინც ხელს უშლის გაეროს ოფიცერთა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის (UNOCI) მუშაობას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კოტ-დ’ივუარის მეორე სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1967(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი კოტ-დ’ივუარში]] qtfm09b7f9cii4h1sxea35cql1nd0fw 0 882122 5410781 5390786 2026-06-10T16:14:54Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410781 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2027 |ორგანო = უს |თარიღი = 20 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,691 |კოდი = S/RES/2027 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2027(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება ბურუნდიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = By-map.png |წარწერა = [[ბურუნდი]]ს მდებარეობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2027''' — მიიღეს 2011 წლის 20 დეკემბერს, მას შემდეგ რაც საბჭომ ისევ განიხილა რეზოლუციები [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1719|1719]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1791|1791]] (2007), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1858|1858]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1902|1902]] (2009) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1959|1959]] (2010). რეზოლუცაი მოიხსენიებდა რომ უშიშროების საბჭო გააგრძელებდა ბურუნდის მთავრობისადმი სოც-ეკონომიკური განვითარებისთვის მხარდაჭერას, ასევე მოიცავდა კონფლიკტის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობის რეინტეგრაციას.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10496.doc.htm Security Council Authorizes One-Year Mandate Extension for United Nations Office in Burundi, Adopting Resolution 2027 (2011)]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2027(2011) Full text of UNSCR 2027] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბურუნდის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ბურუნდიში]] s65zqb61tieo1tmh9chyg9qqzcdgl4a 0 882129 5410740 5366790 2026-06-10T16:03:14Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410740 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1997 |ორგანო = უს |თარიღი = 11 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,579 |კოდი = S/RES/1997 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1997(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება სუდანში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = UN Mission in Sudan ribbon.png |წარწერა = UNMIS ლენტი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1997''' — ერთხმად მიღებული [[2011]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]]. [[სუდანი|სუდანის]] ვითარებასთან დაკავშირებული [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1590|1590]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1627|1627]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1663|1663]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1706|1706]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1709|1709]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1714|1714]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1755|1755]] (2007), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1812|1812]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1870|1870]] (2009), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1919|1919]] (2010) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1978|1978]] (2011) რეზოლუციების გახსენებით, საბჭომ ნება დართო [[გაეროს მისია სუდანში|გაეროს მისიის სუდანში]] (UNMIS) გაყვანაზე 2011 წლის 31 აგვისტომდე.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10317.doc.htm|title=Security Council Resolution 1997 (2011) authorising closure of United Nations in the Sudan|date=July 11, 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მიღებულია რამდენიმე ქვეყნის, მათ შორის [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[გერმანია|გერმანიის]], [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებული სამეფოსა]] და [[აშშ|შეერთებული შტატების]], დათქმების ფონზე — ამ ქვეყნებმა მიუთითეს, რომ სუდანსა და [[სამხრეთ სუდანი|სამხრეთ სუდანს]] შორის კონფლიქტისა და დაძაბულობის პირობებში გაყვანა UNMIS-ის ოპერაციის რეგიონში გაგრძელების საჭიროებას წარმოქმნიდა.<ref>{{cite news|title=Despite reservations, U.N. votes to pull Sudan peacekeepers|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/07/11/un.sudan/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025032512/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/07/11/un.sudan/|url-status=dead|archive-date=October 25, 2012|date=11 July 2011|agency=[[CNN]]}}</ref> == რეზოლუცია == === დაკვირვებები === უშიშროების საბჭომ აღნიშნა სუდანის [[სუდანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო|საგარეო საქმეთა სამინისტროს]] თხოვნა, სადაც [[სუდანის მთავრობა|მთავრობა]] UNMIS-ის 2011 წლის 9 ივლისს დასრულებას ითხოვდა — იმ დღეს, როდესაც [[სამხრეთ სუდანი|სამხრეთ სუდანი]] სუდანისგან დამოუკიდებელი გახდებოდა. ხაზი გაუსვა UNMIS-ის მისიის 2011 წლის 9 ივლისს მისი [[მანდატი (საერთაშორისო სამართალი)|მანდატის]] ამოწურვის შემდეგ მოწესრიგებული გაყვანის საჭიროებას. === ქმედებები === რეზოლუციამ ნება დართო UNMIS-ის გაყვანაზე 2011 წლის 11 ივლისიდან და [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] [[ბან კი-მუნი|ბან კი-მუნს]] მოუწოდა, ყველა UNMIS-ის პერსონალის გაყვანა 2011 წლის 31 აგვისტომდე დაეასრულებინა.<ref>{{cite news|title=UN Security Council votes to withdraw peacekeeping force in Sudan|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-07/12/c_13978697.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712181757/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-07/12/c_13978697.htm|url-status=dead|archive-date=July 12, 2011|date=12 July 2011|agency=[[Xinhua]]}}</ref> ყველა პერსონალი და ტექნიკა UNMIS-იდან „გლუვი გადასვლით" [[გაეროს დროებითი უსაფრთხოების ძალები აბიეიში|გაეროს დროებით უსაფრთხოების ძალებს აბიეიში]] (UNISFA) და [[გაეროს მისია სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკაში|გაეროს მისიას სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკაში]] (UNMISS) გადაეცემოდა.<ref>{{cite news|title=S. Sudan applies to become UN member, UNMIS dismantled|url=http://www.kuna.net.kw/NewsAgenciesPublicSite/ArticleDetails.aspx?id=2179624&Language=en|date=11 July 2011|agency=[[Kuwait News Agency]]}}</ref> ამასთანავე, საბჭომ მოუწოდა ჩრდილოეთ სუდანის მთავრობას, პატივი სცეს 2005 წლის დეკემბერში გაფორმებული [[ძალების სტატუსის შეთანხმება|ძალების სტატუსის შეთანხმების]] ყველა ასპექტს და უზრუნველყოს გაეროს პერსონალის და ტექნიკის სრული [[გადაადგილების თავისუფლება]]. ბოლოს, გენერალური მდივანი ასევე მოთხოვნას დაექვემდებარა, [[ლურჯი ნილოსი (შტატი)|ლურჯი ნილოსისა]] და [[სამხრეთ კორდოფანი|სამხრეთ კორდოფანის]] შტატებში უსაფრთხოების მოწყობის შესახებ ვარიანტები წარედგინა უშიშროების საბჭოსთვის. == იხილეთ აგრეთვე == * [[სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი]] * [[სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2011)]] == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/1997(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{Reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სამხრეთ სუდანში]] q0yi80y5x5oo6u93k4084kbmtplueu9 0 882166 5410772 5376714 2026-06-10T16:12:42Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410772 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2026 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,685 |კოდი = S/RES/2026 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2026(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კვიპროსში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Cyprus BufferZoneInBlue.png |წარწერა = კვიპროსს გამყოფი ბუფერული ზონა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2026''' — ერთხმად მიღებული 2011 წლის 14 დეკემბერს. == რეზოლუცია == [[კვიპროსი|კვიპროსთან]] დაკავშირებულ სრულფასოვან მოლაპარაკებებში მიღწეულ წამახალისებელ პროგრესსა და მომდევნო თვეებში ყოვლისმომცველი და გრძელვადიანი მოგვარებისკენ მიმართული შემდგომი გადამწყვეტი პროგრესის პერსპექტივაზე დაყრდნობით, უშიშროების საბჭომ გაახანგრძლივა [[გაეროს სამშვიდობო ძალები კვიპროსში]] (UNFICYP) მანდატი 2012 წლის 19 ივლისამდე. რეზოლუცია 2026 (2011)-ის ერთხმად მიღებისას საბჭომ ასევე მოუწოდა ორივე ლიდერს, გაეძლიერებინათ მოლაპარაკებების დინამიკა, კონსტრუქციულად და გახსნილად ჩართულიყვნენ პროცესში და ემუშავათ ძირითად გადაუჭრელ საკითხებზე შეთანხმებების მიღწევაზე — გენერალური მდივანთან 2012 წლის იანვარში დაგეგმილი შეხვედრის მოსამზადებლად. საბჭომ ასევე მოუწოდა ლიდერებს, გაეუმჯობესებინათ მოლაპარაკებების მიმდინარეობის საზოგადოებრივი გარემო — კერძოდ, საჯარო განცხადებებში ყურადღება გამახვილებულიყო შეთანხმებებსა და განვითარების გზებზე, წარდგენილიყო უფრო კონსტრუქციული და კოორდინირებული გზავნილები და, სათანადო შემთხვევაში, გაფართოებულიყო სამოქალაქო საზოგადოების მონაწილეობა პროცესში. საბჭომ სთხოვა გენერალურ მდივანს, 2012 წლის 1 ივლისამდე წარედგინა მოხსენება რეზოლუციის შესრულების შესახებ, მათ შორის მოგვარებასთან დაკავშირებული საგანგებო დაგეგმვის თაობაზე, და საჭიროებისამებრ აცნობებდა მომხდარ მოვლენებზე. კენჭისყრამდე სიტყვით გამოვიდა საბჭოს პრეზიდენტი [[ვიტალი ჩურკინი]], რომელმაც განაცხადა, რომ მხარეები საკუთარ კარგად ცნობილ პოზიციებზე მტკიცედ დარჩნენ. ამის გათვალისწინებით, საბჭოს წევრთა თანხმობით, სათავმჯდომარემ დაასკვნა, რომ საბჭოს შეეძლო წარდგენილ სამუშაო დოკუმენტზე გადაწყვეტილების მიღება. მისია თავდაპირველად 1964 წელს შეიქმნა ბერძენ-კვიპრელ და თურქ-კვიპრელ თემებს შორის შეიარაღებული დაპირისპირების თავიდან ასაცილებლად. 1974 წლის საომარი მოქმედებების შემდეგ მისია ზედამხედველობას უწევს ცეცხლის შეწყვეტის ხაზებს, ინარჩუნებს ბუფერულ ზონას, ახორციელებს ჰუმანიტარულ საქმიანობას და უჭერს მხარს გენერალური მდივნის ოფისის მისიას.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10486.doc.htm SECURITY COUNCIL EXTENDS MANDATE OF CYPRUS PEACEKEEPING FORCE UNTIL 19 JULY 2012 UNANIMOUSLY ADOPTING RESOLUTION 2026 (2011)]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/2026(2011) UNSCR 2026-ის სრული ტექსტი] == სქოლიო == {{Reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი კვიპროსში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების შესახებ]] 6veorcfozmb125d1gl8u4khdde3guxe 5410773 5410772 2026-06-10T16:13:01Z Jaba1977 3604 5410773 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2026 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,685 |კოდი = S/RES/2026 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2026(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კვიპროსში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Cyprus BufferZoneInBlue.png |წარწერა = კვიპროსს გამყოფი ბუფერული ზონა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2026''' — ერთხმად მიღებული 2011 წლის 14 დეკემბერს. == რეზოლუცია == [[კვიპროსი|კვიპროსთან]] დაკავშირებულ სრულფასოვან მოლაპარაკებებში მიღწეულ წამახალისებელ პროგრესსა და მომდევნო თვეებში ყოვლისმომცველი და გრძელვადიანი მოგვარებისკენ მიმართული შემდგომი გადამწყვეტი პროგრესის პერსპექტივაზე დაყრდნობით, უშიშროების საბჭომ გაახანგრძლივა [[გაეროს სამშვიდობო ძალები კვიპროსში]] (UNFICYP) მანდატი 2012 წლის 19 ივლისამდე. რეზოლუცია 2026 (2011)-ის ერთხმად მიღებისას საბჭომ ასევე მოუწოდა ორივე ლიდერს, გაეძლიერებინათ მოლაპარაკებების დინამიკა, კონსტრუქციულად და გახსნილად ჩართულიყვნენ პროცესში და ემუშავათ ძირითად გადაუჭრელ საკითხებზე შეთანხმებების მიღწევაზე — გენერალური მდივანთან 2012 წლის იანვარში დაგეგმილი შეხვედრის მოსამზადებლად. საბჭომ ასევე მოუწოდა ლიდერებს, გაეუმჯობესებინათ მოლაპარაკებების მიმდინარეობის საზოგადოებრივი გარემო — კერძოდ, საჯარო განცხადებებში ყურადღება გამახვილებულიყო შეთანხმებებსა და განვითარების გზებზე, წარდგენილიყო უფრო კონსტრუქციული და კოორდინირებული გზავნილები და, სათანადო შემთხვევაში, გაფართოებულიყო სამოქალაქო საზოგადოების მონაწილეობა პროცესში. საბჭომ სთხოვა გენერალურ მდივანს, 2012 წლის 1 ივლისამდე წარედგინა მოხსენება რეზოლუციის შესრულების შესახებ, მათ შორის მოგვარებასთან დაკავშირებული საგანგებო დაგეგმვის თაობაზე, და საჭიროებისამებრ აცნობებდა მომხდარ მოვლენებზე. კენჭისყრამდე სიტყვით გამოვიდა საბჭოს პრეზიდენტი [[ვიტალი ჩურკინი]], რომელმაც განაცხადა, რომ მხარეები საკუთარ კარგად ცნობილ პოზიციებზე მტკიცედ დარჩნენ. ამის გათვალისწინებით, საბჭოს წევრთა თანხმობით, სათავმჯდომარემ დაასკვნა, რომ საბჭოს შეეძლო წარდგენილ სამუშაო დოკუმენტზე გადაწყვეტილების მიღება. მისია თავდაპირველად 1964 წელს შეიქმნა ბერძენ-კვიპრელ და თურქ-კვიპრელ თემებს შორის შეიარაღებული დაპირისპირების თავიდან ასაცილებლად. 1974 წლის საომარი მოქმედებების შემდეგ მისია ზედამხედველობას უწევს ცეცხლის შეწყვეტის ხაზებს, ინარჩუნებს ბუფერულ ზონას, ახორციელებს ჰუმანიტარულ საქმიანობას და უჭერს მხარს გენერალური მდივნის ოფისის მისიას.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10486.doc.htm SECURITY COUNCIL EXTENDS MANDATE OF CYPRUS PEACEKEEPING FORCE UNTIL 19 JULY 2012 UNANIMOUSLY ADOPTING RESOLUTION 2026 (2011)]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/2026(2011) UNSCR 2026-ის სრული ტექსტი] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი კვიპროსში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსში გაეროს სამშვიდობო ძალების შესახებ]] 929tg3p2ekrdbngdi2gm5hhzpi6iv37 0 882220 5410732 5375911 2026-06-10T16:02:04Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410732 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1991 |ორგანო = უს |თარიღი = 28 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,568 |კოდი = S/RES/1991 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1991(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Dungu bridge.jpg |წარწერა = [[დუნგუ, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|დუნგუ]] კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1991]]''' — ერთხმად მიღებული 2011 წლის 28 ივნისს. [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] ვითარებასთან დაკავშირებულ წინა რეზოლუციებზე დაყრდნობით, საბჭომ [[გაეროს ორგანიზაციის სტაბილიზაციის მისია კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში|გაეროს ორგანიზაციის სტაბილიზაციის მისიის კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] (MONUSCO) მანდატი 2012 წლის 30 ივნისამდე გაახანგრძლივა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of United Nations Organization Stabilization Mission in Democratic Republic of Congo until 30 June 2012|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10299.doc.htm|publisher=United Nations|date=June 28, 2011}}</ref> რეზოლუციის პროექტი [[საფრანგეთი|საფრანგეთმა]] მოამზადა.<ref name=reu>{{cite news|last=Charbonneau|first=Louis|title=UN council renews Congo peacekeepers' mandate|url=https://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE75R0L620110628?sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922132332/http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE75R0L620110628?sp=true|url-status=dead|archive-date=22 September 2012|date=28 June 2011|agency=[[Reuters]]}}</ref> == რეზოლუცია == === დაკვირვებები === რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ აღნიშნა, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ზოგადი უსაფრთხოების მდგომარეობა ბოლო წლებში გაუმჯობესდა, თუმცა ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში კვლავ სერიოზული პრობლემები რჩებოდა [[მილიცია|შეიარაღებული ჯგუფებისა]] და [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებათა]] დარღვევების კუთხით. მიესალმა და წაახალისა [[აფრიკის დიდი ტბების]] რეგიონში ეკონომიკური სტაბილურობის სფეროში გაუმჯობესებული რეგიონული თანამშრომლობა. გარდა ამისა, მნიშვნელოვნად მიჩნეულ იქნა 2011 წლის ნოემბრისთვის დაგეგმილი [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 2011 წლის საყოველთაო არჩევნები|საყოველთაო არჩევნების]] თავისუფალი, სამართლიანი და სანდო გზით ჩატარება.<ref name=reu/> უშიშროების საბჭომ ასევე გააკრიტიკა გაეროს და ჰუმანიტარული პერსონალის წინააღმდეგ განხორციელებული თავდასხმები და აღიარა MONUSCO-ს მისიის მიერ უკვე განცდილი დანაკარგები. === ღონისძიებები === [[გაეროს წესდების VII თავი|გაეროს წესდების VII თავის]] საფუძველზე მიღებული რეზოლუციით განახლდა MONUSCO-ს [[მანდატი (საერთაშორისო სამართალი)|მანდატი]] კიდევ ერთი წლით, 2012 წლის ივნისის ბოლომდე. უშიშროების საბჭომ დაადასტურა, რომ პრიორიტეტი სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვა იყო, ხოლო [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა|კონგოლეზური მთავრობა]] კვლავ პასუხისმგებელი რჩებოდა მოსახლეობის უსაფრთხოებაზე.<ref>{{cite news|title=UN extends DRC mission ahead of polls|url=http://www.iol.co.za/news/africa/un-extends-drc-mission-ahead-of-polls-1.1090364|date=29 June 2011|agency=[[Independent Online (South Africa)]]}}</ref> MONUSCO-ს კონფიგურაცია დამოკიდებული იქნებოდა ადგილობრივ მდგომარეობაზე: ჩრდილო-აღმოსავლეთში სამხედრო ოპერაციებზე, მთავრობის გაძლიერებულ შესაძლებლობებსა და სახელმწიფო ხელისუფლების მთელ ქვეყანაში გაფართოებაზე. ამასთანავე, საბჭოს წევრებმა მოსთხოვეს სამეამბოხო ჯგუფებს, მათ შორის [[რუანდის განთავისუფლების დემოკრატიული ძალები|რუანდის განთავისუფლების დემოკრატიულ ძალებს]] და [[უფლის წინააღმდეგობის არმია|უფლის წინააღმდეგობის არმიას]], დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ ყველა სახის ძალადობა და ადამიანის უფლებათა დარღვევა. გამოიხატა ასევე შეშფოთება ქვეყნის უსაფრთხოების ძალებში დარღვევებში საეჭვო პირთა დაწინაურების გამო.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of UN mission in DR Congo|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38874&Cr=MONUSCO&Cr1=|date=28 June 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> რეზოლუციამ ასევე გადაწყვიტა, რომ MONUSCO-ს შეეძლო მხარდაჭერა გაეწია ადგილობრივ, პროვინციულ და ეროვნულ არჩევნებს კონგოლეზური ხელისუფლების მოთხოვნის შემთხვევაში. მიესალმა [[ბერნარ მუნიაგიშარის]] [[რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალში]] პატიმრობაში გადაცემას. == იხილეთ აგრეთვე == * [[კივუს კონფლიქტი]] == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/1991(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{Reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] 6yerelya4oahxixa15hxusb2ccdltza 0 882355 5410737 5390758 2026-06-10T16:02:49Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2010 წლის რეზოლუციები]]; დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410737 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1995 |ორგანო = უს |თარიღი = 6 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,573 |კოდი =S/RES/1995 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1995(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =[[რუანდა|რუანდის]] საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა =1995 წლის რეზოლუცია სხვა პირებთან ერთად, ავგუსტინ ბიზიმანას დაპატიმრებას მოითხოვდა. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1995''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[6 ივლისი|6 ივლისს]], [[რუანდა|რუანდის]] [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი]]ს (ICTR) შესახებ. [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1503|1503]] ([[2003]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1534|1534]] ([[2003]]) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ ტრიბუნალის დროებით მოსამართლეებს უფლება მისცა, ხმა მიეცათ ან კანდიდატებად ყოფილიყვნენ ICTR-ის პრეზიდენტის არჩევნებში.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10308.doc.htm|title=Security Council adopts text allowing ad litem judges to be candidates, or voters, in electing President of International Criminal Tribunal for Rwanda|date=July 6, 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია ტრიბუნალში პერსონალის დეფიციტის საპასუხოდ მიიღეს.<ref>{{cite news|title=Security Council amends ICTR statute on presidency voting|url=http://www.hirondellenews.com/content/view/14550/310/|newspaper=[[Hirondelle News Agency]]|date=7 July 2011|archive-date=14 March 2012|access-date=9 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314173311/http://www.hirondellenews.com/content/view/14550/310/|url-status=dead}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== რეზოლუციის შესავალ ნაწილში უშიშროების საბჭომ გაიხსენა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1966|1966]]-ე (2010) რეზოლუცია, რომელმაც შექმნა ნარჩენი მექანიზმი და მოუწოდა ICTR-ს, დაესრულებინა ყველა საქმიანობა 2014 წლის 31 დეკემბრამდე. ასევე აღინიშნა, რომ მექანიზმის განყოფილებას, რომელიც იქნა დაკავშირებული ICTR-თან, უნდა დაეწყო ფუნქციონირება 2012 წლის 1 ივლისს. ამასობაში, საბჭოს წევრებმა აღიარეს, რომ ოთხი მუდმივი მოსამართლე სასამართლო პროცესიდან სააპელაციო პალატაში გადანაწილდებოდა, ხოლო ორი საკუთარი საქმეების დასრულების შემდეგ დატოვებდა ტრიბუნალს. ტრიბუნალში პერსონალის დონესთან დაკავშირებით შეშფოთება იქნა გამოხატული. ===აქტები=== [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს საფუძველზე მოქმედებით, საბჭომ გადაწყვიტა, რომ ICTR-ში დროებით მოსამართლეებს მიეცემოდათ ხმის მიცემისა და ტრიბუნალის თავმჯდომარის არჩევასთან დაკავშირებით არჩევნებში კანდიდატებად წარდგენის უფლება. ამ მხრივ, პრეზიდენტად არჩეულ დროებით მოსამართლეებს ექნებოდათ იგივე უფლებამოსილებები, რაც მუდმივ მოსამართლეებს და, ვიცე-პრეზიდენტად არჩევის შემთხვევაში, საჭიროების მიზნით, შეეძლებოდათ პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება. ეს გავლენას არ იქონიებდა მოსამართლის დროებით სტატუსზე.<ref name=unnc>{{cite news|title=Security Council amends judicial eligibility rules for UN tribunal for Rwandan genocide|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38960&Cr=rwanda&Cr1=|date=6 July 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> რეზოლუციამ მოსამართლე [[დენის ბაირონს]] სპეციალური ნებართვა მისცა, 2011 წლის 1 სექტემბრიდან მიმდინარე საქმის დასრულებამდე, სხვა სასამართლო საქმიანობასთან ერთად, ნახევარ განაკვეთზე ემუშავა. საბჭომ აღნიშნა ტრიბუნალის განზრახვა, საქმე 2011 წლის დეკემბრისთვის დაესრულებინა და მოუწოდა საერთაშორისო სასამართლოს პრეზიდენტს, უზრუნველყო მოსამართლე ბაირონის მიუკერძოებლობა და ინტერესთა კონფლიქტის ან საქმის განხილვის შეფერხების არარსებობა.<ref name=unnc/> 1995 წლის რეზოლუციამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა საერთაშორისო სასამართლოს მიერ ბრალდებული ყველა პირის გასამართლების მნიშვნელობა და მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, განსაკუთრებით [[აფრიკის დიდი ტბები]]ს რეგიონის სახელმწიფოებს, ეთანამშრომლათ ტრიბუნალთან. კერძოდ, მოითხოვეს [[ფელისიენ კაბუგა]]ს, [[ავგუსტინ ბიზიმანა]]ს, [[პროტაის მპირანია]]ს და სხვა ბრალდებულების დაპატიმრება. ამასობაში, საბჭოს წევრებმა ხაზი გაუსვეს ტრიბუნალის სათანადოდ დაკომპლექტების აუცილებლობას საკუთარი საქმიანობის შესასრულებლად. და ბოლოს, საბჭომ შეაქო ის სახელმწიფოები, რომლებმაც დადეს შეთანხმებები საერთაშორისო სასამართლოს მიერ მსჯავრდებული პირების სასჯელის აღსრულების შესახებ, რათა მათ სასჯელი საკუთარ ტერიტორიებზე მოეხადათ და მოუწოდა იმ ქვეყნებს, რომლებსაც არ ჰქონდათ დადებული შეთანხმებები, ამის გაკეთებასთან დაკავშირებით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[რუანდის გენოციდი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] q3twrsz1k71noeeymqnpwiv8ku071to 5410738 5410737 2026-06-10T16:02:58Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2011 წელი რუანდაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410738 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1995 |ორგანო = უს |თარიღი = 6 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,573 |კოდი =S/RES/1995 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1995(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =[[რუანდა|რუანდის]] საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = |წარწერა =1995 წლის რეზოლუცია სხვა პირებთან ერთად, ავგუსტინ ბიზიმანას დაპატიმრებას მოითხოვდა. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1995''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[6 ივლისი|6 ივლისს]], [[რუანდა|რუანდის]] [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი]]ს (ICTR) შესახებ. [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1503|1503]] ([[2003]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1534|1534]] ([[2003]]) რეზოლუციების გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ ტრიბუნალის დროებით მოსამართლეებს უფლება მისცა, ხმა მიეცათ ან კანდიდატებად ყოფილიყვნენ ICTR-ის პრეზიდენტის არჩევნებში.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10308.doc.htm|title=Security Council adopts text allowing ad litem judges to be candidates, or voters, in electing President of International Criminal Tribunal for Rwanda|date=July 6, 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია ტრიბუნალში პერსონალის დეფიციტის საპასუხოდ მიიღეს.<ref>{{cite news|title=Security Council amends ICTR statute on presidency voting|url=http://www.hirondellenews.com/content/view/14550/310/|newspaper=[[Hirondelle News Agency]]|date=7 July 2011|archive-date=14 March 2012|access-date=9 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314173311/http://www.hirondellenews.com/content/view/14550/310/|url-status=dead}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== რეზოლუციის შესავალ ნაწილში უშიშროების საბჭომ გაიხსენა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1966|1966]]-ე (2010) რეზოლუცია, რომელმაც შექმნა ნარჩენი მექანიზმი და მოუწოდა ICTR-ს, დაესრულებინა ყველა საქმიანობა 2014 წლის 31 დეკემბრამდე. ასევე აღინიშნა, რომ მექანიზმის განყოფილებას, რომელიც იქნა დაკავშირებული ICTR-თან, უნდა დაეწყო ფუნქციონირება 2012 წლის 1 ივლისს. ამასობაში, საბჭოს წევრებმა აღიარეს, რომ ოთხი მუდმივი მოსამართლე სასამართლო პროცესიდან სააპელაციო პალატაში გადანაწილდებოდა, ხოლო ორი საკუთარი საქმეების დასრულების შემდეგ დატოვებდა ტრიბუნალს. ტრიბუნალში პერსონალის დონესთან დაკავშირებით შეშფოთება იქნა გამოხატული. ===აქტები=== [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს საფუძველზე მოქმედებით, საბჭომ გადაწყვიტა, რომ ICTR-ში დროებით მოსამართლეებს მიეცემოდათ ხმის მიცემისა და ტრიბუნალის თავმჯდომარის არჩევასთან დაკავშირებით არჩევნებში კანდიდატებად წარდგენის უფლება. ამ მხრივ, პრეზიდენტად არჩეულ დროებით მოსამართლეებს ექნებოდათ იგივე უფლებამოსილებები, რაც მუდმივ მოსამართლეებს და, ვიცე-პრეზიდენტად არჩევის შემთხვევაში, საჭიროების მიზნით, შეეძლებოდათ პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება. ეს გავლენას არ იქონიებდა მოსამართლის დროებით სტატუსზე.<ref name=unnc>{{cite news|title=Security Council amends judicial eligibility rules for UN tribunal for Rwandan genocide|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38960&Cr=rwanda&Cr1=|date=6 July 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> რეზოლუციამ მოსამართლე [[დენის ბაირონს]] სპეციალური ნებართვა მისცა, 2011 წლის 1 სექტემბრიდან მიმდინარე საქმის დასრულებამდე, სხვა სასამართლო საქმიანობასთან ერთად, ნახევარ განაკვეთზე ემუშავა. საბჭომ აღნიშნა ტრიბუნალის განზრახვა, საქმე 2011 წლის დეკემბრისთვის დაესრულებინა და მოუწოდა საერთაშორისო სასამართლოს პრეზიდენტს, უზრუნველყო მოსამართლე ბაირონის მიუკერძოებლობა და ინტერესთა კონფლიქტის ან საქმის განხილვის შეფერხების არარსებობა.<ref name=unnc/> 1995 წლის რეზოლუციამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა საერთაშორისო სასამართლოს მიერ ბრალდებული ყველა პირის გასამართლების მნიშვნელობა და მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, განსაკუთრებით [[აფრიკის დიდი ტბები]]ს რეგიონის სახელმწიფოებს, ეთანამშრომლათ ტრიბუნალთან. კერძოდ, მოითხოვეს [[ფელისიენ კაბუგა]]ს, [[ავგუსტინ ბიზიმანა]]ს, [[პროტაის მპირანია]]ს და სხვა ბრალდებულების დაპატიმრება. ამასობაში, საბჭოს წევრებმა ხაზი გაუსვეს ტრიბუნალის სათანადოდ დაკომპლექტების აუცილებლობას საკუთარი საქმიანობის შესასრულებლად. და ბოლოს, საბჭომ შეაქო ის სახელმწიფოები, რომლებმაც დადეს შეთანხმებები საერთაშორისო სასამართლოს მიერ მსჯავრდებული პირების სასჯელის აღსრულების შესახებ, რათა მათ სასჯელი საკუთარ ტერიტორიებზე მოეხადათ და მოუწოდა იმ ქვეყნებს, რომლებსაც არ ჰქონდათ დადებული შეთანხმებები, ამის გაკეთებასთან დაკავშირებით. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[რუანდის გენოციდი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი რუანდაში]] qifmj09caedg4sj322tvnqu3f5msgzv 0 882386 5410717 5398169 2026-06-10T15:59:35Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410717 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1974 |ორგანო = უს |თარიღი =22 მარტი |წელი =2011 |სხდომა =6,500 |კოდი =S/RES/1974 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1974(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ავღანეთი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =File:Afghanistan (orthographic projection).svg |წარწერა =[[ავღანეთი]] }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1974''', მიიღეს [[2011]] წლის [[22 მარტი|22 მარტს]], მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა წინა რეზოლუციები [[ავღანეთი|ავღანეთის]] შესახებ, განსაკუთრებით 1917-ე (2010), საბჭომ ავღანეთში გაეროს დამხმარების მისიის (UNAMA) მანდატი ერთი წლით, [[2012]] წლის [[23 მარტი|23 მარტამდე]] გააგრძელა.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10203.doc.htm|title=Security Council extends mandate of United Nations Assistance Mission in Afghanistan until 23 March 2012|date=March 22, 2011|publisher=UN News Centre}}</ref> რეზოლუციის მიღება დაემთხვა ავღანეთის პრეზიდენტის, [[ჰამიდ ქარზაი|ჰამიდ ქარზაის]] განცხადებას იმის შესახებ, რომ ავღანეთის შვიდი ლოკაცია კოალიციური ძალების კონტროლიდან ავღანურ მხარეს გადაეცემოდა.<ref>{{cite news|last=Sara|first=Sally|title=UN extends its mission in Afghanistan|url=http://www.radioaustralianews.net.au/stories/201103/3171066.htm?desktop|date=23 March 2011|agency=[[Radio Australia]]|access-date=25 March 2011|archive-date=15 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190115182611/http://www.radioaustralianews.net.au/stories/201103/3171066.htm?desktop|url-status=usurped}}</ref> == დაკვირვებები == საბჭომ აღიარა, რომ ავღანეთში არსებული ვითარების სამხედრო გზით მოგვარება შეუძლებელი იყო და კიდევ ერთხელ დაადასტურა მხარდაჭერა ავღანელი ხალხისადმი ქვეყნის აღმშენებლობის საქმეში. მხარდაჭერა გამოეცხადა [[2010]] წლის [[22 ივლისი|22 ივლისს]] გამართულ ქაბულის საერთაშორისო კონფერენციას. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ცენტრალური როლი ავღანეთში განისაზღვრა, როგორც მშვიდობისა და სტაბილურობის ხელშეწყობა საერთაშორისო საზოგადოების ძალისხმევის ხელმძღვანელობით. საბჭო ასევე მიესალმა საერთაშორისო საზოგადოების უწყვეტ ვალდებულებას, მხარი დაუჭიროს ქვეყნის სტაბილურობასა და განვითარებას, განსაკუთრებით იმ ძალისხმევას, რომელიც ზრდის სამოქალაქო და [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარულ დახმარებას]] ავღანეთის მთავრობისა და მისი მოსახლეობის მხარდასაჭერად. რეზოლუცია მიესალმა შეთანხმებას [[საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალები|საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალებისა]] (ISAF) და ავღანეთის მთავრობას შორის, რომლის მიხედვითაც უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობა ავღანეთის უსაფრთხოების ძალებს [[2014]] წლის ბოლომდე უნდა გადასცემოდა. საბჭომ ასევე აღიარა ავღანეთში არსებული გამოწვევების ურთიერთდამოკიდებული ხასიათი უსაფრთხოების, მმართველობის, [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებების]], კანონის უზენაესობისა და განვითარების კუთხით, ისევე როგორც კორუფციასთან ბრძოლის, [[ნარკოტიკი|ნარკოტიკების]] წინააღმდეგ ბრძოლისა და გამჭვირვალობის საკითხებში. აღინიშნა გაეროსა და საერთაშორისო სააგენტოებს შორის უფრო მჭიდრო თანამშრომლობის საჭიროება. საბჭოსთვის ასევე მნიშვნელოვანი იყო ქვეყანაში არსებული ჰუმანიტარული ვითარება და ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდება-კოორდინაცია; ამავდროულად, დაიგმო ყველა თავდასხმა ჰუმანიტარულ მუშაკებზე. შეშფოთება გამოითქვა უსაფრთხოების მდგომარეობის გამო, განსაკუთრებით [[თალიბანი]]ს, [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდას]], უკანონო შეიარაღებული ჯგუფების, კრიმინალებისა და ნარკოვაჭრობაში ჩართული პირების მხრიდან გააქტიურებული ძალადობრივი და ტერორისტული საქმიანობის გამო.<ref>{{cite news|last=Xinhua|author-link=Xinhua|title=UN Security Council extends mandate of UN mission in Afghanistan|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90856/7328085.html|newspaper=[[People's Daily]]|date=23 March 2011}}</ref> == აქტები == UNAMA-ს მანდატი, რომელიც განსაზღვრული იყო 1662 (2006), 1746 (2007), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1806|1806]] (2008), 1868 (2009) და 1917 რეზოლუციებით, გაგრძელდა [[2012]] წლის 23 მარტამდე. ის ასევე ხელმძღვანელობდა პრინციპით, რომელიც გულისხმობდა ავღანური პასუხისმგებლობის გაძლიერებას, განსაკუთრებული ყურადღებით შემდეგ მიმართულებებზე: (ა) მთავრობის განვითარების და მართვის პრიორიტეტებისთვის უფრო კოორდინირებული საერთაშორისო მხარდაჭერის ხელშეწყობა; (ბ) საერთაშორისო უსაფრთხოების ძალებთან თანამშრომლობის გაძლიერება, გენერალური მდივნის, [[პან გი მუნი|პან გი მუნის]] მოხსენების რეკომენდაციების შესაბამისად; (გ) პოლიტიკური კავშირებისა და „კეთილი ნების“ გამოყენება ავღანეთის მიერ მართული შერიგებისა და რეინტეგრაციის პროგრამების იმპლემენტაციის მხარდასაჭერად; (დ) საარჩევნო რეფორმის პროგრესის მხარდაჭერა და მისი გათვალისწინება; (ე) გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენელთან თანამშრომლობა სხვადასხვა სფეროში. საბჭომ ასევე ხაზი გაუსვა UNAMA-სა და გაეროს სხვა სტრუქტურების წარმომადგენლობის გაძლიერებისა და გაფართოების მნიშვნელობას და მოუწოდა გენერალურ მდივანს, გაეგრძელებინა ძალისხმევა უსაფრთხოების საკითხების მოსაგვარებლად. რეზოლუცია ასევე შეეხო [[ოპიუმი]]ს წარმოებასთან ბრძოლას, ადამიანის უფლებების პატივისცემას, ჰუმანიტარული მუშაკების დაცვას, განაღმვას, რეგიონულ თანამშრომლობას, ლტოლვილებს და ავღანეთის ეროვნული პოლიციისა და ავღანეთის ეროვნული არმიის შესაძლებლობების გაძლიერებას.<ref>{{cite news|title=Security Council extends UN mandate in Afghanistan for another year|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2011\03\24\story_24-3-2011_pg7_7|newspaper=[[Daily Times of Pakistan]]|date=24 March 2011}}</ref> საბჭომ დაგმო ტერორისტული აქტები და თავდასხმები ჰუმანიტარულ პერსონალზე და მიესალმა უსაფრთხოების გასაუმჯობესებლად გაწეულ ძალისხმევას. გაეროს მხარდაჭერის ყოვლისმომცველი განხილვა 2011 წლის ბოლოსთვის დაიგეგმა.<ref>{{cite news|title=UN extends Afghan assistance mission 1 year|url=http://centralasiaonline.com/cocoon/caii/xhtml/en_GB/newsbriefs/caii/newsbriefs/2011/03/23/newsbrief-06|date=23 March 2011|agency=Central Asia Online|access-date=23 აპრილი 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009031347/http://centralasiaonline.com/cocoon/caii/xhtml/en_GB/newsbriefs/caii/newsbriefs/2011/03/23/newsbrief-06|archivedate=9 ოქტომბერი 2011}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1974(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] tnha830akzgw81ns11i58mwh41ku1k9 0 882484 5410718 5390711 2026-06-10T15:59:41Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410718 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1975 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 მარტი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,508 |კოდი = S/RES/1975 |დოკუმენტი = https://docs.un.org/en/S/RES/1975(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = |თემა =[[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარის]] სიტუაცია |შედეგი = მიღებულია |სურათი =059 French Foreign Legion.JPG |წარწერა = კოტ-დ'ივუარში აჯანყებულები }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1975''' მიღებულია [[2011]] წლის [[30 მარტი|30 მარტს]], რომელიც იხსენებს წინა [[რეზოლუცია|რეზოლუციებს]] [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარის]] სიტუაციის შესახებ, მათ შორის რეზოლუციებს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1572|1572]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1893|1893]] ([[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2009|2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1911|1911]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1924|1924]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1933|1933]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1942|1942]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1946|1946]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1951|1951]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1962|1962]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1967|1967]] ([[2011]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1968|1968]] ([[2011]]), საბჭომ მოითხოვა, რომ [[ლორან გბაგბო]] გადამდგარიყო [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] თანამდებობიდან (რითაც შესაძლებელი გახდებოდა საერთაშორისო დონეზე აღიარებული პრეზიდენტის [[ალასან უატარა|ალასანე უატარას]] ხელისუფლებაში მოსვლა) და მასა და მის ახლო გარემოცვაზე სანქციები დააწესა.<ref>{{cite news|title=Security Council demands end to violence in Côte d'Ivoire, imposing sanctions against former President and urging him to 'step aside'|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10215.doc.htm|publisher=United Nations|date=March 30, 2011}}</ref> რეზოლუციის ინიციატორები იყვნენ [[საფრანგეთი]] და [[ნიგერია]].<ref>{{cite news|title="Gbagbo must go" is call as UN Council OKs Cote d'Ivoire resolution|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/31/c_13806979.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403064445/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/31/c_13806979.htm|url-status=dead|archive-date=April 3, 2011|date=31 March 2011|agency=[[Xinhua]]}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== რეზოლუციის [[პრეამბულა|პრეამბულაში]] საბჭო გამოთქვამდა სურვილს [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარში]] კრიზისის მშვიდობიანი, მდგრადი და [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] გზით გადაწყვეტის შესახებ. რეზოლუცია აქებდა აფრიკის კავშირის და [[დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა|დასავლეთ აფრიკის ქვეყანების ეკონომიკური თანამეგობრობის]] ძალისხმევას კრიზისის მოგვარების მიმართულებით და კიდევ ერთხელ ადასტურებდა [[ალასან უატარა|ალასანე უატარას]] საერთაშორისო აღიარებას კოტ-დ’ივუარის პრეზიდენტად.<ref name="english.vovnews.vn">{{cite news|title=UN Security Council imposes "targeted sanctions" against incumbent leader in Cote d'Ivoire|url=http://english.vovnews.vn/Home/UN-Security-Council-imposes-targeted-sanctions-against-incumbent-leader-in-Cote-dIvoire/20113/125314.vov|date=30 March 2011|agency=VOV News (Vietnam)}}</ref> სერიოზული შეშფოთება გამოითქვა ქვეყანაში სწრაფად გაუარესებული ვითარებისა და [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომში]] შესაძლო დაბრუნების გამო. საბჭომ დაგმო ყველა პროვოკაციული ქმედება და [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებებისა]] და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევები ნებისმიერი მხარის მხრიდან და მოუწოდა თავშეკავებისა და დავების მშვიდობიანი გზით გადაწყვეტისკენ. ყველა ასეთი დარღვევა უნდა ყოფილიყო გამოძიებული და პასუხისმგებელი პირები უნდა გადაცემულიყვნენ მართლმსაჯულებას, ხოლო საბჭო მიიჩნევდა, რომ სამოქალაქო მოსახლეობაზე თავდასხმები შესაძლოა კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულად შეფასებულიყო. ===მოქმედებები=== [[გაეროს ქარტია|გაეროს ქარტიის]] VII თავის საფუძველზე მოქმედებით, საბჭომ მოუწოდა ყველა ივუარელ მხარეს, პატივი სცენ ხალხის ნებას და აღიარონ [[ალასან უატარა|ალასანე უატარა]] [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტად]], როგორც ამას აღიარებდნენ ეკოვასი, აფრიკის კავშირი და საერთაშორისო საზოგადოება. ასევე მოითხოვა სამოქალაქო მოსახლეობაზე [[ძალადობა|ძალადობის]] დაუყოვნებლივი შეწყვეტა. მხარეებს მოუწოდეს, გაეგრძელებინათ [[აფრიკა|აფრიკის]] კავშირის მიერ შეთავაზებული პოლიტიკური გადაწყვეტის პროცესი, ხოლო [[ლორან გბაგბო]] გააკრიტიკეს მისი უარის გამო და მოუწოდეს გადადგომისკენ.<ref name="english.vovnews.vn"/> რეზოლუციამ დაგმო თავდასხმები [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაეროს]] სამშვიდობო ძალებზე, მათ შორის თავდაცვის ძალების, მილიციების და დაქირავებული მებრძოლების მხრიდან და მოუწოდა გბაგბოს ძალებს სრული თანამშრომლობისკენ გაეროს ოპერაციასთან [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარში]] (UNOCI). ასევე ხაზგასმით აღინიშნა, რომ UNOCI-ს აქვს უფლება გამოიყენოს „ყველა საჭირო საშუალება“ სამოქალაქო პირების დაცვის მიზნით.<ref>{{cite news|title=UN council slaps sanctions on Ivory Coast's Gbagbo|url=https://af.reuters.com/article/ivoryCoastNews/idAFN3015230420110330?sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20120908101559/http://af.reuters.com/article/ivoryCoastNews/idAFN3015230420110330?sp=true|url-status=dead|archive-date=8 September 2012|date=30 March 2011|agency=[[Reuters]]}}</ref> ყველა მხარეს მოუწოდეს თანამშრომლობა გაეროს მისიასთან და მის მხარდამჭერ საფრანგეთის ძალებთან (ოპერაცია „ლიკორნი“), ასევე ადამიანის უფლებათა დამოუკიდებელ გამოძიებასთან. ივუარის სახელმწიფო [[მედია]], მათ შორის Radiodiffusion Télévision Ivoirienne, დაგმობილ იქნა ძალადობის წაქეზებისთვის, და მოითხოვეს გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვების გაუქმება.<ref name="mg">{{cite news|title=Demanding end to violence in Côte d'Ivoire, Security Council imposes targeted sanctions|url=http://www.modernghana.com/news/322669/1/demanding-end-to-violence-in-cte-divoire-security-.html|date=30 March 2011|agency=Modern Ghana}}</ref> გამოითქვა შეშფოთება [[ლტოლვილი|ლტოლვილთა]] და იძულებით გადაადგილებულ პირთა რაოდენობის ზრდაზე, განსაკუთრებით [[ლიბერია|ლიბერიაში]]. ასევე მოითხოვეს გბაგბოს მიერ ალასანე უატარას დაცვის მიზნით სასტუმროს ბლოკადის დაუყოვნებლივი შეწყვეტა. ====სანქცირებული პირები==== საბოლოოდ, საბჭომ დააწესა ფინანსური და სამოგზაურო სანქციები შემდეგ პირებზე მშვიდობის პროცესის ხელის შეშლის გამო:<ref name="mg" /> *[[ლორან გბაგბო]] (კოტ-დ’ივუარის ყოფილი პრეზიდენტი); *[[სიმონ გბაგბო]] (ივუარის სახალხო ფრონტის საპარლამენტო ჯგუფის თავმჯდომარე); *[[დეზირე ტაგრო]] (ლორან გბაგბოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის გენერალური მდივანი); *[[პასკალ აფი ნ’გესანი]] (ივუარის სახალხო ფრონტის თავმჯდომარე); *[[ალსიდე ჯეჯე]] (ლორან გბაგბოს ახლო მრჩეველი). ==ასევე იხილეთ== *[[კოტ-დ’ივუარის მეორე სამოქალაქო ომი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://docs.un.org/en/S/RES/1975(2011) რეზოლუციის ტექსტი] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი კოტ-დ’ივუარში]] tbi3folb44577nblajhfi9mlbabpfcp 0 882499 5410736 5390753 2026-06-10T16:02:27Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410736 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1994 |ორგანო = უს |თარიღი =30 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა =6,572 |კოდი =S/RES/1994 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1994(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =GolanHights-UNDOF.jpg |წარწერა =UNDOF-ის ზონა გოლანის }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოსრეზოლუცია 1994''', ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისს]], გენერალური მდივნის [[ბან კი-მუნი]]ს მიერ გაეროს განშტოების დამკვირვებელთა ძალების (UNDOF) შესახებ წარდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მანდატი კიდევ ექვსი თვით, 2011 წლის 31 დეკემბრამდე გაახანგრძლივა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10305.doc.htm|title=Concerned about recent threats to long-standing ceasefire, Security Council renews mandate of United Nations Disengagement Observer Force|date=30 June 2011|publisher=United Nations}}</ref> „UNDOF“ შეიქმნა 1974 წელს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 350|350]]-ე რეზოლუციით ([[1974]]) [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[სირია]]ს შორის კონფლიქტის შეწყვეტის მონიტორინგის მიზნით. ==მიღება== განხილვების დროს, საბჭოს ზოგიერთმა წევრმა, როგორიცაა [[საფრანგეთი]], [[გერმანია]], [[გაერთიანებული სამეფო]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებული შტატები]], გამოთქვეს შეშფოთება იმის გამო, რომ ისრაელისა და სირიის საზღვარზე ბოლო დროს მომხდარი ძალადობა სირიის მთავრობის მიერ იყო ინიცირებული, რათა ყურადღება არაბული გაზაფხულის ფარგლებში მიმდინარე შიდა აჯანყებიდან გადაეტანა; თუმცა, [[რუსეთი|რუსეთმა]] და [[ჩინეთი|ჩინეთმა]] განაცხადეს, რომ ეს საკითხები ერთმანეთთან არ უნდა ყოფილიყო დაკავშირებული და არც საბჭოს დღის წესრიგში უნდა შესულიყო.<ref>{{cite news|title=UN warns on Syria-Israel border incidents|url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2011/Jun-30/UN-warns-on-Syria-Israel-border-incidents.ashx#axzz1RTDZruuw|newspaper=[[Daily Star (Lebanon)]]|date=30 June 2011|archive-date=7 October 2012|access-date=8 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121007223417/http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2011/Jun-30/UN-warns-on-Syria-Israel-border-incidents.ashx#axzz1RTDZruuw|url-status=dead}}</ref> უშიშროების საბჭომ მოუწოდა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე (1973) რეზოლუციის განხორციელებისკენ, რომელიც მოითხოვდა მხარეებს შორის მოლაპარაკებების წარმოებას [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთში]] არსებული სიტუაციის მშვიდობიანი გზით მოგვარების მიზნით. საბჭომ მოუწოდა ყველა მხარეს, პატივი ეცათ 1974 წლის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებისათვის, რომელიც ბოლო დროს მომხდარი ძალადობის გამო „საფრთხის ქვეშ“ იმყოფებოდა.<ref>{{cite news|title=UN: Security Council extends peacekeeping force's mandate|url=http://www.adnkronos.com/IGN/Aki/English/Security/UN-Security-Council-extends-peacekeeping-forces-mandate_312191122583.html|date=30 June 2011|agency=[[Adnkronos]]}}</ref> ამასობაში, საბჭოს წევრები მიესალმნენ გაეროს განვითარების ფონდის ძალისხმევას, განეხორციელებინა გენერალური მდივნის ნულოვანი ტოლერანტობის პოლიტიკა სექსუალური ექსპლუატაციისა და ძალადობის მიმართ. და ბოლოს, გენერალურ მდივანს მოეთხოვა გაეროს თავდაცვის ძალების მანდატის დასრულებამდე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338]]-ე რეზოლუციის განხორციელების ზომებისა და სიტუაციის განვითარების შესახებ ანგარიშის წარდგენა.გაეროს თავდაცვის ძალების (UNDOF) შესახებ წინა რეზოლუციის შესაბამისად, გენერალური მდივნის ანგარიშში მითითებული იქნა, რომ ახლო აღმოსავლეთში ვითარება დაძაბული რჩებოდა კონფლიქტის მოგვარების მიღწევამდე, ხოლო გენერალურმა მდივანმა მოუწოდა მშვიდობიანი მოლაპარაკებების განახლებისკენ, რომლებიც 2008 წლის დეკემბერში შეწყდა.<ref>{{cite web|first=Ki-moon|last=Ban|title=Report of the Secretary-General on the United Nations Disengagement Observer Force|url=https://undocs.org/S/2011/359|publisher=United Nations|date=13 June 2011}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი]] *[[გოლანის მაღლობები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1994(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სირიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ისრაელში]] [[კატეგორია:2011 წელი სირიაში]] k9r6au7qqwp4toe9d7jl8urxvcrjo6e 0 882589 5410741 5390725 2026-06-10T16:03:20Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410741 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1998 |ორგანო = უს |თარიღი =12 ივლისი |წელი =2011 |სხდომა =6,581 |კოდი =S/RES/1998 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1998(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ბავშვები და შეიარაღებული კონფლიქტი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Beslan school 2008.jpg |წარწერა =ბესლანის სკოლის მძევლების კრიზისის შემდეგ პირველი სკოლის ნანგრევები }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1998''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[12 ივლისი|12 ივლისს]]. შეიარაღებულ კონფლიქტებში ბავშვთა დაცვის შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1261|1261]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1314|1314]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1379|1379]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1460|1460]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1539|1539]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1612|1612]] (2005) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1882|1882]] (2009) ხელახალი დადასტურების შემდეგ, საბჭომ სკოლები და საავადმყოფოები ხელშეუხებელ ზონებად გამოაცხადა როგორც შეიარაღებული დაჯგუფებებისთვის, ისე სამხედრო მოქმედებებისთვის. საბჭომ მიმართა [[გაეროს გენერალური მდივანი|გაეროს გენერალურ მდივანს]] თხოვნით, რომ მსგავსი დანაშაულები შეტანილ იქნას იმ პირთა და ჯგუფთა სიაში, რომლებიც ბავშვების წინააღმდეგ „მძიმე დარღვევებს“ სჩადიან.<ref>{{cite news|title=Security Council adopts text expanding criteria for Secretary-General's list 'naming and shaming' violators of conflict-affected children's rights|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10319.doc.htm|date=12 July 2011|agency=United Nations}}</ref> [[გერმანია|გერმანიის]] მიერ დაფინანსებული რეზოლუცია<ref>{{cite news|last=Snow|first=Anita|title=UN designates schools as safe havens|url=http://www.taiwannews.com.tw/etn/news_content.php?id=1650968|newspaper=[[Taiwan News]]|date=13 July 2011|archive-date=4 March 2016|access-date=14 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304115805/http://www.taiwannews.com.tw/etn/news_content.php?id=1650968|url-status=dead}}</ref>იყო მერვე რეზოლუცია ბავშვებთან და შეიარაღებულ კონფლიქტებთან დაკავშირებით, რომელიც 1998 წლიდან იქნა მიღებული.<ref>{{cite news|last=Mintzer|first=Rebekah|title=New UN Security Council resolution protects children by expanding criteria for parties to conflict|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90856/7438194.html|date=13 July 2011|agency=[[Xinhua]]}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== რეზოლუციის პრეამბულაში უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი ერთგულება საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისადმი, მათ შორის ბავშვებზე [[კონფლიქტი]]ს გავლენის გათვალისწინებით. კონფლიქტის ყველა მხარეს მოუწოდეს, დაეცვათ [[საერთაშორისო სამართალი]] შეიარაღებული კონფლიქტების დროს სამოქალაქო პირების დაცვის შესახებ, მათ შორის [[ჟენევის კონვენციები]] და [[ბავშვის უფლებათა კონვენცია]]. საბჭომ აღიარა რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1612|1612]] და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1882|1882]] იმპლემენტაციის შემდეგ მიღწეული პროგრესი და ხაზი გაუსვა ეროვნული მთავრობების პასუხისმგებლობას შეიარაღებული კონფლიქტით დაზარალებული ბავშვების დაცვასა და მათთვის დახმარების აღმოჩენაზე. საბჭოს წევრებმა შეიარაღებულ კონფლიქტებში ბავშვთა დაცვა [[კონფლიქტი|კონფლიქტების]] მოგვარების ყოვლისმომცველი სტრატეგიის მნიშვნელოვან ნაწილად მიიჩნიეს. აღინიშნა დაუსჯელობის სინდრომის დასრულების აუცილებლობა მათთვის, ვინც ბავშვების მიმართ ძალადობრივ ქმედებებს სჩადიოდა; ასევე არსებობდა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლო]]ს წესდების შესაბამისი დებულებებები. რეზოლუცია 1998 ტექსტში გამოთქმული იყო შეშფოთება [[სკოლა|სკოლებსა]] და [[საავადმყოფო|საავადმყოფოებზე]] თავდასხმებისა და მათი საფრთხის შესახებ, მათ შორის, პერსონალზე თავდასხმების, კონფლიქტისა და თავდასხმის საფრთხის დროს დაწესებულებების დახურვის შესახებ. ===ქმედებები=== [[უშიშროების საბჭო]]მ მკაცრად დაგმო [[საერთაშორისო სამართალი|საერთაშორისო სამართლის]] ყველა დარღვევა, რომელიც დაკავშირებულია შეიარაღებული კონფლიქტის მხარეების მიერ ბავშვების [[რეკრუტირება]]სთან, [[ძალადობა]]სთან, [[გაუპატიურება]]სთან, გატაცებასთან, მკვლელობასთან, სკოლებსა თუ საავადმყოფოებზე თავდასხმებთან და ბავშვებისთვის ჰუმანიტარულ დახმარებაზე წვდომის აკრძალვასთან.<ref>{{cite news|title=UN adopts resolution against recruiting child soldiers|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/us/UN-adopts-resolution-against-recruiting-child-soldiers/articleshow/9204505.cms|newspaper=[[The Times of India]]|date=13 July 2011}}</ref>[[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] ეთხოვა, ანგარიშებში შეეტანა ინფორმაცია სკოლებზე, საავადმყოფოებსა და დაცულ პირებზე თავდასხმების შესახებ, ანგარიშის ცალკეული ნაწილი კი სპეციალურად შეიარაღებულ კონფლიქტებში ბავშვთა საკითხს დაეთმო.<ref>{{cite news|last=Davies|first=Megan|title=U.N. to expose those who attack schools, hospitals|url=https://www.reuters.com/article/us-un-children-idUSTRE76B79C20110712|date=12 July 2011|agency=[[Reuters]]}}</ref> რეზოლუციამ მოუწოდა [[შეიარაღებული კონფლიქტი]]ს მხარეებს, თავი შეიკავონ ისეთი ქმედებებისგან, რომლებიც ხელს შეუშლის ბავშვებს [[განათლება|განათლებისა]] თუ ჯანდაცვის სერვისების მიღებაში; ამასთან დაკავშირებით, გენერალურ მდივანს დაევალა სკოლების უკანონო სამხედრო მიზნით გამოყენების მონიტორინგი და მოხსენების მომზადება. საბჭომ აღნიშნა, რომ კონფლიქტის ზოგიერთმა მხარემ უკვე შეიმუშავა გეგმები ბავშვების კონფლიქტში გამოყენების შესაწყვეტად, ხოლო მათ, ვისაც ეს ჯერ არ გაუკეთებიათ, მოუწოდა შეასრულონ თავიანთი ვალდებულებები და მოამზადონ დროში გაწერილი გეგმები უკანონო პრაქტიკის დასასრულებლად. საბჭომ გამოხატა მტკიცე ნება, უზრუნველყო შეიარაღებულ კონფლიქტებში ბავშვთა შესახებ მიღებული რეზოლუციების პატივისცემა. ყველა სახელმწიფოს ეთხოვა, მიეღოთ ზომები იმ პირთა წინააღმდეგ, რომლებიც შეიარაღებული კონფლიქტების დროს ბავშვებთან დაკავშირებულ საერთაშორისო სამართლის ნორმებს სისტემატურად არღვევდნენ.<ref>{{cite news|title=UN approves German-led resolution protecting children in conflict|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,15227981,00.html|date=12 July 2011|agency=[[Deutsche Welle]]}}</ref>ამავდროულად, გაერომ ვალდებულება აიღო, ბავშვთა დაცვის დებულებები [[სამშვიდობო]], [[მშვიდობის მშენებლობა|მშვიდობის მშენებლობისა]] და პოლიტიკურ მისიებში ჩაერთო. საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს, [[პან გი მუნი|პან გი მუნს]], ეთხოვა 2012 წლის ივნისისთვის წარედგინა ანგარიში რეზოლუცია 1998 იმპლემენტაციის შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== {{wikisource}} *[https://undocs.org/S/RES/1998(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ომის სამართალი]] * [[მიმდინარე კონფლიქტები]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] lk97dm4pnt9odt57gje3072glrliyhn 0 882733 5410768 5372443 2026-06-10T16:12:17Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410768 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2022 |ორგანო =უს |თარიღი =2 დეკემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,673 |კოდი =S/RES/2022 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2022(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Libya (orthographic projection).svg |წარწერა =ლიბიის მდებარეობა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2022''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერს]], მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2009|რეზოლუცია 2009]]. ==რეზოლუცია== რეზოლუციამ ხაზი გაუსვა ლიბიის გარდამავალი მთავრობისადმი გაეროს მხარდაჭერის გაგრძელების მნიშვნელობას პრიორიტეტული საკითხების გადაჭრაში, უშიშროების საბჭომ ლიბიაში გაეროს დამხმარე მისიის (UNSMIL) მანდატი [[2012]] წლის [[16 მარტი|16 მარტამდე]] გაახანგრძლივა. რეზოლუცია 2022 (2011)-ის ერთხმად მიღებით, საბჭომ ასევე დაადგინა, რომ UNSMIL-ის მანდატი, გარდამავალ მთავრობასთან კოორდინაციითა და კონსულტაციით, უნდა მოიცავდეს მხარდაჭერასა და დახმარებას იმ ეროვნული ძალისხმევის მიმართ, რომელიც მიმართულია ყველა სახის იარაღისა და მასთან დაკავშირებული მასალების გავრცელების საფრთხის აღმოსაფხვრელად, რაც განსაკუთრებით ეხება გადასატან საზენიტო-სარაკეტო კომპლექსებს. მისია, რომელიც უშიშროების საბჭოს 2011 წლის 16 სექტემბრის 2009-ე რეზოლუციით თავდაპირველი სამთვიანი ვადით შეიქმნა, მიზნად ისახავდა დახმარებოდა ლიბიის ეროვნულ ძალისხმევას საზოგადოებრივი უსაფრთხოების აღდგენის, კანონის უზენაესობის განმტკიცების, ინკლუზიური პოლიტიკური დიალოგისა და ეროვნული შერიგების ხელშეწყობის, ასევე საკონსტიტუციო და საარჩევნო პროცესების დაწყების საქმეში.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10469.doc.htm Security Council Extends Authorization for United Nations Support Mission in Libya until 16 March, Expands Its Mandated Tasks]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2022(2011) Full text of UNSCR 2022] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] sgf3bsm5u9m7lvln1mjbgdycyc7y6bn 0 882899 5410752 5390762 2026-06-10T16:05:47Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410752 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2009 |ორგანო = უს |თარიღი =16 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,620 |კოდი =S/RES/2009 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2009(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =[[ლიბიის პირველი სამოქალაქო ომი]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Tripoli Panorama.jpg |წარწერა =[[ტრიპოლი]] }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2009''' მიიღეს ერთხმად 2011 წლის 16 სექტემბერს. ==რეზოლუცია== [[გაეროს უშიშროების საბჭო]]მ ლიდერის პოზიცია დაიკავა საერთაშორისო ძალისხმევაში, რათა მხარი დაეჭირა [[ლიბია|ლიბიისთვის]] დემოკრატიული, დამოუკიდებელი და ერთიანი სახელმწიფოს მშენებლობის პროცესში. უშიშროების საბჭომ ერთხმად გადაწყვიტა ლიბიაში მხარდაჭერის მისიის ჩამოყალიბება. საბჭომ ასევე დაადგინა, რომ [[გაეროს მხარდაჭერის მისია ლიბიაში|გაეროს მხარდაჭერის მისიის]] (UNSMIL) მანდატი თავდაპირველად სამი თვის ვადით იქნებოდა ავტორიზებული. მისიას ხელი უნდა შეეწყო ლიბიის ეროვნული ძალისხმევისთვის საზოგადოებრივი უსაფრთხოების აღდგენის, კანონის უზენაესობის განმტკიცების, ინკლუზიური პოლიტიკური დიალოგისა და ეროვნული შერიგების ხელშეწყობის საქმეში, ასევე კონსტიტუციის შემუშავებისა და საარჩევნო პროცესების დაწყებაში. [[მანდატი]] მოიცავდა დახმარებას სახელმწიფო ხელისუფლების განვრცობის, ინსტიტუტების გაძლიერების, საჯარო სერვისების აღდგენის, გარდამავალი მართლმსაჯულების მხარდაჭერისა და [[ადამიანის უფლებები]]ს დაცვის ეროვნულ ძალისხმევაში (განსაკუთრებით მოწყვლადი ჯგუფების მიმართ). ასევე ითვალისწინებდა დაუყოვნებლივი ნაბიჯების გადადგმას ეკონომიკური აღდგენის დასაწყებად და სხვა მრავალმხრივი თუ ორმხრივი აქტორებისგან მოთხოვნილი მხარდაჭერის კოორდინაციას, საჭიროების შემთხვევაში. ამ მიზნების მხარდასაჭერად, საბჭომ რეზოლუციის მეშვეობით ნაწილობრივ გააუქმა [[ლიბია]]ზე დაწესებული იარაღის ემბარგო და წინა რეჟიმთან დაკავშირებული სუბიექტების აქტივების გაყინვა, რაც მანამდე რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1970|1970]] (2011) იყო განსაზღვრული. საბჭომ ხაზი გაუსვა განზრახვას, მუდმივი გადახედვის რეჟიმში დაეტოვებინა რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|1973]] (2011) დაწესებული არასაფრენი ზონა. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, საბჭოს წევრებმა მიულოცეს [[ლიბია|ლიბიის]] წარმომადგენელს ადგილის დაკავება, როგორც [[ეროვნული გარდამავალი საბჭო (ლიბია)|ეროვნული გარდამავალი საბჭო]]ს წარმომადგენელს. გამომსვლელთა უმრავლესობამ ხაზი გაუსვა იმას, რომ გარდამავალი პერიოდისა და აღდგენითი სამუშაოების პროცესში გადამწყვეტი როლი ლიბიელებს უნდა ჰქონოდათ. [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკის]] წარმომადგენელმა იმედგაცრუება გამოხატა იმის გამო, რომ რეზოლუციაში სპეციალურად არ იყო ნახსენები აფრიკელი მიგრანტების ადამიანის უფლებების დაცვა. [[რუსეთი]]ს ფედერაციის წარმომადგენელთან და სხვა გამომსვლელებთან ერთად მოითხოვა არასაფრენი ზონის რეჟიმის დროულად გაუქმება.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10389.doc.htm Security Council Creates United Nations Support Mission in Libya],</ref> გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2009 (2011) ამბობს, რომ: * საბჭო ადგენს გაეროს მხარდაჭერის მისიის ჩამოყალიბებას ლიბიაში (UNSMIL), გენერალური მდივნის სპეციალური წარმომადგენლის ხელმძღვანელობით, თავდაპირველად სამი თვის ვადით. საბჭო ასევე ადგენს, რომ UNSMIL-ის მანდატი მოიცავს ლიბიის ეროვნული ძალისხმევის დახმარებასა და მხარდაჭერას შემდეგ სფეროებში: *ა) საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და წესრიგის აღდგენა და კანონის უზენაესობის განმტკიცება; *ბ) ინკლუზიური პოლიტიკური დიალოგის წარმართვა, ეროვნული შერიგების ხელშეწყობა, კონსტიტუციის შემუშავებისა და საარჩევნო პროცესების დაწყება; *გ) სახელმწიფო ხელისუფლების განვრცობა, მათ შორის ჩამოყალიბების პროცესში მყოფი ანგარიშვალდებული ინსტიტუტების გაძლიერებისა და საჯარო სერვისების აღდგენის გზით; *დ) ადამიანის უფლებების დაცვა და პოპულარიზაცია, განსაკუთრებით დაუცველი ჯგუფების წარმომადგენლებისთვის, და გარდამავალი მართლმსაჯულების მხარდაჭერა; *ე) ეკონომიკური აღდგენის დასაწყებად საჭირო დაუყოვნებლივი ნაბიჯების გადადგმა; *ვ) სხვა მრავალმხრივი და ორმხრივი აქტორებისგან მოთხოვნილი მხარდაჭერის კოორდინაცია, საჭიროების შემთხვევაში. ==რესურსები ინტერნეტში== {{wikisource}} *[https://undocs.org/S/RES/2009(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[გაეროს უშიშროების საბჭოს 1973 წლის რეზოლუცია|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] runfeioo8nk2r3rzk3a63tz8xo2fu5i 0 882922 5410711 5390721 2026-06-10T15:57:42Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410711 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია | ნომერი = 1969 | ორგანო = უს | თარიღი = 24 თებერვალი | წელი= 2011 | სხდომა = 6,487 | კოდი= S/RES/1969 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1969(2011) | მომხრე= 15 | თავი შეიკავა = 0 | წინააღმდეგი= 0 | თემა= ვითარება აღმოსავლეთ ტიმორში |შედეგი = მიღებულია | სურათი = Obrigado Barrack.jpg }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1969''' მიღებულია [[2011]] წლის [[24 თებერვალი|24 თებერვალ]]ს. [[აღმოსავლეთი ტიმორი|აღმოსავლეთ ტიმორი]]ს ([[ტიმორ-ლესტე|ტიმორ-ლესტე]]) ვითარებასთან დაკავშირებით [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1599|1599]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1677|1677]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1690|1690]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1703|1703]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1704|1704]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1745|1745]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1802|1802]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1867|1867]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1912|1912]] ([[2010]]) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, [[გაეროს უშიშროების საბჭო|საბჭო]]მ გადაწყვიტა გაეროს ტიმორ-ლესტეში ინტეგრირებული მისიის (UNMIT) მანდატი გაეხანგრძლივებინა ერთი წლით, [[2012]] წლის [[26 თებერვალი|26 თებერვ]]ლამდე.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10181.doc.htm|title=Security Council extends United Nations Integrated Mission in Timor-Liste for one year, in lead-up to 2012 parliamentary, presidential elections|date=24 February 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==დაკვირვებები== რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ აღნიშნა აღმოსავლეთ ტიმორში პოლიტიკური და უსაფრთხოების მდგომარეობის გაუმჯობესება და მოუწოდა ამ მიმართულებით ძალისხმევის გაძლიერებისკენ. ხელახლა დადასტურდა დამოუკიდებელი სასამართლო სისტემის მნიშვნელობა და დაუსჯელობის წინააღმდეგ ბრძოლის აუცილებლობა. აღინიშნა პროგრესი, აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული პოლიციის (PNTL) საპოლიციო უფლებამოსილებების სფეროში, სამართლიანობის სისტემის გაუმჯობესებისა და მთავრობის მიერ განხორციელებული ანტიკორუფციული ღონისძიებების შესახებ. გარდა ამისა, საბჭომ შეაქო ტიმორის მთავრობა ძლიერი ეკონომიკური ზრდისა და სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების მიღწევისთვის, თუმცა აღნიშნა, რომ ქვეყანამ ჯერ კიდევ უნდა განიხილოს 2006 წლის კრიზისის გამომწვევი მიზეზები.<ref>{{cite news|title=UN council highlights E. Timor police 'credibility' concerns|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5ibdiK64RWfPmOmljcaZY0ILFrHhA?docId=CNG.85ce9eae1aabb7ca4ece9553e35c868a.881|archive-url=https://archive.today/20120731105254/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5ibdiK64RWfPmOmljcaZY0ILFrHhA?docId=CNG.85ce9eae1aabb7ca4ece9553e35c868a.881|url-status=dead|archive-date=July 31, 2012|date=24 February 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==გადაწყვეტილებები== უშიშროების საბჭომ გააგრძელა UNMIT-ის მანდატი არსებული შემადგენლობით, 1 520 სამხედრო პერსონალი, 1 480 პოლიციელი და 1 200 სამოქალაქო თანამშრომელი 2012 წლის 26 თებერვლამდე და მოუწოდა ყველა ტიმორის მხარეს პოლიტიკური დიალოგის გზით განემტკიცებინათ [[დემოკრატია]] და სოციალ-ეკონომიკური განვითარება.<ref>{{cite news|title=Security Council extends UN mission in Timor-Leste for another year|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=37615&Cr=Timor&Cr1=|date=24 February 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> UNMIT-ს დაევალა 2012 წლის საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნებისთვის მომზადებაში დახმარება. ამასთანავე, მთავრობას მოეთხოვა უსაფრთხოების სექტორის რეფორმის განხორციელება, მათ შორის PNTL-ის რეფორმა. რეზოლუციამ დაამტკიცა UNMIT-ის რეკონფიგურაცია, აღმოსავლეთ ტიმორში ცვალებადი ვითარებისა და მისიის თანდათანობითი შემცირების გეგმის გათვალისწინებით. UNMIT-ს დაევალა სამართალდაცვითი ფუნქციების შესრულება გაეგრძელებინა მანამ, სანამ PNTL სრულად არ აიღებდა პასუხისმგებლობას. გარდა ამისა, UNMIT-ის ოპერაციას მოეთხოვა დახმარების გაწევა ადამიანის უფლებების, სასამართლო რეფორმისა და დონორებთან თანამშრომლობის სფეროებში, ხოლო მთავრობას დაევალა მშვიდობის დამყარებისთვის ინიციატივების გაძლიერება. და ბოლოს, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივან]]ს [[პან გი მუნი|ბან გი-მუნ]]ს დაევალა აღმოსავლეთ ტიმორში მდგომარეობაზე დაკვირვება და მიღწეული პროგრესის შესახებ საბჭოსთვის მოხსენება.<ref>{{cite news|last=Xinhua|author-link=Xinhua|title=UN mission in Timor-Leste extended for a year|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90856/7299999.html|newspaper=[[People's Daily]]|date=25 February 2011}}</ref> ==აგრეთვე იხილეთ== [[აღმოსავლეთ ტიმორის ისტორია|აღმოსავლეთ ტიმორის ისტორია]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1969(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აღმოსავლეთ ტიმორის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი აღმოსავლეთ ტიმორში]] iextpkzoul5wctfkb97ynr2teo9s5l4 0 882923 5410745 5390759 2026-06-10T16:04:41Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410745 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2002 |ორგანო = უს |თარიღი =29 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,596 |კოდი =S/RES/2002 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2002(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სომალიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Bosaso port.jpg |წარწერა =[[ბოსასო]]ს პორტი ჩრდილოეთ სომალიში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2002''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[29 ივლისი|29 ივლისს]]. [[სომალი]]სა და [[ერიტრეა|ერიტრეა]]ს შესახებ არაერთი წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 733|733]] (1992), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1519|1519]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1558|1558]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1587|1587]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1630|1630]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1676|1676]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1724|1724]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1744|1744]] (2007), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1766|1766]] (2007), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1772|1772]] (2007), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1801|1801]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1811|1811]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1844|1844]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1853|1853]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1862|1862]] (2009), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1907|1907]] (2009), 1916 (2010) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1972|1972]] (2011) გახსენების შემდეგ, საბჭომ გაამკაცრა სანქციები ერითრეისა და სომალის წინააღმდეგ. სანქციები გავრცელდა იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე, რომლებიც [[სომალის სამოქალაქო ომი (2009–დღემდე)|სომალის სამოქალაქო ომში]] [[ბავშვი-ჯარისკაცები|ბავშვ-ჯარისკაცებს]] ასაქმებდნენ ან იყენებდნენ, აგრეთვე მათზე, ვინც პასუხისმგებელი იყო სომალის სკოლებსა და საავადმყოფოებზე თავდასხმებში.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10348.doc.htm|title=Security Council tightens sanctions regime on Somalia, Eritrea, extending mandate of monitoring group for 12 months|date=July 29, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==დაკვირვებები== რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ჯიბუტის სამშვიდობო შეთანხმებისა და [[გარდამავალი ფედერალური ქარტია|გარდამავალი ფედერალური ქარტიის]] მნიშვნელობა, როგორც სომალის კონფლიქტის მოგვარების საფუძველი. დაგმო [[ერიტრეა]]სა და [[სომალი]]ს წინააღმდეგ დაწესებული [[იარაღის ემბარგო]]ს დარღვევის ფაქტები და მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, განსაკუთრებით კი რეგიონის ქვეყნებს, თავი შეეკავებინათ ემბარგოს დარღვევისგან. საბჭოს წევრებმა ხაზი გაუსვეს იარაღის ემბარგოზე მონიტორინგის გაძლიერების აუცილებლობას და შეშფოთება გამოხატეს მონიტორინგის ჯგუფის მიმართ განხორციელებული დაშინების აქტების გამო. რეზოლუცია 2002 გამოთქმულია შეშფოთება სომალიში [[ჰუმანიტარული ვითარების გაუარესება|ჰუმანიტარული ვითარების გაუარესების]] გამო. საბჭომ დაგმო შეიარაღებული დაჯგუფებების მიერ დაწესებული შეზღუდვები ქვეყანაში [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] მიწოდებაზე და თავდასხმები ჰუმანიტარულ პერსონალზე. ამავდროულად, საბჭომ ხაზი გაუსვა ფინანსური რესურსების ანგარიშვალდებული და გამჭვირვალე განაწილების მნიშვნელობას და მოითხოვა სახსრების მითვისების შეწყვეტა. საბჭომ დაადგინა, რომ [[სომალი]]ში არსებული ვითარება, [[ერიტრეა]]ს ქმედებები, რომლებიც „ძირს უთხრის მშვიდობასა და შერიგებას“ სომალიში, ისევე როგორც დავა ერიტრეასა და [[ჯიბუტი]]ს შორის, კვლავ წარმოადგენს საფრთხეს საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის. ==ქმედებები== [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს საფუძველზე მოქმედმა უშიშროების საბჭომ გადაწყვიტა, რომ გადაადგილების აკრძალვა, ეკონომიკური სანქციები და იარაღის ემბარგო გავრცელდება კომიტეტის მიერ განსაზღვრულ იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე, რომლებიც აფერხებენ სამშვიდობო პროცესს, ახორციელებენ ბავშვების რეკრუტირებას ან [[საერთაშორისო სამართალი|საერთაშორისო სამართლის]] დარღვევით თავს ესხმიან სკოლებსა და საავადმყოფოებს. აღნიშნული ქმედებები ასევე მოიცავს ფინანსური სახსრების მითვისებას. რეზოლუციამ მიიჩნია, რომ ყოველი არალოკალური ვაჭრობა, რომელიც [[ალ-შაბააბი]]ს მიერ კონტროლირებად [[პორტი|პორტებზე]] გადიოდა, წარმოადგენდა საფრთხეს [[სომალი]]ს მშვიდობის, სტაბილურობისა და უსაფრთხოებისთვის, ხოლო ვაჭრობის მონაწილეებს სანქციები დაუწესდებათ. ამასთან დაკავშირებით, გარდამავალ ფედერალურ მთავრობას ეთხოვა, აეკრძალა მსხვილი გემებით ყოველგვარი ვაჭრობა მეამბოხე ჯგუფის მიერ კონტროლირებად პორტებთან. რეზოლუცია 2002 მოითხოვა [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] შეუფერხებელი მიწოდება ყველა გაჭირვებული პირისთვის სომალის მასშტაბით. საბჭომ მიმართა [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], [[პან გი მუნი|პან გი მუნს]], კიდევ თორმეტი თვით გაეგრძელებინა რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1558|1558]] (2004) შექმნილი რვაკაციანი მონიტორინგის ჯგუფის [[მანდატი]]; ჯგუფის პრიორიტეტებს შორის იყო სანქციების ზედამხედველობა, ზომების დარღვევის ფაქტების გამოძიება, ალ-შაბააბის მიერ კონტროლირებად პორტებში შემოსავლების შესწავლა და საბჭოსთვის ვითარების შესახებ ანგარიშების წარდგენა.<ref>{{cite news|title=UN extends arms embargo mandate in Somalia, Eritrea|url=http://www.chinadaily.com.cn/world/2011-07/30/content_13016622.htm|newspaper=[[China Daily]]|date=30 July 2011}}</ref> საბოლოოდ, ყველა საერთაშორისო ორგანიზაციასა და რეგიონის სახელმწიფოს, მათ შორის ერიტრეასა და სომალის გარდამავალ მთავრობას, მოუწოდეს, უზრუნველყოთ მონიტორინგის ჯგუფის უსაფრთხოება. ==რესურსები ინტერნეტში== {{wikisource}} *[https://undocs.org/S/RES/2002(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[სომალის სამოქალაქო ომი (2009–დღემდე)]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჯიბუტის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სომალიში]] 17nz3jca1xxa5pc433b2003846jxbsj 0 882959 5410746 5390760 2026-06-10T16:04:47Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410746 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2003 |ორგანო = უს |თარიღი =29 ივლისი |წელი =2011 |სხდომა =6,597 |კოდი =S/RES/2003 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2003(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სუდანში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Map of Darfur 2011.png |წარწერა =დარფური სუდანში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2003]]''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[29 ივლისი|29 ივლისს]]. [[სუდანი|სუდანში]] არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციისა და განცხადების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ [[დარფურში აფრიკის კავშირისა და გაეროს ჰიბრიდული ოპერაცია|დარფურში აფრიკის კავშირისა და გაეროს ჰიბრიდული ოპერაციის]] (UNAMID) [[მანდატი]] კიდევ 12 თვით, 2012 წლის 31 ივლისამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10349.doc.htm|title=Security Council extends mandate of African Union-United Nations Hybrid Operation in Darfur|date=July 29, 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუციამ გაეროს დამატებითი დრო მისცა იმის გადასაწყვეტად, თუ რამდენი ჯარისკაცი იყო საჭირო რეგიონში.<ref>{{cite news|title=UN Peacekeepers to Stay in Darfur Another Year|url=https://www.voanews.com/a/article--un-peacekeepers-to-stay-in-darfur-another-year---126448508/158590.html|date=30 July 2011|agency=[[Voice of America]]}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== საბჭომ შეახსენა მხარეებს, რომ მშვიდობა [[მართლმსაჯულება|მართლმსაჯულების]] გარეშე შეუძლებელია და ხაზი გაუსვა დაუსჯელობის დასრულების აუცილებლობას. მხარდაჭერა გამოუცხადა [[ყატარი|ყატარში]] მიმდინარე [[აფრიკის კავშირი]]სა და გაეროს სამშვიდობო პროცესს, თუმცა სინანული გამოთქვა იმის გამო, რომ ზოგიერთმა ჯგუფმა მასში მონაწილეობაზე უარი განაცხადა. გარდა ამისა, საბჭო მიესალმა [[სუდანის მთავრობა]]ს და [[განთავისუფლებისა და სამართლიანობის მოძრაობა]]ს (JLM) შორის „დარფურში მშვიდობის დოჰას დოკუმენტის“ ხელმოწერას და მოუწოდა შესაბამის მხარეებს, შეთანხმებულიყვნენ მუდმივ [[ცეცხლის შეწყვეტა]]ზე.<ref>{{cite news|title=UN renews Darfur peacekeeping mission|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gaDMPVgneZ9aKg71F3V8aqWApt_A?docId=CNG.22b1051d0cf8f4129baecceecc4cef7a.621|archive-url=https://archive.today/20130124183551/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gaDMPVgneZ9aKg71F3V8aqWApt_A?docId=CNG.22b1051d0cf8f4129baecceecc4cef7a.621|url-status=dead|archive-date=January 24, 2013|date=30 July 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ამავდროულად, რეზოლუციამ შეშფოთება გამოხატა [[დარფურის რეგიონი|დარფური]]ს ზოგიერთ ნაწილში ვითარების გაუარესების გამო, რაც გამოიხატა ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის დარღვევებით, მეამბოხე ჯგუფების თავდასხმებით, სუდანის მთავრობის მიერ განხორციელებული [[საჰაერო დარტყმები]]თ, ტომთაშორისი დაპირისპირებით, ჰუმანიტარულ და გაეროს პერსონალზე თავდასხმებითა და ათიათასობით მშვიდობიანი მოქალაქის იძულებით გადაადგილებით, როგორც ამას [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივანი]] [[პან გი მუნი]] იტყობინებოდა.<ref>{{cite web|first=Ki-moon|last=Ban|title=Report of the Secretary-General on the African Union- United Nations Hybrid Operation in Darfur|url=https://undocs.org/S/2011/422|publisher=United Nations|date=8 July 2011}}</ref> ასევე გამოითქვა შეშფოთება სუდანის მთავრობასა და „[[სუდანის განთავისუფლების მოძრაობა/არმია|სუდანის განთავისუფლების მოძრაობა/არმიის]]“ (SLM/A) [[მინი მინავი]]სა და [[აბდულ ვაჰიდი]]ს ფრაქციებს და [[სამართლიანობისა და თანასწორობის მოძრაობა]]ს შორის განახლებული საომარი მოქმედებების გამო. რეზოლუციის პრეამბულამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ კონფლიქტის სამხედრო გზით გადაჭრა შეუძლებელია და დაგმო [[ადამიანის უფლებები]]სა და [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლი]]ს ყველა დარღვევა. საბჭომ გამოხატა შეშფოთება რეგიონის ქვეყნებზე არსებული ვითარების გავლენის გამო და შესაბამისად, მოუწოდა [[სუდანი|სუდანს]], [[ჩადი|ჩადსა]] და [[ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა]]ს, ითანამშრომლონ [[დარფურის რეგიონი|დარფურში]] მშვიდობის დასამყარებლად. ===მოქმედებები=== UNAMID-ის VII თავით გათვალისწინებული [[მანდატი]] 2012 წლის ივლისის ბოლომდე გახანგრძლივდა. [[სამშვიდობო]] ოპერაციას დაევალა მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა და [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] მიწოდების უზრუნველყოფა, [[სუდანი]]ს მთავრობის ძირითადი პასუხისმგებლობის შელახვის გარეშე. გენერალურ მდივანს ეთხოვა მჭიდრო თანამშრომლობა [[აფრიკის კავშირი|აფრიკის კავშირთან]] და სხვა მხარეებთან, ასევე სამშვიდობო პროცესის მიმდინარეობისა და UNAMID-ის მანდატის შესახებ ანგარიშების წარდგენა. საბჭომ მოითხოვა, რომ UNAMID-ს მიენიჭოს რადიომაუწყებლობის ლიცენზია [[დარფურის რეგიონი|დარფური]]ს ყველა დაინტერესებულ მხარესთან თავისუფალი კომუნიკაციისთვის, [[შეთანხმება ძალების სტატუსის შესახებ|ძალების სტატუსის შესახებ შეთანხმების]] (SOFA) შესაბამისად. დაიგმო [[ადამიანის უფლებები]]ს ყველა დარღვევა და კვლავ გამოითქვა შეშფოთება დარფურში არსებული ვითარების გამო; კონფლიქტის მხარეებს დაევალათ ნაბიჯების გადადგმა მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად. რეზოლუციამ მოუწოდა UNAMID-ს, ითანამშრომლოს რეგიონის სხვა სამშვიდობო ოპერაციებთან, მათ შორის [[გაეროს მისია სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკაში|გაეროს მისიასთან სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკაში]] და [[გაეროს დროებითი უსაფრთხოების ძალები აბიეიში|გაეროს დროებით უსაფრთხოების ძალებთან აბიეიში]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{wikisource}} *[https://undocs.org/S/RES/2003(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[დარფურის კონფლიქტი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჩადის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] 0sje703nlcl9w6fazcez04wffgt642v 0 882989 5410720 5390714 2026-06-10T15:59:52Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410720 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1977 |ორგანო = უს |თარიღი = 20 აპრილი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,518 |კოდი = S/RES/1977 |დოკუმენტი = https://docs.un.org/en/S/RES/1977(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = მასობრივი განადგურების იარაღის გაუვრცელებლობა |შედეგი = მიღებულია |სურათი = African Nuclear Weapon Free Zone Signators.svg |წარწერა = აფრიკის ბირთვული იარაღისგან თავისუფალი ზონის შესახებ ხელშეკრულების აფრიკული ხელმომწერები (მწავანე) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1977''' მიღებულია [[2011]] წლის [[20 აპრილი|20 აპრილს]]. აღნიშნული რეზოლუცია ეყრდნობა წინა რეზოლუციებს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1673|1673]] ([[2006]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1810|1810]] ([[2008]]), რომლებიც ეხებოდა გაუვრცელებლობის საკითხს. ამ რეზოლუციის ფარგლებში საბჭომ გააგრძელა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] რეზოლუციით შექმნილი კომიტეტის მანდატი, რომლის მიზანია დააკვირდეს მცდელობებს, რათა მასობრივი განადგურების იარაღი არ აღმოჩნდეს [[ტერორიზმი|ტერორისტების]] ან სხვა არასახელმწიფო აქტორების ხელში.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of 1540 Committee for 10 years|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10228.doc.htm|date=20 April 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== [[რეზოლუცია|რეზოლუციის]] შესავალ ნაწილში [[უშიშროების საბჭო]] გამოხატავს შეშფოთებას ქიმიური, ბიოლოგიური და ბირთვული იარაღის უკანონო მოპოვების რისკებთან დაკავშირებით. ყველა წევრ სახელმწიფოს კიდევ ერთხელ შეახსენებს განიარაღების, იარაღის კონტროლისა და არაგავრცელების სფეროში არსებული ვალდებულებების შესრულების აუცილებლობას. ამ კონტექსტში ხაზგასმულია საერთაშორისო თანამშრომლობის მნიშვნელობა. საბჭო ასევე აღნიშნავს, რომ უნდა გაძლიერდეს კონტროლი იმ ტექნოლოგიებისა და ინფორმაციის ექსპორტზე, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას [[მასობრივი განადგურების იარაღი|მასობრივი განადგურების იარაღის]] შექმნისთვის. ამავდროულად რეზოლუცია აღიარებს პროგრესს, რომელიც მიღწეულია 1540 რეზოლუციის განხორციელების პროცესში. იმ სახელმწიფოები, რომლებმაც გარკვეულ სფეროებში მცირე ზომები მიიღეს ან საერთოდ არ წარუდგინეს ანგარიში [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] კომიტეტს, დაექვემდებარნენ მონიტორინგს და მიეცათ დამატებითი მხარდაჭერისა და გაძლიერების რეკომენდაციები. ასევე აღიარებულია, რომ ზოგიერთ სახელმწიფოს სჭირდება დახმარება 1540 რეზოლუციის სრულად განხორციელებისთვის. ===ქმედებები=== რეზოლუციის მოქმედებით, გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, 1540 კომიტეტის მანდატი გაგრძელდა კიდევ 10 წლით, [[2021]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილამდე]].<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of UN committee on weapons of mass destruction|url=http://www.modernghana.com/news/325863/1/security-council-extends-mandate-of-un-committee-o.html|date=22 April 2011|agency=Modern Ghana}}</ref> კომიტეტს დაევალა მანდატის განხორციელების ყოვლისმომცველი მიმოხილვის ჩატარება განახლებამდე ხუთი და ათი წლით ადრე, ასევე ყოველწლიური სამუშაო გეგმის წარდგენა [[უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭოსთვის]] [[2011]] წლის [[31 მაისი|31 მაისამდე]]. გარდა ამისა, კომიტეტს უნდა დახმარებოდა რვა ექსპერტი.<ref>{{cite news|title=U.N. extends WMD mandate for 10 years|url=http://www.upi.com/Top_News/Special/2011/04/21/UN-extends-WMD-mandate-for-10-years/UPI-57831303407207/|date=21 April 2011|agency=[[United Press International]]}}</ref> რეზოლუცია ასევე ეხება რამდენიმე ძირითად მიმართულებას: ====1540 რეზოლუციის განხორციელება==== ყველა იმ სახელმწიფოს, რომელსაც ჯერ არ ჰქონდა წარდგენილი ანგარიში [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]]-ე რეზოლუციის განხორციელებასთან დაკავშირებით, ეთხოვა ეს გაეკეთებინა რაც შეიძლება სწრაფად. ====დახმარება==== იმ სახელმწიფოებს, რომლებსაც დახმარება სჭირდებოდათ, დაევალათ კომიტეტის ინფორმირება, ხოლო სხვა სახელმწიფოებს სთხოვეს კომიტეტისთვის დახმარების გაწევა. ====საერთაშორისო, რეგიონულ და სუბრეგიონულ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა==== საერთაშორისო, რეგიონულ და სუბრეგიონულ ორგანიზაციებს მოუწოდეს დაენიშნათ საკონტაქტო პირი კომიტეტთან 1540-ე [[რეზოლუცია|რეზოლუციის]] განხორციელების მიზნით და ჩართულიყვნენ ინფორმაციის გაცვლაში. ====გამჭვირვალობა და გავრცელება==== 1540 კომიტეტს უნდა გაეგრძელებინა გამჭვირვალედ მოქმედება, მაქსიმალურად გამოეყენებინა თავისი ვებგვერდი და მონაწილეობა მიეღო და მოეწყო საინფორმაციო/საინფორმაციო-გავრცელების ღონისძიებები. ====ადმინისტრაცია და რესურსები==== [[უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] აღიარა, რომ კომიტეტს სჭირდებოდა მდგრადი მხარდაჭერა და რესურსები მანდატის შესასრულებლად. ==ასევე იხილეთ== *[[ბირთვული კლუბი]] *[[ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://docs.un.org/en/S/RES/1977(2011) რეზოლუციის ტექსტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბირთვული იარაღის გავრცელების შესახებ]] [[კატეგორია:გლობალური პოლიტიკა]] 7qhw8cmrwaefkv9r9210gf67sz0orb3 0 883034 5410721 5377083 2026-06-10T15:59:57Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410721 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1978 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 აპრილი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,522 |კოდი = S/RES/1978 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1978(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება სუდანში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = South Sudan in Africa (de-facto).svg |წარწერა = [[სამხრეთ სუდანი|სამხრეთ სუდანის]] მდებარეობა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია|გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1978]]''' — ერთხმად მიღებული 2011 წლის 27 აპრილს. [[სუდანი|სუდანის]] ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციის გახსენებით, საბჭომ [[გაეროს მისია სუდანში|გაეროს მისიის სუდანში]] (UNMIS) მანდატი 2011 წლის 9 ივლისამდე გაახანგრძლივა და გამოაცხადა განზრახვა, შექმნილიყო მემკვიდრე მისია.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10233.doc.htm|title=Security Council extends mandate of mission in Sudan until 9 July 2011|date=April 27, 2011|publisher=United Nations}}</ref> == დაკვირვებები == საბჭომ განიხილა [[სამხრეთ სუდანი|სამხრეთ სუდანში]] 2011 წლის იანვარში ჩატარებული [[სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2011)|დამოუკიდებლობის რეფერენდუმის]] შედეგები და მთავრობის მოთხოვნა გაეროს ყოფნის გაგრძელების შესახებ. ამავდროულად, განისაზღვრა, რომ ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა რეგიონში საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. == ღონისძიებები == UNMIS-ის [[მანდატი (საერთაშორისო სამართალი)|მანდატი]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1590|რეზოლუცია 1590]] (2005)-ის შესაბამისად, გაგრძელდა 2011 წლის 9 ივლისამდე — სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღემდე.<ref>{{cite news|title=UN to replace current north-south Sudan peacekeeping mission|url=http://www.thenewage.co.za/16547-1020-53-UN_to_replace_current_northsouth_Sudan_peacekeeping_mission|date=27 April 2011|agency=The New Age}}</ref> საბჭომ გამოაცხადა მემკვიდრე მისიის შექმნის განზრახვა და [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] [[ბან კი-მუნი|ბან კი-მუნს]] დაავალა, 2011 წლის 16 მაისამდე [[ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმება|ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმების]] მხარეებთან კონსულტაციები გაემართა და მოხსენება წარედგინა.<ref>{{cite news|title=Mandate of UN peacekeeping force in Sudan extended until independence date|url=http://www.speroforum.com/site/article.asp?id=52957&t=Mandate+of+UN+peacekeeping+force+in+Sudan+extended+until+independence+date|date=28 April 2011|agency=[[Spero News]]|archive-date=18 March 2012|access-date=11 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120318230223/http://www.speroforum.com/site/article.asp?id=52957&t=Mandate+of+UN+peacekeeping+force+in+Sudan+extended+until+independence+date|url-status=dead}}</ref> ბოლოს, UNMIS-ს დაევალა, მომდევნო მისიის შექმნისთვის მოსამზადებელი სამუშაოები განეხორციელებინა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი]] == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/1978(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{Reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] ql6i0r5262ign2u0us4usmpbx16b3jo 0 883486 5410771 5371912 2026-06-10T16:12:35Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410771 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2025 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა =6,684 |კოდი =S/RES/2025 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2025(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბერიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Topographic map of Liberia-en.svg |წარწერა =ლიბერიის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2025''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]]. ==რეზოლუცია== უშიშროების საბჭომ დაადგინა, რომ მნიშვნელოვანი პროგრესის მიუხედავად, ლიბერიაში არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას რეგიონში. შესაბამისად, საბჭომ 12 თვით გაახანგრძლივა სამგზავრო შეზღუდვები იმ პირთა მიმართ, რომლებიც საფრთხედ მიიჩნევიან [[ლიბერია|ლიბერიაში]] მშვიდობის დამყარებისთვის, ასევე გაახანგრძლივა იარაღის ემბარგო, რომელიც წინა [[რეზოლუცია|რეზოლუციებით]] შეიცვალა, რათა ლიბერიის მთავრობასა და ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიას გარკვეული სამხედრო აღჭურვილობის მიღების შესაძლებლობა ჰქონოდათ. მე-7 თავის შესაბამისად, რეზოლუცია 2025 (2011)-ის ერთხმად მიღებით, საბჭომ ასევე ერთი წლით გაახანგრძლივა იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატი, რომელიც თავდაპირველად [[2009]] წელს, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1903|1903-ე რეზოლუციით]] შეიქმნა და რომლის მოვალეობასაც დაწესებული ღონისძიებების შესრულების მონიტორინგი წარმოადგენს. დოკუმენტის თანახმად, საბჭომ სერიოზული შეშფოთებით აღნიშნა პროგრესის ნაკლებობა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1532|1532-ე რეზოლუციით]] ([[2004]]) დაწესებული ფინანსური ზომების აღსრულების კუთხით და ლიბერიის მთავრობისგან მოითხოვა, მიმართოს ყველა საჭირო ძალისხმევას ნაკისრი ვალდებულებების შესასრულებლად. ექსპერტთა ჯგუფის ხელახალი დანიშვნისას, საბჭომ მას, სხვა საკითხებთან ერთად, დაავალა: განახორციელოს ორი დამატებითი შემფასებელი მისია ლიბერიასა და მეზობელ სახელმწიფოებში, რათა გამოიძიოს და მოამზადოს ანგარიშები იარაღზე დაწესებული ემბარგოს აღსრულებისა და მისი დარღვევის შემთხვევების შესახებ; ასევე, გამოავლინოს იარაღით უკანონო ვაჭრობის დაფინანსების წყაროები, როგორიცაა ბუნებრივი რესურსები, და დაეხმაროს სანქციების კომიტეტს სამგზავრო შეზღუდვებისა და აქტივების გაყინვის სიებში შეყვანილი პირების შესახებ საჯაროდ ხელმისაწვდომი მონაცემების განახლებაში. დამატებითი დებულებით, საბჭომ კვლავ დაადასტურა ლიბერიაში გაეროს მისიისა (UNMIL) და [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარში]] გაეროს ოპერაციის (UNOCI) მიერ სტრატეგიებისა და ოპერაციების კოორდინაციის აუცილებლობა ლიბერია-კოტ-დ’ივუარის საზღვრისპირა რაიონებში, რეგიონული უსაფრთხოების განმტკიცების მიზნით.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10485.doc.htm Security Council Renews for 12 Months Arms, Travel Bans Concerning Liberia, Unanimously Adopting Resolution 2025 (2011)]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2025(2011) Full text of UNSCR 2025] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბერიაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] e5efd2x095waoaax4u3s8p9krfrmg3a 0 883541 5410754 5372124 2026-06-10T16:06:20Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410754 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2011 |ორგანო = უს |თარიღი = 12 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა =6,629 |კოდი =S/RES/2011 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2011(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ავღანეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2011''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[12 ოქტომბერი|12 ოქტომბერს]]. ==რეზოლუცია== გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად, რეზოლუცია 2011 (2011)-ის ერთხმად მიღებით, საბჭომ მოუწოდა წევრ სახელმწიფოებს, კვლავაც უზრუნველყონ [[ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცია|ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის]] (ნატო) ხელმძღვანელობით მოქმედი ISAF-ის მისია პერსონალით, აღჭურვილობითა და სხვა რესურსებით. ამავდროულად, საბჭომ ხაზი გაუსვა [[ავღანეთი|ავღანეთის]] ეროვნული არმიისა და პოლიციის ეფექტიანობის, პროფესიონალიზმისა და ანგარიშვალდებულების გაძლიერების აუცილებლობას, რომელთათვისაც უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობის გადაბარების პროცესი 2011 წლის [[ივლისი|ივლისში]] დაიწყო. დოკუმენტის თანახმად, საბჭომ მიესალმა ავღანეთის მთავრობასა და ISAF-ის კონტრიბუტორ ქვეყნებს შორის მიღწეულ ბოლოდროინდელ შეთანხმებას, რომელიც ითვალისწინებს [[2014]] წლის ბოლომდე, ქვეყნის მასშტაბით, უსაფრთხოებაზე წამყვანი პასუხისმგებლობის ეტაპობრივ გადაცემას ავღანეთის მთავრობისთვის. საბჭო ასევე მიესალმა [[2010]] წლის [[ნოემბერი|ნოემბერში]] ნატოსა და ავღანეთის მთავრობის შორის შეთანხმებულ გრძელვადიანი პარტნიორობის დეკლარაციას, რომელიც ითვალისწინებს უსაფრთხოების სფეროში მუდმივ მხარდაჭერას ტრანზიციის მთელი პროცესის განმავლობაში და ავღანეთში სიტუაციის სტაბილიზაციამდე.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10408.doc.htm|title=Approving Extension of International Security Assistance Force in Afghanistan, Security Council Welcomes Agreement to Transfer Security Lead to Afghan Forces|date=October 12, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2011(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] g4cs95o4rct8qwh2f1ebzpqnfwc27wt 0 883555 5410756 5372272 2026-06-10T16:06:29Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410756 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2013 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა =6,632 |კოდი =S/RES/2013 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2013(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2013''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[14 ოქტომბერი|14 ოქტომბერს]]. ==რეზოლუცია== უშიშროების საბჭომ დაუშვა ერთჯერადი გამონაკლისი ადრე მიღებული გადაწყვეტილებიდან და [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] [[მოსამართლე|მოსამართლეს]] მისცა ნებართვა, შეასრულოს სხვა იურიდიული სამუშაო ტრიბუნალში საქმიანობის პარალელურად. რეზოლუცია 2013 (2011)-ის ერთხმად მიღებით, საბჭომ დაადგინა, რომ მოსამართლე ბახტიიარ თუზმუხამედოვს შეეძლო შეეთავსებინა სხვა იურიდიული საქმიანობა ნახევარ განაკვეთზე 2011 წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრამდე]], გამონაკლისი გარემოებების გათვალისწინებით. აღნიშნული ტრიბუნალი შეიქმნა [[1994]] წელს [[რუანდა|რუანდაში]] ჩადენილი [[გენოციდი|გენოციდისა]] და სხვა მსგავსი დანაშაულების სისხლისსამართლებრივი დევნის მიზნით. საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა მოსამართლე თუზმუხამედოვის მზაობა, დროულად გამოიტანოს განაჩენი იმ ორ საქმეზე, რომლებშიც ის ამჟამად არის ჩართული. ამავდროულად, საბჭომ მოუწოდა ტრიბუნალს, მიიღოს ყველა შესაძლო ზომა დარჩენილი სამუშაოების ოპერატიულად დასასრულებლად არაუგვიანეს [[2014]] წლის 31 დეკემბრისა, როგორც ეს წინა რეზოლუციებით იყო მოთხოვნილი. დოკუმენტის თანახმად, საბჭომ ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს გამონაკლისი არ უნდა განიხილებოდეს პრეცედენტის შექმნად. ამასთან, ტრიბუნალის პრეზიდენტს დაეკისრა პასუხისმგებლობა, უზრუნველყოს, რომ აღნიშნული შეთანხმება შეთავსებადი იყოს მოსამართლის დამოუკიდებლობასა და მიუკერძოებლობასთან, არ გამოიწვიოს ინტერესთა კონფლიქტი და არ შეაფერხოს განაჩენების გამოტანა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10412.doc.htm|title=Making One-Time Exception, Security Council Allows Rwanda Tribunal Judge to Handle Court Duties Part-Time While Taking Outside Judicial Work|date=October 14, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2013(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი რუანდაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] p7pwku0w5j9b4ov9f6ywdfe64viwb7l 0 883559 5410719 5372372 2026-06-10T15:59:46Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410719 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1976 |ორგანო = უს |თარიღი =11 აპრილი |წელი =2011 |სხდომა =6,512 |კოდი =S/RES/1976 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1976(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სომალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =File:Pirates capture-May 2009.jpg |წარწერა =ადენის ყურეში სომალელი მეკობრეობის ეჭვმიტანილთა დაკავება }}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1976''' მიიღეს [[2011]] წლის [[11 აპრილი|11 აპრილს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა წინა რეზოლუციები [[სომალი]]ში არსებული ვითარების შესახებ, განსაკუთრებით [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1918|1918]] (2010) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1950|1950]] (2010) რეზოლუციები, საბჭომ გადაწყვიტა განეხილა სპეციალური სომალური სასამართლოების შექმნის საკითხი ქვეყნის სანაპიროებთან მოქმედი პირატების გასასამართლებლად.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10221.doc.htm|title=Security Council to 'urgently consider' plans for specialised courts, prisons for Somali pirates, cites rise in violence off Somalia's coast|date=April 11, 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუციის პროექტი მომზადებული იყო [[კოლომბია|კოლუმბიის]], [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]], [[იტალია|იტალიის]], [[რუსეთი]]ს, [[ესპანეთი]]სა და [[უკრაინა|უკრაინის]] მიერ.<ref>{{cite news|title=UN Security Council adopts resolution to consider specialized Somalia courts to try pirates|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-04/12/c_13824100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107192332/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-04/12/c_13824100.htm|url-status=dead|archive-date=November 7, 2012|date=11 April 2011|agency=[[Xinhua]]}}</ref> == დაკვირვებები == რეზოლუციის პრეამბულაში უშიშროების საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა პირატული აქტივობის ზრდისა და საერთაშორისო ნაოსნობაზე მისი გავლენის გამო და დაგმო მძევლების აყვანის ფაქტები. საბჭომ აღნიშნა, რომ აუცილებელია პირატობის გამომწვევი ძირეული მიზეზების აღმოფხვრა, მათ შორის სომალის ეკონომიკის გაძლიერება და სიღარიბესთან ბრძოლა. ამავდროულად, საბჭო შეშფოთებული იყო იმ ბრალდებებით, რომ პირატები კრიმინალური საქმიანობის გასამართლებლად უკანონო თევზჭერასა და ტოქსიკური ნარჩენების დაყრას იყენებდნენ. ყველა ქვეყანა იყო მიწვეული პირატობის წინააღმდეგ ბრძოლაში მონაწილეობის მისაღებად; გაერო და საერთაშორისო ორგანიზაციები დახმარებას უწევდნენ სომალის, [[კენია|კენიისა]] და [[სეიშელის კუნძულები]]ს მართლმსაჯულების სისტემების გაძლიერებას პირატების სისხლისსამართლებრივი დევნის მიზნით, თუმცა ბევრი მათგანი სასამართლოს გარეშე თავისუფლდებოდა. == აქტები == რეზოლუციამ აღიარა სომალიში არსებული მუდმივი არასტაბილურობა, როგორც პირატობის პრობლემის ერთ-ერთი ძირეული მიზეზი.<ref>{{cite news|title=UN Security Council to consider specialised courts for Somali pirates|url=http://www.panapress.com/UN-Security-Council-to-consider-specialised-courts-for-Somali-pirates--12-768147-32-lang2-index.html|date=11 April 2011|agency=[[PanaPress]]}}</ref> საერთაშორისო ორგანიზაციებს, მათ შორის გაეროს განვითარების პროგრამას, ეთხოვათ დახმარება სომალის ხელისუფლებისთვის მმართველობისა და კანონის უზენაესობის დასამყარებლად იმ უკონტროლო ტერიტორიებზე, სადაც პირატული აქტები ხორციელდებოდა. აუცილებელი იყო უკანონო თევზჭერისა და ტოქსიკური ნარჩენების დაყრის შესახებ ბრალდებების გამოძიება და შესაბამისი ანგარიშის წარდგენა.<ref>{{cite news|last=Varner|first=Bill|title=UN Endorses Laws, Special Courts, Prisons for Somali Pirates|url=https://www.bloomberg.com/news/2011-04-11/un-council-backs-new-laws-courts-prisons-for-somali-pirates.html|date=11 April 2011|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]}}</ref> გარდა ამისა, საბჭომ ხაზი გაუსვა, რომ საჭიროა სომალისა და რეგიონის ქვეყნების სამართლებრივი შესაძლებლობების გაზრდა პირატების დასასჯელად, რის გამოც იგი განიხილავდა სპეციალური სასამართლოების შექმნას, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, თუ სად განთავსდებოდა მსგავსი სასამართლოები.<ref>{{cite news|last=Worsnip|first=Patrick|title=U. N. Security Council backs Somalia piracy courts|url=https://www.reuters.com/article/somalia-piracy-un-idUSN1110223120110411|date=11 April 2011|work=[[Reuters]]}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1976(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სომალიში]] qipfjxtk450k5p1otyd1fajkwn140mg 0 883601 5410742 5375933 2026-06-10T16:03:27Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410742 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2000 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,591 |კოდი = S/RES/2000 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2000(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კოტ-დ'ივუარში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Abidjan Centre 2.JPG |წარწერა = დედაქალაქის [[აბიჯანი|აბიჯანის]] ცენტრი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2000''' — ერთხმად მიღებულია [[2011]] წლის [[27 ივლისი|27 ივლისს]]. [[კოტ-დ'ივუარი|კოტ-დ'ივუარის]] (სპილოს ძვლის სანაპირო) ვითარებასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუციების, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1933|1933]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1942|1942]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1951|1951]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1962|1962]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1967|1967]] (2011), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1968|1968]] (2011), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1975|1975]] (2011), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1980|1980]] (2011), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1981|1981]] (2011) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1992|1992]] (2011), ასევე [[ლიბერია|ლიბერიის]] ვითარებასთან დაკავშირებული [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1938|რეზოლუცია 1938]] (2010)-ის გახსენებით, საბჭომ [[გაეროს ოპერაცია კოტ-დ'ივუარში|გაეროს ოპერაციის კოტ-დ'ივუარში]] (UNOCI) მანდატი 2012 წლის 31 ივლისამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of United Nations Operation in Côte d'Ivoire until 31 July 2011|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10342.doc.htm|publisher=United Nations|date=July 27, 2011}}</ref> UNOCI-ს მანდატის გაგრძელების გადაწყვეტილება მიღებულია [[2010–11 წლების კოტ-დ'ივუარის კრიზისი|2010–11 წლების პოლიტიკური კრიზისის]] ფონზე.<ref>{{cite news|title=UN extends Côte d'Ivoire peacekeeping mission another year|url=http://channel6newsonline.com/2011/07/un-extends-cote-divoire-peacekeeping-mission-another-year/|date=27 July 2011|agency=Channel 6 News|access-date=2 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120324140912/http://channel6newsonline.com/2011/07/un-extends-cote-divoire-peacekeeping-mission-another-year/|archive-date=24 March 2012|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> == რეზოლუცია == === დაკვირვებები === რეზოლუციის პრეამბულაში აღნიშნულია, რომ [[საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლო|საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლო]] კოტ-დ'ივუარში 2010 წლის 28 ნოემბრიდან შესაძლო [[საომარი დანაშაული|საომარი დანაშაულებებისა]] და [[კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაული|კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულების]] გამოძიების დაწყებას გეგმავდა. ასევე აღიარებულია Forces républicaines de Côte d'Ivoire (FRCI)-ის ჩამოყალიბება Forces de sécurité et de défense de Côte d'Ivoire (FDSCI)-ის ნაცვლად, ასევე [[სიმართლისა და შერიგების კომისია (კოტ-დ'ივუარი)|დიალოგის, სიმართლისა და შერიგების კომისიის]] დაარსება.<ref>{{cite news|title=UN Council Renews Mandate in Cote d'Ivoire|url=http://english.cri.cn/6966/2011/07/28/189s650622.htm|archive-url=https://archive.today/20120716214129/http://english.cri.cn/6966/2011/07/28/189s650622.htm|url-status=dead|archive-date=July 16, 2012|date=28 July 2011|agency=[[China Radio International]]}}</ref> საბჭოს წევრები ცნობდნენ, რომ სამოქალაქო მოსახლეობაზე ძალადობის მაღალი რისკი კვლავ არსებობდა, განსაკუთრებით რესპუბლიკური გვარდიის ყოფილი წევრების, [[მილიცია|მილიციების]], [[დაქირავებული მებრძოლი|დაქირავებული მებრძოლების]], გაქცეული პატიმრებისა და სხვათა მხრიდან. ამ კონტექსტში, [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებებისა]] და [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის]] ყველა დარღვევა გაიკიცხა. === ქმედებები === [[გაეროს წესდების VII თავი|გაეროს წესდების VII თავის]] ფარგლებში მოქმედებით, UNOCI-ს [[მანდატი (საერთაშორისო სამართალი)|მანდატი]] — მიმდინარე შემადგენლობით 9 792 სამხედრო მოსამსახურე, 1 350 პოლიციელი და საბაჟო ოფიცერი — გაგრძელდა 2012 წლის ივლისის ბოლომდე, [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] დამხმარე ძალების მანდატთან ერთად.<ref>{{cite news|title=Security Council extends UN mission in Côte d'Ivoire for another year|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=39159&Cr=ivoire&Cr1=|date=27 July 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> პოლიციის პერსონალი 205 მრჩეველით გაიზარდა. საბჭომ განაცხადა, რომ ასეთი ზომები კოტ-დ'ივუარის „სტაბილიზაციისთვის" გახლდათ საჭირო. შემდეგ რეზოლუცია UNOCI-ს მანდატს შეეხო, რომელიც მოიცავდა შემდეგ საკითხებს: * სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვა; * უსაფრთხოებისა და სასაზღვრო საფრთხეების მოგვარება; * ქვეყნის წინააღმდეგ [[იარაღის ემბარგო|იარაღის ემბარგოს]] მონიტორინგი; * იარაღის შეგროვება; * [[განიარაღება]], [[დემობილიზაცია]] და [[სოციალური ინტეგრაცია|რეინტეგრაციის]] პროგრამის მხარდაჭერა; * უსაფრთხოებისა და [[კანონის უზენაესობა|კანონის უზენაესობის]] ინსტიტუტების რეფორმა; * [[ადამიანის უფლებები|ადამიანის უფლებების]] ხელშეწყობა; * [[ჰუმანიტარული დახმარება|ჰუმანიტარული დახმარების]] მხარდაჭერა; * [[კოტ-დ'ივუარის არჩევნები|არჩევნების]] მხარდაჭერა; * საჯარო ინფორმაცია; * სახელმწიფო ხელისუფლების გავრცელება მთელ ქვეყანაში; * სამშვიდობო პროცესის განხორციელება; * გაეროს პერსონალის დაცვა. UNOCI-ს მანდატის შესასრულებლად მიეცა „ყველა საჭირო საშუალება". რეზოლუციის დარჩენილი ნაწილი მოიცავდა შემდგომი რეფორმის მოთხოვნებს და ყოფილი პრეზიდენტის [[ლოდო გბაგბო|ლოდო გბაგბოსა]] და სხვების დაკავებული პირობების საერთაშორისო სამართალთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის ვალდებულებას. ბოლოს, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივანი]] [[ბან კი-მუნი|ბან კი-მუნი]] მოთხოვნას დაექვემდებარა, კოტ-დ'ივუარის ვითარების შესახებ მოხსენებები წარეგინა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[კოტ-დ'ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] == რესურსები ინტერნეტში == {{wikisource}} * [https://undocs.org/S/RES/2000(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი კოტ-დ’ივუარში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] tw94nskjbgrwr7bmgk8p73hv8w4i5sl 0 883610 5410733 5375914 2026-06-10T16:02:11Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410733 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1992 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,570 |კოდი = S/RES/1992 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1992(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კოტ-დ'ივუარში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Medaille UNOCI UNITED NATIONS OPERATION IN CÔTE D'IVOIRE.gif |წარწერა = UNOCI მედალი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1992''' — ერთხმად მიღებულია [[2011]] წლის [[29 ივნისი|29 ივნისს]]. [[კოტ-დ'ივუარი|კოტ-დ'ივუარის]] (სპილოს ძვლის სანაპირო) ვითარებასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუციების, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1933|1933]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1942|1942]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1951|1951]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1962|1962]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1967|1967]] (2011), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1968|1968]] (2011), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1975|1975]] (2011), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1980|1980]] (2011) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1981|1981]] (2011) რეზოლუციების გახსენებით, საბჭომ [[გაეროს მისია ლიბერიაში|გაეროს მისიის ლიბერიაში]] (UNMIL) ჯარებისა და ტექნიკის [[გაეროს ოპერაცია კოტ-დ'ივუარში|გაეროს ოპერაციაში კოტ-დ'ივუარში]] (UNOCI) დროებითი გადანაწილება 2011 წლის 30 სექტემბრამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends temporary redeployment of military assets from Liberia to Côte d'Ivoire|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10303.doc.htm|publisher=United Nations|date=June 29, 2011}}</ref> == რეზოლუცია == === დაკვირვებები === რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ გაიხსენა [[გაეროს სამშვიდობო მისიების სია|გაეროს სამშვიდობო მისიებს]] შორის თანამშრომლობის შეთანხმებები [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1609|რეზოლუცია 1609]] (2005) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1938|რეზოლუცია 1938]] (2010)-ში, ასევე UNMIL-ის ჯარების მიერ ქვეყანაში შესრულებული როლი. საბჭოს წევრებმა მიესალმნენ ლიბერია-კოტ-დ'ივუარის საზღვარზე ორი სამშვიდობო ოპერაციის ერთობლივ მოქმედებებს. === ქმედებები === [[გაეროს წესდების VII თავი|გაეროს წესდების VII თავის]] ფარგლებში მოქმედებით, საბჭომ UNMIL-ის ჯარების დროებითი განლაგება 2011 წლის 30 სექტემბრამდე გააგრძელა. დროებითი განლაგება მოიცავდა სამ ქვეითი ჯარის როტას, ერთ საავიაციო დანაყოფს და სამ შეიარაღებულ ვერტმფრენს ეკიპაჟებით. ამასთანავე, რეზოლუციამ UNOCI-სთვის 2 000 დამატებითი პერსონალის დროებითი გაზრდაც 2011 წლის 31 ივლისამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Additional UN troops and helicopters to stay on in Côte d'Ivoire|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38885&Cr=&Cr1=|date=29 June 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> ბოლოს, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივანი]] [[ბან კი-მუნი|ბან კი-მუნი]] 2011 წლის 15 სექტემბრამდე მისიათაშორისი თანამშრომლობის შესახებ მოხსენების წარდგენის მოთხოვნას დაექვემდებარა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[კოტ-დ'ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი]] == რესურსები ინტერნეტში == {{wikisource}} * [https://undocs.org/S/RES/1992(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი კოტ-დ’ივუარში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] i3uoj1oat7vixwuiu3sxeg4719w1im6 0 883623 5410725 5372470 2026-06-10T16:00:49Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410725 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1984 |ორგანო = უს |თარიღი =9 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა =6,552 |კოდი =S/RES/1984 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1984(2011) |მომხრე =14 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =1 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ირანის ბირთვული პროგრამა და კონფლიქტი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =File:Iranische Atomenergieorganisation logo.svg |წარწერა =ირანის ატომური ენერგიის ორგანიზაციის ლოგო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1984''', მიიღეს [[2011]] წლის [[9 ივნისი|9 ივნისს]], მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა წინა რეზოლუციები — [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1696|1696]] (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1835|1835]] (2008), 1887 (2009) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1929|1929]] (2010) — [[ირანი|ირან]]თან და ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობასთან დაკავშირებით, საბჭომ გაახანგრძლივა ექსპერტთა პანელის [[მანდატი]], რომელიც ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების შესრულებას აკონტროლებს მისი ბირთვული პროგრამის გამო, ერთი წლის ვადით.<ref>{{cite news|title=Security Council authorises expert panel helping to monitor sanctions on Iran to continue work until June 2012|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10276.doc.htm|publisher=United Nations|date=June 9, 2011}}</ref> რეზოლუცია, რომელიც წარადგინა [[საფრანგეთი|საფრანგეთმ]]ა, [[გერმანია]]მ, [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულმა სამეფომ]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულმა შტატებმ]]ა, მიღებულ იქნა 14 მომხრე ხმით, წინააღმდეგ არცერთი და ერთი თავის შეკავებით — [[ლიბანი]]ს მხრიდან. == რეზოლუცია == ===დაკვირვებები=== 1984-ე რეზოლუციის პრეამბულაში უშიშროების საბჭომ ხაზი გაუსვა ექსპერტთა ჯგუფის ანგარიშებში სარწმუნო და ობიექტური შეფასებების, ანალიზისა და რეკომენდაციების მნიშვნელობას. საბჭომ დაადგინა, რომ მასობრივი განადგურების იარაღის გავრცელება საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას.<ref>{{cite news|title=UN Security Council extends mandate of Iran panel of experts|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-06/10/c_13920806.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614085326/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-06/10/c_13920806.htm|url-status=dead|archive-date=June 14, 2011|date=9 June 2011|agency=[[Xinhua]]}}</ref> ===აქტები=== გაეროს წესდების VII თავის 41-ე მუხლის საფუძველზე მოქმედმა საბჭოს წევრებმა ირანის სანქციების მონიტორინგის ექსპერტთა ჯგუფის მანდატი [[2012]] წლის [[9 ივნისი|9 ივნისამდე]] გააგრძელეს.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of watchdog panel on Iranian sanctions|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38679&Cr=iran&Cr1=|date=9 June 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref>ჯგუფს დაევალა საბჭოსთვის ანგარიშის წარდგენა 2011 წლის [[9 დეკემბერი|9 დეკემბრამდე]] და განმეორებით — მისი მანდატის ამოწურვისას. ყველა სახელმწიფოს, ორგანიზაციასა და გაეროს ორგანოს მოუწოდეს, ითანამშრომლონ 1737-ე რეზოლუციით შექმნილ კომიტეტთან და ექსპერტთა ჯგუფთან. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1984(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ირანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ირანში]] ndqsd6oa5jguah05yy401fv305tcd1r 0 883636 5410755 5376529 2026-06-10T16:06:24Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410755 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2012 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,631 |კოდი = S/RES/2012 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2012(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = საკითხი ჰაიტის შესახებ |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Flag of Haiti.svg |წარწერა = [[ჰაიტის დროშა]] }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2012''' ერთხმად მიღებულია [[2011]] წლის [[14 ოქტომბერი|14 ოქტომბერს]]. == რეზოლუცია == იმის აღიარებით, რომ [[ჰაიტი|ჰაიტში]] საერთო უსაფრთხოების ვითარება, მიუხედავად მისი მყიფეობისა, გაუმჯობესდა იმ წლის განმავლობაში, რომელიც გავიდა ამ პატარა კუნძულოვან ქვეყანაში მძლავრი მიწისძვრის შემდეგ, უშიშროების საბჭომ გაეროს სტაბილიზაციის მისიის მანდატი 2012 წლის 15 ოქტომბრამდე გააგრძელა და მისი ძალების შემადგენლობა შეასწორა. [[გაეროს წესდების VII თავი|გაეროს წესდების VII თავის]] ფარგლებში მოქმედებით, რეზოლუცია 2012 (2011)-ის ერთხმად მიღებით, საბჭომ გადაწყვიტა, რომ მისიის — MINUSTAH-ის სახელით ცნობილი — საერთო ძალების შემადგენლობა მოიცავდა ყველა წოდების 7 340-მდე სამხედრო მოსამსახურეს და 3 241-მდე პოლიციელისგან შემდგარ კომპონენტს, გენერალური მდივნის მოხსენების (დოკუმენტი S/2011/540) მე-50 პუნქტის რეკომენდაციების შესაბამისად. ამ მოხსენების თანახმად, გენერალური მდივანი გამოხატავს ნდობას, რომ მისიის მიწისძვრის შემდგომი „ამოფრქვევის" სამხედრო და პოლიციური შესაძლებლობების ნაწილობრივი შემცირება ნაკლებად შეაფერხებდა უსაფრთხოების სფეროში მიღწეულ პროგრესს. ამ გათვლიდან გამომდინარე, გენერალური მდივანი მისიის ავტორიზებული სამხედრო შემადგენლობის 1 600 პერსონალით შემცირებასა და ავტორიზებული პოლიციის 1 150 ფორმირებული პოლიციური დანაყოფის ოფიცრით შემცირებას გირჩევს, 2012 წლის ივნისამდე დასასრულებლად.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10411.doc.htm|title=Security Council Authorizes One-Year Extension of Haiti Stabilization Force, Also Approves Withdrawal of Some 2,700 Troops, Police|date=October 14, 2011|publisher=United Nations}}</ref> == სქოლიო == {{reflist}} == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/2012(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჰაიტის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ჰაიტიში]] fhsmklupx9y5stksuvljst1j11c3wve 0 883643 5410709 5390700 2026-06-10T15:57:33Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410709 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1968 |ორგანო = უს |თარიღი = 16 თებერვალი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,482 |კოდი = S/RES/1968 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1968(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება კოტ-დ'ივუარში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Locator CI-LR.png |წარწერა = სპილოს ძვლის სანაპირო (წითელი) და ლიბერია (იისფერი) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1968''' — ერთხმად მიღებულია [[2011]] წლის [[16 თებერვალი|16 თებერვალს]]. [[კოტ-დ'ივუარი|კოტ-დ'ივუარის]] (სპილოს ძვლის სანაპირო) ვითარებასთან დაკავშირებული წინა რეზოლუციების, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1933|1933]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1942|1942]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1946|1946]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1951|1951]] (2010), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1962|1962]] (2010) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1967|1967]] (2011) რეზოლუციების გახსენებით, საბჭომ [[გაეროს მისია ლიბერიაში|გაეროს მისიის ლიბერიაში]] (UNMIL) ჯარების [[გაეროს ოპერაცია კოტ-დ'ივუარში|გაეროს ოპერაციაში კოტ-დ'ივუარში]] (UNOCI) განლაგება დამატებით სამი თვით გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council authorises three-month extension of temporary redeployment from Liberia mission to United Nations Operation in Côte d'Ivoire|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10176.doc.htm|publisher=United Nations|date=February 16, 2011}}</ref> საბჭომ გაიხსენა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1609|რეზოლუცია 1609]] (2005) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1938|1938]] (2010)-ში გაწერილი მისიათაშორისი თანამშრომლობის შეთანხმებები. ამავდროულად, ხელახლა დაადასტურა, რომ საჭიროების შემთხვევაში [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივნის]] [[ბან კი-მუნი|ბან კი-მუნის]] დამატებითი ჯარების გაგზავნის ავტორიზება შეეძლო. [[გაეროს წესდების VII თავი|გაეროს წესდების VII თავის]] ფარგლებში მოქმედებით, საბჭომ ავტორიზება გასცა UNMIL-იდან UNOCI-ში სამი ქვეითი ჯარის როტის, ერთი საავიაციო დანაყოფისა და ხუთი ვერტმფრენის კიდევ სამი თვით დროებით გადანაწილებაზე.<ref>{{cite news|title=Security Council extends deployment of extra troops in Côte d'Ivoire|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=37550&Cr=ivoire&Cr1=|date=16 February 2011|agency=United Nations}}</ref> ასევე მოუწოდა პოლიციისა და ჯარების მიმწოდებელ ქვეყნებს ამ მიმართულებით მხარდაჭერისკენ. რეზოლუცია მიღებულია კოტ-დ'ივუარის პოლიტიკური კრიზისის ფონზე, როდესაც [[ლოდო გბაგბო|ლოდო გბაგბო]] და [[ალასან უატარა|ალასან უატარა]] ორივე პრეზიდენტად ინაუგურირდნენ.<ref>{{cite news|last=Xinhua|author-link=Xinhua|title=UN Security Council extends troop transfer from UN mission in Liberia to Cote d'Ivoire|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90856/7290698.html|newspaper=[[People's Daily]]|date=17 February 2011}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/1968(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი კოტ-დ’ივუარში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] 0mxiisxbtjneiln122lkg4d250h8j3f 0 883795 5410760 5390779 2026-06-10T16:07:26Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410760 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2017 |ორგანო = უს |თარიღი =31 ოქტომბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,644 |კოდი =S/RES/2017 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2017(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Libya.svg |წარწერა = [[ლიბიის დროშა]] }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2017''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]]. ==რეზოლუცია== [[ლიბია|ლიბიიდან]] პორტატული მიწა-ჰაერის რაკეტებისა და სხვა იარაღის გავრცელების შესაჩერებლად ქვეყნის დროებითი ხელისუფლების, რეგიონის სახელმწიფოებისა და სხვა შესაბამისი წევრი სახელმწიფოების მიერ მოქმედებისკენ მოწოდებით, უშიშროების საბჭომ დღეს შუადღისას ლიბიის სანქციების კომიტეტს უფლება მისცა, შეეთავაზებინა სტრატეგია, რათა ასეთი მასალა ტერორისტებისა და სხვა პირების ხელში არ მომხვდარიყო. 2017 (2011) რეზოლუციის ერთხმად მიღებით, საბჭომ მოუწოდა ლიბიის ხელისუფლებას, გადაედგა ყველა აუცილებელი ნაბიჯი პორტატული მიწა-ჰაერის ტიპის რაკეტების (MANPADS — ადამიანის მიერ პორტატული საჰაერო თავდაცვის სისტემები), აგრეთვე სხვა ყველა იარაღისა და მასთან დაკავშირებული მასალის უსაფრთხო და სათანადო შენახვის უზრუნველსაყოფად. ამასთან, საბჭომ მოუწოდა ლიბიას, შეესრულებინა საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად აღებული ვალდებულებები შეიარაღების კონტროლის, განიარაღებისა და გაუვრცელებლობის სფეროში, და გაეგრძელებინა ქიმიური იარაღის ყველა მარაგის განადგურება მჭიდრო კოორდინაციაში ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციასთან. რეგიონის სახელმწიფოებს ასევე მოუწოდეს, მიეღოთ შესაბამისი ზომები აღნიშნული იარაღის გავრცელების აღსაკვეთად. ამასთან, სხვა წევრ სახელმწიფოებს, საერთაშორისო და რეგიონულ ორგანიზაციებს მოუწოდეს, განეხორციელებინათ სათანადო ქმედებები ლიბიის ხელისუფლებისა და რეგიონის სახელმწიფოების მხარდასაჭერად ამ მიზნის მისაღწევად. [[ლიბია|ლიბიის]] მიმართ სანქციებთან დაკავშირებით, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1970|1970]] (2011) რეზოლუციის საფუძველზე შექმნილ კომიტეტს, საკუთარი ექსპერტთა პანელის დახმარებით და შესაბამის სხვა ორგანოებთან თანამშრომლობით, დაევალა შეეფასებინა იარაღის გავრცელებით წარმოქმნილი საფრთხეები და გამოწვევები, განსაკუთრებით ტერორიზმთან დაკავშირებული რისკები. კომიტეტს სთხოვეს, საბჭოსთვის წარედგინა ანგარიში აღნიშნული საფრთხეების წინააღმდეგ გასატარებელი ზომების შესახებ, მათ შორის — შეიარაღების მარაგების მართვის, საზღვრის კონტროლისა და ტრანსპორტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიმართულებით.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10429.doc.htm|title=Resolution 2017 (2011) Asks Interim Authorities to Ensure Proper Custody Of Missiles, Other Weapons; States in Region, Appropriate Bodies Called Upon to Help}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2017(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] 1tnpimvxiu9c73wex01t98ko654qzv1 5410764 5410760 2026-06-10T16:08:33Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410764 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2017 |ორგანო = უს |თარიღი =31 ოქტომბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,644 |კოდი =S/RES/2017 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2017(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Libya.svg |წარწერა = [[ლიბიის დროშა]] }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2017''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]]. ==რეზოლუცია== [[ლიბია|ლიბიიდან]] პორტატული მიწა-ჰაერის რაკეტებისა და სხვა იარაღის გავრცელების შესაჩერებლად ქვეყნის დროებითი ხელისუფლების, რეგიონის სახელმწიფოებისა და სხვა შესაბამისი წევრი სახელმწიფოების მიერ მოქმედებისკენ მოწოდებით, უშიშროების საბჭომ დღეს შუადღისას ლიბიის სანქციების კომიტეტს უფლება მისცა, შეეთავაზებინა სტრატეგია, რათა ასეთი მასალა ტერორისტებისა და სხვა პირების ხელში არ მომხვდარიყო. 2017 (2011) რეზოლუციის ერთხმად მიღებით, საბჭომ მოუწოდა ლიბიის ხელისუფლებას, გადაედგა ყველა აუცილებელი ნაბიჯი პორტატული მიწა-ჰაერის ტიპის რაკეტების (MANPADS — ადამიანის მიერ პორტატული საჰაერო თავდაცვის სისტემები), აგრეთვე სხვა ყველა იარაღისა და მასთან დაკავშირებული მასალის უსაფრთხო და სათანადო შენახვის უზრუნველსაყოფად. ამასთან, საბჭომ მოუწოდა ლიბიას, შეესრულებინა საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად აღებული ვალდებულებები შეიარაღების კონტროლის, განიარაღებისა და გაუვრცელებლობის სფეროში, და გაეგრძელებინა ქიმიური იარაღის ყველა მარაგის განადგურება მჭიდრო კოორდინაციაში ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციასთან. რეგიონის სახელმწიფოებს ასევე მოუწოდეს, მიეღოთ შესაბამისი ზომები აღნიშნული იარაღის გავრცელების აღსაკვეთად. ამასთან, სხვა წევრ სახელმწიფოებს, საერთაშორისო და რეგიონულ ორგანიზაციებს მოუწოდეს, განეხორციელებინათ სათანადო ქმედებები ლიბიის ხელისუფლებისა და რეგიონის სახელმწიფოების მხარდასაჭერად ამ მიზნის მისაღწევად. [[ლიბია|ლიბიის]] მიმართ სანქციებთან დაკავშირებით, [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1970|1970]] (2011) რეზოლუციის საფუძველზე შექმნილ კომიტეტს, საკუთარი ექსპერტთა პანელის დახმარებით და შესაბამის სხვა ორგანოებთან თანამშრომლობით, დაევალა შეეფასებინა იარაღის გავრცელებით წარმოქმნილი საფრთხეები და გამოწვევები, განსაკუთრებით ტერორიზმთან დაკავშირებული რისკები. კომიტეტს სთხოვეს, საბჭოსთვის წარედგინა ანგარიში აღნიშნული საფრთხეების წინააღმდეგ გასატარებელი ზომების შესახებ, მათ შორის — შეიარაღების მარაგების მართვის, საზღვრის კონტროლისა და ტრანსპორტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიმართულებით.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10429.doc.htm|title=Resolution 2017 (2011) Asks Interim Authorities to Ensure Proper Custody Of Missiles, Other Weapons; States in Region, Appropriate Bodies Called Upon to Help}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2017(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] 9a9k9k45awu9c1sah24jvbsfbzu9zfo 0 883825 5410731 5373609 2026-06-10T16:01:28Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410731 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1990 |ორგანო = უს |თარიღი =27 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა = 6,567 |კოდი =S/RES/1990 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1990(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =File:Sudan district map Abyei.svg |წარწერა =სუდანის რაიონების რუკა }}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1990''', მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]], მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა ყველა წინა რეზოლუცია [[სუდანი|სუდანში]] არსებული ვითარებისა და ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმების შესახებ, საბჭომ დააფუძნა გაეროს დროებითი უსაფრთხოების ძალები აბიეისთვის (UNISFA) სუდანსა და სამხრეთ სუდანს შორის სადავო [[აბიეი]]ს რეგიონში.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10298.doc.htm|title=Determining need for 'urgent' response to situation in Abyei, Sudan, Security Council decides to deploy peacekeeping force to area|date=June 27, 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია მიიღეს სამხრეთ [[კორდოფანი]]ს კონფლიქტის შემდეგ, რომელიც სუდანის სახალხო განთავისუფლების არმია/მოძრაობასა (SPLA/M) და სუდანის არმიას შორის მოხდა, და სამხრეთ სუდანის მიერ ჩრდილოეთისგან დამოუკიდებლობის გამოცხადების წინა პერიოდში.<ref>{{cite news|last=Bilefsky|first=Dan|title=U.N. Approves Troop Deployment in Sudan|url=https://www.nytimes.com/2011/06/28/world/africa/28sudan.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=27 June 2011}}</ref> რეზოლუციის პროექტი მომზადებული იყო [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] მიერ.<ref name=reu>{{cite news|title=U.N. council approves Ethiopian troops for Abyei|url=https://www.reuters.com/article/us-sudan-abyei-un-idUSTRE75Q3I420110627|date=27 June 2011|agency=[[Reuters]]}}</ref> == რეზოლუცია == ===დაკვირვებები=== უშიშროების საბჭომ აღნიშნა, რომ [[2011]] წლის [[20 ივნისი|20 ივნისს]] სუდანის მთავრობასა და SPLA/M-ს შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება აბიეის რეგიონის ადმინისტრირებისა და უსაფრთხოების შესახებ. საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა რეგიონში არსებული ვითარებისა და სამოქალაქო მოსახლეობის წინააღმდეგ ჩადენილი ძალადობის გამო.<ref>{{cite news|title=Sudan: UN troops to keep peace in Abeyie|url=http://gbcghana.com/index.php?id=1.443368.1.443362|date=27 June 2011|agency=[[Ghana Broadcasting Corporation]]}}</ref> ორივე მხარე მიწვეულ იქნა კონსტრუქციული მოლაპარაკებების საწარმოებლად აბიეის სტატუსთან დაკავშირებით, რათა უზრუნველყონ იძულებით გადაადგილებულ პირთა დაბრუნება და ხელი შეუწყონ ჰუმანიტარულ წვდომას. ===აქტები=== [[ეთიოპია|ეთიოპიურ]]ი UNISFA-ს სამშვიდობო მისია დაფუძნდა საწყისი ექვსთვიანი პერიოდით. მისიის პირველ ხელმძღვანელად და ძალების სარდლად დაინიშნა ეთიოპიელი [[გენერალ-ლეიტენანტი]] ტადესე ვერედე ტესფაი.<ref>[https://archive.today/20120711025919/http://blogs.voanews.com/breaking-news/2011/07/27/un-appoints-commander-for-abyei-peacekeeping-force/ UN Appoints Commander for Abyei Peacekeeping Force, Voice of America, 07-27-2011]</ref> ძალები შედგებოდა 4 200 ჯარისკაცისგან, 50 პოლიციელისა და დამხმარე პერსონალისგან შემდეგი მანდატით:<ref>{{cite news|title=Sudan: UN authorises peacekeepers for Abyei|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13933933|date=27 June 2011|agency=[[BBC News]]}}</ref> *აბიეის რეგიონის დემილიტარიზაციის მონიტორინგი; *რეგიონული ორგანიზაციების მუშაობაში მონაწილეობა; *განაღმვით საქმიანობაში წვლილის შეტანა; *ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდების ხელშეწყობა; *პოლიციის სამსახურის შესაძლებლობების მხარდაჭერა და ნავთობის ობიექტების დაცვა. გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე, UNISFA-ს მიეცა უფლებამოსილება, განახორციელოს „აუცილებელი ქმედებები“, რათა: *დაიცვას UNISFA-ს პერსონალი, აღჭურვილობა და ობიექტები; *დაიცვას გაეროს პერსონალი, აღჭურვილობა და ობიექტები; *უზრუნველყოს გაეროსა და ჰუმანიტარული პერსონალის უსაფრთხოება და გადაადგილების თავისუფლება; *დაიცვას საფრთხეში მყოფი სამოქალაქო პირები; *დაიცვას აბიეი გარე თავდასხმებისგან; *უზრუნველყოს უსაფრთხოება რეგიონში. გენერალურ მდივან [[პან გი მუნი|პან გი მუნს]] ეთხოვა სუდანთან შეთანხმების გაფორმება ძალების სტატუსის შესახებ. სუდანსა და სხვა სახელმწიფოებს მოუწოდეს სრულად ითანამშრომლონ UNISFA-სთან, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] დაევალა პროგრესის ანგარიშის წარდგენა, რომელიც მოიცავდა ადამიანის უფლებათა მონიტორინგს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1990(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] 95omacwrtu5kdlxxyq22s6d3nrwt4sg 0 883946 5410763 5374057 2026-06-10T16:07:44Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410763 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2020 |ორგანო = უს |თარიღი =22 ნოემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,663 |კოდი =S/RES/2020 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2020(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სომალიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა =გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2020''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[22 ნოემბერი|22 ნოემბერს]]. ==რეზოლუცია== გაეროს წესდების მეშვიდე თავის შესაბამისად, საბჭომ ერთხმად მიიღო რეზოლუცია 2020 (2011) და ხაზი გაუსვა საერთაშორისო თანამეგობრობის მხრიდან მეკობრეობისა და მისი გამომწვევი მიზეზების — მათ შორის, [[სომალი|სომალიში]] მიმდინარე არასტაბილურობის — წინააღმდეგ ერთიანი, კომპლექსური რეაგირების აუცილებლობას. საბჭომ კვლავ შეშფოთებით აღნიშნა, რომ გამოსასყიდი თანხების ზრდა და [[ გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 733|733-ე რეზოლუციით]] ([[1992]]) დაწესებული იარაღის ემბარგოს აღსრულების ნაკლებობა ხელს უწყობს რეგიონში მეკობრეობის ზრდას. საბჭომ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, სრულად ითანამშრომლონ სომალისა და [[ერიტრეა|ერიტრეის]] მონიტორინგის ჯგუფთან იარაღის ემბარგოს შესაძლო დარღვევის ფაქტებთან დაკავშირებით. საბჭომ კვლავ მოუწოდა იმ სახელმწიფოებსა და რეგიონულ ორგანიზაციებს, რომლებსაც შესაბამისი შესაძლებლობები გააჩნიათ, მონაწილეობა მიიღონ მეკობრეობის წინააღმდეგ ბრძოლაში სამხედრო ხომალდების, შეიარაღებისა და სამხედრო ავიაციის მობილიზების გზით. ასევე, მეკობრეობისთვის გამოყენებული ნავების, გემების, იარაღისა და სხვა შესაბამისი აღჭურვილობის ამოღებისა და განკარგვის მეშვეობით. სხვა დებულებით, საბჭომ მოუწოდა წევრ სახელმწიფოებს, გარდამავალი ფედერალური მთავრობის თხოვნით, დაეხმარონ სომალის — მათ შორის რეგიონულ ხელისუფლებას — ქვეყანაში შესაძლებლობების გაძლიერებაში, რათა მართლმსაჯულების წინაშე წარსდგნენ მეკობრეობაში ჩართული ის პირები, რომლებიც სომალის ტერიტორიას დანაშაულებრივი ქმედებების დაგეგმვისა თუ განხორციელებისთვის იყენებენ. საბჭომ მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ იურისდიქციის განსაზღვრაში, ასევე სომალის სანაპიროებთან მეკობრეობის აქტებზე პასუხისმგებელი ყველა პირის საქმეების გამოძიებასა და სისხლისსამართლებრივ დევნაში; ამასთან, მოუწოდა მათ, მოახდინონ მეკობრეობის კრიმინალიზაცია საკუთარი შიდასახელმწიფოებრივი კანონმდებლობის ფარგლებში.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10454.doc.htm By Resolution 2020, Security Council Extends for 12 Months Authorization for Those Cooperating with Somali Government to Use ‘All Necessary Means’ to Combat Piracy]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2020(2011) Full text of UNSCR 2020] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი სომალიში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] rdabmfxmxkfr6zo9c6hxy51ioji5h32 0 884107 5410753 5377084 2026-06-10T16:05:52Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410753 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2010 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 სექტემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,626 |კოდი = S/RES/2010 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2010(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Flag of Somalia.svg |წარწერა = [[სომალის დროშა]] }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2010''' ერთხმად მიღებულია [[2011]] წლის [[30 სექტემბერი|30 სექტემბერს]]. == რეზოლუცია == [[გაეროს წესდების VII თავი|გაეროს წესდების VII თავის]] ფარგლებში რეზოლუცია 2010 (2011)-ის ერთხმად მიღებით, საბჭომ [[აფრიკის კავშირი|აფრიკის კავშირის]] წევრ სახელმწიფოებს ავტორიზება გასცა AMISOM-ის განლაგება 2012 წლის 31 ოქტომბრამდე გაეგრძელებინათ. ასევე მოსთხოვა [[აფრიკის კავშირი|აფრიკის კავშირს]] მისიის ძალების შემადგენლობა 12 000 ფორმირებული პერსონალის მანდატის დონემდე „სასწრაფოდ გაეზარდა" და გამოხატა განზრახვა, განეხილა ამ დონის შესაძლო კორექტირების საჭიროება AMISOM-ის მაქსიმალური ძალების მიღწევის შემდეგ. საბჭომ ტექსტის სხვა პუნქტებით გაეროს მოუწოდა, 53-წევრიან აფრიკულ ბლოკთან ერთად შეიმუშავოს დაცვის ძალა მისიის მანდატის ჯარების დონის ფარგლებში, რომელიც საერთაშორისო პერსონალს, მათ შორის გაეროს თანამშრომლებს, უსაფრთხოების, ესკორტის და დაცვის სერვისებს გაუწევდა. გარდა ამისა, გენერალური მდივანი მოთხოვნას დაექვემდებარა, AMISOM-ისთვის ლოჯისტიკური მხარდამჭერი პაკეტის უზრუნველყოფა გაეგრძელებინა 12 000-მდე ფორმირებული პერსონალისთვის, მათ შორის დაცვის ძალის ჩათვლით, ტექნიკითა და სერვისებით 2012 წლის 31 ოქტომბრამდე — გაეროს სახსრების ხარჯვის ანგარიშვალდებულებისა და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფით.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10399.doc.htm|title=Security Council Extends Mandate of African Union Mission in Somalia until 31 October 2012, Adopting Resolution 2010 (2011)|date=September 30, 2011|publisher=United Nations}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/2010(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სომალიში]] 138m8hy9hmfvz0i666i0y2bh6r4ypi8 0 884110 5410726 5390743 2026-06-10T16:00:56Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410726 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1985 |ორგანო = უს |თარიღი = 10 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,553 |კოდი = S/RES/1985 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1985(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = გაუვრცელებლობა<br>კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Yongbyon 5 MWe reactor - fuel channels access ports.jpg |წარწერა = [[იონბიონის ბირთვული სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი|იონბიონის ბირთვული სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის]] ბირთვული რეაქტორი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1985''' — ერთხმად მიღებულია [[2011]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]]. [[ჩრდილოეთ კორეა|ჩრდილოეთ კორეისა]] და [[ბირთვული იარაღი|ბირთვული იარაღის]] თემებზე [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 825|825]] (1993), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1695|1695]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1718|1718]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1874|1874]] (2009), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1887|1887]] (2009) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1928|1928]] (2010) რეზოლუციების გახსენებით, საბჭომ ქვეყნის წინააღმდეგ სანქციების მონიტორინგის ექსპერტთა პანელის მანდატი 2012 წლის 12 ივნისამდე გააგრძელა.<ref>{{cite news|title=Security Council extends until 12 June 2012 mandate of panel of experts helping monitor sanctions on Democratic People's Republic of Korea|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10277.doc.htm|publisher=United Nations|date=June 10, 2011}}</ref> [[ჩინეთი|ჩინეთმა]] დაბლოკა ექსპერტთა პანელის წინა მოხსენების გამოქვეყნება, მას შემდეგ რაც მასში ჩრდილოეთ კორეა სანქციების დარღვევაში ადანაშაულდა.<ref name=cp>{{cite news|last=Powell|first=Eileen Alt|title=UN Security Council extends mandate of committee looking into North Korea sanctions violations|url=https://www.google.com/hostednews/canadianpress/article/ALeqM5gMSdAekG9MoknOu0Puw-8LesODzQ?docId=7112393|date=10 June 2011|agency=[[The Canadian Press]]}}{{dead link|date=June 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> == დაკვირვებები == უშიშროების საბჭომ განსაზღვრა, რომ ბირთვული, [[ქიმიური ომი|ქიმიური]] და [[ბიოლოგიური ომი|ბიოლოგიური]] იარაღის გავრცელება და მიწოდება საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას საფრთხეს უქმნიდა. ასევე გაიხსენა, რომ ექსპერტთა პანელის მოხსენებები სარწმუნო და ობიექტური შეფასებებს, ანალიზსა და რეკომენდაციებს უნდა შეიცავდეს.<ref name=cp/> == ქმედებები == [[გაეროს წესდების VII თავი|გაეროს წესდების VII თავის 41-ე მუხლის]] ფარგლებში მოქმედებით, საბჭომ გააგრძელა რეზოლუცია 1874-ით შექმნილი ექსპერტთა პანელის [[მანდატი (საერთაშორისო სამართალი)|მანდატი]], რომელიც [[ჩრდილოეთ კორეა|ჩრდილოეთ კორეის]] წინააღმდეგ გაძლიერებული სანქციების რეჟიმს აკვირდებოდა — [[2009 წლის ჩრდილოეთ კორეის ბირთვული გამოცდა|2009 წლის მაისში ჩატარებული მიწისქვეშა ბირთვული გამოცდის]] შემდეგ დაწესებულის. პანელს მოეთხოვა 2011 წლის 12 ნოემბრამდე მოხსენების, ხოლო მიმდინარე მანდატის ამოწურვამდე 30 დღით ადრე — მეორე მოხსენების წარდგენა, დასკვნებითა და რეკომენდაციებით.<ref>{{cite news|title=Security Council extends mandate of DPR Korea sanctions panel|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38684&Cr=democratic&Cr1=Korea|date=10 June 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> ბოლოს, ყველა სახელმწიფო, გაეროს სააგენტო და სხვა სუბიექტი მოუწოდეს, სრულად ითანამშრომლოს რეზოლუცია 1718-ით შექმნილ უშიშროების საბჭოს კომიტეტთან და ექსპერტთა პანელთან. == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/1985(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] {{Wikisource}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი ჩრდილოეთ კორეაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჩრდილოეთ კორეის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბირთვული იარაღის გავრცელების შესახებ]] foyfsx76f7h0q7t38526e7vj5thro6w 0 884113 5410757 5390778 2026-06-10T16:06:36Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410757 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2014 |ორგანო = უს |თარიღი = 21 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,634 |კოდი = S/RES/2014 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2014(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ვითარება იემენში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Karto de Jemeno kaj Saud-Arabio, kun ĉefaj urboj.png |წარწერა = იემენის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2014''' ერთხმად მიღებულია [[2011]] წლის [[21 ოქტომბერი|21 ოქტომბერს]].<ref>{{cite web |url=http://www.al-bab.com/arab/docs/yemen/unscr2014.htm |title=Yemen: UN Security Council resolution 2014 |website=www.al-bab.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112042953/http://www.al-bab.com/arab/docs/yemen/unscr2014.htm |archive-date=2012-01-12}}</ref> == რეზოლუცია == [[უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] გამოხატა „სერიოზული შეშფოთება [[იემენი|იემენში]] შექმნილი ვითარებით" და „გამწვავებული უსაფრთხოების ვითარებით". ასევე მოუწოდა [[საერთაშორისო საზოგადოება|საერთაშორისო საზოგადოებას]] ჰუმანიტარული მხარდაჭერის გაზრდისკენ, [[არაბული გაზაფხული|არაბულ გაზაფხულთან]] დაკავშირებული [[2011 წლის იემენის აჯანყება|სამოქალაქო აჯანყებისა]] და [[არაბეთის ნახევარკუნძულის ალ-კაიდა|არაბეთის ნახევარკუნძულის ალ-კაიდას]] შესაძლო გაძლიერების ფონზე [[იემენი|იემენში]] ძალადობის დასასრულებლად. რეზოლუციამ ასევე [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალური მდივანი]] მოსთხოვა, „პირველი 30 დღის განმავლობაში... და ამის შემდეგ ყოველ 60 დღეში" ამ რეზოლუციის განხორციელების შესახებ მოხსენება წარედგინა. რეზოლუციამ ასევე მოუწოდა პრეზიდენტ [[ალი აბდულა სალეჰი|ალი აბდულა სალეჰს]], მიიღოს [[სპარსეთის ყურის თანამშრომლობის საბჭო|სპარსეთის ყურის თანამშრომლობის საბჭოს]] მიერ მოლაპარაკებული სამშვიდობო გეგმა ხელისუფლების მოწესრიგებული გადაცემისთვის, ასევე სალეჰის მომხრეებსა და ხელისუფლების წინააღმდეგ პროტესტის მონაწილეებს შორის „სრული და დაუყოვნებელი ცეცხლის შეწყვეტისთვის". ასევე მოუწოდა ძალადობამდე მიყვანილი მოვლენების დამოუკიდებელი გამოძიების ჩატარებას. == რეაქციები == გაეროს ადამიანის უფლებათა ოფისმა{{clarify|date=November 2011}} გაიკიცხა ძალადობა იემენში. სალეჰმა მიესალმა რეზოლუციას; ამავდროულად, იემენის უსაფრთხოების ძალებმა ერთი პროტესტის მონაწილე მოკლეს.<ref>{{cite web |url=http://www.al-bab.com/arab/docs/yemen/unscr2014.htm |title=Yemen: UN Security Council resolution 2014 |website=www.al-bab.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112042953/http://www.al-bab.com/arab/docs/yemen/unscr2014.htm |archive-date=2012-01-12}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == * [https://undocs.org/S/RES/2014(2011) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი იემენში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იემენის შესახებ]] 2skgosuhlhr44li119cnsdwrvfeeben 0 885405 5410940 5383457 2026-06-10T18:03:28Z ლაზარე ზანგური 170233 5410940 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი =მონსტერა | სურათის ფაილი =Starr 080731-9572 Monstera deliciosa.jpg | სურათის წარწერა =მონსტერა დელიჩიოსა | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = ტრაქეოფიტები | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = ანგიოსპერმები | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = მონოკოტები | ოჯახი = მონსტერასნაირები | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = მონსტერა | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = | ქვესახეობა = | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | fw = }} '''''მონსტერა''''' — [[ყვავილოვანი მცენარეები|ყვავილოვანი მცენარეების]] 59 სახეობის [[გვარი (ბიოლოგია)|გვარი]] არუმისებრთა ოჯახიდან, [[ნიუკასებრნი|Araceae]], რომელიც ცენტრალური და სამხრეთ [[ამერიკა|ამერიკის]] ტროპიკული რეგიონების სამშობლოა.<ref> "Monstera". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Retrieved 5 December 2022.</ref> <ref name="POWO"/> ==ეტიმოლოგია== სახელწოდება ლათინური სიტყვიდან „ურჩხული“ ან „არანორმალური“ მომდინარეობს და გულისხმობს უჩვეულო [[ფოთლები|ფოთლებს]] ბუნებრივი ნახვრეტებით, ფანჯრებით (ჭრილებით) და პერფორაციებით (ხვრელებით), რომლებიც გვარის უმეტეს წევრს გააჩნია.<ref>Quattrocchi, Umberto (2000). CRC World Dictionary of Plant Names. Vol. 3 M-Q. CRC Press. p. 1723. ISBN 978-0-8493-2677-6.</ref> ==აღწერა== ===ზრდის ნიმუში=== ისინი მარადმწვანე [[ვაზი|ვაზებია]], რომლებიც ხეებზე 20 მეტრ (66 ფუტი) სიმაღლეზე იზრდებიან და ტოტებზე კაუჭების როლს ასრულებენ [[საჰაერო ფესვები|საჰაერო ფესვების]] საშუალებით. ეს [[ფესვი|ფესვები]] ასევე იზრდება ნიადაგში, რათა მცენარეს დასაყრდენად დაეხმაროს. რადგან ამ გვარის [[მცენარეები]] ფესვებს როგორც ნიადაგში, ასევე ხეებზე იჭერენ, ის [[ჰემიეპიფიტი|ჰემიეპიფიტად]] ითვლება, რომლის ფესვებიც ნიადაგშია, მაგრამ ხეებზე ადის.<ref> Eskov, A. K.; Zhukovskaya, N. V.; Bystrova, E. I.; Orlova, Yu. V.; Antipina, V. A.; Ivanov, V. B. (2016). "Growth of aerial roots with an extensive elongation zone by the example of a hemiepiphyte Monstera deliciosa". Russian Journal of Plant Physiology. 63 (6): 822–834. Bibcode:2016RuJPP..63..822E. doi:10.1134/S1021443716060042. S2CID 11839082.</ref> მედისონის თანახმად, პირდაპირ მიწაზე ჩამოკიდებული საჰაერო ფესვების სიგრძე 30 მეტრს (98 ფუტი) აღწევს .<ref>Bown, Deni (2000). Aroids - Plants of the Arum Family. Portland: Timber Press. p. 189. ISBN 978-1-60469-201-3.</ref><ref>Madison, M. "A Revision of Monstera". Contrib. From Gray Herbarium of Harvard Univ. (207): 3–100.</ref> ===ფოთლები=== [[ფოთლები]] მონაცვლეობითია, ტყავისებრი, მუქი მწვანე, ძალიან დიდი, 25-90 სანტიმეტრის (9.8-35.4 ინჩი) სიგრძის ( M. gigas- ში 300 სანტიმეტრამდე (120 ინჩამდე) სიგრძის ) და 15-75 სანტიმეტრის (5.9-29.5 ინჩი) სიგანის, ხშირად ფოთლის ფირფიტაზე ნახვრეტებით. ფანჯრისებური ფოთლები საშუალებას აძლევს [[ფოთოლი|ფოთლებს]] გავრცელდნენ უფრო დიდ ფართობზე, რათა გაიზარდოს მზის სხივების ზემოქმედება და [[სინათლე]] მიაღწიოს ქვემოთ მდებარე სხვა ფოთლებამდე, ფოთლების წარმოქმნისა და შენარჩუნებისთვის ნაკლები ენერგიის გამოყენებით.<ref> Choi, Charles (2013-01-22). "ScienceShot: Why Are There Holes in the Swiss Cheese Plant?". Science | AAAS. Retrieved 2021-05-03.</ref> ==სქოლიო== [[კატეგორია:პალმები]] ldjm7vwhuj3el6u0z63dkn6xdpbl7fc 5410941 5410940 2026-06-10T18:03:59Z ლაზარე ზანგური 170233 5410941 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი =მონსტერა | სურათის ფაილი =Starr 080731-9572 Monstera deliciosa.jpg | სურათის წარწერა =მონსტერა დელიჩიოსა | სურათის აღწერა = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | ზეგანყოფილება = | განყოფილება = | ქვეგანყოფილება = | ზეკლასი = | კლასი = ტრაქეოფიტები | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = ანგიოსპერმები | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = მონოკოტები | ოჯახი = მონსტერასნაირები | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = მონსტერა | ქვეგვარი = | sectio = | სახეობა = | ქვესახეობა = | ლათ = | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | დაცვის სტატუსი = | ვიკისახეობები = | commons = | iucn = | itis = | ncbi = | eol = | grin = | რანგი = | ipni = | tpl = | fw = }} '''''მონსტერა''''' — [[ყვავილოვანი მცენარეები|ყვავილოვანი მცენარეების]] 59 სახეობის [[გვარი (ბიოლოგია)|გვარი]] არუმისებრთა ოჯახიდან, [[ნიუკასებრნი|Araceae]], რომელიც ცენტრალური და სამხრეთ [[ამერიკა|ამერიკის]] ტროპიკული რეგიონების სამშობლოა.<ref> "Monstera". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Retrieved 5 December 2022.</ref> ==ეტიმოლოგია== სახელწოდება ლათინური სიტყვიდან „ურჩხული“ ან „არანორმალური“ მომდინარეობს და გულისხმობს უჩვეულო [[ფოთლები|ფოთლებს]] ბუნებრივი ნახვრეტებით, ფანჯრებით (ჭრილებით) და პერფორაციებით (ხვრელებით), რომლებიც გვარის უმეტეს წევრს გააჩნია.<ref>Quattrocchi, Umberto (2000). CRC World Dictionary of Plant Names. Vol. 3 M-Q. CRC Press. p. 1723. ISBN 978-0-8493-2677-6.</ref> ==აღწერა== ===ზრდის ნიმუში=== ისინი მარადმწვანე [[ვაზი|ვაზებია]], რომლებიც ხეებზე 20 მეტრ (66 ფუტი) სიმაღლეზე იზრდებიან და ტოტებზე კაუჭების როლს ასრულებენ [[საჰაერო ფესვები|საჰაერო ფესვების]] საშუალებით. ეს [[ფესვი|ფესვები]] ასევე იზრდება ნიადაგში, რათა მცენარეს დასაყრდენად დაეხმაროს. რადგან ამ გვარის [[მცენარეები]] ფესვებს როგორც ნიადაგში, ასევე ხეებზე იჭერენ, ის [[ჰემიეპიფიტი|ჰემიეპიფიტად]] ითვლება, რომლის ფესვებიც ნიადაგშია, მაგრამ ხეებზე ადის.<ref> Eskov, A. K.; Zhukovskaya, N. V.; Bystrova, E. I.; Orlova, Yu. V.; Antipina, V. A.; Ivanov, V. B. (2016). "Growth of aerial roots with an extensive elongation zone by the example of a hemiepiphyte Monstera deliciosa". Russian Journal of Plant Physiology. 63 (6): 822–834. Bibcode:2016RuJPP..63..822E. doi:10.1134/S1021443716060042. S2CID 11839082.</ref> მედისონის თანახმად, პირდაპირ მიწაზე ჩამოკიდებული საჰაერო ფესვების სიგრძე 30 მეტრს (98 ფუტი) აღწევს .<ref>Bown, Deni (2000). Aroids - Plants of the Arum Family. Portland: Timber Press. p. 189. ISBN 978-1-60469-201-3.</ref><ref>Madison, M. "A Revision of Monstera". Contrib. From Gray Herbarium of Harvard Univ. (207): 3–100.</ref> ===ფოთლები=== [[ფოთლები]] მონაცვლეობითია, ტყავისებრი, მუქი მწვანე, ძალიან დიდი, 25-90 სანტიმეტრის (9.8-35.4 ინჩი) სიგრძის ( M. gigas- ში 300 სანტიმეტრამდე (120 ინჩამდე) სიგრძის ) და 15-75 სანტიმეტრის (5.9-29.5 ინჩი) სიგანის, ხშირად ფოთლის ფირფიტაზე ნახვრეტებით. ფანჯრისებური ფოთლები საშუალებას აძლევს [[ფოთოლი|ფოთლებს]] გავრცელდნენ უფრო დიდ ფართობზე, რათა გაიზარდოს მზის სხივების ზემოქმედება და [[სინათლე]] მიაღწიოს ქვემოთ მდებარე სხვა ფოთლებამდე, ფოთლების წარმოქმნისა და შენარჩუნებისთვის ნაკლები ენერგიის გამოყენებით.<ref> Choi, Charles (2013-01-22). "ScienceShot: Why Are There Holes in the Swiss Cheese Plant?". Science | AAAS. Retrieved 2021-05-03.</ref> ==სქოლიო== [[კატეგორია:პალმები]] rgnr4mzbfzuqxuwigfh3u30vuxn3yaw 0 890202 5410579 5408271 2026-06-10T12:42:30Z EleneMetonidze55 179626 5410579 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = SkyBridge | სურათი = SkyBridge sunset.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = SkyTrain-ის ექსპო ხაზის ორი ლიანდაგი და ტექნიკური ლიანდაგი | გადებულია = ფრეიზერის მდინარე | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = | ადგილმდებარეობა = ნიუ უესტმინსტერი<br />სურეი | lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 12 |lat_sec = 20 | lon_dir = W |lon_deg = 122 |lon_min = 53 |lon_sec = 49 | region = CA-BC | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = 3 | სიგრძე = 616 | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = 123 | თაღის სიმაღლე წყლიდან = 45 | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = {{Start date and age|1990|03|16}} | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''სკაიბრიჯი'''<ref>{{Cite web |url=[https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf](https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf) |title=The Buzzer |date=December 4, 1987 |website=[www.translink.ca](http://www.translink.ca) |publisher=BC Transit |access-date=February 22, 2020}}</ref> — კაბელური სარკინიგზო ხიდი მეტრო ვანკუვერში, [[ბრიტანეთის კოლუმბია]], [[კანადა]]. იგი აშენდა 1987–1989 წლებში და გადააქვს ექსპო ხაზის მატარებლები TransLink-ის SkyTrain სისტემის ფარგლებში მდინარე ფრეიზერზე, რომელიც აკავშირებს ნიუ უესტმინსტერს და [[სურეი|სურეის]].<ref>{{Cite web |url=[http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf](http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf) |title=SkyTrain & SkyBridge |website=New Westminster Parks, Culture & Recreation |access-date=August 9, 2014}}</ref> სკაიბრიჯი გაიხსნა კომერციული მოძრაობისთვის 1990 წლის 16 მარტს, SkyTrain-ის მეორე ფაზის გაფართოების ფარგლებში, რომელიც მიდიოდა სკოტ როუდის სადგურამდე. == ისტორია == ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 28 ოქტომბერს.<ref name="NWH">{{Cite web |url=[http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |title=Heritage Database |website=New Westminster Heritage |publisher=New Westminster Public Library |access-date=August 9, 2014 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |url-status=dead }}</ref> ხიდის პირველი მონაკვეთი, რომელიც სურეის მიმართულებით მიდის, დასრულდა პირველად, ხოლო ნიუ უესტმინსტერის მხარე დასრულდა 1990 წლის 19 მარტს.<ref name=NWH/> მშენებლობა დასრულდა 1988 წლის სექტემბერში, ხოლო ტესტირება დაიწყო 1989 წელს.<ref>{{Cite news|date=September 8, 1988|title=Crew completes SkyBridge link: $28-million bridge faces rigorous tests|pages=A3|work=The Vancouver Sun|agency=ProQuest|issn=0832-1299}}</ref> == დეტალები == [[File:SkyBridge from SkyTrain (5770458210).jpg|thumb|upright=0.81|left|ლიანდაგების დეტალი 2011 წელს]] სკაიბრიჯს აქვს ორი ლიანდაგი, რომლებზეც მოძრაობენ Expo Line-ის მატარებლები, რომლებიც გადიან [[King George station|კინგ ჯორჯის სადგურს]] სურეიში და [[Waterfront station (Vancouver)|უოთერფრონტის სადგურს]] [[Downtown Vancouver|ვანკუვერის ცენტრში]]. მესამე, შუაში განთავსებული რელსი, რომელიც არ არის დაკავშირებული SkyTrain-ის სისტემასთან, გამოიყენება ტექნიკური ჯგუფების მიერ მოწყობილობების გადასატანად ხიდზე. ხიდის გემბანი შედგება 104 წინასწარ დამზადებული ბეტონის სექციისგან, რომლებიც დამზადდა [[Richmond, British Columbia|რიჩმონდში]], ბარჟით გადაიტანეს და მძიმე ტექნიკით დაამონტაჟეს.<ref>{{Cite book|last=Davis|first=Chuck|title=The Chuck Davis History of Metropolitan Vancouver|publisher=Coastal Publishing|year=2011|isbn=978-1550175332|pages=444}}</ref> მშენებლობისას ბეტონის სექციები ერთმანეთზე ეპოქსიდის ფისით იყო შეერთებული.<ref>{{Cite news|last=Lee|first=Jeff|date=September 7, 1988|title=Skybridge last link to get lift during ceremony|pages=B6|work=The Vancouver Sun}}</ref> ხიდზე არ მოძრაობს საავტომობილო ტრანსპორტი; იგი გადამისამართებულია მეზობელ [[Stal̕əw̓asəm Bridge|სტალ̕əw̓ასემის ხიდზე]]. ხიდს აქვს ორი {{convert|123|m|adj=on}} სიმაღლის კოშკი და გადის მდინარე ფრეიზერისა და ხეობის თავზე {{convert|45|m}} სიმაღლეზე.<ref>{{Cite web |url=[http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html](http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html) |title=Vancouver SkyTrain, Canada |website=railway-technology |access-date=August 9, 2014 |archive-date=April 7, 2014 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html](https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html) |url-status=dead }}</ref> მთავარი სიგრძე არის {{convert|340|m}}, ხოლო მთლიანი სიგრძე — {{convert|616|m}}. ხიდი იყო მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კაბელური სატრანსპორტო ხიდი 1990 წლიდან 2019 წლამდე, სანამ იგი გადაასწრეს ჩინეთის რამდენიმე ხიდმა, მათ შორის [[Egongyan Rail Transit Bridge|ეგონგიანის]], [[Nanjimen Yangtze River bridge|ნანჯიმენის]] და [[Gaojia Huayuan Jialing River Rail Transit Bridge|გაოჯიას]] ხიდებმა. == დაგვიანებული გახსნა == ხიდის გახსნა გადაიდო, რადგან არაერთგზის გაჩნდა ბრალდება, რომ არაკავშირგაბმულმა კონსორციუმმა სამუშაოები ხელოვნურად დაბალი ფასით მოიგო.<ref name=":0">{{Cite news|last=Bramham|first=Daphne|date=February 15, 1989|title=Politicians' battles, labor woes overshadow SkyTrain advance|pages=A3|work=The Vancouver Sun|publisher=Postmedia Network Inc.|issn=0832-1299}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=August 2, 2008|title=SkyBridge opening protested|work=The Tri-City News|publisher=CNW Group Ltd|agency=Gale Onefile}}</ref> ამის საპასუხოდ, შრომითი ორგანიზაციები სხვა პროფკავშირებზე ზეწოლას ახორციელებდნენ პროექტის ბოიკოტირების მიზნით.<ref name=":1" /> საკითხი გახდა დაპირისპირების კულმინაცია მშენებლობის პროფკავშირების დამარცხებების სერიის შემდეგ, რაც უკავშირდებოდა ბრიტანეთის კოლუმბიის [[British Columbia Social Credit Party|სოციალური კრედიტის პარტიის]] არაპროფკავშირული მუშახელის მხარდაჭერას.<ref name=":1" /> სიტუაციას მწვავე რეაქცია მოჰყვა BC და Yukon Building and Construction Trades Council-ის მხრიდან, რომლებმაც პროექტს „ცხელი ობიექტი“ უწოდეს.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Skybridge (TransLink)}} *[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html Illustration of the SkyBridge] *[https://www.youtube.com/watch?v=_e_WXtMd8Ig Crossing the SkyBridge (YouTube Video)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} fecm0zgjlmejmgkkswbi3d1tzea5iob 5410582 5410579 2026-06-10T12:57:38Z EleneMetonidze55 179626 5410582 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = SkyBridge | სურათი = SkyBridge sunset.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = SkyTrain-ის ექსპო ხაზის ორი ლიანდაგი და ტექნიკური ლიანდაგი | გადებულია = ფრეიზერის მდინარე | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = | ადგილმდებარეობა = ნიუ უესტმინსტერი<br />სურეი | lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 12 |lat_sec = 20 | lon_dir = W |lon_deg = 122 |lon_min = 53 |lon_sec = 49 | region = CA-BC | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = 3 | სიგრძე = 616 | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = 123 | თაღის სიმაღლე წყლიდან = 45 | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = {{Start date and age|1990|03|16}} | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''სკაიბრიჯი'''<ref>{{Cite web |url=[https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf](https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf) |title=The Buzzer |date=December 4, 1987 |website=[www.translink.ca](http://www.translink.ca) |publisher=BC Transit |access-date=February 22, 2020}}</ref> — კაბელური სარკინიგზო ხიდი მეტრო ვანკუვერში, [[ბრიტანეთის კოლუმბია]], [[კანადა]]. იგი აშენდა 1987–1989 წლებში და გადააქვს ექსპო ხაზის მატარებლები TransLink-ის SkyTrain სისტემის ფარგლებში მდინარე ფრეიზერზე, რომელიც აკავშირებს ნიუ უესტმინსტერს და [[სურეი|სურეის]].<ref>{{Cite web |url=[http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf](http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf) |title=SkyTrain & SkyBridge |website=New Westminster Parks, Culture & Recreation |access-date=August 9, 2014}}</ref> სკაიბრიჯი გაიხსნა კომერციული მოძრაობისთვის 1990 წლის 16 მარტს, SkyTrain-ის მეორე ფაზის გაფართოების ფარგლებში, რომელიც მიდიოდა სკოტ როუდის სადგურამდე. == ისტორია == ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 28 ოქტომბერს.<ref name="NWH">{{Cite web |url=[http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |title=Heritage Database |website=New Westminster Heritage |publisher=New Westminster Public Library |access-date=August 9, 2014 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |url-status=dead }}</ref> ხიდის პირველი მონაკვეთი, რომელიც სურეის მიმართულებით მიდის, დასრულდა პირველად, ხოლო ნიუ უესტმინსტერის მხარე დასრულდა 1990 წლის 19 მარტს.<ref name=NWH/> მშენებლობა დასრულდა 1988 წლის სექტემბერში, ხოლო ტესტირება დაიწყო 1989 წელს.<ref>{{Cite news|date=September 8, 1988|title=Crew completes SkyBridge link: $28-million bridge faces rigorous tests|pages=A3|work=The Vancouver Sun|agency=ProQuest|issn=0832-1299}}</ref> == დეტალები == [[File:SkyBridge from SkyTrain (5770458210).jpg|thumb|upright=0.81|left|ლიანდაგების დეტალი 2011 წელს]] სკაიბრიჯს აქვს ორი ლიანდაგი, რომლებზეც მოძრაობენ Expo Line-ის მატარებლები, რომლებიც გადიან კინგ ჯორჯის სადგურს სურეიში და უოთერფრონტის სადგურს ვანკუვერის ცენტრში. მესამე, შუაში განთავსებული რელსი, რომელიც არ არის დაკავშირებული SkyTrain-ის სისტემასთან, გამოიყენება ტექნიკური ჯგუფების მიერ მოწყობილობების გადასატანად ხიდზე. ხიდის გემბანი შედგება 104 წინასწარ დამზადებული ბეტონის სექციისგან, რომლებიც დამზადდა რიჩმონდში, ბარჟით გადაიტანეს და მძიმე ტექნიკით დაამონტაჟეს.<ref>{{Cite book|last=Davis|first=Chuck|title=The Chuck Davis History of Metropolitan Vancouver|publisher=Coastal Publishing|year=2011|isbn=978-1550175332|pages=444}}</ref> მშენებლობისას ბეტონის სექციები ერთმანეთზე ეპოქსიდის ფისით იყო შეერთებული.<ref>{{Cite news|last=Lee|first=Jeff|date=September 7, 1988|title=Skybridge last link to get lift during ceremony|pages=B6|work=The Vancouver Sun}}</ref> ხიდზე არ მოძრაობს საავტომობილო ტრანსპორტი. ხიდს აქვს ორი 123 მ სიმაღლის კოშკი და გადის მდინარე ფრეიზერისა და ხეობის თავზე 45 მ სიმაღლეზე.<ref>{{Cite web |url=[http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html](http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html) |title=Vancouver SkyTrain, Canada |website=railway-technology |access-date=August 9, 2014 |archive-date=April 7, 2014 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html](https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html) |url-status=dead }}</ref> მთავარი სიგრძე არის 340 მ, ხოლო მთლიანი სიგრძე 616 მეტრია. ხიდი იყო მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კაბელური სატრანსპორტო ხიდი 1990 წლიდან 2019 წლამდე, სანამ მას გადაასწრეს ჩინეთის რამდენიმე ხიდმა, მათ შორის ეგონგიანის,ნანჯიმენისა და გაოჯიას ხიდებმა. == დაგვიანებული გახსნა == ხიდის გახსნა გადაიდო, რადგან გაჩნდა ბრალდება, რომ არაკავშირგაბმულმა კონსორციუმმა სამუშაოები ხელოვნურად დაბალი ფასით მოიგო.<ref name=":0">{{Cite news|last=Bramham|first=Daphne|date=February 15, 1989|title=Politicians' battles, labor woes overshadow SkyTrain advance|pages=A3|work=The Vancouver Sun|publisher=Postmedia Network Inc.|issn=0832-1299}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=August 2, 2008|title=SkyBridge opening protested|work=The Tri-City News|publisher=CNW Group Ltd|agency=Gale Onefile}}</ref> ამის საპასუხოდ, შრომითი ორგანიზაციები სხვა პროფკავშირებზე ზეწოლას ახორციელებდნენ პროექტის ბოიკოტირების მიზნით.<ref name=":1" /> საკითხი გახდა დაპირისპირების კულმინაცია მშენებლობის პროფკავშირების დამარცხებების სერიის შემდეგ, რაც უკავშირდებოდა ბრიტანეთის კოლუმბიის სოციალური კრედიტის პარტიის არაპროფკავშირული მუშახელის მხარდაჭერას.<ref name=":1" /> სიტუაციას მწვავე რეაქცია მოჰყვა ''BC'' და ''Yukon Building and Construction Trades Council''-ის მხრიდან, რომლებმაც პროექტს „ცხელი ობიექტი“ უწოდეს.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Skybridge (TransLink)}} *[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html Illustration of the SkyBridge] *[https://www.youtube.com/watch?v=_e_WXtMd8Ig Crossing the SkyBridge (YouTube Video)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 030w6trb62rnxw5phvhc8xjxl9qrlsz 5410583 5410582 2026-06-10T12:59:20Z EleneMetonidze55 179626 5410583 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = SkyBridge | სურათი = SkyBridge sunset.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = SkyTrain-ის ექსპო ხაზის ორი ლიანდაგი და ტექნიკური ლიანდაგი | გადებულია = ფრეიზერის მდინარე | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = | ადგილმდებარეობა = ნიუ უესტმინსტერი<br />სურეი | lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 12 |lat_sec = 20 | lon_dir = W |lon_deg = 122 |lon_min = 53 |lon_sec = 49 | region = CA-BC | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = 3 | სიგრძე = 616 | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = 123 | თაღის სიმაღლე წყლიდან = 45 | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = {{Start date and age|1990|03|16}} | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''სკაიბრიჯი'''<ref>{{Cite web |url=[https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf](https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf) |title=The Buzzer |date=December 4, 1987 |website=[www.translink.ca](http://www.translink.ca) |publisher=BC Transit |access-date=February 22, 2020}}</ref> — კაბელური სარკინიგზო ხიდი მეტრო ვანკუვერში, [[ბრიტანეთის კოლუმბია]], [[კანადა]]. იგი აშენდა 1987–1989 წლებში და გადააქვს ექსპო ხაზის მატარებლები TransLink-ის SkyTrain სისტემის ფარგლებში მდინარე ფრეიზერზე, რომელიც აკავშირებს ნიუ უესტმინსტერს და [[სურეი|სურეის]].<ref>{{Cite web |url=[http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf](http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf) |title=SkyTrain & SkyBridge |website=New Westminster Parks, Culture & Recreation |access-date=August 9, 2014}}</ref> სკაიბრიჯი გაიხსნა კომერციული მოძრაობისთვის 1990 წლის 16 მარტს, SkyTrain-ის მეორე ფაზის გაფართოების ფარგლებში, რომელიც მიდიოდა სკოტ როუდის სადგურამდე. == ისტორია == ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 28 ოქტომბერს.<ref name="NWH">{{Cite web |url=[http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |title=Heritage Database |website=New Westminster Heritage |publisher=New Westminster Public Library |access-date=August 9, 2014 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |url-status=dead }}</ref> ხიდის პირველი მონაკვეთი, რომელიც სურეის მიმართულებით მიდის, დასრულდა პირველად, ხოლო ნიუ უესტმინსტერის მხარე დასრულდა 1990 წლის 19 მარტს.<ref name=NWH/> მშენებლობა დასრულდა 1988 წლის სექტემბერში, ხოლო ტესტირება დაიწყო 1989 წელს.<ref>{{Cite news|date=September 8, 1988|title=Crew completes SkyBridge link: $28-million bridge faces rigorous tests|pages=A3|work=The Vancouver Sun|agency=ProQuest|issn=0832-1299}}</ref> == დეტალები == [[File:SkyBridge from SkyTrain (5770458210).jpg|thumb|upright=0.81|left|ლიანდაგების დეტალი 2011 წელს]] სკაიბრიჯს აქვს ორი ლიანდაგი, რომლებზეც მოძრაობენ Expo Line-ის მატარებლები, რომლებიც გადიან კინგ ჯორჯის სადგურს სურეიში და უოთერფრონტის სადგურს ვანკუვერის ცენტრში. მესამე, შუაში განთავსებული რელსი, რომელიც არ არის დაკავშირებული SkyTrain-ის სისტემასთან, გამოიყენება ტექნიკური ჯგუფების მიერ მოწყობილობების გადასატანად ხიდზე. ხიდის გემბანი შედგება 104 წინასწარ დამზადებული ბეტონის სექციისგან, რომლებიც დამზადდა რიჩმონდში, ბარჟით გადაიტანეს და მძიმე ტექნიკით დაამონტაჟეს.<ref>{{Cite book|last=Davis|first=Chuck|title=The Chuck Davis History of Metropolitan Vancouver|publisher=Coastal Publishing|year=2011|isbn=978-1550175332|pages=444}}</ref> მშენებლობისას ბეტონის სექციები ერთმანეთზე ეპოქსიდის ფისით იყო შეერთებული.<ref>{{Cite news|last=Lee|first=Jeff|date=September 7, 1988|title=Skybridge last link to get lift during ceremony|pages=B6|work=The Vancouver Sun}}</ref> ხიდზე არ მოძრაობს საავტომობილო ტრანსპორტი. ხიდს აქვს ორი 123 მ სიმაღლის კოშკი და გადის მდინარე ფრეიზერისა და ხეობის თავზე 45 მ სიმაღლეზე.<ref>{{Cite web |url=[http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html](http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html) |title=Vancouver SkyTrain, Canada |website=railway-technology |access-date=August 9, 2014 |archive-date=April 7, 2014 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html](https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html) |url-status=dead }}</ref> მთავარი სიგრძე არის 340 მ, ხოლო მთლიანი სიგრძე 616 მეტრია. ხიდი იყო მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კაბელური სატრანსპორტო ხიდი 1990 წლიდან 2019 წლამდე, სანამ მას გადაასწრეს ჩინეთის რამდენიმე ხიდმა, მათ შორის ეგონგიანის,ნანჯიმენისა და გაოჯიას ხიდებმა. == დაგვიანებული გახსნა == ხიდის გახსნა გადაიდო, რადგან გაჩნდა ბრალდება, რომ არაკავშირგაბმულმა კონსორციუმმა სამუშაოები ხელოვნურად დაბალი ფასით მოიგო.<ref name=":0">{{Cite news|last=Bramham|first=Daphne|date=February 15, 1989|title=Politicians' battles, labor woes overshadow SkyTrain advance|pages=A3|work=The Vancouver Sun|publisher=Postmedia Network Inc.|issn=0832-1299}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=August 2, 2008|title=SkyBridge opening protested|work=The Tri-City News|publisher=CNW Group Ltd|agency=Gale Onefile}}</ref> ამის საპასუხოდ, შრომითი ორგანიზაციები სხვა პროფკავშირებზე ზეწოლას ახორციელებდნენ პროექტის ბოიკოტირების მიზნით.<ref name=":1" /> საკითხი გახდა დაპირისპირების კულმინაცია მშენებლობის პროფკავშირების დამარცხებების სერიის შემდეგ, რაც უკავშირდებოდა ბრიტანეთის კოლუმბიის სოციალური კრედიტის პარტიის არაპროფკავშირული მუშახელის მხარდაჭერას.<ref name=":1" /> სიტუაციას მწვავე რეაქცია მოჰყვა ''BC'' და ''Yukon Building and Construction Trades Council''-ის მხრიდან, რომლებმაც პროექტს „ცხელი ობიექტი“ უწოდეს.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Skybridge (TransLink)}} *[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html Illustration of the SkyBridge] *[https://www.youtube.com/watch?v=_e_WXtMd8Ig Crossing the SkyBridge (YouTube Video)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კანადის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] [[კატეგორია:მშენებლობა]] l6ihhf250useygz99korriarc868lrp 5410585 5410583 2026-06-10T13:01:13Z EleneMetonidze55 179626 /* დეტალები */ 5410585 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = SkyBridge | სურათი = SkyBridge sunset.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = SkyTrain-ის ექსპო ხაზის ორი ლიანდაგი და ტექნიკური ლიანდაგი | გადებულია = ფრეიზერის მდინარე | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = | ადგილმდებარეობა = ნიუ უესტმინსტერი<br />სურეი | lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 12 |lat_sec = 20 | lon_dir = W |lon_deg = 122 |lon_min = 53 |lon_sec = 49 | region = CA-BC | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = 3 | სიგრძე = 616 | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = 123 | თაღის სიმაღლე წყლიდან = 45 | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = {{Start date and age|1990|03|16}} | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''სკაიბრიჯი'''<ref>{{Cite web |url=[https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf](https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf) |title=The Buzzer |date=December 4, 1987 |website=[www.translink.ca](http://www.translink.ca) |publisher=BC Transit |access-date=February 22, 2020}}</ref> — კაბელური სარკინიგზო ხიდი მეტრო ვანკუვერში, [[ბრიტანეთის კოლუმბია]], [[კანადა]]. იგი აშენდა 1987–1989 წლებში და გადააქვს ექსპო ხაზის მატარებლები TransLink-ის SkyTrain სისტემის ფარგლებში მდინარე ფრეიზერზე, რომელიც აკავშირებს ნიუ უესტმინსტერს და [[სურეი|სურეის]].<ref>{{Cite web |url=[http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf](http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf) |title=SkyTrain & SkyBridge |website=New Westminster Parks, Culture & Recreation |access-date=August 9, 2014}}</ref> სკაიბრიჯი გაიხსნა კომერციული მოძრაობისთვის 1990 წლის 16 მარტს, SkyTrain-ის მეორე ფაზის გაფართოების ფარგლებში, რომელიც მიდიოდა სკოტ როუდის სადგურამდე. == ისტორია == ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 28 ოქტომბერს.<ref name="NWH">{{Cite web |url=[http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |title=Heritage Database |website=New Westminster Heritage |publisher=New Westminster Public Library |access-date=August 9, 2014 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376](https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376) |url-status=dead }}</ref> ხიდის პირველი მონაკვეთი, რომელიც სურეის მიმართულებით მიდის, დასრულდა პირველად, ხოლო ნიუ უესტმინსტერის მხარე დასრულდა 1990 წლის 19 მარტს.<ref name=NWH/> მშენებლობა დასრულდა 1988 წლის სექტემბერში, ხოლო ტესტირება დაიწყო 1989 წელს.<ref>{{Cite news|date=September 8, 1988|title=Crew completes SkyBridge link: $28-million bridge faces rigorous tests|pages=A3|work=The Vancouver Sun|agency=ProQuest|issn=0832-1299}}</ref> == დეტალები == [[File:SkyBridge from SkyTrain (5770458210).jpg|thumb|upright=0.81|left|ლიანდაგების დეტალი 2011 წელს]] სკაიბრიჯს აქვს ორი ლიანდაგი, რომლებზეც მოძრაობენ Expo Line-ის მატარებლები, რომლებიც გადიან კინგ ჯორჯის სადგურს სურეიში და უოთერფრონტის სადგურს ვანკუვერის ცენტრში. მესამე, შუაში განთავსებული რელსი, რომელიც არ არის დაკავშირებული SkyTrain-ის სისტემასთან, გამოიყენება ტექნიკური ჯგუფების მიერ მოწყობილობების გადასატანად ხიდზე. ხიდის გემბანი შედგება 104 წინასწარ დამზადებული ბეტონის სექციისგან, რომლებიც დამზადდა რიჩმონდში, ბარჟით გადაიტანეს და მძიმე ტექნიკით დაამონტაჟეს.<ref>{{Cite book|last=Davis|first=Chuck|title=The Chuck Davis History of Metropolitan Vancouver|publisher=Coastal Publishing|year=2011|isbn=978-1550175332|pages=444}}</ref> მშენებლობისას ბეტონის სექციები ერთმანეთზე ეპოქსიდის ფისით იყო შეერთებული.<ref>{{Cite news|last=Lee|first=Jeff|date=September 7, 1988|title=Skybridge last link to get lift during ceremony|pages=B6|work=The Vancouver Sun}}</ref> ხიდზე არ მოძრაობს საავტომობილო ტრანსპორტი. ხიდს აქვს ორი 123 მ სიმაღლის კოშკი და გადის მდინარე ფრეიზერისა და ხეობის თავზე 45 მ სიმაღლეზე.<ref>{{Cite web |url=http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |title=Vancouver SkyTrain, Canada |website=railway-technology |access-date=August 9, 2014 |archive-date=April 7, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |url-status=dead }}</ref> მთავარი სიგრძე არის 340 მ, ხოლო მთლიანი სიგრძე 616 მეტრია. ხიდი იყო მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კაბელური სატრანსპორტო ხიდი 1990 წლიდან 2019 წლამდე, სანამ მას გადაასწრეს ჩინეთის რამდენიმე ხიდმა, მათ შორის ეგონგიანის,ნანჯიმენისა და გაოჯიას ხიდებმა. == დაგვიანებული გახსნა == ხიდის გახსნა გადაიდო, რადგან გაჩნდა ბრალდება, რომ არაკავშირგაბმულმა კონსორციუმმა სამუშაოები ხელოვნურად დაბალი ფასით მოიგო.<ref name=":0">{{Cite news|last=Bramham|first=Daphne|date=February 15, 1989|title=Politicians' battles, labor woes overshadow SkyTrain advance|pages=A3|work=The Vancouver Sun|publisher=Postmedia Network Inc.|issn=0832-1299}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=August 2, 2008|title=SkyBridge opening protested|work=The Tri-City News|publisher=CNW Group Ltd|agency=Gale Onefile}}</ref> ამის საპასუხოდ, შრომითი ორგანიზაციები სხვა პროფკავშირებზე ზეწოლას ახორციელებდნენ პროექტის ბოიკოტირების მიზნით.<ref name=":1" /> საკითხი გახდა დაპირისპირების კულმინაცია მშენებლობის პროფკავშირების დამარცხებების სერიის შემდეგ, რაც უკავშირდებოდა ბრიტანეთის კოლუმბიის სოციალური კრედიტის პარტიის არაპროფკავშირული მუშახელის მხარდაჭერას.<ref name=":1" /> სიტუაციას მწვავე რეაქცია მოჰყვა ''BC'' და ''Yukon Building and Construction Trades Council''-ის მხრიდან, რომლებმაც პროექტს „ცხელი ობიექტი“ უწოდეს.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Skybridge (TransLink)}} *[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html Illustration of the SkyBridge] *[https://www.youtube.com/watch?v=_e_WXtMd8Ig Crossing the SkyBridge (YouTube Video)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კანადის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] [[კატეგორია:მშენებლობა]] tfcmlx3op9g5lgwf9kqo5k2nelqq7ld 5410587 5410585 2026-06-10T13:03:35Z EleneMetonidze55 179626 5410587 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = SkyBridge | სურათი = SkyBridge sunset.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = SkyTrain-ის ექსპო ხაზის ორი ლიანდაგი და ტექნიკური ლიანდაგი | გადებულია = ფრეიზერის მდინარე | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = | ადგილმდებარეობა = ნიუ უესტმინსტერი<br />სურეი | lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 12 |lat_sec = 20 | lon_dir = W |lon_deg = 122 |lon_min = 53 |lon_sec = 49 | region = CA-BC | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = 3 | სიგრძე = 616 | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = 123 | თაღის სიმაღლე წყლიდან = 45 | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = {{Start date and age|1990|03|16}} | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''სკაიბრიჯი'''<ref>{{Cite web |url=https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf |title=The Buzzer |date=December 4, 1987 |website=www.translink.ca |publisher=BC Transit |access-date=February 22, 2020}}</ref> — კაბელური სარკინიგზო ხიდი მეტრო ვანკუვერში, [[ბრიტანეთის კოლუმბია]], [[კანადა]]. იგი აშენდა 1987–1989 წლებში და გადააქვს ექსპო ხაზის მატარებლები TransLink-ის SkyTrain სისტემის ფარგლებში მდინარე ფრეიზერზე, რომელიც აკავშირებს ნიუ უესტმინსტერს და [[სურეი|სურეის]].<ref>{{Cite web |url=http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf |title=SkyTrain & SkyBridge |website=New Westminster Parks, Culture & Recreation |access-date=August 9, 2014}}</ref> სკაიბრიჯი გაიხსნა კომერციული მოძრაობისთვის 1990 წლის 16 მარტს, SkyTrain-ის მეორე ფაზის გაფართოების ფარგლებში, რომელიც მიდიოდა სკოტ როუდის სადგურამდე. == ისტორია == ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 28 ოქტომბერს.<ref name="NWH">{{Cite web |url=http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376 |title=Heritage Database |website=New Westminster Heritage |publisher=New Westminster Public Library |access-date=August 9, 2014 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376 |url-status=dead }}</ref> ხიდის პირველი მონაკვეთი, რომელიც სურეის მიმართულებით მიდის, დასრულდა პირველად, ხოლო ნიუ უესტმინსტერის მხარე დასრულდა 1990 წლის 19 მარტს.<ref name=NWH/> მშენებლობა დასრულდა 1988 წლის სექტემბერში, ხოლო ტესტირება დაიწყო 1989 წელს.<ref>{{Cite news|date=September 8, 1988|title=Crew completes SkyBridge link: $28-million bridge faces rigorous tests|pages=A3|work=The Vancouver Sun|agency=ProQuest|issn=0832-1299}}</ref> == დეტალები == [[File:SkyBridge from SkyTrain (5770458210).jpg|thumb|upright=0.81|left|ლიანდაგების დეტალი 2011 წელს]] სკაიბრიჯს აქვს ორი ლიანდაგი, რომლებზეც მოძრაობენ Expo Line-ის მატარებლები, რომლებიც გადიან კინგ ჯორჯის სადგურს სურეიში და უოთერფრონტის სადგურს ვანკუვერის ცენტრში. მესამე, შუაში განთავსებული რელსი, რომელიც არ არის დაკავშირებული SkyTrain-ის სისტემასთან, გამოიყენება ტექნიკური ჯგუფების მიერ მოწყობილობების გადასატანად ხიდზე. ხიდის გემბანი შედგება 104 წინასწარ დამზადებული ბეტონის სექციისგან, რომლებიც დამზადდა რიჩმონდში, ბარჟით გადაიტანეს და მძიმე ტექნიკით დაამონტაჟეს.<ref>{{Cite book|last=Davis|first=Chuck|title=The Chuck Davis History of Metropolitan Vancouver|publisher=Coastal Publishing|year=2011|isbn=978-1550175332|pages=444}}</ref> მშენებლობისას ბეტონის სექციები ერთმანეთზე ეპოქსიდის ფისით იყო შეერთებული.<ref>{{Cite news|last=Lee|first=Jeff|date=September 7, 1988|title=Skybridge last link to get lift during ceremony|pages=B6|work=The Vancouver Sun}}</ref> ხიდზე არ მოძრაობს საავტომობილო ტრანსპორტი. ხიდს აქვს ორი 123 მ სიმაღლის კოშკი და გადის მდინარე ფრეიზერისა და ხეობის თავზე 45 მ სიმაღლეზე.<ref>{{Cite web |url=http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |title=Vancouver SkyTrain, Canada |website=railway-technology |access-date=August 9, 2014 |archive-date=April 7, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |url-status=dead }}</ref> მთავარი სიგრძე არის 340 მ, ხოლო მთლიანი სიგრძე 616 მეტრია. ხიდი იყო მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კაბელური სატრანსპორტო ხიდი 1990 წლიდან 2019 წლამდე, სანამ მას გადაასწრეს ჩინეთის რამდენიმე ხიდმა, მათ შორის ეგონგიანის,ნანჯიმენისა და გაოჯიას ხიდებმა. == დაგვიანებული გახსნა == ხიდის გახსნა გადაიდო, რადგან გაჩნდა ბრალდება, რომ არაკავშირგაბმულმა კონსორციუმმა სამუშაოები ხელოვნურად დაბალი ფასით მოიგო.<ref name=":0">{{Cite news|last=Bramham|first=Daphne|date=February 15, 1989|title=Politicians' battles, labor woes overshadow SkyTrain advance|pages=A3|work=The Vancouver Sun|publisher=Postmedia Network Inc.|issn=0832-1299}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=August 2, 2008|title=SkyBridge opening protested|work=The Tri-City News|publisher=CNW Group Ltd|agency=Gale Onefile}}</ref> ამის საპასუხოდ, შრომითი ორგანიზაციები სხვა პროფკავშირებზე ზეწოლას ახორციელებდნენ პროექტის ბოიკოტირების მიზნით.<ref name=":1" /> საკითხი გახდა დაპირისპირების კულმინაცია მშენებლობის პროფკავშირების დამარცხებების სერიის შემდეგ, რაც უკავშირდებოდა ბრიტანეთის კოლუმბიის სოციალური კრედიტის პარტიის არაპროფკავშირული მუშახელის მხარდაჭერას.<ref name=":1" /> სიტუაციას მწვავე რეაქცია მოჰყვა ''BC'' და ''Yukon Building and Construction Trades Council''-ის მხრიდან, რომლებმაც პროექტს „ცხელი ობიექტი“ უწოდეს.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Skybridge (TransLink)}} *[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html Illustration of the SkyBridge] *[https://www.youtube.com/watch?v=_e_WXtMd8Ig Crossing the SkyBridge (YouTube Video)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კანადის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] [[კატეგორია:მშენებლობა]] pmppc7pnehzf0djj2zwgd6p5c2owa32 5410588 5410587 2026-06-10T13:04:18Z EleneMetonidze55 179626 5410588 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = SkyBridge | სურათი = SkyBridge sunset.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = SkyTrain-ის ექსპო ხაზის ორი ლიანდაგი და ტექნიკური ლიანდაგი | გადებულია = ფრეიზერის მდინარე | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = | ადგილმდებარეობა = ნიუ უესტმინსტერი<br />სურეი | lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 12 |lat_sec = 20 | lon_dir = W |lon_deg = 122 |lon_min = 53 |lon_sec = 49 | region = CA-BC | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = 3 | სიგრძე = 616 | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = 123 | თაღის სიმაღლე წყლიდან = 45 | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = {{Start date and age|1990|03|16}} | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''სკაიბრიჯი'''<ref>{{Cite web |url=https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf |title=The Buzzer |date=December 4, 1987 |website=www.translink.ca |publisher=BC Transit |access-date=February 22, 2020}}</ref> — კაბელური სარკინიგზო ხიდი მეტრო ვანკუვერში, [[ბრიტანეთის კოლუმბია]], [[კანადა]]. იგი აშენდა 1987–1989 წლებში და გადააქვს ექსპო ხაზის მატარებლები TransLink-ის SkyTrain სისტემის ფარგლებში მდინარე ფრეიზერზე, რომელიც აკავშირებს ნიუ უესტმინსტერს და [[სურეი|სურეის]].<ref>{{Cite web |url=http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf |title=SkyTrain & SkyBridge |website=New Westminster Parks, Culture & Recreation |access-date=August 9, 2014}}</ref> სკაიბრიჯი გაიხსნა კომერციული მოძრაობისთვის 1990 წლის 16 მარტს, SkyTrain-ის მეორე ფაზის გაფართოების ფარგლებში, რომელიც მიდიოდა სკოტ როუდის სადგურამდე. == ისტორია == ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 28 ოქტომბერს.<ref name="NWH">{{Cite web |url=http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376 |title=Heritage Database |website=New Westminster Heritage |publisher=New Westminster Public Library |access-date=August 9, 2014 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376 |url-status=dead }}</ref> ხიდის პირველი მონაკვეთი, რომელიც სურეის მიმართულებით მიდის, დასრულდა პირველად, ხოლო ნიუ უესტმინსტერის მხარე დასრულდა 1990 წლის 19 მარტს.<ref name=NWH/> მშენებლობა დასრულდა 1988 წლის სექტემბერში, ხოლო ტესტირება დაიწყო 1989 წელს.<ref>{{Cite news|date=September 8, 1988|title=Crew completes SkyBridge link: $28-million bridge faces rigorous tests|pages=A3|work=The Vancouver Sun|agency=ProQuest|issn=0832-1299}}</ref> == დეტალები == [[File:SkyBridge from SkyTrain (5770458210).jpg|thumb|upright=0.81|left|ლიანდაგების დეტალი 2011 წელს]] სკაიბრიჯს აქვს ორი ლიანდაგი, რომლებზეც მოძრაობენ Expo Line-ის მატარებლები, რომლებიც გადიან კინგ ჯორჯის სადგურს სურეიში და უოთერფრონტის სადგურს ვანკუვერის ცენტრში. მესამე, შუაში განთავსებული რელსი, რომელიც არ არის დაკავშირებული SkyTrain-ის სისტემასთან, გამოიყენება ტექნიკური ჯგუფების მიერ მოწყობილობების გადასატანად ხიდზე. ხიდის გემბანი შედგება 104 წინასწარ დამზადებული ბეტონის სექციისგან, რომლებიც დამზადდა რიჩმონდში, ბარჟით გადაიტანეს და მძიმე ტექნიკით დაამონტაჟეს.<ref>{{Cite book|last=Davis|first=Chuck|title=The Chuck Davis History of Metropolitan Vancouver|publisher=Coastal Publishing|year=2011|isbn=978-1550175332|pages=444}}</ref> მშენებლობისას ბეტონის სექციები ერთმანეთზე ეპოქსიდის ფისით იყო შეერთებული.<ref>{{Cite news|last=Lee|first=Jeff|date=September 7, 1988|title=Skybridge last link to get lift during ceremony|pages=B6|work=The Vancouver Sun}}</ref> ხიდზე არ მოძრაობს საავტომობილო ტრანსპორტი. ხიდს აქვს ორი 123 მ სიმაღლის კოშკი და გადის მდინარე ფრეიზერისა და ხეობის თავზე 45 მ სიმაღლეზე.<ref>{{Cite web |url=http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |title=Vancouver SkyTrain, Canada |website=railway-technology |access-date=August 9, 2014 |archive-date=April 7, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |url-status=dead }}</ref> მთავარი სიგრძე არის 340 მ, ხოლო მთლიანი სიგრძე 616 მეტრია. ხიდი იყო მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კაბელური სატრანსპორტო ხიდი 1990 წლიდან 2019 წლამდე, სანამ მას გადაასწრეს ჩინეთის რამდენიმე ხიდმა, მათ შორის ეგონგიანის,ნანჯიმენისა და გაოჯიას ხიდებმა. == დაგვიანებული გახსნა == ხიდის გახსნა გადაიდო, რადგან გაჩნდა ბრალდება, რომ არაკავშირგაბმულმა კონსორციუმმა სამუშაოები ხელოვნურად დაბალი ფასით მოიგო.<ref name=":0">{{Cite news|last=Bramham|first=Daphne|date=February 15, 1989|title=Politicians' battles, labor woes overshadow SkyTrain advance|pages=A3|work=The Vancouver Sun|publisher=Postmedia Network Inc.|issn=0832-1299}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=August 2, 2008|title=SkyBridge opening protested|work=The Tri-City News|publisher=CNW Group Ltd|agency=Gale Onefile}}</ref> ამის საპასუხოდ, შრომითი ორგანიზაციები სხვა პროფკავშირებზე ზეწოლას ახორციელებდნენ პროექტის ბოიკოტირების მიზნით.<ref name=":1" /> საკითხი გახდა დაპირისპირების კულმინაცია მშენებლობის პროფკავშირების დამარცხებების სერიის შემდეგ, რაც უკავშირდებოდა ბრიტანეთის კოლუმბიის სოციალური კრედიტის პარტიის არაპროფკავშირული მუშახელის მხარდაჭერას.<ref name=":1" /> სიტუაციას მწვავე რეაქცია მოჰყვა ''BC'' და ''Yukon Building and Construction Trades Council''-ის მხრიდან, რომლებმაც პროექტს „ცხელი ობიექტი“ უწოდეს.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Skybridge (TransLink)}} *[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html Illustration of the SkyBridge] *[https://www.youtube.com/watch?v=_e_WXtMd8Ig Crossing the SkyBridge (YouTube Video)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კანადის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ხიდები]] [[კატეგორია:მშენებლობა]] g97oixlsvfsw6euuyzni4wfocyslci3 5410598 5410588 2026-06-10T13:17:03Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:ხიდები]]; დაემატა [[კატეგორია:კანადის ხიდები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410598 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ხიდი | ხიდის_სახელი = SkyBridge | სურათი = SkyBridge sunset.jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | მშობლიური სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება = | ისტორიული სახელწოდება2 = | საპროექტო სახელწოდება = | გამოყენების სფერო = SkyTrain-ის ექსპო ხაზის ორი ლიანდაგი და ტექნიკური ლიანდაგი | გადებულია = ფრეიზერის მდინარე | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | რუკა_ზომა = | ქვეყანა = | ადგილმდებარეობა = ნიუ უესტმინსტერი<br />სურეი | lat_dir = N |lat_deg = 49 |lat_min = 12 |lat_sec = 20 | lon_dir = W |lon_deg = 122 |lon_min = 53 |lon_sec = 49 | region = CA-BC | CoordScale = | კონსტრუქციის ტიპი = | მასალა = | თაღების რაოდენობა = 3 | სიგრძე = 616 | სიგანე = | კონსტრუქციის სიმაღლე = 123 | თაღის სიმაღლე წყლიდან = 45 | გზის ხაზების რაოდენობა = | დატვირთვა = | კონსტრუქტორი/არქიტექტორი = | ღირებულება = | მშენებლობის დაწყების თარიღი = | მშენებლობის დასრულების თარიღი = | გახსნის თარიღი = {{Start date and age|1990|03|16}} | დახურვის თარიღი = | რეკონსტრუქცია1 = | რეკონსტრუქცია2 = | რეკონსტრუქცია3 = | რეკონსტრუქცია4 = | რეკონსტრუქცია5 = | კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტი = | Commons = }} '''სკაიბრიჯი'''<ref>{{Cite web |url=https://www.translink.ca/-/media/Documents/rider_guide/Buzzer-Vault/1980s/1987/Buzzer_1987_12_04.pdf |title=The Buzzer |date=December 4, 1987 |website=www.translink.ca |publisher=BC Transit |access-date=February 22, 2020}}</ref> — კაბელური სარკინიგზო ხიდი მეტრო ვანკუვერში, [[ბრიტანეთის კოლუმბია]], [[კანადა]]. იგი აშენდა 1987–1989 წლებში და გადააქვს ექსპო ხაზის მატარებლები TransLink-ის SkyTrain სისტემის ფარგლებში მდინარე ფრეიზერზე, რომელიც აკავშირებს ნიუ უესტმინსტერს და [[სურეი|სურეის]].<ref>{{Cite web |url=http://www.newwestpcr.ca/database/files/library/SkyTrain__SkyBridge.pdf |title=SkyTrain & SkyBridge |website=New Westminster Parks, Culture & Recreation |access-date=August 9, 2014}}</ref> სკაიბრიჯი გაიხსნა კომერციული მოძრაობისთვის 1990 წლის 16 მარტს, SkyTrain-ის მეორე ფაზის გაფართოების ფარგლებში, რომელიც მიდიოდა სკოტ როუდის სადგურამდე. == ისტორია == ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1987 წლის 28 ოქტომბერს.<ref name="NWH">{{Cite web |url=http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376 |title=Heritage Database |website=New Westminster Heritage |publisher=New Westminster Public Library |access-date=August 9, 2014 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041623/http://www.nwheritage.org/database/heritage.php?operation=Display&id=376 |url-status=dead }}</ref> ხიდის პირველი მონაკვეთი, რომელიც სურეის მიმართულებით მიდის, დასრულდა პირველად, ხოლო ნიუ უესტმინსტერის მხარე დასრულდა 1990 წლის 19 მარტს.<ref name=NWH/> მშენებლობა დასრულდა 1988 წლის სექტემბერში, ხოლო ტესტირება დაიწყო 1989 წელს.<ref>{{Cite news|date=September 8, 1988|title=Crew completes SkyBridge link: $28-million bridge faces rigorous tests|pages=A3|work=The Vancouver Sun|agency=ProQuest|issn=0832-1299}}</ref> == დეტალები == [[File:SkyBridge from SkyTrain (5770458210).jpg|thumb|upright=0.81|left|ლიანდაგების დეტალი 2011 წელს]] სკაიბრიჯს აქვს ორი ლიანდაგი, რომლებზეც მოძრაობენ Expo Line-ის მატარებლები, რომლებიც გადიან კინგ ჯორჯის სადგურს სურეიში და უოთერფრონტის სადგურს ვანკუვერის ცენტრში. მესამე, შუაში განთავსებული რელსი, რომელიც არ არის დაკავშირებული SkyTrain-ის სისტემასთან, გამოიყენება ტექნიკური ჯგუფების მიერ მოწყობილობების გადასატანად ხიდზე. ხიდის გემბანი შედგება 104 წინასწარ დამზადებული ბეტონის სექციისგან, რომლებიც დამზადდა რიჩმონდში, ბარჟით გადაიტანეს და მძიმე ტექნიკით დაამონტაჟეს.<ref>{{Cite book|last=Davis|first=Chuck|title=The Chuck Davis History of Metropolitan Vancouver|publisher=Coastal Publishing|year=2011|isbn=978-1550175332|pages=444}}</ref> მშენებლობისას ბეტონის სექციები ერთმანეთზე ეპოქსიდის ფისით იყო შეერთებული.<ref>{{Cite news|last=Lee|first=Jeff|date=September 7, 1988|title=Skybridge last link to get lift during ceremony|pages=B6|work=The Vancouver Sun}}</ref> ხიდზე არ მოძრაობს საავტომობილო ტრანსპორტი. ხიდს აქვს ორი 123 მ სიმაღლის კოშკი და გადის მდინარე ფრეიზერისა და ხეობის თავზე 45 მ სიმაღლეზე.<ref>{{Cite web |url=http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |title=Vancouver SkyTrain, Canada |website=railway-technology |access-date=August 9, 2014 |archive-date=April 7, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html |url-status=dead }}</ref> მთავარი სიგრძე არის 340 მ, ხოლო მთლიანი სიგრძე 616 მეტრია. ხიდი იყო მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კაბელური სატრანსპორტო ხიდი 1990 წლიდან 2019 წლამდე, სანამ მას გადაასწრეს ჩინეთის რამდენიმე ხიდმა, მათ შორის ეგონგიანის,ნანჯიმენისა და გაოჯიას ხიდებმა. == დაგვიანებული გახსნა == ხიდის გახსნა გადაიდო, რადგან გაჩნდა ბრალდება, რომ არაკავშირგაბმულმა კონსორციუმმა სამუშაოები ხელოვნურად დაბალი ფასით მოიგო.<ref name=":0">{{Cite news|last=Bramham|first=Daphne|date=February 15, 1989|title=Politicians' battles, labor woes overshadow SkyTrain advance|pages=A3|work=The Vancouver Sun|publisher=Postmedia Network Inc.|issn=0832-1299}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=August 2, 2008|title=SkyBridge opening protested|work=The Tri-City News|publisher=CNW Group Ltd|agency=Gale Onefile}}</ref> ამის საპასუხოდ, შრომითი ორგანიზაციები სხვა პროფკავშირებზე ზეწოლას ახორციელებდნენ პროექტის ბოიკოტირების მიზნით.<ref name=":1" /> საკითხი გახდა დაპირისპირების კულმინაცია მშენებლობის პროფკავშირების დამარცხებების სერიის შემდეგ, რაც უკავშირდებოდა ბრიტანეთის კოლუმბიის სოციალური კრედიტის პარტიის არაპროფკავშირული მუშახელის მხარდაჭერას.<ref name=":1" /> სიტუაციას მწვავე რეაქცია მოჰყვა ''BC'' და ''Yukon Building and Construction Trades Council''-ის მხრიდან, რომლებმაც პროექტს „ცხელი ობიექტი“ უწოდეს.<ref name=":0" /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Skybridge (TransLink)}} *[https://web.archive.org/web/20140407094025/http://www.railway-technology.com/projects/vancouver/vancouver3.html Illustration of the SkyBridge] *[https://www.youtube.com/watch?v=_e_WXtMd8Ig Crossing the SkyBridge (YouTube Video)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კანადის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:კანადის ხიდები]] [[კატეგორია:მშენებლობა]] kb958gizzi8aoy981yanps9dq3pcc6f 10 890853 5410803 5407297 2026-06-10T16:32:07Z Surprizi 14671 5410803 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- основано на шаблоне ly -->{{#if:{{{1|}}}{{{2|}}}<!-- если задано хотя бы одно число -->|<!-- то -->{{#if:{{{1|}}}<!-- если заданы световые года -->|{{formatnum:{{replace|{{{1}}}|,|.}}}}&nbsp;ათ.&nbsp;[[სინათლის წელი|სინ.&nbsp;წელი]]<!-- то выводим число св. лет -->{{#if:{{{2|}}}<!-- если заданы также и килопарсеки -->|<!-- то -->&#32;({{formatnum:{{replace|{{{2}}}|,|.}}}}&nbsp;[[კილოპარსეკი|კპს]])<!-- через пробел в скобках выводим число килопарсек, ставим вики-ссылку -->}}<!-- end if заданы также и килопарсеки -->|<!-- иначе (т. е. заданы только килопарсеки) -->{{{2}}}&nbsp;[[კილოპარსეკი|კპს]]<!-- выводим число килопарсек без скобок, ставим вики-ссылку -->}}<!-- end if заданы световые года -->|<!-- иначе (т. е. не задано ни одно число) -->&nbsp;тыс.&nbsp;[[სინათლის წელი|სინ.&nbsp;წელი]]<!-- видимый текст ссылки: «тыс. св. лет» -->}}<!-- end if задано хотя бы одно число --></includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> n2brurj236ojhpoixsqudtbcn6g0g6w 0 890884 5410739 5407705 2026-06-10T16:03:08Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410739 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1996 |ორგანო = უს |თარიღი = 8 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,576 |კოდი = S/RES/1996 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1996(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სამხრეთ სუდანში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = South Sudan in Africa (claimed) (-mini map -rivers).svg |წარწერა = სამხრეთ სუდანი }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1996''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[8 ივლისი|8 ივლისს]] [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანი]]ს [[სუდანი]]სგან დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, საბჭომ ერთი წლის ვადით დააარსა „UNMISS“-ი.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10314.doc.htm|title=With independence less than a day away, Security Council authorises United Nations Mission in Republic of South Sudan|date=July 8, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== 1996 წლის რეზოლუციის პრეამბულაში უშიშროების საბჭომ ხაზი გაუსვა მშვიდობის განმტკიცებისადმი ყოვლისმომცველი მიდგომის მნიშვნელობას, რომელიც ითვალისწინებს კონფლიქტის გამომწვევ მიზეზებს, უსაფრთხოებისა და განვითარების ურთიერთგამაძლიერებელ პრინციპებს. მწუხარება გამოთქვა კონფლიქტის გაჭიანურებისა და მშვიდობიან მოსახლეობაზე ზემოქმედების გამო, ამასთანავე ხაზი გაუსვა კონფლიქტის შემდგომი [[მშვიდობის მშენებლობა|მშვიდობის აღდგენის]] მნიშვნელობას, განსაკუთრებით ეროვნული ინსტიტუტების გაძლიერების გზით. ამასობაში, საბჭოს წევრებმა მოუწოდეს UNMISS-სა და რეგიონში მოქმედ სხვა სამშვიდობო ოპერაციებს, გაეროს სააგენტოებსა და სხვა ორგანიზაციებს თანამშრომლობისკენ კონფლიქტის შემდგომი მშვიდობის აღდგენის მიზნით. საბჭომ ასევე გაიხსენა სუდანის მთავრობასა და სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელ არმიას/მოძრაობას შორის დადებული სხვადასხვა შეთანხმება [[აბიეი]]ს სტატუსთან, სასაზღვრო უსაფრთხოებასთან, [[ცისფერი ნილოსის შტატი|ცისფერი ნილოსი]]სა და [[სამხრეთი კორდოფანი|სამხრეთ კორდოფანი]]ს შტატების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით. ===აქტები=== [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს თანახმად, საბჭომ „UNMISS“ დააარსა ერთი წლის საწყისი ვადით, საჭიროების შემთხვევაში შემდგომი განახლების განზრახვით. გადაწყვიტა, რომ მისია შედგებოდა 7000 სამხედრო და 900 პოლიციელისგან.<ref>{{cite web |last1=Carlstrom |first1=Gregg |title=South Sudan celebrates 'new beginning'; New flag raised as crowd of tens of thousands of Sudanese and foreign dignitaries observe birth of a country |url=http://english.aljazeera.net/news/africa/2011/07/20117972241183461.html |website=[[Al Jazeera English]] |access-date=2021-03-01 |archive-url=https://archive.today/20120709023142/http://english.aljazeera.net/news/africa/2011/07/20117972241183461.html |archive-date=2012-07-09 |date=2011-07-09 |url-status=unfit}}</ref> სამხედრო მოსამსახურეთა რაოდენობის 6000-მდე შემცირების საკითხის განხილვა სამიდან ექვს თვეში იქნება განხილული.<ref>{{cite news|title=UN Security Council Votes to Bolster South Sudan|url=https://www.voanews.com/a/south-sudan-readies-for-independence-125210234/141959.html|date=8 July 2011|agency=[[Voice of America]]}}</ref> „UNMISS“-ს დაევალა უსაფრთხოებასა და განვითარებაზე ფოკუსირება, მათ შორის მშვიდობის კონსოლიდაციისა და სახელმწიფოს მშენებლობის მხარდაჭერის, სამხრეთ სუდანის მთავრობის მხარდაჭერის, კონფლიქტების მოგვარების, მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვის, კანონის უზენაესობის დამყარებისა და უსაფრთხოებისა და სამართლიანობის სექტორის გაძლიერების გზით.<ref>{{cite news|title=South Sudan to Get 7,900 UN Peacekeepers, Envoys Say|url=https://www.bloomberg.com/news/2011-07-07/south-sudan-to-get-7-900-peacekeepers-to-boost-security-after-independence.html|date=7 July 2011|agency=[[Bloomberg L.P.]]|first=Bill|last=Varner}}</ref> უფლებამოსილება ჰქონდა გამოეყენებინა „ყველა საჭირო საშუალება“ მანდატის აღსასრულებლად. რეზოლუცია მოუწოდებდა ყველა შტატს შეუფერხებელი წვდომისა და „UNMISS“-თან სრული თანამშრომლობისკენ. მოითხოვა, რომ უფლის წინააღმდეგობის არმიას შეეწყვიტა თავდასხმები სამხრეთ სუდანში მშვიდობიან მოსახლეობაზე და შეეწყვიტა ბავშვი ჯარისკაცების გამოყენება. [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანს]] მოუწოდეს გაეზარდათ ქალთა მონაწილეობა საზოგადოებაში და რეფორმირება ჩაეტარებინათ სასჯელაღსრულების სისტემაში. და ბოლოს, გენერალურ მდივანს [[პან გი მუნი|ბან კი მუნს]] მოუწოდეს, ოპერაციის შესახებ მეტი დეტალი მიეწოდებინა და პროგრესის შესახებ ანგარიში წარედგინა. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი]] * [[კონფლიქტი სამხრეთ კორდოფანსა და ცისფერი ნილოსის შტატში]] * [[სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2011)]] * [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1990]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1990(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სამხრეთ სუდანში]] q0fickgyo841jgltcxwlrhhgqr3et7f 0 890902 5410744 5408084 2026-06-10T16:04:35Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410744 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2001 |ორგანო = უს |თარიღი = 28 ივლისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,594 |კოდი = S/RES/2001 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2001(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ერაყში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Citadel (old city) of Hewlêr (Erbil).jpg |წარწერა = [[ერბილის ციტადელი]] [[ერაყი|ერაყში]] }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2001''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[28 ივლისი|28 ივლისს]] [[ერაყი|ერაყში]] არსებული სიტუაციის შესახებ ყველა წინა რეზოლუციის, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1500|1500]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1546|1546]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1557|1557]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1619|1619]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1700|1700]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1770|1770]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1830|1830]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1883|1883]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1936|1936]] ([[2010]]) გახმოვანების შემდეგ, საბჭომ [[გაერო]]ს დახმარების მისიას ერაყში (UNAMI) მანდატი კიდევ 1 წლით გაუგრძელა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10345.doc.htm|title=Security Council extends mandate of United Nations Assistance Mission for Iraq|date=July 28, 2011|publisher=United Nations}}</ref> რეზოლუცია [[შეერთებული შტატები|შეერთებულმა შტატებმა]] მოამზადა.<ref name=xin>{{cite news|title=UN Security Council renews mandate of mission in Iraq|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-07/29/c_131016384.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108002319/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-07/29/c_131016384.htm|url-status=dead|archive-date=November 8, 2012|date=28 July 2011|agency=[[Xinhua]]}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== რეზოლუციის პრეამბულაში უშიშროების საბჭომ ხაზი გაუსვა [[ერაყი]]სა და ერაყის მოსახლეობის, რეგიონის, საერთაშორისო საზოგადოების სტაბილურობისა და უსაფრთხოების მნიშვნელობას. ერაყის მთავრობას მოუწოდეს, გაეგრძელებინა დემოკრატიისა და კანონის უზენაესობის განმტკიცება და მიესალმნენ ქვეყანაში უსაფრთხოების ვითარების გაუმჯობესებას, თუმცა საბჭომ აღნიშნა, რომ გამოწვევები კვლავ რჩებოდა. საბჭომ ასევე ხაზი გაუსვა ინკლუზიური პოლიტიკური პროცესის აუცილებლობას და [[გაერო]]ს როლს. მოუწოდებდნენ უფრო მეტი ძალისხმევისკენ [[ერაყელები|ერაყელი]] ხალხის ადამიანის უფლებებისა და ჰუმანიტარული საკითხების ხელშეწყობის მიმართულებით. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ყველა მხარეს უნდა გადაედგა ნაბიჯები მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და შეექმნა პირობები [[ლტოლვილები]]სა და [[იძულებით გადაადგილებული პირი|იძულებით გადაადგილებული პირები]]ს დაბრუნებისათვის.<ref name=unnc>{{cite news|title=Security Council extends UN mission in Iraq by another year|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=39172&Cr=Iraq&Cr1=|date=28 July 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> პრეამბულის დასასრულს, საბჭო მიესალმა ერაყის მიერ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 661|661]] ([[1990]]) რეზოლუციის მიღებამდე არსებული საერთაშორისო სტატუსის მოპოვების მიმართულებით მიღწეულ პროგრესს და ასევე მოუწოდა ერაყს, გაეგრძელებინა დიალოგი [[ქუვეითი|ქუვეითთან]], რათა გადაჭრილიყო ადრე გამოცემული [[გაეროს წესდების VII თავი]]დან მომდინარე საკითხები.<ref name=unnc/> ===აქტები=== „UNAMI“-სა და სპეციალური წარმომადგენლის მანდატი ერთი წლით გაგრძელდა და გადაიხედებოდა ამ პერიოდის ბოლოს ან უფრო ადრე, თუ ამას ერაყის მთავრობა მოითხოვდა.<ref>{{cite news|title=UN extends mission in Iraq another year|url=http://www.taiwannews.com.tw/etn/news_content.php?id=1666907|newspaper=[[Taiwan News]]|date=28 July 2011|archive-date=4 March 2016|access-date=2 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110259/http://www.taiwannews.com.tw/etn/news_content.php?id=1666907|url-status=dead}}</ref> ოპერაციისთვის საკუთარი სამუშაოს შესასრულებლად ხაზი გაუსვეს „UNAMI“-ის პერსონალის უსაფრთხოებასა და ერაყის მთავრობას. სხვა ქვეყნებს მოუწოდეს, მხარი დაეჭირათ ქვეყანაში არსებული [[გაერო]]ს მისიისთვის. საბჭომ დადებითად შეაფასა იმ ქვეყნების ძალისხმევა, რომლებმაც „UNAMI“-ს ფინანსური, ლოჯისტიკური და უსაფრთხოების რესურსები მიაწოდეს. და ბოლოს, 2001 წლის რეზოლუცია ასკვნიდა, რომ გენერალურ მდივანს [[პან გი მუნი|პან კი მუნს]] მოეთხოვებოდა ოთხ თვეში ერთხელ ანგარიშის წარდგენა „UNAMI“-ის მიერ მოვალეობების შესრულებაში მიღწეული პროგრესის შესახებ. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ერაყის ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2001(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ერაყში]] 6nbuzp4y2zeabyg1q25opx3hdic8z7c 0 890970 5410767 5408264 2026-06-10T16:11:43Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410767 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2021 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 ნოემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,671 |კოდი = S/RES/2021 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2021(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში არსებული ვითარება |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |წარწერა = [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] მდებარეობა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2021''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[29 ნოემბერი|29 ნოემბერს]]. ==რეზოლუცია== [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში იარაღის უკანონო ნაკადის გმობის გამო, უშიშროების საბჭომ 2012 წლის 30 ნოემბრამდე განაახლა ქვეყნისთვის იარაღის ემბარგო და მასთან დაკავშირებული სანქციები. საბჭომ გაეროს გენერალურ მდივანს სთხოვა ვადის გაზრდა ექსპერტთა იმ ჯგუფისათვის, რომელიც აკრძალვების შესრულებას აკონტროლებდა. [[გაეროს წესდების VII თავი|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად ერთხმად მიღებული 2021 (2011) რეზოლუციის თანახმად, საბჭომ გენერალურ მდივანს სთხოვა ბუნებრივი რესურსების საკითხებში მეექვსე ექსპერტის დანიშვნა და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1533|1533]] ([[2004]]) რეზოლუციით შექმნილ ექსპერტთა ჯგუფს სთხოვა ანგარიშის წარდგენა 2012 წლის 18 მაისამდე და კვლავ 2012 წლის 19 ოქტომბრამდე. 2003 წელს დაწესებული სანქციების რეჟიმი მოიცავს იარაღის ემბარგოს ქვეყანაში არსებული შეიარაღებული დაჯგუფებების წინააღმდეგ, რომლებიც არ შედიან მთავრობის ინტეგრირებული არმიის ან პოლიციის დანაყოფებში, ასევე მოგზაურობის აკრძალვას და აქტივების გაყინვას ემბარგოს დამრღვევებისა და [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] სანქციების კომიტეტის მიერ დანიშნული სხვა პირებისა და ორგანიზაციების მიმართ, როგორც ეს განსაზღვრულია უშიშროების საბჭოს შესაბამისი რეზოლუციებით. საბჭო მიესალმა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მიერ კონგოს მინერალური პროდუქტების იმპორტიორების, გადამამუშავებელი მრეწველობისა და მომხმარებლებისთვის სათანადო გულმოდგინების სახელმძღვანელო პრინციპების მხარდაჭერას და მოუწოდა ყველა სახელმწიფოს, დახმარებოდნენ ქვეყანას და [[დიდი ტბები]]ს რეგიონში მყოფ სხვა სახელმწიფოებს ამ სახელმძღვანელო პრინციპების განხორციელებაში. საბჭომ წაახალისა სათანადო გულმოდგინების სახელმძღვანელო პრინციპების შესახებ ცნობიერების ამაღლება, განსაკუთრებით ოქროს სექტორში, როგორც კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (FARDC) შეიარაღებული დაჯგუფებებისა და კრიმინალური ქსელების შემდგომი დაფინანსების რისკის შემცირების უფრო ფართო ძალისხმევის ნაწილი. რეზოლუციით საბჭომ ასევე გასცა რეკომენდაცია, რომ ყველა სახელმწიფოს, განსაკუთრებით კი რეგიონის ქვეყნებს, რეგულარულად გამოაქვეყნებინათ ბუნებრივი რესურსების, მათ შორის ოქროს, [[კასიტერიტი]]ს, [[კოლტანი]]ს, [[ვოლფრამიტი]]ს,ხე-ტყისა, ხის ნახშირის იმპორტისა და ექსპორტის სრული სტატისტიკა; ასევე გაეძლიერებინათ ინფორმაციის გაცვლა და ერთობლივი მოქმედება რეგიონულ დონეზე, ბუნებრივი რესურსების უკანონო ექსპლუატაციაში ჩართული რეგიონული კრიმინალური ქსელებისა და შეიარაღებული ჯგუფების გამოვლენისა და მათ წინააღმდეგ ბრძოლის მიზნით.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10464.doc.htm Security Council Renews Arms Embargo, Related Sanctions against Democratic Republic of Congo amid Illicit Weapons Flows Within, Into Country]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2021(2011) Full text of UNSCR 2021] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] szugxxc8z35t7godos3wgc7vr4mtu4a 0 891004 5410955 5408683 2026-06-10T18:16:23Z Ninuca-QR 175479 5410955 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninuca-QR|Ninuca-QR]].|7|06|2026}} {{ინფოდაფა მწერალი}} '''ონჯალი კატარა რაუფი''' (დ. [[თებერვალი]], [[1981]]) — ბრიტანელი ავტორი და ორი არასამთავრობო ორგანიზაციის დამფუძნებელი: Making Herstory — ქალთა უფლებების ორგანიზაცია, რომელიც დიდ ბრიტანეთში ქალებისა და გოგონების ძალადობასა და ტრეფიკინგთან ბრძოლაზე მუშაობს; და O's Refugee Aid Team, რომელიც ცნობიერების ამაღლებასა და ფინანსების შეგროვებას ემსახურება ლტოლვილთა დახმარების ორგანიზაციების მხარდასაჭერად. ==წარმომავლობა== რაუფი ბრიტანულ-ბანგლადეშური წარმოშობისაა. მისი საქმიანობა ნაწილობრივ ბავშვობაში რასიზმთან დაკავშირებულ გამოცდილებებს ეფუძნება. 2019 წელს გაზეთ The Guardian-თან ინტერვიუში მან თქვა: „როცა ‘Paki’-ს მეძახდნენ, დავიწყე იმის შეგრძნება, რომ სხვანაირი ვიყავი. ვფიქრობდი: რატომ არ არის წიგნებში ვინმე, ვინც მე მგავს? ამიტომაც მინდოდა ასეთი პერსონაჟების დაწერა.“ რაუფი დაიბადა ნიუკასლში და გაიზარდა ლონდონში. ==კარიერა== რაუფის სადებიუტო საბავშვო რომანი „The Boy at the Back of the Class“ (ბიჭი კლასის ბოლო მერხზე), რომელიც გამომცემლობა Orion Children’s Books-მა გამოსცა, მრავალ ჯილდოს მფლობელი გახდა. წიგნი შთაგონებული იყო ავტორის გამოცდილებით, როდესაც იგი სასწრაფო დახმარების კოლონებს აწყობდა ლტოლვილთა ოჯახებისთვის კალესა და დიუნკერკში. სიუჟეტი, რომელიც სირიელ დედასა და ჩვილთან შეხვედრამ შთააგონა, ლტოლვილთა კრიზისს ბავშვის თვალით აჩვენებს. წიგნი გახდა Sunday Times-ის ბესტსელერი, მოიგო 2019 წლის Blue Peter Book Award საუკეთესო ისტორიის კატეგორიაში, ასევე Waterstones Children’s Book Prize-ის საერთო გამარჯვებული გახდა და ნომინირებული იყო Carnegie Medal Children’s Book Award-ზე. 2023 წელს ნიკ აჰადმა ის თეატრალურ პიესად გადააკეთა, რომელიც Rose Theatre-ისა და Children’s Theatre Partnership-ის მიერ დაიდგა. ეს ვერსია 2026 წლის Olivier Awards-ზე საუკეთესო საოჯახო წარმოდგენის გამარჯვებული გახდა. მისი მეორე წიგნი „The Star Outside My Window“ (ვარსკვლავი ჩემი ფანჯრის გარეთ) ოჯახური ძალადობის ფონზე იმედსა და გამძლეობას ეხება 10 წლის გოგონას თვალით. წიგნი ნომინირებული იყო Diverse Book Awards-ზე და 2020 British Book Awards-ის წლის წიგნების სიაში მოხვდა. მისი მეოთხე წიგნი „The Lion Above The Door“ (ლომი კარის თავზე), რომელიც 2024 წლის Red Dot Book Awards-ზე იყო ნომინირებული, ისტორიული რასიზმის საკითხს ეხება. წიგნი შთაგონებულია ტან კეი ჰაის ისტორიით — სინგაპურელი სამხედრო მფრინავით, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს სამეფო საჰაერო ძალებში (RAF) მსახურობდა და სულ მცირე 190 მისიაში მიიღო მონაწილეობა. მასზე ინფორმაციის მოძიების მიზნით, რაუფი სინგაპურსა და დიდ ბრიტანეთში სხვადასხვა მუზეუმსა და RAF-ის ბაზებზე მოგზაურობდა. მოგვიანებით მან კეი ჰაის საფლავიც იპოვა Kranji War Cemetery-ში და მისი ოჯახის წევრებსაც შეხვდა. 2019 წელს რაუფი დასახელდა BBC 100 Women-ის სიაში — მსოფლიოს 100 შთამაგონებელი და გავლენიანი ქალის ჩამონათვალში. 2021 წელს გამოსული წიგნი „The Great (Food) Bank Heist“ (დიდი სასურსათო ბანკის ძარცვა) ბავშვური პერსპექტივიდან აღწერს სიღარიბესა და საკვების დეფიციტს დიდ ბრიტანეთში. წიგნების გარდა, რაუფი წერს ისეთ გამოცემებში, როგორიცაა The Guardian, და ასევე მონაწილეობს BBC Radio 2-ის გადაცემაში Pause For Thought. 2022 წლის საახალწლო ჯილდოებში რაუფს მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრის (MBE) წოდება ლიტერატურასა და ქალთა უფლებებისთვის გაწეული სამსახურისთვის. ==ნამუშევრების სია== *ბიჭი ჩვენი კლასის ბოლო მერხზე ([[2018]]) *The Star Outside My Window ([[2019]]) *The Day We Met the Queen ([[2020]]) *გმირი ღამის ავტობუსში ([[2020]]) *The Great (Food) Bank Heist ([[2021]]) *The Lion Above the Door ([[2021]]) *Hope on the Horizon: A Children’s Handbook on Empathy, Kindness and Making a Better World ([[2022]]) *Where Magic Grows: Unique Tales of Wonder and Enchantment ([[2023]]) *წერილი ოქროსფერი მარკით ([[2024]]) *The Girl at the Front of the Class ([[2024]]) *The Game I Will Never Forget ([[2025]]) ==ჯილდოები== *2019 Blue Peter Book Award — საუკეთესო ისტორია: ბიჭი ჩვენი კლასის ბოლო მერხზე *2019 Waterstones Children’s Book Prize — ახალგაზრდა მკითხველის მხატვრული ლიტერატურა და საერთო გამარჯვებული: ბიჭი ჩვენი კლასის ბოლო მერხზე *2020 Diverse Book Awards — საუკეთესო საბავშვო წიგნი: The Star Outside My Window *2024 BolognaBookPlus Silver Bestseller Award — ბიჭი ჩვენი კლასის ბოლო მერხზე *2026 Olivier Awards — საუკეთესო საოჯახო წარმოდგენა: ბიჭი ჩვენი კლასის ბოლო მერხზე 2022 წლის საახალწლო ჯილდოებში მას ასევე მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრის (MBE) წოდება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია: ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:მწერალი ქალები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი ქალი მწერლები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] jkoen91enkypkwpzrz096xipkr2jvgi 0 891024 5410943 5409436 2026-06-10T18:06:31Z ლაზარე ზანგური 170233 5410943 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref> <ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] q8yzglqqllmw0eysdmjn91eo6fh0mh3 5410945 5410943 2026-06-10T18:07:09Z ლაზარე ზანგური 170233 5410945 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] qurkcrwxbcw4ttb34hq2bpjk759vato 5410947 5410945 2026-06-10T18:08:39Z ლაზარე ზანგური 170233 5410947 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref>. <ref name="Daley-2010">{{Cite journal|author=Allison C. Daley, Graham E. Budd |year=2010 |title=New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada |journal=Palaeontology |volume=53 |issue=4 |pages=721–738 |doi=10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x |bibcode=2010Palgy..53..721D |doi-access=free }}</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] m361ej0rzhomt8vexv2o0qwsdal2kye 5410948 5410947 2026-06-10T18:09:24Z ლაზარე ზანგური 170233 5410948 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref name="Daley-2010">{{Cite journal|author=Allison C. Daley, Graham E. Budd |year=2010 |title=New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada |journal=Palaeontology |volume=53 |issue=4 |pages=721–738 |doi=10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x |bibcode=2010Palgy..53..721D |doi-access=free }}</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] ggotee8ijppcjmhl2tgons2bfu270wz 5410949 5410948 2026-06-10T18:10:47Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ეტიმოლოგია */ 5410949 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref name="Daley-2010">{{Cite journal|author=Allison C. Daley, Graham E. Budd |year=2010 |title=New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada |journal=Palaeontology |volume=53 |issue=4 |pages=721–738 |doi=10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x |bibcode=2010Palgy..53..721D |doi-access=free }}</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref>Allison C. Daley, Graham E. Budd (2010). "New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada". Palaeontology. 53 (4): 721–738. Bibcode:2010Palgy..53..721D. doi:10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x.</ref> .<ref name="Daley-2010" /> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] lukx6v7xqwn31usgfmj82c732wf5ecp 5410950 5410949 2026-06-10T18:11:38Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ეტიმოლოგია */ 5410950 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref name="Daley-2010">{{Cite journal|author=Allison C. Daley, Graham E. Budd |year=2010 |title=New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada |journal=Palaeontology |volume=53 |issue=4 |pages=721–738 |doi=10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x |bibcode=2010Palgy..53..721D |doi-access=free }}</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref name="Daley-2010" /> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] axl4fbbsub3nw85pu1p4dilwrgecftl 5410952 5410950 2026-06-10T18:14:09Z ლაზარე ზანგური 170233 /* გავრცელება */ 5410952 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref name="Daley-2010">{{Cite journal|author=Allison C. Daley, Graham E. Budd |year=2010 |title=New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada |journal=Palaeontology |volume=53 |issue=4 |pages=721–738 |doi=10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x |bibcode=2010Palgy..53..721D |doi-access=free }}</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref name="Daley-2010" /> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref name="Pates&Daley-2017" /><ref name="Pates-2021">{{Cite journal |last1=Pates |first1=Stephen |last2=Lerosey-Aubril |first2=Rudy |last3=Daley |first3=Allison C. |last4=Kier |first4=Carlo |last5=Bonino |first5=Enrico |last6=Ortega-Hernández |first6=Javier |date=2021-01-19 |title=The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian) |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e10509 |doi=10.7717/peerj.10509 |pmid=33552709 |pmc=7821760 |issn=2167-8359 |doi-access=free }}</ref> <ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] pafpacanf3funza4tjqegmk5fm1b64c 5410953 5410952 2026-06-10T18:15:09Z ლაზარე ზანგური 170233 /* გავრცელება */ 5410953 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref name="Daley-2010">{{Cite journal|author=Allison C. Daley, Graham E. Budd |year=2010 |title=New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada |journal=Palaeontology |volume=53 |issue=4 |pages=721–738 |doi=10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x |bibcode=2010Palgy..53..721D |doi-access=free }}</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref name="Daley-2010" /> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref name="Pates-2021">{{Cite journal |last1=Pates |first1=Stephen |last2=Lerosey-Aubril |first2=Rudy |last3=Daley |first3=Allison C. |last4=Kier |first4=Carlo |last5=Bonino |first5=Enrico |last6=Ortega-Hernández |first6=Javier |date=2021-01-19 |title=The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian) |journal=PeerJ |language=en |volume=9 |article-number=e10509 |doi=10.7717/peerj.10509 |pmid=33552709 |pmc=7821760 |issn=2167-8359 |doi-access=free }}</ref> <ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] t3ays4shl7lidn8v5kcrcwwn87y7k4f 5410954 5410953 2026-06-10T18:15:46Z ლაზარე ზანგური 170233 /* გავრცელება */ 5410954 wikitext text/x-wiki '''კარიოსინტრიპსი''' ({{lang-la|Caryosyntrips}}—„კაკლის მტეხველი“) — ღეროვანი [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანების]] გადაშენებული გვარი, რომელიც ცნობილია [[კანადა|კანადიდან]], [[აშშ]]-დან და [[ესპანეთი|ესპანეთიდან]] შუა [[კამბრიული სისტემა|კამბრიული პერიოდის]] ნამარხებით.<ref name="Pates&Daley-2017">{{Cite journal|author1=Stephen Pates |author2=Allison C. Daley |year=2017 |title=''Caryosyntrips'': a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada |journal=Papers in Palaeontology |volume=3 |issue=3 |pages=461–470 |doi=10.1002/spp2.1084 |bibcode=2017PPal....3..461P |s2cid=135026011 |url=http://osf.io/5avkg/ }}</ref>იგი პირველად [[2010]] წელს აღწერეს ელისონ ს. დეილიმ და გრეჰემ ე. ბადმა, ხოლო ტიპურ სახეობად [[კარიოსინტრიპს სერატუსი]] დასახელდა.<ref name="Daley-2010">{{Cite journal|author=Allison C. Daley, Graham E. Budd |year=2010 |title=New anomalocaridid appendages from the Burgess Shale, Canada |journal=Palaeontology |volume=53 |issue=4 |pages=721–738 |doi=10.1111/j.1475-4983.2010.00955.x |bibcode=2010Palgy..53..721D |doi-access=free }}</ref> ==ეტიმოლოგია== სამეცნიერო სახელი კარიოსინტრიპსი მომდინარეობს [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] სიტყვებიდან კარიონ („კაკალი“) და სინტრიპსი („მმუსვრელი“), რომელიც [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნული მითოლოგიის]] ერთ-ერთი სულის სახელია.<ref name="Daley-2010" /> ==გავრცელება== კარიოსინტრიპსის რამდენიმე სახეობა აღმოჩენილია [[კანადა|კანადის]] [[ბერჯესის ფიქლები|ბერჯესის ფიქლების]] ფორმაციაში, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[უილერის ფიქლები|უილერის ფიქლების]] ფორმაციასა და [[მარჯუმის ფორმაცია|მარჯუმის ფორმაციაში]], ასევე [[ესპანეთი|ესპანეთის]] ვალდემიედესის ფორმაციაში.<ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Lerosey-Aubril, Rudy; Daley, Allison C.; Kier, Carlo; Bonino, Enrico; Ortega-Hernández, Javier (2021-01-19). "The diverse radiodont fauna from the Marjum Formation of Utah, USA (Cambrian: Drumian)". PeerJ. 9 e10509. doi:10.7717/peerj.10509. ISSN 2167-8359. PMC 7821760. PMID 33552709.</ref> ესპანური მასალა მოიცავს დიდ ნიმუშსაც, რომელიც თავდაპირველად შეცდომით მიჩნეული იყო [[ლობოპოდიანები|ლობოპოდიანის]] სხეულის ნაშთად და აღწერილი იყო სახელით „მურეროპოდია აპაე“.<ref>Gámez Vintaned, José Antonio; Liñán, Eladio; Yu. Zhuravlev, Andrey (2011), Pontarotti, Pierre (ed.), "A New Early Cambrian Lobopod-Bearing Animal (Murero, Spain) and the Problem of the Ecdysozoan Early Diversification", Evolutionary Biology – Concepts, Biodiversity, Macroevolution and Genome Evolution, Berlin, Heidelberg: Springer, pp. 193–219, doi:10.1007/978-3-642-20763-1_12, ISBN 978-3-642-20763-1</ref><ref>Stephen Pates; Allison C. Daley (2017). "Caryosyntrips: a radiodontan from the Cambrian of Spain, USA and Canada". Papers in Palaeontology. 3 (3): 461–470. Bibcode:2017PPal....3..461P. doi:10.1002/spp2.1084. S2CID 135026011.</ref><ref>Pates, Stephen; Daley, Allison; Ortega-Hernández, Javier (2018). "Response to Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" with the formal description of Stanleycaris". Acta Palaeontologica Polonica. 63. doi:10.4202/app.00443.2017. ISSN 0567-7920.</ref><ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ „მურეროპოდიის“ კარიოსინტრიპსის დანამატად გადაკვალიფიცირება გარკვეულ დავას იწვევდა,<ref> José A. Gámez Vintaned; Andrey Y. Zhuravlev (2018). "Comment on "Aysheaia prolata from the Utah Wheeler Formation (Drumian, Cambrian) is a frontal appendage of the radiodontan Stanleycaris" by Stephen Pates, Allison C. Daley, and Javier Ortega-Hernández". Acta Palaeontologica Polonica. 63 (1): 103–104. doi:10.4202/app.00335.2017 (inactive 11 July 2025).</ref> ლობოპოდიანთან მისი კავშირის ჰიპოთეზა ნაკლებად დამაჯერებელი აღმოჩნდა, ვიდრე მოსაზრება, რომ ეს ნამარხი სინამდვილეში კარიოსინტრიპსის დანამატს წარმოადგენს.<ref> Lerosey-Aubril, Rudy; Pates, Stephen (2018-09-14). "New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton". Nature Communications. 9 (1): 3774. Bibcode:2018NatCo...9.3774L. doi:10.1038/s41467-018-06229-7. ISSN 2041-1723. PMC 6138677. PMID 30218075.</ref> == გალერეა == <gallery widths="180"> File:Pates & Daley 2017 f03.png|Fossil frontal appendages of ''C. serratus'' File:Pates & Daley 2017 f04.png|Fossil frontal appendages of ''C. camurus'' File:Pates & Daley 2017 f05.png|Fossil frontal appendages of ''C. durus'' File:Pates & Daley 2017 f06.png|Fossil frontal appendage of ''C.'' cf. ''camurus'' (=''Mureropodia apae'') File:Mureropodia apae - Xenusia - Lower Cambrian - Murero, Spain.jpg|Digitally enhanced image of ''C''. cf. ''camarus'' (=''Mureropodia apae'') File:20210702 Caryosyntrips camurus frontal appendage mobility.gif|Presumed grasping motion of ''C. camurus'' File:20210215 Caryosyntrips size.png|Sizes of various ''Caryosyntrips'' specimens, based on the interpretation as radiodonts.<ref name="Lerosey-Aubril-2018">{{Cite journal |last1=Lerosey-Aubril |first1=Rudy |last2=Pates |first2=Stephen |date=2018-09-14 |title=New suspension-feeding radiodont suggests evolution of microplanktivory in Cambrian macronekton |journal=Nature Communications |language=en |volume=9 |issue=1 |page=3774 |doi=10.1038/s41467-018-06229-7 |issn=2041-1723 |pmc=6138677 |pmid=30218075|bibcode=2018NatCo...9.3774L }}</ref> </gallery> ==ფილოგენეზი== {{clade|{{clade |label1= † [[სიბერიონისებრნი]] |1={{clade |1= † ''[[სიბერიონი]]'' [[File:20191215_Siberion_lenaicus.png|100px]] |2= † ''[[მეგადიქტიონი]]'' [[File:20191118_Megadictyon_cf._haikouensis.png|100px]] |3= † ''[[ჯიანშანოპოდია]]'' [[File:20191215_Jianshanopodia_decora.png|100px]] }} |2={{clade |label1= † [[კერიგმახელიდა]] |1={{clade |1= † ''[[იუტანაქსი]]'' [[File:20231215_Utahnax_vannieri_diagrammatic_reconstruction.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კერიგმაჩელა]]'' [[File:20191022_Kerygmachela_kierkegaardi_without_lobopods.png|100px]] |2= † ''[[მობულავერმისი]]'' [[File:Mobulavermis_adustus.png|100px]] }}}} |2={{clade |1={{clade |1=†[[ომნიდენსი|ომინიდენსი]][[File:Omnidens_reconstruction.jpg|100px]] |2= † ''[[პამბდელურიონი]]'' [[File:20191112_Pambdelurion_whittingtoni.png|100px]] }} |2={{clade |1= † [[ოპაბინიები]] [[File:20220213_Opabiniidae_Opabiniids.png|100px]] |2={{clade |1= † ''[[კარიოსინტრიპები]]'' [[File:20191221_Caryosyntrips_frontal_appendage_pair.png|100px]] |2={{clade |1= † [[რადიოდონტა]] (მაგ. ''[[ანაფილოკსრისესი]]'') [[File:20191203_Anomalocaris_canadensis.png|100px]] |2={{clade |1=[[დეიტეროპოდები]] (თანამედროვე ართროპოდები) [[File:Geothelphusa dehaani.IMG 6498.jpg|100px]] }}}}}}}}}}}}}}|label1=ეუართროპოდას საერთო ჯგუფები}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდამავალი ფორმები]] [[კატეგორია:პრეისტორიული არსებები]] [[კატეგორია:გადაშენებული არსებები]] axl4fbbsub3nw85pu1p4dilwrgecftl 0 891147 5410748 5409475 2026-06-10T16:05:00Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410748 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2005 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 სექტემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,611 |კოდი = S/RES/2005 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2005(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიერა-ლეონეში არსებული ვითარება |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2005''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[14 სექტემბერი|14 სექტემბერს]]. ==რეზოლუცია== 2012 წლის არჩევნების დროს [[სიერა-ლეონე]]სადმი საერთაშორისო მხარდაჭერის მნიშვნელობისა და გრძელვადიანი მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და განვითარებისკენ სწრაფვის ხაზგასმით, უშიშროების საბჭომ გადაწყვიტა გაეროს ინტეგრირებული მშვიდობის მშენებლობის ოფისის მანდატი ქვეყანაში ერთი წლით, 2012 წლის 15 სექტემბრამდე გაეგრძელებინა. 2005 (2011) რეზოლუციის ერთხმად მიღებით, საბჭომ დაადგინა, რომ ოფისმა, რომელიც ცნობილია როგორც „UNIPSIL“-ი, უნდა დაუჭიროს მხარი მთავრობას მშვიდობიანი, სანდო და დემოკრატიული არჩევნების მიღწევაში და გააგრძელოს ძალისხმევის მხარდაჭერა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების, ახალგაზრდების უმუშევრობის წინააღმდეგ ბრძოლის, ასევე გენდერული პროგრამების განხორციელებისა და კარგი მმართველობის, კანონის უზენაესობისა და ადამიანის უფლებების ხელშეწყობის საკითხებში. ტექსტის მეშვეობით, ოფისს ასევე დაევალა მთავრობის დახმარება კორუფციის, ნარკოტიკებით უკანონო ვაჭრობისა და ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლაში და ეროვნული შესაძლებლობების გაძლიერება სამართალდამცავ ორგანოებში, სასამართლო ექსპერტიზაში, საზღვრის მართვასა და სისხლის სამართლის ინსტიტუტების მშენებლობაში. ყველა ამ ძალისხმევის ფარგლებში, საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ოფისს უნდა ემუშავა გაეროს ქვეყნის გუნდის ერთობლივი ხედვის ფარგლებში და მშვიდობის მშენებლობის კომისიასთან კოორდინაციით, რომელმაც [[სიერა-ლეონე]] აირჩია, როგორც ერთ-ერთი პირველი ორი ქვეყნიდან, რომელმაც კონფლიქტის შედეგების აღმოსაფხვრელად დახმარება მიიღო. რეზოლუციით, საბჭომ ასევე მოუწოდა მთავრობას, გაეძლიერებინა ძალისხმევა ყველა ძირითად პოლიტიკურ, სოციალურ და ეკონომიკურ საკითხზე რეგულარული და ინკლუზიური დიალოგის წარმართვის მიზნით და მოუწოდა მთავრობას, ყველა პოლიტიკურ პარტიას და სხვა დაინტერესებულ მხარეს, წვლილი შეეტანა სამართლიანი და მშვიდობიანი არჩევნებისთვის ხელსაყრელი ატმოსფეროს შექმნაში.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10381.doc.htm Security Council Extends Operation of United Nations Integrated Peacebuilding Office in Sierra Leone until September 2012, by Resolution 2005 (2011)]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2005(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სიერა-ლეონეს შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი სიერა-ლეონეში]] lz7fg1twvrmrdmlji067ta78yh7k8dq 0 891151 5410724 5409515 2026-06-10T16:00:38Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410724 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1983 |ორგანო = უს |თარიღი = 7 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,547 |კოდი = S/RES/1983 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1983(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = უშიშროების საბჭოს პასუხისმგებლობა საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნებაში: აივ/შიდსი და საერთაშორისო სამშვიდობო ოპერაციები |შედეგი = მიღებულია |სურათი = AIDS_and_HIV_prevalence_2009.svg |წარწერა = აივ/შიდსის გლობალური გავრცელება }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1983''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[7 ივნისი|7 ივნისს]]. რეზოლუციის მიღებისას საბჭომ გაიხსენა [[აივ]]/შიდსთან დაკავშირებული წინა შეხვედრები [[აფრიკა]]ში და სამშვიდობო ოპერაციების მანდატებში, აგრეთვე რეზოლუციები [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1308|1308]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1325|1325]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1820|1820]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1888|1888]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1889|1889]] (2009), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1894|1894]] (2009) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1960|1960]] ([[2010]]). საბჭომ წაახალისა აივ/შიდსის პრევენციის, მკურნალობის, ზრუნვისა და მხარდაჭერის ღონისძიებების ჩართვა სამშვიდობო ოპერაციების მანდატებში.<ref>{{cite news|title=Security Council encourages inclusion of HIV prevention, treatment, care, support in implementing peacekeeping mandates|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10272.doc.htm|publisher=United Nations|date=June 7, 2011}}</ref> 1983 წლის რეზოლუციის მიღებით უშიშროების საბჭომ აივ ინფექცია/შიდსი და მისი გავლენა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებაზე მეორედ განიხილა.<ref>{{cite news|title=UN Security Council calls for more global action against AIDS|url=http://www.afriquejet.com/news/africa-news/united-states:-un-security-council-calls-for-more-global-action-against-aids-2011060814540.html|date=8 June 2011|agency=[[PanaPress]]}}</ref> [[გაბონი]]ს მიერ წარდგენილი რეზოლუცია<ref name=mnt>{{cite news|title=UNAIDS Welcomes New UN Security Council Resolution On HIV And Preventing Sexual Violence In Conflict|url=http://www.medicalnewstoday.com/releases/227872.php|date=8 June 2011|agency=Medical News Today}}</ref> წინ უძღოდა სამდღიან მაღალი დონის შეხვედრას, რომელიც ეხებოდა საერთაშორისო საზოგადოების მიერ აივ/შიდსთან დაკავშირებულ რეაგირებას.<ref>{{cite news|last=Besheer|first=Margaret|title=UN Security Council Notes Peacekeepers Role in Combating HIV/AIDS|url=https://www.voanews.com/a/un-security-council-notes-peacekeepers-role-in-combating-hivaids-123390593/158259.html|date=7 June 2011|agency=[[Voice of America]]}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== უშიშროების საბჭო შეშფოთდა იმით, რომ 30 წლის წინ აივ ეპიდემიის დაწყებიდან 60 მილიონზე მეტი ადამიანი დაინფიცირდა, 25 მილიონი გარდაიცვალა და 16 მილიონი ბავშვი ობლად დარჩა. საბჭომ აღიარა, რომ ეს საკითხი „განსაკუთრებულ და ყოვლისმომცველ გლობალურ რეაგირებას“ მოითხოვდა, რადგან საფრთხეს უქმნიდა ყველა საზოგადოებას.<ref>{{cite news|title=Security Council highlights role of UN peace missions in global AIDS response|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38640&Cr=&Cr1=|date=7 June 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> საბჭოს წევრებმა ხაზი გაუსვეს გენერალური ასამბლეის, ასევე [[გაეროს ეკონომიკური და სოციალური საბჭო|ეკონომიკური და სოციალური საბჭო]]ს როლს აივ/[[შიდსის ვირუსი|შიდსთან]] ბრძოლაში. გაეროს აივ/შიდსთან ბრძოლის ერთობლივი პროგრამა (UNAIDS) შესაბამის ფორუმებზე შეაქეს შეფასებული აივ/შიდსთან ბრძოლისადმი რეაგირებისთვის. რეზოლუციის პრეამბულა აღიარებდა აივ/შიდსის გავლენას საზოგადოებაზე, განსაკუთრებით კონფლიქტურ და პოსტკონფლიქტურ სიტუაციებში, სადაც მოსახლეობის მასობრივი გადაადგილება, სექსუალური ძალადობა და სამედიცინო მომსახურებაზე შეზღუდული ხელმისაწვდომობა დაავადების გავრცელებასა და მის შედეგებს აძლიერებდა.<ref name=mnt/> ამიტომ უშიშროების საბჭომ აღნიშნა, რომ მნიშვნელოვანია კონფლიქტებთან დაკავშირებული ძალადობის დასრულება და ქალთა გაძლიერება, რათა შემცირდეს აივ-ინფექციით დაინფიცირების რისკი. საბჭომ ასევე გამოხატა შეშფოთება გაეროს პერსონალში ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემების ზრდის გამო. გაეროს სამშვიდობო ოპერაციების მიერ მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვას შეუძლია წვლილი შეიტანოს [[აივ]]/შიდსთან ბრძოლაში და მიესალმება ქვეყნების ინიციატივებს აივ ინფექციის მკურნალობის, მოვლის, პრევენციისა და მხარდაჭერის განხორციელების მიმართულებით. ===აქტები=== უშიშროების საბჭოს წევრებმა ხაზი გაუსვეს, კონფლიქტისა და პოსტკონფლიქტურ ვითარებებში გადაუდებელი ზომების მიღების აუცილებლობას აივ ეპიდემიის გავლენის შესამცირებლად, ადგილობრივი, ეროვნული, რეგიონული და საერთაშორისო ინიციატივების მეშვეობით. უშიშროების საბჭომ აღნიშნა, რომ აივ/შიდსი ქალებზე „არაპროპორციულად დიდ ტვირთს“ ახდენდა, რაც კვლავ უარყოფითად აისახებოდა [[გენდერული თანასწორობა|გენდერულ თანასწორობა]]სა და ქალთა გაძლიერებაზე, და ამ მიმართულებით დახმარების გაწევისაკენ მოუწოდა. რეზოლუცია აღიარებდა, რომ გაეროს სამშვიდობო ოპერაციები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ აივ/შიდსთან ბრძოლის საქმეში და მიესალმებოდა აივ/შიდსთან დაკავშირებული საკითხების ჩართვას სამშვიდობო ოპერაციების მანდატებში. ამასთან, ხაზი გაუსვეს დაავადებასთან დაკავშირებული სოციალური სტიგმისა და დისკრიმინაციის დასაძლევად მხარდაჭერის აუცილებლობას.<ref>{{cite news|title=UN Security Council passes resolution supporting HIV/AIDS awareness in peacekeeping|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90856/7403103.html|newspaper=[[People's Daily]]|date=8 June 2011}}</ref> რეზოლუცია მოუწოდებდა გაეროს გენერალურ მდივანს, კონფლიქტების პრევენციისა და მოგვარების მიმართულებით განხორციელებულ საქმიანობაში გაეთვალისწინებინა აივ/შიდსთან დაკავშირებული სხვადასხვა საკითხი და გაეძლიერებინა ძალისხმევა სექსუალური ექსპლუატაციის მიმართ ნულოვანი ტოლერანტობის პოლიტიკის ეფექტიანად განხორციელებისთვის. უშიშროების საბჭომ წაახალისა სამშვიდობო მისიებში [[აივ]]-ის პრევენციის, მკურნალობის, ზრუნვისა და მხარდაჭერის ღონისძიებების გამოყენება, მათ შორის კონსულტაციების, ტესტირების პროგრამებისა და ეროვნული ინსტიტუტებისთვის გაწეული დახმარების გზით. რეზოლუციის თანახმად, ამგვარი ძალისხმევა კიდევ უფრო უნდა გაძლიერებულიყო. ბოლოს, საბჭო მიესალმა და წაახალისა სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობა აივ/შიდსის პრევენციის, მკურნალობის, ზრუნვისა და მხარდაჭერის სფეროში. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://undocs.org/S/RES/1983(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] slja5lh8hk4uvg83anxbb4ovt2tpvv6 0 891185 5410968 5410400 2026-06-10T18:32:45Z Mehman 75871 5410968 wikitext text/x-wiki {{წაშლის კანდიდატი/ძირი|მიზეზი=არ აკმაყოფილებს [[ვპ:ბიო]]-ს|10|06|2026|}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კახი ჟორდანია | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[30 ნოემბერი]], [[1994]] | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება =[[ქართველები|ქართველი]] | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება =TASIS Schools, Rosal school | ალმა-მატერი = IFM - Institute of Finance and Management | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = ბიზნესმენი და ინვესტორი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''კახი ჟორდანია''' (დ. [[30 ნოემბერი]], [[1994]]) — ქართველი ბიზნესმენი და ინვესტორი. მისი საქმიანობა მოიცავს ისეთ სექტორებს, როგორიცაა ნავთობპროდუქტების საერთაშორისო ტრეიდინგი, მძიმე მრეწველობა, [[სოფლის მეურნეობა]], უძრავი ქონება და ინოვაციური ტექნოლოგიები.<ref>[https://www.companyinfo.ge/ka/people/163034 კახი ჟორდანია] საერთაშორისო გამჭვირვალობა — საქართველო</ref> ==ბიოგრაფია== კახი ჟორდანია დაიბადა 1994 წლის 30 ნოემბერს. განათლება მიიღო [[შვეიცარია]]სა და [[გაერთიანებული სამეფო|დიდ ბრიტანეთში]]. სასკოლო განათლება TASIS Schools-ში მიიღო, 2011 წელს კი დაასრულა Rosal school-ი. 2011–2014 წლებში სწავლა განაგრძო შვეიცარიაში, ფინანსებისა და მენეჯმენტის ბიზნესსკოლაში (IFM - Institute of Finance and Management). მისი პროფესიული განვითარების გზა სხვადასხვა დროს უკავშირდებოდა [[საქართველო]]ს, [[ინგლისი|ინგლისს]], შვეიცარიას და [[რუსეთი|რუსეთს]]. 2015 წლიდან აქტიური მოღვაწეობა დაიწყო საზღვარგარეთ, სადაც პირველი მასშტაბური ბიზნესნაბიჯები გადადგა. ==ბიზნესსაქმიანობა და ძირითადი აქტივები== ;ენერგეტიკა და საერთაშორისო ტრეიდინგი კახი ჟორდანიამ სამეწარმეო საქმიანობა 2015 წელს დაიწყო. *2015 წელს დააფუძნა თავისი პირველი კომპანია [[Oil Energy Group]]-ი, რომელიც რეგიონულ ბაზარზე ნავთობპროდუქტების ერთ-ერთ უმსხვილეს ტრეიდერად იქცა. ამავე პერიოდში მან შექმნა პარალელური სატრანსპორტო-ლოგისტიკური კომპანიაც. *Maze International LLC — საერთაშორისო ტრეიდინგის კომპანია, რომელიც ოპერირებს გლობალურ ბაზარზე, მათ შორის საქართველოს, თურქეთის, შუა აზიის, იორდანიისა და სხვა ქვეყნების მიმართულებით. ;ინფრასტრუქტურა *მის აქტივებში შედიოდა [[ბიტუმი]]ს ტერმინალის სამშენებლო კომპანია, რომელიც პროექტის დასრულების შემდეგ გასხვისდა. *„რუსთავოილი“ — 2022 წლის ოქტომბერში კახი ჟორდანიამ წილი შეიძინა ქარხანა „[[რუსთავოილი|რუსთავოილში]]“. იმ დროისთვის საწარმო მცირე მოცულობებით შემოიფარგლებოდა, თუმცა განხორციელებული მსხვილი ინვესტიციების შედეგად, საწარმოო სიმძლავრეები 20-ჯერ გაიზარდა ;ინოვაციები, ეკოტექნოლოგიები და ავტოინდუსტრია *Moveo — ელექტრომობილების დამტენების კომპანია, რომელიც ორიენტირებულია საქართველოში ეკომობილობისთვის საჭირო თანამედროვე, ინოვაციური ინფრასტრუქტურის შექმნასა და განვითარებაზე. ;სოფლის მეურნეობა *აგროსექტორი და „აგრითაჩი“ — ბიზნესმენი ფლობს საკონსულტაციო კომპანიას, მიწის ნაკვეთებს, [[ნუში]]სა და [[მოცვი]]ს თანამედროვე პლანტაციებს. აგროპროდუქტების საერთაშორისო ტრეიდინგს კი კომპანია „აგრითაჩი“ უზრუნველყოფს. ;დეველოპმენტი *Immobiliare (იმობილიარე): 2024 წლის ბოლოს ბიზნესმენმა შეიძინა საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ყოფილი შენობა, რაც მის პორტფელში მსხვილი და სტრატეგიული დეველოპერული აქტივია. აღნიშნულ ტერიტორიაზე ისტორიულ შენობაში განვითარდება თანამედროვე სასტუმრო და საცხოვრებელი სახლი, ესპანელი არქიტექტურული სტუდიის Bofill Taller de Arquitectura-ს არქიტექტურის მიხედვით.<ref>[https://commersant.ge/news/infrastructure/gzebis-movla-shenakhvistvis-me-vfiqrob-rom-stsoria-sakhelmtsifo-kompaniis-sheqmna-imisatvis-rom-chven-gvqondes-stabiluri-resursi-romelits-khariskhzets-aighebs-pasukhismgeblobas-irakli-kobakhidze კოსტავაზე მშენებარე სასტუმრო Hilton-ის მფლობელი მაკა ასათიანის ვაჟი გახდა] commersant.ge</ref> 2026 წელს კახი ჟორდანიამ შეიძინა საფეხბურთო კლუბი „[[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|ლანჩხუთის გურია]]“.<ref>[https://guriatoday.ge/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98-%E1%83%9F%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90-_-%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%96/ კახი ჟორდანია _ „ჩვენი მიზანი ნათელია და მიღწევადი: ეროვნულ ლიგაში აღზევება და ევროტურნირებზე წარმატებული ასპარეზობა!“ _ 37 წლის შემდეგ, „გურიამ“ მატჩის პროგრამა დაბეჭდა], გურია თუდეი</ref><ref>[https://bm.ge/news/lanchkhutis-gurias-ert-erti-mmartveli-merab-zhordania-iqneba ლანჩხუთის “გურიას” ერთ-ერთი მმართველი მერაბ ჟორდანია იქნება] bm.ge</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[//www.br.geostat.ge/register_geo/index.php?action=HistoryRep&lang=ka&Stat_ID=23866908&Person_ID=2018155&Reg_Company_ID=&Entity_ID=&Name=კახი%20ჟორდანია საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური, სტატისტიკური ბიზნეს რეგისტრი — კახი ჟორდანია] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ჟორდანია, კახი}} [[კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები]] [[კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1994]] 05gff57icgr7qqgnt6bub1j2rmjmy1c 0 891218 5410715 5410032 2026-06-10T15:58:49Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2010 წლის რეზოლუციები]]; დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410715 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1971 |ორგანო = უს |თარიღი = 3 მარტი |წელი = 2011 |სხდომა = 6493 |კოდი = S/RES/1971 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1971(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = გაეროს მისია ლიბიაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Location Sierra Leone AU Africa.svg |წარწერა = სიერა-ლეონეს ლოკაცია }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1971''' მიღებულია ერთხმად [[2011]] წლის [[3 მარტი|3 მარტს]]. [[ლიბერია]]სა და [[სიერა-ლეონე]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1626|1626]] ([[2005]]) რეზოლუციის ხელახლა დადასტურების შემდგომ, უშიშროების საბჭომ სთხოვა ლიბერიაში გაეროს მისიას (UNMIL), გაეყვანა თავისი სამხედრო პერსონალი, რომელიც უზრუნველყოფდა სიერა-ლეონეს სპეციალური სასამართლოს უსაფრთხოებას, და აღნიშნული უსაფრთხოების დაცვის პასუხისმგებლობა სიერა-ლეონეს პოლიციას დააკისრა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10190.doc.htm|title=Security Council withdraws Liberia mission's support contingent, hands over Special Court security to Sierra Leone police|date=March 3, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1626|1626]] რეზოლუციით გაცემული იყო ნებართვა UNMIL-ის კონტინგენტის განლაგებაზე სპეციალური სასამართლოს დასაცავად. უშიშროების საბჭომ შეაქო UNMIL-ის როლი, განსაკუთრებით მისიის მონღოლური კონტინგენტი. საბჭომ აღნიშნა, რომ სპეციალური სასამართლოს რეგისტრატორის განცხადებით, [[2011]] წლის [[თებერვალი|თებერვლის]] შემდეგ სამხედრო დაცვის საჭიროება აღარ იარსებებდა, თუმცა სიერა-ლეონეს მთავრობამ ითხოვა სამხედრო ძალების გაყვანის გადავადება [[2011]] წლის [[თებერვალი|თებერვლის]] ბოლომდე ან [[მარტი]]ს დასაწყისამდე.<ref>{{cite news|last=Xinhua|author-link=Xinhua|title=UN Withdraws Security Guards from Special Court for Sierra Leone|url=http://english.cri.cn/6966/2011/03/04/2724s623984.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110307134543/http://english.cri.cn/6966/2011/03/04/2724s623984.htm|url-status=dead|archive-date=March 7, 2011|date=4 March 2011|agency=[[China Radio International]]}}</ref> ===ქმედებები=== [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მოქმედმა უშიშროების საბჭომ გააუქმა გაცემული ნებართვა UNMIL-ის 150 თანამშრომლის მიერ სპეციალური სასამართლოს დაცვის თაობაზე და მოსთხოვა მათ ძალების გაყვანა [[2011]] წლის [[7 მარტი|7 მარტამდე]].<ref>{{cite news|title=UN transfers security for Sierra Leone war crimes court to local authorities|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=37673&Cr=|date=3 March 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> ამასთანავე, UNMIL-ს აღარ ევალებოდა საგანგებო სიტუაციების დროს სპეციალური სასამართლოს ოფიციალური პირების ევაკუაცია. საბჭომ დაადგინა, რომ უსაფრთხოება ადგილობრივი სამართალდამცავი უწყებების მიერ უნდა ყოფილიყო უზრუნველყოფილი, ხოლო სიერა-ლეონეში გაეროს ინტეგრირებულ სამშვიდობო ოფისს (UNIPSIL) დაევალა სპეციალური სასამართლოს წარმომადგენლების შეყვანა საკუთარ საევაკუაციო პროცედურებში. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ლიბერიის მეორე სამოქალაქო ომი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1971(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სიერა-ლეონეს შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] [[კატეგორია:2011 წელი სიერა-ლეონეში]] 2jz46sb5fnv9naczeddsysbnizfzmh7 0 891225 5410657 5410099 2026-06-10T14:29:55Z Jaba1977 3604 5410657 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1972 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი |წელი = 2011 |სხდომა = 6496 |კოდი = S/RES/1972 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1972(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Beledweyne Somalia food aid.jpg |წარწერა = დახმარების ოპერაციები სომალიში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1972''' მიღებულია ერთხმად [[2011]] წლის [[17 მარტი|17 მარტს]]. [[სომალი]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 733|733]] ([[1992]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1844|1844]] ([[2008]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1916|1916]] ([[2010]]) რეზოლუციების ხელახლა დადასტურების შემდგომ, უშიშროების საბჭომ გასცა ნებართვა ქვეყანაში ჰუმანიტარულ ოპერაციებთან დაკავშირებული აქტივების გაყინვის რეჟიმის 16 თვით შემსუბუქების თაობაზე.<ref>{{cite news|title=Security Council eases flow of economic resources in Somalia needed for 'timely delivery of urgently needed' humanitarian aid|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10198.doc.htm|date=March 17, 2011|agency=United Nations}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვება=== რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ დაგმო [[იარაღის ემბარგო]]ს დარღვევით სომალიში და მისი ტერიტორიის გავლით იარაღის ნაკადებისა და სხვა სახის დახმარების შეღწევა, და მოუწოდა რეგიონის სახელმწიფოებს, პატივი სცენ დაწესებულ ემბარგოს. უშიშროების საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა ნეიტრალიტეტის პრინციპის დაცვის მნიშვნელობა ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდების პროცესში. ===ქმედებები=== [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მოქმედმა უშიშროების საბჭომ მოუწოდა სახელმწიფოებს, შეასრულონ სომალის საკითხზე მიღებული უშიშროების საბჭოს წინა რეზოლუციები. საბჭომ მოუწოდა ყველა მხარეს, უზრუნველყონ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების დაცვა ქვეყნის შიგნით, და დაგმო ჰუმანიტარული დახმარების ოპერაციების პოლიტიზების ყოველი მცდელობა. რეზოლუციამ თექვსმეტი თვის ვადით გაათავისუფლა სომალიში მოქმედი ჰუმანიტარული სააგენტოების საქმიანობა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1844|1844]] რეზოლუციის დებულებებისგან, რომლებიც ავალდებულებდა ქვეყნებს, ფინანსური სანქციები დაეწესებინათ იმ ჯგუფებისა და პირების მიმართ, რომლებიც ხელს უშლიდნენ ქვეყანაში მშვიდობისა და სტაბილურობის აღდგენის მცდელობებს.<ref>{{cite news|title=Somalia: Security Council exempts humanitarian activities from sanctions provisions|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=37804&Cr=somali&Cr1|date=17 March 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> საბოლოოდ, საგანგებო დახმარების კოორდინატორს ეთხოვა, [[2011]] წლის [[ნოემბერი|ნოემბრისა]] და [[2012]] წლის [[ივლისი]]სთვის წარედგინა ანგარიში წინამდებარე რეზოლუციის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სომალის სამოქალაქო ომი (2009–დღემდე)]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1972(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სომალიში]] a9ak02hkr2mpezytr7r3fd1fvgmw17t 5410713 5410657 2026-06-10T15:57:56Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410713 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1972 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მარტი |წელი = 2011 |სხდომა = 6496 |კოდი = S/RES/1972 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1972(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Beledweyne Somalia food aid.jpg |წარწერა = დახმარების ოპერაციები სომალიში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1972''' მიღებულია ერთხმად [[2011]] წლის [[17 მარტი|17 მარტს]]. [[სომალი]]ში არსებულ ვითარებაზე წინა რეზოლუციების, განსაკუთრებით [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 733|733]] ([[1992]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1844|1844]] ([[2008]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1916|1916]] ([[2010]]) რეზოლუციების ხელახლა დადასტურების შემდგომ, უშიშროების საბჭომ გასცა ნებართვა ქვეყანაში ჰუმანიტარულ ოპერაციებთან დაკავშირებული აქტივების გაყინვის რეჟიმის 16 თვით შემსუბუქების თაობაზე.<ref>{{cite news|title=Security Council eases flow of economic resources in Somalia needed for 'timely delivery of urgently needed' humanitarian aid|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10198.doc.htm|date=March 17, 2011|agency=United Nations}}</ref> ==რეზოლუცია== ===დაკვირვება=== რეზოლუციის პრეამბულაში საბჭომ დაგმო [[იარაღის ემბარგო]]ს დარღვევით სომალიში და მისი ტერიტორიის გავლით იარაღის ნაკადებისა და სხვა სახის დახმარების შეღწევა, და მოუწოდა რეგიონის სახელმწიფოებს, პატივი სცენ დაწესებულ ემბარგოს. უშიშროების საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა ნეიტრალიტეტის პრინციპის დაცვის მნიშვნელობა ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდების პროცესში. ===ქმედებები=== [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მოქმედმა უშიშროების საბჭომ მოუწოდა სახელმწიფოებს, შეასრულონ სომალის საკითხზე მიღებული უშიშროების საბჭოს წინა რეზოლუციები. საბჭომ მოუწოდა ყველა მხარეს, უზრუნველყონ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების დაცვა ქვეყნის შიგნით, და დაგმო ჰუმანიტარული დახმარების ოპერაციების პოლიტიზების ყოველი მცდელობა. რეზოლუციამ თექვსმეტი თვის ვადით გაათავისუფლა სომალიში მოქმედი ჰუმანიტარული სააგენტოების საქმიანობა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1844|1844]] რეზოლუციის დებულებებისგან, რომლებიც ავალდებულებდა ქვეყნებს, ფინანსური სანქციები დაეწესებინათ იმ ჯგუფებისა და პირების მიმართ, რომლებიც ხელს უშლიდნენ ქვეყანაში მშვიდობისა და სტაბილურობის აღდგენის მცდელობებს.<ref>{{cite news|title=Somalia: Security Council exempts humanitarian activities from sanctions provisions|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=37804&Cr=somali&Cr1|date=17 March 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> საბოლოოდ, საგანგებო დახმარების კოორდინატორს ეთხოვა, [[2011]] წლის [[ნოემბერი|ნოემბრისა]] და [[2012]] წლის [[ივლისი]]სთვის წარედგინა ანგარიში წინამდებარე რეზოლუციის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[სომალის სამოქალაქო ომი (2009–დღემდე)]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1972(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სომალიში]] msq8wkcq1sj5gggfz4qqr2h9cfjhbnh 0 891229 5410723 5410106 2026-06-10T16:00:30Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410723 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1982 |ორგანო = უს |თარიღი = 17 მაისი |წელი =2011 |სხდომა =6,537 |კოდი = S/RES/1982 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1982(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სუდანში არსებული ვითარება |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Darfur report - Page 4 Image 1.jpg |წარწერა =ჯანჯავიდის მილიცია სუდანში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1982'''<ref>{{Cite journal |last=Year: 1950) |first=UN Security Council (5th |date=1965 |title=Resolution 82 (1950) /: [adopted by the Security Council at its 473rd meeting], of 25 June 1950. |url=https://digitallibrary.un.org/record/112025 |journal=United Nations Digital Library |language=en |via=United Nations}}</ref> ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[17 მაისი|17 მაისს]]. [[სუდანი|სუდანის]] ვითარებასთან დაკავშირებული ყველა წინა რეზოლუციის გახსენების შემდეგ, საბჭომ გააგრძელა ექსპერტთა ჯგუფის მანდატი [[2012]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლამდე]], რომელიც აკონტროლებდა იარაღის ემბარგოსა და ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ სხვა სანქციებს.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10253.doc.htm|title=Security Council extends until 19 February 2012 mandate of expert panel monitoring sanctions in Sudan|date=May 17, 2011|publisher=United Nations}}</ref> == დაკვირვებები == უშიშროების საბჭომ გაიხსენა ექსპერტთა ჯგუფის მოხსენება და დაადგინა, რომ [[სუდანი|სუდანის]] ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა რეგიონში საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას.<ref>{{cite news|title=UNSC Extends Mandate of Sudan Panel of Experts|url=http://english.cri.cn/6966/2011/05/18/1461s638032.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020121625/http://english.cri.cn/6966/2011/05/18/1461s638032.htm|url-status=dead|archive-date=October 20, 2012|date=17 May 2011|agency=[[China Radio International]]}}</ref> == ქმედებები == გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად მოქმედებისას, საბჭომ დაადასტურა წინა რეზოლუციებში, მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1945|1945]]-ე რეზოლუციაში ([[2010]]) განსაზღვრული ღონისძიებების მნიშვნელობა. მან გადაწყვიტა გაეგრძელებინა ექსპერტთა ჯგუფის მანდატი [[2012]] წლის [[19 თებერვალი|19 თებერვლამდე]], რომელიც [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1591|რეზოლუცია 1591]]-ით([[2005]]) დაარსდა და აკონტროლებდა [[სუდანი|სუდანის]] წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციებს, მათ შორის იარაღის ემბარგოს.<ref>{{Cite web|title=Security Council Extends Mandate of Expert Panel Monitoring Sanctions Regime in Sudan, Unanimously Adopting Resolution 2400 (2018) {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|url=https://www.un.org/press/en/2018/sc13201.doc.htm|access-date=2021-02-11|website=www.un.org}}</ref> ჯგუფს მოეთხოვებოდა საბჭოსთვის მოხსენების წარდგენა თავისი მანდატის დასრულებამდე 30 დღით ადრე. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] 3kelxzksny8y9iz0sl32fkdbrnigdi7 0 891240 5410750 5410123 2026-06-10T16:05:13Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410750 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2007 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,613 |კოდი = S/RES/2007 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2007(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Serge Brammertz.jpg |წარწერა =სერჟ ბრამერცი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2007''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[14 სექტემბერი|14 სექტემბერს]]. [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალთან]] (''ICTY'') დაკავშირებული [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1786|1786-ე რეზოლუციის]] ([[2007]]) გახსენების შემდეგ, საბჭომ ხელახლა დანიშნა სერჟ ბრამერცი ტრიბუნალის პროკურორად, ტრიბუნალის წესდების საწინააღმდეგოდ.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10383.doc.htm|title=Security Council Reappoints Serge Brammertz Prosecutor of International Criminal|date=September 14, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] 1l12x3kzwh46t8p5l0sir6aipa6p4tp 0 891246 5410758 5410167 2026-06-10T16:06:40Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410758 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2015 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ოქტომბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,635 |კოდი = S/RES/2015 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2015(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2015''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[24 ოქტომბერი|24 ოქტომბერს]]. == რეზოლუცია == [[რუსეთი|რუსეთის]] საგარეო სამინისტროს მიერ თავის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ განცხადებაში ნათქვამია: „გაეროს უშიშროების საბჭო ამ რეზოლუციის მიღებით მიუახლოვდა რეგიონში მეკობრეების საერთაშორისო მონაწილეობით სასამართლო განხილვისთვის სპეციალური სასამართლოების დაარსებას. გაეროს გენერალურ მდივანს [[პან გი მუნი|პან გი მუნს]] დაევალა გაეროს ნარკოტიკებისა და დანაშაულის ოფისთან და გაეროს განვითარების პროგრამასთან ერთად გაეგრძელებინა კონსულტაციები [[სომალი|სომალისთან]] და იმ რეგიონის ქვეყნებთან, რომლებსაც სურდათ მეკობრეობასთან საბრძოლველად ასეთი სასამართლოების დაარსება (უპირველეს ყოვლისა, [[ტანზანია|ტანზანიასთან]] და [[სეიშელის კუნძულები|სეიშელის კუნძულებთან]]), საერთაშორისო დახმარების შესახებ იქ საერთაშორისო ორგანოების თანამშრომლების გაგზავნა და დატყვევებული მეკობრეების გადაცემის პროცედურების, და ამ უკანასკნელთან დაკავშირებული სხვა საკითხების თაობაზე." სამინისტრომ აღნიშნა, რომ დაგეგმილი იყო გაეროს გენერალურ მდივანს კონსულტაციების დასრულებიდან 90 დღის განმავლობაში საბჭოსთვის წარედგინა წინადადებები ასეთი ტრიბუნალების დაარსებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე.<ref>[http://allafrica.com/stories/201110271043.html Somalia: Russia Commends UNSC Decision On the Prosecution of Somali Pirates]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი სომალიში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] j94g87fjpo3dmhnqiyw85lb99pjpcu1 0 891247 5410747 5410188 2026-06-10T16:04:53Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410747 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2004 |ორგანო = უს |თარიღი =30 აგვისტო |წელი =2011 |სხდომა =6,605 |კოდი =S/RES/2004 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2004(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთ]]ში |შედეგი =მიღბულია |სურათი =Daf04.jpg |წარწერა =UNIFIL-ის მანქანა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2004''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[30 აგვისტო]]ს. ==რეზოლუცია== [[ლიბანი|ლიბანში]] გაეროს დროებითი ძალების (UNIFIL) წინააღმდეგ განხორციელებული თავდასხმების კვალდაკვალ, უშიშროების საბჭომ მისი [[მანდატი]] ერთი წლის ვადით, [[2012]] წლის [[31 აგვისტო]]მდე გააგრძელა და უმკაცრესად დაგმო მის წინააღმდეგ მიმართული ყველა ტერორისტული აქტი. [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია|რეზოლუცია]] ერთხმად იქნა მიღებული და [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭო]]მ მოუწოდა ყველა დაინტერესებულ მხარეს, პატივი სცენ საომარი მოქმედებების შეწყვეტის რეჟიმს, აღკვეთონ „ლურჯი ხაზის“ ნებისმიერი დარღვევა და სრულად ითანამშრომლონ UNIFIL-თან. რეზოლუცია ითხოვდა ლიბანის მხრიდან [[27 მაისი|27 მაის]]სა და [[26 ივლისი|26 ივლის]]ს სამხედრო ძალებზე განხორციელებული თავდასხმების გამოძიების სწრაფ დასრულებას, რათა დამნაშავეები მართლმსაჯულების წინაშე წარდგნენ. საბჭომ ასევე მოუწოდა ყველა მხარეს, ზედმიწევნით დაიცვან თავიანთი ვალდებულება UNIFIL-ისა და გაეროს სხვა პერსონალის უსაფრთხოების პატივისცემის შესახებ. გარდა ამისა, საბჭომ მოუწოდა [[ისრაელი|ისრაელს]], UNIFIL-თან კოორდინაციით, ყოველგვარი შემდგომი დაყოვნების გარეშე დააჩქაროს თავისი ჯარების გაყვანა ჩრდილოეთ ღაჯარიდან. მან მოითხოვა შემდგომი თანამშრომლობა გაეროს ძალებსა და ლიბანის შეიარაღებულ ძალებს შორის, განსაკუთრებით ერთობლივი პატრულირების კუთხით, და სთხოვა [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივან]]ს, წლის ბოლომდე ჩაატაროს სტრატეგიული გადახედვა, რათა უზრუნველყოფილ იქნას UNIFIL-ის სტრუქტურის მაქსიმალურად სათანადო ფორმირება საკუთარი [[მანდატი]]ს შესასრულებლად.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10373.doc.htm Security Council Authorizes One-Year Mandate Extension for United Nations Interim Force in Lebanon in Wake of Attacks on Peacekeepers]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2004(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბანში]] offft2dw37tpoonsfkzu992rd37xcec 0 891250 5410782 5410183 2026-06-10T16:15:01Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410782 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2028 |ორგანო = უს |თარიღი = 21 დეკემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,693 |კოდი = S/RES/2028 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2028(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Nicosia UN buffer zone02.jpg |წარწერა =ბუფერული ზონა ნიქოზიაში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2028''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[21 დეკემბერი|21 დეკემბერს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 338|338-ე რეზოლუციის]] ([[1973]]) გახსენების შემდეგ.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10498.doc.htm Security Council Extends Mandate of Observer Force Monitoring Ceasefire between Israel, Syria until 30 June 2012, Unanimously Adopting Resolution 2028 (2011)]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:დასავლეთ აზიის ისტორია]] cmr92cx3zvqfevurdxu6hspq6bb0hzn 0 891252 5410783 5410282 2026-06-10T16:15:06Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410783 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2029 |ორგანო = უს |თარიღი = 21 დეკემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,694 |კოდი = S/RES/2029 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2029(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =ICTR in Kigali.jpg |წარწერა =ICTR შენობა კიგალიში, რუანდა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2029''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[21 დეკემბერი|21 დეკემბერს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2013|2013-ე რეზოლუციის]] გახსენების შემდეგ. უშიშროების საბჭომ იმავე დღეს გაახანგრძლივა სასამართლო პალატის ოთხი მოსამართლის უფლებამოსილების ვადა [[2012]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისამდე]], ან უფრო ადრემდე, თუ მათი საქმეების განხილვა დასრულდებოდა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10499.doc.htm|title=Adopting Unanimous Resolution, Security Council Extends Terms of Office of Four Judges on Rwanda Criminal Tribunal through June 2012|date=December 21, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი რუანდაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] fbqmh2h5z8bzt0ihvws5elw7tdh0x09 0 891253 5410751 5410207 2026-06-10T16:05:31Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410751 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|9|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2008 |ორგანო = უს |თარიღი =16 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,619 |კოდი =S/RES/2008 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2008(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია [[ლიბერია|ლიბერიაში]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Liberia.svg |წარწერა =ლიბერიის დროშა }} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბერიაში]] rbt10ylnexvweyetl7nag6dtqujyrsz 5410990 5410751 2026-06-10T19:11:04Z TasoAnastasia55 169146 5410990 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|9|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2008 |ორგანო = უს |თარიღი =16 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,619 |კოდი =S/RES/2008 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2008(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია [[ლიბერია|ლიბერიაში]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Liberia.svg |წარწერა =ლიბერიის დროშა }} ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2008(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბერიაში]] 7l1cp2m9glbqapoamei6v9aw148p4qz 5410992 5410990 2026-06-10T19:16:52Z TasoAnastasia55 169146 5410992 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|9|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2008 |ორგანო = უს |თარიღი =16 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,619 |კოდი =S/RES/2008 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2008(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია [[ლიბერია|ლიბერიაში]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Liberia.svg |წარწერა =ლიბერიის დროშა }} გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2008-ით ლიბერიაში გაეროს მისიის (UNMIL) მანდატი ერთი წლის ვადით, 2011 წლის 30 სექტემბრამდე გაგრძელდა. იგი ერთხმად იქნა მიღებული 2011 წლის 16 სექტემბერს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2008(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბერიაში]] q8am5fxx961jdevcdjog0sq2nxmq7r9 5410994 5410992 2026-06-10T19:31:57Z TasoAnastasia55 169146 5410994 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|9|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2008 |ორგანო = უს |თარიღი =16 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,619 |კოდი =S/RES/2008 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2008(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია [[ლიბერია|ლიბერიაში]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Liberia.svg |წარწერა =ლიბერიის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2008''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერ]]ს. ამ რეზოლუციით საბჭომ ლიბერიაში გაეროს მისიის (UNMIL) [[მანდატი]] ერთი წლის ვადით, [[2011]] წლის [[30 სექტემბერი|30 სექტემბ]]რამდე გააგრძელა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2008(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბერიაში]] bza4nzk4bf9fs6a5xvw6ogtbjb8fttx 5410995 5410994 2026-06-10T19:32:26Z TasoAnastasia55 169146 5410995 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|9|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2008 |ორგანო = უს |თარიღი =16 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,619 |კოდი =S/RES/2008 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2008(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია [[ლიბერია|ლიბერიაში]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Liberia.svg |წარწერა =ლიბერიის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2008''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერ]]ს. ამ რეზოლუციით საბჭომ ლიბერიაში გაეროს მისიის (UNMIL) [[მანდატი]] ერთი წლის ვადით, [[2011]] წლის [[30 სექტემბერი|30 სექტემბ]]რამდე გააგრძელა. ==რეზოლუცია== ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2008(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბერიაში]] s22woa9hendubo4n010catl2z833rxk 5410996 5410995 2026-06-10T20:02:10Z TasoAnastasia55 169146 5410996 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/TasoAnastasia55|TasoAnastasia55]].|9|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2008 |ორგანო = უს |თარიღი =16 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,619 |კოდი =S/RES/2008 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2008(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია [[ლიბერია|ლიბერიაში]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Liberia.svg |წარწერა =ლიბერიის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2008''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2011]] წლის [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერ]]ს. ამ რეზოლუციით საბჭომ ლიბერიაში გაეროს მისიის (UNMIL) [[მანდატი]] ერთი წლის ვადით, [[2011]] წლის [[30 სექტემბერი|30 სექტემბ]]რამდე გააგრძელა. ==რეზოლუცია== რეზოლუცია მიღებულ იქნა გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე და კიდევ ერთხელ დაადასტურა საბჭოს მიერ მისიის უფლებამოსილება, გააგრძელოს ლიბერიის მთავრობის დახმარება 2011 წლის საყოველთაო საპრეზიდენტო და საკანონმდებლო არჩევნებში ლოგისტიკური მხარდაჭერით, საერთაშორისო დახმარების კოორდინაციით და ლიბერიის დაინტერესებული მხარეების მხარდაჭერით. საბჭომ მოუწოდა ყველა ლიბერიელს, უზრუნველყონ თავისუფალი პოლიტიკური დებატები, გარანტირებული გახადონ საარჩევნო უბნებზე შეუზღუდავი წვდომა და პატივი სცენ არჩევნების შედეგებს. საბჭომ სთხოვა გენერალურ მდივანს, 2012 წელს არჩეული მთავრობის ინაუგურაციის შემდეგ გაგზავნოს ტექნიკური შეფასების მისია, რომელიც ფოკუსირებული იქნება უსაფრთხოების სფეროში უფლებამოსილებების გადაბარებაზე (გარდამავალ ეტაპზე) და შეიმუშავებს წინადადებებს მისიაში ცვლილებების შეტანის შესახებ. რაც შეეხება UNMIL-სა და კოტ-დ’ივუარში გაეროს ოპერაციას (UNOCI) შორის თანამშრომლობას, საბჭომ ხაზი გაუსვა ამ ორ მისიას შორის სტრატეგიების კოორდინაციის აუცილებლობას საზღვრის უსაფრთხოების, შეიარაღებული ჯგუფებისა და ლიბერიაში კოტ-დ’ივუარელი ლტოლვილების მოზღვავების საკითხებში, და სთხოვა გენერალურ მდივანს ანგარიშის წარდგენა ამ ძალისხმევის შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2008(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბერიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბერიაში]] r1mwgeglk2m4zqkhbpwzmr5sdm07cqd 0 891256 5410784 5410283 2026-06-10T16:15:11Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410784 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2030 |ორგანო = უს |თარიღი = 21 დეკემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,695 |კოდი = S/RES/2030 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2030(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია გვინეა-ბისაუში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Guinea-Bissau.svg |წარწერა =გვინეა-ბისაუს დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2030''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[21 დეკემბერი|21 დეკემბერს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1949|1949-ე რეზოლუციის]] ([[2010]]) გახსენების შემდეგ. საბჭომ მოუწოდა [[გვინეა-ბისაუ|გვინეა-ბისაუს]] მთავრობასა და პოლიტიკურ დაინტერესებულ მხარეებს, ერთობლივად ემუშავათ მშვიდობისა და სტაბილურობის განმტკიცებისთვის, უთანხმოებების მოგვარებისას მიემართათ სამართლებრივი და მშვიდობიანი საშუალებებისათვის, აგრეთვე გაეძლიერებინათ ძალისხმევა ჭეშმარიტი და ინკლუზიური პოლიტიკური დიალოგისა და ეროვნული შერიგებისთვის.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10500.doc.htm|title=Security Council Extends Mandate of Guinea-Bissau Integrated Peacebuilding Office Calls on Government, Political Factions to Intensify Reconciliation Efforts|date=December 21, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გვინეა-ბისაუს შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი გვინეა-ბისაუში]] 5kwbdwzntsoslyl8w79hkm6r75tkkaf 0 891259 5410785 5410287 2026-06-10T16:15:16Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410785 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2031 |ორგანო = უს |თარიღი = 21 დეკემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,696 |კოდი = S/RES/2031 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2031(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში არსებული ვითარება |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of the Central African Republic.svg |წარწერა =ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2031''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[21 დეკემბერი|21 დეკემბერს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1913|1913-ე რეზოლუციის]] ([[2010]]) გახსენების შემდეგ. უშიშროების საბჭომ, შეშფოთებული [[ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა|ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის]] მრავალ რეგიონში უსაფრთხოების ვაკუუმით და იქ ადამიანის უფლებების დარღვევის გაგრძელების შესახებ მოხსენებებით, გაახანგრძლივა გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ოფისის (BINUCA) მანდატი ამ ქვეყანაში [[2013]] წლის [[31 იანვარი|31 იანვრამდე]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10501.doc.htm|title=Security Council Extends Mandate of Peacebuilding Office in Central African Republic until 31 January 2013, Unanimously Adopting Resolution 2031 (2011)|date=December 21, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში]] m6mb2so69632fhh9vqp1notqt4n8o0h 0 891261 5410786 5410229 2026-06-10T16:15:21Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410786 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2032 |ორგანო = უს |თარიღი = 22 დეკემბერი |წელი =2011 |სხდომა =6,699 |კოდი = S/RES/2032 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2032(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Map of Abyei Area en.png |წარწერა =აბიეის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2032''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1889|1889-ე რეზოლუციის]] ([[2009]]) გახსენების შემდეგ. საბჭომ ასევე მოსთხოვა [[სუდანი|სუდანსა]] და სამხრეთ სუდანს დაუყოვნებლივ დაესრულებინათ [[აბიეი|აბიეის]] ადმინისტრაციისა და პოლიციის სამსახურის ჩამოყალიბება წინა შეთანხმებების შესაბამისად და მოუწოდა მათ გამოეყენებინათ შემუშავებული მექანიზმები საზღვრებთან და დემილიტარიზებულ ზონასთან დაკავშირებული გადაუჭრელი საკითხების მოსაგვარებლად.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10505.doc.htm|title=Security Council Extends Mandate of Interim Security Force in Abyei for Five Months, Unanimously Adopting Resolution 2032 (2011)|date=December 22, 2011|publisher=United Nations}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] l2471u8bcxhd54iw8rwcr44bbdgeds5 1 891300 5410967 5410436 2026-06-10T18:32:40Z Mehman 75871 /* წასაშლელია */ ახალი სექცია 5410967 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == წასაშლელია == აღნიშნული პირი არანაირად არ აკმაყოფილებს [[ვპ:ბიო]]-ს. მართალია, კონკრეტული მუხლი ან სექცია არ აქვს პოლიტიკას ბიზნესმენებზე, თუმცა, ეს არ და ვერ იქნება არგუმენტი იმისა, რომ ამ პირის სტატია დარჩეს ვიკიპედიაში. არც ის იქნება, რომ ვითომ (ან თუნდაც მართლა) ბევრი ამდაგვარი სტატია არსებობს ვიკიში. თუ არსებობს, მონიშნეთ და ისინიც წავშალოთ და აქ კონტრარგუმენტად ნუ გამოიყენებთ. ყველა ქეისი ინდივიდუალურია და ერთი მეორის ხელის შემშლელი არ არის. ამრიგად, ეს სტატია ცალსახად {{წასაშლელია}} — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:32, 10 ივნისი 2026 (UTC) ox8ylzw58mnedw8tv5i693c4caz7sfi 5410972 5410967 2026-06-10T18:40:36Z DerFuchs 6187 /* წასაშლელია */ პასუხი 5410972 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == წასაშლელია == აღნიშნული პირი არანაირად არ აკმაყოფილებს [[ვპ:ბიო]]-ს. მართალია, კონკრეტული მუხლი ან სექცია არ აქვს პოლიტიკას ბიზნესმენებზე, თუმცა, ეს არ და ვერ იქნება არგუმენტი იმისა, რომ ამ პირის სტატია დარჩეს ვიკიპედიაში. არც ის იქნება, რომ ვითომ (ან თუნდაც მართლა) ბევრი ამდაგვარი სტატია არსებობს ვიკიში. თუ არსებობს, მონიშნეთ და ისინიც წავშალოთ და აქ კონტრარგუმენტად ნუ გამოიყენებთ. ყველა ქეისი ინდივიდუალურია და ერთი მეორის ხელის შემშლელი არ არის. ამრიგად, ეს სტატია ცალსახად {{წასაშლელია}} — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:32, 10 ივნისი 2026 (UTC) :[[ვპ:ბიო/ზოგადი]]-ით შეგვიძლია ვიმსჯელოთ, და მეც მგონია, რომ წესებიდან გამომდინარე {{წასაშლელია}}. [[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 18:40, 10 ივნისი 2026 (UTC) 1xvo9sqfgmt2rom3fyelb62laaj34qx 5411000 5410972 2026-06-10T20:22:46Z MIKHEIL 18439 5411000 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == წასაშლელია == აღნიშნული პირი არანაირად არ აკმაყოფილებს [[ვპ:ბიო]]-ს. მართალია, კონკრეტული მუხლი ან სექცია არ აქვს პოლიტიკას ბიზნესმენებზე, თუმცა, ეს არ და ვერ იქნება არგუმენტი იმისა, რომ ამ პირის სტატია დარჩეს ვიკიპედიაში. არც ის იქნება, რომ ვითომ (ან თუნდაც მართლა) ბევრი ამდაგვარი სტატია არსებობს ვიკიში. თუ არსებობს, მონიშნეთ და ისინიც წავშალოთ და აქ კონტრარგუმენტად ნუ გამოიყენებთ. ყველა ქეისი ინდივიდუალურია და ერთი მეორის ხელის შემშლელი არ არის. ამრიგად, ეს სტატია ცალსახად {{წასაშლელია}} — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:32, 10 ივნისი 2026 (UTC) :[[ვპ:ბიო/ზოგადი]]-ით შეგვიძლია ვიმსჯელოთ, და მეც მგონია, რომ წესებიდან გამომდინარე {{წასაშლელია}}. [[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 18:40, 10 ივნისი 2026 (UTC) :მე მგონია, რომ არაა წასაშლელი. არსებობს ავტორიტეტული და სანდო მეორეული წყაროები წყაროები. — [[მომხმარებელი:MIKHEIL|<font color="#0000FF">Mikheil</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:MIKHEIL|<span style="color:#00FF00">მიწერა</span>]]}</small> 20:22, 10 ივნისი 2026 (UTC) hij05oyc4mi8eq5ym4hx6owbivbwzjj 5411041 5411000 2026-06-11T03:08:16Z Jaba1977 3604 /* წასაშლელია */ 5411041 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == წასაშლელია == აღნიშნული პირი არანაირად არ აკმაყოფილებს [[ვპ:ბიო]]-ს. მართალია, კონკრეტული მუხლი ან სექცია არ აქვს პოლიტიკას ბიზნესმენებზე, თუმცა, ეს არ და ვერ იქნება არგუმენტი იმისა, რომ ამ პირის სტატია დარჩეს ვიკიპედიაში. არც ის იქნება, რომ ვითომ (ან თუნდაც მართლა) ბევრი ამდაგვარი სტატია არსებობს ვიკიში. თუ არსებობს, მონიშნეთ და ისინიც წავშალოთ და აქ კონტრარგუმენტად ნუ გამოიყენებთ. ყველა ქეისი ინდივიდუალურია და ერთი მეორის ხელის შემშლელი არ არის. ამრიგად, ეს სტატია ცალსახად {{წასაშლელია}} — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 18:32, 10 ივნისი 2026 (UTC) :[[ვპ:ბიო/ზოგადი]]-ით შეგვიძლია ვიმსჯელოთ, და მეც მგონია, რომ წესებიდან გამომდინარე {{წასაშლელია}}. [[მომხმარებელი:DerFuchs|<font color="#474747" style="font-size:0.9em">Der</font><font color="#000">'''Fuchs'''</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:DerFuchs|<span style="color:grey">მიწერა</span>]]}</small> 18:40, 10 ივნისი 2026 (UTC) :მე მგონია, რომ არაა წასაშლელი. არსებობს ავტორიტეტული და სანდო მეორეული წყაროები წყაროები. — [[მომხმარებელი:MIKHEIL|<font color="#0000FF">Mikheil</font>]] <small>^{[[მომხმარებელი განხილვა:MIKHEIL|<span style="color:#00FF00">მიწერა</span>]]}</small> 20:22, 10 ივნისი 2026 (UTC) სტატიას რომ გადავხედე დამაინტერესა ერთმა ამბავმა: სად დასტურდება, რომელ წყაროში ამ ადამიანის დაბადების თარიღი? (ინტერნეტრესურსი საერთოდ არ გამიხსნა და იქ რა ხდება არ ვიცი). აქაც იგივე სიტუაციაა რაც [[ქეთი გაბისიანი]]ს შემთხვევაში და ვფიქრობ ორივე {{წასაშლელია}} ასევე წასაშლელია თუ ვიხელმძღვანელებთ [[ვპ:ბიო/ზოგადი]]თ. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 03:08, 11 ივნისი 2026 (UTC) mlkp36ks7b0hv9r09kafhgmzis9n6bd 0 891304 5410734 5410473 2026-06-10T16:02:20Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410734 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1993 |ორგანო = უს |თარიღი =29 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა = 6,571 |კოდი =S/RES/1993 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1993(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Goran Hadžić 1992.jpg |წარწერა =1993 წლის რეზოლუცია გორან ჰაჯიჩის დაპატიმრებას მოითხოვდა. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1993''', მიიღეს [[2011]] წლის [[29 ივნისი|29 ივნისს]], [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827-ე]] (1993), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1503|1503-ე]] (2003) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1534|1534-ე]] (2003) რეზოლუციების გახსენების შემდეგ, საბჭომ გააგრძელა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი ყოფილი იუგოსლავიისთვის|ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის]] (ICTY) 17 მუდმივი და დროებითი მოსამართლის უფლებამოსილების ვადა.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10304.doc.htm|title=Terms of 17 judges with International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia extended|date=June 29, 2011|publisher=United Nations News Centre}}</ref> ==რეზოლუცია== === დაკვირვებები === [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1966|1966-ე]] (2010) რეზოლუციაში უშიშროების საბჭომ შექმნა მექანიზმი, რომლის მიხედვითაც იგი მოელოდა, რომ ICTY თავის მუშაობას 2014 წლის 31 დეკემბრისთვის დაასრულებდა. საბჭომ გაიხსენა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1931|1931-ე]] (2010) რეზოლუცია, რომელშიც გამოხატული იყო მოსამართლეთა უფლებამოსილების ვადის განახლების განზრახვა. ასევე გამოითქვა შეშფოთება ICTY-ის საშტატო დონესთან და ტრიბუნალის მუშაობაზე მის გავლენასთან დაკავშირებით. ==აქტები== [[გაეროს წესდების VII თავი|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად, საბჭომ 2012 წლის 31 დეკემბრამდე, ან მათი საქმეების დასრულებამდე, გაუგრძელა უფლებამოსილების ვადა შემდეგ მუდმივ მოსამართლეებს: *ჟან-კლოდ ანტონეტი (საფრანგეთი) *გი დელვუა (ბელგია) *ბერტონ ჰოლი (ბაჰამის კუნძულები) *კრისტოფ ფლუგე (გერმანია) *ო-გონ ქვონი (სამხრეთ კორეა) *ბაკონე ჯასტის მოლოტო (სამხრეთ აფრიკა) *ჰოვარდ მორისონი (დიდი ბრიტანეთი) *ალფონს ორიე (ნიდერლანდები) შემდეგ დროებით (ad litem) მოსამართლეებს უფლებამოსილების ვადა გაუგრძელდათ 2012 წლის 31 დეკემბრამდე, ან მათი საქმეების დასრულებამდე: *მელვილ ბეირდი (ტრინიდადი და ტობაგო) *ელისაბედ გვაუნზა (ზიმბაბვე) *ფრედერიკ ჰარჰოფი (დანია) *ფლავია ლატანცი (იტალია) *ანტუან კესია-მბე მინდუა (კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) *პრისკა მატიმბა ნიამბე (ზამბია) *მიშელ პიკარი (საფრანგეთი) *არპად პრანდლერი (უნგრეთი) *ტეფან ტრეხსელი (შვეიცარია) რეზოლუციამ კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ყველა სახელმწიფოს ICTY-სთან თანამშრომლობისა და ყველა ბრალდებული პირის გასამართლების მნიშვნელობას და განსაკუთრებით მოუწოდა გორან ჰაჯიჩის დაკავებისკენ.<ref>{{cite news|title=UN Security Council urges court to complete work on Balkans crime|url=http://en.trend.az/regions/world/ocountries/1898559.html|date=29 June 2011|agency=[[Trend News Agency]]}}</ref> ICTY-ისთვის სამუშაოს დასასრულებლად ასევე მნიშვნელოვანი იყო პერსონალის ადეკვატური რაოდენობა, და ეს საკითხი გადაჭრას საჭიროებდა.<ref>{{cite news|title=Security Council extend terms of judges at UN tribunal for former Yugoslavia|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38887&Cr=icty&Cr1=|date=29 June 2011|agency=United Nations News Centre}}</ref> საბოლოოდ, საბჭომ შეაქო ის სახელმწიფოები, რომლებმაც გააფორმეს შეთანხმებები ICTY-ის მიერ მსჯავრდებულ პირთა მიერ სასჯელის მათ ტერიტორიაზე მოხდის შესახებ, და მოუწოდა იმ ქვეყნებს, რომლებსაც ასეთი შეთანხმებები არ გაუფორმებიათ, გადაედგათ ეს ნაბიჯი. ==იხილეთ აგრეთვე== [[იუგოსლავიის დაშლა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1993(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] 9xi0ox5wpydlqrws6q3om49w3c4aod2 0 891306 5410749 5410483 2026-06-10T16:05:07Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410749 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2006 |ორგანო = უს |თარიღი =14 სექტემბერი |წელი =2011 |სხდომა = 6,612 |კოდი =S/RES/2006 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2006(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა =UN-ის ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2006''', მიიღეს [[2011]] წლის [[14 სექტემბერი|14 სექტემბერს]]. ==რეზოლუცია== 2006 (2011) რეზოლუციის ერთხმად მიღებით, საბჭომ აღნიშნა, რომ იგი გვერდს აუვლიდა [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|ტრიბუნალის]] წესდებას ბატონი ჯალოუს უფლებამოსილების ვადის (რომელიც იწურებოდა 2011 წლის 31 დეკემბერს) დამატებითი სამწლიანი პერიოდით გაგრძელებით. საბჭომ ასევე აღნიშნა, რომ დღევანდელი ვადის გაგრძელება ექვემდებარებოდა [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭოს]] მიერ უფლებამოსილების უფრო ადრე შეწყვეტას, ტრიბუნალის მუშაობის დასრულებისთანავე. ამჟამინდელი ტექსტი იხსენებს საბჭოს 1966-ე (2010) რეზოლუციას, რომელიც მოუწოდებდა საერთაშორისო ტრიბუნალს — რომელსაც დავალებული აქვს იმ პირთა სისხლისსამართლებრივი დევნა, ვინც პასუხისმგებელია [[რუანდის გენოციდი|1994 წლის გენოციდის]] დროს [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის]] სერიოზულ დარღვევებზე — მიიღოს ყველა შესაძლო ზომა დარჩენილი სამუშაოს არაუგვიანეს 2014 წლის 31 დეკემბრისთვის დასასრულებლად.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10382.doc.htm Security Council Reappoints Hassan Bubacar Jallow as Prosecutor of International Criminal Tribunal for Rwanda, Departing from Length-of-Office Stipulation]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2006(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუანდის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი რუანდაში]] 5dtoxsxxgo3lyc1bfymv9x6erjyk75j 0 891308 5410581 5410493 2026-06-10T12:56:42Z Jaba1977 3604 5410581 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2046 |ორგანო = უს |თარიღი =2 მაისი |წელი =2012 |სხდომა =6,764 |კოდი =S/RES/2046 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2046(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Khartoum.jpg |წარწერა =[[ხარტუმი]] ღამით }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2046''', მიიღეს [[2012]] წლის [[2 მაისი|2 მაისს]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2012/sc10632.doc.htm|title=Security Council Calls for Immediate Halt to Fighting Between Sudan, South Sudan, Resumption of Negotiations, Unanimously Adopting Resolution 2046 (2012)|date=2 May 2012|publisher=United Nations}}</ref> ==რეზოლუციის 1-ელი პუნქტი== სუდანმა და სამხრეთ სუდანმა დაუყოვნებლივ უნდა შეასრულონ ყველა შემდეგი პირობა:(i) დაუყოვნებლივ შეწყვიტონ ყოველგვარი საომარი მოქმედება, მათ შორის საჰაერო დაბომბვები; (ii) უპირობოდ გაიყვანონ ყველა ჯარი საზღვრის საკუთარ მხარეს; (ii) აამოქმედონ უსაფრთხოების აუცილებელი მექანიზმები. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2046(2012) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2012 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] 601oehuf12lb1v6ctakejuwt2h991u2 0 891313 5410712 5410567 2026-06-10T15:57:50Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410712 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1970 |ორგანო = უს |თარიღი =26 თებერვალი |წელი =2011 |სხდომა =6,491 |კოდი = S/RES/1970 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1970(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Inside al Fadeel battalion compound.JPG |წარწერა =ლიბიის ოპოზიცია [[ბენღაზი|ბენღაზიში]] აჯანყების დროს }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1970''' მიღებულია [[2011]] წლის [[26 თებერვალი|26 თებერვალს]]. დოკუმენტმა დაგმო [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] მთავრობის მიერ მომაკვდინებელი ძალის გამოყენება ლიბიის სამოქალაქო ომში მონაწილე მომიტინგეების წინააღმდეგ და საპასუხოდ მთელი რიგი საერთაშორისო სანქციები დააწესა.<ref name="un">{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10187.doc.htm|title=In swift, decisive action, Security Council imposes tough measures on Libyan regime, adopting Resolution 1970 in wake of crackdown on protesters|date=26 February 2011|publisher=United Nations}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icc-cpi.int/NR/rdonlyres/081A9013-B03D-4859-9D61-5D0B0F2F5EFA/0/1970Eng.pdf|title=Resolution 1970 (2011)|website=International Criminal Court|access-date=10 February 2015}}</ref> ეს რეზოლუცია პირველი შემთხვევა იყო ისტორიაში, როდესაც [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] რომელიმე ქვეყნის საკითხი ერთხმად გადასცა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს.<ref>{{cite news|title=India backs UN sanctions against Libya|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/India-backs-UN-sanctions-against-Libya/articleshow/7585933.cms|newspaper=|date=27 February 2011}}</ref> გამოცემა Le Figaro-ს მტკიცებით, [[საფრანგეთი|საფრანგეთმა]] ღიად დაარღვია ეს რეზოლუცია, როდესაც ლიბიელ ამბოხებულებს პარაშუტებით იარაღი გადაუყარა. ==ისტორია== [[ლიბიის სამოქალაქო ომი|ლიბიის სამოქალაქო ომის]] დროს, ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ კადაფის ერთგულმა ძალებმა [[ტრიპოლი|ტრიპოლიში]] მშვიდობიანი მომიტინგეები ჰაერიდან დაბომბეს, რასაც საერთაშორისო საზოგადოების მკაცრი დაგმობა მოჰყვა. თუმცა, შემდგომი კვლევებითა და მონაცემებით ირკვევა, რომ ეს კონკრეტული მასობრივი ჟლეტა, სავარაუდოდ, საერთოდ არ მომხდარა.<ref>{{cite web|url=http://www.nzherald.co.nz/libya/news/article.cfm?l_id=467&objectid=10734384|title="Amnesty questions Libyan mass rape"|website=New Zealand Herald|date=25 June 2011|access-date=31 August 2016}}</ref> მიუხედავად ამისა, მეამბოხე ლიბიელი დიპლომატების მხრიდან განხორციელებული ძლიერი ზეწოლის შედეგად, გაერო იძულებული გახდა, ზომები მიეღო. ==მიღება== რეზოლუცია 1970, რომლის ინიციატორებიც საფრანგეთი, [[გერმანია]], [[გაერთიანებული სამეფო|დიდი ბრიტანეთი]] და ა[[ამერიკის შეერთებული შტატები]] იყვნენ,<ref>{{cite news|title=UN Security Council slaps sanctions on Libya|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/UN-Security-Council-slaps-sanctions-on-Libya/articleshow/7584630.cms|newspaper=|date=27 February 2011}}</ref> ერთდღიანი განხილვის შემდეგ იქნა მიღებული.<ref name="vg">{{cite news|title=UN Security Council imposes sanctions against Gaddafi, associates|url=http://www.vanguardngr.com/2011/02/un-security-council-slams-sanctions-on-gaddafi-associates/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=|date=27 February 2011}}</ref> გაეროში ლიბიის ელჩმა, აბდურაჰმან მოჰამედ შალგამმა, რომელიც კადაფის მთავრობას გამოეყო, უშიშროების საბჭოს ლიბიაში შექმნილ ვითარებაზე რეაგირებისკენ მოუწოდა. მან დაარწმუნა [[ჩინეთი]], [[ინდოეთი]] და [[რუსეთი]], მხარი დაეჭირათ საქმის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში გადაცემისთვის, მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე ეს ქვეყნები შიშობდნენ, რომ მსგავს ნაბიჯს შესაძლოა სიტუაცია კიდევ უფრო გაემწვავებინა.<ref name="wp">{{cite news|last=Lynch|first=Colum|title=U.N. votes to impose sanction on Gaddafi|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/26/AR2011022603386.html|newspaper=[[The Washington Post]]|date=26 February 2011}}</ref> რუსეთმა რეზოლუციის ტექსტში შეიტანა დებულება, რომელიც სხვა სახელმწიფოებს უკრძალავდა ამ დოკუმენტის საბაბად გამოყენებას ლიბიაში სამხედრო ინტერვენციისთვის.მეორე მხრივ, უარყოფილ იქნა ლიბიის წარმომადგენლების მიერ შემოთავაზებული პუნქტი ქვეყნის საჰაერო სივრცეში არასაფრენი ზონის დაწესების შესახებ. უშიშროების საბჭომ 2011 წლის 26 თებერვალს ერთხმად მიიღო რეზოლუცია 1970, სადაც პირდაპირ მიეთითა „დაცვის პასუხისმგებლობის“ (R2P — Responsibility to Protect) პრინციპზე. შემდგომში, რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|1973]]-ის საფუძველზე, ლიბია გახდა პირველი შემთხვევა, როდესაც უშიშროების საბჭომ სამხედრო ინტერვენციის ავტორიზაცია სწორედ ამ პრინციპზე (R2P) დაყრდნობით მოახდინა.<ref>{{cite journal|author1=Sarah Brockmeier|author2=Oliver Stuenkel|author3=Marcos Tourinho|date=2016|title=The Impact of the Libya Intervention Debates on Norms of Protection|journal=Global Society|volume=30|issue=1 |pages=113–133|doi=10.1080/13600826.2015.1094029=145338773|doi-access=free}}</ref> == ხმის მიცემა == {| class=wikitable ! width="33%" | დამტკიცებულია (15) !! width="34%" | თავი შეიკავა(0) !! width="33%" | წინააღმდეგი (0) |- valign=top | *{{flagcountry|USA}} *{{flagcountry|UK}} *'''{{flagcountry|GAB}}''' *{{flagcountry|COL}} *{{flagcountry|NGA}} *{{flagcountry|FRA}} *{{flagcountry|BIH}} *{{flagcountry|PRT}} *'''{{flagcountry|RSA}}''' *'''{{flagcountry|LBN}}''' *{{flagcountry|IND}} *{{flagcountry|CHN}} *'''{{flagcountry|DEU}}''' *{{flagcountry|BRA}} *{{flagcountry|RUS}} | ''' | |} *უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტით არიან მონიშნულნი ==რეზოლუცია== ===დაკვირვებები=== რეზოლუციის შესავალ ნაწილში საბჭომ „ღრმა შეშფოთება“ გამოხატა ლიბიაში შექმნილი ვითარების გამო და დაგმო მშვიდობიანი მოქალაქეების წინააღმდეგ ძალის გამოყენება. მან ასევე დაგმო რეპრესიები, ადამიანის უფლებების დარღვევები და ლიბიის მთავრობის მცდელობები, გაეღვივებინა ძალადობა;<ref>{{cite news|title=UN orders sanctions on Kadhafi over crackdown|url=http://www.bangkokpost.com/news/world/223719/un-council-hits-kadhafi-with-sanctions|newspaper=|date=27 February 2011}}</ref> საბჭომ მიესალმა არაბული ქვეყნების ლიგის, აფრიკის კავშირის, ისლამური კონფერენციის ორგანიზაციისა და გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს მიერ გამოთქმულ დამგმობ განცხადებებს. მომიტინგეებზე მსგავსი თავდასხმები კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულებად იქნა მიჩნეული.<ref>{{cite news|last=Snow|first=Anita|title=UN slaps sanctions on Gaddafi|url=http://www.iol.co.za/news/africa/un-slaps-sanctions-on-gaddafi-1.1032866|date=27 February 2011|agency=}}</ref> საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა ლტოლვილთა მდგომარეობის, სამედიცინო მედიკამენტების დეფიციტისა და უცხო ქვეყნის მოქალაქეების უსაფრთხოების გამო. უშიშროების საბჭომ ლიბიის მთავრობას შეახსენა მისი პასუხისმგებლობა — დაიცვას საკუთარი მოსახლეობა, პატივი სცეს შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებას, ისევე როგორც თავისუფალ მედიას. გარდა ამისა, ხელისუფლებას მიეთითა იმის აუცილებლობაზე, რომ პასუხისგებაში მისცეს მშვიდობიან მოსახლეობაზე თავდასხმებზე პასუხისმგებელი პირები. რეზოლუციის ტექსტში ასევე ნახსენები იყო რომის სტატუტის მე-16 მუხლი, რომლის თანახმადაც, უშიშროების საბჭოს შესაბამისი მოთხოვნის საფუძველზე, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ გამოძიების დაწყება ან სისხლისსამართლებრივი დევნის წარმოება შეიძლება გადავადდეს 12 თვის ვადით. ===დადგენილებები=== რეზოლუციის დანარჩენი ნაწილი ამოქმედდა გაეროს წესდების VII თავისა და 41-ე მუხლის შესაბამისად, რაც მის დებულებებს სამართლებრივად სავალდებულო ძალას სძენდა. საბჭომ მოითხოვა ლიბიაში ძალადობის დაუყოვნებლივ შეწყვეტა და მთავრობის მხრიდან „მოსახლეობის ლეგიტიმური მოთხოვნების“ დაკმაყოფილება.<ref name="aj">{{cite news|title=UN slaps sanctions on Libyan regime|url=http://english.aljazeera.net/news/americas/2011/02/20112271959190839.html|date=27 February 2011|agency=}}</ref> მან მოუწოდა ხელისუფლებას, პატივი სცეს საერთაშორისო ჰუმანიტარულ სამართალსა და ადამიანის უფლებებს, გამოიჩინოს თავშეკავება, უზრუნველყოს უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და ჰუმანიტარული ტვირთების უსაფრთხოება და გააუქმოს მედიაზე დაწესებული შეზღუდვები. უცხოელი მოქალაქეების ქვეყნიდან ევაკუაციის მიზნით, გაიცა რეკომენდაცია საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ. ამის შემდეგ, რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] არსებული ვითარება განსახილველად გადასცა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორს, რომელსაც რეზოლუცია 1970-ის მიღებიდან ორი თვის ვადაში, ხოლო შემდგომ ყოველ ექვს თვეში ერთხელ, საბჭოსთვის უნდა წარედგინა ანგარიში გატარებული ღონისძიებების შესახებ. საბჭომ ასევე დაადგინა, რომ ლიბიის ოფიციალური პირები სრულად უნდა თანამშრომლობდნენ სასამართლოსთან. გარდა ამისა, დაწესდა იარაღის ემბარგო, რაც კრძალავდა იარაღის ექსპორტს ლიბიაში ან ქვეყნიდან მის გატანას. ლიბიის მეზობელ სახელმწიფოებს მიეცათ რეკომენდაცია, შეემოწმებინათ საეჭვო ტვირთები იარაღის აღმოჩენის მიზნით და დაეკავებინათ იგი, ხოლო ამავდროულად, მოუწოდეს, აღეკვეთათ ამბოხების ჩასახშობად დაქირავებული მებრძოლების (მერსენერების) გამოყენება. კადაფის მთავრობის წევრებსა და მასთან მჭიდროდ დაკავშირებულ პირებს დაუწესდათ მოგზაურობის აკრძალვა და გაეყინათ აქტივები; ამასთან, გადაწყდა, რომ ნებისმიერი გაყინული აქტივი ხელმისაწვდომი გახდებოდა მოსახლეობის საკეთილდღეოდ. უშიშროების საბჭომ ჩამოაყალიბა კომიტეტი სანქციების შესრულების მონიტორინგის, დარღვევების გამოძიებისა და დამატებითი ფიზიკური თუ იურიდიული პირებისთვის მიზანმიმართული (წერტილოვანი) სანქციების დაწესების მიზნით.<ref>{{cite news|title=UN Security Council Approves Sanctions against Libya|url=http://www.solvision.co.cu/english/index.php?option=com_content&view=article&id=1989:un-security-council-approves-sanctions-against-libya-&catid=3:internationals&Itemid=120|date=27 February 2011|agency=Solvisión (Cuba)|access-date=27 February 2011|archive-date=18 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718173805/http://www.solvision.co.cu/english/index.php?option=com_content&view=article&id=1989:un-security-council-approves-sanctions-against-libya-&catid=3:internationals&Itemid=120|url-status=dead}}</ref> ყველა სახელმწიფოს მოუწოდეს, ხელი შეეწყოთ ლიბიისთვის ჰუმანიტარული დახმარების აღმოჩენაში. რეზოლუციის დასასრულს საბჭომ განაცხადა თავისი განზრახვის შესახებ — სიტუაციის გათვალისწინებით გადახედოს, შეცვალოს, გააძლიეროს ან გააუქმოს აღნიშნული ზომები. ===მოგზაურობის აკრძალვა=== კადაფის მთავრობის შემდეგ წევრებს დაუწესდათ მოგზაურობის აკრძალვა: • დოქტორი ბაღდადი მაჰმუდი (Dr Baghdadi Mahmudi)— რევოლუციური კომიტეტების კავშირის ოფისის ხელმძღვანელი • აბდულქადერ იუსეფ დიბრი (Abdulqader Yusef Dibri) — მუამარ კადაფის პირადი უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი, პასუხისმგებელი სამთავრობო უსაფრთხოებაზე • აბუზედ ომარ დორდა (Abuzed Omar Dorda) — საგარეო უსაფრთხოების ორგანიზაციის დირექტორი • გენერალ-მაიორი აბუ-ბაქრ იუნის ჯაბრი (Major General Abu-Bakr Yunis Jabr) — თავდაცვის მინისტრი • მატუკ მოჰამედ მატუკი (Matuq Mohammed Matuq) — კომუნალური მომსახურების მინისტრი (მდივანი) • საიიდ მოჰამედ კადაფ ალ-დამი (Sayyid Mohammed Qadhaf Al-dam) — მუამარ კადაფის ბიძაშვილი • აიშა კადაფი (Ayesha Gaddafi) — მუამარ კადაფის ქალიშვილი • ჰანიბალ მუამარ კადაფი (Hannibal Muammar Gaddafi) — მუამარ კადაფის ვაჟი • ხამის კადაფი (Khamis Gaddafi) — მუამარ კადაფის ვაჟი და „ხამისის ბრიგადის“ ლიდერი • მუჰამედ კადაფი (Muhammad Gaddafi) — მუამარ კადაფის ვაჟი • მუამარ კადაფი (Muammar Gaddafi) — რევოლუციის ლიდერი, შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი • მუტასიმ კადაფი (Mutassim Gaddafi) — ეროვნული უსაფრთხოების მრჩეველი, მუამარ კადაფის ვაჟი • ალ-საადი კადაფი (Al-Saadi Gaddafi) — სპეციალური დანიშნულების ძალების მეთაური, მუამარ კადაფის ვაჟი • საიფ ალ-არაბ კადაფი (Saif al-Arab Gaddafi) — მუამარ კადაფის ვაჟი • საიფ ალ-ისლამ კადაფი (Saif al-Islam Gaddafi) — კადაფის ფონდის დირექტორი, მუამარ კადაფის ვაჟი • პოლკოვნიკი აბდულა სენუსი (Colonel Abdullah Senussi) — სამხედრო დაზვერვის დირექტორი, მუამარ კადაფის სიძე (ცოლისძმა) ===აქტივების გაყინვა=== [[ფაილი:Topple the Tyrants occupation.jpg|250px|მინი|მარჯვნივ|საიფ ალ-ისლამ კადაფის სახლი ლონდონში დაკავებულია მომიტინგეთა ჯგუფის მიერ, რომლებიც საკუთარ თავს ტირანების დამხობას აცხადებენ.]] აქტივების გაყინვა ასევე შეეხო შემდეგ პირებს: • აიშა კადაფი (Ayesha Gaddafi) • ჰანიბალ მუამარ კადაფი (Hannibal Muammar Gaddafi) • ხამის კადაფი (Khamis Gaddafi) • მუამარ კადაფი (Muammar Gaddafi) • მუტასიმ კადაფი (Mutassim Gaddafi) • საიფ ალ-ისლამ კადაფი (Saif al-Islam Gaddafi) ==რეზოლუციის დარღვევა== 2011 წლის 16 აპრილს, ამბოხებულთა ერთ-ერთმა ლიდერმა, გენერალმა აბდულ ფატაჰ იუნისმა ტელეკომპანია Al-Arabiya-ს განუცხადა, რომ მისი ძალები შეიარაღებას საზღვარგარეთიდან იღებდნენ.<ref name="nyt">[https://www.nytimes.com/2011/04/17/world/africa/17libya.html?_r=1 Libyan Rebels Say They’re Being Sent Weapons - NYTimes.com]</ref> ეს ინფორმაცია დაადასტურა მუსტაფა ღერიანიმაც, ამბოხებულთა „ეროვნული გარდამავალი საბჭოს“ სპიკერმა. 28 ივლისს კი ცნობილი გახდა, რომ სწორედ საფრანგეთი იყო ის ქვეყანა, რომელმაც პირველად გადაუყარა პარაშუტებით ამბოხებულებს საიერიშო შაშხანები, ტყვიამფრქვევები და ტანკსაწინააღმდეგო მართვადი იარაღი, ხოლო მოგვიანებით იარაღის ტრანსპორტირებას პირდაპირ იმ აეროდრომებზე ახდენდა, რომლებიც მეამბოხეებმა ახლახან ააშენეს.<ref>{{cite news | url = http://www.lefigaro.fr/international/2011/06/28/01003-20110628ARTFIG00704-la-france-a-parachute-des-armes-aux-rebelles-libyens.php | work = [[Le Figaro]] | title = La France a parachuté des armes aux rebelles libyens | first = Philippe | last = Gélie | date = 28 June 2011 | language = fr }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1970(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://web.archive.org/web/20110227131222/http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/157194.htm Fact sheet on Resolution 1970] – U.S. State Department ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ლიბიაში]] h51phebofp66lri750ms8vh9g8ttmla 0 891319 5410584 5410534 2026-06-10T13:01:11Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5410584 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2024 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,683 |კოდი = S/RES/2024 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2024(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = [[გაერო]]ს ემბლემა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2024''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]]. ==რეზოლუცია== უსაფრთხოების საბჭო აღიარებს [[სუდანი]]სა და [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანი]]ს მიერ საზღვრის ნორმალიზების პროცესის დაუყოვნებლივ დაწყების აუცილებლობას და მიიჩნევს, რომ ამ რეგიონში არსებულ მდგომარეობას, საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას საფრთხეს უქმნის გაეროს [[აბიეი]]ს დროებითი უსაფრთხოების ძალის (UNISFA) მანდატის გაფართოება. აღნიშნული მანდატი მოიცავს საზღვრის ნორმალიზების პროცესის ხელშეწყობას, მათ შორის ეფექტიანი ორმხრივი მართვის მექანიზმების ჩამოყალიბების მხარდაჭერას, მხარეებს შორის კოორდინაციასა და კავშირს, ასევე ურთიერთნდობის გაძლიერებას. უსაფრთხოების საბჭომ ერთხმად მიიღო რეზოლუცია 2024 (2011), [[სუდანი|სუდანსა]] და [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანს]] მოუწოდა, სრულად შეესრულებინათ 29 ივნისისა და 30 ივლისის შეთანხმებებით ნაკისრი ვალდებულებები. 29 ივნისის შეთანხმება ეხებოდა უსაფრთხო, დემილიტარიზებული სასაზღვრო ზონის შექმნას, ხოლო 30 ივლისის შეთანხმება — საზღვრის ერთობლივი შემოწმებისა და მონიტორინგის მექანიზმის ჩამოყალიბებას. საბჭომ ასევე მოუწოდა ორივე სახელმწიფოს მთავრობას, სრულად ეთანამშრომლათ ერთმანეთთან და უზრუნველეყოთ გაეროს [[აბიეი]]ს დროებითი უსაფრთხოების ძალის (UNISFA) სრული მხარდაჭერა, რათა ეფექტიანად შეესრულებინა საკუთარი მანდატი. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე მოუწოდა ყველა წევრ სახელმწიფოს, განსაკუთრებით კი სუდანსა და სამხრეთ სუდანს, უზრუნველეყოთ [[აბიეი]]ში შესვლა-გამოსვლისა და უსაფრთხო დემილიტარიზებული სასაზღვრო ზონის გავლით გადაადგილების თავისუფალი, შეუფერხებელი და სწრაფი განხორციელება. ეს ეხებოდა მისიის ოფიციალური და ექსკლუზიური გამოყენებისთვის განკუთვნილ ყველა თანამშრომელს, აღჭურვილობას, მარაგს, მომარაგების საშუალებებსა და სხვა ტვირთს, მათ შორის სატრანსპორტო საშუალებებს, საჰაერო ხომალდებსა და სათადარიგო ნაწილებს. რეზოლუციის თანახმად, „UNISFA“ ასევე დაეხმარებოდა მხარეებს, რათა უსაფრთხო დემილიტარიზებულ სასაზღვრო ზონაში დაცული ყოფილიყო 29 ივნისისა და 30 ივლისის შეთანხმებებით გათვალისწინებული უსაფრთხოების ვალდებულებები.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10484.doc.htm Security Council, Recognizing Urgent Need for Sudan, South Sudan to Start ‘Border Normalization’, Expands Mandate of Abyei Force to Assist Process]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2024(2011) Full text of UNSCR 2024] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სამხრეთ სუდანში]] 7xz6acmeux4zthvz2j7q9rywu9uacgv 5410770 5410584 2026-06-10T16:12:29Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410770 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2024 |ორგანო = უს |თარიღი = 14 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,683 |კოდი = S/RES/2024 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2024(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = [[გაერო]]ს ემბლემა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2024''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[14 დეკემბერი|14 დეკემბერს]]. ==რეზოლუცია== უსაფრთხოების საბჭო აღიარებს [[სუდანი]]სა და [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანი]]ს მიერ საზღვრის ნორმალიზების პროცესის დაუყოვნებლივ დაწყების აუცილებლობას და მიიჩნევს, რომ ამ რეგიონში არსებულ მდგომარეობას, საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას საფრთხეს უქმნის გაეროს [[აბიეი]]ს დროებითი უსაფრთხოების ძალის (UNISFA) მანდატის გაფართოება. აღნიშნული მანდატი მოიცავს საზღვრის ნორმალიზების პროცესის ხელშეწყობას, მათ შორის ეფექტიანი ორმხრივი მართვის მექანიზმების ჩამოყალიბების მხარდაჭერას, მხარეებს შორის კოორდინაციასა და კავშირს, ასევე ურთიერთნდობის გაძლიერებას. უსაფრთხოების საბჭომ ერთხმად მიიღო რეზოლუცია 2024 (2011), [[სუდანი|სუდანსა]] და [[სამხრეთი სუდანი|სამხრეთ სუდანს]] მოუწოდა, სრულად შეესრულებინათ 29 ივნისისა და 30 ივლისის შეთანხმებებით ნაკისრი ვალდებულებები. 29 ივნისის შეთანხმება ეხებოდა უსაფრთხო, დემილიტარიზებული სასაზღვრო ზონის შექმნას, ხოლო 30 ივლისის შეთანხმება — საზღვრის ერთობლივი შემოწმებისა და მონიტორინგის მექანიზმის ჩამოყალიბებას. საბჭომ ასევე მოუწოდა ორივე სახელმწიფოს მთავრობას, სრულად ეთანამშრომლათ ერთმანეთთან და უზრუნველეყოთ გაეროს [[აბიეი]]ს დროებითი უსაფრთხოების ძალის (UNISFA) სრული მხარდაჭერა, რათა ეფექტიანად შეესრულებინა საკუთარი მანდატი. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე მოუწოდა ყველა წევრ სახელმწიფოს, განსაკუთრებით კი სუდანსა და სამხრეთ სუდანს, უზრუნველეყოთ [[აბიეი]]ში შესვლა-გამოსვლისა და უსაფრთხო დემილიტარიზებული სასაზღვრო ზონის გავლით გადაადგილების თავისუფალი, შეუფერხებელი და სწრაფი განხორციელება. ეს ეხებოდა მისიის ოფიციალური და ექსკლუზიური გამოყენებისთვის განკუთვნილ ყველა თანამშრომელს, აღჭურვილობას, მარაგს, მომარაგების საშუალებებსა და სხვა ტვირთს, მათ შორის სატრანსპორტო საშუალებებს, საჰაერო ხომალდებსა და სათადარიგო ნაწილებს. რეზოლუციის თანახმად, „UNISFA“ ასევე დაეხმარებოდა მხარეებს, რათა უსაფრთხო დემილიტარიზებულ სასაზღვრო ზონაში დაცული ყოფილიყო 29 ივნისისა და 30 ივლისის შეთანხმებებით გათვალისწინებული უსაფრთხოების ვალდებულებები.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10484.doc.htm Security Council, Recognizing Urgent Need for Sudan, South Sudan to Start ‘Border Normalization’, Expands Mandate of Abyei Force to Assist Process]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2024(2011) Full text of UNSCR 2024] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სუდანში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ სუდანის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი სამხრეთ სუდანში]] bhyvaztzas41teiklrus3yze9aqttwt 0 891322 5410586 5410546 2026-06-10T13:01:49Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:2011 წელი აფრიკაში]]; დაემატა [[კატეგორია:2011 წელი ერიტრეაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410586 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2023 |ორგანო = უს |თარიღი = 5 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,674 |კოდი = S/RES/2023 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2023(2011) |მომხრე = 13 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Un-eritrea.png |წარწერა = [[ერიტრეა |ერიტრეის]] რუკა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2023''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[5 დეკემბერი|5 დეკემბერს]]. ==რეზოლუცია== უსაფრთხოების საბჭო, გამოხატავდა შეშფოთებას იმის გამო, რომ [[ერიტრეა|ერიტრეის]] სამთო-მომპოვებელი სექტორი შესაძლოა გამოეყენებინათ [[სომალის ნახევარკუნძული]]ს დესტაბილიზაციის ფინანსურ წყაროდ. საბჭომ გადაწყვიტა ამ ქვეყნის მიმართ მოქმედი სანქციების რეჟიმის გამკაცრება, რათა სამთო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლებით არ ესარგებლათ სანქციების დარღვევისა და რეგიონის არასტაბილურობის ხელშეწყობისთვის. უსაფრთხოების საბჭომ [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს საფუძველზე მიიღო რეზოლუცია 2023 (2011) — 13 მომხრეს, წინააღმდეგის გარეშე და 2 თავშეკავებით ([[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]). რეზოლუციით საბჭომ [[ერიტრეა |ერიტრეა]]ს მოსთხოვა, შეეწყვიტა ნებისმიერი პირდაპირი თუ არაპირდაპირი ქმედება, რომელიც სხვა სახელმწიფოების დესტაბილიზაციას ისახავდა მიზნად. ასევე გადაწყდა, რომ სახელმწიფოებს უნდა მიეღოთ შესაბამისი ზომები და განსაკუთრებული სიფრთხილე გამოეჩინათ ერიტრეის სამთო-მომპოვებელ სექტორთან დაკავშირებული საქმიანი ურთიერთობების განხორციელებისას, რათა ამ სექტორიდან მიღებული ფინანსური რესურსები არ გამოყენებულიყო რეგიონული უსაფრთხოებისთვის საზიანო საქმიანობის დასაფინანსებლად. ამ მიზნით, უსაფრთხოების საბჭომ [[სომალი]]სა და ერიტრეის საკითხებზე მოქმედ სანქციების კომიტეტს დაავალა, სომალი/ერიტრეის მონიტორინგის ჯგუფის დახმარებით, შეემუშავებინა სათანადო შემოწმებისა და პასუხისმგებლიანი საქმიანობის სახელმძღვანელო პრინციპები, რომელთა გამოყენებაც სახელმწიფოებს ნებაყოფლობით შეეძლებოდათ. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე დაგმო ერიტრეის მიერ საზღვარგარეთ მცხოვრები ერიტრეის მოქალაქეების ე.წ. „დიასპორის გადასახადის“ ამოღების პრაქტიკა, რომელიც, საბჭოს შეფასებით, გამოიყენებოდა [[სომალის ნახევარკუნძული]]ს რეგიონის დესტაბილიზაციისა და სანქციების რეჟიმის დარღვევისთვის. კერძოდ, აღნიშნული სახსრები, მათ შორის, გამოიყენებოდა იარაღისა და მასთან დაკავშირებული სამხედრო მასალების შესაძენად და შეიარაღებული ოპოზიციური ჯგუფებისთვის გადასაცემად. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე გადაწყვიტა, რომ [[ერიტრეა]]ს უნდა შეეწყვიტა ძალადობის მუქარის, თაღლითობისა და სხვა უკანონო მეთოდების გამოყენება ერიტრეის ფარგლებს გარეთ მცხოვრები საკუთარი მოქალაქეების ან ერიტრეული წარმოშობის სხვა პირებისგან გადასახადების შესაგროვებლად.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10471.doc.htm Security Council, by Vote of 13 in Favour, Adopts Resolution Reinforcing Sanctions Regime against Eritrea 'Calibrated' to Halt All Activities Destabilizing Region]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2023(2011) Full text of UNSCR 2023] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი ერიტრეაში]] at803wd3olgtwbm6vk9woraube09r0h 5410769 5410586 2026-06-10T16:12:22Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410769 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2023 |ორგანო = უს |თარიღი = 5 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,674 |კოდი = S/RES/2023 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2023(2011) |მომხრე = 13 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Un-eritrea.png |წარწერა = [[ერიტრეა |ერიტრეის]] რუკა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2023''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[5 დეკემბერი|5 დეკემბერს]]. ==რეზოლუცია== უსაფრთხოების საბჭო, გამოხატავდა შეშფოთებას იმის გამო, რომ [[ერიტრეა|ერიტრეის]] სამთო-მომპოვებელი სექტორი შესაძლოა გამოეყენებინათ [[სომალის ნახევარკუნძული]]ს დესტაბილიზაციის ფინანსურ წყაროდ. საბჭომ გადაწყვიტა ამ ქვეყნის მიმართ მოქმედი სანქციების რეჟიმის გამკაცრება, რათა სამთო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლებით არ ესარგებლათ სანქციების დარღვევისა და რეგიონის არასტაბილურობის ხელშეწყობისთვის. უსაფრთხოების საბჭომ [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს საფუძველზე მიიღო რეზოლუცია 2023 (2011) — 13 მომხრეს, წინააღმდეგის გარეშე და 2 თავშეკავებით ([[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]). რეზოლუციით საბჭომ [[ერიტრეა |ერიტრეა]]ს მოსთხოვა, შეეწყვიტა ნებისმიერი პირდაპირი თუ არაპირდაპირი ქმედება, რომელიც სხვა სახელმწიფოების დესტაბილიზაციას ისახავდა მიზნად. ასევე გადაწყდა, რომ სახელმწიფოებს უნდა მიეღოთ შესაბამისი ზომები და განსაკუთრებული სიფრთხილე გამოეჩინათ ერიტრეის სამთო-მომპოვებელ სექტორთან დაკავშირებული საქმიანი ურთიერთობების განხორციელებისას, რათა ამ სექტორიდან მიღებული ფინანსური რესურსები არ გამოყენებულიყო რეგიონული უსაფრთხოებისთვის საზიანო საქმიანობის დასაფინანსებლად. ამ მიზნით, უსაფრთხოების საბჭომ [[სომალი]]სა და ერიტრეის საკითხებზე მოქმედ სანქციების კომიტეტს დაავალა, სომალი/ერიტრეის მონიტორინგის ჯგუფის დახმარებით, შეემუშავებინა სათანადო შემოწმებისა და პასუხისმგებლიანი საქმიანობის სახელმძღვანელო პრინციპები, რომელთა გამოყენებაც სახელმწიფოებს ნებაყოფლობით შეეძლებოდათ. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე დაგმო ერიტრეის მიერ საზღვარგარეთ მცხოვრები ერიტრეის მოქალაქეების ე.წ. „დიასპორის გადასახადის“ ამოღების პრაქტიკა, რომელიც, საბჭოს შეფასებით, გამოიყენებოდა [[სომალის ნახევარკუნძული]]ს რეგიონის დესტაბილიზაციისა და სანქციების რეჟიმის დარღვევისთვის. კერძოდ, აღნიშნული სახსრები, მათ შორის, გამოიყენებოდა იარაღისა და მასთან დაკავშირებული სამხედრო მასალების შესაძენად და შეიარაღებული ოპოზიციური ჯგუფებისთვის გადასაცემად. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე გადაწყვიტა, რომ [[ერიტრეა]]ს უნდა შეეწყვიტა ძალადობის მუქარის, თაღლითობისა და სხვა უკანონო მეთოდების გამოყენება ერიტრეის ფარგლებს გარეთ მცხოვრები საკუთარი მოქალაქეების ან ერიტრეული წარმოშობის სხვა პირებისგან გადასახადების შესაგროვებლად.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10471.doc.htm Security Council, by Vote of 13 in Favour, Adopts Resolution Reinforcing Sanctions Regime against Eritrea 'Calibrated' to Halt All Activities Destabilizing Region]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2023(2011) Full text of UNSCR 2023] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი ერიტრეაში]] brycnpv4tffm36xjfsvnpe82ggts8tp 5410780 5410769 2026-06-10T16:14:32Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410780 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2023 |ორგანო = უს |თარიღი = 5 დეკემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,674 |კოდი = S/RES/2023 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2023(2011) |მომხრე = 13 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Un-eritrea.png |წარწერა = [[ერიტრეა |ერიტრეის]] რუკა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2023''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[5 დეკემბერი|5 დეკემბერს]]. ==რეზოლუცია== უსაფრთხოების საბჭო, გამოხატავდა შეშფოთებას იმის გამო, რომ [[ერიტრეა|ერიტრეის]] სამთო-მომპოვებელი სექტორი შესაძლოა გამოეყენებინათ [[სომალის ნახევარკუნძული]]ს დესტაბილიზაციის ფინანსურ წყაროდ. საბჭომ გადაწყვიტა ამ ქვეყნის მიმართ მოქმედი სანქციების რეჟიმის გამკაცრება, რათა სამთო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლებით არ ესარგებლათ სანქციების დარღვევისა და რეგიონის არასტაბილურობის ხელშეწყობისთვის. უსაფრთხოების საბჭომ [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს საფუძველზე მიიღო რეზოლუცია 2023 (2011) — 13 მომხრეს, წინააღმდეგის გარეშე და 2 თავშეკავებით ([[ჩინეთი]] და [[რუსეთი]]). რეზოლუციით საბჭომ [[ერიტრეა |ერიტრეა]]ს მოსთხოვა, შეეწყვიტა ნებისმიერი პირდაპირი თუ არაპირდაპირი ქმედება, რომელიც სხვა სახელმწიფოების დესტაბილიზაციას ისახავდა მიზნად. ასევე გადაწყდა, რომ სახელმწიფოებს უნდა მიეღოთ შესაბამისი ზომები და განსაკუთრებული სიფრთხილე გამოეჩინათ ერიტრეის სამთო-მომპოვებელ სექტორთან დაკავშირებული საქმიანი ურთიერთობების განხორციელებისას, რათა ამ სექტორიდან მიღებული ფინანსური რესურსები არ გამოყენებულიყო რეგიონული უსაფრთხოებისთვის საზიანო საქმიანობის დასაფინანსებლად. ამ მიზნით, უსაფრთხოების საბჭომ [[სომალი]]სა და ერიტრეის საკითხებზე მოქმედ სანქციების კომიტეტს დაავალა, სომალი/ერიტრეის მონიტორინგის ჯგუფის დახმარებით, შეემუშავებინა სათანადო შემოწმებისა და პასუხისმგებლიანი საქმიანობის სახელმძღვანელო პრინციპები, რომელთა გამოყენებაც სახელმწიფოებს ნებაყოფლობით შეეძლებოდათ. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე დაგმო ერიტრეის მიერ საზღვარგარეთ მცხოვრები ერიტრეის მოქალაქეების ე.წ. „დიასპორის გადასახადის“ ამოღების პრაქტიკა, რომელიც, საბჭოს შეფასებით, გამოიყენებოდა [[სომალის ნახევარკუნძული]]ს რეგიონის დესტაბილიზაციისა და სანქციების რეჟიმის დარღვევისთვის. კერძოდ, აღნიშნული სახსრები, მათ შორის, გამოიყენებოდა იარაღისა და მასთან დაკავშირებული სამხედრო მასალების შესაძენად და შეიარაღებული ოპოზიციური ჯგუფებისთვის გადასაცემად. უსაფრთხოების საბჭომ ასევე გადაწყვიტა, რომ [[ერიტრეა]]ს უნდა შეეწყვიტა ძალადობის მუქარის, თაღლითობისა და სხვა უკანონო მეთოდების გამოყენება ერიტრეის ფარგლებს გარეთ მცხოვრები საკუთარი მოქალაქეების ან ერიტრეული წარმოშობის სხვა პირებისგან გადასახადების შესაგროვებლად.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10471.doc.htm Security Council, by Vote of 13 in Favour, Adopts Resolution Reinforcing Sanctions Regime against Eritrea 'Calibrated' to Halt All Activities Destabilizing Region]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2023(2011) Full text of UNSCR 2023] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერიტრეის შესახებ| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი ერიტრეაში]] lzdl17q44cm936sfi2vx4xth8mweacy 0 891324 5410622 5410572 2026-06-10T13:58:58Z Anano-QR 175352 5410622 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა. რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა. 4cr40t0l2mej7mbue76w3j5sgbn63n5 5410640 5410622 2026-06-10T14:17:09Z Anano-QR 175352 5410640 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა. რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა. ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა: * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. 1kvh76lbcofke1g13ygtvk09u981grb 5410643 5410640 2026-06-10T14:19:47Z Anano-QR 175352 5410643 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა. რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა. ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა: * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== ==იხილეთ აგრეთვე== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 3t5kqpez9gmwh1jpbx0dq532qicgenl 5410646 5410643 2026-06-10T14:23:22Z Anano-QR 175352 5410646 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1988(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1988 Security Council Committee established by Resolution 1988] {{wikisource}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ტერორიზმი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} btnd7rh846r60qsm0bzr2ks1ks98d8v 5410647 5410646 2026-06-10T14:23:55Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410647 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1988(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1988 Security Council Committee established by Resolution 1988] {{wikisource}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ტერორიზმი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] 50vxh0qie38wrqh0sv9ob9xhdw6sis8 5410648 5410647 2026-06-10T14:24:17Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410648 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1988(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1988 Security Council Committee established by Resolution 1988] {{wikisource}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ტერორიზმი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] pevuc9gn0h6023r9w8i0dx0cyrfa8ak 5410649 5410648 2026-06-10T14:24:33Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410649 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1988(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1988 Security Council Committee established by Resolution 1988] {{wikisource}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ტერორიზმი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] dmf8951stb2cmo307jns551aelvopqo 5410650 5410649 2026-06-10T14:24:46Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410650 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1988(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1988 Security Council Committee established by Resolution 1988] {{wikisource}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ტერორიზმი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] spm8l8nj0z1zwrnzy5zbo05o2eiuaxn 5410651 5410650 2026-06-10T14:25:11Z Anano-QR 175352 5410651 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1988(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1988 Security Council Committee established by Resolution 1988] {{wikisource}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ტერორიზმი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] froude3khslks0h5fc33mwdqeeb0f95 5410729 5410651 2026-06-10T16:01:15Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410729 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =1988 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი = 2011 |სხდომა =6,557 |კოდი =S/RES/1988 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1988(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Taliban-safehouse-afghanistan.jpg |წარწერა =ყოფილი თალიბანის უსაფრთხო სახლი ავღანეთში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 1988''' მიიღეს ერთხმად [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]] [[ტერორიზმი]]სა და [[ავღანეთი]]სთვის მომდინარე საფრთხეების შესახებ წინა რეზოლუციების [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373 |1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] (2003), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] (2008) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] (2009) გათვალისწინების შემდეგ, საბჭომ [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდა]]სა და [[თალიბანი|თალიბანს]] ცალკე სანქციების რეჟიმები დაუწესა.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1988 [[თალიბანი|თალიბანთან]] დაკავშირებულ სანქციებს ეხებოდა, ხოლო რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989|1989]] (2011) [[ალ-კაიდა]]სთან დაკავშირებულ სანქციებს. ორივე რეზოლუციის მიღებამდე, თალიბანისა და ალ-კაიდასთან დაკავშირებულ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი განიხილავდა.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> ==დეტალები== [[უშიშროების საბჭო]]მ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ [[ავღანეთი|ავღანეთში]] არსებული ვითარება კვლავ საფრთხეს უქმნიდა საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებას. [[გაეროს წესდების VII თავი]]ს შესაბამისად მიღებული რეზოლუცია შემდეგ დებულებებს მოიცავდა:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> * [[თალიბანი]]სა და მისი თანამოაზრეების წინააღმდეგ მიმართული ახალი სანქციების რეჟიმი; * ავღანეთიდან ჩამოსული თალიბანის მოქალაქე პირები, რომლებიც შედიოდნენ [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]]-ე რეზოლუციის შემდეგ შექმნილ სანქციების ქვეშ მყოფ პირთა სიაში, გადავიდნენ ამჟამინდელი რეზოლუციით შექმნილ ახალ სანქციების სიაში; * სანქციების განხორციელების ზედამხედველობის მიზნით შეიქმნა ახალი „ავღანეთის სანქციების კომიტეტი“; * ახალ კომიტეტს უნდა მოეხსნა სანქციები თალიბანის იმ ყოფილი წევრებისთვის, რომლებმაც უარი თქვეს ძალადობაზე და შეურიგდნენ შერიგების პროცესს; * [[ავღანეთის მთავრობა]]ს კომიტეტისთვის უნდა გადაეგზავნა იმ პირთა სია, რომელთა სიიდან ამოღებაც მიზანშეწონილად მიაჩნდა; * ახალი სანქციების რეჟიმი უნდა ყოფილიყო გამჭვირვალე, ხოლო სანქციები უნდა აღსრულებულიყო სამართლიანად. რეზოლუციის დანართში მოცემული იყო ინსტრუქციები ახალი კომიტეტისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1988(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1988 Security Council Committee established by Resolution 1988] {{wikisource}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ტერორიზმი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ტერორიზმის შესახებ]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] d99olusq2bmvddt9i1cyp1kuyffoc6s 0 891327 5410593 5410571 2026-06-10T13:07:20Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2011 წელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410593 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2019 |ორგანო = უს |თარიღი = 16 ნოემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,661 |კოდი = S/RES/2019 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2019(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ბოსნია და ჰერცეგოვინაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს ემბლემა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2019''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[16 ნოემბერი|16 ნოემბერს]], რომლითაც დამტკიცდა ევროპული ძალების მანდატი [[ბოსნია და ჰერცეგოვინა]]ში. ==რეზოლუცია== საბჭომ უფლებამოსილება მიანიჭა [[ევროკავშირი]]ს (EU) მეშვეობით ან მასთან თანამშრომლობით მოქმედ წევრ სახელმწიფოებს, რეზოლუციის მიღების დღიდან დამატებითი 12 თვის ვადით ჩამოეყალიბებინათ მრავალეროვნული სტაბილიზაციის ძალები“. „European Union Force Althea“ (EUFOR Althea), რომელიც პირველად 2004 წელს განთავსდა, წარმოადგენს ევროკავშირის სამხედრო მისიას [[ბოსნია და ჰერცეგოვინა]]ში. მთავარი ამოცანაა რეგიონში მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნება, ასევე ქვეყნის შეიარაღებული ძალების შესაძლებლობების გაძლიერების ხელშეწყობა. ევროპული მისია ასევე პასუხისმგებელია „Dayton Peace Agreements“-ის შეთანხმებების დაცვაზე, რომლებმაც 1995 წელს ბოსნია და ჰერცეგოვინაში ეთნიკურ დაპირისპირება დაასრულა, ქვეყნის დამოუკიდებლობა და მისი ინსტიტუტების ჩარჩო შექმნა. ევროკავშირის ძალები „ალთეა“ ბოსნია და ჰერცეგოვინაში განლაგებული სამხედრო ძალებია, რომლებიც „Dayton Agreements“-ის სამხედრო შესრულებას ზედამხედველობას უწევს. ეს არის [[ბალკანეთის ნახევარკუნძული|ბალკანეთი]]ს ქვეყანაში [[ნატო]]ს ხელმძღვანელობით მიმდინარე სამშვიდობო მისიების - სტაბილიზაციის ძალების (SFOR) და ბოსნია და ჰერცეგოვინაში განხორციელების ძალების (IFOR) მემკვიდრე. „SFOR“-დან „EUFOR“-ში გადასვლა დიდწილად სახელისა და მეთაურების შეცვლას გულისხმობდა: ჯარების 80 პროცენტი ადგილზე დარჩა. „EUFOR“-მა ნატოს ხელმძღვანელობით „SFOR“ 2004 წლის 2 დეკემბერს ჩაანაცვლა.<ref>[http://www.shanghaidaily.com/article/article_xinhua.asp?id=31422 United Nations - UN Security Council approves mandate of European force in Bosnia and Herzegovina 16 November 2011]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2019(2011) Full text of UNSCR 2019] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბოსნია და ჰერცეგოვინის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] 2wehw3bwsmpszlquuaaecimcc6fynnx 5410762 5410593 2026-06-10T16:07:39Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410762 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2019 |ორგანო = უს |თარიღი = 16 ნოემბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6,661 |კოდი = S/RES/2019 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2019(2011) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ბოსნია და ჰერცეგოვინაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს ემბლემა }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2019''' ერთხმად მიიღეს [[2011]] წლის [[16 ნოემბერი|16 ნოემბერს]], რომლითაც დამტკიცდა ევროპული ძალების მანდატი [[ბოსნია და ჰერცეგოვინა]]ში. ==რეზოლუცია== საბჭომ უფლებამოსილება მიანიჭა [[ევროკავშირი]]ს (EU) მეშვეობით ან მასთან თანამშრომლობით მოქმედ წევრ სახელმწიფოებს, რეზოლუციის მიღების დღიდან დამატებითი 12 თვის ვადით ჩამოეყალიბებინათ მრავალეროვნული სტაბილიზაციის ძალები“. „European Union Force Althea“ (EUFOR Althea), რომელიც პირველად 2004 წელს განთავსდა, წარმოადგენს ევროკავშირის სამხედრო მისიას [[ბოსნია და ჰერცეგოვინა]]ში. მთავარი ამოცანაა რეგიონში მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნება, ასევე ქვეყნის შეიარაღებული ძალების შესაძლებლობების გაძლიერების ხელშეწყობა. ევროპული მისია ასევე პასუხისმგებელია „Dayton Peace Agreements“-ის შეთანხმებების დაცვაზე, რომლებმაც 1995 წელს ბოსნია და ჰერცეგოვინაში ეთნიკურ დაპირისპირება დაასრულა, ქვეყნის დამოუკიდებლობა და მისი ინსტიტუტების ჩარჩო შექმნა. ევროკავშირის ძალები „ალთეა“ ბოსნია და ჰერცეგოვინაში განლაგებული სამხედრო ძალებია, რომლებიც „Dayton Agreements“-ის სამხედრო შესრულებას ზედამხედველობას უწევს. ეს არის [[ბალკანეთის ნახევარკუნძული|ბალკანეთი]]ს ქვეყანაში [[ნატო]]ს ხელმძღვანელობით მიმდინარე სამშვიდობო მისიების - სტაბილიზაციის ძალების (SFOR) და ბოსნია და ჰერცეგოვინაში განხორციელების ძალების (IFOR) მემკვიდრე. „SFOR“-დან „EUFOR“-ში გადასვლა დიდწილად სახელისა და მეთაურების შეცვლას გულისხმობდა: ჯარების 80 პროცენტი ადგილზე დარჩა. „EUFOR“-მა ნატოს ხელმძღვანელობით „SFOR“ 2004 წლის 2 დეკემბერს ჩაანაცვლა.<ref>[http://www.shanghaidaily.com/article/article_xinhua.asp?id=31422 United Nations - UN Security Council approves mandate of European force in Bosnia and Herzegovina 16 November 2011]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2019(2011) Full text of UNSCR 2019] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბოსნია და ჰერცეგოვინის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] rk95nyhb7tpa4seytiquben0zs5dzs1 3 891329 5410573 2026-06-10T12:01:45Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5410573 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 12:01, 10 ივნისი 2026 (UTC) jnlthx60e0q3vxr8vpymhc8396irwih 14 891330 5410589 2026-06-10T13:05:03Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2011 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2011 წელი აფრიკაში]] 5410589 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2011 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2011 წელი აფრიკაში]] 3vmirnvvipeo2k3hbttf57h9p0r4a6i 15 891331 5410590 2026-06-10T13:05:34Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410590 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891332 5410591 2026-06-10T13:06:06Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ერიტრეაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები აფრიკაში]] 5410591 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ერიტრეაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ერიტრეაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები აფრიკაში]] pq99sflbbfado60nqc2bza8tm5o3t73 15 891333 5410592 2026-06-10T13:06:27Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410592 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891334 5410594 2026-06-10T13:08:16Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2011 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] [[კატეგორია:2011 წელი ევროპაში]] 5410594 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2011 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში]] [[კატეგორია:2011 წელი ევროპაში]] iv16c01wdo3e90gf9ejzgehqkvpsnfw 15 891335 5410595 2026-06-10T13:08:40Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410595 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891336 5410599 2026-06-10T13:17:36Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:კანადის შენობა-ნაგებობები|ხიდები]] [[კატეგორია:ხიდები ქვეყნების მიხედვით]] 5410599 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:კანადის შენობა-ნაგებობები|ხიდები]] [[კატეგორია:ხიდები ქვეყნების მიხედვით]] 3jcsjq4vvzqe7f623myvi410crfgwcn 15 891337 5410601 2026-06-10T13:18:16Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410601 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891338 5410605 2026-06-10T13:23:32Z EleneMetonidze55 179626 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} [[File:Farø Bridges aerial (from west).jpg|thumb|left|ფარიოს ხიდები; [[ზელანდია]] მარცხნივ, [[ფალსტერი]] მარჯვნივ, ხოლო [[ბოგე]] ზედა ნაწილში. ]] '''ფარიოს ხიდები''' — ორი [[საგზაო ხიდი]], რომლებიც [[დანია]]-ში... 5410605 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} [[File:Farø Bridges aerial (from west).jpg|thumb|left|ფარიოს ხიდები; [[ზელანდია]] მარცხნივ, [[ფალსტერი]] მარჯვნივ, ხოლო [[ბოგე]] ზედა ნაწილში. ]] '''ფარიოს ხიდები''' — ორი [[საგზაო ხიდი]], რომლებიც [[დანია]]-ში მდებარე კუნძულებს — [[ფალსტერი]]-სა და [[ზელანდია]]-ს — აკავშირებს პატარა კუნძულ [[ფარიო]]-ს გავლით, რომელიც დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[სტორსტრემენი]]-ს სრუტეში. ფარიოდან კიდევ ერთი მცირე ხიდი უზრუნველყოფს მისასვლელს [[ბოგიო]]-მდე, ხოლო იქიდან — კუნძულ [[მიონ]]-ზე. ==ისტორია== '''ფარიოს ხიდები''' 1985 წლის 4 ივნისს გახსნა [[დანიის მარგრეტე II|დედოფალმა მარგრეტე II-მ]]. მათი მშენებლობა განპირობებული იყო 1937 წელს აგებულ ძველ [[სტორსტრემის ხიდი]]-ზე მზარდი სატრანსპორტო გადატვირთულობით. ==კონსტრუქცია== მაღალი (სამხრეთის) ხიდი [[სტორსტრემენი]]-ს კვეთს [[ფალსტერი]]-სა და [[ფარიო]]-ს შორის. იგი [[ბაგირგამაგრებული ხიდი]]-ს ტიპისაა. ხიდის სიგრძე 1 726 მეტრია, მისი ყველაზე გრძელი მალი 290 მეტრს შეადგენს, ხოლო წყლის ზედაპირიდან მაქსიმალური სიმაღლე 26 მეტრია. ხიდი დამაგრებულია 95.14 მეტრის სიმაღლის საყრდენ კოშკებზე, რომელთა მშენებლობა 1984 წელს დასრულდა. ეს იყო ერთ-ერთი პირველი ბაგირგამაგრებული ხიდი [[სკანდინავია]]-ში (პირველი იყო [[სტრემსუნდის ხიდი]]). ხიდის მალი ორ „ბრილიანტის“ ფორმის კოშკს ეყრდნობა. ეს კოშკები გზის სავალი ნაწილის ორივე მხარეს ერთი წერტილიდან იწყება, შემდეგ მაღლა ერთიანდება და ხიდის ცენტრის ზემოთ ერთ წერტილში იყრის თავს. ხიდს აქვს მხოლოდ ერთი რიგი საკიდი ბაგირებისა, რომლებიც სავალი ნაწილის ცენტრის გასწვრივ არის განლაგებული. დაბალი (ჩრდილოეთის) ხიდი კვეთს [[კალვიო სტრიომი]]-ს [[ფარიო]]-სა და [[ზელანდია]]-ს შორის. იგი [[კოჭოვანი ხიდი]]-ს ტიპისაა. ხიდის სიგრძეა 1 596 მეტრი, მისი ყველაზე გრძელი მალი 40 მეტრია, ხოლო წყლის ზედაპირიდან მაქსიმალური სიმაღლე 20 მეტრს შეადგენს. მშენებლობას ახორციელებდა კონსორციუმი, რომელშიც შედიოდნენ [[Vinci (construction)|Campenon Bernard]], [[MT Højgaard|Højgaard & Schultz]], [[Kampax]], [[MT Højgaard|Monberg & Thorsen]] და [[Polensky & Zöllner]]. ==მარშრუტები== ფარიოს ხიდებზე გადის E47 მარშრუტი, რომელიც [[ლოლანდი]]-სკენ მიემართება, და E55 მარშრუტი, რომელიც [[ფალსტერი]]-ს უკავშირდება. ორივე მარშრუტი იწყება [[კოპენჰაგენი]]-დან და [[ელსინორი|ჰელსინგიორი]]-დან და საბორნე მიმოსვლის საშუალებით გრძელდება კონტინენტური ევროპის მიმართულებით. [[ლოლანდი]]-დან დაგეგმილმა დამატებითმა გადასასვლელმა — [[ფემარნბელტის ფიქსირებულმა კავშირმა]] — შესაძლოა უზრუნველყოს პირდაპირი საგზაო კავშირი [[გერმანია]]-თან და ჩაანაცვლოს საბორნე მიმოსვლა. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat-inline|Farøbroerne}} *[http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=10937 Pictures of the Farø Bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051115082306/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=10937 |date=2005-11-15 }} *[http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=17176 Pictures of and data about the Farø Bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926212439/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=17176 |date=2007-09-26 }} *[https://web.archive.org/web/20081229161018/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=70059 Webcam on the high bridge] *[http://home.no.net/lotsberg/data/danmark/bru.html Data on Danish bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222631/http://home.no.net/lotsberg/data/danmark/bru.html |date=2016-03-03 }} ==სქოლიო== <references /> 93zcey6swiiefo0dkfiij1e4vzqr3rs 5410606 5410605 2026-06-10T13:28:25Z EleneMetonidze55 179626 /* ისტორია */ 5410606 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} [[File:Farø Bridges aerial (from west).jpg|thumb|left|ფარიოს ხიდები; [[ზელანდია]] მარცხნივ, [[ფალსტერი]] მარჯვნივ, ხოლო [[ბოგე]] ზედა ნაწილში. ]] '''ფარიოს ხიდები''' — ორი [[საგზაო ხიდი]], რომლებიც [[დანია]]-ში მდებარე კუნძულებს — [[ფალსტერი]]-სა და [[ზელანდია]]-ს — აკავშირებს პატარა კუნძულ [[ფარიო]]-ს გავლით, რომელიც დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[სტორსტრემენი]]-ს სრუტეში. ფარიოდან კიდევ ერთი მცირე ხიდი უზრუნველყოფს მისასვლელს [[ბოგიო]]-მდე, ხოლო იქიდან — კუნძულ [[მიონ]]-ზე. ==ისტორია== '''ფარიოს ხიდები'''<ref>{{webbref|url=http://structurae.net/structures/faro-bridge|titel=Farø Bridge|utgivare=Structurae|språk=engelska|hämtdatum=16 juni 2016}}</ref> <ref>{{webbref|url=http://structurae.net/structures/faro-north-bridge|titel=Farø North Bridge|utgivare=Structurae|språk=engelska|hämtdatum=16 juni 2016}}</ref> 1985 წლის 4 ივნისს გახსნა [[დანიის მარგრეტე II|დედოფალმა მარგრეტე II-მ]]. მათი მშენებლობა განპირობებული იყო 1937 წელს აგებულ ძველ [[სტორსტრემის ხიდი]]-ზე მზარდი სატრანსპორტო გადატვირთულობით. ==კონსტრუქცია== მაღალი (სამხრეთის) ხიდი [[სტორსტრემენი]]-ს კვეთს [[ფალსტერი]]-სა და [[ფარიო]]-ს შორის. იგი [[ბაგირგამაგრებული ხიდი]]-ს ტიპისაა. ხიდის სიგრძე 1 726 მეტრია, მისი ყველაზე გრძელი მალი 290 მეტრს შეადგენს, ხოლო წყლის ზედაპირიდან მაქსიმალური სიმაღლე 26 მეტრია. ხიდი დამაგრებულია 95.14 მეტრის სიმაღლის საყრდენ კოშკებზე, რომელთა მშენებლობა 1984 წელს დასრულდა. ეს იყო ერთ-ერთი პირველი ბაგირგამაგრებული ხიდი [[სკანდინავია]]-ში (პირველი იყო [[სტრემსუნდის ხიდი]]). ხიდის მალი ორ „ბრილიანტის“ ფორმის კოშკს ეყრდნობა. ეს კოშკები გზის სავალი ნაწილის ორივე მხარეს ერთი წერტილიდან იწყება, შემდეგ მაღლა ერთიანდება და ხიდის ცენტრის ზემოთ ერთ წერტილში იყრის თავს. ხიდს აქვს მხოლოდ ერთი რიგი საკიდი ბაგირებისა, რომლებიც სავალი ნაწილის ცენტრის გასწვრივ არის განლაგებული. დაბალი (ჩრდილოეთის) ხიდი კვეთს [[კალვიო სტრიომი]]-ს [[ფარიო]]-სა და [[ზელანდია]]-ს შორის. იგი [[კოჭოვანი ხიდი]]-ს ტიპისაა. ხიდის სიგრძეა 1 596 მეტრი, მისი ყველაზე გრძელი მალი 40 მეტრია, ხოლო წყლის ზედაპირიდან მაქსიმალური სიმაღლე 20 მეტრს შეადგენს. მშენებლობას ახორციელებდა კონსორციუმი, რომელშიც შედიოდნენ [[Vinci (construction)|Campenon Bernard]], [[MT Højgaard|Højgaard & Schultz]], [[Kampax]], [[MT Højgaard|Monberg & Thorsen]] და [[Polensky & Zöllner]]. ==მარშრუტები== ფარიოს ხიდებზე გადის E47 მარშრუტი, რომელიც [[ლოლანდი]]-სკენ მიემართება, და E55 მარშრუტი, რომელიც [[ფალსტერი]]-ს უკავშირდება. ორივე მარშრუტი იწყება [[კოპენჰაგენი]]-დან და [[ელსინორი|ჰელსინგიორი]]-დან და საბორნე მიმოსვლის საშუალებით გრძელდება კონტინენტური ევროპის მიმართულებით. [[ლოლანდი]]-დან დაგეგმილმა დამატებითმა გადასასვლელმა — [[ფემარნბელტის ფიქსირებულმა კავშირმა]] — შესაძლოა უზრუნველყოს პირდაპირი საგზაო კავშირი [[გერმანია]]-თან და ჩაანაცვლოს საბორნე მიმოსვლა. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat-inline|Farøbroerne}} *[http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=10937 Pictures of the Farø Bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051115082306/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=10937 |date=2005-11-15 }} *[http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=17176 Pictures of and data about the Farø Bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926212439/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=17176 |date=2007-09-26 }} *[https://web.archive.org/web/20081229161018/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=70059 Webcam on the high bridge] *[http://home.no.net/lotsberg/data/danmark/bru.html Data on Danish bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222631/http://home.no.net/lotsberg/data/danmark/bru.html |date=2016-03-03 }} ==სქოლიო== <references /> ggokfpwwq57gy2pu39dqmmyuos3q8bi 5410607 5410606 2026-06-10T13:28:58Z EleneMetonidze55 179626 5410607 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/EleneMetonidze55|EleneMetonidze55]].|10|06|2026}} [[File:Farø Bridges aerial (from west).jpg|thumb|left|ფარიოს ხიდები; [[ზელანდია]] მარცხნივ, [[ფალსტერი]] მარჯვნივ, ხოლო [[ბოგე]] ზედა ნაწილში. ]] '''ფარიოს ხიდები''' — ორი [[საგზაო ხიდი]], რომლებიც [[დანია]]-ში მდებარე კუნძულებს — [[ფალსტერი]]-სა და [[ზელანდია]]-ს — აკავშირებს პატარა კუნძულ [[ფარიო]]-ს გავლით, რომელიც დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[სტორსტრემენი]]-ს სრუტეში. ფარიოდან კიდევ ერთი მცირე ხიდი უზრუნველყოფს მისასვლელს [[ბოგიო]]-მდე, ხოლო იქიდან — კუნძულ [[მიონ]]-ზე. ==ისტორია== '''ფარიოს ხიდები''' 1985 წლის 4 ივნისს გახსნა [[დანიის მარგრეტე II|დედოფალმა მარგრეტე II-მ]]. მათი მშენებლობა განპირობებული იყო 1937 წელს აგებულ ძველ [[სტორსტრემის ხიდი]]-ზე მზარდი სატრანსპორტო გადატვირთულობით. ==კონსტრუქცია== მაღალი (სამხრეთის) ხიდი [[სტორსტრემენი]]-ს კვეთს [[ფალსტერი]]-სა და [[ფარიო]]-ს შორის. იგი [[ბაგირგამაგრებული ხიდი]]-ს ტიპისაა. ხიდის სიგრძე 1 726 მეტრია, მისი ყველაზე გრძელი მალი 290 მეტრს შეადგენს, ხოლო წყლის ზედაპირიდან მაქსიმალური სიმაღლე 26 მეტრია. ხიდი დამაგრებულია 95.14 მეტრის სიმაღლის საყრდენ კოშკებზე, რომელთა მშენებლობა 1984 წელს დასრულდა. ეს იყო ერთ-ერთი პირველი ბაგირგამაგრებული ხიდი [[სკანდინავია]]-ში (პირველი იყო [[სტრემსუნდის ხიდი]]). ხიდის მალი ორ „ბრილიანტის“ ფორმის კოშკს ეყრდნობა. ეს კოშკები გზის სავალი ნაწილის ორივე მხარეს ერთი წერტილიდან იწყება, შემდეგ მაღლა ერთიანდება და ხიდის ცენტრის ზემოთ ერთ წერტილში იყრის თავს. ხიდს აქვს მხოლოდ ერთი რიგი საკიდი ბაგირებისა, რომლებიც სავალი ნაწილის ცენტრის გასწვრივ არის განლაგებული. დაბალი (ჩრდილოეთის) ხიდი კვეთს [[კალვიო სტრიომი]]-ს [[ფარიო]]-სა და [[ზელანდია]]-ს შორის. იგი [[კოჭოვანი ხიდი]]-ს ტიპისაა. ხიდის სიგრძეა 1 596 მეტრი, მისი ყველაზე გრძელი მალი 40 მეტრია, ხოლო წყლის ზედაპირიდან მაქსიმალური სიმაღლე 20 მეტრს შეადგენს. მშენებლობას ახორციელებდა კონსორციუმი, რომელშიც შედიოდნენ [[Vinci (construction)|Campenon Bernard]], [[MT Højgaard|Højgaard & Schultz]], [[Kampax]], [[MT Højgaard|Monberg & Thorsen]] და [[Polensky & Zöllner]]. ==მარშრუტები== ფარიოს ხიდებზე გადის E47 მარშრუტი, რომელიც [[ლოლანდი]]-სკენ მიემართება, და E55 მარშრუტი, რომელიც [[ფალსტერი]]-ს უკავშირდება. ორივე მარშრუტი იწყება [[კოპენჰაგენი]]-დან და [[ელსინორი|ჰელსინგიორი]]-დან და საბორნე მიმოსვლის საშუალებით გრძელდება კონტინენტური ევროპის მიმართულებით. [[ლოლანდი]]-დან დაგეგმილმა დამატებითმა გადასასვლელმა — [[ფემარნბელტის ფიქსირებულმა კავშირმა]] — შესაძლოა უზრუნველყოს პირდაპირი საგზაო კავშირი [[გერმანია]]-თან და ჩაანაცვლოს საბორნე მიმოსვლა. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat-inline|Farøbroerne}} *[http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=10937 Pictures of the Farø Bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051115082306/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=10937 |date=2005-11-15 }} *[http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=17176 Pictures of and data about the Farø Bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926212439/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=17176 |date=2007-09-26 }} *[https://web.archive.org/web/20081229161018/http://www.trafikken.dk/wimpdoc.asp?page=document&objno=70059 Webcam on the high bridge] *[http://home.no.net/lotsberg/data/danmark/bru.html Data on Danish bridges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222631/http://home.no.net/lotsberg/data/danmark/bru.html |date=2016-03-03 }} qhg0uc69kja9v34xms0jyo3tcpr1nlt 1 891339 5410608 2026-06-10T13:29:59Z EleneMetonidze55 179626 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410608 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891340 5410609 2026-06-10T13:30:52Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989''' მიღებულია [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ტერორიზმისა და [[ავღანეთი|ავღანეთისთვის]] მომდინა... 5410609 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|10|06|2026}}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989''' მიღებულია [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ტერორიზმისა და [[ავღანეთი|ავღანეთისთვის]] მომდინარე საფრთხეების შესახებ მანამდე მიღებული რეზოლუციები — [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] (2001), 1373 (2001), 1390 (2002), 1452 (2002), 1455 (2003), 1526 (2004), 1566 (2004), 1617 (2005), 1624 (2005), 1699 (2006), 1730 (2006), 1735 (2006), 1822 (2008), 1904 (2009) და 1988 (2011) — მან დააწესა ცალკეული (დამოუკიდებელი) სანქციების რეჟიმები „ალ-კაიდასა“ და „თალიბანის“ წინააღმდეგ.[1] რეზოლუცია 1989 ეხებოდა უშუალოდ „ალ-კაიდასთან“ დაკავშირებულ სანქციებს, ხოლო რეზოლუცია 1988 (2011) მიმართული იყო „თალიბანის“ წინააღმდეგ დაწესებული შეზღუდვებისკენ. ამ ორი რეზოლუციის მიღებამდე, „თალიბანისა“ და „ალ-კაიდას“ წინააღმდეგ მოქმედ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი უწევდა ზედამხედველობას.[2] o2aw0rcdy8xpjydeudww3mpywo2cgtc 5410610 5410609 2026-06-10T13:42:04Z Ninikelaaa 55 178880 5410610 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|10|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1989 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა = 6,557 |კოდი = S/RES/1989 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1989(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Alleged Al Qaeda tunnel in Zawar Kili -f.jpg |წარწერა =ალ-ქაიდას სავარაუდო გვირაბი [[ავღანეთი|ავღანეთში]] }}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989''' მიღებულია [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ტერორიზმისა და [[ავღანეთი|ავღანეთისთვის]] მომდინარე საფრთხეების შესახებ მანამდე მიღებული რეზოლუციები — [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] ([[1999]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] ([[2001]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|1988]] (2011) — მან დააწესა ცალკეული (დამოუკიდებელი) სანქციების რეჟიმები „ალ-კაიდასა“ და „თალიბანის“ წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1989 ეხებოდა უშუალოდ „ალ-კაიდასთან“ დაკავშირებულ სანქციებს, ხოლო [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|რეზოლუცია 1988]] (2011) მიმართული იყო „თალიბანის“ წინააღმდეგ დაწესებული შეზღუდვებისკენ. ამ ორი რეზოლუციის მიღებამდე, „თალიბანისა“ და „ალ-კაიდას“ წინააღმდეგ მოქმედ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი უწევდა ზედამხედველობას.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=}}</ref> ==დეტალები== უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ტერორიზმი კვლავაც წარმოადგენს „სერიოზულ“ საფრთხეს საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუციის დებულებები მოიცავდა შემდეგ საკითხებს:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> • შეცვალა 1267 რეზოლუციით შექმნილი კომიტეტის უფლებამოსილება იმგვარად, რომ მასში მხოლოდ „ალ-კაიდა“ და მასთან დაკავშირებული პირები დარჩნენ; • გააფართოვა 1904 რეზოლუციით შექმნილი ომბუდსმენის მანდატი, რაც ახლა უკვე მოიცავდა სანქცირებულთა სიიდან ამოღების (დელისტინგის) შესახებ განაცხადების განხილვასა და ამ მოთხოვნების დაკმაყოფილება-უარყოფის უფლებამოსილებას; • მოუწოდა სახელმწიფოებსა და ორგანიზაციებს, წარადგინონ ყველა საჭირო ინფორმაცია „ალ-კაიდასთან“ ან სხვა პირებთან დაკავშირებული სიიდან ამოღების მოთხოვნების თაობაზე; • უზრუნველყო სანქციების უფრო სამართლიანი და გამჭვირვალე გამოყენება. რეზოლუციის დანართში გაიწერა კონკრეტული ინსტრუქციები როგორც ომბუდსმენის, ისე მონიტორინგის კომიტეტის საქმიანობისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1989(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1267 Committee pursuant to resolutions 1267, 1989, and 2253 website] (Al-Qaeda Sanctions Committee) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] 5ruihawz4j4bn2d0848k40jinux2kk2 5410612 5410610 2026-06-10T13:44:26Z Ninikelaaa 55 178880 5410612 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|10|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1989 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა = 6,557 |კოდი = S/RES/1989 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1989(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Alleged Al Qaeda tunnel in Zawar Kili -f.jpg |წარწერა =ალ-ქაიდას სავარაუდო გვირაბი [[ავღანეთი|ავღანეთში]] }}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989''' მიღებულია [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ტერორიზმისა და [[ავღანეთი|ავღანეთისთვის]] მომდინარე საფრთხეების შესახებ მანამდე მიღებული რეზოლუციები — [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] ([[1999]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] ([[2001]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]] (2001), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] ([[2002]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|1988]] (2011) — მან დააწესა ცალკეული (დამოუკიდებელი) სანქციების რეჟიმები „ალ-კაიდასა“ და „თალიბანის“ წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1989 ეხებოდა უშუალოდ „ალ-კაიდასთან“ დაკავშირებულ სანქციებს, ხოლო [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|რეზოლუცია 1988]] (2011) მიმართული იყო „თალიბანის“ წინააღმდეგ დაწესებული შეზღუდვებისკენ. ამ ორი რეზოლუციის მიღებამდე, „თალიბანისა“ და „ალ-კაიდას“ წინააღმდეგ მოქმედ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი უწევდა ზედამხედველობას.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=}}</ref> ==დეტალები== უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ტერორიზმი კვლავაც წარმოადგენს „სერიოზულ“ საფრთხეს საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუციის დებულებები მოიცავდა შემდეგ საკითხებს:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> • შეცვალა 1267 რეზოლუციით შექმნილი კომიტეტის უფლებამოსილება იმგვარად, რომ მასში მხოლოდ „ალ-კაიდა“ და მასთან დაკავშირებული პირები დარჩნენ; • გააფართოვა 1904 რეზოლუციით შექმნილი ომბუდსმენის მანდატი, რაც ახლა უკვე მოიცავდა სანქცირებულთა სიიდან ამოღების (დელისტინგის) შესახებ განაცხადების განხილვასა და ამ მოთხოვნების დაკმაყოფილება-უარყოფის უფლებამოსილებას; • მოუწოდა სახელმწიფოებსა და ორგანიზაციებს, წარადგინონ ყველა საჭირო ინფორმაცია „ალ-კაიდასთან“ ან სხვა პირებთან დაკავშირებული სიიდან ამოღების მოთხოვნების თაობაზე; • უზრუნველყო სანქციების უფრო სამართლიანი და გამჭვირვალე გამოყენება. რეზოლუციის დანართში გაიწერა კონკრეტული ინსტრუქციები როგორც ომბუდსმენის, ისე მონიტორინგის კომიტეტის საქმიანობისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1989(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1267 Committee pursuant to resolutions 1267, 1989, and 2253 website] (Al-Qaeda Sanctions Committee) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:ალ-კაიდა]] [[კატეგორია:თალიბანი]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] mnvav65y5fjb3gv1890cd839rtoqlej 5410613 5410612 2026-06-10T13:45:33Z Ninikelaaa 55 178880 5410613 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1989 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა = 6,557 |კოდი = S/RES/1989 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1989(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Alleged Al Qaeda tunnel in Zawar Kili -f.jpg |წარწერა =ალ-კაიდას სავარაუდო გვირაბი [[ავღანეთი|ავღანეთში]] }}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989''' მიღებულია [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ტერორიზმისა და [[ავღანეთი|ავღანეთისთვის]] მომდინარე საფრთხეების შესახებ მანამდე მიღებული რეზოლუციები —[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] ([[1999]]) [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] ([[2000]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] ([[2001]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]] (2001),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] ([[2002]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] ([[2003]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|1988]] (2011) — მან დააწესა ცალკეული (დამოუკიდებელი) სანქციების რეჟიმები „ალ-კაიდასა“ და „თალიბანის“ წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1989 ეხებოდა უშუალოდ „ალ-კაიდასთან“ დაკავშირებულ სანქციებს, ხოლო [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|რეზოლუცია 1988]] (2011) მიმართული იყო „თალიბანის“ წინააღმდეგ დაწესებული შეზღუდვებისკენ. ამ ორი რეზოლუციის მიღებამდე, „თალიბანისა“ და „ალ-კაიდას“ წინააღმდეგ მოქმედ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი უწევდა ზედამხედველობას.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=}}</ref> ==დეტალები== უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ტერორიზმი კვლავაც წარმოადგენს „სერიოზულ“ საფრთხეს საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუციის დებულებები მოიცავდა შემდეგ საკითხებს:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> • შეცვალა 1267 რეზოლუციით შექმნილი კომიტეტის უფლებამოსილება იმგვარად, რომ მასში მხოლოდ „ალ-კაიდა“ და მასთან დაკავშირებული პირები დარჩნენ; • გააფართოვა 1904 რეზოლუციით შექმნილი ომბუდსმენის მანდატი, რაც ახლა უკვე მოიცავდა სანქცირებულთა სიიდან ამოღების (დელისტინგის) შესახებ განაცხადების განხილვასა და ამ მოთხოვნების დაკმაყოფილება-უარყოფის უფლებამოსილებას; • მოუწოდა სახელმწიფოებსა და ორგანიზაციებს, წარადგინონ ყველა საჭირო ინფორმაცია „ალ-კაიდასთან“ ან სხვა პირებთან დაკავშირებული სიიდან ამოღების მოთხოვნების თაობაზე; • უზრუნველყო სანქციების უფრო სამართლიანი და გამჭვირვალე გამოყენება. რეზოლუციის დანართში გაიწერა კონკრეტული ინსტრუქციები როგორც ომბუდსმენის, ისე მონიტორინგის კომიტეტის საქმიანობისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1989(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1267 Committee pursuant to resolutions 1267, 1989, and 2253 website] (Al-Qaeda Sanctions Committee) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:ალ-კაიდა]] [[კატეგორია:თალიბანი]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] h2jtly4ipozhvwvv8rdzoq3ix5vokqb 5410730 5410613 2026-06-10T16:01:23Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410730 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1989 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა = 6,557 |კოდი = S/RES/1989 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1989(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ტერორისტული აქტებით გამოწვეული საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Alleged Al Qaeda tunnel in Zawar Kili -f.jpg |წარწერა =ალ-კაიდას სავარაუდო გვირაბი [[ავღანეთი|ავღანეთში]] }}'''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1989''' მიღებულია [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნისს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ტერორიზმისა და [[ავღანეთი|ავღანეთისთვის]] მომდინარე საფრთხეების შესახებ მანამდე მიღებული რეზოლუციები —[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1267|1267]] ([[1999]]) [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1333|1333]] ([[2000]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1363|1363]] ([[2001]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1373|1373]] (2001),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1390|1390]] (2002),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1452|1452]] ([[2002]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1455|1455]] ([[2003]]),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1526|1526]] (2004),[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1566|1566]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1617|1617]] (2005), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1624|1624]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1699|1699]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1730|1730]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1735|1735]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1822|1822]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1904|1904]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|1988]] (2011) — მან დააწესა ცალკეული (დამოუკიდებელი) სანქციების რეჟიმები „ალ-კაიდასა“ და „თალიბანის“ წინააღმდეგ.<ref>{{cite news|title=In move designed to keep pace with evolving security situation in Afghanistan, defeat terrorism, Security Council splits Al-Qaeda, Taliban sanctions regime|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2011/sc10285.doc.htm|date=17 June 2011|agency=United Nations}}</ref> რეზოლუცია 1989 ეხებოდა უშუალოდ „ალ-კაიდასთან“ დაკავშირებულ სანქციებს, ხოლო [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1988|რეზოლუცია 1988]] (2011) მიმართული იყო „თალიბანის“ წინააღმდეგ დაწესებული შეზღუდვებისკენ. ამ ორი რეზოლუციის მიღებამდე, „თალიბანისა“ და „ალ-კაიდას“ წინააღმდეგ მოქმედ სანქციებს ერთი და იგივე კომიტეტი უწევდა ზედამხედველობას.<ref>{{cite news|title=UN splits Al-Qaeda and Taliban on sanctions list|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|archive-url=https://archive.today/20130124235311/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gF25SE32jF3aR-sqLvLWHdF9GBmg?docId=CNG.dac6828063f366770bf25b9aa8a24720.101|url-status=dead|archive-date=24 January 2013|date=17 June 2011|agency=}}</ref> ==დეტალები== უშიშროების საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ ტერორიზმი კვლავაც წარმოადგენს „სერიოზულ“ საფრთხეს საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის. გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად მიღებული რეზოლუციის დებულებები მოიცავდა შემდეგ საკითხებს:<ref>{{cite news|title=Fact Sheet, Security Council Resolutions 1988 and 1989|url=http://usun.state.gov/briefing/statements/2011/166473.htm|date=17 June 2011|agency=United States Mission to the United Nations}}</ref> • შეცვალა 1267 რეზოლუციით შექმნილი კომიტეტის უფლებამოსილება იმგვარად, რომ მასში მხოლოდ „ალ-კაიდა“ და მასთან დაკავშირებული პირები დარჩნენ; • გააფართოვა 1904 რეზოლუციით შექმნილი ომბუდსმენის მანდატი, რაც ახლა უკვე მოიცავდა სანქცირებულთა სიიდან ამოღების (დელისტინგის) შესახებ განაცხადების განხილვასა და ამ მოთხოვნების დაკმაყოფილება-უარყოფის უფლებამოსილებას; • მოუწოდა სახელმწიფოებსა და ორგანიზაციებს, წარადგინონ ყველა საჭირო ინფორმაცია „ალ-კაიდასთან“ ან სხვა პირებთან დაკავშირებული სიიდან ამოღების მოთხოვნების თაობაზე; • უზრუნველყო სანქციების უფრო სამართლიანი და გამჭვირვალე გამოყენება. რეზოლუციის დანართში გაიწერა კონკრეტული ინსტრუქციები როგორც ომბუდსმენის, ისე მონიტორინგის კომიტეტის საქმიანობისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1989(2011) Text of the Resolution at undocs.org] *[https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/1267 Committee pursuant to resolutions 1267, 1989, and 2253 website] (Al-Qaeda Sanctions Committee) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავღანეთის შესახებ]] [[კატეგორია:ალ-კაიდა]] [[კატეგორია:თალიბანი]] [[კატეგორია:2011 წელი ავღანეთში]] qpd4mdy3y5qjsrs6p5su325040slf6r 0 891341 5410611 2026-06-10T13:42:30Z Eletskh-QR 175175 ახალი გვერდი: გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018 ერთხმად მიღებულ იქნა 2011 წლის 31 ოქტომბერს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რ... 5410611 wikitext text/x-wiki გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018 ერთხმად მიღებულ იქნა 2011 წლის 31 ოქტომბერს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რომელიც ჩადენილია გვინეის ყურის სანაპიროსთან". საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) და გაეროს პოლიტიკური საქმეების დეპარტამენტის (DPA) მოხსენებების თანახმად, მეკობრეობა ყურეში, რომელიც გასაზღვრავს დასავლეთ აფრიკის სანაპირო ქვეყნებს განადან გაბონამდე, ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. რეზოლუცია რეზოლუცია 2018 „მიესალმება გვინეის ყურის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტის მოწვევის განზრახვას, რათა განიხილონ რეგიონში კომპლექსური გამოხმაურება და წაახალისებს დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ეკონომიკური გაერთიანების (ECOWAS), ცენტრალური აფრიკის სახელმწიფოთა ეკონომიკური გაერთიანების (ECCAS) და გვინეის ყურის კომისიის (GCC) წევრ სახელმწიფოებს, შეიმუშაონ ყოვლისმომცველი სტრატეგია." რეზოლუცია 2018 ასევე შეეხო სახელმწიფოებს, რეგიონულ ორგანიზაციებსა და სამდინარო და სადაზღვევო ინდუსტრიებს შორის თანამშრომლობას და განაცხადა, რომ IMO-სთან ერთად ამ სუბიექტებმა უნდა იმუშაონ ერთობლივად, რათა გაუწიონ რჩევა და მითითებები ყურეში მცურავ გემებს.[1] glk7as7uqa1r063u3pcvxb2s4jib98o 5410616 5410611 2026-06-10T13:47:31Z Eletskh-QR 175175 5410616 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2018 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 645 |კოდი = S/RES/2018 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2018(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018 ერთხმად მიღებულ იქნა 2011 წლის 31 ოქტომბერს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რომელიც ჩადენილია გვინეის ყურის სანაპიროსთან". საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) და გაეროს პოლიტიკური საქმეების დეპარტამენტის (DPA) მოხსენებების თანახმად, მეკობრეობა ყურეში, რომელიც გასაზღვრავს დასავლეთ აფრიკის სანაპირო ქვეყნებს განადან გაბონამდე, ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. რეზოლუცია რეზოლუცია 2018 „მიესალმება გვინეის ყურის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტის მოწვევის განზრახვას, რათა განიხილონ რეგიონში კომპლექსური გამოხმაურება და წაახალისებს დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ეკონომიკური გაერთიანების (ECOWAS), ცენტრალური აფრიკის სახელმწიფოთა ეკონომიკური გაერთიანების (ECCAS) და გვინეის ყურის კომისიის (GCC) წევრ სახელმწიფოებს, შეიმუშაონ ყოვლისმომცველი სტრატეგია." რეზოლუცია 2018 ასევე შეეხო სახელმწიფოებს, რეგიონულ ორგანიზაციებსა და სამდინარო და სადაზღვევო ინდუსტრიებს შორის თანამშრომლობას და განაცხადა, რომ IMO-სთან ერთად ამ სუბიექტებმა უნდა იმუშაონ ერთობლივად, რათა გაუწიონ რჩევა და მითითებები ყურეში მცურავ გემებს.[1] 2pz8gxswv7kw1k1pcj7fzxgdaizime6 5410623 5410616 2026-06-10T14:01:28Z Eletskh-QR 175175 5410623 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2018 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 645 |კოდი = S/RES/2018 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2018(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018''' მიიღეს [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერ]]ს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რომელიც ჩადენილია [[გვინეის ყურე|გვინეის ყურის]] სანაპიროსთან". საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) და გაეროს პოლიტიკური საქმეების დეპარტამენტის (DPA) მოხსენებების თანახმად, [[მეკობრეობა]] ყურეში, რომელიც გასაზღვრავს [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკ]]ის სანაპირო ქვეყნებს [[განა]]დან [[გაბონი|გაბონა]]მდე, ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. ==რეზოლუცია== რეზოლუცია 2018 მიესალმება გვინეის ყურის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტის მოწვევის ინიციატივას, რომლის მიზანია რეგიონში არსებული გამოწვევების კომპლექსური გადაჭრის გზების მოძიება. ამასთანავე, რეზოლუცია მოუწოდებს ECOWAS-ს, ECCAS-სა და GCC-ს, ერთობლივად შეიმუშაონ ერთიანი და თანმიმდევრული სტრატეგია მეკობრეობასთან ბრძოლის საკითხში. რეზოლუცია 2018 ასევე განიხილავს სახელმწიფოებს, რეგიონულ ორგანიზაციებსა და საზღვაო და სადაზღვევო სექტორებს შორის თანამშრომლობის აუცილებლობას. რეზოლუციის თანახმად, ამ სუბიექტებმა IMO-სთან მჭიდრო კოორდინაციით უნდა უზრუნველყონ გვინეის ყურეში მოძრავი გემების სათანადო საინფორმაციო და პრაქტიკული მხარდაჭერა.<ref>[http://www.shanghaidaily.com/article/article_xinhua.asp?id=27268 UN Security Council condemns acts of piracy in Gulf of Guinea 31 October 2011]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2018(2011) Full text of UNSCR 2018] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} rrw21etvoyjo7j04z8pkoun84bjf9uf 5410625 5410623 2026-06-10T14:02:22Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410625 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2018 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 645 |კოდი = S/RES/2018 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2018(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018''' მიიღეს [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერ]]ს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რომელიც ჩადენილია [[გვინეის ყურე|გვინეის ყურის]] სანაპიროსთან". საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) და გაეროს პოლიტიკური საქმეების დეპარტამენტის (DPA) მოხსენებების თანახმად, [[მეკობრეობა]] ყურეში, რომელიც გასაზღვრავს [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკ]]ის სანაპირო ქვეყნებს [[განა]]დან [[გაბონი|გაბონა]]მდე, ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. ==რეზოლუცია== რეზოლუცია 2018 მიესალმება გვინეის ყურის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტის მოწვევის ინიციატივას, რომლის მიზანია რეგიონში არსებული გამოწვევების კომპლექსური გადაჭრის გზების მოძიება. ამასთანავე, რეზოლუცია მოუწოდებს ECOWAS-ს, ECCAS-სა და GCC-ს, ერთობლივად შეიმუშაონ ერთიანი და თანმიმდევრული სტრატეგია მეკობრეობასთან ბრძოლის საკითხში. რეზოლუცია 2018 ასევე განიხილავს სახელმწიფოებს, რეგიონულ ორგანიზაციებსა და საზღვაო და სადაზღვევო სექტორებს შორის თანამშრომლობის აუცილებლობას. რეზოლუციის თანახმად, ამ სუბიექტებმა IMO-სთან მჭიდრო კოორდინაციით უნდა უზრუნველყონ გვინეის ყურეში მოძრავი გემების სათანადო საინფორმაციო და პრაქტიკული მხარდაჭერა.<ref>[http://www.shanghaidaily.com/article/article_xinhua.asp?id=27268 UN Security Council condemns acts of piracy in Gulf of Guinea 31 October 2011]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2018(2011) Full text of UNSCR 2018] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] 82x83jjmtyrc4odm39twnmaz9fkb1ay 5410628 5410625 2026-06-10T14:04:23Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:2011 წელი აფრიკაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410628 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2018 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 645 |კოდი = S/RES/2018 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2018(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018''' მიიღეს [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერ]]ს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რომელიც ჩადენილია [[გვინეის ყურე|გვინეის ყურის]] სანაპიროსთან". საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) და გაეროს პოლიტიკური საქმეების დეპარტამენტის (DPA) მოხსენებების თანახმად, [[მეკობრეობა]] ყურეში, რომელიც გასაზღვრავს [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკ]]ის სანაპირო ქვეყნებს [[განა]]დან [[გაბონი|გაბონა]]მდე, ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. ==რეზოლუცია== რეზოლუცია 2018 მიესალმება გვინეის ყურის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტის მოწვევის ინიციატივას, რომლის მიზანია რეგიონში არსებული გამოწვევების კომპლექსური გადაჭრის გზების მოძიება. ამასთანავე, რეზოლუცია მოუწოდებს ECOWAS-ს, ECCAS-სა და GCC-ს, ერთობლივად შეიმუშაონ ერთიანი და თანმიმდევრული სტრატეგია მეკობრეობასთან ბრძოლის საკითხში. რეზოლუცია 2018 ასევე განიხილავს სახელმწიფოებს, რეგიონულ ორგანიზაციებსა და საზღვაო და სადაზღვევო სექტორებს შორის თანამშრომლობის აუცილებლობას. რეზოლუციის თანახმად, ამ სუბიექტებმა IMO-სთან მჭიდრო კოორდინაციით უნდა უზრუნველყონ გვინეის ყურეში მოძრავი გემების სათანადო საინფორმაციო და პრაქტიკული მხარდაჭერა.<ref>[http://www.shanghaidaily.com/article/article_xinhua.asp?id=27268 UN Security Council condemns acts of piracy in Gulf of Guinea 31 October 2011]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2018(2011) Full text of UNSCR 2018] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი აფრიკაში]] 3nbmsuh6n0sthq5563nj1seydlbup1z 5410629 5410628 2026-06-10T14:04:42Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:მეკობრეობა]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410629 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2018 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 645 |კოდი = S/RES/2018 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2018(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018''' მიიღეს [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერ]]ს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რომელიც ჩადენილია [[გვინეის ყურე|გვინეის ყურის]] სანაპიროსთან". საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) და გაეროს პოლიტიკური საქმეების დეპარტამენტის (DPA) მოხსენებების თანახმად, [[მეკობრეობა]] ყურეში, რომელიც გასაზღვრავს [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკ]]ის სანაპირო ქვეყნებს [[განა]]დან [[გაბონი|გაბონა]]მდე, ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. ==რეზოლუცია== რეზოლუცია 2018 მიესალმება გვინეის ყურის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტის მოწვევის ინიციატივას, რომლის მიზანია რეგიონში არსებული გამოწვევების კომპლექსური გადაჭრის გზების მოძიება. ამასთანავე, რეზოლუცია მოუწოდებს ECOWAS-ს, ECCAS-სა და GCC-ს, ერთობლივად შეიმუშაონ ერთიანი და თანმიმდევრული სტრატეგია მეკობრეობასთან ბრძოლის საკითხში. რეზოლუცია 2018 ასევე განიხილავს სახელმწიფოებს, რეგიონულ ორგანიზაციებსა და საზღვაო და სადაზღვევო სექტორებს შორის თანამშრომლობის აუცილებლობას. რეზოლუციის თანახმად, ამ სუბიექტებმა IMO-სთან მჭიდრო კოორდინაციით უნდა უზრუნველყონ გვინეის ყურეში მოძრავი გემების სათანადო საინფორმაციო და პრაქტიკული მხარდაჭერა.<ref>[http://www.shanghaidaily.com/article/article_xinhua.asp?id=27268 UN Security Council condemns acts of piracy in Gulf of Guinea 31 October 2011]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2018(2011) Full text of UNSCR 2018] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2011 წელი აფრიკაში]] [[კატეგორია:მეკობრეობა]] 4q06onyygssvek6g7fis0nl3uhueihf 5410761 5410629 2026-06-10T16:07:31Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410761 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2018 |ორგანო = უს |თარიღი = 31 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 645 |კოდი = S/RES/2018 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2018(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = მშვიდობა და უსაფრთხოება აფრიკაში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Emblem of the United Nations (blue).svg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2018''' მიიღეს [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერ]]ს. რეზოლუციაში 15-წევრიანი საბჭო „გმობს მეკობრეობის და ზღვაზე შეიარაღებული ძარცვის ყველა აქტს, რომელიც ჩადენილია [[გვინეის ყურე|გვინეის ყურის]] სანაპიროსთან". საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის (IMO) და გაეროს პოლიტიკური საქმეების დეპარტამენტის (DPA) მოხსენებების თანახმად, [[მეკობრეობა]] ყურეში, რომელიც გასაზღვრავს [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკ]]ის სანაპირო ქვეყნებს [[განა]]დან [[გაბონი|გაბონა]]მდე, ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით ხასიათდება. ==რეზოლუცია== რეზოლუცია 2018 მიესალმება გვინეის ყურის სახელმწიფოთა მეთაურების სამიტის მოწვევის ინიციატივას, რომლის მიზანია რეგიონში არსებული გამოწვევების კომპლექსური გადაჭრის გზების მოძიება. ამასთანავე, რეზოლუცია მოუწოდებს ECOWAS-ს, ECCAS-სა და GCC-ს, ერთობლივად შეიმუშაონ ერთიანი და თანმიმდევრული სტრატეგია მეკობრეობასთან ბრძოლის საკითხში. რეზოლუცია 2018 ასევე განიხილავს სახელმწიფოებს, რეგიონულ ორგანიზაციებსა და საზღვაო და სადაზღვევო სექტორებს შორის თანამშრომლობის აუცილებლობას. რეზოლუციის თანახმად, ამ სუბიექტებმა IMO-სთან მჭიდრო კოორდინაციით უნდა უზრუნველყონ გვინეის ყურეში მოძრავი გემების სათანადო საინფორმაციო და პრაქტიკული მხარდაჭერა.<ref>[http://www.shanghaidaily.com/article/article_xinhua.asp?id=27268 UN Security Council condemns acts of piracy in Gulf of Guinea 31 October 2011]</ref> == რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2018(2011) Full text of UNSCR 2018] == სქოლიო == {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:2011 წელი აფრიკაში]] [[კატეგორია:მეკობრეობა]] rzkgh3kt17wbtmdbrjrb2qr4grto15f 1 891342 5410614 2026-06-10T13:45:54Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410614 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891343 5410615 2026-06-10T13:47:16Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1987''' მიიღეს აკლამაციით (ერთსულოვანი თანხმობით) დახურულ შეხვედრაზე [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნის]]ს; განიხილა რა გაერთიანებული ერების ორგანი... 5410615 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1987''' მიიღეს აკლამაციით (ერთსულოვანი თანხმობით) დახურულ შეხვედრაზე [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნის]]ს; განიხილა რა [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] გენერალური მდივნის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ რეკომენდაციის საკითხი, საბჭომ რეკომენდაცია გაუწია გენერალურ ასამბლეას, რომ ბატონიი [[პან გი მუნი|პან გი-მუნი]] დანიშნულიყო მეორე ვადით [[2012]] წლის [[1 იანვარი|1 იანვ]]რიდან [[2016]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბ]]რამდე. ბანის არჩევა უალტერნატივო იყო და სახელმწიფოებმა მისი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ მოიწონეს. კენჭისყრა გადაიდო [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკ]]ისა და კარიბის აუზის რეგიონულ ჯგუფში არსებული უთანხმოების გამო იმასთან დაკავშირებით, დაეჭირათ თუ არა მხარი პანისთვის, ვინაიდან იგი ერთადერთი კანდიდატი იყო. მის ხელახალ არჩევას მხარდაჭერა არაოფიციალურად [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეა]]მაც გამოუცხადა. მისი დანიშვნა შემდგომში მოწონებულ იქნა გენერალური ასამბლეის მიერ. hldg6sgjx8o76mze2ccq3nb76wc0iup 5410617 5410615 2026-06-10T13:51:33Z MariamV2009 175528 5410617 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1987''' მიიღეს აკლამაციით (ერთსულოვანი თანხმობით) დახურულ შეხვედრაზე [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნის]]ს; განიხილა რა [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] გენერალური მდივნის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ რეკომენდაციის საკითხი, საბჭომ რეკომენდაცია გაუწია გენერალურ ასამბლეას, რომ ბატონიი [[პან გი მუნი|პან გი-მუნი]] დანიშნულიყო მეორე ვადით [[2012]] წლის [[1 იანვარი|1 იანვ]]რიდან [[2016]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბ]]რამდე.<ref>{{cite news|title=Security Council recommends re-appointment of UN Secretary-General|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-06/09/c_139996986.htm|agency=Xinhua|date=June 8, 2021}}</ref> ბანის არჩევა უალტერნატივო იყო და სახელმწიფოებმა მისი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ მოიწონეს.<ref>{{cite news|title=Ban Ki-moon wins second term as UN Secretary General|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-13868655|agency=[[BBC News]]|date=June 21, 2011}}</ref> კენჭისყრა გადაიდო [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკ]]ისა და კარიბის აუზის რეგიონულ ჯგუფში არსებული უთანხმოების გამო იმასთან დაკავშირებით, დაეჭირათ თუ არა მხარი პანისთვის, ვინაიდან იგი ერთადერთი კანდიდატი იყო.<ref>{{cite news|last=Worsnip|first=Patrick|title=U.N. council recommends 2nd term for Ban Ki-moon|url=https://www.reuters.com/article/us-un-election-idUSTRE75G42820110617|date=June 17, 2011|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite news|title=UN council backs Ban Ki-moon for second term|url=https://www.dawn.com/news/637261/un-council-backs-ban-ki-moon-for-second-term|newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn (Pakistan)]]|date=June 17, 2011}}</ref> მის ხელახალ არჩევას მხარდაჭერა არაოფიციალურად [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეა]]მაც გამოუცხადა.<ref>{{cite news|last=Hae-in|first=Shin|title=U.N. to reelect Ban Ki-moon as chief this week|url=http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|newspaper=[[The Korea Herald]]|date=June 20, 2011|access-date=June 21, 2011|archive-date=February 3, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203032058/http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|url-status=dead}}</ref> მისი დანიშვნა შემდგომში მოწონებულ იქნა გენერალური ასამბლეის მიერ.<ref>{{cite news|title=General Assembly appoints Ban Ki-moon to second term as UN Secretary-General|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38791&Cr=secretary-general&Cr1=|agency=United Nations|date=June 21, 2011}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1358]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2580(2021) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 31h84j8l9tud9zpztdtkiq3edgvfbr5 5410619 5410617 2026-06-10T13:53:55Z MariamV2009 175528 5410619 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1987''' მიიღეს აკლამაციით (ერთსულოვანი თანხმობით) დახურულ შეხვედრაზე [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნის]]ს; განიხილა რა [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] გენერალური მდივნის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ რეკომენდაციის საკითხი, საბჭომ რეკომენდაცია გაუწია გენერალურ ასამბლეას, რომ ბატონიი [[პან გი მუნი|პან გი-მუნი]] დანიშნულიყო მეორე ვადით [[2012]] წლის [[1 იანვარი|1 იანვ]]რიდან [[2016]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბ]]რამდე.<ref>{{cite news|title=Security Council recommends re-appointment of UN Secretary-General|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-06/09/c_139996986.htm|agency=Xinhua|date=June 8, 2021}}</ref> ბანის არჩევა უალტერნატივო იყო და სახელმწიფოებმა მისი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ მოიწონეს.<ref>{{cite news|title=Ban Ki-moon wins second term as UN Secretary General|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-13868655|agency=[[BBC News]]|date=June 21, 2011}}</ref> კენჭისყრა გადაიდო [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკ]]ისა და კარიბის აუზის რეგიონულ ჯგუფში არსებული უთანხმოების გამო იმასთან დაკავშირებით, დაეჭირათ თუ არა მხარი პანისთვის, ვინაიდან იგი ერთადერთი კანდიდატი იყო.<ref>{{cite news|last=Worsnip|first=Patrick|title=U.N. council recommends 2nd term for Ban Ki-moon|url=https://www.reuters.com/article/us-un-election-idUSTRE75G42820110617|date=June 17, 2011|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite news|title=UN council backs Ban Ki-moon for second term|url=https://www.dawn.com/news/637261/un-council-backs-ban-ki-moon-for-second-term|newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn (Pakistan)]]|date=June 17, 2011}}</ref> მის ხელახალ არჩევას მხარდაჭერა არაოფიციალურად [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეა]]მაც გამოუცხადა.<ref>{{cite news|last=Hae-in|first=Shin|title=U.N. to reelect Ban Ki-moon as chief this week|url=http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|newspaper=[[The Korea Herald]]|date=June 20, 2011|access-date=June 21, 2011|archive-date=February 3, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203032058/http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|url-status=dead}}</ref> მისი დანიშვნა შემდგომში მოწონებულ იქნა გენერალური ასამბლეის მიერ.<ref>{{cite news|title=General Assembly appoints Ban Ki-moon to second term as UN Secretary-General|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38791&Cr=secretary-general&Cr1=|agency=United Nations|date=June 21, 2011}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1358]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2580(2021) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გენერალური მდივნის დანიშვნასთან დაკავშირებით]] bc0vy6xdtxi4k3en9sx2gz56xdktqpt 5410620 5410619 2026-06-10T13:57:45Z MariamV2009 175528 5410620 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1987 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა =6,556 |კოდი = S/RES/1987 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1987(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რეკომენდაცია გენერალური მდივნის დანიშვნის თაობაზე |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Ban Ki-moon 1-2.jpg |წარწერა =პან გი მუნი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1987''' მიიღეს აკლამაციით (ერთსულოვანი თანხმობით) დახურულ შეხვედრაზე [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნის]]ს; განიხილა რა [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] გენერალური მდივნის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ რეკომენდაციის საკითხი, საბჭომ რეკომენდაცია გაუწია გენერალურ ასამბლეას, რომ ბატონიი [[პან გი მუნი|პან გი-მუნი]] დანიშნულიყო მეორე ვადით [[2012]] წლის [[1 იანვარი|1 იანვ]]რიდან [[2016]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბ]]რამდე.<ref>{{cite news|title=Security Council recommends re-appointment of UN Secretary-General|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-06/09/c_139996986.htm|agency=Xinhua|date=June 8, 2021}}</ref> ბანის არჩევა უალტერნატივო იყო და სახელმწიფოებმა მისი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ მოიწონეს.<ref>{{cite news|title=Ban Ki-moon wins second term as UN Secretary General|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-13868655|agency=[[BBC News]]|date=June 21, 2011}}</ref> კენჭისყრა გადაიდო [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკ]]ისა და კარიბის აუზის რეგიონულ ჯგუფში არსებული უთანხმოების გამო იმასთან დაკავშირებით, დაეჭირათ თუ არა მხარი პანისთვის, ვინაიდან იგი ერთადერთი კანდიდატი იყო.<ref>{{cite news|last=Worsnip|first=Patrick|title=U.N. council recommends 2nd term for Ban Ki-moon|url=https://www.reuters.com/article/us-un-election-idUSTRE75G42820110617|date=June 17, 2011|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite news|title=UN council backs Ban Ki-moon for second term|url=https://www.dawn.com/news/637261/un-council-backs-ban-ki-moon-for-second-term|newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn (Pakistan)]]|date=June 17, 2011}}</ref> მის ხელახალ არჩევას მხარდაჭერა არაოფიციალურად [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეა]]მაც გამოუცხადა.<ref>{{cite news|last=Hae-in|first=Shin|title=U.N. to reelect Ban Ki-moon as chief this week|url=http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|newspaper=[[The Korea Herald]]|date=June 20, 2011|access-date=June 21, 2011|archive-date=February 3, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203032058/http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|url-status=dead}}</ref> მისი დანიშვნა შემდგომში მოწონებულ იქნა გენერალური ასამბლეის მიერ.<ref>{{cite news|title=General Assembly appoints Ban Ki-moon to second term as UN Secretary-General|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38791&Cr=secretary-general&Cr1=|agency=United Nations|date=June 21, 2011}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1358]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2580(2021) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გენერალური მდივნის დანიშვნასთან დაკავშირებით]] q3ckz21qyi48sj3sn9u3chqqwyo1n5x 5410728 5410620 2026-06-10T16:01:09Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410728 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1987 |ორგანო = უს |თარიღი =17 ივნისი |წელი =2011 |სხდომა =6,556 |კოდი = S/RES/1987 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1987(2011) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =რეკომენდაცია გენერალური მდივნის დანიშვნის თაობაზე |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Ban Ki-moon 1-2.jpg |წარწერა =პან გი მუნი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1987''' მიიღეს აკლამაციით (ერთსულოვანი თანხმობით) დახურულ შეხვედრაზე [[2011]] წლის [[17 ივნისი|17 ივნის]]ს; განიხილა რა [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის]] გენერალური მდივნის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ რეკომენდაციის საკითხი, საბჭომ რეკომენდაცია გაუწია გენერალურ ასამბლეას, რომ ბატონიი [[პან გი მუნი|პან გი-მუნი]] დანიშნულიყო მეორე ვადით [[2012]] წლის [[1 იანვარი|1 იანვ]]რიდან [[2016]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბ]]რამდე.<ref>{{cite news|title=Security Council recommends re-appointment of UN Secretary-General|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-06/09/c_139996986.htm|agency=Xinhua|date=June 8, 2021}}</ref> ბანის არჩევა უალტერნატივო იყო და სახელმწიფოებმა მისი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ მოიწონეს.<ref>{{cite news|title=Ban Ki-moon wins second term as UN Secretary General|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-13868655|agency=[[BBC News]]|date=June 21, 2011}}</ref> კენჭისყრა გადაიდო [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკ]]ისა და კარიბის აუზის რეგიონულ ჯგუფში არსებული უთანხმოების გამო იმასთან დაკავშირებით, დაეჭირათ თუ არა მხარი პანისთვის, ვინაიდან იგი ერთადერთი კანდიდატი იყო.<ref>{{cite news|last=Worsnip|first=Patrick|title=U.N. council recommends 2nd term for Ban Ki-moon|url=https://www.reuters.com/article/us-un-election-idUSTRE75G42820110617|date=June 17, 2011|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite news|title=UN council backs Ban Ki-moon for second term|url=https://www.dawn.com/news/637261/un-council-backs-ban-ki-moon-for-second-term|newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn (Pakistan)]]|date=June 17, 2011}}</ref> მის ხელახალ არჩევას მხარდაჭერა არაოფიციალურად [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეა]]მაც გამოუცხადა.<ref>{{cite news|last=Hae-in|first=Shin|title=U.N. to reelect Ban Ki-moon as chief this week|url=http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|newspaper=[[The Korea Herald]]|date=June 20, 2011|access-date=June 21, 2011|archive-date=February 3, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203032058/http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20110619000083|url-status=dead}}</ref> მისი დანიშვნა შემდგომში მოწონებულ იქნა გენერალური ასამბლეის მიერ.<ref>{{cite news|title=General Assembly appoints Ban Ki-moon to second term as UN Secretary-General|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=38791&Cr=secretary-general&Cr1=|agency=United Nations|date=June 21, 2011}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1358]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2580(2021) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები გენერალური მდივნის დანიშვნასთან დაკავშირებით]] tpwhheiuumemv0x77daod1jmm1pgmir 0 891344 5410618 2026-06-10T13:51:50Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2078''' მიღებულია [[2012]] წლის [[28 ნოემბერი|28 ნოემბერს]]. [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძ... 5410618 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|10|06|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2078''' მიღებულია [[2012]] წლის [[28 ნოემბერი|28 ნოემბერს]]. [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძლივა რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1807|1807]] ([[2008]])-ის პირველი პარაგრაფით დაწესებული ემბარგო იარაღზე, ასევე განაახლა ამავე რეზოლუციით გათვალისწინებული ზომები ტრანსპორტირების, ფინანსებისა და მოგზაურობის შეზღუდვის თაობაზე. 5yvsf5q8hisqc8cxrt9uwp1ukoilrvl 5410627 5410618 2026-06-10T14:03:41Z Ninikelaaa 55 178880 5410627 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|10|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2078 |ორგანო = უს |თარიღი =28 ნოემბერი |წელი =2012 |სხდომა =6,873 |კოდი =S/RES/2078 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2078(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |წარწერა =კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2078''' მიღებულია [[2012]] წლის [[28 ნოემბერი|28 ნოემბერს]]. [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძლივა რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1807|1807]] ([[2008]])-ის პირველი პარაგრაფით დაწესებული ემბარგო იარაღზე, ასევე განაახლა ამავე რეზოლუციით გათვალისწინებული ზომები ტრანსპორტირების, ფინანსებისა და მოგზაურობის შეზღუდვის თაობაზე. ==დაკვირვებები== რეზოლუციის შესავალ ნაწილში (პრეამბულაში) საბჭომ კიდევ ერთხელ გამოხატა შეშფოთება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილში „M23“-ის ამბოხების გამო შექმნილი ვითარების თაობაზე. უშიშროების საბჭომ დაგმო [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1533|1533]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1807|1807]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1857|1857]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1896|1896]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1952|1952]] ([[2010]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2021|2021]] ([[2011]]) რეზოლუციების უწყვეტი დარღვევა. მან ასევე დაგმო მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ მიმართული ადამიანის უფლებების დარღვევები და ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების უგულებელყოფა. ==დადგენილებები== გაეროს წესდების VII თავით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, უშიშროების საბჭომ [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან]] დაკავშირებით დაწესებული იარაღის ემბარგო, სამგზავრო, ფინანსურ და სატრანსპორტო სანქციებთან ერთად, 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძლივა. ამავდროულად, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], [[პან გი მუნი|პან გი მუნს]] სთხოვეს 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაეგრძელებინა იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატი, რომელიც 1533 (2004) რეზოლუციით შეიქმნა და შემდგომი რეზოლუციებით ახლდებოდა. ჯგუფს დაევალა საბჭოსთვის შუალედური მოხსენების წარდგენა 2013 წლის 28 ივნისამდე, ხოლო საბოლოო ანგარიშის — 2013 წლის 13 დეკემბრამდე. რეზოლუციამ დაგმო „23 მარტის მოძრაობა“ მშვიდობიან მოსახლეობასა და MONUSCO-ს მშვიდობისმყოფელებზე განხორციელებული თავდასხმების გამო და რეგიონში მოქმედ ამბოხებულთა დაჯგუფებებს (FDLR, LRA, მაი-მაის ფორმირებები, FNL და ADF) ყოველგვარი ძალადობის დაუყოვნებლივ შეწყვეტა მოსთხოვა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2078(2012) United Nations Security Council Resolution 2078 (2012) at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] 2bxrf1fb8xs9tuo6vq4awskpnc7mc1i 5410631 5410627 2026-06-10T14:04:48Z Ninikelaaa 55 178880 5410631 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|10|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2078 |ორგანო = უს |თარიღი =28 ნოემბერი |წელი =2012 |სხდომა =6,873 |კოდი =S/RES/2078 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2078(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |წარწერა =კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2078''' მიღებულია [[2012]] წლის [[28 ნოემბერი|28 ნოემბერს]]. [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძლივა რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1807|1807]] ([[2008]])-ის პირველი პარაგრაფით დაწესებული ემბარგო იარაღზე, ასევე განაახლა ამავე რეზოლუციით გათვალისწინებული ზომები ტრანსპორტირების, ფინანსებისა და მოგზაურობის შეზღუდვის თაობაზე. ==დაკვირვებები== რეზოლუციის შესავალ ნაწილში (პრეამბულაში) საბჭომ კიდევ ერთხელ გამოხატა შეშფოთება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილში „M23“-ის ამბოხების გამო შექმნილი ვითარების თაობაზე. უშიშროების საბჭომ დაგმო [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1533|1533]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1807|1807]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1857|1857]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1896|1896]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1952|1952]] ([[2010]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2021|2021]] ([[2011]]) რეზოლუციების უწყვეტი დარღვევა. მან ასევე დაგმო მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ მიმართული ადამიანის უფლებების დარღვევები და ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების უგულებელყოფა. ==დადგენილებები== გაეროს წესდების VII თავით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, უშიშროების საბჭომ [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან]] დაკავშირებით დაწესებული იარაღის ემბარგო, სამგზავრო, ფინანსურ და სატრანსპორტო სანქციებთან ერთად, 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძლივა. ამავდროულად, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], [[პან გი მუნი|პან გი მუნს]] სთხოვეს 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაეგრძელებინა იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატი, რომელიც 1533 (2004) რეზოლუციით შეიქმნა და შემდგომი რეზოლუციებით ახლდებოდა. ჯგუფს დაევალა საბჭოსთვის შუალედური მოხსენების წარდგენა 2013 წლის 28 ივნისამდე, ხოლო საბოლოო ანგარიშის — 2013 წლის 13 დეკემბრამდე. რეზოლუციამ დაგმო „23 მარტის მოძრაობა“ მშვიდობიან მოსახლეობასა და MONUSCO-ს მშვიდობისმყოფელებზე განხორციელებული თავდასხმების გამო და რეგიონში მოქმედ ამბოხებულთა დაჯგუფებებს (FDLR, LRA, მაი-მაის ფორმირებები, FNL და ADF) ყოველგვარი ძალადობის დაუყოვნებლივ შეწყვეტა მოსთხოვა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2078(2012) United Nations Security Council Resolution 2078 (2012) at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] [[კატეგორია:2012 წელი კონგოს დემოკრატიულ რეპუბლიკაში]] sio2oz009vffxg3obvrzds00ni1gq3t 5410632 5410631 2026-06-10T14:05:01Z Ninikelaaa 55 178880 5410632 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2078 |ორგანო = უს |თარიღი =28 ნოემბერი |წელი =2012 |სხდომა =6,873 |კოდი =S/RES/2078 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2078(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |წარწერა =კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2078''' მიღებულია [[2012]] წლის [[28 ნოემბერი|28 ნოემბერს]]. [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭომ]] 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძლივა რეზოლუცია [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1807|1807]] ([[2008]])-ის პირველი პარაგრაფით დაწესებული ემბარგო იარაღზე, ასევე განაახლა ამავე რეზოლუციით გათვალისწინებული ზომები ტრანსპორტირების, ფინანსებისა და მოგზაურობის შეზღუდვის თაობაზე. ==დაკვირვებები== რეზოლუციის შესავალ ნაწილში (პრეამბულაში) საბჭომ კიდევ ერთხელ გამოხატა შეშფოთება კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილში „M23“-ის ამბოხების გამო შექმნილი ვითარების თაობაზე. უშიშროების საბჭომ დაგმო [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1533|1533]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1807|1807]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1857|1857]] (2008), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1896|1896]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1952|1952]] ([[2010]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2021|2021]] ([[2011]]) რეზოლუციების უწყვეტი დარღვევა. მან ასევე დაგმო მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ მიმართული ადამიანის უფლებების დარღვევები და ჰუმანიტარული სამართლის ნორმების უგულებელყოფა. ==დადგენილებები== გაეროს წესდების VII თავით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, უშიშროების საბჭომ [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან]] დაკავშირებით დაწესებული იარაღის ემბარგო, სამგზავრო, ფინანსურ და სატრანსპორტო სანქციებთან ერთად, 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაახანგრძლივა. ამავდროულად, [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]], [[პან გი მუნი|პან გი მუნს]] სთხოვეს 2014 წლის 1 თებერვლამდე გაეგრძელებინა იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატი, რომელიც 1533 (2004) რეზოლუციით შეიქმნა და შემდგომი რეზოლუციებით ახლდებოდა. ჯგუფს დაევალა საბჭოსთვის შუალედური მოხსენების წარდგენა 2013 წლის 28 ივნისამდე, ხოლო საბოლოო ანგარიშის — 2013 წლის 13 დეკემბრამდე. რეზოლუციამ დაგმო „23 მარტის მოძრაობა“ მშვიდობიან მოსახლეობასა და MONUSCO-ს მშვიდობისმყოფელებზე განხორციელებული თავდასხმების გამო და რეგიონში მოქმედ ამბოხებულთა დაჯგუფებებს (FDLR, LRA, მაი-მაის ფორმირებები, FNL და ADF) ყოველგვარი ძალადობის დაუყოვნებლივ შეწყვეტა მოსთხოვა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2078(2012) United Nations Security Council Resolution 2078 (2012) at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] [[კატეგორია:2012 წელი კონგოს დემოკრატიულ რეპუბლიკაში]] 18pym4pyejy3a1k68qmdtknl0lwy2h8 1 891345 5410621 2026-06-10T13:58:17Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410621 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891346 5410624 2026-06-10T14:02:00Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2098''' გასცა უფლებამოსილება პირველი „შემტევი“ ძალის შექმნაზე, რომლის მიზანიც „23 მარტის მოძრაობის“ (M23) ამბოხებულების ნეიტრალიზაცია და გან... 5410624 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2098''' გასცა უფლებამოსილება პირველი „შემტევი“ ძალის შექმნაზე, რომლის მიზანიც „23 მარტის მოძრაობის“ (M23) ამბოხებულების ნეიტრალიზაცია და განიარაღება იყო; ეს განხორციელდა [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სტაბილიზაციის მისიის (MONUSCO) ჯარების შემადგენლობიდან საინტერვენციო ბრიგადის ფორმირების გზით. h5lkc0fhw86x22vxa83g8mkz6jf1ex0 5410630 5410624 2026-06-10T14:04:46Z MariamV2009 175528 5410630 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2098''' გასცა უფლებამოსილება პირველი „შემტევი“ ძალის შექმნაზე, რომლის მიზანიც „23 მარტის მოძრაობის“ (M23) ამბოხებულების ნეიტრალიზაცია და განიარაღება იყო; ეს განხორციელდა [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სტაბილიზაციის მისიის (MONUSCO) ჯარების შემადგენლობიდან საინტერვენციო ბრიგადის ფორმირების გზით. ==რეზოლუცია== [[2012]] წლის ნოემბერში, „M23-ის ამბოხების“ დროს, მეამბოხეების მიერ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქ [[გომა]]ს ხანმოკლე აღების შემდეგ, გაეროს სამშვიდობო მისია (MONUSCO) უმოქმედობის გამო გააკრიტიკეს. ამან აიძულა გაეროს უშიშროების საბჭო, მიეღო 2098-ე რეზოლუცია, რათა თითქმის 20-ათასიანი მისიის შემადგენლობიდან შეექმნა საინტერვენციო ბრიგადა (FIB) „ნეგატიური ძალების ნეიტრალიზაციისთვის“. ამავე რეზოლუციით „MONUSCO“-ს მანდატი [[2014]] წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გახანგრძლივდა და დაიგმო „M23“, „[[რუანდა|რუანდ]]ის გათავისუფლების დემოკრატიული ძალები“ (FDLR), „უფლის წინააღმდეგობის არმია“ (LRA) და ყველა სხვა ჯგუფი, რომელიც ადამიანის უფლებებს არღვევდა. საინტერვენციო ბრიგადამ (FIB) დაუყოვნებლივ დაიწყო ერთობლივი ოპერაციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებთან (FARDC) და [[2013]] წლის აგვისტოში დაეხმარა მათ გომას გარშემო პოზიციების დაბრუნებაში. 9psjgo34rur6vb2zzsgpnxqnvaopuvs 5410634 5410630 2026-06-10T14:08:49Z MariamV2009 175528 5410634 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2098''' გასცა უფლებამოსილება პირველი „შემტევი“ ძალის შექმნაზე, რომლის მიზანიც „23 მარტის მოძრაობის“ (M23) ამბოხებულების ნეიტრალიზაცია და განიარაღება იყო; ეს განხორციელდა [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სტაბილიზაციის მისიის (MONUSCO) ჯარების შემადგენლობიდან საინტერვენციო ბრიგადის ფორმირების გზით.<ref name="ReliefWeb">{{Cite web |title='Intervention Brigade' Authorized as Security Council Grants Mandate Renewal for United Nations Mission in Democratic Republic of Congo - Resolution 2098 (2013) |date=29 March 2013 |access-date=15 December 2025 |work=[[ReliefWeb]] |url=https://reliefweb.int/report/democratic-republic-congo/%E2%80%98intervention-brigade%E2%80%99-authorized-security-council-grants-mandate }}</ref> ==რეზოლუცია== [[2012]] წლის ნოემბერში, „M23-ის ამბოხების“ დროს, მეამბოხეების მიერ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქ [[გომა]]ს ხანმოკლე აღების შემდეგ, გაეროს სამშვიდობო მისია (MONUSCO) უმოქმედობის გამო გააკრიტიკეს. ამან აიძულა გაეროს უშიშროების საბჭო, მიეღო 2098-ე რეზოლუცია, რათა თითქმის 20-ათასიანი მისიის შემადგენლობიდან შეექმნა საინტერვენციო ბრიგადა (FIB) „ნეგატიური ძალების ნეიტრალიზაციისთვის“.<ref name="Global-2013">{{Cite web |last=Vogel |first=Christoph |date=7 November 2013 |access-date=15 December 2025 |work=IPI Global Observatory |title=Big Victory as M23 Surrenders, But Not an End to Congo's Travails |url=https://theglobalobservatory.org/2013/11/in-drc-one-militia-m23-down-49-more-to-go/ }}</ref> ამავე რეზოლუციით „MONUSCO“-ს მანდატი [[2014]] წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გახანგრძლივდა და დაიგმო „M23“, „[[რუანდა|რუანდ]]ის გათავისუფლების დემოკრატიული ძალები“ (FDLR), „უფლის წინააღმდეგობის არმია“ (LRA) და ყველა სხვა ჯგუფი, რომელიც ადამიანის უფლებებს არღვევდა. საინტერვენციო ბრიგადამ (FIB) დაუყოვნებლივ დაიწყო ერთობლივი ოპერაციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებთან (FARDC) და [[2013]] წლის აგვისტოში დაეხმარა მათ გომას გარშემო პოზიციების დაბრუნებაში.<ref name="ReliefWeb" /> The FIB began joint operations with the [[Armed Forces of the Democratic Republic of the Congo]] (FARDC) immediately, and in August 2013 it assisted them in retaking positions around Goma.<ref name="Global-2013" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2098(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] ojdjz25bz0y7h0keb9wx69ufvhhir2p 5410637 5410634 2026-06-10T14:13:26Z MariamV2009 175528 5410637 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2098 |ორგანო = უს |თარიღი =23 მარტი |წელი =2011 |სხდომა =6,943 |კოდი = S/RES/2098 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2098(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გაეროს ორგანიზაციის სტაბილიზაციის მისიის მანდატის გაგრძელება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2098''' გასცა უფლებამოსილება პირველი „შემტევი“ ძალის შექმნაზე, რომლის მიზანიც „23 მარტის მოძრაობის“ (M23) ამბოხებულების ნეიტრალიზაცია და განიარაღება იყო; ეს განხორციელდა [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სტაბილიზაციის მისიის (MONUSCO) ჯარების შემადგენლობიდან საინტერვენციო ბრიგადის ფორმირების გზით.<ref name="ReliefWeb">{{Cite web |title='Intervention Brigade' Authorized as Security Council Grants Mandate Renewal for United Nations Mission in Democratic Republic of Congo - Resolution 2098 (2013) |date=29 March 2013 |access-date=15 December 2025 |work=[[ReliefWeb]] |url=https://reliefweb.int/report/democratic-republic-congo/%E2%80%98intervention-brigade%E2%80%99-authorized-security-council-grants-mandate }}</ref> ==რეზოლუცია== [[2012]] წლის ნოემბერში, „M23-ის ამბოხების“ დროს, მეამბოხეების მიერ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქ [[გომა]]ს ხანმოკლე აღების შემდეგ, გაეროს სამშვიდობო მისია (MONUSCO) უმოქმედობის გამო გააკრიტიკეს. ამან აიძულა გაეროს უშიშროების საბჭო, მიეღო 2098-ე რეზოლუცია, რათა თითქმის 20-ათასიანი მისიის შემადგენლობიდან შეექმნა საინტერვენციო ბრიგადა (FIB) „ნეგატიური ძალების ნეიტრალიზაციისთვის“.<ref name="Global-2013">{{Cite web |last=Vogel |first=Christoph |date=7 November 2013 |access-date=15 December 2025 |work=IPI Global Observatory |title=Big Victory as M23 Surrenders, But Not an End to Congo's Travails |url=https://theglobalobservatory.org/2013/11/in-drc-one-militia-m23-down-49-more-to-go/ }}</ref> ამავე რეზოლუციით „MONUSCO“-ს მანდატი [[2014]] წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გახანგრძლივდა და დაიგმო „M23“, „[[რუანდა|რუანდ]]ის გათავისუფლების დემოკრატიული ძალები“ (FDLR), „უფლის წინააღმდეგობის არმია“ (LRA) და ყველა სხვა ჯგუფი, რომელიც ადამიანის უფლებებს არღვევდა. საინტერვენციო ბრიგადამ (FIB) დაუყოვნებლივ დაიწყო ერთობლივი ოპერაციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებთან (FARDC) და [[2013]] წლის აგვისტოში დაეხმარა მათ გომას გარშემო პოზიციების დაბრუნებაში.<ref name="ReliefWeb" /> The FIB began joint operations with the [[Armed Forces of the Democratic Republic of the Congo]] (FARDC) immediately, and in August 2013 it assisted them in retaking positions around Goma.<ref name="Global-2013" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2098(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] i3y3cyl45njbhyv429imbszzhnqcso0 5410639 5410637 2026-06-10T14:17:04Z MariamV2009 175528 5410639 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2098 |ორგანო = უს |თარიღი =23 მარტი |წელი =2011 |სხდომა =6,943 |კოდი = S/RES/2098 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2098(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გაეროს ორგანიზაციის სტაბილიზაციის მისიის მანდატის გაგრძელება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2098''' გასცა უფლებამოსილება პირველი „შემტევი“ ძალის შექმნაზე, რომლის მიზანიც „23 მარტის მოძრაობის“ (M23) ამბოხებულების ნეიტრალიზაცია და განიარაღება იყო; ეს განხორციელდა [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სტაბილიზაციის მისიის (MONUSCO) ჯარების შემადგენლობიდან საინტერვენციო ბრიგადის ფორმირების გზით.<ref name="ReliefWeb">{{Cite web |title='Intervention Brigade' Authorized as Security Council Grants Mandate Renewal for United Nations Mission in Democratic Republic of Congo - Resolution 2098 (2013) |date=29 March 2013 |access-date=15 December 2025 |work=[[ReliefWeb]] |url=https://reliefweb.int/report/democratic-republic-congo/%E2%80%98intervention-brigade%E2%80%99-authorized-security-council-grants-mandate }}</ref> ==რეზოლუცია== [[2012]] წლის ნოემბერში, „M23-ის ამბოხების“ დროს, მეამბოხეების მიერ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქ [[გომა]]ს ხანმოკლე აღების შემდეგ, გაეროს სამშვიდობო მისია (MONUSCO) უმოქმედობის გამო გააკრიტიკეს. ამან აიძულა გაეროს უშიშროების საბჭო, მიეღო 2098-ე რეზოლუცია, რათა თითქმის 20-ათასიანი მისიის შემადგენლობიდან შეექმნა საინტერვენციო ბრიგადა (FIB) „ნეგატიური ძალების ნეიტრალიზაციისთვის“.<ref name="Global-2013">{{Cite web |last=Vogel |first=Christoph |date=7 November 2013 |access-date=15 December 2025 |work=IPI Global Observatory |title=Big Victory as M23 Surrenders, But Not an End to Congo's Travails |url=https://theglobalobservatory.org/2013/11/in-drc-one-militia-m23-down-49-more-to-go/ }}</ref> ამავე რეზოლუციით „MONUSCO“-ს მანდატი [[2014]] წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გახანგრძლივდა და დაიგმო „M23“, „[[რუანდა|რუანდ]]ის გათავისუფლების დემოკრატიული ძალები“ (FDLR), „უფლის წინააღმდეგობის არმია“ (LRA) და ყველა სხვა ჯგუფი, რომელიც ადამიანის უფლებებს არღვევდა.<ref name="ReliefWeb">{{Cite web |title='Intervention Brigade' Authorized as Security Council Grants Mandate Renewal for United Nations Mission in Democratic Republic of Congo - Resolution 2098 (2013) |date=29 March 2013 |access-date=15 December 2025 |work=[[ReliefWeb]] |url=https://reliefweb.int/report/democratic-republic-congo/%E2%80%98intervention-brigade%E2%80%99-authorized-security-council-grants-mandate }}</ref> საინტერვენციო ბრიგადამ (FIB) დაუყოვნებლივ დაიწყო ერთობლივი ოპერაციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებთან (FARDC) და [[2013]] წლის აგვისტოში დაეხმარა მათ გომას გარშემო პოზიციების დაბრუნებაში.<ref name="Global-2013">{{Cite web |last=Vogel |first=Christoph |date=7 November 2013 |access-date=15 December 2025 |work=IPI Global Observatory |title=Big Victory as M23 Surrenders, But Not an End to Congo's Travails |url=https://theglobalobservatory.org/2013/11/in-drc-one-militia-m23-down-49-more-to-go/ }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2098(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] h2ev24cnftxfmdzrizn8ov3sb3rndr0 5410641 5410639 2026-06-10T14:18:34Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2013 წელი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410641 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2098 |ორგანო = უს |თარიღი =23 მარტი |წელი =2011 |სხდომა =6,943 |კოდი = S/RES/2098 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2098(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გაეროს ორგანიზაციის სტაბილიზაციის მისიის მანდატის გაგრძელება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2098''' გასცა უფლებამოსილება პირველი „შემტევი“ ძალის შექმნაზე, რომლის მიზანიც „23 მარტის მოძრაობის“ (M23) ამბოხებულების ნეიტრალიზაცია და განიარაღება იყო; ეს განხორციელდა [[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]ში [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სტაბილიზაციის მისიის (MONUSCO) ჯარების შემადგენლობიდან საინტერვენციო ბრიგადის ფორმირების გზით.<ref name="ReliefWeb">{{Cite web |title='Intervention Brigade' Authorized as Security Council Grants Mandate Renewal for United Nations Mission in Democratic Republic of Congo - Resolution 2098 (2013) |date=29 March 2013 |access-date=15 December 2025 |work=[[ReliefWeb]] |url=https://reliefweb.int/report/democratic-republic-congo/%E2%80%98intervention-brigade%E2%80%99-authorized-security-council-grants-mandate }}</ref> ==რეზოლუცია== [[2012]] წლის ნოემბერში, „M23-ის ამბოხების“ დროს, მეამბოხეების მიერ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქ [[გომა]]ს ხანმოკლე აღების შემდეგ, გაეროს სამშვიდობო მისია (MONUSCO) უმოქმედობის გამო გააკრიტიკეს. ამან აიძულა გაეროს უშიშროების საბჭო, მიეღო 2098-ე რეზოლუცია, რათა თითქმის 20-ათასიანი მისიის შემადგენლობიდან შეექმნა საინტერვენციო ბრიგადა (FIB) „ნეგატიური ძალების ნეიტრალიზაციისთვის“.<ref name="Global-2013">{{Cite web |last=Vogel |first=Christoph |date=7 November 2013 |access-date=15 December 2025 |work=IPI Global Observatory |title=Big Victory as M23 Surrenders, But Not an End to Congo's Travails |url=https://theglobalobservatory.org/2013/11/in-drc-one-militia-m23-down-49-more-to-go/ }}</ref> ამავე რეზოლუციით „MONUSCO“-ს მანდატი [[2014]] წლის [[31 მარტი|31 მარტ]]ამდე გახანგრძლივდა და დაიგმო „M23“, „[[რუანდა|რუანდ]]ის გათავისუფლების დემოკრატიული ძალები“ (FDLR), „უფლის წინააღმდეგობის არმია“ (LRA) და ყველა სხვა ჯგუფი, რომელიც ადამიანის უფლებებს არღვევდა.<ref name="ReliefWeb">{{Cite web |title='Intervention Brigade' Authorized as Security Council Grants Mandate Renewal for United Nations Mission in Democratic Republic of Congo - Resolution 2098 (2013) |date=29 March 2013 |access-date=15 December 2025 |work=[[ReliefWeb]] |url=https://reliefweb.int/report/democratic-republic-congo/%E2%80%98intervention-brigade%E2%80%99-authorized-security-council-grants-mandate }}</ref> საინტერვენციო ბრიგადამ (FIB) დაუყოვნებლივ დაიწყო ერთობლივი ოპერაციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებთან (FARDC) და [[2013]] წლის აგვისტოში დაეხმარა მათ გომას გარშემო პოზიციების დაბრუნებაში.<ref name="Global-2013">{{Cite web |last=Vogel |first=Christoph |date=7 November 2013 |access-date=15 December 2025 |work=IPI Global Observatory |title=Big Victory as M23 Surrenders, But Not an End to Congo's Travails |url=https://theglobalobservatory.org/2013/11/in-drc-one-militia-m23-down-49-more-to-go/ }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2098(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] 8i3kjrulxhc95893mb3v0czfy2jmxsc 1 891347 5410633 2026-06-10T14:05:14Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410633 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891348 5410638 2026-06-10T14:14:07Z MariamV2009 175528 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410638 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891349 5410642 2026-06-10T14:19:23Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] კატეგორია:201... 5410642 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში]] [[კატეგორია:2013 წელი აფრიკაში]] mrx5g49dje37mblp0uiv5bb2p9lokof 15 891350 5410644 2026-06-10T14:19:48Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410644 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891351 5410645 2026-06-10T14:20:07Z Eletskh-QR 175175 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს ლიბიის სამოქალაქო ომის პერიოდში ლიბიის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო... 5410645 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს ლიბიის სამოქალაქო ომის პერიოდში ლიბიის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო ომისა და მუამარ კადაფის გარდაცვალების შემდეგ „დადებითი განვითარებების" აღიარებით, რეზოლუციამ განსაზღვრა უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973-ის დებულებების შეწყვეტის თარიღი. სწორედ ეს რეზოლუცია იძლეოდა სახელმწიფოებს უფლებამოსილებას, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო ღონისძიება" მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და წარმოადგენდა რამდენიმე უცხო სახელმწიფოს სამხედრო ჩარევის სამართლებრივ საფუძველს. შეწყვეტის თარიღად დაწესდა 2011 წლის 31 ოქტომბერი, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59. რეზოლუცია 1973-ით შექმნილი უფრენო ზონაც იმავე თარიღს გაუქმდა.[1] ძირითადი პუნქტები რეზოლუცია, რომელიც მიღებულ იქნა გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად: მკაცრად მოუწოდებს ლიბიის ხელისუფლებას, თავი შეიკავოს რეპრესიებისგან, მათ შორის თვითნებური დაკავებებისგან; მოსთხოვს ლიბიის ხელისუფლებას, მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რეპრესიების, უკანონო პატიმრობისა და სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად; უსვამს ხაზს ლიბიის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას საკუთარი მოსახლეობის, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და აფრიკელი მიგრანტების დაცვაზე; მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მჭიდროდ ითანამშრომლოს ლიბიის ხელისუფლებასთან საერთაშორისო ადამიანის უფლებებისა და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევებზე დაუსჯელობის აღმოსაფხვრელად; წყვეტს რეზოლუცია 1973-ის მე-4 და მე-5 პუნქტების („მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა") და მე-6-დან მე-12 პუნქტების („უფრენო ზონა") დებულებებს 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59-ზე. g2b4ywgc2awvhgggdhjc3fin0em8agp 5410652 5410645 2026-06-10T14:25:37Z Eletskh-QR 175175 5410652 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]]ს პერიოდში [[ლიბია|ლიბი]]ის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო ომისა და [[მუამარ კადაფი]]ს გარდაცვალების შემდეგ „დადებითი განვითარებების" აღიარებით, რეზოლუციამ განსაზღვრა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]-ის დებულებების შეწყვეტის თარიღი. სწორედ ეს რეზოლუცია იძლეოდა სახელმწიფოებს უფლებამოსილებას, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო ღონისძიება" მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და წარმოადგენდა რამდენიმე უცხო სახელმწიფოს სამხედრო ჩარევის სამართლებრივ საფუძველს. შეწყვეტის თარიღად დაწესდა [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი]], ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59. რეზოლუცია 1973-ით შექმნილი უფრენო ზონაც იმავე თარიღს გაუქმდა.[1] ==ძირითადი პუნქტები== რეზოლუცია, რომელიც მიღებულ იქნა გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად: მკაცრად მოუწოდებს ლიბიის ხელისუფლებას, თავი შეიკავოს რეპრესიებისგან, მათ შორის თვითნებური დაკავებებისგან; მოსთხოვს ლიბიის ხელისუფლებას, მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რეპრესიების, უკანონო პატიმრობისა და სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად; უსვამს ხაზს ლიბიის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას საკუთარი მოსახლეობის, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და აფრიკელი მიგრანტების დაცვაზე; მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მჭიდროდ ითანამშრომლოს ლიბიის ხელისუფლებასთან საერთაშორისო ადამიანის უფლებებისა და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევებზე დაუსჯელობის აღმოსაფხვრელად; წყვეტს რეზოლუცია 1973-ის მე-4 და მე-5 პუნქტების („მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა") და მე-6-დან მე-12 პუნქტების („უფრენო ზონა") დებულებებს 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59-ზე. == Voting == {| class="wikitable" ! width="33%" |მომხრე (15) ! width="33%" |თავი შეიკავა (0) ! width="33%" |წინააღმდეგი (0) |- valign="top" | * '''{{USA}}''' * '''{{UK}}''' * {{GAB}} * {{COL}} * {{NGA}} * '''{{FRA}}''' * {{BIH}} * {{PRT}} * {{RSA}} * {{LBN}} * {{IND}} * '''{{CHN}}''' * {{DEU}} * {{BRA}} * '''{{RUS}}''' | | |} <nowiki/>* უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტითაა მონიშნული.. inf852jo21ihl7px64kjcsblgfiqn19 5410664 5410652 2026-06-10T14:35:35Z Eletskh-QR 175175 5410664 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2016 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ოტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 640 |კოდი = S/RES/2016 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2016(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = 2011 წლის [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]] |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Ly-map.png |სათაური = ლიბიის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]]ს პერიოდში [[ლიბია|ლიბი]]ის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო ომისა და [[მუამარ კადაფი]]ს გარდაცვალების შემდეგ „დადებითი განვითარებების" აღიარებით, რეზოლუციამ განსაზღვრა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]-ის დებულებების შეწყვეტის თარიღი. სწორედ ეს რეზოლუცია იძლეოდა სახელმწიფოებს უფლებამოსილებას, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო ღონისძიება" მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და წარმოადგენდა რამდენიმე უცხო სახელმწიფოს სამხედრო ჩარევის სამართლებრივ საფუძველს. შეწყვეტის თარიღად დაწესდა [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი]], ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59. რეზოლუცია 1973-ით შექმნილი უფრენო ზონაც იმავე თარიღს გაუქმდა.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10424.doc.htm United Nations - Security Council Votes Unanimously to End NATO Civilian Protection Mandate in Libya, Following Authorities’ Formal Declaration of Liberation, 27 October 2011]</ref> ==ძირითადი პუნქტები== რეზოლუცია, რომელიც მიიღეს გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად: მკაცრად მოუწოდებს ლიბიის ხელისუფლებას, თავი შეიკავოს რეპრესიებისგან, მათ შორის თვითნებური დაკავებებისგან; მოსთხოვს ლიბიის ხელისუფლებას, მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რეპრესიების, უკანონო პატიმრობისა და სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად; უსვამს ხაზს ლიბიის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას საკუთარი მოსახლეობის, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და აფრიკელი მიგრანტების დაცვაზე; მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მჭიდროდ ითანამშრომლოს ლიბიის ხელისუფლებასთან საერთაშორისო ადამიანის უფლებებისა და [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართ]]ლის დარღვევებზე დაუსჯელობის აღმოსაფხვრელად; წყვეტს რეზოლუცია 1973-ის მე-4 და მე-5 პუნქტების („მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა") და მე-6-დან მე-12 პუნქტების („უფრენო ზონა") დებულებებს 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59-ზე. == ხმის მიცემა == {| class="wikitable" ! width="33%" |მომხრე (15) ! width="33%" |თავი შეიკავა (0) ! width="33%" |წინააღმდეგი (0) |- valign="top" | * '''{{USA}}''' * '''{{UK}}''' * {{GAB}} * {{COL}} * {{NGA}} * '''{{FRA}}''' * {{BIH}} * {{PRT}} * {{RSA}} * {{LBN}} * {{IND}} * '''{{CHN}}''' * {{DEU}} * {{BRA}} * '''{{RUS}}''' | | |} <nowiki/>* უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტითაა მონიშნული. ==დაკვირვებები== [[დიდი ბრიტანეთი]]ს საგარეო საქმეთა [[მდივანი|მდივან]]მა [[უილიამ ჰეიგი|უილიამ ჰეიგ]]მა რეზოლუცია „ლიბიის მშვიდობიანი და დემოკრატიული მომავლისკენ გადადგმულ ეტაპობრივ ნაბიჯად" შეაფასა. გაეროში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[ელჩი|ელჩ]]მა [[სიუზან რაისი|სიუზან რაის]]მა განაცხადა, რომ ისტორია ამ ჩარევას „უშიშროების საბჭოს გამოცდილების სამაგალითო თავად" ჩათვლიდა.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15481143 BBC News - UN Security Council votes to end Libya operations, 27 October 2011]</ref> [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ში [[რუსეთი]]ს ელჩმა [[ვიტალი ჩურკინი|ვიტალი ჩურკინ]]მა განაცხადა: „ჩვენ ველოდებით, რომ [[ნატო]]ს საბჭო ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად იმოქმედებს".<ref>{{Cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |title=Xinhua - UN Security Council adopts resolution to end Libyan mandates, 28 October 2011 |access-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031021422/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |archive-date=31 October 2011 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2016(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} 743838mmd04li3vbtb6sa2udthz9ob8 5410665 5410664 2026-06-10T14:36:00Z Eletskh-QR 175175 5410665 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2016 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 640 |კოდი = S/RES/2016 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2016(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = 2011 წლის [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]] |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Ly-map.png |სათაური = ლიბიის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]]ს პერიოდში [[ლიბია|ლიბი]]ის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო ომისა და [[მუამარ კადაფი]]ს გარდაცვალების შემდეგ „დადებითი განვითარებების" აღიარებით, რეზოლუციამ განსაზღვრა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]-ის დებულებების შეწყვეტის თარიღი. სწორედ ეს რეზოლუცია იძლეოდა სახელმწიფოებს უფლებამოსილებას, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო ღონისძიება" მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და წარმოადგენდა რამდენიმე უცხო სახელმწიფოს სამხედრო ჩარევის სამართლებრივ საფუძველს. შეწყვეტის თარიღად დაწესდა [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი]], ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59. რეზოლუცია 1973-ით შექმნილი უფრენო ზონაც იმავე თარიღს გაუქმდა.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10424.doc.htm United Nations - Security Council Votes Unanimously to End NATO Civilian Protection Mandate in Libya, Following Authorities’ Formal Declaration of Liberation, 27 October 2011]</ref> ==ძირითადი პუნქტები== რეზოლუცია, რომელიც მიიღეს გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად: მკაცრად მოუწოდებს ლიბიის ხელისუფლებას, თავი შეიკავოს რეპრესიებისგან, მათ შორის თვითნებური დაკავებებისგან; მოსთხოვს ლიბიის ხელისუფლებას, მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რეპრესიების, უკანონო პატიმრობისა და სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად; უსვამს ხაზს ლიბიის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას საკუთარი მოსახლეობის, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და აფრიკელი მიგრანტების დაცვაზე; მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მჭიდროდ ითანამშრომლოს ლიბიის ხელისუფლებასთან საერთაშორისო ადამიანის უფლებებისა და [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართ]]ლის დარღვევებზე დაუსჯელობის აღმოსაფხვრელად; წყვეტს რეზოლუცია 1973-ის მე-4 და მე-5 პუნქტების („მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა") და მე-6-დან მე-12 პუნქტების („უფრენო ზონა") დებულებებს 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59-ზე. == ხმის მიცემა == {| class="wikitable" ! width="33%" |მომხრე (15) ! width="33%" |თავი შეიკავა (0) ! width="33%" |წინააღმდეგი (0) |- valign="top" | * '''{{USA}}''' * '''{{UK}}''' * {{GAB}} * {{COL}} * {{NGA}} * '''{{FRA}}''' * {{BIH}} * {{PRT}} * {{RSA}} * {{LBN}} * {{IND}} * '''{{CHN}}''' * {{DEU}} * {{BRA}} * '''{{RUS}}''' | | |} <nowiki/>* უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტითაა მონიშნული. ==დაკვირვებები== [[დიდი ბრიტანეთი]]ს საგარეო საქმეთა [[მდივანი|მდივან]]მა [[უილიამ ჰეიგი|უილიამ ჰეიგ]]მა რეზოლუცია „ლიბიის მშვიდობიანი და დემოკრატიული მომავლისკენ გადადგმულ ეტაპობრივ ნაბიჯად" შეაფასა. გაეროში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[ელჩი|ელჩ]]მა [[სიუზან რაისი|სიუზან რაის]]მა განაცხადა, რომ ისტორია ამ ჩარევას „უშიშროების საბჭოს გამოცდილების სამაგალითო თავად" ჩათვლიდა.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15481143 BBC News - UN Security Council votes to end Libya operations, 27 October 2011]</ref> [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ში [[რუსეთი]]ს ელჩმა [[ვიტალი ჩურკინი|ვიტალი ჩურკინ]]მა განაცხადა: „ჩვენ ველოდებით, რომ [[ნატო]]ს საბჭო ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად იმოქმედებს".<ref>{{Cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |title=Xinhua - UN Security Council adopts resolution to end Libyan mandates, 28 October 2011 |access-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031021422/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |archive-date=31 October 2011 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2016(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} 3bbqbou3u16alb90pf04rzklyk8bz48 5410667 5410665 2026-06-10T14:36:49Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410667 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2016 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 640 |კოდი = S/RES/2016 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2016(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = 2011 წლის [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]] |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Ly-map.png |სათაური = ლიბიის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]]ს პერიოდში [[ლიბია|ლიბი]]ის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო ომისა და [[მუამარ კადაფი]]ს გარდაცვალების შემდეგ „დადებითი განვითარებების" აღიარებით, რეზოლუციამ განსაზღვრა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]-ის დებულებების შეწყვეტის თარიღი. სწორედ ეს რეზოლუცია იძლეოდა სახელმწიფოებს უფლებამოსილებას, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო ღონისძიება" მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და წარმოადგენდა რამდენიმე უცხო სახელმწიფოს სამხედრო ჩარევის სამართლებრივ საფუძველს. შეწყვეტის თარიღად დაწესდა [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი]], ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59. რეზოლუცია 1973-ით შექმნილი უფრენო ზონაც იმავე თარიღს გაუქმდა.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10424.doc.htm United Nations - Security Council Votes Unanimously to End NATO Civilian Protection Mandate in Libya, Following Authorities’ Formal Declaration of Liberation, 27 October 2011]</ref> ==ძირითადი პუნქტები== რეზოლუცია, რომელიც მიიღეს გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად: მკაცრად მოუწოდებს ლიბიის ხელისუფლებას, თავი შეიკავოს რეპრესიებისგან, მათ შორის თვითნებური დაკავებებისგან; მოსთხოვს ლიბიის ხელისუფლებას, მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რეპრესიების, უკანონო პატიმრობისა და სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად; უსვამს ხაზს ლიბიის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას საკუთარი მოსახლეობის, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და აფრიკელი მიგრანტების დაცვაზე; მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მჭიდროდ ითანამშრომლოს ლიბიის ხელისუფლებასთან საერთაშორისო ადამიანის უფლებებისა და [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართ]]ლის დარღვევებზე დაუსჯელობის აღმოსაფხვრელად; წყვეტს რეზოლუცია 1973-ის მე-4 და მე-5 პუნქტების („მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა") და მე-6-დან მე-12 პუნქტების („უფრენო ზონა") დებულებებს 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59-ზე. == ხმის მიცემა == {| class="wikitable" ! width="33%" |მომხრე (15) ! width="33%" |თავი შეიკავა (0) ! width="33%" |წინააღმდეგი (0) |- valign="top" | * '''{{USA}}''' * '''{{UK}}''' * {{GAB}} * {{COL}} * {{NGA}} * '''{{FRA}}''' * {{BIH}} * {{PRT}} * {{RSA}} * {{LBN}} * {{IND}} * '''{{CHN}}''' * {{DEU}} * {{BRA}} * '''{{RUS}}''' | | |} <nowiki/>* უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტითაა მონიშნული. ==დაკვირვებები== [[დიდი ბრიტანეთი]]ს საგარეო საქმეთა [[მდივანი|მდივან]]მა [[უილიამ ჰეიგი|უილიამ ჰეიგ]]მა რეზოლუცია „ლიბიის მშვიდობიანი და დემოკრატიული მომავლისკენ გადადგმულ ეტაპობრივ ნაბიჯად" შეაფასა. გაეროში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[ელჩი|ელჩ]]მა [[სიუზან რაისი|სიუზან რაის]]მა განაცხადა, რომ ისტორია ამ ჩარევას „უშიშროების საბჭოს გამოცდილების სამაგალითო თავად" ჩათვლიდა.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15481143 BBC News - UN Security Council votes to end Libya operations, 27 October 2011]</ref> [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ში [[რუსეთი]]ს ელჩმა [[ვიტალი ჩურკინი|ვიტალი ჩურკინ]]მა განაცხადა: „ჩვენ ველოდებით, რომ [[ნატო]]ს საბჭო ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად იმოქმედებს".<ref>{{Cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |title=Xinhua - UN Security Council adopts resolution to end Libyan mandates, 28 October 2011 |access-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031021422/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |archive-date=31 October 2011 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2016(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] oznxdmh092ky2fkryh047jywdla4ds4 5410668 5410667 2026-06-10T14:37:13Z Eletskh-QR 175175 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410668 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2016 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 640 |კოდი = S/RES/2016 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2016(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = 2011 წლის [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]] |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Ly-map.png |სათაური = ლიბიის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]]ს პერიოდში [[ლიბია|ლიბი]]ის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო ომისა და [[მუამარ კადაფი]]ს გარდაცვალების შემდეგ „დადებითი განვითარებების" აღიარებით, რეზოლუციამ განსაზღვრა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]-ის დებულებების შეწყვეტის თარიღი. სწორედ ეს რეზოლუცია იძლეოდა სახელმწიფოებს უფლებამოსილებას, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო ღონისძიება" მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და წარმოადგენდა რამდენიმე უცხო სახელმწიფოს სამხედრო ჩარევის სამართლებრივ საფუძველს. შეწყვეტის თარიღად დაწესდა [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი]], ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59. რეზოლუცია 1973-ით შექმნილი უფრენო ზონაც იმავე თარიღს გაუქმდა.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10424.doc.htm United Nations - Security Council Votes Unanimously to End NATO Civilian Protection Mandate in Libya, Following Authorities’ Formal Declaration of Liberation, 27 October 2011]</ref> ==ძირითადი პუნქტები== რეზოლუცია, რომელიც მიიღეს გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად: მკაცრად მოუწოდებს ლიბიის ხელისუფლებას, თავი შეიკავოს რეპრესიებისგან, მათ შორის თვითნებური დაკავებებისგან; მოსთხოვს ლიბიის ხელისუფლებას, მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რეპრესიების, უკანონო პატიმრობისა და სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად; უსვამს ხაზს ლიბიის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას საკუთარი მოსახლეობის, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და აფრიკელი მიგრანტების დაცვაზე; მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მჭიდროდ ითანამშრომლოს ლიბიის ხელისუფლებასთან საერთაშორისო ადამიანის უფლებებისა და [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართ]]ლის დარღვევებზე დაუსჯელობის აღმოსაფხვრელად; წყვეტს რეზოლუცია 1973-ის მე-4 და მე-5 პუნქტების („მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა") და მე-6-დან მე-12 პუნქტების („უფრენო ზონა") დებულებებს 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59-ზე. == ხმის მიცემა == {| class="wikitable" ! width="33%" |მომხრე (15) ! width="33%" |თავი შეიკავა (0) ! width="33%" |წინააღმდეგი (0) |- valign="top" | * '''{{USA}}''' * '''{{UK}}''' * {{GAB}} * {{COL}} * {{NGA}} * '''{{FRA}}''' * {{BIH}} * {{PRT}} * {{RSA}} * {{LBN}} * {{IND}} * '''{{CHN}}''' * {{DEU}} * {{BRA}} * '''{{RUS}}''' | | |} <nowiki/>* უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტითაა მონიშნული. ==დაკვირვებები== [[დიდი ბრიტანეთი]]ს საგარეო საქმეთა [[მდივანი|მდივან]]მა [[უილიამ ჰეიგი|უილიამ ჰეიგ]]მა რეზოლუცია „ლიბიის მშვიდობიანი და დემოკრატიული მომავლისკენ გადადგმულ ეტაპობრივ ნაბიჯად" შეაფასა. გაეროში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[ელჩი|ელჩ]]მა [[სიუზან რაისი|სიუზან რაის]]მა განაცხადა, რომ ისტორია ამ ჩარევას „უშიშროების საბჭოს გამოცდილების სამაგალითო თავად" ჩათვლიდა.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15481143 BBC News - UN Security Council votes to end Libya operations, 27 October 2011]</ref> [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ში [[რუსეთი]]ს ელჩმა [[ვიტალი ჩურკინი|ვიტალი ჩურკინ]]მა განაცხადა: „ჩვენ ველოდებით, რომ [[ნატო]]ს საბჭო ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად იმოქმედებს".<ref>{{Cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |title=Xinhua - UN Security Council adopts resolution to end Libyan mandates, 28 October 2011 |access-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031021422/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |archive-date=31 October 2011 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2016(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] dm5zj8djbnefjicsglswmw1ui04kopy 5410759 5410668 2026-06-10T16:06:46Z Jaba1977 3604 შეიცვალა გასაღები [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები]]-სთვის " " გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410759 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2016 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ოქტომბერი |წელი = 2011 |სხდომა = 6 640 |კოდი = S/RES/2016 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2016(2011) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = 2011 წლის [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]] |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Ly-map.png |სათაური = ლიბიის რუკა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2016''' მიიღეს [[2011]] წლის [[27 ოქტომბერი|27 ოქტომბერ]]ს [[ლიბიის სამოქალაქო ომი]]ს პერიოდში [[ლიბია|ლიბი]]ის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ლიბიაში სამოქალაქო ომისა და [[მუამარ კადაფი]]ს გარდაცვალების შემდეგ „დადებითი განვითარებების" აღიარებით, რეზოლუციამ განსაზღვრა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973|უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1973]]-ის დებულებების შეწყვეტის თარიღი. სწორედ ეს რეზოლუცია იძლეოდა სახელმწიფოებს უფლებამოსილებას, გამოეყენებინათ „ყველა საჭირო ღონისძიება" მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად და წარმოადგენდა რამდენიმე უცხო სახელმწიფოს სამხედრო ჩარევის სამართლებრივ საფუძველს. შეწყვეტის თარიღად დაწესდა [[2011]] წლის [[31 ოქტომბერი]], ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59. რეზოლუცია 1973-ით შექმნილი უფრენო ზონაც იმავე თარიღს გაუქმდა.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10424.doc.htm United Nations - Security Council Votes Unanimously to End NATO Civilian Protection Mandate in Libya, Following Authorities’ Formal Declaration of Liberation, 27 October 2011]</ref> ==ძირითადი პუნქტები== რეზოლუცია, რომელიც მიიღეს გაეროს წესდების მე-7 თავის შესაბამისად: მკაცრად მოუწოდებს ლიბიის ხელისუფლებას, თავი შეიკავოს რეპრესიებისგან, მათ შორის თვითნებური დაკავებებისგან; მოსთხოვს ლიბიის ხელისუფლებას, მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რეპრესიების, უკანონო პატიმრობისა და სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯის თავიდან ასაცილებლად; უსვამს ხაზს ლიბიის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას საკუთარი მოსახლეობის, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და აფრიკელი მიგრანტების დაცვაზე; მოუწოდებს ყველა წევრ სახელმწიფოს, მჭიდროდ ითანამშრომლოს ლიბიის ხელისუფლებასთან საერთაშორისო ადამიანის უფლებებისა და [[საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი|საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართ]]ლის დარღვევებზე დაუსჯელობის აღმოსაფხვრელად; წყვეტს რეზოლუცია 1973-ის მე-4 და მე-5 პუნქტების („მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა") და მე-6-დან მე-12 პუნქტების („უფრენო ზონა") დებულებებს 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ლიბიის ადგილობრივი დროით 23:59-ზე. == ხმის მიცემა == {| class="wikitable" ! width="33%" |მომხრე (15) ! width="33%" |თავი შეიკავა (0) ! width="33%" |წინააღმდეგი (0) |- valign="top" | * '''{{USA}}''' * '''{{UK}}''' * {{GAB}} * {{COL}} * {{NGA}} * '''{{FRA}}''' * {{BIH}} * {{PRT}} * {{RSA}} * {{LBN}} * {{IND}} * '''{{CHN}}''' * {{DEU}} * {{BRA}} * '''{{RUS}}''' | | |} <nowiki/>* უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრები მუქი შრიფტითაა მონიშნული. ==დაკვირვებები== [[დიდი ბრიტანეთი]]ს საგარეო საქმეთა [[მდივანი|მდივან]]მა [[უილიამ ჰეიგი|უილიამ ჰეიგ]]მა რეზოლუცია „ლიბიის მშვიდობიანი და დემოკრატიული მომავლისკენ გადადგმულ ეტაპობრივ ნაბიჯად" შეაფასა. გაეროში [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[ელჩი|ელჩ]]მა [[სიუზან რაისი|სიუზან რაის]]მა განაცხადა, რომ ისტორია ამ ჩარევას „უშიშროების საბჭოს გამოცდილების სამაგალითო თავად" ჩათვლიდა.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15481143 BBC News - UN Security Council votes to end Libya operations, 27 October 2011]</ref> [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ში [[რუსეთი]]ს ელჩმა [[ვიტალი ჩურკინი|ვიტალი ჩურკინ]]მა განაცხადა: „ჩვენ ველოდებით, რომ [[ნატო]]ს საბჭო ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად იმოქმედებს".<ref>{{Cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |title=Xinhua - UN Security Council adopts resolution to end Libyan mandates, 28 October 2011 |access-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031021422/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-10/28/c_122206768.htm |archive-date=31 October 2011 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში == *[https://undocs.org/S/RES/2016(2011) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{reflist}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2011}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2011 წლის რეზოლუციები| ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] f32bcjgyo6or51c618i4kxipyfalda5 0 891352 5410654 2026-06-10T14:25:59Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5410654 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} 0dgho9atk4abiixoj19up834u9mcqfx 5410656 5410654 2026-06-10T14:27:56Z Anano-QR 175352 5410656 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]]. გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იტყობინებოდნენ: „უშიშროების საბჭომ მიესალმა სიერა-ლეონეში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც დასავლეთ აფრიკის ამ ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გააგრძელა სიერა-ლეონეში გაეროს მშვიდობისმშენებლობის ინტეგრირებული ოფისის (UNIPSIL) მანდატი, რათა მას, სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დახმარება გაეწია მთავრობისთვის ამ პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინასაარჩევნო პერიოდში. [უშიშროების საბჭომ სთხოვა UNIPSIL-ს].. დახმარებოდა მთავრობას და მის საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. მან ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების მცდელობებისთვის, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის ხელშეწყობის გზით, ხოლო გენერალურ მდივანს სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მათი მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ.“ 3s4bnbhk3pil8kyvo0f8p51n9yb8xhs 5410666 5410656 2026-06-10T14:36:44Z Anano-QR 175352 5410666 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]]. გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იუწყებიან: „უშიშროების საბჭო მიესალმა [[სიერა-ლეონე]]ში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გადაავადა სიერა-ლეონეში [[გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ინტეგრირებული ოფისი]]ს (UNIPSIL) მანდატი, რათა სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დაეხმაროს მთავრობას პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინა პერიოდში. [[უშიშროების საბჭო]]მ სთხოვა UNIPSIL-ს დახმარებოდა მთავრობას და საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების ძალისხმევას, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის მხარდაჭერით, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ. 2wbrl2kihcbxbl88cbm3nkwfdh4mdcz 5410671 5410666 2026-06-10T14:39:02Z Anano-QR 175352 5410671 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =2065 |ორგანო = უს |თარიღი =12 სექტემბერი |წელი = 2012 |სხდომა =6,831 |კოდი =S/RES/2065 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2065(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სიერა-ლეონეში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Freetown-Street.jpg |წარწერა =ქუჩა ფრიტაუნში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]]. გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იუწყებიან: „უშიშროების საბჭო მიესალმა [[სიერა-ლეონე]]ში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გადაავადა სიერა-ლეონეში [[გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ინტეგრირებული ოფისი]]ს (UNIPSIL) მანდატი, რათა სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დაეხმაროს მთავრობას პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინა პერიოდში. [[უშიშროების საბჭო]]მ სთხოვა UNIPSIL-ს დახმარებოდა მთავრობას და საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების ძალისხმევას, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის მხარდაჭერით, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ. lot94chhzsle3lunmwygflto6mkdhag 5410672 5410671 2026-06-10T14:45:36Z Anano-QR 175352 5410672 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =2065 |ორგანო = უს |თარიღი =12 სექტემბერი |წელი = 2012 |სხდომა =6,831 |კოდი =S/RES/2065 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2065(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სიერა-ლეონეში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Freetown-Street.jpg |წარწერა =ქუჩა ფრიტაუნში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2012/sc10759.doc.htm|title=Security Council, Stressing Sierra Leone’s November Elections ‘Benchmark’ for Peace Consolidation, Extends Mandate of United Nations Office until 31 March 2013|date=12 September 2012|publisher=United Nations}}</ref> გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იუწყებიან: „უშიშროების საბჭო მიესალმა [[სიერა-ლეონე]]ში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გადაავადა სიერა-ლეონეში [[გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ინტეგრირებული ოფისი]]ს (UNIPSIL) მანდატი, რათა სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დაეხმაროს მთავრობას პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინა პერიოდში. [[უშიშროების საბჭო]]მ სთხოვა UNIPSIL-ს დახმარებოდა მთავრობას და საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების ძალისხმევას, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის მხარდაჭერით, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2065(2012) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} 10pw509qpf13fdcq41a42dc079340ph 5410673 5410672 2026-06-10T14:45:57Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410673 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =2065 |ორგანო = უს |თარიღი =12 სექტემბერი |წელი = 2012 |სხდომა =6,831 |კოდი =S/RES/2065 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2065(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სიერა-ლეონეში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Freetown-Street.jpg |წარწერა =ქუჩა ფრიტაუნში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2012/sc10759.doc.htm|title=Security Council, Stressing Sierra Leone’s November Elections ‘Benchmark’ for Peace Consolidation, Extends Mandate of United Nations Office until 31 March 2013|date=12 September 2012|publisher=United Nations}}</ref> გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იუწყებიან: „უშიშროების საბჭო მიესალმა [[სიერა-ლეონე]]ში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გადაავადა სიერა-ლეონეში [[გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ინტეგრირებული ოფისი]]ს (UNIPSIL) მანდატი, რათა სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დაეხმაროს მთავრობას პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინა პერიოდში. [[უშიშროების საბჭო]]მ სთხოვა UNIPSIL-ს დახმარებოდა მთავრობას და საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების ძალისხმევას, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის მხარდაჭერით, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2065(2012) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] 0g2jo9kx86i3upfnmveklse972iqbzu 5410674 5410673 2026-06-10T14:46:25Z Anano-QR 175352 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სიერა-ლეონეს შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410674 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Anano-QR|Anano-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =2065 |ორგანო = უს |თარიღი =12 სექტემბერი |წელი = 2012 |სხდომა =6,831 |კოდი =S/RES/2065 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2065(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სიერა-ლეონეში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Freetown-Street.jpg |წარწერა =ქუჩა ფრიტაუნში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2012/sc10759.doc.htm|title=Security Council, Stressing Sierra Leone’s November Elections ‘Benchmark’ for Peace Consolidation, Extends Mandate of United Nations Office until 31 March 2013|date=12 September 2012|publisher=United Nations}}</ref> გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იუწყებიან: „უშიშროების საბჭო მიესალმა [[სიერა-ლეონე]]ში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გადაავადა სიერა-ლეონეში [[გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ინტეგრირებული ოფისი]]ს (UNIPSIL) მანდატი, რათა სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დაეხმაროს მთავრობას პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინა პერიოდში. [[უშიშროების საბჭო]]მ სთხოვა UNIPSIL-ს დახმარებოდა მთავრობას და საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების ძალისხმევას, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის მხარდაჭერით, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2065(2012) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სიერა-ლეონეს შესახებ]] ij7ywnge2r9ecxxcou78bvwatc7lfgk 5410675 5410674 2026-06-10T14:47:25Z Anano-QR 175352 5410675 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =2065 |ორგანო = უს |თარიღი =12 სექტემბერი |წელი = 2012 |სხდომა =6,831 |კოდი =S/RES/2065 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2065(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სიერა-ლეონეში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Freetown-Street.jpg |წარწერა =ქუჩა ფრიტაუნში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2012/sc10759.doc.htm|title=Security Council, Stressing Sierra Leone’s November Elections ‘Benchmark’ for Peace Consolidation, Extends Mandate of United Nations Office until 31 March 2013|date=12 September 2012|publisher=United Nations}}</ref> გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იუწყებიან: „უშიშროების საბჭო მიესალმა [[სიერა-ლეონე]]ში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გადაავადა სიერა-ლეონეში [[გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ინტეგრირებული ოფისი]]ს (UNIPSIL) მანდატი, რათა სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დაეხმაროს მთავრობას პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინა პერიოდში. [[უშიშროების საბჭო]]მ სთხოვა UNIPSIL-ს დახმარებოდა მთავრობას და საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების ძალისხმევას, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის მხარდაჭერით, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2065(2012) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სიერა-ლეონეს შესახებ]] qtkym0pcufqdwi7a77lv7wh3temefwp 5410703 5410675 2026-06-10T15:55:50Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2012 წელი სიერა-ლეონეში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410703 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი =2065 |ორგანო = უს |თარიღი =12 სექტემბერი |წელი = 2012 |სხდომა =6,831 |კოდი =S/RES/2065 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2065(2012) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია სიერა-ლეონეში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Freetown-Street.jpg |წარწერა =ქუჩა ფრიტაუნში }} '''[[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია]] 2065''' მიიღეს ერთხმად [[2012]] წლის [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2012/sc10759.doc.htm|title=Security Council, Stressing Sierra Leone’s November Elections ‘Benchmark’ for Peace Consolidation, Extends Mandate of United Nations Office until 31 March 2013|date=12 September 2012|publisher=United Nations}}</ref> გაეროს ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები იუწყებიან: „უშიშროების საბჭო მიესალმა [[სიერა-ლეონე]]ში 17 ნოემბრის საპრეზიდენტო, საპარლამენტო და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის მიმდინარე მზადებას და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელობას, როგორც [[დასავლეთ აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ქვეყანაში მშვიდობის განმტკიცების „მთავარ კრიტერიუმს“. საბჭომ 2013 წლის 31 მარტამდე გადაავადა სიერა-ლეონეში [[გაეროს მშვიდობის მშენებლობის ინტეგრირებული ოფისი]]ს (UNIPSIL) მანდატი, რათა სხვა ძირითად ამოცანებთან ერთად, დაეხმაროს მთავრობას პოტენციურად ტრანსფორმაციული მოვლენის წინა პერიოდში. [[უშიშროების საბჭო]]მ სთხოვა UNIPSIL-ს დახმარებოდა მთავრობას და საარჩევნო, დემოკრატიულ და უსაფრთხოების ინსტიტუტებს არჩევნების მომზადებასა და ჩატარებაში. ასევე სთხოვა UNIPSIL-ს, მხარი დაეჭირა კონფლიქტების პრევენციისა და შერბილების ძალისხმევას, მათ შორის პოლიტიკურ პარტიებს შორის ინკლუზიური დიალოგის მხარდაჭერით, ხოლო [[გაეროს გენერალური მდივანი|გენერალურ მდივანს]] სთხოვა, არჩევნების დასრულებიდან მალევე მიეწოდებინა ინფორმაცია მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2065(2012) რეზოლუციის ტექსტი undocs.org-ზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2012}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2012 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სიერა-ლეონეს შესახებ]] [[კატეგორია:2012 წელი სიერა-ლეონეში]] kacjek301gau7lcp9egnlnb0p743eyh 1 891353 5410655 2026-06-10T14:26:29Z Anano-QR 175352 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410655 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891355 5410669 2026-06-10T14:38:03Z Eletskh-QR 175175 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410669 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891356 5410670 2026-06-10T14:38:24Z Eletskh-QR 175175 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410670 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891357 5410677 2026-06-10T15:41:05Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5410677 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} 6j9811q5we7t04hg821txhdimosj6hh 5410765 5410677 2026-06-10T16:11:05Z Nnninniia55 175039 5410765 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბერიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} 7n29x50ryk0d8fydphwmtia0mx5o1as 5410766 5410765 2026-06-10T16:11:31Z Nnninniia55 175039 5410766 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} dhd8uvvf94yt8v8zg2jwdfjz482650o 5410775 5410766 2026-06-10T16:13:34Z Nnninniia55 175039 5410775 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. o46g4i5xgfiwhj8d2dfu6v6b851q8ck 5410788 5410775 2026-06-10T16:16:46Z Nnninniia55 175039 5410788 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== 8iukkp6o3pckzn4pqy3clwq38x6d6rm 5410790 5410788 2026-06-10T16:20:35Z Nnninniia55 175039 /* კონტექსტი */ 5410790 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. 23st216rqi49jm4qtjy0o94mowqkndh 5410792 5410790 2026-06-10T16:23:16Z Nnninniia55 175039 /* კონტექსტი */ 5410792 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. p5vjaynd4eo1u6c16znaualgg348a6e 5410795 5410792 2026-06-10T16:25:29Z Nnninniia55 175039 /* კონტექსტი */ 5410795 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. m6jw86ad43igalptfp403214vr2muqa 5410798 5410795 2026-06-10T16:26:02Z Nnninniia55 175039 /* კონტექსტი */ 5410798 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. mopj71ltis0j4i3mdkc6pzd5tfn6fb4 5410799 5410798 2026-06-10T16:26:36Z Nnninniia55 175039 /* კონტექსტი */ 5410799 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. 1m89awqp1qxeeey5y23go9vach1zm2z 5410800 5410799 2026-06-10T16:27:50Z Nnninniia55 175039 /* კონტექსტი */ 5410800 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== jsf2jpfygq07tygcy9fpio1u317aolf 5410801 5410800 2026-06-10T16:29:59Z Nnninniia55 175039 /* რეზოლუციის შინაარსი */ 5410801 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. htozy0aw6wf42lcmg5gu4r61y69uqyj 5410815 5410801 2026-06-10T16:39:15Z Nnninniia55 175039 /* რეზოლუციის შინაარსი */ 5410815 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა hwiggyk7mzra1r1kxd7zrkvazsq3gdp 5410816 5410815 2026-06-10T16:40:20Z Nnninniia55 175039 /* რეზოლუციის შინაარსი */ 5410816 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. r3o1tv1y7zdqi87lw23sahoti66iigw 5410818 5410816 2026-06-10T16:40:44Z Nnninniia55 175039 /* რეზოლუციის შინაარსი */ 5410818 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== jg1875ayuj5rqmwlcl0nrcyn3ea84ty 5410819 5410818 2026-06-10T16:40:58Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410819 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] k042vo59gs83i59fy0ilj5yp7c5ii0o 5410820 5410819 2026-06-10T16:41:15Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410820 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} mogbbxrs7wlt58nhu8kwgqrwkow0ngs 5410821 5410820 2026-06-10T16:41:43Z Nnninniia55 175039 /* სქოლიო */ 5410821 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა. ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} le3p0vo2x8ypcyl8tdil1l6817kedrp 5410822 5410821 2026-06-10T16:42:11Z Nnninniia55 175039 5410822 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა.<ref>https://press.un.org/en/2013/sc10939.doc.htm</ref> ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} kxdl1c2se1ufvpvsxw5fj3l17io10qy 5410825 5410822 2026-06-10T16:44:11Z Nnninniia55 175039 5410825 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სიტუაცია ლიბიაში |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა.<ref>https://press.un.org/en/2013/sc10939.doc.htm</ref> ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] 36b1b7n9zqnybgqi6fv71nhm9ea1aaj 5410828 5410825 2026-06-10T16:44:40Z Nnninniia55 175039 5410828 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა.<ref>https://press.un.org/en/2013/sc10939.doc.htm</ref> ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] cmsb5wq7n00mawrw7swmj7l900ypgfz 5410830 5410828 2026-06-10T16:45:05Z Nnninniia55 175039 5410830 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა.<ref>https://press.un.org/en/2013/sc10939.doc.htm</ref> ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] inv6xu1dgtamrlm5lvapffcub9060jz 5410849 5410830 2026-06-10T17:15:45Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410849 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა.<ref>https://press.un.org/en/2013/sc10939.doc.htm</ref> ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] lnr6cb7pld7b02x9dzose5fjb5owun4 5410850 5410849 2026-06-10T17:15:58Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:2013 წელი ლიბიაში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410850 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2095 |ორგანო = უს |თარიღი =14 მარტი |წელი =2013 |სხდომა =6,934 |კოდი =S/RES/2095 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2095(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = |შედეგი =მიღებულია |სურათი =20240711 NY consejo seguridad ONU reporte misión verificación-Joel González4623 (53850912659).jpg |წარწერა =გაეროს უშიშროების საბჭო }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2095''' იყო რეზოლუცია უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც ერთხმად მიიღეს [[2013]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]]. რეზოლუციამ [[ლიბია|ლიბიაში]] გაეროს მისია ერთი წლით გაახანგრძლივა და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ დაწესებულ იარაღის ემბარგოში ცვლილებები შეიტანა.<ref>https://press.un.org/en/2013/sc10939.doc.htm</ref> ==კონტექსტი== [[2011]] წლის [[15 თებერვალი|15 თებერვალს]], [[არაბული გაზაფხული|სხვა არაბული ქვეყნების მსგავსად]], ლიბიაშიც დაიწყო საპროტესტო აქციები [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკ]] [[მუამარ კადაფი|მუამარ კადაფის]] ავტოკრატიული რეჟიმის წინააღმდეგ. ორი კვირის შემდეგ, რეჟიმის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის მომხდარი ძალადობრივი შეტაკებების შედეგად, ხელისუფლებამ ლიბიის დიდ ნაწილზე კონტროლი დაკარგა. მოგვიანებით მან მოსახლეობის ფულით დაშოშმინება სცადა, თუმცა ძალადობა მაინც გაგრძელდა და ბევრმა ლიბიელმა მეზობელ [[ეგვიპტე|ეგვიპტესა]] და [[ტუნისი|ტუნისს]] შეაფარა თავი. საერთაშორისო თანამეგობრობის უმრავლესობამ მხარი ლიბიის ოპოზიციას დაუჭირა და ქვეყნისთვის სანქციების დაწესება განიხილა. [[ნატო|ნატოს]] მნიშვნელოვანი საჰაერო მხარდაჭერით, ოპოზიციამ თითქმის მთელი ქვეყნის დაპყრობა შეძლო. ამბოხებულებმა ლიბიის სამართავად დროებითი გარდამავალი საბჭო ჩამოაყალიბეს. 2011 წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერში]] კადაფის სიკვდილის შემდეგ, მეამბოხეებმა ლიბია გათავისუფლებულად გამოაცხადეს და დაიწყო გადასვლა ახალ, დემოკრატიულ რეჟიმზე. არჩევნები [[2012]] წლის ოქტომბერში ჩატარდა. ==რეზოლუციის შინაარსი== ლიბიაში UNSMIL-ის მანდატი 12 თვით გახანგრძლივდა. ეს მისია ხელმძღვანელობდა დემოკრატიულ სისტემაზე გადასვლის პროცესს, ეხმარებოდა ქვეყანას არჩევნების ჩატარებასა და ახალი [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციის]] პროექტის შემუშავებაში. [[1970]] წლის რეზოლუციით ლიბიის წინააღმდეგ დაწესებული იარაღის ემბარგო გარკვეულწილად შემსუბუქდა იმ გაგებით, რომ სანქციების კომიტეტისთვის აღარ იყო საჭირო ინფორმაციის მიწოდება მთავრობისთვის ჰუმანიტარული დახმარებისა თუ უსაფრთხოების მიზნით სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდებაზე, გარდა უშუალოდ იარაღისა. ლიბიის მთავრობას მიეცა რეკომენდაცია, უკეთ მართოს საკუთარი შეიარაღება, მათ შორის სერტიფიკატების გამოყენებით. ასევე გახანგრძლივდა საბანკო ანგარიშების გაყინვის რეჟიმი და იმ ექსპერტთა ჯგუფის მანდატიც, რომელიც სანქციების კომიტეტს ქვეყნებიდან მიღებული ინფორმაციის ანალიზსა და დარღვევების გამოძიებაში ეხმარებოდა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2095(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი ლიბიაში]] qzgk2ahixdkjm1n27dtzhrnkds9vrzu 0 891358 5410678 2026-06-10T15:42:39Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: '''ოლიმპიოდორე უმცროსი''' ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; [[495]]—[[570]]) — ნეოპლატონისტი ფილოსოფოსი, ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის მოწაფ... 5410678 wikitext text/x-wiki '''ოლიმპიოდორე უმცროსი''' ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; [[495]]—[[570]]) — ნეოპლატონისტი ფილოსოფოსი, ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა 520 წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ იუსტინიანე I-ის 529 წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე 565 წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა (არისტოტელეს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. p18d58n2fexizrp7aro1wysb6riwkip 5410682 5410678 2026-06-10T15:46:50Z Surprizi 14671 5410682 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი''' ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} sz76yj7qqa6cuwevx8uvw34j2xftvd5 5410684 5410682 2026-06-10T15:47:21Z Surprizi 14671 დაემატა [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410684 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი''' ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] l8c07zzyvlsbhankp6m3hjdyqhsom6t 5410685 5410684 2026-06-10T15:47:27Z Surprizi 14671 დაემატა [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410685 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი''' ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] 4ldr8mz471njm6rug8xtkor3tm5v6cq 5410687 5410685 2026-06-10T15:50:48Z Surprizi 14671 5410687 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი'''<ref>{{ორთოგრაფიული ლექსიკონი|ბერძნული და რომაული|2023}}</ref> ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] bz619pyk3ipy0flj3w9op9t9mc3a2nv 5410689 5410687 2026-06-10T15:52:02Z Surprizi 14671 5410689 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი'''<ref>{{ორთოგრაფიული ლექსიკონი|ბერძნული და რომაული ახალი|109}}</ref> ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] qj2anxju7mibvadrojvngqpmlz3z81y 5410698 5410689 2026-06-10T15:54:42Z Surprizi 14671 5410698 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი'''<ref>{{ორთოგრაფიული ლექსიკონი|ბერძნული და რომაული ახალი|109}}</ref> ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==ლიტერატურა== * Olympiodorus, ''[https://www.bloomsbury.com/uk/elias-and-david-introductions-to-philosophy-with-olympiodorus-introduction-to-logic-9781350136441/ Introduction to Aristotle's Categories]''. [Translated by Sebastian Gertz]. Bloomsbury: London, 2017. {{ISBN|9781350136441}}. *Late Classical Astrology: Paulus Alexandrinus and Olympiodorus (with the Scholia of later Latin Commentators). [Translated by Dorian Gieseler Greenbaum.] ARHAT [https://web.archive.org/web/20071002064247/http://www.robhand.com/availpub.htm], 2001. *"Olympiodorus The Younger." Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica Premium Service. <https://www.britannica.com/biography/Olympiodorus-the-Younger> [Accessed September 24, 2017]. *{{Cite EB1911|wstitle=Olympiodorus|display=Olympiodorus ''s.v.'' (3)|volume=20|page=97}} *L.G. Westerink, "Ein astrologisches Kolleg aus dem Jahre 564," in ''Byzantinische Zeitschrift'', 64, 1971, pp.&nbsp;6–21. *Bruce M. Metzger, "Ancient Astrological Geography and Acts 2:9-11," W. Ward Gasque & Ralph P. Martin, eds., Apostolic History and the Gospel. Biblical and Historical Essays Presented to F.F. Bruce. Exeter: The Paternoster Press, 1970. Hbk. {{ISBN|0-85364-098-X}}. pp.&nbsp;123–133. * Harold Tarrant, "Olympiodorus and history," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Politike Eudaimonia: Olympiodorus on Plato's Republic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Restoring Olympiodorus' syllogistic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). *Robert Schmidt, Project Hindsight [http://www.projecthindsight.com/reference/catalog.html] *Sebastian R. P. Gertz, ''Death and Immortality in Late Neoplatonism: Studies on the Ancient Commentaries on Plato's Phaedo'', Brill: Leiden, 2011. * {{cite book |last1=Jackson |first1=Robin |last2=Lycos |first2=Kimon |last3=Tarrant |first3=Harold |date=1998 |title=Olympiodorus: Commentary on Plato's Gorgias |publisher=Brill |location=Leiden |isbn=90-04-10972-2}} * {{cite book |last1=Westerink |first1=L. G. |date=2011 |title=Anonymous Prolegomena to Platonic Philosophy |publisher=The Prometheus Trust |location=Wiltshire, UK |isbn=978-1-898910-510}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830905967.html Olympiodorus of Alexandria - Encyclopedia.com] *[https://plato.stanford.edu/entries/olympiodorus/ Wildberg, Christian. "Olympiodorus"] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] 1vce87vpnho73yef2gqas9ma4314x2w 5410710 5410698 2026-06-10T15:57:41Z Surprizi 14671 5410710 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი'''<ref>{{ორთოგრაფიული ლექსიკონი|ბერძნული და რომაული ახალი|109}}</ref> ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==თხზულებები== ოლიმპიოდორეს შემდეგი ნაშრომებია შემორჩენილი: *„პლატონის ცხოვრება“ *პლატონის „ალკიბიადეს“ კომენტარი *პლატონის „გორგიას“ კომენტარი *პლატონის „ფედონეს“ კომენტარი *შესავალი არისტოტელეს „ლოგიკაში“ *კომენტარი არისტოტელეს „მეტეოროლოგიაზე“ *კომენტარი არისტოტელეს „კატეგორიებზე“ შემდეგი ნაშრომები ასევე მიეწერება ოლიმპიოდორეს: *კომენტარი პლატონის „ფილებოსზე“; დღეს ითვლება, რომ ნაშრომი დამასკიუსისაა *ალქიმიური ტრაქტატი ზოსიმე პანოპოლისელის „ენერგიის შესახებ“ ოლიმპიოდორეს ნაშრომები შეიცავს ინფორმაციას იამბლიქოსის შესახებ, რომელიც სხვაგან უცნობია. ==ლიტერატურა== * Olympiodorus, ''[https://www.bloomsbury.com/uk/elias-and-david-introductions-to-philosophy-with-olympiodorus-introduction-to-logic-9781350136441/ Introduction to Aristotle's Categories]''. [Translated by Sebastian Gertz]. Bloomsbury: London, 2017. {{ISBN|9781350136441}}. *Late Classical Astrology: Paulus Alexandrinus and Olympiodorus (with the Scholia of later Latin Commentators). [Translated by Dorian Gieseler Greenbaum.] ARHAT [https://web.archive.org/web/20071002064247/http://www.robhand.com/availpub.htm], 2001. *"Olympiodorus The Younger." Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica Premium Service. <https://www.britannica.com/biography/Olympiodorus-the-Younger> [Accessed September 24, 2017]. *{{Cite EB1911|wstitle=Olympiodorus|display=Olympiodorus ''s.v.'' (3)|volume=20|page=97}} *L.G. Westerink, "Ein astrologisches Kolleg aus dem Jahre 564," in ''Byzantinische Zeitschrift'', 64, 1971, pp.&nbsp;6–21. *Bruce M. Metzger, "Ancient Astrological Geography and Acts 2:9-11," W. Ward Gasque & Ralph P. Martin, eds., Apostolic History and the Gospel. Biblical and Historical Essays Presented to F.F. Bruce. Exeter: The Paternoster Press, 1970. Hbk. {{ISBN|0-85364-098-X}}. pp.&nbsp;123–133. * Harold Tarrant, "Olympiodorus and history," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Politike Eudaimonia: Olympiodorus on Plato's Republic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Restoring Olympiodorus' syllogistic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). *Robert Schmidt, Project Hindsight [http://www.projecthindsight.com/reference/catalog.html] *Sebastian R. P. Gertz, ''Death and Immortality in Late Neoplatonism: Studies on the Ancient Commentaries on Plato's Phaedo'', Brill: Leiden, 2011. * {{cite book |last1=Jackson |first1=Robin |last2=Lycos |first2=Kimon |last3=Tarrant |first3=Harold |date=1998 |title=Olympiodorus: Commentary on Plato's Gorgias |publisher=Brill |location=Leiden |isbn=90-04-10972-2}} * {{cite book |last1=Westerink |first1=L. G. |date=2011 |title=Anonymous Prolegomena to Platonic Philosophy |publisher=The Prometheus Trust |location=Wiltshire, UK |isbn=978-1-898910-510}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830905967.html Olympiodorus of Alexandria - Encyclopedia.com] *[https://plato.stanford.edu/entries/olympiodorus/ Wildberg, Christian. "Olympiodorus"] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] 859ipozewzzh1p63ujkc39mxwd36l2h 5410776 5410710 2026-06-10T16:14:09Z Surprizi 14671 მომხმარებელმა Surprizi გვერდი „[[ოლიმპიოდორე უმცროსი]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[ოლიმპიოდოროს უმცროსი]]“ 5410710 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდორე უმცროსი'''<ref>{{ორთოგრაფიული ლექსიკონი|ბერძნული და რომაული ახალი|109}}</ref> ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდორე ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდორემ სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==თხზულებები== ოლიმპიოდორეს შემდეგი ნაშრომებია შემორჩენილი: *„პლატონის ცხოვრება“ *პლატონის „ალკიბიადეს“ კომენტარი *პლატონის „გორგიას“ კომენტარი *პლატონის „ფედონეს“ კომენტარი *შესავალი არისტოტელეს „ლოგიკაში“ *კომენტარი არისტოტელეს „მეტეოროლოგიაზე“ *კომენტარი არისტოტელეს „კატეგორიებზე“ შემდეგი ნაშრომები ასევე მიეწერება ოლიმპიოდორეს: *კომენტარი პლატონის „ფილებოსზე“; დღეს ითვლება, რომ ნაშრომი დამასკიუსისაა *ალქიმიური ტრაქტატი ზოსიმე პანოპოლისელის „ენერგიის შესახებ“ ოლიმპიოდორეს ნაშრომები შეიცავს ინფორმაციას იამბლიქოსის შესახებ, რომელიც სხვაგან უცნობია. ==ლიტერატურა== * Olympiodorus, ''[https://www.bloomsbury.com/uk/elias-and-david-introductions-to-philosophy-with-olympiodorus-introduction-to-logic-9781350136441/ Introduction to Aristotle's Categories]''. [Translated by Sebastian Gertz]. Bloomsbury: London, 2017. {{ISBN|9781350136441}}. *Late Classical Astrology: Paulus Alexandrinus and Olympiodorus (with the Scholia of later Latin Commentators). [Translated by Dorian Gieseler Greenbaum.] ARHAT [https://web.archive.org/web/20071002064247/http://www.robhand.com/availpub.htm], 2001. *"Olympiodorus The Younger." Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica Premium Service. <https://www.britannica.com/biography/Olympiodorus-the-Younger> [Accessed September 24, 2017]. *{{Cite EB1911|wstitle=Olympiodorus|display=Olympiodorus ''s.v.'' (3)|volume=20|page=97}} *L.G. Westerink, "Ein astrologisches Kolleg aus dem Jahre 564," in ''Byzantinische Zeitschrift'', 64, 1971, pp.&nbsp;6–21. *Bruce M. Metzger, "Ancient Astrological Geography and Acts 2:9-11," W. Ward Gasque & Ralph P. Martin, eds., Apostolic History and the Gospel. Biblical and Historical Essays Presented to F.F. Bruce. Exeter: The Paternoster Press, 1970. Hbk. {{ISBN|0-85364-098-X}}. pp.&nbsp;123–133. * Harold Tarrant, "Olympiodorus and history," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Politike Eudaimonia: Olympiodorus on Plato's Republic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Restoring Olympiodorus' syllogistic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). *Robert Schmidt, Project Hindsight [http://www.projecthindsight.com/reference/catalog.html] *Sebastian R. P. Gertz, ''Death and Immortality in Late Neoplatonism: Studies on the Ancient Commentaries on Plato's Phaedo'', Brill: Leiden, 2011. * {{cite book |last1=Jackson |first1=Robin |last2=Lycos |first2=Kimon |last3=Tarrant |first3=Harold |date=1998 |title=Olympiodorus: Commentary on Plato's Gorgias |publisher=Brill |location=Leiden |isbn=90-04-10972-2}} * {{cite book |last1=Westerink |first1=L. G. |date=2011 |title=Anonymous Prolegomena to Platonic Philosophy |publisher=The Prometheus Trust |location=Wiltshire, UK |isbn=978-1-898910-510}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830905967.html Olympiodorus of Alexandria - Encyclopedia.com] *[https://plato.stanford.edu/entries/olympiodorus/ Wildberg, Christian. "Olympiodorus"] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] 859ipozewzzh1p63ujkc39mxwd36l2h 5410787 5410776 2026-06-10T16:15:26Z Surprizi 14671 5410787 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ოლიმპიოდოროს უმცროსი'''<ref>{{ორთოგრაფიული ლექსიკონი|ბერძნული და რომაული ახალი|109}}</ref> ({{lang-grc|Ὀλυμπιόδωρος ὁ Νεώτερος}}; დ. [[495]], ალექსანდრია — გ. [[570]], იქვე) — [[ნეოპლატონისტი]] [[ფილოსოფოსი]], ნეოპლატონიზმის ალექსანდრიული სკოლის წარმომადგენელი და [[ამონიოს ჰერმია|ჰერმიასის ვაჟის, ამონიუსის]] მოწაფე. ოლიმპიოდოროს ალექსანდრიაში წარმართი ნეოპლატონიზმის ტრადიციის უკანასკნელი ფილოსოფოსი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრიული სკოლა ქრისტიან არისტოტელეანებს გადაეცათ და საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. ოლიმპიოდოროსმა სკოლა [[520]] წელს, მისი მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, ჩაიბარა. იმპერატორ [[იუსტინიანე I]]-ის [[529]] წლის ბრძანებულების მიუხედავად, რომელმაც თითქმის ყველა წარმართული ფილოსოფიური სკოლა დახურა, მან სწავლება და წერა სულ მცირე [[565]] წლამდე განაგრძო მოღვაწეობა ([[არისტოტელე]]ს „მეტეოროლოგიის“ კომენტარში ის იმ წელს გამოჩენილ კომეტას ახსენებს). ეს შესაძლებელი იყო, პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ალექსანდრიულ სკოლას უფრო ფორმალური, აკადემიური ხასიათი ჰქონდა (ვიდრე, მაგალითად, პლატონის აკადემია ათენში) და თავს იკავებდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობისგან. ==თხზულებები== ოლიმპიოდოროსის შემდეგი ნაშრომებია შემორჩენილი: *„პლატონის ცხოვრება“ *პლატონის „ალკიბიადეს“ კომენტარი *პლატონის „გორგიას“ კომენტარი *პლატონის „ფედონეს“ კომენტარი *შესავალი არისტოტელეს „ლოგიკაში“ *კომენტარი არისტოტელეს „მეტეოროლოგიაზე“ *კომენტარი არისტოტელეს „კატეგორიებზე“ შემდეგი ნაშრომები ასევე მიეწერება ოლიმპიოდოროს: *კომენტარი პლატონის „ფილებოსზე“; დღეს ითვლება, რომ ნაშრომი დამასკიუსისაა *ალქიმიური ტრაქტატი ზოსიმე პანოპოლისელის „ენერგიის შესახებ“ ოლიმპიოდოროსის ნაშრომები შეიცავს ინფორმაციას იამბლიქოსის შესახებ, რომელიც სხვაგან უცნობია. ==ლიტერატურა== * Olympiodorus, ''[https://www.bloomsbury.com/uk/elias-and-david-introductions-to-philosophy-with-olympiodorus-introduction-to-logic-9781350136441/ Introduction to Aristotle's Categories]''. [Translated by Sebastian Gertz]. Bloomsbury: London, 2017. {{ISBN|9781350136441}}. *Late Classical Astrology: Paulus Alexandrinus and Olympiodorus (with the Scholia of later Latin Commentators). [Translated by Dorian Gieseler Greenbaum.] ARHAT [https://web.archive.org/web/20071002064247/http://www.robhand.com/availpub.htm], 2001. *"Olympiodorus The Younger." Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica Premium Service. <https://www.britannica.com/biography/Olympiodorus-the-Younger> [Accessed September 24, 2017]. *{{Cite EB1911|wstitle=Olympiodorus|display=Olympiodorus ''s.v.'' (3)|volume=20|page=97}} *L.G. Westerink, "Ein astrologisches Kolleg aus dem Jahre 564," in ''Byzantinische Zeitschrift'', 64, 1971, pp.&nbsp;6–21. *Bruce M. Metzger, "Ancient Astrological Geography and Acts 2:9-11," W. Ward Gasque & Ralph P. Martin, eds., Apostolic History and the Gospel. Biblical and Historical Essays Presented to F.F. Bruce. Exeter: The Paternoster Press, 1970. Hbk. {{ISBN|0-85364-098-X}}. pp.&nbsp;123–133. * Harold Tarrant, "Olympiodorus and history," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Politike Eudaimonia: Olympiodorus on Plato's Republic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). * Harold Tarrant, "Restoring Olympiodorus' syllogistic," in Idem, ''From the Old Academy to Later Neo-Platonism: Studies in the History of Platonic Thought'' (Aldershot, Ashgate, 2010) (Variorum Collected Studies Series: CS964). *Robert Schmidt, Project Hindsight [http://www.projecthindsight.com/reference/catalog.html] *Sebastian R. P. Gertz, ''Death and Immortality in Late Neoplatonism: Studies on the Ancient Commentaries on Plato's Phaedo'', Brill: Leiden, 2011. * {{cite book |last1=Jackson |first1=Robin |last2=Lycos |first2=Kimon |last3=Tarrant |first3=Harold |date=1998 |title=Olympiodorus: Commentary on Plato's Gorgias |publisher=Brill |location=Leiden |isbn=90-04-10972-2}} * {{cite book |last1=Westerink |first1=L. G. |date=2011 |title=Anonymous Prolegomena to Platonic Philosophy |publisher=The Prometheus Trust |location=Wiltshire, UK |isbn=978-1-898910-510}} ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830905967.html Olympiodorus of Alexandria - Encyclopedia.com] *[https://plato.stanford.edu/entries/olympiodorus/ Wildberg, Christian. "Olympiodorus"] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ნეოპლატონისტები]] [[კატეგორია:ბიზანტიელი ფილოსოფოსები]] aj0z88wi0wt3bg7u5mcc9xmv3pqfo98 1 891359 5410679 2026-06-10T15:43:12Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410679 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 5410778 5410679 2026-06-10T16:14:09Z Surprizi 14671 მომხმარებელმა Surprizi გვერდი „[[განხილვა:ოლიმპიოდორე უმცროსი]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[განხილვა:ოლიმპიოდოროს უმცროსი]]“ 5410679 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891360 5410681 2026-06-10T15:45:49Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: '''მერაბ კვიცარიძე''' (დ. [[10 ნოემბერი]], [[1965]]) — ქართველი [[ექიმი]], პოეტი, ქველმოქმედი, საზოგადო მოღვაწე. ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. შპს ქუთაისის დიმიტრი ნაზარიშვილის სახელობის საოჯა... 5410681 wikitext text/x-wiki '''მერაბ კვიცარიძე''' (დ. [[10 ნოემბერი]], [[1965]]) — ქართველი [[ექიმი]], პოეტი, ქველმოქმედი, საზოგადო მოღვაწე. ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. შპს ქუთაისის დიმიტრი ნაზარიშვილის სახელობის საოჯახო მედიცინის და საოჯახო მედიცინის რეგიონალური სასწავლო ცენტრის დირექტორი. ზურაბ გორგილაძის პრემიის ლაურეატი, საქართველოს რუსთაველის საზოგადოების ქუთაისის ორგანიზაციის თავმჯდომარე, პროექტის „საქართველო წერს [[ვეფხისტყაოსანი|ვეფხისტყაოსანს]]“ („ვეფხისტყაოსანს“ ქვეყნისთვის ცნობილი ადამიანები ხელით წერენ) ინიციატორი და განმახორციელებელი. ქუთაისის საკრებულოს წევრი 2017-2020 წლებში.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/576081?locale=ka ქალაქ ქუთაისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკა]</ref> მერაბ კვიცარიძე არის ისრაელის საქველმოქმედო ორგანიზაცია „გულთა კავშირის“ ქუთაისის ორგანიზაციის თავმჯდომარე, ისრაელის საქველმოქმედო ორგანიზაცია „ნერგის“ ვიცე-პრეზიდენტი. მისი ინიციატივით შოთა რუსთაველის ოთხი ძეგლი დაიდგა, მათ შორის ორი ისრაელში. წერს ლექსებს, რომელიც იბეჭდება ქართულ პერიოდიკაში. [[საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი|საქართველოს ეროვნულმა ოლიმპიურმა კომიტეტმა]], ოლიმპიურ მოძრაობაში შეტანილი აქტიური წვლილისთვის, მერაბ კვიცარიძეს გადასცა ჯილდო.<ref>[https://www.kutaisi.gov.ge/open_news/475 მერაბ კვიცარიძე ოლიმპიურმა კომიტეტმა დააჯილდოვა]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://apinazhi.ge/journal/728--.html მერაბ კვიცარიძე - ლექსები] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კვიცარიძე, მერაბ}} [[კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1965]] [[კატეგორია:ქართველი ექიმები]] [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები]] 303k741ah2s3nckrvb0615w5cqc81no 1 891361 5410683 2026-06-10T15:47:19Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410683 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891362 5410688 2026-06-10T15:52:00Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ფილმები ქვეყნების მიხედვით]] 5410688 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ფილმები ქვეყნების მიხედვით]] d4t1f8z9vo9bqj8qz919lafwfcz7sn1 15 891365 5410696 2026-06-10T15:53:40Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410696 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 891366 5410701 2026-06-10T15:55:16Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410701 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891367 5410704 2026-06-10T15:56:26Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2012 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები სიერა-ლეონეში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები სიერა-ლეონეში]] [[კატეგორია:2012 წელი აფრიკაში]] 5410704 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2012 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები სიერა-ლეონეში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები სიერა-ლეონეში]] [[კატეგორია:2012 წელი აფრიკაში]] 3utb641227xs0hnh3ws9wipjbot5svx 15 891368 5410705 2026-06-10T15:56:26Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410705 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 891369 5410706 2026-06-10T15:56:49Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410706 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 891370 5410707 2026-06-10T15:57:00Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410707 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 891371 5410714 2026-06-10T15:58:39Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410714 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891372 5410777 2026-06-10T16:14:09Z Surprizi 14671 მომხმარებელმა Surprizi გვერდი „[[ოლიმპიოდორე უმცროსი]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[ოლიმპიოდოროს უმცროსი]]“ 5410777 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ოლიმპიოდოროს უმცროსი]] 0kpa4hw5hqb43k25fkeghs3keqtv5ol 1 891373 5410779 2026-06-10T16:14:09Z Surprizi 14671 მომხმარებელმა Surprizi გვერდი „[[განხილვა:ოლიმპიოდორე უმცროსი]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[განხილვა:ოლიმპიოდოროს უმცროსი]]“ 5410779 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[განხილვა:ოლიმპიოდოროს უმცროსი]] gegzp46fct6po835k3i81qw8cerdnrq 0 891374 5410793 2026-06-10T16:23:17Z Liziputkaradze55 179093 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |ა... 5410793 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2102-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]]<ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/securitycouncil/ |title=United Nations Security Council |website=www.un.org |access-date=8 August 2019}}</ref> წლის [[2 მაისი|2 მაისს]]. ამ რეზოლუციით შეიქმნა გაეროს დამხმარე მისია [[სომალი|სომალიში]] (UNSOM).<ref>{{cite web |title=Mandate: United Nations Assistance Mission in Somalia |url=https://unsom.unmissions.org/mandate |website=UNSOM |access-date=28 January 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2102(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== t8o7uxjd4a0sxexn2s1uh50h5s5pjkh 5410794 5410793 2026-06-10T16:25:20Z Liziputkaradze55 179093 5410794 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2102-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]]<ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/securitycouncil/ |title=United Nations Security Council |website=www.un.org |access-date=8 August 2019}}</ref> წლის [[2 მაისი|2 მაისს]]. ამ რეზოლუციით შეიქმნა გაეროს დამხმარე მისია [[სომალი|სომალიში]] (UNSOM).<ref>{{cite web |title=Mandate: United Nations Assistance Mission in Somalia |url=https://unsom.unmissions.org/mandate |website=UNSOM |access-date=28 January 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2102(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] jkhdc5ymif0kmx9eav019m6gsi072fp 5410796 5410794 2026-06-10T16:25:41Z Liziputkaradze55 179093 5410796 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2102-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]]<ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/securitycouncil/ |title=United Nations Security Council |website=www.un.org |access-date=8 August 2019}}</ref> წლის [[2 მაისი|2 მაისს]]. ამ რეზოლუციით შეიქმნა გაეროს დამხმარე მისია [[სომალი|სომალიში]] (UNSOM).<ref>{{cite web |title=Mandate: United Nations Assistance Mission in Somalia |url=https://unsom.unmissions.org/mandate |website=UNSOM |access-date=28 January 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2102(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] ndn212re1fhlroce9e9nxry8yljocmp 5410809 5410796 2026-06-10T16:34:24Z Jaba1977 3604 5410809 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2102''' მიღებული იქნა [[2013]]<ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/securitycouncil/ |title=United Nations Security Council |website=www.un.org |access-date=8 August 2019}}</ref> წლის [[2 მაისი|2 მაისს]]. ამ რეზოლუციით შეიქმნა გაეროს დამხმარე მისია [[სომალი|სომალიში]] (UNSOM).<ref>{{cite web |title=Mandate: United Nations Assistance Mission in Somalia |url=https://unsom.unmissions.org/mandate |website=UNSOM |access-date=28 January 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2102(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] gi46k4mz6oqgwul9fe3odva2bhq8jvo 5410811 5410809 2026-06-10T16:34:58Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5410811 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2102''' მიღებული იქნა [[2013]]<ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/securitycouncil/ |title=United Nations Security Council |website=www.un.org |access-date=8 August 2019}}</ref> წლის [[2 მაისი|2 მაისს]]. ამ რეზოლუციით შეიქმნა გაეროს დამხმარე მისია [[სომალი|სომალიში]] (UNSOM).<ref>{{cite web |title=Mandate: United Nations Assistance Mission in Somalia |url=https://unsom.unmissions.org/mandate |website=UNSOM |access-date=28 January 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2102(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] 3aozanvoqwuu5fg3o8gjygtuam5slts 1 891375 5410797 2026-06-10T16:25:58Z Liziputkaradze55 179093 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410797 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891376 5410804 2026-06-10T16:32:21Z Liziputkaradze55 179093 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |ა... 5410804 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2102-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[2 მაისი|2 მაისს]]. ამ რეზოლუციით შეიქმნა გაეროს დამხმარე მისია [[სომალი|სომალიში]] (UNSOM). ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2108(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ogzpcsduhf4io7fseesap7yecu315pv 5410806 5410804 2026-06-10T16:33:28Z Liziputkaradze55 179093 5410806 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2102-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[2 მაისი|2 მაისს]]. ამ რეზოლუციით შეიქმნა გაეროს დამხმარე მისია [[სომალი|სომალიში]] (UNSOM). ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2108(2013) Text of the Resolution at undocs.org] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] ewn6aq8jdv7ngl29rfzld4vf0464hmr 5410817 5410806 2026-06-10T16:40:34Z Liziputkaradze55 179093 5410817 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2108-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა 2013 წელს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2108(2013) Text of the Resolution at undocs.org] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] ozader1tyy8xvhyvdoplsd8cbmz4can 5410836 5410817 2026-06-10T16:48:22Z Liziputkaradze55 179093 5410836 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2108-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა 2013 წელს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2108(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] 93c59ukuw2gqzbnamqxu9p430qimydp 5410847 5410836 2026-06-10T17:06:40Z Jaba1977 3604 5410847 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2102 |ორგანო = უს |თარიღი = 2 მაისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6,959 |კოდი = S/RES/2102 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2102(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია კვიპროსზე |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Nicosia_by_Paride_9.JPG |წარწერა = საზღვარი ნიქოზიაში }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2108''' მიღებული იქნა 2013 წელს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2108(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი კვიპროსში]] 5daps5jpqompdbeki03iuq0n5yabt7g 1 891377 5410808 2026-06-10T16:34:22Z Liziputkaradze55 179093 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410808 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891378 5410826 2026-06-10T16:44:13Z Surprizi 14671 გადამისამართება გვერდზე „[[ნისლეულები]]“ 5410826 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ნისლეულები]] 5vq914ocnciifzqhz281genatds4fsp 0 891379 5410827 2026-06-10T16:44:25Z Liziputkaradze55 179093 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0... 5410827 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2111-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წელს. რეზოლუცია აგრძელებს [[სომალი|სომალის]] წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მონიტორინგის ჯგუფის მანდატს, რომელიც მიმართულია უშუალოდ იმ მხარეების წინააღმდეგ, ვინც ხელს უშლის მართლმსაჯულების აღსრულებას, და ამავდროულად, კიდევ უფრო ამსუბუქებს შეზღუდვებს დაფინანსებასა და აღჭურვილობაზე ქვეყანაში მყოფი გაეროსა და ევროკავშირის მისიებისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2111(2013) Text of the Resolution at undocs.org] k06y892y5zb8660ui1wycswtv23ys16 5410833 5410827 2026-06-10T16:46:48Z Liziputkaradze55 179093 5410833 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2111-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წელს. რეზოლუცია აგრძელებს [[სომალი|სომალის]] წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მონიტორინგის ჯგუფის მანდატს, რომელიც მიმართულია უშუალოდ იმ მხარეების წინააღმდეგ, ვინც ხელს უშლის მართლმსაჯულების აღსრულებას, და ამავდროულად, კიდევ უფრო ამსუბუქებს შეზღუდვებს დაფინანსებასა და აღჭურვილობაზე ქვეყანაში მყოფი გაეროსა და ევროკავშირის მისიებისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2111(2013) Text of the Resolution at undocs.org] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] 1pqkim4c722mmlcpxt2lcpxdyk4ung7 5410835 5410833 2026-06-10T16:47:37Z Liziputkaradze55 179093 5410835 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2111-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წელს. რეზოლუცია აგრძელებს [[სომალი|სომალის]] წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მონიტორინგის ჯგუფის მანდატს, რომელიც მიმართულია უშუალოდ იმ მხარეების წინააღმდეგ, ვინც ხელს უშლის მართლმსაჯულების აღსრულებას, და ამავდროულად, კიდევ უფრო ამსუბუქებს შეზღუდვებს დაფინანსებასა და აღჭურვილობაზე ქვეყანაში მყოფი გაეროსა და ევროკავშირის მისიებისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2111(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] d0kwaza6dzymiblqqybmj6dag2koa2d 5410841 5410835 2026-06-10T16:55:46Z Liziputkaradze55 179093 5410841 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2111-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წელს. რეზოლუცია აგრძელებს [[სომალი|სომალის]] წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მონიტორინგის ჯგუფის მანდატს, რომელიც მიმართულია უშუალოდ იმ მხარეების წინააღმდეგ, ვინც ხელს უშლის მართლმსაჯულების აღსრულებას, და ამავდროულად, კიდევ უფრო ამსუბუქებს შეზღუდვებს დაფინანსებასა და აღჭურვილობაზე ქვეყანაში მყოფი გაეროსა და ევროკავშირის მისიებისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2111(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== <ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11075.doc.htm|title=Security Council, Adopting Resolution 2111 (2013), Renews Mandate of Sanctions Monitoring Group in Somalia, but Eases Way for Domestic Troop Development {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|website=www.un.org|language=en|access-date=2018-12-03}}</ref> [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] orkf0kob8k7tyi6u11butbqg1ufyuvu 5410842 5410841 2026-06-10T16:56:21Z Liziputkaradze55 179093 5410842 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2111-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წელს. რეზოლუცია აგრძელებს [[სომალი|სომალის]] წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მონიტორინგის ჯგუფის მანდატს, რომელიც მიმართულია უშუალოდ იმ მხარეების წინააღმდეგ, ვინც ხელს უშლის მართლმსაჯულების აღსრულებას, და ამავდროულად, კიდევ უფრო ამსუბუქებს შეზღუდვებს დაფინანსებასა და აღჭურვილობაზე ქვეყანაში<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11075.doc.htm|title=Security Council, Adopting Resolution 2111 (2013), Renews Mandate of Sanctions Monitoring Group in Somalia, but Eases Way for Domestic Troop Development {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|website=www.un.org|language=en|access-date=2018-12-03}}</ref> მყოფი გაეროსა და ევროკავშირის მისიებისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2111(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] 0ytu69wb2u9i3a0x7vu8zstdj2s1xps 5410844 5410842 2026-06-10T16:58:38Z Liziputkaradze55 179093 5410844 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Liziputkaradze55|Liziputkaradze55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2111-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წელს. რეზოლუცია აგრძელებს [[სომალი|სომალის]] წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მონიტორინგის ჯგუფის მანდატს, რომელიც მიმართულია უშუალოდ იმ მხარეების წინააღმდეგ, ვინც ხელს უშლის მართლმსაჯულების აღსრულებას, და ამავდროულად, კიდევ უფრო ამსუბუქებს შეზღუდვებს დაფინანსებასა და აღჭურვილობაზე ქვეყანაში<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11075.doc.htm|title=Security Council, Adopting Resolution 2111 (2013), Renews Mandate of Sanctions Monitoring Group in Somalia, but Eases Way for Domestic Troop Development {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|website=www.un.org|language=en|access-date=2018-12-03}}</ref> მყოფი გაეროსა და ევროკავშირის მისიებისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2111(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== jmqwy34kqb3azhxyqtbvgo3t4yilmrj 5410846 5410844 2026-06-10T17:00:43Z Liziputkaradze55 179093 5410846 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2111 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,009 |კოდი = S/RES/2111 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2111(2013) |მომხრე = 15 |წინააღმდეგი = 0 |თავი შეიკავა = 0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია სომალიში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2111-ე რეზოლუცია''' მიღებული იქნა [[2013]] წელს. რეზოლუცია აგრძელებს [[სომალი|სომალის]] წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მონიტორინგის ჯგუფის მანდატს, რომელიც მიმართულია უშუალოდ იმ მხარეების წინააღმდეგ, ვინც ხელს უშლის მართლმსაჯულების აღსრულებას, და ამავდროულად, კიდევ უფრო ამსუბუქებს შეზღუდვებს დაფინანსებასა და აღჭურვილობაზე ქვეყანაში<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11075.doc.htm|title=Security Council, Adopting Resolution 2111 (2013), Renews Mandate of Sanctions Monitoring Group in Somalia, but Eases Way for Domestic Troop Development {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|website=www.un.org|language=en|access-date=2018-12-03}}</ref> მყოფი გაეროსა და ევროკავშირის მისიებისთვის. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2111(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== <references /> {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომალის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი სომალიში]] 434n0cu49eo4ywm1ek6wvm3ebtcfto5 1 891380 5410829 2026-06-10T16:44:52Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410829 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891381 5410831 2026-06-10T16:45:19Z Liziputkaradze55 179093 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410831 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891382 5410834 2026-06-10T16:46:48Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5410834 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} 6j9811q5we7t04hg821txhdimosj6hh 5410837 5410834 2026-06-10T16:50:25Z Nnninniia55 175039 5410837 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} tjgu2e69igi5u3mmi0nefhtbd3lq8iy 5410839 5410837 2026-06-10T16:54:34Z Nnninniia55 175039 5410839 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 072f6l98vaughn3u8mr2cxw3i4clmx0 5410840 5410839 2026-06-10T16:55:25Z Nnninniia55 175039 5410840 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 2114-ე რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანმა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანმა]] თავი შეიკავეს. exmtzwsothonz0ygzlnxis1shaftyfe 5410851 5410840 2026-06-10T17:16:31Z Nnninniia55 175039 5410851 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 2114-ე რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანმა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანმა]] თავი შეიკავეს. ==რესურსები ინტერნეტში== 4dk1e73e32qf7kicpb4uncvwvdjeiy3 5410852 5410851 2026-06-10T17:16:52Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410852 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 2114-ე რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანმა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანმა]] თავი შეიკავეს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2114(2013) Text of the Resolution at undocs.org] *[http://unbisnet.un.org:8080/ipac20/ipac.jsp?session=1J3113860S755.15410&profile=voting&uri=full=3100023~!1004592~!0&ri=30&aspect=power&menu=search&source=~!horizon Votes on the resolution] 8d3quzumxzke917k9dwnjnw9xgd6xnh 5410853 5410852 2026-06-10T17:17:35Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410853 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 2114-ე რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანმა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანმა]] თავი შეიკავეს. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კვიპროსის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2114(2013) Text of the Resolution at undocs.org] *[http://unbisnet.un.org:8080/ipac20/ipac.jsp?session=1J3113860S755.15410&profile=voting&uri=full=3100023~!1004592~!0&ri=30&aspect=power&menu=search&source=~!horizon Votes on the resolution] 0a02h3a9zy12mcutp2ui4oy6xkuod0f 5410855 5410853 2026-06-10T17:18:14Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410855 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 2114-ე რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანმა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანმა]] თავი შეიკავეს. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კვიპროსის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2114(2013) Text of the Resolution at undocs.org] *[http://unbisnet.un.org:8080/ipac20/ipac.jsp?session=1J3113860S755.15410&profile=voting&uri=full=3100023~!1004592~!0&ri=30&aspect=power&menu=search&source=~!horizon Votes on the resolution] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 2elyivnv65mwgr3nku6lpv64aldt3ik 5410857 5410855 2026-06-10T17:19:05Z Nnninniia55 175039 5410857 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 2114-ე რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანმა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანმა]] თავი შეიკავეს. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კვიპროსის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2114(2013) Text of the Resolution at undocs.org] *[http://unbisnet.un.org:8080/ipac20/ipac.jsp?session=1J3113860S755.15410&profile=voting&uri=full=3100023~!1004592~!0&ri=30&aspect=power&menu=search&source=~!horizon Votes on the resolution] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2013 წელი კვიპროსში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ]] su074cmufao3tgclpfiigorcuh4i96h 5410859 5410857 2026-06-10T17:19:26Z Nnninniia55 175039 5410859 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2114 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,014 |კოდი =S/RES/2114 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2114(2013) |მომხრე =13 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =2 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კვიპროსი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Flag of Cyprus.svg |წარწერა =კვიპროსის დროშა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს 2114-ე რეზოლუციაში''', რომელიც [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]] მიიღეს, [[კვიპროსი|კვიპროსის]] შესახებ მანამდე არსებული ყველა შესაბამისი რეზოლუციის ხსენების შემდეგ, საბჭომ [[კვიპროსის კონფლიქტი|კვიპროსის კონფლიქტის]] მოგვარების ფართო პროცესის ფარგლებში ქვეყანაში გაეროს სამშვიდობო მისიის გაფართოება განიხილა. 2114-ე რეზოლუცია მიიღეს 13 ხმით არცერთის წინააღმდეგ, ხოლო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანმა]] და [[პაკისტანი|პაკისტანმა]] თავი შეიკავეს. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[კვიპროსის კონფლიქტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2114(2013) Text of the Resolution at undocs.org] *[http://unbisnet.un.org:8080/ipac20/ipac.jsp?session=1J3113860S755.15410&profile=voting&uri=full=3100023~!1004592~!0&ri=30&aspect=power&menu=search&source=~!horizon Votes on the resolution] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:2013 წელი კვიპროსში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კვიპროსის შესახებ]] qvkhsx3rtrcj90s5hfb8x75vgpgz9im 14 891383 5410854 2026-06-10T17:17:54Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ლიბიაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ლიბიაში]] [[კატეგორია:2013 წელი აფრიკაში]] 5410854 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ლიბიაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ლიბიაში]] [[კატეგორია:2013 წელი აფრიკაში]] kmrj9j8s0yrjh26saqdjofkoih2rmxl 15 891384 5410856 2026-06-10T17:18:31Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410856 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891385 5410860 2026-06-10T17:20:07Z Eleneburdil-QR 176013 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' 5410860 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' r3ygbeh7j7ev6ztn0ioc827jgk7hmdi 5410863 5410860 2026-06-10T17:21:29Z Eleneburdil-QR 176013 5410863 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} bt7wtpfwgms2ceh1qa4ux3v9yotl8yf 5410874 5410863 2026-06-10T17:28:42Z Eleneburdil-QR 176013 5410874 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში. ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 5p7n6nhk32gs4z90uedctq80lnad8t4 5410875 5410874 2026-06-10T17:29:25Z Eleneburdil-QR 176013 5410875 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} ooojt6yiik15bn058h3ygdkn38p8vce 5410881 5410875 2026-06-10T17:31:12Z Eleneburdil-QR 176013 /* top */ 5410881 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} a3my0wuzdiqaegiejalldhygpdp2nt0 5410909 5410881 2026-06-10T17:44:04Z Eleneburdil-QR 176013 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410909 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} q2fnwukx54lkkahpzjle5h7cdkpolnf 5410912 5410909 2026-06-10T17:44:43Z Eleneburdil-QR 176013 5410912 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1716 |ორგანო = უს |თარიღი = 13 ოქტომბერი |წელი = 2006 |სხდომა = 5549 |კოდი = S/RES/1716 |დოკუმენტი =http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/1716(2006) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია საქართველოში |შედეგი = მიღებულია |სურათი =Kodori Valley in Abkhazia, Georgia ka.png |წარწერა = [[კოდორის ხეობა]], აფხაზეთი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} mmflj241dwlcvymac5cl1cuyo2g9irr 5410915 5410912 2026-06-10T17:46:32Z Eleneburdil-QR 176013 5410915 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 8s1dqhw0bic6jk7lvjx20zib2871cay 5410916 5410915 2026-06-10T17:46:51Z Eleneburdil-QR 176013 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410916 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] nmzvl5hmmsqnb7zbu32tcqr31czcpsc 5410917 5410916 2026-06-10T17:47:13Z Eleneburdil-QR 176013 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410917 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] 49sexsscgmljfn4hcfd2jgxwpbs3rkg 5410919 5410917 2026-06-10T17:47:18Z Eleneburdil-QR 176013 წაიშალა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის ომის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410919 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] nmzvl5hmmsqnb7zbu32tcqr31czcpsc 5410920 5410919 2026-06-10T17:47:36Z Eleneburdil-QR 176013 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410920 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] ooih6nsjcwyzc98iigbhe9tnj2lzm94 5410921 5410920 2026-06-10T17:47:55Z Eleneburdil-QR 176013 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410921 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ]] 3kgqaugus001cnxzbdsi0khgr9zzs51 5410922 5410921 2026-06-10T17:48:12Z Eleneburdil-QR 176013 დაემატა [[კატეგორია:2013 წელი ერაყში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410922 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი ერაყში]] oiaruxtiij9xo8e36o22rxegbbwlspr 5410923 5410922 2026-06-10T17:48:26Z Eleneburdil-QR 176013 დაემატა [[კატეგორია:2013 წელი ქუვეითში]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410923 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2107 |ორგანო = უს |თარიღი = 27 ივნისი |წელი = 2013 |სხდომა = 6990 |კოდი = S/RES/2107 |დოკუმენტი = |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = https://undocs.org/S/RES/2107(2013) |თემა = სიტუაცია ერაყსა და ქუვეითს შორის |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq Kuwait Locator.svg |წარწერა = }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107''' ერთხმად იქნა მიღებული [[2013]] წლის [[27 ივნისი|27 ივნისს]]. იგი ათავისუფლებს [[ერაყი|ერაყს]] იმ ვალდებულებებისგან, რომლებიც ეხებოდა [[სადამ ჰუსეინი|სადამი]]ს ყოფილი რეჟიმის დროს დაკავებული [[ქუვეითი]]სა და მესამე სახელმწიფოს მოქალაქეების ან მათი ნეშტების შესაბამის სახელმწიფოში დაბრუნებას. რეზოლუციის მიღების შემდეგ, ერაყის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, [[ჰოშიარ ზებარი]]მ განაცხადა, რომ ეს იყო გარდამტეხი მომენტი საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერაყის ურთიერთობაში და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ორმხრივი კავშირების აღდგენის პროცესში.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/press/en/2013/sc11050.doc.htm|title=Unanimously Adopting Resolution 2107 (2013), Security Council Removes Iraq from Chapter VII Obligations over Return of Kuwaiti Nationals &#124; Meetings Coverage and Press Releases}}</ref> <blockquote>ორივე ქვეყნის ურთიერთობაში არსებული ყველა ნეგატიური ასპექტი წარსულს ჩაბარდა. ჩვენ ფოკუსირებას მოვახდენთ აწმყოსა და მომავალზე, და იმაზე, თუ რისი მიღწევა შეუძლია ძმურ ურთიერთობებს რეგიონში მშვიდობის, უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განსამტკიცებლად.</blockquote> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2107(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი ერაყში]] [[კატეგორია:2013 წელი ქუვეითში]] eaf5hduadjtwjfrcynea626zsjmetfc 0 891386 5410861 2026-06-10T17:20:37Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5410861 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} 6j9811q5we7t04hg821txhdimosj6hh 5410864 5410861 2026-06-10T17:22:38Z Nnninniia55 175039 5410864 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2109 |ორგანო = უს |თარიღი =11 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =6,998 |კოდი =S/RES/2109 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2109(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი/სამხრეთ სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} rx8barjy8fig8s1ad8sifdmvqd4qf1n 5410865 5410864 2026-06-10T17:23:36Z Nnninniia55 175039 5410865 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2109 |ორგანო = უს |თარიღი =11 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =6,998 |კოდი =S/RES/2109 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2109(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი/სამხრეთ სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2109''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]]. qe7wta1rzek8c807h6n8mgt6oisww06 5410866 5410865 2026-06-10T17:24:28Z Nnninniia55 175039 5410866 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2109 |ორგანო = უს |თარიღი =11 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =6,998 |კოდი =S/RES/2109 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2109(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი/სამხრეთ სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2109''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== mo5f5f6v3r1ck5xv937q5q2bvwaowqt 5410867 5410866 2026-06-10T17:25:14Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410867 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2109 |ორგანო = უს |თარიღი =11 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =6,998 |კოდი =S/RES/2109 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2109(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი/სამხრეთ სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2109''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2109(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} f28k58znxdprcw6uzaq09yg3xgls7f8 5410868 5410867 2026-06-10T17:25:40Z Nnninniia55 175039 5410868 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2109 |ორგანო = უს |თარიღი =11 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =6,998 |კოდი =S/RES/2109 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2109(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი/სამხრეთ სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2109''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]].<ref>{{cite web |url=https://digitallibrary.un.org/record/752510 |title=Resolution 2109 (2013) / adopted by the Security Council at its 6998th meeting, on 11 July 2013 |author=UN. Security Council |date=11 July 2013 |work=United Nations Digital Library |publisher=United Nations Digital Library |access-date=1 February 2024 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2109(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} il47td4l4zutb3ab9cyzuoq9x8mal6x 5410870 5410868 2026-06-10T17:26:09Z Nnninniia55 175039 5410870 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2109 |ორგანო = უს |თარიღი =11 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =6,998 |კოდი =S/RES/2109 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2109(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი/სამხრეთ სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2109''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]].<ref>{{cite web |url=https://digitallibrary.un.org/record/752510 |title=Resolution 2109 (2013) / adopted by the Security Council at its 6998th meeting, on 11 July 2013 |author=UN. Security Council |date=11 July 2013 |work=United Nations Digital Library |publisher=United Nations Digital Library |access-date=1 February 2024 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2109(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] okr1i5ducc60mkp8pvau7btknxgwih0 5410871 5410870 2026-06-10T17:26:25Z Nnninniia55 175039 5410871 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2109 |ორგანო = უს |თარიღი =11 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =6,998 |კოდი =S/RES/2109 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2109(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =სუდანი/სამხრეთ სუდანი |შედეგი =მიღებულია |სურათი = Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2109''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]].<ref>{{cite web |url=https://digitallibrary.un.org/record/752510 |title=Resolution 2109 (2013) / adopted by the Security Council at its 6998th meeting, on 11 July 2013 |author=UN. Security Council |date=11 July 2013 |work=United Nations Digital Library |publisher=United Nations Digital Library |access-date=1 February 2024 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2109(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] 5fpmk2wzdw8bwhrmwqbkzfy3q8jfqb6 1 891387 5410862 2026-06-10T17:20:43Z Eleneburdil-QR 176013 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410862 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891388 5410872 2026-06-10T17:26:37Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410872 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891389 5410873 2026-06-10T17:28:30Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5410873 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} 6j9811q5we7t04hg821txhdimosj6hh 5410882 5410873 2026-06-10T17:31:14Z Nnninniia55 175039 5410882 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} 61msr8769wyuy3cd1t8c4l9oq9vzx8y 5410883 5410882 2026-06-10T17:32:10Z Nnninniia55 175039 5410883 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2112''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. 679lsb8iyzrotiysds6cwnl5pql88s7 5410884 5410883 2026-06-10T17:32:32Z Nnninniia55 175039 5410884 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2112''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== nl5srqn4ax9z6iquj3sbbwd0ayj0vv5 5410885 5410884 2026-06-10T17:32:46Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410885 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2112''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2112(2013) Text of the Resolution at undocs.org] 92voaizela9b8m5crey5ksdhlk0kauh 5410886 5410885 2026-06-10T17:33:14Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410886 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2112''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2112(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 1v6uxwy88k5ibv8jacrwzuft4gnkuvs 5410887 5410886 2026-06-10T17:33:37Z Nnninniia55 175039 5410887 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2112''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2112(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] p87xpo5cnkqbe59tnw7u8ls6eu6n647 5410890 5410887 2026-06-10T17:34:20Z Nnninniia55 175039 5410890 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2112''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2112(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] 5ut88cbpk5xm7wsug0f5mc81ilwskm9 5410933 5410890 2026-06-10T17:55:25Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5410933 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2112 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი =2013 |სხდომა =7,012 |კოდი =S/RES/2112 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2112(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =კოტ-დ’ივუარი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა = გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2112''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2112(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კოტ-დ’ივუარის შესახებ]] t0laq8cn1lz6sbkov9hodfwu25aio4s 10 891390 5410876 2026-06-10T17:29:32Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: <includeonly>{{წლები რეგიონის მიხედვით | წელი = {{{1|}}} | რეგიონი = რუანდაში | error = '''Template:Year in Rwanda''': Parameter 1=''year'' required! | წელი_min = 1962 | სურათი = Flag of Rwanda.svg | სურათის_ზომა = 90px | იხილეთ_აგრეთვე = [[რუანდის ისტორია]]... 5410876 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{წლები რეგიონის მიხედვით | წელი = {{{1|}}} | რეგიონი = რუანდაში | error = '''Template:Year in Rwanda''': Parameter 1=''year'' required! | წელი_min = 1962 | სურათი = Flag of Rwanda.svg | სურათის_ზომა = 90px | იხილეთ_აგრეთვე = [[რუანდის ისტორია]] }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!--გთხოვთ ამ თარგის კატეგორიები ჩასვით ინფოს ქვეგვერდზე, მადლობა!--> </noinclude> 1t36lxv2aotsxscx91q29g7avtbkjty 5410944 5410876 2026-06-10T18:06:52Z Jaba1977 3604 5410944 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{წლები რეგიონის მიხედვით | წელი = {{{1|}}} | რეგიონი = რუანდაში | error = '''Template:Year in Rwanda''': Parameter 1=''year'' required! | წელი_min = 1962 | სურათი = <!-- -->{{#ifexpr: 1962 <= {{{1}}} and {{{1}}} < 2001 | Flag_of_Rwanda_(1962-2001).svg}}<!-- -->{{#ifexpr: 2001 <= {{{1}}} | Flag of Rwanda.svg}} | image_size = <!-- -->{{#ifexpr: 1962 <= {{{1}}} | 80px}} | სურათის_ზომა = 90px | იხილეთ_აგრეთვე = [[რუანდის ისტორია]] }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!--გთხოვთ ამ თარგის კატეგორიები ჩასვით ინფოს ქვეგვერდზე, მადლობა!--> </noinclude> tlwogtvhkiqk40pvnv4kxqnepuylu97 5410946 5410944 2026-06-10T18:07:51Z Jaba1977 3604 5410946 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{წლები რეგიონის მიხედვით | წელი = {{{1|}}} | რეგიონი = რუანდაში | error = '''Template:Year in Rwanda''': Parameter 1=''year'' required! | წელი_min = 1962 | სურათი = <!-- -->{{#ifexpr: 1962 <= {{{1}}} and {{{1}}} < 2001 | Flag_of_Rwanda_(1962-2001).svg}}<!-- -->{{#ifexpr: 2001 <= {{{1}}} | Flag of Rwanda.svg}} | სურათის_ზომა = 90px | იხილეთ_აგრეთვე = [[რუანდის ისტორია]] }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!--გთხოვთ ამ თარგის კატეგორიები ჩასვით ინფოს ქვეგვერდზე, მადლობა!--> </noinclude> bbx9oxn5u8f3g80drpjwk15hhws1bka 0 891391 5410877 2026-06-10T17:29:40Z მარიამ ტყეშელაშვილი 170161 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''სიცოცხლის წიგნი''' — 2014 წლის ამერიკული ანიმაციური ფენტეზი-სათავგადასავლო კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია ხორხე რ. გუტიერესი — მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი... 5410877 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/მარიამ ტყეშელაშვილი|მარიამ ტყეშელაშვილი]].|10|06|2026}} '''სიცოცხლის წიგნი''' — 2014 წლის ამერიკული ანიმაციური ფენტეზი-სათავგადასავლო კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია ხორხე რ. გუტიერესი — მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი სარეჟისორო ნამუშევარი — და სცენარი დაწერილია გუტიერესსა და დაგ ლანგდეილის მიერ. ფილმი პროდიუსერებმა გილიერმო დელ ტოროს, ბრედ ბუქერის, აარონ დ. ბერგერისა და კარინა შულცეს მიერ შეიქმნა. გამოშვებული 20th Century Fox-ისა და Reel FX Animation Studios-ის მიერ, ფილმში ხმებს უწევენ დიეგო ლუნა, ზოი სალდანა და ჩენინგ ტეიტუმი, მეორეხარისხოვან როლებში კი მონაწილეობენ კრისტინა აპლგეიტი, აის კიუბი, კეიტ დელ კასტილიო და რონ პერლმანი. გუტიერესის ორიგინალური იდეის საფუძველზე, ფილმი მოგვითხრობს მანოლო სანჩესის (ლუნა) ისტორიას — მოკამათის შესახებ, რომელსაც მუსიკოსობა სურს და მიყვარულის, მარია პოსადას, სიყვარულის მოპოვება, სანამ ის მკვდართა დღეს პირადი გამოწვევების წინაშე დგება. ddkf05y85nafclct6ts3ogrflqm97kk 11 891392 5410878 2026-06-10T17:29:59Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410878 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 10 891393 5410879 2026-06-10T17:30:34Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> 5410879 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> 7hf9qpa6ic8xjq8opfrb5mnc6s6r5p5 5410888 5410879 2026-06-10T17:33:43Z Jaba1977 3604 5410888 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> == გამოყენება == {{რუანდა წლების მიხედვით|{{#time:Y}}}} {{tld|რუანდა წლების მიხედვით|{{#time:Y}}}} ეს თარგი უნდა გამოჩნდეს ქვეყნის წლების გვერდების ზედა ნაწილში. შექმენი სანავიგაციო დაფა გვერდის მარჯვენა მხარეს, რომელიც ქვეყნის კონტექსტის შესაბამის ისტორიას და წლების სტატიებს დაუკავშირდება. === იხილეთ აგრეთვე === * {{tl|წლები რუანდაში}} (განთავსებულია რუანდის წლების სტატიების გვერდის ბოლოში) * {{tl|წლები აფრიკაში}} (განთავსებულია რუანდის წლების სტატიების გვერდის ბოლოში) <includeonly> <!--კატეგორიები და ინტერვიკები ჩასვით აქ--> [[კატეგორია:რუანდის თარგები]] </includeonly> 986e9q3culfjghi2835scrkb0f1ec4j 11 891394 5410880 2026-06-10T17:30:45Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410880 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891395 5410889 2026-06-10T17:34:07Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410889 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891396 5410891 2026-06-10T17:35:07Z Jaba1977 3604 გადამისამართება გვერდზე „[[რუანდა]]“ 5410891 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[რუანდა]] qgk6c0ivf08v7f2y2kobzwgfzcc7i76 0 891397 5410892 2026-06-10T17:35:30Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5410892 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} 6j9811q5we7t04hg821txhdimosj6hh 5410894 5410892 2026-06-10T17:37:17Z Nnninniia55 175039 5410894 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} 8rvbe63qpfs6as6d58xmmxl6pm8hhxr 5410896 5410894 2026-06-10T17:38:12Z Nnninniia55 175039 5410896 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2113''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. k4w1x2ytmdbxvu4uvv8f1jn8dqcblfx 5410897 5410896 2026-06-10T17:38:28Z Nnninniia55 175039 5410897 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2113''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== 2xegmftfbfc1nsyg7p9s8aw6z8ebax6 5410898 5410897 2026-06-10T17:38:45Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410898 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2113''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2113(2013) Text of the Resolution at undocs.org] 0y25mqkobz3gkozvi6z3dghy0pfh9a4 5410900 5410898 2026-06-10T17:39:09Z Nnninniia55 175039 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410900 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2113''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2113(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} gwhq3l3y1z8o0oo3pf55bjloawsw538 5410901 5410900 2026-06-10T17:39:40Z Nnninniia55 175039 5410901 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Nnninniia55|Nnninniia55]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2113''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2113(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] f167og2pq4kcoufqjn838ujvahv65or 5410903 5410901 2026-06-10T17:40:15Z Nnninniia55 175039 5410903 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2113''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2113(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] g8fk90p5t1yg71ti47iucak8eqc6hfk 5411044 5410903 2026-06-11T03:10:20Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411044 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2113 |ორგანო = უს |თარიღი = 30 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7,013 |კოდი =S/RES/2113 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2113(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =გენერალური მდივნის ანგარიშები სუდანის შესახებ |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =გაეროს ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2113''' მიღებულ იქნა [[2013]] წლის [[30 ივლისი|30 ივლისს]]. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2113(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სუდანის შესახებ]] o990bvx8298btsp5fezyr8w8mx5ma54 10 891398 5410893 2026-06-10T17:36:35Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ნავდაფა |სახელი = წლები რუანდაში |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[რუანდა|<span style="color:white;">წლები რუანდაში</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|რუანდა}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|რუანდა}} |სი... 5410893 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = წლები რუანდაში |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[რუანდა|<span style="color:white;">წლები რუანდაში</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|რუანდა}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|რუანდა}} |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= [[XX საუკუნე|<span style="color:white;">XX საუკუნე</span>]] |სია1= * [[1962 წელი რუანდაში|1962]] * [[1963 წელი რუანდაში|1963]] * [[1964 წელი რუანდაში|1964]] * [[1965 წელი რუანდაში|1965]] * [[1966 წელი რუანდაში|1966]] * [[1967 წელი რუანდაში|1967]] * [[1968 წელი რუანდაში|1968]] * [[1969 წელი რუანდაში|1969]] * [[1970 წელი რუანდაში|1970]] * [[1971 წელი რუანდაში|1971]] * [[1972 წელი რუანდაში|1972]] * [[1973 წელი რუანდაში|1973]] * [[1974 წელი რუანდაში|1974]] * [[1975 წელი რუანდაში|1975]] * [[1976 წელი რუანდაში|1976]] * [[1977 წელი რუანდაში|1977]] * [[1978 წელი რუანდაში|1978]] * [[1979 წელი რუანდაში|1979]] * [[1980 წელი რუანდაში|1980]] * [[1981 წელი რუანდაში|1981]] * [[1982 წელი რუანდაში|1982]] * [[1983 წელი რუანდაში|1983]] * [[1984 წელი რუანდაში|1984]] * [[1985 წელი რუანდაში|1985]] * [[1986 წელი რუანდაში|1986]] * [[1987 წელი რუანდაში|1987]] * [[1988 წელი რუანდაში|1988]] * [[1989 წელი რუანდაში|1989]] * [[1990 წელი რუანდაში|1990]] * [[1991 წელი რუანდაში|1991]] * [[1992 წელი რუანდაში|1992]] * [[1993 წელი რუანდაში|1993]] * [[1994 წელი რუანდაში|1994]] * [[1995 წელი რუანდაში|1995]] * [[1996 წელი რუანდაში|1996]] * [[1997 წელი რუანდაში|1997]] * [[1998 წელი რუანდაში|1998]] * [[1999 წელი რუანდაში|1999]] * [[2000 წელი რუანდაში|2000]] |ჯგუფი2= [[XXI საუკუნე|<span style="color:white;">XXI საუკუნე</span>]] |სია2= * [[2001 წელი რუანდაში|2001]] * [[2002 წელი რუანდაში|2002]] * [[2003 წელი რუანდაში|2003]] * [[2004 წელი რუანდაში|2004]] * [[2005 წელი რუანდაში|2005]] * [[2006 წელი რუანდაში|2006]] * [[2007 წელი რუანდაში|2007]] * [[2008 წელი რუანდაში|2008]] * [[2009 წელი რუანდაში|2009]] * [[2010 წელი რუანდაში|2010]] * [[2011 წელი რუანდაში|2011]] * [[2012 წელი რუანდაში|2012]] * [[2013 წელი რუანდაში|2013]] * [[2014 წელი რუანდაში|2014]] * [[2015 წელი რუანდაში|2015]] * [[2016 წელი რუანდაში|2016]] * [[2017 წელი რუანდაში|2017]] * [[2018 წელი რუანდაში|2018]] * [[2019 წელი რუანდაში|2019]] * [[2020 წელი რუანდაში|2020]] * [[2021 წელი რუანდაში|2021]] * [[2022 წელი რუანდაში|2022]] * [[2023 წელი რუანდაში|2023]] * [[2024 წელი რუანდაში|2024]] * [[2025 წელი რუანდაში|2025]] * [[2026 წელი რუანდაში|2026]] }} <noinclude> [[კატეგორია:რუანდის თარგები]] [[კატეგორია:წლების მიხედვით ქვეყნების სანავიგაციო დაფები|რუანდა]] </noinclude> klbocebjipm6liokiydnt5rzp630r5l 11 891399 5410895 2026-06-10T17:37:21Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410895 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891400 5410899 2026-06-10T17:39:03Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{რუანდა წლების მიხედვით|1962}} '''1962 წლის მოვლენები რუანდაში.''' 5410899 wikitext text/x-wiki {{რუანდა წლების მიხედვით|1962}} '''1962 წლის მოვლენები რუანდაში.''' kr8sgcxcfmuwqn4p3h6232fmtnpngyq 5410906 5410899 2026-06-10T17:42:37Z Jaba1977 3604 5410906 wikitext text/x-wiki {{რუანდა წლების მიხედვით|1962}} '''1962 წლის მოვლენები რუანდაში.''' ==მოქმედი პირები== * [[რუანდის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]: [[გრეგუარ კაიიბანდა]] (26 ოქტომბრიდან) ==მოვლენები== pbumezg0vphuhd095vd02oqfi7y0qxs 5410907 5410906 2026-06-10T17:43:18Z Jaba1977 3604 /* მოვლენები */ 5410907 wikitext text/x-wiki {{რუანდა წლების მიხედვით|1962}} '''1962 წლის მოვლენები რუანდაში.''' ==მოქმედი პირები== * [[რუანდის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]: [[გრეგუარ კაიიბანდა]] (26 ოქტომბრიდან) ==მოვლენები== ===ივლისი=== *1 ივლისი - [[რუანდა]]მ [[ბელგია|ბელგიისგან]] დამოუკიდებლობა მოიპოვა. i71nwukna2rcu6vxnbekugshvaltyda 5410908 5410907 2026-06-10T17:43:34Z Jaba1977 3604 5410908 wikitext text/x-wiki {{რუანდა წლების მიხედვით|1962}} '''1962 წლის მოვლენები რუანდაში.''' ==მოქმედი პირები== * [[რუანდის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]: [[გრეგუარ კაიიბანდა]] (26 ოქტომბრიდან)<ref name="DAB">{{cite book | last1=Akyeampong | first1=E.K. | last2=Gates | first2=P.H.L. | title=Dictionary of African Biography | publisher=OUP USA | issue=Bd. 1-6 | year=2012 | isbn=978-0-19-538207-5 | url=https://books.google.com/books?id=39JMAgAAQBAJ&pg=RA2-PA315 | access-date=24 February 2024 | page=315}}</ref> ==მოვლენები== ===ივლისი=== *1 ივლისი - [[რუანდა]]მ [[ბელგია|ბელგიისგან]] დამოუკიდებლობა მოიპოვა.<ref name="DAB" /> 2hrsc7171q6jwf3eh2rw1aio85mlyfy 5410910 5410908 2026-06-10T17:44:17Z Jaba1977 3604 /* ივლისი */ 5410910 wikitext text/x-wiki {{რუანდა წლების მიხედვით|1962}} '''1962 წლის მოვლენები რუანდაში.''' ==მოქმედი პირები== * [[რუანდის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]: [[გრეგუარ კაიიბანდა]] (26 ოქტომბრიდან)<ref name="DAB">{{cite book | last1=Akyeampong | first1=E.K. | last2=Gates | first2=P.H.L. | title=Dictionary of African Biography | publisher=OUP USA | issue=Bd. 1-6 | year=2012 | isbn=978-0-19-538207-5 | url=https://books.google.com/books?id=39JMAgAAQBAJ&pg=RA2-PA315 | access-date=24 February 2024 | page=315}}</ref> ==მოვლენები== ===ივლისი=== *1 ივლისი - [[რუანდა]]მ [[ბელგია|ბელგიისგან]] დამოუკიდებლობა მოიპოვა.<ref name="DAB" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები რუანდაში}} [[კატეგორია:1962 წელი რუანდაში]] [[კატეგორია:1962 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1962 წელი აფრიკაში]] [[კატეგორია:1960-იანი წლები რუანდაში]] [[კატეგორია:XX საუკუნის წლები რუანდაში]] 6rphtx9j48xoz2q2ay8zk1iwwgo853l 1 891401 5410902 2026-06-10T17:39:56Z Nnninniia55 175039 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410902 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891402 5410911 2026-06-10T17:44:41Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410911 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891403 5410913 2026-06-10T17:45:55Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:1960-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე რუანდაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები რუანდაში]] [[კატეგორია:1960-იანი წლები აფრიკაში]] 5410913 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1960-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე რუანდაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები რუანდაში]] [[კატეგორია:1960-იანი წლები აფრიკაში]] dwo7bwutzfhvwavxt7skuma26j2fhau 15 891404 5410914 2026-06-10T17:46:18Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410914 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891405 5410924 2026-06-10T17:51:58Z Eleneburdil-QR 176013 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' 5410924 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' e04ohlekrx77hanxmtzswgqdxo6eegw 5410932 5410924 2026-06-10T17:54:27Z Eleneburdil-QR 176013 5410932 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' ერთხმად იქნა მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ 2013 წლის 24 ივლისს. იგი ახანგრძლივებს ერაყში გაეროს დამხმარე მისიის (UNAMI) მანდატს 2014 წლის 31 ივლისამდე, რამდენიმე წინა რეზოლუციის შესაბამისად [რეზოლუცია 1550 (2003), რეზოლუცია 1546 (2004), რეზოლუცია 1557 (2004), რეზოლუცია 1619 (2005), რეზოლუცია 1700 (2006), რეზოლუცია 1770 (2007), რეზოლუცია 1830 (2008), რეზოლუცია 1883 (2009), რეზოლუცია 1936 (2010), რეზოლუცია 2001 (2011), რეზოლუცია 2061 (2012) და რეზოლუცია 2107 (2013)]. რეზოლუციამ გამოხატა განზრახვა, თორმეტი თვის ვადაში გადახედოს თავდაპირველ მანდატს, როგორც ეს განსაზღვრული იყო გაეროს უშიშროების საბჭოს 2061 რეზოლუციით. რეზოლუცია ასევე ხაზს უსვამს ერაყის მთავრობის მხრიდან გაეროს პერსონალისთვის უსაფრთხოებისა და ლოგისტიკური მხარდაჭერის გაგრძელების აუცილებლობას და ამას UNAMI-სთვის „არსებითად“ აცხადებს. ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 6j3nh3mxkzgc1ecjnxg2t649gd3060y 5410936 5410932 2026-06-10T18:01:43Z Eleneburdil-QR 176013 5410936 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' ერთხმად იქნა მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ [[2013]] წლის [[24 ივლისი|24 ივლისს]]. იგი ახანგრძლივებს [[ერაყი|ერაყში]] გაეროს დამხმარე მისიის (UNAMI) მანდატს [[2014]] წლის [[31 ივლისი|31 ივლისამდე]], რამდენიმე წინა რეზოლუციის შესაბამისად ([[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1550|რეზოლუცია 1550]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1546|რეზოლუცია 1546]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1557|რეზოლუცია 1557]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1619|რეზოლუცია 1619]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1700|რეზოლუცია 1700]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1770|რეზოლუცია 1770]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1830|რეზოლუცია 1830]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1883|რეზოლუცია 1883]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1936|რეზოლუცია 1936]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2001|რეზოლუცია 2001]] ([[2011]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|რეზოლუცია 2061]] ([[2012]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107|რეზოლუცია 2107]] ([[2013]])). რეზოლუციამ გამოხატა განზრახვა, თორმეტი თვის ვადაში გადახედოს თავდაპირველ მანდატს, როგორც ეს განსაზღვრული იყო გაეროს უშიშროების საბჭოს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|2061]] რეზოლუციით. რეზოლუცია ასევე ხაზს უსვამს ერაყის მთავრობის მხრიდან გაეროს პერსონალისთვის უსაფრთხოებისა და ლოგისტიკური მხარდაჭერის გაგრძელების აუცილებლობას და ამას UNAMI-სთვის „არსებითად“ აცხადებს. ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} h2wapj5bvrbmlcy41v5rk3ej7a9vwuo 5410937 5410936 2026-06-10T18:02:17Z Eleneburdil-QR 176013 5410937 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' ერთხმად იქნა მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ [[2013]] წლის [[24 ივლისი|24 ივლისს]]. იგი ახანგრძლივებს [[ერაყი|ერაყში]] გაეროს დამხმარე მისიის (UNAMI) მანდატს [[2014]] წლის [[31 ივლისი|31 ივლისამდე]], რამდენიმე წინა რეზოლუციის შესაბამისად ([[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1550|რეზოლუცია 1550]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1546|რეზოლუცია 1546]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1557|რეზოლუცია 1557]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1619|რეზოლუცია 1619]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1700|რეზოლუცია 1700]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1770|რეზოლუცია 1770]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1830|რეზოლუცია 1830]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1883|რეზოლუცია 1883]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1936|რეზოლუცია 1936]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2001|რეზოლუცია 2001]] ([[2011]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|რეზოლუცია 2061]] ([[2012]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107|რეზოლუცია 2107]] ([[2013]])). რეზოლუციამ გამოხატა განზრახვა, თორმეტი თვის ვადაში გადახედოს თავდაპირველ მანდატს, როგორც ეს განსაზღვრული იყო გაეროს უშიშროების საბჭოს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|2061]] რეზოლუციით. რეზოლუცია ასევე ხაზს უსვამს ერაყის მთავრობის მხრიდან გაეროს პერსონალისთვის უსაფრთხოებისა და ლოგისტიკური მხარდაჭერის გაგრძელების აუცილებლობას და ამას UNAMI-სთვის „არსებითად“ აცხადებს. <ref>{{cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2013/sc11074.doc.htm |title=Security Council Extends for One Year United Nations Mission in Iraq, Encouraging Government to Strengthen Rule of Law, Combat Terrorism, Sectarian Violence &#124; Meetings Coverage and Press Releases |website=Un.org |access-date=2016-12-28}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 0ss967muv76s9cb6q00bll9z1dhhya1 5410938 5410937 2026-06-10T18:02:30Z Eleneburdil-QR 176013 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410938 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' ერთხმად იქნა მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ [[2013]] წლის [[24 ივლისი|24 ივლისს]]. იგი ახანგრძლივებს [[ერაყი|ერაყში]] გაეროს დამხმარე მისიის (UNAMI) მანდატს [[2014]] წლის [[31 ივლისი|31 ივლისამდე]], რამდენიმე წინა რეზოლუციის შესაბამისად ([[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1550|რეზოლუცია 1550]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1546|რეზოლუცია 1546]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1557|რეზოლუცია 1557]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1619|რეზოლუცია 1619]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1700|რეზოლუცია 1700]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1770|რეზოლუცია 1770]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1830|რეზოლუცია 1830]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1883|რეზოლუცია 1883]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1936|რეზოლუცია 1936]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2001|რეზოლუცია 2001]] ([[2011]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|რეზოლუცია 2061]] ([[2012]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107|რეზოლუცია 2107]] ([[2013]])). რეზოლუციამ გამოხატა განზრახვა, თორმეტი თვის ვადაში გადახედოს თავდაპირველ მანდატს, როგორც ეს განსაზღვრული იყო გაეროს უშიშროების საბჭოს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|2061]] რეზოლუციით. რეზოლუცია ასევე ხაზს უსვამს ერაყის მთავრობის მხრიდან გაეროს პერსონალისთვის უსაფრთხოებისა და ლოგისტიკური მხარდაჭერის გაგრძელების აუცილებლობას და ამას UNAMI-სთვის „არსებითად“ აცხადებს. <ref>{{cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2013/sc11074.doc.htm |title=Security Council Extends for One Year United Nations Mission in Iraq, Encouraging Government to Strengthen Rule of Law, Combat Terrorism, Sectarian Violence &#124; Meetings Coverage and Press Releases |website=Un.org |access-date=2016-12-28}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2110(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} lfmpd4258ouuv7ll3zkbkyc56xfqh93 5410939 5410938 2026-06-10T18:02:57Z Eleneburdil-QR 176013 5410939 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1716 |ორგანო = უს |თარიღი = 13 ოქტომბერი |წელი = 2006 |სხდომა = 5549 |კოდი = S/RES/1716 |დოკუმენტი =http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/1716(2006) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია საქართველოში |შედეგი = მიღებულია |სურათი =Kodori Valley in Abkhazia, Georgia ka.png |წარწერა = [[კოდორის ხეობა]], აფხაზეთი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' ერთხმად იქნა მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ [[2013]] წლის [[24 ივლისი|24 ივლისს]]. იგი ახანგრძლივებს [[ერაყი|ერაყში]] გაეროს დამხმარე მისიის (UNAMI) მანდატს [[2014]] წლის [[31 ივლისი|31 ივლისამდე]], რამდენიმე წინა რეზოლუციის შესაბამისად ([[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1550|რეზოლუცია 1550]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1546|რეზოლუცია 1546]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1557|რეზოლუცია 1557]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1619|რეზოლუცია 1619]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1700|რეზოლუცია 1700]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1770|რეზოლუცია 1770]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1830|რეზოლუცია 1830]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1883|რეზოლუცია 1883]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1936|რეზოლუცია 1936]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2001|რეზოლუცია 2001]] ([[2011]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|რეზოლუცია 2061]] ([[2012]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107|რეზოლუცია 2107]] ([[2013]])). რეზოლუციამ გამოხატა განზრახვა, თორმეტი თვის ვადაში გადახედოს თავდაპირველ მანდატს, როგორც ეს განსაზღვრული იყო გაეროს უშიშროების საბჭოს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|2061]] რეზოლუციით. რეზოლუცია ასევე ხაზს უსვამს ერაყის მთავრობის მხრიდან გაეროს პერსონალისთვის უსაფრთხოებისა და ლოგისტიკური მხარდაჭერის გაგრძელების აუცილებლობას და ამას UNAMI-სთვის „არსებითად“ აცხადებს. <ref>{{cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2013/sc11074.doc.htm |title=Security Council Extends for One Year United Nations Mission in Iraq, Encouraging Government to Strengthen Rule of Law, Combat Terrorism, Sectarian Violence &#124; Meetings Coverage and Press Releases |website=Un.org |access-date=2016-12-28}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2110(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} b8k4esvhtkhgdzepz7xb99dc5wbb420 5410942 5410939 2026-06-10T18:06:18Z Eleneburdil-QR 176013 5410942 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2110 |ორგანო = უს |თარიღი = 24 ივლისი |წელი = 2013 |სხდომა = 7008 |კოდი = S/RES/2110 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2110(2013 |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = |თემა = გაეროს ერაყის დახმარების მისია |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Iraq (orthographic projection).svg |წარწერა = ერაყი რუკაზე (მწვანე) }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2110''' ერთხმად იქნა მიღებული გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ [[2013]] წლის [[24 ივლისი|24 ივლისს]]. იგი ახანგრძლივებს [[ერაყი|ერაყში]] გაეროს დამხმარე მისიის (UNAMI) მანდატს [[2014]] წლის [[31 ივლისი|31 ივლისამდე]], რამდენიმე წინა რეზოლუციის შესაბამისად ([[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1550|რეზოლუცია 1550]] ([[2003]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1546|რეზოლუცია 1546]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1557|რეზოლუცია 1557]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1619|რეზოლუცია 1619]] ([[2005]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1700|რეზოლუცია 1700]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1770|რეზოლუცია 1770]] ([[2007]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1830|რეზოლუცია 1830]] ([[2008]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1883|რეზოლუცია 1883]] ([[2009]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1936|რეზოლუცია 1936]] ([[2010]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2001|რეზოლუცია 2001]] ([[2011]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|რეზოლუცია 2061]] ([[2012]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2107|რეზოლუცია 2107]] ([[2013]])). რეზოლუციამ გამოხატა განზრახვა, თორმეტი თვის ვადაში გადახედოს თავდაპირველ მანდატს, როგორც ეს განსაზღვრული იყო გაეროს უშიშროების საბჭოს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2061|2061]] რეზოლუციით. რეზოლუცია ასევე ხაზს უსვამს ერაყის მთავრობის მხრიდან გაეროს პერსონალისთვის უსაფრთხოებისა და ლოგისტიკური მხარდაჭერის გაგრძელების აუცილებლობას და ამას UNAMI-სთვის „არსებითად“ აცხადებს. <ref>{{cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2013/sc11074.doc.htm |title=Security Council Extends for One Year United Nations Mission in Iraq, Encouraging Government to Strengthen Rule of Law, Combat Terrorism, Sectarian Violence &#124; Meetings Coverage and Press Releases |website=Un.org |access-date=2016-12-28}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2110(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 82ayceosfblsptig2e2b6tirk0d0agv 14 891406 5410925 2026-06-10T17:52:13Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ერაყში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ერაყში]] [[კატეგორია:2013 წელი აზიაში]] 5410925 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ერაყში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ერაყში]] [[კატეგორია:2013 წელი აზიაში]] drmslhk92g9q0xig0wxarjgqb9z6aas 15 891407 5410926 2026-06-10T17:52:41Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410926 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891408 5410927 2026-06-10T17:52:47Z Eleneburdil-QR 176013 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410927 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891409 5410928 2026-06-10T17:52:51Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ქუვეითში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქუვეითში]] [[კატეგორია:2013 წელი აზიაში]] 5410928 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2013 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის წლები ქუვეითში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქუვეითში]] [[კატეგორია:2013 წელი აზიაში]] rv499kof1s2b5nqru8frm75jlkj7g6p 15 891410 5410929 2026-06-10T17:53:21Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410929 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 891411 5410930 2026-06-10T17:53:50Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ქუვეითში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ქუვეითში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები აზიაში]] 5410930 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ქუვეითში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ქუვეითში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები აზიაში]] n10lm4tizvlfhud8lxllrche5n9mfvc 15 891412 5410931 2026-06-10T17:54:18Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410931 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891413 5410951 2026-06-10T18:13:23Z Eleneburdil-QR 176013 ახალი გვერდი: '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2115''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[29 აგვისტო]]ს. 5410951 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2115''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[29 აგვისტო]]ს. 5wtrqj62jgzmp97wlsefu9hp0dbvk9m 5410956 5410951 2026-06-10T18:17:49Z Eleneburdil-QR 176013 5410956 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2115''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[29 აგვისტო]]ს. რეზოლუციამ გაახანგრძლივა UNIFIL-ის მანდატი [[2014]] წლის [[31 აგვისტო]]მდე. ==რესურსები ინტერნეტში== {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 1nci9w8fw7euee97c15dj38xiskvpj9 5410957 5410956 2026-06-10T18:19:20Z Eleneburdil-QR 176013 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5410957 wikitext text/x-wiki '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2115''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[29 აგვისტო]]ს. რეზოლუციამ გაახანგრძლივა UNIFIL-ის მანდატი [[2014]] წლის [[31 აგვისტო]]მდე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2115(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 6746pwrv4vwfz46o88p2fghhkm9wgsh 5410958 5410957 2026-06-10T18:19:49Z Eleneburdil-QR 176013 5410958 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1716 |ორგანო = უს |თარიღი = 13 ოქტომბერი |წელი = 2006 |სხდომა = 5549 |კოდი = S/RES/1716 |დოკუმენტი =http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/1716(2006) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია საქართველოში |შედეგი = მიღებულია |სურათი =Kodori Valley in Abkhazia, Georgia ka.png |წარწერა = [[კოდორის ხეობა]], აფხაზეთი }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2115''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[29 აგვისტო]]ს. რეზოლუციამ გაახანგრძლივა UNIFIL-ის მანდატი [[2014]] წლის [[31 აგვისტო]]მდე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2115(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} 5goge6j6fwp6sb5lrrc7vmy4yegkewz 5410959 5410958 2026-06-10T18:21:47Z Eleneburdil-QR 176013 5410959 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2115 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 აგვისტო |წელი = 2013 |სხდომა = 5549 |კოდი = S/RES/2115 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2115(2013) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Un-southern-lebanon.png |წარწერა = UNFIL და UNDOF რუკაზე }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2115''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[29 აგვისტო]]ს. რეზოლუციამ გაახანგრძლივა UNIFIL-ის მანდატი [[2014]] წლის [[31 აგვისტო]]მდე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2115(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} hli7qqs1nz6c64ofuoya3d3tnvc2vsa 5411046 5410959 2026-06-11T03:11:34Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411046 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2115 |ორგანო = უს |თარიღი = 29 აგვისტო |წელი = 2013 |სხდომა = 5549 |კოდი = S/RES/2115 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/2115(2013) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი = 0 |არ მონაწილეობდა = |თემა = სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში |შედეგი = მიღებულია |სურათი = Un-southern-lebanon.png |წარწერა = UNFIL და UNDOF რუკაზე }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2115''' მიღებული იქნა [[2013]] წლის [[29 აგვისტო]]ს. რეზოლუციამ გაახანგრძლივა UNIFIL-ის მანდატი [[2014]] წლის [[31 აგვისტო]]მდე. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2115(2013) Text of the Resolution at undocs.org] {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] cptxf04qy7huiub1g8h4ba31rsviuwz 0 891414 5410973 2026-06-10T18:42:52Z MariGoderdzz-QR 180584 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} 5410973 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|10|06|2026}} lfaz7tvn59utveakg2hl4ijg1mj5xbn 5410979 5410973 2026-06-10T18:53:06Z MariGoderdzz-QR 180584 5410979 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|10|06|2026}} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ.1998, 28 თებერვალი) არის ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში. მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია. ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში. [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს. [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა. კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული. [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“. ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა. [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“. klbr2jtuhlgaouy18hv3fg7yo6h65jn 5410981 5410979 2026-06-10T18:56:40Z MariGoderdzz-QR 180584 5410981 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|10|06|2026}} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ.1998, 28 თებერვალი) არის ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში.<ref>{{cite web |title=Who is Belmont Cameli? Meet the Star of Netflix's Along for the Ride |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/who-is-belmont-cameli-meet-star-netflixs-along-for-the-ride.html/ |website=Showbiz CheatSheet |date=April 22, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია.<ref>{{Cite web |title=Belmont Cameli {{!}} The Page is Merely A Suggestion |url=https://www.flaunt.com/post/belmont-cameli |access-date=August 11, 2025 |website=www.flaunt.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 20, 2025 |title=Belmont Cameli steps into the unknown as Abe in his first studio film — Until Dawn – The Laterals |url=https://thelaterals.com/articles/belmont-cameli-steps-into-the-unknown-as-abe-in-his-first-studio-film-until-dawn/ |language=en-US}}</ref> ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში.<ref>{{cite web |title=Meet the Cast of the Saved by the Bell Reboot |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/saved-bell-meet-new-cast-guest-stars-1288916/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=April 15, 2020}}</ref> [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს.<ref>{{cite web |title=Along for the Ride Review: Netflix Delivers a Summer Romance With Depth |url=https://www.variety.com/2022/film/reviews/along-for-the-ride-review-netflix-1235224687/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=May 6, 2022}}</ref> [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა.<ref>{{Cite web|url=https://faroutmagazine.co.uk/everything-we-know-about-alto-knights/|title=Everything we know about 'Alto Knights'|date=April 6, 2024|website=faroutmagazine.co.uk}}</ref> კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული.<ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/until-dawn-david-sandberg-gary-dauberman-ella-rubin-michael-cimino-odessa-azion-wondercon-2025-interview/|title=Until Dawn Cast & Crew Explain The Process Of Adapting A Beloved Horror Game|website=ScreenRant|first1=Joe|last1=Deckelmeier|first2=Owen|last2=Danoff|date=April 10, 2025|accessdate=April 25, 2025}}</ref> [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/off-campus-series-adaption-amazon-cast-1236389096/|title='Off Campus' Series Adaption at Amazon Adds Seven to Cast|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Joe|last=Otterson|date=May 6, 2025|access-date=May 6, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Netflix's Along for the Ride Cast: Who is Belmont Cameli? |url=https://www.thewrap.com/belmont-cameli-netflix-along-for-the-ride/ |website=[[TheWrap]] |date=May 6, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა.<ref>{{cite web |title=How Belmont Cameli Saved Seven Lives in a kidney Donation Chain. |url=https://www.kidney.org/news-stories/how-belmont-cameli-saved-seven-lives-kidney-donation-chain}}</ref> [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“.<ref>{{cite web|title= ‘Off Campus’ Star Belmont Cameli Surprises with The Kid Laroi.|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2090439828562191}}</ref> hcb00ulms83hhws6kz2xv32yrxcwv6u 5410982 5410981 2026-06-10T18:59:59Z MariGoderdzz-QR 180584 5410982 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფილიპ ბელმონტ კამელი | ფოტო =Belmont Cameli by Gage Skidmore.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამელი 2025-ში | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = დ.[[1998]], [[28 თებერვალი]] | დაბადგილი =[[ილინოისი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =[[2018]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ.1998, 28 თებერვალი) არის ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში.<ref>{{cite web |title=Who is Belmont Cameli? Meet the Star of Netflix's Along for the Ride |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/who-is-belmont-cameli-meet-star-netflixs-along-for-the-ride.html/ |website=Showbiz CheatSheet |date=April 22, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია.<ref>{{Cite web |title=Belmont Cameli {{!}} The Page is Merely A Suggestion |url=https://www.flaunt.com/post/belmont-cameli |access-date=August 11, 2025 |website=www.flaunt.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 20, 2025 |title=Belmont Cameli steps into the unknown as Abe in his first studio film — Until Dawn – The Laterals |url=https://thelaterals.com/articles/belmont-cameli-steps-into-the-unknown-as-abe-in-his-first-studio-film-until-dawn/ |language=en-US}}</ref> ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში.<ref>{{cite web |title=Meet the Cast of the Saved by the Bell Reboot |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/saved-bell-meet-new-cast-guest-stars-1288916/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=April 15, 2020}}</ref> [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს.<ref>{{cite web |title=Along for the Ride Review: Netflix Delivers a Summer Romance With Depth |url=https://www.variety.com/2022/film/reviews/along-for-the-ride-review-netflix-1235224687/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=May 6, 2022}}</ref> [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა.<ref>{{Cite web|url=https://faroutmagazine.co.uk/everything-we-know-about-alto-knights/|title=Everything we know about 'Alto Knights'|date=April 6, 2024|website=faroutmagazine.co.uk}}</ref> კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული.<ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/until-dawn-david-sandberg-gary-dauberman-ella-rubin-michael-cimino-odessa-azion-wondercon-2025-interview/|title=Until Dawn Cast & Crew Explain The Process Of Adapting A Beloved Horror Game|website=ScreenRant|first1=Joe|last1=Deckelmeier|first2=Owen|last2=Danoff|date=April 10, 2025|accessdate=April 25, 2025}}</ref> [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/off-campus-series-adaption-amazon-cast-1236389096/|title='Off Campus' Series Adaption at Amazon Adds Seven to Cast|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Joe|last=Otterson|date=May 6, 2025|access-date=May 6, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Netflix's Along for the Ride Cast: Who is Belmont Cameli? |url=https://www.thewrap.com/belmont-cameli-netflix-along-for-the-ride/ |website=[[TheWrap]] |date=May 6, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა.<ref>{{cite web |title=How Belmont Cameli Saved Seven Lives in a kidney Donation Chain. |url=https://www.kidney.org/news-stories/how-belmont-cameli-saved-seven-lives-kidney-donation-chain}}</ref> [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“.<ref>{{cite web|title= ‘Off Campus’ Star Belmont Cameli Surprises with The Kid Laroi.|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2090439828562191}}</ref> 7r8hn89n22rjojvo1pjo9hb344ch39c 5410983 5410982 2026-06-10T19:01:23Z MariGoderdzz-QR 180584 5410983 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/MariGoderdzz-QR|MariGoderdzz-QR]].|10|06|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფილიპ ბელმონტ კამელი | ფოტო =Belmont Cameli by Gage Skidmore.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამელი 2025-ში | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = დ.[[1998]], [[28 თებერვალი]] | დაბადგილი =[[ილინოისი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =[[2018]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ.1998, 28 თებერვალი) არის ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში.<ref>{{cite web |title=Who is Belmont Cameli? Meet the Star of Netflix's Along for the Ride |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/who-is-belmont-cameli-meet-star-netflixs-along-for-the-ride.html/ |website=Showbiz CheatSheet |date=April 22, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია.<ref>{{Cite web |title=Belmont Cameli {{!}} The Page is Merely A Suggestion |url=https://www.flaunt.com/post/belmont-cameli |access-date=August 11, 2025 |website=www.flaunt.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 20, 2025 |title=Belmont Cameli steps into the unknown as Abe in his first studio film — Until Dawn – The Laterals |url=https://thelaterals.com/articles/belmont-cameli-steps-into-the-unknown-as-abe-in-his-first-studio-film-until-dawn/ |language=en-US}}</ref> ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში.<ref>{{cite web |title=Meet the Cast of the Saved by the Bell Reboot |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/saved-bell-meet-new-cast-guest-stars-1288916/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=April 15, 2020}}</ref> [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს.<ref>{{cite web |title=Along for the Ride Review: Netflix Delivers a Summer Romance With Depth |url=https://www.variety.com/2022/film/reviews/along-for-the-ride-review-netflix-1235224687/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=May 6, 2022}}</ref> [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა.<ref>{{Cite web|url=https://faroutmagazine.co.uk/everything-we-know-about-alto-knights/|title=Everything we know about 'Alto Knights'|date=April 6, 2024|website=faroutmagazine.co.uk}}</ref> კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული.<ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/until-dawn-david-sandberg-gary-dauberman-ella-rubin-michael-cimino-odessa-azion-wondercon-2025-interview/|title=Until Dawn Cast & Crew Explain The Process Of Adapting A Beloved Horror Game|website=ScreenRant|first1=Joe|last1=Deckelmeier|first2=Owen|last2=Danoff|date=April 10, 2025|accessdate=April 25, 2025}}</ref> [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/off-campus-series-adaption-amazon-cast-1236389096/|title='Off Campus' Series Adaption at Amazon Adds Seven to Cast|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Joe|last=Otterson|date=May 6, 2025|access-date=May 6, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Netflix's Along for the Ride Cast: Who is Belmont Cameli? |url=https://www.thewrap.com/belmont-cameli-netflix-along-for-the-ride/ |website=[[TheWrap]] |date=May 6, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა.<ref>{{cite web |title=How Belmont Cameli Saved Seven Lives in a kidney Donation Chain. |url=https://www.kidney.org/news-stories/how-belmont-cameli-saved-seven-lives-kidney-donation-chain}}</ref> [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“.<ref>{{cite web|title= ‘Off Campus’ Star Belmont Cameli Surprises with The Kid Laroi.|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2090439828562191}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1998]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი]] [[კატეგორია:მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] r93w1z81u0zft42p3op1vmnj14ckkl8 5410985 5410983 2026-06-10T19:02:38Z MariGoderdzz-QR 180584 5410985 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფილიპ ბელმონტ კამელი | ფოტო =Belmont Cameli by Gage Skidmore.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამელი 2025-ში | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = დ.[[1998]], [[28 თებერვალი]] | დაბადგილი =[[ილინოისი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =[[2018]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ.1998, 28 თებერვალი) არის ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში.<ref>{{cite web |title=Who is Belmont Cameli? Meet the Star of Netflix's Along for the Ride |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/who-is-belmont-cameli-meet-star-netflixs-along-for-the-ride.html/ |website=Showbiz CheatSheet |date=April 22, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია.<ref>{{Cite web |title=Belmont Cameli {{!}} The Page is Merely A Suggestion |url=https://www.flaunt.com/post/belmont-cameli |access-date=August 11, 2025 |website=www.flaunt.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 20, 2025 |title=Belmont Cameli steps into the unknown as Abe in his first studio film — Until Dawn – The Laterals |url=https://thelaterals.com/articles/belmont-cameli-steps-into-the-unknown-as-abe-in-his-first-studio-film-until-dawn/ |language=en-US}}</ref> ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში.<ref>{{cite web |title=Meet the Cast of the Saved by the Bell Reboot |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/saved-bell-meet-new-cast-guest-stars-1288916/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=April 15, 2020}}</ref> [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს.<ref>{{cite web |title=Along for the Ride Review: Netflix Delivers a Summer Romance With Depth |url=https://www.variety.com/2022/film/reviews/along-for-the-ride-review-netflix-1235224687/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=May 6, 2022}}</ref> [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა.<ref>{{Cite web|url=https://faroutmagazine.co.uk/everything-we-know-about-alto-knights/|title=Everything we know about 'Alto Knights'|date=April 6, 2024|website=faroutmagazine.co.uk}}</ref> კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული.<ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/until-dawn-david-sandberg-gary-dauberman-ella-rubin-michael-cimino-odessa-azion-wondercon-2025-interview/|title=Until Dawn Cast & Crew Explain The Process Of Adapting A Beloved Horror Game|website=ScreenRant|first1=Joe|last1=Deckelmeier|first2=Owen|last2=Danoff|date=April 10, 2025|accessdate=April 25, 2025}}</ref> [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/off-campus-series-adaption-amazon-cast-1236389096/|title='Off Campus' Series Adaption at Amazon Adds Seven to Cast|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Joe|last=Otterson|date=May 6, 2025|access-date=May 6, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Netflix's Along for the Ride Cast: Who is Belmont Cameli? |url=https://www.thewrap.com/belmont-cameli-netflix-along-for-the-ride/ |website=[[TheWrap]] |date=May 6, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა.<ref>{{cite web |title=How Belmont Cameli Saved Seven Lives in a kidney Donation Chain. |url=https://www.kidney.org/news-stories/how-belmont-cameli-saved-seven-lives-kidney-donation-chain}}</ref> [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“.<ref>{{cite web|title= ‘Off Campus’ Star Belmont Cameli Surprises with The Kid Laroi.|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2090439828562191}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1998]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი]] [[კატეგორია:მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] eijwwmlmbnbvbkm8inicel073ntfovi 5411047 5410985 2026-06-11T03:12:15Z Jaba1977 3604 5411047 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფილიპ ბელმონტ კამელი | ფოტო =Belmont Cameli by Gage Skidmore.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამელი 2025-ში | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = დ.[[1998]], [[28 თებერვალი]] | დაბადგილი =[[ილინოისი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =[[2018]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ.1998, 28 თებერვალი) არის ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში.<ref>{{cite web |title=Who is Belmont Cameli? Meet the Star of Netflix's Along for the Ride |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/who-is-belmont-cameli-meet-star-netflixs-along-for-the-ride.html/ |website=Showbiz CheatSheet |date=April 22, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია.<ref>{{Cite web |title=Belmont Cameli {{!}} The Page is Merely A Suggestion |url=https://www.flaunt.com/post/belmont-cameli |access-date=August 11, 2025 |website=www.flaunt.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 20, 2025 |title=Belmont Cameli steps into the unknown as Abe in his first studio film — Until Dawn – The Laterals |url=https://thelaterals.com/articles/belmont-cameli-steps-into-the-unknown-as-abe-in-his-first-studio-film-until-dawn/ |language=en-US}}</ref> ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში.<ref>{{cite web |title=Meet the Cast of the Saved by the Bell Reboot |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/saved-bell-meet-new-cast-guest-stars-1288916/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=April 15, 2020}}</ref> [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს.<ref>{{cite web |title=Along for the Ride Review: Netflix Delivers a Summer Romance With Depth |url=https://www.variety.com/2022/film/reviews/along-for-the-ride-review-netflix-1235224687/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=May 6, 2022}}</ref> [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა.<ref>{{Cite web|url=https://faroutmagazine.co.uk/everything-we-know-about-alto-knights/|title=Everything we know about 'Alto Knights'|date=April 6, 2024|website=faroutmagazine.co.uk}}</ref> კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული.<ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/until-dawn-david-sandberg-gary-dauberman-ella-rubin-michael-cimino-odessa-azion-wondercon-2025-interview/|title=Until Dawn Cast & Crew Explain The Process Of Adapting A Beloved Horror Game|website=ScreenRant|first1=Joe|last1=Deckelmeier|first2=Owen|last2=Danoff|date=April 10, 2025|accessdate=April 25, 2025}}</ref> [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/off-campus-series-adaption-amazon-cast-1236389096/|title='Off Campus' Series Adaption at Amazon Adds Seven to Cast|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Joe|last=Otterson|date=May 6, 2025|access-date=May 6, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Netflix's Along for the Ride Cast: Who is Belmont Cameli? |url=https://www.thewrap.com/belmont-cameli-netflix-along-for-the-ride/ |website=[[TheWrap]] |date=May 6, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა.<ref>{{cite web |title=How Belmont Cameli Saved Seven Lives in a kidney Donation Chain. |url=https://www.kidney.org/news-stories/how-belmont-cameli-saved-seven-lives-kidney-donation-chain}}</ref> [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“.<ref>{{cite web|title= ‘Off Campus’ Star Belmont Cameli Surprises with The Kid Laroi.|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2090439828562191}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1998]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი]] [[კატეგორია:მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] gpt6uae4nmqj39m0xcdbnj95w0htx9d 5411048 5411047 2026-06-11T03:12:36Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:მსახიობები]]; დაემატა [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5411048 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფილიპ ბელმონტ კამელი | ფოტო =Belmont Cameli by Gage Skidmore.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამელი 2025-ში | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = დ.[[1998]], [[28 თებერვალი]] | დაბადგილი =[[ილინოისი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =[[2018]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ.1998, 28 თებერვალი) არის ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში.<ref>{{cite web |title=Who is Belmont Cameli? Meet the Star of Netflix's Along for the Ride |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/who-is-belmont-cameli-meet-star-netflixs-along-for-the-ride.html/ |website=Showbiz CheatSheet |date=April 22, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია.<ref>{{Cite web |title=Belmont Cameli {{!}} The Page is Merely A Suggestion |url=https://www.flaunt.com/post/belmont-cameli |access-date=August 11, 2025 |website=www.flaunt.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 20, 2025 |title=Belmont Cameli steps into the unknown as Abe in his first studio film — Until Dawn – The Laterals |url=https://thelaterals.com/articles/belmont-cameli-steps-into-the-unknown-as-abe-in-his-first-studio-film-until-dawn/ |language=en-US}}</ref> ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში.<ref>{{cite web |title=Meet the Cast of the Saved by the Bell Reboot |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/saved-bell-meet-new-cast-guest-stars-1288916/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=April 15, 2020}}</ref> [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს.<ref>{{cite web |title=Along for the Ride Review: Netflix Delivers a Summer Romance With Depth |url=https://www.variety.com/2022/film/reviews/along-for-the-ride-review-netflix-1235224687/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=May 6, 2022}}</ref> [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა.<ref>{{Cite web|url=https://faroutmagazine.co.uk/everything-we-know-about-alto-knights/|title=Everything we know about 'Alto Knights'|date=April 6, 2024|website=faroutmagazine.co.uk}}</ref> კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული.<ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/until-dawn-david-sandberg-gary-dauberman-ella-rubin-michael-cimino-odessa-azion-wondercon-2025-interview/|title=Until Dawn Cast & Crew Explain The Process Of Adapting A Beloved Horror Game|website=ScreenRant|first1=Joe|last1=Deckelmeier|first2=Owen|last2=Danoff|date=April 10, 2025|accessdate=April 25, 2025}}</ref> [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/off-campus-series-adaption-amazon-cast-1236389096/|title='Off Campus' Series Adaption at Amazon Adds Seven to Cast|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Joe|last=Otterson|date=May 6, 2025|access-date=May 6, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Netflix's Along for the Ride Cast: Who is Belmont Cameli? |url=https://www.thewrap.com/belmont-cameli-netflix-along-for-the-ride/ |website=[[TheWrap]] |date=May 6, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა.<ref>{{cite web |title=How Belmont Cameli Saved Seven Lives in a kidney Donation Chain. |url=https://www.kidney.org/news-stories/how-belmont-cameli-saved-seven-lives-kidney-donation-chain}}</ref> [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“.<ref>{{cite web|title= ‘Off Campus’ Star Belmont Cameli Surprises with The Kid Laroi.|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2090439828562191}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1998]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 7er66w62xinjyue5t085ldhh9p9502s 5411049 5411048 2026-06-11T03:14:09Z Jaba1977 3604 5411049 wikitext text/x-wiki {{ვიკი}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფილიპ ბელმონტ კამელი | ფოტო =Belmont Cameli by Gage Skidmore.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამელი 2025-ში | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[28 თებერვალი]], [[1998]] | დაბადგილი =[[ილინოისი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =[[2018]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ფილიპ ბელმონტ კამელი''' (დ. [[28 თებერვალი]], [[1998]]) — ამერიკელი [[მსახიობი]], რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმი სპანოს როლით „[[ზარის მიერ გადარჩენილები]]ს“ ახალ ვერსიაში ([[2020]]–[[2021]]), ელის როლით [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“ ([[2022]]) და გარეტ გრემის როლით [[Amazon Prime Video]]-ს სერიალში „[[კამპუსს მიღმა]]“ (2026). ==ადრეული ცხოვრება== ფილპ ბელმონტ კამელი დაიბადა [[ნეიპერვილი|ნეიპერვილში]], [[ილინოისი|ილინოისის]] შტატში.<ref>{{cite web |title=Who is Belmont Cameli? Meet the Star of Netflix's Along for the Ride |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/who-is-belmont-cameli-meet-star-netflixs-along-for-the-ride.html/ |website=Showbiz CheatSheet |date=April 22, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მამის მხრიდან მსახიობს ძირითადად [[იტალია|იტალიური]] წარმომავლობა აქვს. მამის მხრიდან დიდი პაპა, ბელმონდო კამელი, დაიბადა [[სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტო|სან-ბენედეტო-დელ-ტრონტოში]], შემდგომში გადავიდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] და გვარი ბელმონტით შეცვალა. კამელის მშობლებმა შვილს სახელი დიდი პაპის პატივსაცემად დაარქვეს. სკოლაში კამელი სპორტის სამ სახეობას მისდევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა [[ილინოისის უნივერსიტეტი|ილინოისის უნივერსიტეტში]] ბიზნესის მიმართულებით, თუმცა უნივერსიტეტი მიატოვა. მოდელად მუშაობის მიზნით, ერთი წელი [[ჩიკაგო|ჩიკაგოში]] დარჩა, [[2019]] წელს კი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა. მსახიობს ჰყავს უფროსი ძმა პატრიკი და უმცროსი და ჯულია.<ref>{{Cite web |title=Belmont Cameli {{!}} The Page is Merely A Suggestion |url=https://www.flaunt.com/post/belmont-cameli |access-date=August 11, 2025 |website=www.flaunt.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 20, 2025 |title=Belmont Cameli steps into the unknown as Abe in his first studio film — Until Dawn – The Laterals |url=https://thelaterals.com/articles/belmont-cameli-steps-into-the-unknown-as-abe-in-his-first-studio-film-until-dawn/ |language=en-US}}</ref> ==კარიერა== კამელის სამსახიობო დებიუტი შედგა [[2018]] წელს, სერიალ „[[იმპერია (სერიალი)|იმპერიაში]]“ ეპიზოდური როლით. ცნობადობა მოუმატა ჯეიმი სპანოს – ელისაბედ ბერკლის პერსონაჟის, ჯესი სპანოს შვილის – როლის შესრულებამ სერიალ „[[ზარის მიერ გადარჩენილები|ზარის მიერ გადარჩენილების]]“ ახალ ვერსიაში.<ref>{{cite web |title=Meet the Cast of the Saved by the Bell Reboot |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/saved-bell-meet-new-cast-guest-stars-1288916/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=April 15, 2020}}</ref> [[2022]] წელს კამელიმ მთავარი როლი შეასრულა სარა დესენის რომანზე დაფუძნებულ [[Netflix]]-ის ფილმში „[[გასეირნებაზე]]“. მსახიობმა განასახიერა ჩაკეტილი პერსონაჟი ელი, რომელიც მთავარ გმირთან ამყარებს კავშირს.<ref>{{cite web |title=Along for the Ride Review: Netflix Delivers a Summer Romance With Depth |url=https://www.variety.com/2022/film/reviews/along-for-the-ride-review-netflix-1235224687/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=May 6, 2022}}</ref> [[2025]] წელს გამოსულ კრიმინალურ დრამაში „[[ალტო ნაითსი]]“, კამელიმ ფრენკი ბოის როლი ითამაშა.<ref>{{Cite web|url=https://faroutmagazine.co.uk/everything-we-know-about-alto-knights/|title=Everything we know about 'Alto Knights'|date=April 6, 2024|website=faroutmagazine.co.uk}}</ref> კამელიმ ასევე მიიღო მონაწილეობა ფილმში „[[გათენებამდე]]“ , რომელიც წარმოადგენს Supermassive Games-ის [[2015]] წლის ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის ადაპტაციას. [[2025]] წლის [[25 აპრილი|25 აპრილს]] გამოსულ ფილმში წარმოდგენილია ახალი ისტორია და პერსონაჟები, კამელი კი აბეს როლშია გადაღებული.<ref>{{cite web|url=https://screenrant.com/until-dawn-david-sandberg-gary-dauberman-ella-rubin-michael-cimino-odessa-azion-wondercon-2025-interview/|title=Until Dawn Cast & Crew Explain The Process Of Adapting A Beloved Horror Game|website=ScreenRant|first1=Joe|last1=Deckelmeier|first2=Owen|last2=Danoff|date=April 10, 2025|accessdate=April 25, 2025}}</ref> [[2026]] წელს კამელიმ გარეტ გრემის როლი შეასრულა Amazon Prime Video-ს სერიალში „კამპუსს მიღმა“.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/off-campus-series-adaption-amazon-cast-1236389096/|title='Off Campus' Series Adaption at Amazon Adds Seven to Cast|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Joe|last=Otterson|date=May 6, 2025|access-date=May 6, 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Netflix's Along for the Ride Cast: Who is Belmont Cameli? |url=https://www.thewrap.com/belmont-cameli-netflix-along-for-the-ride/ |website=[[TheWrap]] |date=May 6, 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2018]] წელს კამელიმ [[თირკმელი]] უცნობ ადამიანს გადასცა 14-ადამიანისგან შემდგარი ტრანსპლანტაციის ჯაჭვის ფარგლებში, რამაც შვიდი სიცოცხლე გადაარჩინა.<ref>{{cite web |title=How Belmont Cameli Saved Seven Lives in a kidney Donation Chain. |url=https://www.kidney.org/news-stories/how-belmont-cameli-saved-seven-lives-kidney-donation-chain}}</ref> [[2026]] წლის [[6 ივნისი|6 ივნისს]], სერიალში „კამპუსს მიღმა“ სიმღერის გაჟღერების შემდეგ, კამელიმ [[The Kid LAROI]]-სთან ერთად შეასრულა კომპოზიცია „Girls“.<ref>{{cite web|title= ‘Off Campus’ Star Belmont Cameli Surprises with The Kid Laroi.|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2090439828562191}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 1998]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი]] [[კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] hkui52nlt68gfx1j2aj42cj28gqxg2q 0 891415 5410975 2026-06-10T18:49:58Z ლაზარე ზანგური 170233 ახალი გვერდი: Southern white rhinoceros 5410975 wikitext text/x-wiki Southern white rhinoceros bkojrcxeohezsvrpc6tkswkw63u5e8p 5410976 5410975 2026-06-10T18:50:50Z ლაზარე ზანგური 170233 5410976 wikitext text/x-wiki Southern white rhinoceros {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|10|06|2026}} 3dyo9wpzz6hfkvt8cnnuy9oqcs6vnn6 5410977 5410976 2026-06-10T18:51:25Z ლაზარე ზანგური 170233 5410977 wikitext text/x-wiki Southern white rhinoceros {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|10|06|2026}} ==იხილეთ აგრეთვე== * 6i806tve2ridpzxiz0wwmu93tuiyn39 5410978 5410977 2026-06-10T18:52:55Z ლაზარე ზანგური 170233 /* იხილეთ აგრეთვე */ 5410978 wikitext text/x-wiki Southern white rhinoceros {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|10|06|2026}} ==იხილეთ აგრეთვე== * [[თეთრი მარტორქა]] t00ot1molki6iljmkwd9z31o5dtc0g1 1 891416 5410984 2026-06-10T19:02:18Z MariGoderdzz-QR 180584 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5410984 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891417 5410991 2026-06-10T19:12:48Z Lizikharati55 179627 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} „თოვლის ბუ“ — ნატურალისტისა და მხატვრის, ჯონ ჯეიმზ ოდიუბონის გრავიურა. ნამუშევარი, რომელიც რეალურ ზომებშია დაბეჭდილი, თოვლის ბუს ერთ-ერთ ადრეულ ილუსტრაციას წ... 5410991 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Lizikharati55|Lizikharati55]].|10|06|2026}} „თოვლის ბუ“ — ნატურალისტისა და მხატვრის, ჯონ ჯეიმზ ოდიუბონის გრავიურა. ნამუშევარი, რომელიც რეალურ ზომებშია დაბეჭდილი, თოვლის ბუს ერთ-ერთ ადრეულ ილუსტრაციას წარმოადგენს და შესულია ალბომში „ამერიკის ჩიტები“. იგი პირველად 1831 წელს, სერიული გამოცემის სახით დაიბეჭდა. „ამერიკის ჩიტებში“ შესული სხვა ილუსტრაციების მსგავსად, თოვლის ბუს ეს კონკრეტული ნამუშევარიც წარმოადგენს სპილენძის ფირფიტებისგან დამზადებულ და ხელით გაფერადებულ გრავიურას, რომლის ზომებია დაახლოებით 99 × 66 სმ (39 × 26 დუიმი). აღსანიშნავია, რომ ამავე წიგნში შესულია დღეისთვის უკვე გადაშენებული ექვსი ფრინველის გამოსახულებაც. ხელოვნების ისტორიკოსები მაღალ შეფასებას აძლევენ ოდიუბონის ნამუშევრების ხარისხს და აღნიშნავენ, რომ ისინი განსაკუთრებული „მხატვრული დახვეწილობითაა“ შესრულებული. q9ps1dyjlkul6f2x7yf86rx6vcs6rgo 0 891418 5411009 2026-06-10T22:01:50Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: [[სურათი:Bauzüge Duisburg.jpg|thumb|სალიანდაგო მანქანები [[გერმანია]]ში]] '''სალიანდაგო მანქანები''' — სპეციალური [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|მოძრავი შემადგენლობა]], განკუთვნილი რკინიგზი... 5411009 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Bauzüge Duisburg.jpg|thumb|სალიანდაგო მანქანები [[გერმანია]]ში]] '''სალიანდაგო მანქანები''' — სპეციალური [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|მოძრავი შემადგენლობა]], განკუთვნილი [[რკინიგზის ლიანდაგი]]ს ზედნაშენის ნაგებობებისთვის [[რკინიგზა|რკინიგზის]] მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს, ასევე ყველა სამუშაოს შესრულებისთვის მათი მიმდინარე შენახვის და რემონტის დროს. == გამოყენების ისტორია == პირველი სალიანდაგო მანქანების გამოყენება დაიწყო [[XVIII საუკუნე]]ში. [[რუსეთის იმპერია]]ში მათ იყენებდნენ უკვე პირველი საბადოების სარელსო გზების მშენებლობისას და მომსახურებისას. [[1834]] წელს [[ნიჟნი-ტაგილის თუჯის რკინიგზა]]ზე პირველი [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლების]] ექსპლოატაციისას მამა-შვილმა [[ჩერეპანოვები|ჩერეპანოვებმა]] პირველად მექანიზირებულად გაწმინდეს ლიანდაგი [[თოვლი]]სგან, გამოიყენეს რა [[გუთანი]] [[ცხენი]]ს წევით. [[1840-იანები|1840-იანი]] წლების ბოლოდან [[სანქტ-პეტერბურგი]] — [[მოსკოვი]]ს რკინიგზაზე ლიანდაგების თოვლისგან გასაწმენდად მუშაობდა გუთნით აღჭურვილი [[ორთქლმავალი]]. [[1860-იანები|1860-იანი]] წლების ბოლოს რკინიგზის ლიანდაგების მშენებლობაზე [[ბალასტი (სალიანდაგო მეურნეობა)|ბალასტის]] დაყრა ხორციელდებოდა თვითდამცლელი [[ნახევარვაგონი|ნახევარვაგონებით]] გადაბრუნებადი ძარით. [[1879]] წელს აშენდა პირველი ტარანული [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი]] ღრმა ნამქერებთან ბრძოლისთვის; იმავე წელს წარმოდგენილი იყო ''როტორული თოვლმწმენდი''. [[1880]] წელს [[შუა აზიის რკინიგზა|კასპიისპირეთის რკინიგზაზე]] მექანიზირებული იქნა ლიანდაგდამგები სამუშაოები. [[1887]] წელს რუსმა ინჟინერმა [[იოსებ ლივჩაკი|იოსებ ლივჩაკმა]] შექმნა [[ლიანდაგმზომი]] მანქანა ლიანდაგის მდგომარეობის მექანიზირებული ჩაწერით. [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] რკინიგზებზე სალიანდაგო მანქანების ფართე გამოყენება დაიწყო 1930-იან წლებში, როდესაც შეიქმნა პირველი [[დამბალასტებელი|დამბალასტებლები]], [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი მანქანები]], [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]] სარკინიგზო სვლაზე. 1940 წლიდან 1950-იანი წლების ჩათვლით დაპროექტდა რიგი ახალი მანქანებისა: ლიანდაგდამგები ტრაქტორის სვლაზე, [[ელექტროდამბალასტებელი]], [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერ-დოზატორი]], [[მიწის საწმენდი მანქანა]], [[ღორღმწმენდი მანქანა]]. == დანიშნულება == [[სურათი:Голова укладки на участке Томмот - Кердем.jpg|thumb|დაგების თავი]] სალიანდაგო მანქანების უმრავლესობა შეიძლება გამოყენებული იქნეს, როგორც ახალი რკინიგზების მშენებლობის დროს, ასევე მათი რემონტის და მიმდინარე რემონტის დროს. მაგრამ ზოგიერთი სალიანდაგო მანქანები სპეციალიზირებულია ან მხოლოდ სამუშაოთა შესრულებაზე, რომელიც ხორციელდება ლიანდაგის რემონტისას და მიმდინარე შენახვაზე (მაგალითად, [[რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზი|რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზები]], [[ლიანდაგსაწმენდი მანქანა|ლიანდაგსაწმენდი მანქანები]]), ან ლიანდაგის ზედნაშენის აშენებაზე (მაგალითად, ტრაქტორული [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებ]], როგორც უფრო მობილურები). ლიანდაგის რემონტისთვის და მიმდინარე შეკეთებისთვის შექმნილია სალიანდაგო მანქანები, რომლებიც ახორციელებენ განსაზღვრულ ოპერაციებს, ან ასრულებენ სამუშაოთა კომპლექს მათი ტექნოლოგიური თანმიმდევრობისას. მიწის სამუშაოებისთვის და ლიანდაგის თოვლისგან გაწმენდისათვის გამოიყენება [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], რკინიგზის ფენილის გასწვრივ კიუვეტების გაწმენდისათვის და ამოჭრისათვის — [[კიუვეტგამწმენდი მანქანა|კიუვეტგამწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგგამწმენდი მანქანები არა მარტო წმინდავენ ლიანდაგს წიდისგან, ნაგვისგან, თოვლისგან, არამედ აღრმავებენ [[ლიანდაგშორისი|ლიანდაგშორისებს]]. დრენაჟის მოწყობას ემსახურება [[სადრენაჟო მანქანა (რკინიგზის ტრანსპორტი)|სადრენაჟო მანქანები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების წამოწევას და გადაწევას, მისი გადახრის გასწორებას, ბალასტის დამატებას და მის გამოტენვას ახორციელებენ [[ელექტროდამბალასტებელი|ელექტროდამბალასტებლები]], [[ლიანდაგამწევი|ლიანდაგამწევები]], [[სატრაქტორო დოზატორი|სატრაქტორო დოზატორები]]. ბალასტის გასაწმენდად გამოიყენება ღორღგამწმენდი მანქანები. სარელსო-საშპლე რგოლების დაშლას, მის დაწყობას, ასევე [[რელსი|რელსების]] ცვლას ემსახურებიან [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების აკრეფა ხორციელდება [[რგოლამკრეფი ნაკადური ხაზი|რგოლამკრეფ ნაკადურ ხაზებზე]], ხოლო ძველი წნულების დაშლა — რგოლსაშლელ ნაკადურ ხაზებზე. ბალასტის გამკვრივებას და ლიანდაგის გასწორებას ასრულებენ [[შპალგამომტენი მანქანა|შპალგამომტენი მანქანების]], [[ბალასტგამამკვრივებელი მანქანა|ბალასტგამამკვრივებელი მანქანების]], [[გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანების]] და [[გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანების]] დახმარებით. ამასთან იყენებენ რელსის გამასწორებელ დაზგებს, რელსსახეხ დანადგარებს, [[რელსშესადუღებელი მანქანა|რელსშესადუღებელ მანქანებს]], რელსის სახვრეტ დანადგარებს და სხვა მოწყობილობებს. სამშენებლო და სარემონტო მონაკვეთების მასალებით და ინსტრუმენტებით მომარაგების უზრუნველყოფას, მუშების სამუშაო ადგილამდე მიყვანას ემსახურება სატრანსპორტო და დასატვირთ-დასაცლელი საშუალებები: [[დრეზინა|დრეზინები]], ჰოპერ-დოზატორები, თვითდამცლელი და სპეციალიზირებული ვაგონები. რკინიგზის ლიანდაგის ექსპლოატაციისას ატარებენ მისი მდგომარეობის შემოწმებას საკონტროლო-საზომი მოწყობილობების და მანქანების დახმარებით, რომელთაც მიეკუთვნება [[ლიანდაგმზომი|ლიანდაგმზომი ვაგონები]], [[ვაგონ-დეფექტოსკოპი|დეფექტოსკოპიური ვაგონები]] და [[ლიანდაგმზომი ურიკა|ლიანდაგმზომი ურიკები]]. რელსების მომზადებას დეფექტოსკოპიისთვის ახორციელებენ [[რელსმწმენდი მანქანა|რელსმწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგის თოვლისგან გასაწმენდად სალიანდაგო რანდების გარდა იყენებენ თოვლმწმენდ მანქანებს. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[სალიანდაგო ინსტრუმენტი]] * [[რკინიგზის სალიანდაგო სამუშაოები]] ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Путевые машины // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 346—347. — ISBN 5-85270-115-7.] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Rail service vehicles}} * [https://www.youtube.com/watch?v=GpjwBKFFexU Путевые машины, учебный фильм] [[კატეგორია:სალიანდაგო მანქანები|*]] 881ba4812nnizn68g3st5b4wlrh5wxp 5411077 5411009 2026-06-11T05:31:39Z GiorgiXIII 62215 5411077 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Bauzüge Duisburg.jpg|thumb|სალიანდაგო მანქანები [[გერმანია]]ში]] '''სალიანდაგო მანქანები''' — სპეციალური [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|მოძრავი შემადგენლობა]], განკუთვნილი [[რკინიგზის ლიანდაგი]]ს ზედნაშენის ნაგებობებისთვის [[რკინიგზა|რკინიგზის]] მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს, ასევე ყველა სამუშაოს შესრულებისთვის მათი მიმდინარე შენახვის და რემონტის დროს. == გამოყენების ისტორია == პირველი სალიანდაგო მანქანების გამოყენება დაიწყო [[XVIII საუკუნე]]ში. [[რუსეთის იმპერია]]ში მათ იყენებდნენ უკვე პირველი საბადოების სარელსო გზების მშენებლობისას და მომსახურებისას. [[1834]] წელს [[ნიჟნი-ტაგილის თუჯის რკინიგზა]]ზე პირველი [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლების]] ექსპლოატაციისას მამა-შვილმა [[ჩერეპანოვები|ჩერეპანოვებმა]] პირველად მექანიზირებულად გაწმინდეს ლიანდაგი [[თოვლი]]სგან, გამოიყენეს რა [[გუთანი]] [[ცხენი]]ს წევით. [[1840-იანები|1840-იანი]] წლების ბოლოდან [[სანქტ-პეტერბურგი]] — [[მოსკოვი]]ს რკინიგზაზე ლიანდაგების თოვლისგან გასაწმენდად მუშაობდა გუთნით აღჭურვილი [[ორთქლმავალი]]. [[1860-იანები|1860-იანი]] წლების ბოლოს რკინიგზის ლიანდაგების მშენებლობაზე [[ბალასტი (სალიანდაგო მეურნეობა)|ბალასტის]] დაყრა ხორციელდებოდა თვითდამცლელი [[ნახევარვაგონი|ნახევარვაგონებით]] გადაბრუნებადი ძარით. [[1879]] წელს აშენდა პირველი ტარანული [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი]] ღრმა ნამქერებთან ბრძოლისთვის; იმავე წელს წარმოდგენილი იყო ''როტორული თოვლმწმენდი''. [[1880]] წელს [[შუა აზიის რკინიგზა|კასპიისპირეთის რკინიგზაზე]] მექანიზირებული იქნა ლიანდაგდამგები სამუშაოები. [[1887]] წელს რუსმა ინჟინერმა [[იოსებ ლივჩაკი|იოსებ ლივჩაკმა]] შექმნა [[ლიანდაგმზომი]] მანქანა ლიანდაგის მდგომარეობის მექანიზირებული ჩაწერით. [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] რკინიგზებზე სალიანდაგო მანქანების ფართე გამოყენება დაიწყო 1930-იან წლებში, როდესაც შეიქმნა პირველი [[დამბალასტებელი|დამბალასტებლები]], [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი მანქანები]], [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]] სარკინიგზო სვლაზე. 1940 წლიდან 1950-იანი წლების ჩათვლით დაპროექტდა რიგი ახალი მანქანებისა: ლიანდაგდამგები ტრაქტორის სვლაზე, [[ელექტროდამბალასტებელი]], [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერ-დოზატორი]], [[მიწის საწმენდი მანქანა]], [[ღორღმწმენდი მანქანა]]. == დანიშნულება == [[სურათი:Голова укладки на участке Томмот - Кердем.jpg|thumb|დაგების თავი]] სალიანდაგო მანქანების უმრავლესობა შეიძლება გამოყენებული იქნეს, როგორც ახალი რკინიგზების მშენებლობის დროს, ასევე მათი რემონტის და მიმდინარე რემონტის დროს. მაგრამ ზოგიერთი სალიანდაგო მანქანები სპეციალიზირებულია ან მხოლოდ სამუშაოთა შესრულებაზე, რომელიც ხორციელდება ლიანდაგის რემონტისას და მიმდინარე შენახვაზე (მაგალითად, [[რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზი|რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზები]], [[ლიანდაგსაწმენდი მანქანა|ლიანდაგსაწმენდი მანქანები]]), ან ლიანდაგის ზედნაშენის აშენებაზე (მაგალითად, ტრაქტორული [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]], როგორც უფრო მობილურები). ლიანდაგის რემონტისთვის და მიმდინარე შეკეთებისთვის შექმნილია სალიანდაგო მანქანები, რომლებიც ახორციელებენ განსაზღვრულ ოპერაციებს, ან ასრულებენ სამუშაოთა კომპლექს მათი ტექნოლოგიური თანმიმდევრობისას. მიწის სამუშაოებისთვის და ლიანდაგის თოვლისგან გაწმენდისათვის გამოიყენება [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], რკინიგზის ფენილის გასწვრივ კიუვეტების გაწმენდისათვის და ამოჭრისათვის — [[კიუვეტგამწმენდი მანქანა|კიუვეტგამწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგგამწმენდი მანქანები არა მარტო წმინდავენ ლიანდაგს წიდისგან, ნაგვისგან, თოვლისგან, არამედ აღრმავებენ [[ლიანდაგშორისი|ლიანდაგშორისებს]]. დრენაჟის მოწყობას ემსახურება [[სადრენაჟო მანქანა (რკინიგზის ტრანსპორტი)|სადრენაჟო მანქანები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების წამოწევას და გადაწევას, მისი გადახრის გასწორებას, ბალასტის დამატებას და მის გამოტენვას ახორციელებენ [[ელექტროდამბალასტებელი|ელექტროდამბალასტებლები]], [[ლიანდაგამწევი|ლიანდაგამწევები]], [[სატრაქტორო დოზატორი|სატრაქტორო დოზატორები]]. ბალასტის გასაწმენდად გამოიყენება ღორღგამწმენდი მანქანები. სარელსო-საშპლე რგოლების დაშლას, მის დაწყობას, ასევე [[რელსი|რელსების]] ცვლას ემსახურებიან [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების აკრეფა ხორციელდება [[რგოლამკრეფი ნაკადური ხაზი|რგოლამკრეფ ნაკადურ ხაზებზე]], ხოლო ძველი წნულების დაშლა — რგოლსაშლელ ნაკადურ ხაზებზე. ბალასტის გამკვრივებას და ლიანდაგის გასწორებას ასრულებენ [[შპალგამომტენი მანქანა|შპალგამომტენი მანქანების]], [[ბალასტგამამკვრივებელი მანქანა|ბალასტგამამკვრივებელი მანქანების]], [[გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანების]] და [[გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანების]] დახმარებით. ამასთან იყენებენ რელსის გამასწორებელ დაზგებს, რელსსახეხ დანადგარებს, [[რელსშესადუღებელი მანქანა|რელსშესადუღებელ მანქანებს]], რელსის სახვრეტ დანადგარებს და სხვა მოწყობილობებს. სამშენებლო და სარემონტო მონაკვეთების მასალებით და ინსტრუმენტებით მომარაგების უზრუნველყოფას, მუშების სამუშაო ადგილამდე მიყვანას ემსახურება სატრანსპორტო და დასატვირთ-დასაცლელი საშუალებები: [[დრეზინა|დრეზინები]], ჰოპერ-დოზატორები, თვითდამცლელი და სპეციალიზირებული ვაგონები. რკინიგზის ლიანდაგის ექსპლოატაციისას ატარებენ მისი მდგომარეობის შემოწმებას საკონტროლო-საზომი მოწყობილობების და მანქანების დახმარებით, რომელთაც მიეკუთვნება [[ლიანდაგმზომი|ლიანდაგმზომი ვაგონები]], [[ვაგონ-დეფექტოსკოპი|დეფექტოსკოპიური ვაგონები]] და [[ლიანდაგმზომი ურიკა|ლიანდაგმზომი ურიკები]]. რელსების მომზადებას დეფექტოსკოპიისთვის ახორციელებენ [[რელსმწმენდი მანქანა|რელსმწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგის თოვლისგან გასაწმენდად სალიანდაგო რანდების გარდა იყენებენ თოვლმწმენდ მანქანებს. == სალიანდაგო მანქანების ტიპები == [[სურათი:Планировщик балласта ПБ-01.JPG|thumb|[[ბალასტგამანაწილებელი მანქანა]] [[ПБ-01]]]] განასხვავებენ ავტონომიურ სალიანდაგო მანქანებს, რომლებსაც აქვთ ენერგეტიკული ბაზა, რომელთანაც ირთვება მანქანების ყველა ძრავა (ლიანდაგდამგები, დრეზინა, ბალასტგამამკვრივებელი, შპალგამომტენი მანქანა და სხვა) და არაავტონომიური სალიანდაგო მანქანები, რომელთაც ენერგეტიკული დანადგარი არ გააჩნიათ და ელექტროენერგია ან შეკუმშული ჰაერის ენერგია მიეწოდება მანქანის მუშა ორგანოებს [[ლოკომოტივი]]დან (როტორული თოვლმწმენდი, ღორღმწმენდი მანქანა, სალიანდაგო რანდა). მუშა მდგომარეობაში გადაადგილების ხერხის მიხედვით სალიანდაგო მანქანები შეიძლება იყოს თვითმავლები (მაგალითად, თოვლმწმენდი მანქანები) და არათვითმავლები (რანდა, ელექტროდამბალასტებელი, ღორღმწმენდი მანქანა). სალიანდაგო მანქანები შეიძლება იყოს აგებული სარკინიგზო სვლაზე (რანდა, ლიანდაგდამგები, ელექტროდამბალასტებელი, შპალგამომტენი მანქანა) ან მუხლუხოვან სვლაზე (ტრაქტორული ლიანდაგდამგები, ტრაქტორული მადოზირებელი). სალიანდაგო მანქანების უმრავლესობას აქვთ სარკინიგზო სვლა; ასევე ინერგება კომბინირებული პნევმობორბლებიანი სვლა, როდესაც მანქანა აღჭურვილია გორგოლაჭებით, რომლებიც მაღლა იწევა მოძრაობისას საავტომობილო გზაზე და დაბლა ეშვება მანქანის რელსებზე გადასვლისას. სალიანდაგო მანქანებს უშვებენ ელექტრული, პნევმატური და ჰიდრავლიკური მუშა ორგანოების ამძრავებით, ასევე მათი შიდა წვის ძრავის ამძრავით მექანიკური გადაცემის მეშვეობით. სამუშაოების შესრულების ხერხის მიხედვით განასხვავებენ მძიმე ტიპის სალიანდაგო მანქანებად — ლიანდაგიდან აუღებლები (რანდა, ლიანდაგდამგები, ღორღმწმენდი, თოვლმწმენდი და სხვა მანქანები) და მსუბუქი ტიპის სალიანდაგო მანქანებად — ლიანდაგიდან ასაღები მანქანები (ელექტროსადგურები, მოტოდრეზინები, შპალგამომტენი დანადგარი, [[რელსის საბურღი ჩარხი]]). მძიმე ტიპის მანქანები მუშაობის საწარმოებლად მოითხოვს [[გადასარბენი]]ს დაკავებას, ხოლო მსუბუქი ტიპის მანქანები მოძრავი შემადგენლობის გასატარებლად გადმოიდგმება ლიანდაგიდან. რუსეთის რკინიგზების დიდი ტვირთდაძაბულობა სალიანდაგო სამუშაოების ჩატარებისთვის მოითხოვს მინიმალურ დროს, ამიტომ რემონტის დროს გამოიყენება მაღალმწარმოებლური მძიმე ტიპის სალიანდაგო მანქანები. ლიანდაგის სარემონტო სამუშაოების მთელი მოცულობის შესასრულებლად სალიანდაგო მანქანებიდან ქმნიან კომპლექსს (ჯაჭვს), რომელშიც სალიანდაგო მანქანები, ერთი მეორის მიყოლებით, ნაკადური მეთოდით ახორციელებენ ყველა ტექნოლოგიურ ოპერაციებს, შედეგად ხორციელდება რემონტის კომპლექსური მექანიზაცია. ასეთი კომპლექსი ლიანდაგის რეკონსტრუქციისათვის [[ღორღის ბალასტი|ღორღის ბალასტზე]] მოიცავს: * ღორღმწმენდ მანქანას * ლიანდაგდამშლელ და ლიანდაგდამგებ მატარებლებს * [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერ-დოზატორს]] * გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელ მანქანას * [[რელსებმზიდი შემადგენლობა|რელსებმზიდ შემადგენლობას]] ==იხილეთ აგრეთვე== * [[სალიანდაგო ინსტრუმენტი]] * [[რკინიგზის სალიანდაგო სამუშაოები]] ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Путевые машины // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 346—347. — ISBN 5-85270-115-7.] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Rail service vehicles}} * [https://www.youtube.com/watch?v=GpjwBKFFexU Путевые машины, учебный фильм] [[კატეგორია:სალიანდაგო მანქანები|*]] oy77iehi96vvu2j84y3hntadu7lrwlz 5411107 5411077 2026-06-11T09:25:40Z GiorgiXIII 62215 5411107 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Bauzüge Duisburg.jpg|thumb|სალიანდაგო მანქანები [[გერმანია]]ში]] '''სალიანდაგო მანქანები''' — სპეციალური [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|მოძრავი შემადგენლობა]], განკუთვნილი [[რკინიგზის ლიანდაგი]]ს ზედნაშენის ნაგებობებისთვის [[რკინიგზა|რკინიგზის]] მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს, ასევე ყველა სამუშაოს შესრულებისთვის მათი მიმდინარე შენახვის და რემონტის დროს. == გამოყენების ისტორია == პირველი სალიანდაგო მანქანების გამოყენება დაიწყო [[XVIII საუკუნე]]ში. [[რუსეთის იმპერია]]ში მათ იყენებდნენ უკვე პირველი საბადოების სარელსო გზების მშენებლობისას და მომსახურებისას. [[1834]] წელს [[ნიჟნი-ტაგილის თუჯის რკინიგზა]]ზე პირველი [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლების]] ექსპლოატაციისას მამა-შვილმა [[ჩერეპანოვები|ჩერეპანოვებმა]] პირველად მექანიზირებულად გაწმინდეს ლიანდაგი [[თოვლი]]სგან, გამოიყენეს რა [[გუთანი]] [[ცხენი]]ს წევით. [[1840-იანები|1840-იანი]] წლების ბოლოდან [[სანქტ-პეტერბურგი]] — [[მოსკოვი]]ს რკინიგზაზე ლიანდაგების თოვლისგან გასაწმენდად მუშაობდა გუთნით აღჭურვილი [[ორთქლმავალი]]. [[1860-იანები|1860-იანი]] წლების ბოლოს რკინიგზის ლიანდაგების მშენებლობაზე [[ბალასტი (სალიანდაგო მეურნეობა)|ბალასტის]] დაყრა ხორციელდებოდა თვითდამცლელი [[ნახევარვაგონი|ნახევარვაგონებით]] გადაბრუნებადი ძარით. [[1879]] წელს აშენდა პირველი ტარანული [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი]] ღრმა ნამქერებთან ბრძოლისთვის; იმავე წელს წარმოდგენილი იყო ''როტორული თოვლმწმენდი''. [[1880]] წელს [[შუა აზიის რკინიგზა|კასპიისპირეთის რკინიგზაზე]] მექანიზირებული იქნა ლიანდაგდამგები სამუშაოები. [[1887]] წელს რუსმა ინჟინერმა [[იოსებ ლივჩაკი|იოსებ ლივჩაკმა]] შექმნა [[ლიანდაგმზომი]] მანქანა ლიანდაგის მდგომარეობის მექანიზირებული ჩაწერით. [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] რკინიგზებზე სალიანდაგო მანქანების ფართე გამოყენება დაიწყო 1930-იან წლებში, როდესაც შეიქმნა პირველი [[დამბალასტებელი|დამბალასტებლები]], [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი მანქანები]], [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]] სარკინიგზო სვლაზე. 1940 წლიდან 1950-იანი წლების ჩათვლით დაპროექტდა რიგი ახალი მანქანებისა: ლიანდაგდამგები ტრაქტორის სვლაზე, [[ელექტროდამბალასტებელი]], [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერ-დოზატორი]], [[მიწის საწმენდი მანქანა]], [[ღორღმწმენდი მანქანა]]. == დანიშნულება == [[სურათი:Голова укладки на участке Томмот - Кердем.jpg|thumb|დაგების თავი]] სალიანდაგო მანქანების უმრავლესობა შეიძლება გამოყენებული იქნეს, როგორც ახალი რკინიგზების მშენებლობის დროს, ასევე მათი რემონტის და მიმდინარე რემონტის დროს. მაგრამ ზოგიერთი სალიანდაგო მანქანები სპეციალიზირებულია ან მხოლოდ სამუშაოთა შესრულებაზე, რომელიც ხორციელდება ლიანდაგის რემონტისას და მიმდინარე შენახვაზე (მაგალითად, [[რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზი|რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზები]], [[ლიანდაგსაწმენდი მანქანა|ლიანდაგსაწმენდი მანქანები]]), ან ლიანდაგის ზედნაშენის აშენებაზე (მაგალითად, ტრაქტორული [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]], როგორც უფრო მობილურები). ლიანდაგის რემონტისთვის და მიმდინარე შეკეთებისთვის შექმნილია სალიანდაგო მანქანები, რომლებიც ახორციელებენ განსაზღვრულ ოპერაციებს, ან ასრულებენ სამუშაოთა კომპლექს მათი ტექნოლოგიური თანმიმდევრობისას. მიწის სამუშაოებისთვის და ლიანდაგის თოვლისგან გაწმენდისათვის გამოიყენება [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], რკინიგზის ფენილის გასწვრივ კიუვეტების გაწმენდისათვის და ამოჭრისათვის — [[კიუვეტგამწმენდი მანქანა|კიუვეტგამწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგგამწმენდი მანქანები არა მარტო წმინდავენ ლიანდაგს წიდისგან, ნაგვისგან, თოვლისგან, არამედ აღრმავებენ [[ლიანდაგშორისი|ლიანდაგშორისებს]]. დრენაჟის მოწყობას ემსახურება [[სადრენაჟო მანქანა (რკინიგზის ტრანსპორტი)|სადრენაჟო მანქანები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების წამოწევას და გადაწევას, მისი გადახრის გასწორებას, ბალასტის დამატებას და მის გამოტენვას ახორციელებენ [[ელექტროდამბალასტებელი|ელექტროდამბალასტებლები]], [[ლიანდაგამწევი|ლიანდაგამწევები]], [[სატრაქტორო დოზატორი|სატრაქტორო დოზატორები]]. ბალასტის გასაწმენდად გამოიყენება ღორღგამწმენდი მანქანები. სარელსო-საშპლე რგოლების დაშლას, მის დაწყობას, ასევე [[რელსი|რელსების]] ცვლას ემსახურებიან [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების აკრეფა ხორციელდება [[რგოლამკრეფი ნაკადური ხაზი|რგოლამკრეფ ნაკადურ ხაზებზე]], ხოლო ძველი წნულების დაშლა — რგოლსაშლელ ნაკადურ ხაზებზე. ბალასტის გამკვრივებას და ლიანდაგის გასწორებას ასრულებენ [[შპალგამომტენი მანქანა|შპალგამომტენი მანქანების]], [[ბალასტგამამკვრივებელი მანქანა|ბალასტგამამკვრივებელი მანქანების]], [[გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანების]] და [[გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანების]] დახმარებით. ამასთან იყენებენ რელსის გამასწორებელ დაზგებს, რელსსახეხ დანადგარებს, [[რელსშესადუღებელი მანქანა|რელსშესადუღებელ მანქანებს]], რელსის სახვრეტ დანადგარებს და სხვა მოწყობილობებს. სამშენებლო და სარემონტო მონაკვეთების მასალებით და ინსტრუმენტებით მომარაგების უზრუნველყოფას, მუშების სამუშაო ადგილამდე მიყვანას ემსახურება სატრანსპორტო და დასატვირთ-დასაცლელი საშუალებები: [[დრეზინა|დრეზინები]], ჰოპერ-დოზატორები, თვითდამცლელი და სპეციალიზირებული ვაგონები. რკინიგზის ლიანდაგის ექსპლოატაციისას ატარებენ მისი მდგომარეობის შემოწმებას საკონტროლო-საზომი მოწყობილობების და მანქანების დახმარებით, რომელთაც მიეკუთვნება [[ლიანდაგმზომი|ლიანდაგმზომი ვაგონები]], [[ვაგონ-დეფექტოსკოპი|დეფექტოსკოპიური ვაგონები]] და [[ლიანდაგმზომი ურიკა|ლიანდაგმზომი ურიკები]]. რელსების მომზადებას დეფექტოსკოპიისთვის ახორციელებენ [[რელსმწმენდი მანქანა|რელსმწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგის თოვლისგან გასაწმენდად სალიანდაგო რანდების გარდა იყენებენ თოვლმწმენდ მანქანებს. == სალიანდაგო მანქანების ტიპები == [[სურათი:Планировщик балласта ПБ-01.JPG|thumb|[[ბალასტგამანაწილებელი მანქანა]] [[ПБ-01]]]] განასხვავებენ ავტონომიურ სალიანდაგო მანქანებს, რომლებსაც აქვთ ენერგეტიკული ბაზა, რომელთანაც ირთვება მანქანების ყველა ძრავა (ლიანდაგდამგები, დრეზინა, ბალასტგამამკვრივებელი, შპალგამომტენი მანქანა და სხვა) და არაავტონომიური სალიანდაგო მანქანები, რომელთაც ენერგეტიკული დანადგარი არ გააჩნიათ და ელექტროენერგია ან შეკუმშული ჰაერის ენერგია მიეწოდება მანქანის მუშა ორგანოებს [[ლოკომოტივი]]დან (როტორული თოვლმწმენდი, ღორღმწმენდი მანქანა, სალიანდაგო რანდა). მუშა მდგომარეობაში გადაადგილების ხერხის მიხედვით სალიანდაგო მანქანები შეიძლება იყოს თვითმავლები (მაგალითად, თოვლმწმენდი მანქანები) და არათვითმავლები (რანდა, ელექტროდამბალასტებელი, ღორღმწმენდი მანქანა). სალიანდაგო მანქანები შეიძლება იყოს აგებული სარკინიგზო სვლაზე (რანდა, ლიანდაგდამგები, ელექტროდამბალასტებელი, შპალგამომტენი მანქანა) ან მუხლუხოვან სვლაზე (ტრაქტორული ლიანდაგდამგები, ტრაქტორული მადოზირებელი). სალიანდაგო მანქანების უმრავლესობას აქვთ სარკინიგზო სვლა; ასევე ინერგება კომბინირებული პნევმობორბლებიანი სვლა, როდესაც მანქანა აღჭურვილია გორგოლაჭებით, რომლებიც მაღლა იწევა მოძრაობისას საავტომობილო გზაზე და დაბლა ეშვება მანქანის რელსებზე გადასვლისას. სალიანდაგო მანქანებს უშვებენ ელექტრული, პნევმატური და ჰიდრავლიკური მუშა ორგანოების ამძრავებით, ასევე მათი შიდა წვის ძრავის ამძრავით მექანიკური გადაცემის მეშვეობით. სამუშაოების შესრულების ხერხის მიხედვით განასხვავებენ მძიმე ტიპის სალიანდაგო მანქანებად — ლიანდაგიდან აუღებლები (რანდა, ლიანდაგდამგები, ღორღმწმენდი, თოვლმწმენდი და სხვა მანქანები) და მსუბუქი ტიპის სალიანდაგო მანქანებად — ლიანდაგიდან ასაღები მანქანები (ელექტროსადგურები, მოტოდრეზინები, შპალგამომტენი დანადგარი, [[რელსის საბურღი ჩარხი]]). მძიმე ტიპის მანქანები მუშაობის საწარმოებლად მოითხოვს [[გადასარბენი]]ს დაკავებას, ხოლო მსუბუქი ტიპის მანქანები მოძრავი შემადგენლობის გასატარებლად გადმოიდგმება ლიანდაგიდან. რუსეთის რკინიგზების დიდი ტვირთდაძაბულობა სალიანდაგო სამუშაოების ჩატარებისთვის მოითხოვს მინიმალურ დროს, ამიტომ რემონტის დროს გამოიყენება მაღალმწარმოებლური მძიმე ტიპის სალიანდაგო მანქანები. ლიანდაგის სარემონტო სამუშაოების მთელი მოცულობის შესასრულებლად სალიანდაგო მანქანებიდან ქმნიან კომპლექსს (ჯაჭვს), რომელშიც სალიანდაგო მანქანები, ერთი მეორის მიყოლებით, ნაკადური მეთოდით ახორციელებენ ყველა ტექნოლოგიურ ოპერაციებს, შედეგად ხორციელდება რემონტის კომპლექსური მექანიზაცია. ასეთი კომპლექსი ლიანდაგის რეკონსტრუქციისათვის [[ღორღის ბალასტი|ღორღის ბალასტზე]] მოიცავს: * ღორღმწმენდ მანქანას * ლიანდაგდამშლელ და ლიანდაგდამგებ მატარებლებს * [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერ-დოზატორს]] * გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელ მანქანას * [[რელსებმზიდი შემადგენლობა|რელსებმზიდ შემადგენლობას]] == სალიანდაგო მანქანების მწარმოებლები == [[სურათი:Plasser & Theurer SSP 2000 und Gleisstopfmaschine 08-32U in Titisee.jpg|thumb|ბალასტის გამანაწილებელი Plasser & Theurer SSP 2000]] [[სურათი:TamperBellegarde04.JPG|thumb|[[გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანა]] Matisa B 20 L]] [[სურათი:Автомотриса АГД-1А с грузовым прицепом УП-4.jpg|thumb|[[ავტომოტრისა]] [[АГД-1А]]]] [[სურათი:SPENO775 23 02 05 TR.JPG|thumb|ლიანდაგმზომი Speno SM 775]] სალიანდაგო მანქანებს უშვებენ მსოფლიოს ბევრ ქვეყნებში: * [[რუსეთი|რუსეთში]] ** „[[ისტიეს მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[კალუგის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[კამბარკის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[კიროვის 1 მაისის სახელობის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[მურომტეპლოვოზი]]“ ** „[[რემპუტმაში]]“ ** „რჟევის მანქანათმშენებელი ქარხანა“ ** „[[ტიხორეცკის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[ტულის რკინიგზის მანქანათმშენებლობის ქარხანა]]“ * [[ავსტრია]]ში ** ''[[MLF]]'' ** ''[[Plasser & Theurer]]'' * [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]] ** ''[[Knox Kershaw Inc.]]'' ** ''[[Harsco Rail]]'': *** „ჯექსონი — ჯორდანი“ (''Jackson — Jordan'') *** „ტამპერი“ (''Tamper'') *** „ფეირმონტ მაშინ კომპანი“ (''Fairmont Machine Company'') ** ''LORAM'' * [[უკრაინა]]ში ** [[სტაროკრამატორსკის მანქანათმშენებელი ქარხანა]] ** „[[სპეცკრანი]]“ * [[ფინეთი|ფინეთში]] ** ''[[Desec]]'' * [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] ** „დრუარა“ (''Drouarа'') ** „დესკენ ე ჟირალ“ (''Desquenm et Giral'') ** ''[[Geismar]]''[[სურათი:KGT-4RS - 119.jpg|thumb|ექსკავატორი კომბინირებულ სვლაზე KGT-4RS — 119]] * [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]] ** ''MTH Hranice, Inc.'' * [[შვეიცარია]]ში ** ''[[Matisa]]'' ** ''[[Speno International SA]]'' * [[შვედეთი|შვედეთში]] ** ''[[Disab]]'' ==იხილეთ აგრეთვე== * [[სალიანდაგო ინსტრუმენტი]] * [[რკინიგზის სალიანდაგო სამუშაოები]] ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Путевые машины // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 346—347. — ISBN 5-85270-115-7.] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Rail service vehicles}} * [https://www.youtube.com/watch?v=GpjwBKFFexU Путевые машины, учебный фильм] [[კატეგორია:სალიანდაგო მანქანები|*]] cc7ixwyau41vtfyghg670jw8w3jfyb4 5411152 5411107 2026-06-11T11:15:38Z GiorgiXIII 62215 5411152 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Bauzüge Duisburg.jpg|thumb|სალიანდაგო მანქანები [[გერმანია]]ში]] '''სალიანდაგო მანქანები''' — სპეციალური [[რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა|მოძრავი შემადგენლობა]], განკუთვნილი [[რკინიგზის ლიანდაგი]]ს ზედნაშენის ნაგებობებისთვის [[რკინიგზა|რკინიგზის]] მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს, ასევე ყველა სამუშაოს შესრულებისთვის მათი მიმდინარე შენახვის და რემონტის დროს. == გამოყენების ისტორია == პირველი სალიანდაგო მანქანების გამოყენება დაიწყო [[XVIII საუკუნე]]ში. [[რუსეთის იმპერია]]ში მათ იყენებდნენ უკვე პირველი საბადოების სარელსო გზების მშენებლობისას და მომსახურებისას. [[1834]] წელს [[ნიჟნი-ტაგილის თუჯის რკინიგზა]]ზე პირველი [[ორთქლმავალი|ორთქლმავლების]] ექსპლოატაციისას მამა-შვილმა [[ჩერეპანოვები|ჩერეპანოვებმა]] პირველად მექანიზირებულად გაწმინდეს ლიანდაგი [[თოვლი]]სგან, გამოიყენეს რა [[გუთანი]] [[ცხენი]]ს წევით. [[1840-იანები|1840-იანი]] წლების ბოლოდან [[სანქტ-პეტერბურგი]] — [[მოსკოვი]]ს რკინიგზაზე ლიანდაგების თოვლისგან გასაწმენდად მუშაობდა გუთნით აღჭურვილი [[ორთქლმავალი]]. [[1860-იანები|1860-იანი]] წლების ბოლოს რკინიგზის ლიანდაგების მშენებლობაზე [[ბალასტი (სალიანდაგო მეურნეობა)|ბალასტის]] დაყრა ხორციელდებოდა თვითდამცლელი [[ნახევარვაგონი|ნახევარვაგონებით]] გადაბრუნებადი ძარით. [[1879]] წელს აშენდა პირველი ტარანული [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი]] ღრმა ნამქერებთან ბრძოლისთვის; იმავე წელს წარმოდგენილი იყო ''როტორული თოვლმწმენდი''. [[1880]] წელს [[შუა აზიის რკინიგზა|კასპიისპირეთის რკინიგზაზე]] მექანიზირებული იქნა ლიანდაგდამგები სამუშაოები. [[1887]] წელს რუსმა ინჟინერმა [[იოსებ ლივჩაკი|იოსებ ლივჩაკმა]] შექმნა [[ლიანდაგმზომი]] მანქანა ლიანდაგის მდგომარეობის მექანიზირებული ჩაწერით. [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირში]] რკინიგზებზე სალიანდაგო მანქანების ფართე გამოყენება დაიწყო 1930-იან წლებში, როდესაც შეიქმნა პირველი [[დამბალასტებელი|დამბალასტებლები]], [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], [[თოვლმწმენდი (სალიანდაგო მანქანა)|თოვლმწმენდი მანქანები]], [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]] სარკინიგზო სვლაზე. 1940 წლიდან 1950-იანი წლების ჩათვლით დაპროექტდა რიგი ახალი მანქანებისა: ლიანდაგდამგები ტრაქტორის სვლაზე, [[ელექტროდამბალასტებელი]], [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერ-დოზატორი]], [[მიწის საწმენდი მანქანა]], [[ღორღმწმენდი მანქანა]]. == დანიშნულება == [[სურათი:Голова укладки на участке Томмот - Кердем.jpg|thumb|დაგების თავი]] სალიანდაგო მანქანების უმრავლესობა შეიძლება გამოყენებული იქნეს, როგორც ახალი რკინიგზების მშენებლობის დროს, ასევე მათი რემონტის და მიმდინარე რემონტის დროს. მაგრამ ზოგიერთი სალიანდაგო მანქანები სპეციალიზირებულია ან მხოლოდ სამუშაოთა შესრულებაზე, რომელიც ხორციელდება ლიანდაგის რემონტისას და მიმდინარე შენახვაზე (მაგალითად, [[რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზი|რგოლსაშლელი ნაკადური ხაზები]], [[ლიანდაგსაწმენდი მანქანა|ლიანდაგსაწმენდი მანქანები]]), ან ლიანდაგის ზედნაშენის აშენებაზე (მაგალითად, ტრაქტორული [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]], როგორც უფრო მობილურები). ლიანდაგის რემონტისთვის და მიმდინარე შეკეთებისთვის შექმნილია სალიანდაგო მანქანები, რომლებიც ახორციელებენ განსაზღვრულ ოპერაციებს, ან ასრულებენ სამუშაოთა კომპლექს მათი ტექნოლოგიური თანმიმდევრობისას. მიწის სამუშაოებისთვის და ლიანდაგის თოვლისგან გაწმენდისათვის გამოიყენება [[სალიანდაგო რანდა|სალიანდაგო რანდები]], რკინიგზის ფენილის გასწვრივ კიუვეტების გაწმენდისათვის და ამოჭრისათვის — [[კიუვეტგამწმენდი მანქანა|კიუვეტგამწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგგამწმენდი მანქანები არა მარტო წმინდავენ ლიანდაგს წიდისგან, ნაგვისგან, თოვლისგან, არამედ აღრმავებენ [[ლიანდაგშორისი|ლიანდაგშორისებს]]. დრენაჟის მოწყობას ემსახურება [[სადრენაჟო მანქანა (რკინიგზის ტრანსპორტი)|სადრენაჟო მანქანები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების წამოწევას და გადაწევას, მისი გადახრის გასწორებას, ბალასტის დამატებას და მის გამოტენვას ახორციელებენ [[ელექტროდამბალასტებელი|ელექტროდამბალასტებლები]], [[ლიანდაგამწევი|ლიანდაგამწევები]], [[სატრაქტორო დოზატორი|სატრაქტორო დოზატორები]]. ბალასტის გასაწმენდად გამოიყენება ღორღგამწმენდი მანქანები. სარელსო-საშპლე რგოლების დაშლას, მის დაწყობას, ასევე [[რელსი|რელსების]] ცვლას ემსახურებიან [[ლიანდაგდამგები|ლიანდაგდამგებები]]. სარელსო-საშპლე რგოლების აკრეფა ხორციელდება [[რგოლამკრეფი ნაკადური ხაზი|რგოლამკრეფ ნაკადურ ხაზებზე]], ხოლო ძველი წნულების დაშლა — რგოლსაშლელ ნაკადურ ხაზებზე. ბალასტის გამკვრივებას და ლიანდაგის გასწორებას ასრულებენ [[შპალგამომტენი მანქანა|შპალგამომტენი მანქანების]], [[ბალასტგამამკვრივებელი მანქანა|ბალასტგამამკვრივებელი მანქანების]], [[გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელი მანქანების]] და [[გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანა|გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანების]] დახმარებით. ამასთან იყენებენ რელსის გამასწორებელ დაზგებს, რელსსახეხ დანადგარებს, [[რელსშესადუღებელი მანქანა|რელსშესადუღებელ მანქანებს]], რელსის სახვრეტ დანადგარებს და სხვა მოწყობილობებს. სამშენებლო და სარემონტო მონაკვეთების მასალებით და ინსტრუმენტებით მომარაგების უზრუნველყოფას, მუშების სამუშაო ადგილამდე მიყვანას ემსახურება სატრანსპორტო და დასატვირთ-დასაცლელი საშუალებები: [[დრეზინა|დრეზინები]], ჰოპერ-დოზატორები, თვითდამცლელი და სპეციალიზირებული ვაგონები. რკინიგზის ლიანდაგის ექსპლოატაციისას ატარებენ მისი მდგომარეობის შემოწმებას საკონტროლო-საზომი მოწყობილობების და მანქანების დახმარებით, რომელთაც მიეკუთვნება [[ლიანდაგმზომი|ლიანდაგმზომი ვაგონები]], [[ვაგონ-დეფექტოსკოპი|დეფექტოსკოპიური ვაგონები]] და [[ლიანდაგმზომი ურიკა|ლიანდაგმზომი ურიკები]]. რელსების მომზადებას დეფექტოსკოპიისთვის ახორციელებენ [[რელსმწმენდი მანქანა|რელსმწმენდი მანქანები]]. ლიანდაგის თოვლისგან გასაწმენდად სალიანდაგო რანდების გარდა იყენებენ თოვლმწმენდ მანქანებს. == სალიანდაგო მანქანების ტიპები == [[სურათი:Планировщик балласта ПБ-01.JPG|thumb|[[ბალასტგამანაწილებელი მანქანა]] [[ПБ-01]]]] განასხვავებენ ავტონომიურ სალიანდაგო მანქანებს, რომლებსაც აქვთ ენერგეტიკული ბაზა, რომელთანაც ირთვება მანქანების ყველა ძრავა (ლიანდაგდამგები, დრეზინა, ბალასტგამამკვრივებელი, შპალგამომტენი მანქანა და სხვა) და არაავტონომიური სალიანდაგო მანქანები, რომელთაც ენერგეტიკული დანადგარი არ გააჩნიათ და ელექტროენერგია ან შეკუმშული ჰაერის ენერგია მიეწოდება მანქანის მუშა ორგანოებს [[ლოკომოტივი]]დან (როტორული თოვლმწმენდი, ღორღმწმენდი მანქანა, სალიანდაგო რანდა). მუშა მდგომარეობაში გადაადგილების ხერხის მიხედვით სალიანდაგო მანქანები შეიძლება იყოს თვითმავლები (მაგალითად, თოვლმწმენდი მანქანები) და არათვითმავლები (რანდა, ელექტროდამბალასტებელი, ღორღმწმენდი მანქანა). სალიანდაგო მანქანები შეიძლება იყოს აგებული სარკინიგზო სვლაზე (რანდა, ლიანდაგდამგები, ელექტროდამბალასტებელი, შპალგამომტენი მანქანა) ან მუხლუხოვან სვლაზე (ტრაქტორული ლიანდაგდამგები, ტრაქტორული მადოზირებელი). სალიანდაგო მანქანების უმრავლესობას აქვთ სარკინიგზო სვლა; ასევე ინერგება კომბინირებული პნევმობორბლებიანი სვლა, როდესაც მანქანა აღჭურვილია გორგოლაჭებით, რომლებიც მაღლა იწევა მოძრაობისას საავტომობილო გზაზე და დაბლა ეშვება მანქანის რელსებზე გადასვლისას. სალიანდაგო მანქანებს უშვებენ ელექტრული, პნევმატური და ჰიდრავლიკური მუშა ორგანოების ამძრავებით, ასევე მათი შიდა წვის ძრავის ამძრავით მექანიკური გადაცემის მეშვეობით. სამუშაოების შესრულების ხერხის მიხედვით განასხვავებენ მძიმე ტიპის სალიანდაგო მანქანებად — ლიანდაგიდან აუღებლები (რანდა, ლიანდაგდამგები, ღორღმწმენდი, თოვლმწმენდი და სხვა მანქანები) და მსუბუქი ტიპის სალიანდაგო მანქანებად — ლიანდაგიდან ასაღები მანქანები (ელექტროსადგურები, მოტოდრეზინები, შპალგამომტენი დანადგარი, [[რელსის საბურღი ჩარხი]]). მძიმე ტიპის მანქანები მუშაობის საწარმოებლად მოითხოვს [[გადასარბენი]]ს დაკავებას, ხოლო მსუბუქი ტიპის მანქანები მოძრავი შემადგენლობის გასატარებლად გადმოიდგმება ლიანდაგიდან. რუსეთის რკინიგზების დიდი ტვირთდაძაბულობა სალიანდაგო სამუშაოების ჩატარებისთვის მოითხოვს მინიმალურ დროს, ამიტომ რემონტის დროს გამოიყენება მაღალმწარმოებლური მძიმე ტიპის სალიანდაგო მანქანები. ლიანდაგის სარემონტო სამუშაოების მთელი მოცულობის შესასრულებლად სალიანდაგო მანქანებიდან ქმნიან კომპლექსს (ჯაჭვს), რომელშიც სალიანდაგო მანქანები, ერთი მეორის მიყოლებით, ნაკადური მეთოდით ახორციელებენ ყველა ტექნოლოგიურ ოპერაციებს, შედეგად ხორციელდება რემონტის კომპლექსური მექანიზაცია. ასეთი კომპლექსი ლიანდაგის რეკონსტრუქციისათვის [[ღორღის ბალასტი|ღორღის ბალასტზე]] მოიცავს: * ღორღმწმენდ მანქანას * ლიანდაგდამშლელ და ლიანდაგდამგებ მატარებლებს * [[ჰოპერი (ვაგონი)|ჰოპერ-დოზატორს]] * გამასწორებელ-გამომტენ-მოსასწორებელ მანქანას * [[რელსებმზიდი შემადგენლობა|რელსებმზიდ შემადგენლობას]] == სალიანდაგო მანქანების მწარმოებლები == [[სურათი:Plasser & Theurer SSP 2000 und Gleisstopfmaschine 08-32U in Titisee.jpg|thumb|ბალასტის გამანაწილებელი Plasser & Theurer SSP 2000]] [[სურათი:TamperBellegarde04.JPG|thumb|[[გამასწორებელ-გამომტენ-მარეხტირებელი მანქანა]] Matisa B 20 L]] [[სურათი:Автомотриса АГД-1А с грузовым прицепом УП-4.jpg|thumb|[[ავტომოტრისა]] [[АГД-1А]]]] [[სურათი:SPENO775 23 02 05 TR.JPG|thumb|ლიანდაგმზომი Speno SM 775]] სალიანდაგო მანქანებს უშვებენ მსოფლიოს ბევრ ქვეყნებში: * [[რუსეთი|რუსეთში]] ** „[[ისტიეს მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[კალუგის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[კამბარკის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[კიროვის 1 მაისის სახელობის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[მურომტეპლოვოზი]]“ ** „[[რემპუტმაში]]“ ** „რჟევის მანქანათმშენებელი ქარხანა“ ** „[[ტიხორეცკის მანქანათმშენებელი ქარხანა]]“ ** „[[ტულის რკინიგზის მანქანათმშენებლობის ქარხანა]]“ * [[ავსტრია]]ში ** ''[[MLF]]'' ** ''[[Plasser & Theurer]]'' * [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ-ში]] ** ''[[Knox Kershaw Inc.]]'' ** ''[[Harsco Rail]]'': *** „ჯექსონი — ჯორდანი“ (''Jackson — Jordan'') *** „ტამპერი“ (''Tamper'') *** „ფეირმონტ მაშინ კომპანი“ (''Fairmont Machine Company'') ** ''LORAM'' * [[უკრაინა]]ში ** [[სტაროკრამატორსკის მანქანათმშენებელი ქარხანა]] ** „[[სპეცკრანი]]“ * [[ფინეთი|ფინეთში]] ** ''[[Desec]]'' * [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] ** „დრუარა“ (''Drouarа'') ** „დესკენ ე ჟირალ“ (''Desquenm et Giral'') ** ''[[Geismar]]''[[სურათი:KGT-4RS - 119.jpg|thumb|ექსკავატორი კომბინირებულ სვლაზე KGT-4RS — 119]] * [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]] ** ''MTH Hranice, Inc.'' * [[შვეიცარია]]ში ** ''[[Matisa]]'' ** ''[[Speno International SA]]'' * [[შვედეთი|შვედეთში]] ** ''[[Disab]]'' == განვითარების პერსპექტივები == სალიანდაგო მანქანების შემდგომი განვითარება ითვალისწინებს სალიანდაგო სამუშაოების კომპლექსური მექანიზაციის დამთავრებას. კომპლექსური მექანიზაციის დამთავრების დროს გათვალისწინებულია კომპლექსში ნაკლული მანქანების შექმნა, მაგალითად ლიანდაგდამგებების [[უპირაპირო ლიანდაგი]]ს ერთეტაპიანი დაგებისათვის, მაღალმწარმოებლური რელსსახეხი მატარებლების, ლიანდაგის სტაბილიზატორების. ამავე დროს გადასაწყვეტი ძირითადი ამოცანებია მანქანების ყველა ჯაჭვის მწარმოებლობის გაზრდა, სარემონტო სამუშაოების მოცულობის გაზრდა 1,5-2-ჯერ, რომელიც ხორციელდება „[[ფანჯარა (რკინიგზა)|ფანჯარაში]]“, მატარებელთა მოძრაობის სიჩქარის გაზრდა რემონტისშემდგომ პერიოდში 60-დან 70—80 კილომეტრ საათამდე, მისი რემონტის დროს ლიანდაგის გრძივი პროფილის ნიშნულების მიახლოვება საპროექტო მდგომარეობასთან. ამასთან ერთად დიდი ყურადღება ექცევა სალიანდაგო მანქანების საიმედოობის გაზრდის საკითხებს, მათი ენერგო- და [[ლითონი]]ს სომჭიდროვის და ღირებულების შემცირებას, ასევე კვანძების და დეტალების უნიფიკაციას, ავტომატიზირებული მართვის გამოყენებას, მანქანის მუშაობის კონტროლის საშუალებებს. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება შრომის დაცვას სალიანდაგო სამუშაოების წარმოებისას. ამ მიზნით მუშავდება მემანქანეების და მანქანის ოპერატორების დამცავი საშუალებები მტვრისაგან, ხმაურისაგან, ვიბრაციისაგან. მსუბუქი ტიპის სალიანდაგო მანქანების შექმნისას ძირითად ამოცანას წარმოადგენს მათი მასის შემცირება ახალი მასალების გამოყენების და კონსტრუქციის სრულყოფის ხარჯზე. ამ ღონისძიებების ჩატარება მიმართულია ლიანდაგის მიმდინარე შენახვის მანქანიზაციის დამთავრებაზე — მძიმე ტიპის მანქანებით ყველა სამუშაოს დამთავრება, რაც ზრდის გამომუშავებას, აუმჯობესებს სამუშაოთა ხარისხს, ამცირებს [[გადასარბენი]]ს დაკავების დროს. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[სალიანდაგო ინსტრუმენტი]] * [[რკინიგზის სალიანდაგო სამუშაოები]] ==ლიტერატურა== * [https://search.rsl.ru/ru/record/01001687278 Путевые машины // Железнодорожный транспорт: энциклопедия / гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 346—347. — ISBN 5-85270-115-7.] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|Rail service vehicles}} * [https://www.youtube.com/watch?v=GpjwBKFFexU Путевые машины, учебный фильм] [[კატეგორია:სალიანდაგო მანქანები|*]] cdwam98j3abcdk592ijfzi6q66kfvj7 1 891419 5411010 2026-06-10T22:03:08Z GiorgiXIII 62215 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411010 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891420 5411045 2026-06-11T03:11:07Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411045 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 891425 5411082 2026-06-11T07:39:04Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5411082 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 07:39, 11 ივნისი 2026 (UTC) e1oo9nzbtii1w0fd192rvf0i07vx410 0 891427 5411085 2026-06-11T08:36:37Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: '''როდამ ყაფლანის ასული ორბელიანი''' (გ. [[1679]]) — [[ქართლის სამეფო|ქარ­თლის]] დედოფალი. ქართლის მეფე მეფე [[ვახტანგ VI]]-ის მეუღლე. დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს მარი ბროსეს არქეო... 5411085 wikitext text/x-wiki '''როდამ ყაფლანის ასული ორბელიანი''' (გ. [[1679]]) — [[ქართლის სამეფო|ქარ­თლის]] დედოფალი. ქართლის მეფე მეფე [[ვახტანგ VI]]-ის მეუღლე. დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|საქართველოს მეფეთ მეფის ვახტანგის მეუღლე, და იმერთა და კახთა მეფის არჩილისა, და ქართლის მეფეთ მეფის, ყანდაარისა ქირმანისა და ზირიშკისა, და ანალათის მპყრობელისა, სულიად სპარსეთის სპასალარის, მეფის გიორგის, და ერანის მდივან-ბეგის ლევანისა და ძეთა მათთა დედა და ორბელის-ძე ყაფლანის ასული დედოფალი როდამ, ყოფილი ცქემოსანი ეკატერინე, აწ მდებარე ვიქმენ მკვიდრსა ამას საფლავსა ჩვენსა: მხილველნო, შენდობას გვიბრძანებდეთ, ღვთის გულისა-თჳს. რამე თუ ესე არს განსასვენებელი ჩემი, ამას დავემკვიდრე, რამეთუ მთნავს ესე: ქრისტეს აქეთ ჩქოთ, ქკსა. ტოთ, სვეტო ცხოველო, მფარველ ექმენ ძის ძეთა ჩემთა ყოველთა.}} ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:ქართლის დედოფლები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1679]] m7b9c4hqufimf86s0qlilzxaxktgvpd 5411086 5411085 2026-06-11T08:37:07Z Surprizi 14671 5411086 wikitext text/x-wiki '''როდამ ყაფლანის ასული ორბელიანი''' (გ. [[1679]]) — [[ქართლის სამეფო|ქარ­თლის]] დედოფალი. ქართლის მეფე მეფე [[ვახტანგ V]]-ის მეუღლე. დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|საქართველოს მეფეთ მეფის ვახტანგის მეუღლე, და იმერთა და კახთა მეფის არჩილისა, და ქართლის მეფეთ მეფის, ყანდაარისა ქირმანისა და ზირიშკისა, და ანალათის მპყრობელისა, სულიად სპარსეთის სპასალარის, მეფის გიორგის, და ერანის მდივან-ბეგის ლევანისა და ძეთა მათთა დედა და ორბელის-ძე ყაფლანის ასული დედოფალი როდამ, ყოფილი ცქემოსანი ეკატერინე, აწ მდებარე ვიქმენ მკვიდრსა ამას საფლავსა ჩვენსა: მხილველნო, შენდობას გვიბრძანებდეთ, ღვთის გულისა-თჳს. რამე თუ ესე არს განსასვენებელი ჩემი, ამას დავემკვიდრე, რამეთუ მთნავს ესე: ქრისტეს აქეთ ჩქოთ, ქკსა. ტოთ, სვეტო ცხოველო, მფარველ ექმენ ძის ძეთა ჩემთა ყოველთა.}} ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:ქართლის დედოფლები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1679]] jcjt2c10af3psdah7dsfthkdcplzmzh 0 891428 5411094 2026-06-11T09:04:44Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094''' მიღბულია [[2013]] წლის [[7 მარტი|7 მარტს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ყველა წინა შესაბამისი რეზოლუცია ჩრდილოეთი კორეა|ჩრ... 5411094 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|11|06|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094''' მიღბულია [[2013]] წლის [[7 მარტი|7 მარტს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ყველა წინა შესაბამისი რეზოლუცია [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეასთან]] დაკავშირებულ ვითარებაზე — მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 825|825]] (1993), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] (2004), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1695|1695]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1718|1718]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1874|1874]] (2009) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2087|2087]] (2013) რეზოლუციები — მან მკაცრად დაგმო ჩრდილოეთ კორეის მიერ ჩატარებული მესამე ბირთვული გამოცდა. გარდა ამისა, დოკუმენტმა გაზარდა სხვა სახელმწიფოების უფლებამოსილება ამ სანქციების აღსრულების მიზნით.[1][2] ==აკრძალული სექტორები და მიმართულებები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094, რომელიც ჩრდილოეთ კორეის მიერ მესამე ბირთვული გამოცდის ჩატარების გამო იქნა მიღებული, ითვალისწინებს შემდეგ მკაცრ სანქციებსა და აკრძალვებს: • ბირთვული გამოცდების დაგმობა: ბირთვული გამოცდები მიჩნეულია რეზოლუციის დარღვევად და აკრძალულია შემდგომი პროვოკაციული ქმედებები. • გაყიდვების აკრძალვა: • ბირთვული იარაღი. - ყველა სახის იარაღი, გარდა მცირე ზომის და მსუბუქი შეიარაღებისა (აკრძალვა მოიცავს როგორც სტრატეგიულ, ისე კონვენციურ შეიარაღებას). - ყველა სახის სამხედრო და ნახევრადსამხედრო (პარამილიტარული) საპოლიციო ტრანსპორტი და აღჭურვილობა. - ნებისმიერი სახის იარაღის, მათ შორის სათადარიგო ნაწილების, მასთან დაკავშირებული მასალების, ტექნოლოგიებისა და საქონლის აკრძალვა. • ბირთვულ აქტივობებთან ბრძოლა: რეზოლუცია გმობს ბირთვულ სფეროსთან დაკავშირებულ საქმიანობას, მათ შორის ურანის გამდიდრებას და კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩრდილოეთ კორეის ვალდებულებას, სრულად და შეუქცევადად თქვას უარი ბირთვულ პროგრამებზე. • გაფრთხილება: საბჭომ მკაცრად გააფრთხილა ფხენიანი, რომ შემდგომი რაკეტების გაშვების ან ბირთვული გამოცდების შემთხვევაში, უშიშროების საბჭო მზად არის, მიიღოს მნიშვნელოვანი დამატებითი ზომები. • ფინანსური სანქციები • აქტივების გაყინვა: სანქციების სიაში დაემატა სამი ფიზიკური პირი და ორი ორგანიზაცია, რომელთაც აქტივები გაეყინათ. • ფინანსური მომსახურების შეზღუდვა: ფინანსური მომსახურების აკრძალვა გაფართოვდა და მოიცვა არა მხოლოდ უშუალოდ ბირთვულ და სარაკეტო პროგრამებთან დაკავშირებული საქმიანობა, არამედ ნებისმიერი აკრძალული ქმედება ან სანქციების გვერდის ავლის მცდელობა (მაგალითად, აკრძალული საქონლით ვაჭრობა). ამასთან, წინა რეზოლუციებში არსებული მოთხოვნა „მოწოდების“ სახით, ამჯერად გადაიქცა სავალდებულო წესად. ასევე შეიზღუდა დიდი მოცულობის ნაღდი ფულის გადარიცხვები/გადაზიდვები. • საბანკო ანგარიშები და ფილიალები: რეზოლუცია ითხოვს ჩრდილოეთ კორეის მხრიდან იმ საბანკო ანგარიშების, ფილიალებისა თუ საკორესპონდენტო ხელშეკრულებების გახსნის აკრძალვას, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ ჩართულნი არიან აკრძალულ საქმიანობაში ან გაეროს 1718 რეზოლუციის გვერდის ავლის მცდელობაში. • სახელმწიფო ფინანსური მხარდაჭერის აკრძალვა: აიკრძალა ნებისმიერი საჯარო თუ სახელმწიფო ფინანსური დახმარება (საექსპორტო კრედიტები, გარანტიები, დაზღვევა), რომელმაც შესაძლოა ხელი შეუწყოს რეზოლუციით აკრძალულ საქმიანობას. • სანქციები ფიზიკური პირების წინააღმდეგ • ქვეყანაში შესვლის აკრძალვა (შავი სია): სიაში დაემატა სამი ახალი პირი, რომელთაც აეკრძალათ სხვა ქვეყნების ტერიტორიაზე შესვლა. •სანქციების გვერდის ავლის აღკვეთა: ქვეყანაში შესვლა აეკრძალებათ იმ პირებსაც, რომლებიც არ არიან სიაში, თუმცა დადგინდება, რომ ისინი ხელს უწყობდნენ სანქციების გვერდის ავლის მცდელობებს. ჩრდილოეთ კორეის მოქალაქეები დაექვემდებარებიან დეპორტაციას, გარდა ჰუმანიტარული გამონაკლისებისა. •დიპლომატიური ზედამხედველობა: რეზოლუცია მოუწოდებს ყველა ქვეყანას, გააძლიერონ სიფხიზლე, რათა ჩრდილოეთ კორეელმა დიპლომატებმა თავიანთი სტატუსი არ გამოიყენონ რეზოლუციით აკრძალული ქმედებების ხელშესაწყობად. • სანქციები საქონელზე (დამატებითი ემბარგო) • გააფართოვდა იმ მასალებისა და კომპონენტების სია, რომელთა მიწოდებაც ჩრდილოეთ კორეისთვის კატეგორიულად იკრძალება:ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:ფტორირებული საპოხი მასალები.სილფონური სარქველები (Bellows valves), რომლებიც მდგრადია $UF_6$-ით (ურანის ჰექსაფტორიდი) გამოწვეული კოროზიის მიმართ. • სარაკეტო პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:სპეციალური კოროზიამდგრადი ფოლადი.ულტრამაღალტემპერატურული კერამიკული კომპოზიტები.პიროტექნიკური სარქველები.აეროდინამიკურ მილებთან თავსებადი საზომი და საკონტროლო მოწყობილობები.ნატრიუმის პერქლორატი. • ქიმიურ იარაღთან დაკავშირებული კომპონენტები:ვაკუუმური ტუმბოები, რომელთა გამტარუნარიანობა აღემატება 1 კუბურ მეტრს საათში. • სანქციების კომიტეტს ავალებს, 12 თვის ვადაში განაახლოს არსებული ემბარგოს სია. • სთხოვს და ნებას რთავს ქვეყნებს, დააწესონ ემბარგო იმ საქონელზე, რომელიც, მათი შეფასებით, შესაძლოა ხელს უწყობდეს ბირთვულ ან სარაკეტო განვითარებას. კომიტეტს ავალებს შესაბამისი სახელმძღვანელო პრინციპების შემუშავებას. • საექსპორტო აკრძალვას დაქვემდებარებული ფუფუნების საგნების დაზუსტება (ეს არ უზღუდავს ქვეყნებს უფლებას, აკრძალონ სხვა ფუფუნების საგნების ექსპორტიც): • საიუველირო ნაკეთობები • მარგალიტის სამკაულები • ძვირფასეულობა • ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი ქვები (მათ შორის ალმასი, საფირონი, ლალი და ზურმუხტი) • ძვირფასი ლითონები და ძვირფასი ლითონებით მოოჭვილი საიუველირო ნაკეთობები • სატრანსპორტო საშუალებები • იახტები • ავტომანქანები: სამგზავრო ავტომობილები და სხვა მოტორიზებული სატრანსპორტო საშუალებები (საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გამოკლებით), მათ შორის საოჯახო უნივერსალები (Station wagons), რომლებიც გამოიყენება ადამიანების გადასაყვანად • მდიდრული (ლუქს კლასის) ავტომობილები, სარბოლო ავტომობილები • ტვირთების შემოწმება • საკუთარ ტერიტორიაზე იმ ტვირთების სავალდებულო შემოწმება, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალულ საქონელს წარმოადგენს • საკუთარ პორტებში იმ გემების შესვლის აკრძალვა, რომლებიც უარს აცხადებენ ღია ზღვაში ტვირთის შემოწმების მოთხოვნაზე (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა და ა.შ.) • საჰაერო ტრანსპორტის შეზღუდვები • აფრენის, დაფრენისა და გადაფრენის აკრძალვის მოთხოვნა იმ საჰაერო ხომალდებისთვის, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალული ტვირთი გადააქვთ (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა) • დამატებითი აკრძალული საგნები • ჩრდილოეთ კორეისთვის თვითმფრინავების, საფრენი აპარატების ძრავებისა და სარაკეტო საწვავის მიყიდვის აკრძალვა • საგნები მოიცავს 8 სახის სატელეკომუნიკაციო მოწყობილობას, მათ შორის: ელექტრონულ აღჭურვილობას, საკომუნიკაციო აპარატურას, კომპიუტერებს, ელექტრონული საინფორმაციო ტექნოლოგიების მოწყობილობებს, ტელეფონებს, ტაბლეტებს (პლანშეტებს), ნახევარგამტარებს, ოთხი წამყვანი თვალით აღჭურვილ (4x4) ავტომობილებსა და ლეპტოპებს კომპიუტერებს 5fuhq0o63x39mir2ue0tlfcd4pvm5r0 5411103 5411094 2026-06-11T09:14:08Z Ninikelaaa 55 178880 5411103 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|11|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2094 |ორგანო = უს |თარიღი =7 მარტი |წელი =2013 |სხდომა = 6,932 |კოდი =S/RES/2094 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2094(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = [[ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება|გაუვრცელებლობა]] — [[ჩრდილოეთი კორეა|კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =North Korea nuclear test 2013.jpg |წარწერა =აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის ინფოგრაფიკა, რომელიც ასახავს ბირთვული ტესტის შედეგად გამოწვეულ სეისმურ აქტივობას, რამაც რეზოლუციის მიღება გამოიწვია. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094''' მიღბულია [[2013]] წლის [[7 მარტი|7 მარტს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ყველა წინა შესაბამისი რეზოლუცია [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეასთან]] დაკავშირებულ ვითარებაზე — მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 825|825]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1695|1695]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1718|1718]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1874|1874]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2087|2087]] (2013) რეზოლუციები — მან მკაცრად დაგმო ჩრდილოეთ კორეის მიერ ჩატარებული მესამე ბირთვული გამოცდა. გარდა ამისა, დოკუმენტმა გაზარდა სხვა სახელმწიფოების უფლებამოსილება ამ სანქციების აღსრულების მიზნით.<ref name="BBC immediate">{{cite news|title=UN adopts tough new North Korea sanctions after nuclear test|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-21704862|access-date=4 April 2013|newspaper=BBC|date=7 March 2013}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=April 2024 |title=UN Security Council Resolutions on North Korea |url=https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-north-korea |access-date=May 19, 2026 |website=Arms Control Association Factsheets}}</ref> ==აკრძალული სექტორები და მიმართულებები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094, რომელიც ჩრდილოეთ კორეის მიერ მესამე ბირთვული გამოცდის ჩატარების გამო იქნა მიღებული, ითვალისწინებს შემდეგ მკაცრ სანქციებსა და აკრძალვებს: • ბირთვული გამოცდების დაგმობა: ბირთვული გამოცდები მიჩნეულია რეზოლუციის დარღვევად და აკრძალულია შემდგომი პროვოკაციული ქმედებები. • გაყიდვების აკრძალვა: • ბირთვული იარაღი. - ყველა სახის იარაღი, გარდა მცირე ზომის და მსუბუქი შეიარაღებისა (აკრძალვა მოიცავს როგორც სტრატეგიულ, ისე კონვენციურ შეიარაღებას). - ყველა სახის სამხედრო და ნახევრადსამხედრო (პარამილიტარული) საპოლიციო ტრანსპორტი და აღჭურვილობა. - ნებისმიერი სახის იარაღის, მათ შორის სათადარიგო ნაწილების, მასთან დაკავშირებული მასალების, ტექნოლოგიებისა და საქონლის აკრძალვა. • ბირთვულ აქტივობებთან ბრძოლა: რეზოლუცია გმობს ბირთვულ სფეროსთან დაკავშირებულ საქმიანობას, მათ შორის ურანის გამდიდრებას და კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩრდილოეთ კორეის ვალდებულებას, სრულად და შეუქცევადად თქვას უარი ბირთვულ პროგრამებზე. • გაფრთხილება: საბჭომ მკაცრად გააფრთხილა ფხენიანი, რომ შემდგომი რაკეტების გაშვების ან ბირთვული გამოცდების შემთხვევაში, უშიშროების საბჭო მზად არის, მიიღოს მნიშვნელოვანი დამატებითი ზომები. • ფინანსური სანქციები • აქტივების გაყინვა: სანქციების სიაში დაემატა სამი ფიზიკური პირი და ორი ორგანიზაცია, რომელთაც აქტივები გაეყინათ. • ფინანსური მომსახურების შეზღუდვა: ფინანსური მომსახურების აკრძალვა გაფართოვდა და მოიცვა არა მხოლოდ უშუალოდ ბირთვულ და სარაკეტო პროგრამებთან დაკავშირებული საქმიანობა, არამედ ნებისმიერი აკრძალული ქმედება ან სანქციების გვერდის ავლის მცდელობა (მაგალითად, აკრძალული საქონლით ვაჭრობა). ამასთან, წინა რეზოლუციებში არსებული მოთხოვნა „მოწოდების“ სახით, ამჯერად გადაიქცა სავალდებულო წესად. ასევე შეიზღუდა დიდი მოცულობის ნაღდი ფულის გადარიცხვები/გადაზიდვები. • საბანკო ანგარიშები და ფილიალები: რეზოლუცია ითხოვს ჩრდილოეთ კორეის მხრიდან იმ საბანკო ანგარიშების, ფილიალებისა თუ საკორესპონდენტო ხელშეკრულებების გახსნის აკრძალვას, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ ჩართულნი არიან აკრძალულ საქმიანობაში ან გაეროს 1718 რეზოლუციის გვერდის ავლის მცდელობაში. • სახელმწიფო ფინანსური მხარდაჭერის აკრძალვა: აიკრძალა ნებისმიერი საჯარო თუ სახელმწიფო ფინანსური დახმარება (საექსპორტო კრედიტები, გარანტიები, დაზღვევა), რომელმაც შესაძლოა ხელი შეუწყოს რეზოლუციით აკრძალულ საქმიანობას. • სანქციები ფიზიკური პირების წინააღმდეგ • ქვეყანაში შესვლის აკრძალვა (შავი სია): სიაში დაემატა სამი ახალი პირი, რომელთაც აეკრძალათ სხვა ქვეყნების ტერიტორიაზე შესვლა. •სანქციების გვერდის ავლის აღკვეთა: ქვეყანაში შესვლა აეკრძალებათ იმ პირებსაც, რომლებიც არ არიან სიაში, თუმცა დადგინდება, რომ ისინი ხელს უწყობდნენ სანქციების გვერდის ავლის მცდელობებს. ჩრდილოეთ კორეის მოქალაქეები დაექვემდებარებიან დეპორტაციას, გარდა ჰუმანიტარული გამონაკლისებისა. •დიპლომატიური ზედამხედველობა: რეზოლუცია მოუწოდებს ყველა ქვეყანას, გააძლიერონ სიფხიზლე, რათა ჩრდილოეთ კორეელმა დიპლომატებმა თავიანთი სტატუსი არ გამოიყენონ რეზოლუციით აკრძალული ქმედებების ხელშესაწყობად. • სანქციები საქონელზე (დამატებითი ემბარგო) • გააფართოვდა იმ მასალებისა და კომპონენტების სია, რომელთა მიწოდებაც ჩრდილოეთ კორეისთვის კატეგორიულად იკრძალება:ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:ფტორირებული საპოხი მასალები.სილფონური სარქველები (Bellows valves), რომლებიც მდგრადია $UF_6$-ით (ურანის ჰექსაფტორიდი) გამოწვეული კოროზიის მიმართ. • სარაკეტო პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:სპეციალური კოროზიამდგრადი ფოლადი.ულტრამაღალტემპერატურული კერამიკული კომპოზიტები.პიროტექნიკური სარქველები.აეროდინამიკურ მილებთან თავსებადი საზომი და საკონტროლო მოწყობილობები.ნატრიუმის პერქლორატი. • ქიმიურ იარაღთან დაკავშირებული კომპონენტები:ვაკუუმური ტუმბოები, რომელთა გამტარუნარიანობა აღემატება 1 კუბურ მეტრს საათში. • სანქციების კომიტეტს ავალებს, 12 თვის ვადაში განაახლოს არსებული ემბარგოს სია. • სთხოვს და ნებას რთავს ქვეყნებს, დააწესონ ემბარგო იმ საქონელზე, რომელიც, მათი შეფასებით, შესაძლოა ხელს უწყობდეს ბირთვულ ან სარაკეტო განვითარებას. კომიტეტს ავალებს შესაბამისი სახელმძღვანელო პრინციპების შემუშავებას. • საექსპორტო აკრძალვას დაქვემდებარებული ფუფუნების საგნების დაზუსტება (ეს არ უზღუდავს ქვეყნებს უფლებას, აკრძალონ სხვა ფუფუნების საგნების ექსპორტიც): • საიუველირო ნაკეთობები • მარგალიტის სამკაულები • ძვირფასეულობა • ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი ქვები (მათ შორის ალმასი, საფირონი, ლალი და ზურმუხტი) • ძვირფასი ლითონები და ძვირფასი ლითონებით მოოჭვილი საიუველირო ნაკეთობები • სატრანსპორტო საშუალებები • იახტები • ავტომანქანები: სამგზავრო ავტომობილები და სხვა მოტორიზებული სატრანსპორტო საშუალებები (საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გამოკლებით), მათ შორის საოჯახო უნივერსალები (Station wagons), რომლებიც გამოიყენება ადამიანების გადასაყვანად • მდიდრული (ლუქს კლასის) ავტომობილები, სარბოლო ავტომობილები • ტვირთების შემოწმება • საკუთარ ტერიტორიაზე იმ ტვირთების სავალდებულო შემოწმება, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალულ საქონელს წარმოადგენს • საკუთარ პორტებში იმ გემების შესვლის აკრძალვა, რომლებიც უარს აცხადებენ ღია ზღვაში ტვირთის შემოწმების მოთხოვნაზე (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა და ა.შ.) • საჰაერო ტრანსპორტის შეზღუდვები • აფრენის, დაფრენისა და გადაფრენის აკრძალვის მოთხოვნა იმ საჰაერო ხომალდებისთვის, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალული ტვირთი გადააქვთ (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა) • დამატებითი აკრძალული საგნები • ჩრდილოეთ კორეისთვის თვითმფრინავების, საფრენი აპარატების ძრავებისა და სარაკეტო საწვავის მიყიდვის აკრძალვა • საგნები მოიცავს 8 სახის სატელეკომუნიკაციო მოწყობილობას, მათ შორის: ელექტრონულ აღჭურვილობას, საკომუნიკაციო აპარატურას, კომპიუტერებს, ელექტრონული საინფორმაციო ტექნოლოგიების მოწყობილობებს, ტელეფონებს, ტაბლეტებს (პლანშეტებს), ნახევარგამტარებს, ოთხი წამყვანი თვალით აღჭურვილ (4x4) ავტომობილებსა და ლეპტოპებს კომპიუტერებს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2094(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] 21k73ozaqdpah7gp8mfxcru2uwxvtb2 5411104 5411103 2026-06-11T09:15:01Z Ninikelaaa 55 178880 5411104 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|11|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2094 |ორგანო = უს |თარიღი =7 მარტი |წელი =2013 |სხდომა = 6,932 |კოდი =S/RES/2094 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2094(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = [[ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება|გაუვრცელებლობა]] — [[ჩრდილოეთი კორეა|კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =North Korea nuclear test 2013.jpg |წარწერა =აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის ინფოგრაფიკა, რომელიც ასახავს ბირთვული ტესტის შედეგად გამოწვეულ სეისმურ აქტივობას, რამაც რეზოლუციის მიღება გამოიწვია. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094''' მიღბულია [[2013]] წლის [[7 მარტი|7 მარტს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ყველა წინა შესაბამისი რეზოლუცია [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეასთან]] დაკავშირებულ ვითარებაზე — მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 825|825]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1695|1695]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1718|1718]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1874|1874]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2087|2087]] (2013) რეზოლუციები — მან მკაცრად დაგმო ჩრდილოეთ კორეის მიერ ჩატარებული მესამე ბირთვული გამოცდა. გარდა ამისა, დოკუმენტმა გაზარდა სხვა სახელმწიფოების უფლებამოსილება ამ სანქციების აღსრულების მიზნით.<ref name="BBC immediate">{{cite news|title=UN adopts tough new North Korea sanctions after nuclear test|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-21704862|access-date=4 April 2013|newspaper=BBC|date=7 March 2013}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=April 2024 |title=UN Security Council Resolutions on North Korea |url=https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-north-korea |access-date=May 19, 2026 |website=Arms Control Association Factsheets}}</ref> ==აკრძალული სექტორები და მიმართულებები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094, რომელიც ჩრდილოეთ კორეის მიერ მესამე ბირთვული გამოცდის ჩატარების გამო იქნა მიღებული, ითვალისწინებს შემდეგ მკაცრ სანქციებსა და აკრძალვებს: • ბირთვული გამოცდების დაგმობა: ბირთვული გამოცდები მიჩნეულია რეზოლუციის დარღვევად და აკრძალულია შემდგომი პროვოკაციული ქმედებები. • გაყიდვების აკრძალვა: • ბირთვული იარაღი. - ყველა სახის იარაღი, გარდა მცირე ზომის და მსუბუქი შეიარაღებისა (აკრძალვა მოიცავს როგორც სტრატეგიულ, ისე კონვენციურ შეიარაღებას). - ყველა სახის სამხედრო და ნახევრადსამხედრო (პარამილიტარული) საპოლიციო ტრანსპორტი და აღჭურვილობა. - ნებისმიერი სახის იარაღის, მათ შორის სათადარიგო ნაწილების, მასთან დაკავშირებული მასალების, ტექნოლოგიებისა და საქონლის აკრძალვა. • ბირთვულ აქტივობებთან ბრძოლა: რეზოლუცია გმობს ბირთვულ სფეროსთან დაკავშირებულ საქმიანობას, მათ შორის ურანის გამდიდრებას და კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩრდილოეთ კორეის ვალდებულებას, სრულად და შეუქცევადად თქვას უარი ბირთვულ პროგრამებზე. • გაფრთხილება: საბჭომ მკაცრად გააფრთხილა ფხენიანი, რომ შემდგომი რაკეტების გაშვების ან ბირთვული გამოცდების შემთხვევაში, უშიშროების საბჭო მზად არის, მიიღოს მნიშვნელოვანი დამატებითი ზომები. • ფინანსური სანქციები • აქტივების გაყინვა: სანქციების სიაში დაემატა სამი ფიზიკური პირი და ორი ორგანიზაცია, რომელთაც აქტივები გაეყინათ. • ფინანსური მომსახურების შეზღუდვა: ფინანსური მომსახურების აკრძალვა გაფართოვდა და მოიცვა არა მხოლოდ უშუალოდ ბირთვულ და სარაკეტო პროგრამებთან დაკავშირებული საქმიანობა, არამედ ნებისმიერი აკრძალული ქმედება ან სანქციების გვერდის ავლის მცდელობა (მაგალითად, აკრძალული საქონლით ვაჭრობა). ამასთან, წინა რეზოლუციებში არსებული მოთხოვნა „მოწოდების“ სახით, ამჯერად გადაიქცა სავალდებულო წესად. ასევე შეიზღუდა დიდი მოცულობის ნაღდი ფულის გადარიცხვები/გადაზიდვები. • საბანკო ანგარიშები და ფილიალები: რეზოლუცია ითხოვს ჩრდილოეთ კორეის მხრიდან იმ საბანკო ანგარიშების, ფილიალებისა თუ საკორესპონდენტო ხელშეკრულებების გახსნის აკრძალვას, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ ჩართულნი არიან აკრძალულ საქმიანობაში ან გაეროს 1718 რეზოლუციის გვერდის ავლის მცდელობაში. • სახელმწიფო ფინანსური მხარდაჭერის აკრძალვა: აიკრძალა ნებისმიერი საჯარო თუ სახელმწიფო ფინანსური დახმარება (საექსპორტო კრედიტები, გარანტიები, დაზღვევა), რომელმაც შესაძლოა ხელი შეუწყოს რეზოლუციით აკრძალულ საქმიანობას. • სანქციები ფიზიკური პირების წინააღმდეგ • ქვეყანაში შესვლის აკრძალვა (შავი სია): სიაში დაემატა სამი ახალი პირი, რომელთაც აეკრძალათ სხვა ქვეყნების ტერიტორიაზე შესვლა. •სანქციების გვერდის ავლის აღკვეთა: ქვეყანაში შესვლა აეკრძალებათ იმ პირებსაც, რომლებიც არ არიან სიაში, თუმცა დადგინდება, რომ ისინი ხელს უწყობდნენ სანქციების გვერდის ავლის მცდელობებს. ჩრდილოეთ კორეის მოქალაქეები დაექვემდებარებიან დეპორტაციას, გარდა ჰუმანიტარული გამონაკლისებისა. •დიპლომატიური ზედამხედველობა: რეზოლუცია მოუწოდებს ყველა ქვეყანას, გააძლიერონ სიფხიზლე, რათა ჩრდილოეთ კორეელმა დიპლომატებმა თავიანთი სტატუსი არ გამოიყენონ რეზოლუციით აკრძალული ქმედებების ხელშესაწყობად. • სანქციები საქონელზე (დამატებითი ემბარგო) • გააფართოვდა იმ მასალებისა და კომპონენტების სია, რომელთა მიწოდებაც ჩრდილოეთ კორეისთვის კატეგორიულად იკრძალება:ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:ფტორირებული საპოხი მასალები.სილფონური სარქველები (Bellows valves), რომლებიც მდგრადია $UF_6$-ით (ურანის ჰექსაფტორიდი) გამოწვეული კოროზიის მიმართ. • სარაკეტო პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:სპეციალური კოროზიამდგრადი ფოლადი.ულტრამაღალტემპერატურული კერამიკული კომპოზიტები.პიროტექნიკური სარქველები.აეროდინამიკურ მილებთან თავსებადი საზომი და საკონტროლო მოწყობილობები.ნატრიუმის პერქლორატი. • ქიმიურ იარაღთან დაკავშირებული კომპონენტები:ვაკუუმური ტუმბოები, რომელთა გამტარუნარიანობა აღემატება 1 კუბურ მეტრს საათში. • სანქციების კომიტეტს ავალებს, 12 თვის ვადაში განაახლოს არსებული ემბარგოს სია. • სთხოვს და ნებას რთავს ქვეყნებს, დააწესონ ემბარგო იმ საქონელზე, რომელიც, მათი შეფასებით, შესაძლოა ხელს უწყობდეს ბირთვულ ან სარაკეტო განვითარებას. კომიტეტს ავალებს შესაბამისი სახელმძღვანელო პრინციპების შემუშავებას. • საექსპორტო აკრძალვას დაქვემდებარებული ფუფუნების საგნების დაზუსტება (ეს არ უზღუდავს ქვეყნებს უფლებას, აკრძალონ სხვა ფუფუნების საგნების ექსპორტიც): • საიუველირო ნაკეთობები • მარგალიტის სამკაულები • ძვირფასეულობა • ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი ქვები (მათ შორის ალმასი, საფირონი, ლალი და ზურმუხტი) • ძვირფასი ლითონები და ძვირფასი ლითონებით მოოჭვილი საიუველირო ნაკეთობები • სატრანსპორტო საშუალებები • იახტები • ავტომანქანები: სამგზავრო ავტომობილები და სხვა მოტორიზებული სატრანსპორტო საშუალებები (საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გამოკლებით), მათ შორის საოჯახო უნივერსალები (Station wagons), რომლებიც გამოიყენება ადამიანების გადასაყვანად • მდიდრული (ლუქს კლასის) ავტომობილები, სარბოლო ავტომობილები • ტვირთების შემოწმება • საკუთარ ტერიტორიაზე იმ ტვირთების სავალდებულო შემოწმება, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალულ საქონელს წარმოადგენს • საკუთარ პორტებში იმ გემების შესვლის აკრძალვა, რომლებიც უარს აცხადებენ ღია ზღვაში ტვირთის შემოწმების მოთხოვნაზე (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა და ა.შ.) • საჰაერო ტრანსპორტის შეზღუდვები • აფრენის, დაფრენისა და გადაფრენის აკრძალვის მოთხოვნა იმ საჰაერო ხომალდებისთვის, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალული ტვირთი გადააქვთ (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა) • დამატებითი აკრძალული საგნები • ჩრდილოეთ კორეისთვის თვითმფრინავების, საფრენი აპარატების ძრავებისა და სარაკეტო საწვავის მიყიდვის აკრძალვა • საგნები მოიცავს 8 სახის სატელეკომუნიკაციო მოწყობილობას, მათ შორის: ელექტრონულ აღჭურვილობას, საკომუნიკაციო აპარატურას, კომპიუტერებს, ელექტრონული საინფორმაციო ტექნოლოგიების მოწყობილობებს, ტელეფონებს, ტაბლეტებს (პლანშეტებს), ნახევარგამტარებს, ოთხი წამყვანი თვალით აღჭურვილ (4x4) ავტომობილებსა და ლეპტოპებს კომპიუტერებს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2094(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჩრდილოეთ კორეის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი ჩრდილოეთ კორეაში]] e3iy9mhcrdbrygr1txg8q402h6uqde3 5411105 5411104 2026-06-11T09:15:21Z Ninikelaaa 55 178880 5411105 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2094 |ორგანო = უს |თარიღი =7 მარტი |წელი =2013 |სხდომა = 6,932 |კოდი =S/RES/2094 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2094(2013) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = [[ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება|გაუვრცელებლობა]] — [[ჩრდილოეთი კორეა|კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა]] |შედეგი =მიღებულია |სურათი =North Korea nuclear test 2013.jpg |წარწერა =აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის ინფოგრაფიკა, რომელიც ასახავს ბირთვული ტესტის შედეგად გამოწვეულ სეისმურ აქტივობას, რამაც რეზოლუციის მიღება გამოიწვია. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094''' მიღბულია [[2013]] წლის [[7 მარტი|7 მარტს]]. მას შემდეგ, რაც საბჭომ გაიხსენა ყველა წინა შესაბამისი რეზოლუცია [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეასთან]] დაკავშირებულ ვითარებაზე — მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 825|825]] ([[1993]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1540|1540]] ([[2004]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1695|1695]] (2006), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1718|1718]] ([[2006]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1874|1874]] ([[2009]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2087|2087]] (2013) რეზოლუციები — მან მკაცრად დაგმო ჩრდილოეთ კორეის მიერ ჩატარებული მესამე ბირთვული გამოცდა. გარდა ამისა, დოკუმენტმა გაზარდა სხვა სახელმწიფოების უფლებამოსილება ამ სანქციების აღსრულების მიზნით.<ref name="BBC immediate">{{cite news|title=UN adopts tough new North Korea sanctions after nuclear test|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-21704862|access-date=4 April 2013|newspaper=BBC|date=7 March 2013}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=April 2024 |title=UN Security Council Resolutions on North Korea |url=https://www.armscontrol.org/factsheets/un-security-council-resolutions-north-korea |access-date=May 19, 2026 |website=Arms Control Association Factsheets}}</ref> ==აკრძალული სექტორები და მიმართულებები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2094, რომელიც ჩრდილოეთ კორეის მიერ მესამე ბირთვული გამოცდის ჩატარების გამო იქნა მიღებული, ითვალისწინებს შემდეგ მკაცრ სანქციებსა და აკრძალვებს: • ბირთვული გამოცდების დაგმობა: ბირთვული გამოცდები მიჩნეულია რეზოლუციის დარღვევად და აკრძალულია შემდგომი პროვოკაციული ქმედებები. • გაყიდვების აკრძალვა: • ბირთვული იარაღი. - ყველა სახის იარაღი, გარდა მცირე ზომის და მსუბუქი შეიარაღებისა (აკრძალვა მოიცავს როგორც სტრატეგიულ, ისე კონვენციურ შეიარაღებას). - ყველა სახის სამხედრო და ნახევრადსამხედრო (პარამილიტარული) საპოლიციო ტრანსპორტი და აღჭურვილობა. - ნებისმიერი სახის იარაღის, მათ შორის სათადარიგო ნაწილების, მასთან დაკავშირებული მასალების, ტექნოლოგიებისა და საქონლის აკრძალვა. • ბირთვულ აქტივობებთან ბრძოლა: რეზოლუცია გმობს ბირთვულ სფეროსთან დაკავშირებულ საქმიანობას, მათ შორის ურანის გამდიდრებას და კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩრდილოეთ კორეის ვალდებულებას, სრულად და შეუქცევადად თქვას უარი ბირთვულ პროგრამებზე. • გაფრთხილება: საბჭომ მკაცრად გააფრთხილა ფხენიანი, რომ შემდგომი რაკეტების გაშვების ან ბირთვული გამოცდების შემთხვევაში, უშიშროების საბჭო მზად არის, მიიღოს მნიშვნელოვანი დამატებითი ზომები. • ფინანსური სანქციები • აქტივების გაყინვა: სანქციების სიაში დაემატა სამი ფიზიკური პირი და ორი ორგანიზაცია, რომელთაც აქტივები გაეყინათ. • ფინანსური მომსახურების შეზღუდვა: ფინანსური მომსახურების აკრძალვა გაფართოვდა და მოიცვა არა მხოლოდ უშუალოდ ბირთვულ და სარაკეტო პროგრამებთან დაკავშირებული საქმიანობა, არამედ ნებისმიერი აკრძალული ქმედება ან სანქციების გვერდის ავლის მცდელობა (მაგალითად, აკრძალული საქონლით ვაჭრობა). ამასთან, წინა რეზოლუციებში არსებული მოთხოვნა „მოწოდების“ სახით, ამჯერად გადაიქცა სავალდებულო წესად. ასევე შეიზღუდა დიდი მოცულობის ნაღდი ფულის გადარიცხვები/გადაზიდვები. • საბანკო ანგარიშები და ფილიალები: რეზოლუცია ითხოვს ჩრდილოეთ კორეის მხრიდან იმ საბანკო ანგარიშების, ფილიალებისა თუ საკორესპონდენტო ხელშეკრულებების გახსნის აკრძალვას, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ ჩართულნი არიან აკრძალულ საქმიანობაში ან გაეროს 1718 რეზოლუციის გვერდის ავლის მცდელობაში. • სახელმწიფო ფინანსური მხარდაჭერის აკრძალვა: აიკრძალა ნებისმიერი საჯარო თუ სახელმწიფო ფინანსური დახმარება (საექსპორტო კრედიტები, გარანტიები, დაზღვევა), რომელმაც შესაძლოა ხელი შეუწყოს რეზოლუციით აკრძალულ საქმიანობას. • სანქციები ფიზიკური პირების წინააღმდეგ • ქვეყანაში შესვლის აკრძალვა (შავი სია): სიაში დაემატა სამი ახალი პირი, რომელთაც აეკრძალათ სხვა ქვეყნების ტერიტორიაზე შესვლა. •სანქციების გვერდის ავლის აღკვეთა: ქვეყანაში შესვლა აეკრძალებათ იმ პირებსაც, რომლებიც არ არიან სიაში, თუმცა დადგინდება, რომ ისინი ხელს უწყობდნენ სანქციების გვერდის ავლის მცდელობებს. ჩრდილოეთ კორეის მოქალაქეები დაექვემდებარებიან დეპორტაციას, გარდა ჰუმანიტარული გამონაკლისებისა. •დიპლომატიური ზედამხედველობა: რეზოლუცია მოუწოდებს ყველა ქვეყანას, გააძლიერონ სიფხიზლე, რათა ჩრდილოეთ კორეელმა დიპლომატებმა თავიანთი სტატუსი არ გამოიყენონ რეზოლუციით აკრძალული ქმედებების ხელშესაწყობად. • სანქციები საქონელზე (დამატებითი ემბარგო) • გააფართოვდა იმ მასალებისა და კომპონენტების სია, რომელთა მიწოდებაც ჩრდილოეთ კორეისთვის კატეგორიულად იკრძალება:ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:ფტორირებული საპოხი მასალები.სილფონური სარქველები (Bellows valves), რომლებიც მდგრადია $UF_6$-ით (ურანის ჰექსაფტორიდი) გამოწვეული კოროზიის მიმართ. • სარაკეტო პროგრამასთან დაკავშირებული კომპონენტები:სპეციალური კოროზიამდგრადი ფოლადი.ულტრამაღალტემპერატურული კერამიკული კომპოზიტები.პიროტექნიკური სარქველები.აეროდინამიკურ მილებთან თავსებადი საზომი და საკონტროლო მოწყობილობები.ნატრიუმის პერქლორატი. • ქიმიურ იარაღთან დაკავშირებული კომპონენტები:ვაკუუმური ტუმბოები, რომელთა გამტარუნარიანობა აღემატება 1 კუბურ მეტრს საათში. • სანქციების კომიტეტს ავალებს, 12 თვის ვადაში განაახლოს არსებული ემბარგოს სია. • სთხოვს და ნებას რთავს ქვეყნებს, დააწესონ ემბარგო იმ საქონელზე, რომელიც, მათი შეფასებით, შესაძლოა ხელს უწყობდეს ბირთვულ ან სარაკეტო განვითარებას. კომიტეტს ავალებს შესაბამისი სახელმძღვანელო პრინციპების შემუშავებას. • საექსპორტო აკრძალვას დაქვემდებარებული ფუფუნების საგნების დაზუსტება (ეს არ უზღუდავს ქვეყნებს უფლებას, აკრძალონ სხვა ფუფუნების საგნების ექსპორტიც): • საიუველირო ნაკეთობები • მარგალიტის სამკაულები • ძვირფასეულობა • ძვირფასი და ნახევრადძვირფასი ქვები (მათ შორის ალმასი, საფირონი, ლალი და ზურმუხტი) • ძვირფასი ლითონები და ძვირფასი ლითონებით მოოჭვილი საიუველირო ნაკეთობები • სატრანსპორტო საშუალებები • იახტები • ავტომანქანები: სამგზავრო ავტომობილები და სხვა მოტორიზებული სატრანსპორტო საშუალებები (საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გამოკლებით), მათ შორის საოჯახო უნივერსალები (Station wagons), რომლებიც გამოიყენება ადამიანების გადასაყვანად • მდიდრული (ლუქს კლასის) ავტომობილები, სარბოლო ავტომობილები • ტვირთების შემოწმება • საკუთარ ტერიტორიაზე იმ ტვირთების სავალდებულო შემოწმება, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალულ საქონელს წარმოადგენს • საკუთარ პორტებში იმ გემების შესვლის აკრძალვა, რომლებიც უარს აცხადებენ ღია ზღვაში ტვირთის შემოწმების მოთხოვნაზე (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა და ა.შ.) • საჰაერო ტრანსპორტის შეზღუდვები • აფრენის, დაფრენისა და გადაფრენის აკრძალვის მოთხოვნა იმ საჰაერო ხომალდებისთვის, რომლებზეც არსებობს ეჭვი, რომ აკრძალული ტვირთი გადააქვთ (გარდა საგანგებო შემთხვევებისა) • დამატებითი აკრძალული საგნები • ჩრდილოეთ კორეისთვის თვითმფრინავების, საფრენი აპარატების ძრავებისა და სარაკეტო საწვავის მიყიდვის აკრძალვა • საგნები მოიცავს 8 სახის სატელეკომუნიკაციო მოწყობილობას, მათ შორის: ელექტრონულ აღჭურვილობას, საკომუნიკაციო აპარატურას, კომპიუტერებს, ელექტრონული საინფორმაციო ტექნოლოგიების მოწყობილობებს, ტელეფონებს, ტაბლეტებს (პლანშეტებს), ნახევარგამტარებს, ოთხი წამყვანი თვალით აღჭურვილ (4x4) ავტომობილებსა და ლეპტოპებს კომპიუტერებს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/2094(2013) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2013}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2013 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჩრდილოეთ კორეის შესახებ]] [[კატეგორია:2013 წელი ჩრდილოეთ კორეაში]] nntiyznvzh5vlsyqvjbqjxtdd3afg7x 0 891429 5411095 2026-06-11T09:06:18Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: '''ოტია გურიელი''' (გ. [[1646]]) — . დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკ... 5411095 wikitext text/x-wiki '''ოტია გურიელი''' (გ. [[1646]]) — . დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|მას ჟამსა ოდეს ჩვენ ზღვათ მეფის დადიანის ასული, დედოფალი პატრონი მარიამ, მოყვანებულ ვიქმენ ქართლისა დედოფლად, გყვია საყვარელი ძე ბატონი-შვილი ოტია. მცირესა ჟამსა მიგვეფარა ამიერ სოფლით და დაემარხა სამაროსა ამას სვეტიცხოველსა, და საფლავიცა ჩვენი ამას-თან ვინებეთ. ღვთის გულისა-თჳს, ნურვინ ჴელ-ჰყოფთ შლად და შერყევად ამისა უკუნისამდე. ესე არს განსასუენებელი ჩვენი: ქკსა ტლდ.}} ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:ქართლის დედოფლები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1679]] 76msx91uo6kppfg4i9v98x2bqrkqpkl 5411096 5411095 2026-06-11T09:07:34Z Surprizi 14671 5411096 wikitext text/x-wiki '''ოტია გურიელი''' (გ. [[1646]]) — სიმონ II გურიელისა და მარიამ დადნიანის ძე. დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|მას ჟამსა ოდეს ჩვენ ზღვათ მეფის დადიანის ასული, დედოფალი პატრონი მარიამ, მოყვანებულ ვიქმენ ქართლისა დედოფლად, გყვია საყვარელი ძე ბატონი-შვილი ოტია. მცირესა ჟამსა მიგვეფარა ამიერ სოფლით და დაემარხა სამაროსა ამას სვეტიცხოველსა, და საფლავიცა ჩვენი ამას-თან ვინებეთ. ღვთის გულისა-თჳს, ნურვინ ჴელ-ჰყოფთ შლად და შერყევად ამისა უკუნისამდე. ესე არს განსასუენებელი ჩვენი: ქკსა ტლდ.}} ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:გურიელები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1646]] dmnygicu1k58ham0k4kke95ob9hq4si 5411097 5411096 2026-06-11T09:07:55Z Surprizi 14671 5411097 wikitext text/x-wiki '''ოტია გურიელი''' (გ. [[1646]]) — [[სიმონ II გურიელი]]სა და [[მარიამ დადნიანი]]ს ძე. დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|მას ჟამსა ოდეს ჩვენ ზღვათ მეფის დადიანის ასული, დედოფალი პატრონი მარიამ, მოყვანებულ ვიქმენ ქართლისა დედოფლად, გყვია საყვარელი ძე ბატონი-შვილი ოტია. მცირესა ჟამსა მიგვეფარა ამიერ სოფლით და დაემარხა სამაროსა ამას სვეტიცხოველსა, და საფლავიცა ჩვენი ამას-თან ვინებეთ. ღვთის გულისა-თჳს, ნურვინ ჴელ-ჰყოფთ შლად და შერყევად ამისა უკუნისამდე. ესე არს განსასუენებელი ჩვენი: ქკსა ტლდ.}} ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:გურიელები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1646]] rkm817yl7s02i7qeeipyofb3mrrgije 5411098 5411097 2026-06-11T09:08:14Z Surprizi 14671 5411098 wikitext text/x-wiki '''ოტია გურიელი''' (გ. [[1646]]) — [[სიმონ II გურიელი]]სა და [[მარიამ დადიანი]]ს ძე. დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|მას ჟამსა ოდეს ჩვენ ზღვათ მეფის დადიანის ასული, დედოფალი პატრონი მარიამ, მოყვანებულ ვიქმენ ქართლისა დედოფლად, გყვია საყვარელი ძე ბატონი-შვილი ოტია. მცირესა ჟამსა მიგვეფარა ამიერ სოფლით და დაემარხა სამაროსა ამას სვეტიცხოველსა, და საფლავიცა ჩვენი ამას-თან ვინებეთ. ღვთის გულისა-თჳს, ნურვინ ჴელ-ჰყოფთ შლად და შერყევად ამისა უკუნისამდე. ესე არს განსასუენებელი ჩვენი: ქკსა ტლდ.}} ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:გურიელები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1646]] 10yksif2rz73vqrbdlectnq92g6ujei 5411100 5411098 2026-06-11T09:09:22Z Surprizi 14671 5411100 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Mariam Dadiani with her son Otia Gurieli, copy by Grigory Gagarin.jpg|მინი|მარიამ დადიანი და ოტია გურიელი]] '''ოტია გურიელი''' (გ. [[1646]]) — [[სიმონ II გურიელი]]სა და [[მარიამ დადიანი]]ს ძე. დაკრძალულია სვეტიცხოველში. [[1847]] წელს [[მარი ბროსეს არქეოლოგიური მოგზაურობა საქართველოსა და სომხეთში|მარი ბროსემ საქართველოში მოგზაურობისას]] ამოიკითხა [[სვეტიცხოველი|სვეტიცხოველში]] საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერა: {{ციტატა|მას ჟამსა ოდეს ჩვენ ზღვათ მეფის დადიანის ასული, დედოფალი პატრონი მარიამ, მოყვანებულ ვიქმენ ქართლისა დედოფლად, გყვია საყვარელი ძე ბატონი-შვილი ოტია. მცირესა ჟამსა მიგვეფარა ამიერ სოფლით და დაემარხა სამაროსა ამას სვეტიცხოველსა, და საფლავიცა ჩვენი ამას-თან ვინებეთ. ღვთის გულისა-თჳს, ნურვინ ჴელ-ჰყოფთ შლად და შერყევად ამისა უკუნისამდე. ესე არს განსასუენებელი ჩვენი: ქკსა ტლდ.}} ==ლიტერატურა== *[https://books.google.ge/books?id=hkRhAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false M. F. Brosset, Rapports sur un voyage archeologique dans la Georgie et dans l'Armenie, St.-Petersburg, 1851] [[კატეგორია:გურიელები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1646]] fx73w14y31zp2g2dxtpt75i9u7gegg0 1 891430 5411101 2026-06-11T09:09:51Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411101 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891431 5411102 2026-06-11T09:10:09Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411102 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 891432 5411106 2026-06-11T09:15:44Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411106 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891433 5411108 2026-06-11T09:34:51Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2195''' მიღებულია [[2014]] წლის [[19 დეკემბერი|19 დეკემბერს]] და ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა [[ჩადი|ჩადის]] საგარეო საქმეთა მინისტრის მიერ ი... 5411108 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|11|06|2026}} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2195''' მიღებულია [[2014]] წლის [[19 დეკემბერი|19 დეკემბერს]] და ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა [[ჩადი|ჩადის]] საგარეო საქმეთა მინისტრის მიერ ინიცირებულ დებატებს, სადაც მან ხაზი გაუსვა სპეციალური საერთაშორისო ზომების მიღების აუცილებლობას რათა ტერორისტულმა დაჯგუფებებმა ვეღარ შეძლონ ფინანსური თუ სხვა სახის სარგებლის მიღება ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულიდან, რაც მოიცავს იარაღითა და ადამიანებით ვაჭრობას, ნარკოტრაფიკს უკანონო კომერციული საქმიანობისთვის, საჰაერო ხომალდების გამოყენებას,, მინერალებით არალეგალურ ვაჭრობას ადამიანების გატაცებას გამოსასყიდის მიზნით გამოძალვასა და ბანკების გაძარცვას რის გამოც გაეროს წევრ ყველა სახელმწიფოს მიეცა მითითება მაქსიმალურად გააძლიეროს საკუთარი საზღვრების დაცვა და უსაფრთხოების ზომები რათა ეფექტურად შეიზღუდოს ტერორისტების გადაადგილების თავისუფლება მთელ მსოფლიოში. ==კონტენტი== დებატებზე ხაზი გაესვა ტერორიზმის ყველა ფორმის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დონეზე აყვანის აუცილებლობას და ამ მიმართულებით ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად დასახელდა ტერორიზმის დაფინანსების წყაროების გადაკეტვა, რაც ორგანიზებულ დანაშაულს უკავშირდება ისევე, როგორც კორუფციასთან ფულის გათეთრებასთან და უკანონო ფინანსურ ნაკადებთან ბრძოლის საჭიროება რის შედეგადაც [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდამ]] ამ გზით დაიწყო ფინანსების დაკარგვა და სწორედ ამიტომ წევრ ქვეყნებს მოუწოდეს კვლავაც აქტიურად ჩაერთონ ალ-კაიდას სანქციების სიასთან მუშაობაში, ხოლო რეგიონი, რომელსაც ტერორიზმთან ბრძოლაში დახმარება სჭირდებოდა იყო [[აფრიკა]] სადაც ტერორიზმის ძალადობრივი ექსტრემიზმისა და ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულის ერთობლიობას კონფლიქტების გამწვავება შეეძლო თუმცა პრობლემების მოსაგვარებლად იქ უკვე დაწყებული იყო არაერთი პარტნიორობა ქვეყნებს შორის რომელთაგან ერთ-ერთი იყო აფრიპოლი რაც წარმოადგენს აფრიკის პოლიციის თანამშრომლობის მექანიზმსა და კრიმინალური პოლიციის საერთაშორისო ორგანიზაციას ანუ [[ინტერპოლი|ინტერპოლს]] შორის 2014 წლის თებერვალში გაფორმებულ თანამშრომლობის შეთანხმებას. ==დაკავშირებული რეზოლუციები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2170. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2178. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2249. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2253 (2015). czz1e4xljm906vq3gw3nb55yp5cxxn6 5411109 5411108 2026-06-11T09:41:09Z Ninikelaaa 55 178880 5411109 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|11|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2195 |ორგანო = უს |თარიღი =19 დეკემბერი |წელი =2014 |სხდომა =7,351 |კოდი =S/RES/2195 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2195(2014) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი = მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =UN-ის ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2195''' მიღებულია [[2014]] წლის [[19 დეკემბერი|19 დეკემბერს]] და ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა [[ჩადი|ჩადის]] საგარეო საქმეთა მინისტრის მიერ ინიცირებულ დებატებს, სადაც მან ხაზი გაუსვა სპეციალური საერთაშორისო ზომების მიღების აუცილებლობას რათა ტერორისტულმა დაჯგუფებებმა ვეღარ შეძლონ ფინანსური თუ სხვა სახის სარგებლის მიღება ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულიდან, რაც მოიცავს იარაღითა და ადამიანებით ვაჭრობას, ნარკოტრაფიკს უკანონო კომერციული საქმიანობისთვის, საჰაერო ხომალდების გამოყენებას,, მინერალებით არალეგალურ ვაჭრობას ადამიანების გატაცებას გამოსასყიდის მიზნით გამოძალვასა და ბანკების გაძარცვას რის გამოც გაეროს წევრ ყველა სახელმწიფოს მიეცა მითითება მაქსიმალურად გააძლიეროს საკუთარი საზღვრების დაცვა და უსაფრთხოების ზომები რათა ეფექტურად შეიზღუდოს ტერორისტების გადაადგილების თავისუფლება მთელ მსოფლიოში.<ref name="unsc11717">{{cite web|title=SC urges international action to break links between terrorists, transnational organized crime|url=http://www.un.org/press/en/2014/sc11717.doc.htm|publisher=Verenigde Naties|date=19 December 2014|access-date=3 January 2015|language=en}}</ref> ==კონტენტი== დებატებზე ხაზი გაესვა ტერორიზმის ყველა ფორმის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დონეზე აყვანის აუცილებლობას და ამ მიმართულებით ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად დასახელდა ტერორიზმის დაფინანსების წყაროების გადაკეტვა, რაც ორგანიზებულ დანაშაულს უკავშირდება ისევე, როგორც კორუფციასთან ფულის გათეთრებასთან და უკანონო ფინანსურ ნაკადებთან ბრძოლის საჭიროება რის შედეგადაც [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდამ]] ამ გზით დაიწყო ფინანსების დაკარგვა და სწორედ ამიტომ წევრ ქვეყნებს მოუწოდეს კვლავაც აქტიურად ჩაერთონ ალ-კაიდას სანქციების სიასთან მუშაობაში, ხოლო რეგიონი, რომელსაც ტერორიზმთან ბრძოლაში დახმარება სჭირდებოდა იყო [[აფრიკა]] სადაც ტერორიზმის ძალადობრივი ექსტრემიზმისა და ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულის ერთობლიობას კონფლიქტების გამწვავება შეეძლო თუმცა პრობლემების მოსაგვარებლად იქ უკვე დაწყებული იყო არაერთი პარტნიორობა ქვეყნებს შორის რომელთაგან ერთ-ერთი იყო აფრიპოლი რაც წარმოადგენს აფრიკის პოლიციის თანამშრომლობის მექანიზმსა და კრიმინალური პოლიციის საერთაშორისო ორგანიზაციას ანუ [[ინტერპოლი|ინტერპოლს]] შორის 2014 წლის თებერვალში გაფორმებულ თანამშრომლობის შეთანხმებას. ==დაკავშირებული რეზოლუციები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2170. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2178. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2249. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2253 (2015). ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://undocs.org/S/RES/2195(2014) Text de la Resolució a UN.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2014 წლის რეზოლუციები]] b036wgr76y7f9vkkki0q9l34c5syeq5 5411110 5411109 2026-06-11T09:43:04Z Ninikelaaa 55 178880 5411110 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|11|06|2026}}{{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2195 |ორგანო = უს |თარიღი =19 დეკემბერი |წელი =2014 |სხდომა =7,351 |კოდი =S/RES/2195 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2195(2014) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი = მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =UN-ის ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2195''' მიღებულია [[2014]] წლის [[19 დეკემბერი|19 დეკემბერს]] და ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა [[ჩადი|ჩადის]] საგარეო საქმეთა მინისტრის მიერ ინიცირებულ დებატებს, სადაც მან ხაზი გაუსვა სპეციალური საერთაშორისო ზომების მიღების აუცილებლობას რათა ტერორისტულმა დაჯგუფებებმა ვეღარ შეძლონ ფინანსური თუ სხვა სახის სარგებლის მიღება ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულიდან, რაც მოიცავს იარაღითა და ადამიანებით ვაჭრობას, ნარკოტრაფიკს უკანონო კომერციული საქმიანობისთვის, საჰაერო ხომალდების გამოყენებას,, მინერალებით არალეგალურ ვაჭრობას ადამიანების გატაცებას გამოსასყიდის მიზნით გამოძალვასა და ბანკების გაძარცვას რის გამოც გაეროს წევრ ყველა სახელმწიფოს მიეცა მითითება მაქსიმალურად გააძლიეროს საკუთარი საზღვრების დაცვა და უსაფრთხოების ზომები რათა ეფექტურად შეიზღუდოს ტერორისტების გადაადგილების თავისუფლება მთელ მსოფლიოში.<ref name="unsc11717">{{cite web|title=SC urges international action to break links between terrorists, transnational organized crime|url=http://www.un.org/press/en/2014/sc11717.doc.htm|publisher=Verenigde Naties|date=19 December 2014|access-date=3 January 2015|language=en}}</ref> ==კონტენტი== დებატებზე ხაზი გაესვა ტერორიზმის ყველა ფორმის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დონეზე აყვანის აუცილებლობას და ამ მიმართულებით ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად დასახელდა ტერორიზმის დაფინანსების წყაროების გადაკეტვა, რაც ორგანიზებულ დანაშაულს უკავშირდება ისევე, როგორც კორუფციასთან ფულის გათეთრებასთან და უკანონო ფინანსურ ნაკადებთან ბრძოლის საჭიროება რის შედეგადაც [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდამ]] ამ გზით დაიწყო ფინანსების დაკარგვა და სწორედ ამიტომ წევრ ქვეყნებს მოუწოდეს კვლავაც აქტიურად ჩაერთონ ალ-კაიდას სანქციების სიასთან მუშაობაში, ხოლო რეგიონი, რომელსაც ტერორიზმთან ბრძოლაში დახმარება სჭირდებოდა იყო [[აფრიკა]] სადაც ტერორიზმის ძალადობრივი ექსტრემიზმისა და ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულის ერთობლიობას კონფლიქტების გამწვავება შეეძლო თუმცა პრობლემების მოსაგვარებლად იქ უკვე დაწყებული იყო არაერთი პარტნიორობა ქვეყნებს შორის რომელთაგან ერთ-ერთი იყო აფრიპოლი რაც წარმოადგენს აფრიკის პოლიციის თანამშრომლობის მექანიზმსა და კრიმინალური პოლიციის საერთაშორისო ორგანიზაციას ანუ [[ინტერპოლი|ინტერპოლს]] შორის 2014 წლის თებერვალში გაფორმებულ თანამშრომლობის შეთანხმებას. ==დაკავშირებული რეზოლუციები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2170. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2178. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2249. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2253 (2015). ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://undocs.org/S/RES/2195(2014) Text de la Resolució a UN.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2014 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:ტრეფიკინგი]] [[კატეგორია:აფრიკა]] cagdq15rkz73whxhfq8g65shwk0ol1l 5411111 5411110 2026-06-11T09:43:25Z Ninikelaaa 55 178880 5411111 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2195 |ორგანო = უს |თარიღი =19 დეკემბერი |წელი =2014 |სხდომა =7,351 |კოდი =S/RES/2195 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2195(2014) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი = მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =UN-ის ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2195''' მიღებულია [[2014]] წლის [[19 დეკემბერი|19 დეკემბერს]] და ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა [[ჩადი|ჩადის]] საგარეო საქმეთა მინისტრის მიერ ინიცირებულ დებატებს, სადაც მან ხაზი გაუსვა სპეციალური საერთაშორისო ზომების მიღების აუცილებლობას რათა ტერორისტულმა დაჯგუფებებმა ვეღარ შეძლონ ფინანსური თუ სხვა სახის სარგებლის მიღება ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულიდან, რაც მოიცავს იარაღითა და ადამიანებით ვაჭრობას, ნარკოტრაფიკს უკანონო კომერციული საქმიანობისთვის, საჰაერო ხომალდების გამოყენებას,, მინერალებით არალეგალურ ვაჭრობას ადამიანების გატაცებას გამოსასყიდის მიზნით გამოძალვასა და ბანკების გაძარცვას რის გამოც გაეროს წევრ ყველა სახელმწიფოს მიეცა მითითება მაქსიმალურად გააძლიეროს საკუთარი საზღვრების დაცვა და უსაფრთხოების ზომები რათა ეფექტურად შეიზღუდოს ტერორისტების გადაადგილების თავისუფლება მთელ მსოფლიოში.<ref name="unsc11717">{{cite web|title=SC urges international action to break links between terrorists, transnational organized crime|url=http://www.un.org/press/en/2014/sc11717.doc.htm|publisher=Verenigde Naties|date=19 December 2014|access-date=3 January 2015|language=en}}</ref> ==კონტენტი== დებატებზე ხაზი გაესვა ტერორიზმის ყველა ფორმის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დონეზე აყვანის აუცილებლობას და ამ მიმართულებით ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად დასახელდა ტერორიზმის დაფინანსების წყაროების გადაკეტვა, რაც ორგანიზებულ დანაშაულს უკავშირდება ისევე, როგორც კორუფციასთან ფულის გათეთრებასთან და უკანონო ფინანსურ ნაკადებთან ბრძოლის საჭიროება რის შედეგადაც [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდამ]] ამ გზით დაიწყო ფინანსების დაკარგვა და სწორედ ამიტომ წევრ ქვეყნებს მოუწოდეს კვლავაც აქტიურად ჩაერთონ ალ-კაიდას სანქციების სიასთან მუშაობაში, ხოლო რეგიონი, რომელსაც ტერორიზმთან ბრძოლაში დახმარება სჭირდებოდა იყო [[აფრიკა]] სადაც ტერორიზმის ძალადობრივი ექსტრემიზმისა და ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულის ერთობლიობას კონფლიქტების გამწვავება შეეძლო თუმცა პრობლემების მოსაგვარებლად იქ უკვე დაწყებული იყო არაერთი პარტნიორობა ქვეყნებს შორის რომელთაგან ერთ-ერთი იყო აფრიპოლი რაც წარმოადგენს აფრიკის პოლიციის თანამშრომლობის მექანიზმსა და კრიმინალური პოლიციის საერთაშორისო ორგანიზაციას ანუ [[ინტერპოლი|ინტერპოლს]] შორის 2014 წლის თებერვალში გაფორმებულ თანამშრომლობის შეთანხმებას. ==დაკავშირებული რეზოლუციები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2170. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2178. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2249. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2253 (2015). ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://undocs.org/S/RES/2195(2014) Text de la Resolució a UN.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2014 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:ტრეფიკინგი]] [[კატეგორია:აფრიკა]] bzf8vbhkb3dno9gfxb3roy7zj3altwi 5411112 5411111 2026-06-11T09:43:34Z Ninikelaaa 55 178880 5411112 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 2195 |ორგანო = უს |თარიღი =19 დეკემბერი |წელი =2014 |სხდომა =7,351 |კოდი =S/RES/2195 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/2195(2014) |მომხრე =15 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =საფრთხეები საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოებისთვის |შედეგი = მიღებულია |სურათი =Black and white UN emblem.jpg |წარწერა =UN-ის ემბლემა }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2195''' მიღებულია [[2014]] წლის [[19 დეკემბერი|19 დეკემბერს]] და ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა [[ჩადი|ჩადის]] საგარეო საქმეთა მინისტრის მიერ ინიცირებულ დებატებს, სადაც მან ხაზი გაუსვა სპეციალური საერთაშორისო ზომების მიღების აუცილებლობას რათა ტერორისტულმა დაჯგუფებებმა ვეღარ შეძლონ ფინანსური თუ სხვა სახის სარგებლის მიღება ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულიდან, რაც მოიცავს იარაღითა და ადამიანებით ვაჭრობას, ნარკოტრაფიკს უკანონო კომერციული საქმიანობისთვის, საჰაერო ხომალდების გამოყენებას,, მინერალებით არალეგალურ ვაჭრობას ადამიანების გატაცებას გამოსასყიდის მიზნით გამოძალვასა და ბანკების გაძარცვას რის გამოც გაეროს წევრ ყველა სახელმწიფოს მიეცა მითითება მაქსიმალურად გააძლიეროს საკუთარი საზღვრების დაცვა და უსაფრთხოების ზომები რათა ეფექტურად შეიზღუდოს ტერორისტების გადაადგილების თავისუფლება მთელ მსოფლიოში.<ref name="unsc11717">{{cite web|title=SC urges international action to break links between terrorists, transnational organized crime|url=http://www.un.org/press/en/2014/sc11717.doc.htm|publisher=Verenigde Naties|date=19 December 2014|access-date=3 January 2015|language=en}}</ref> ==კონტენტი== დებატებზე ხაზი გაესვა ტერორიზმის ყველა ფორმის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დონეზე აყვანის აუცილებლობას და ამ მიმართულებით ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად დასახელდა ტერორიზმის დაფინანსების წყაროების გადაკეტვა, რაც ორგანიზებულ დანაშაულს უკავშირდება ისევე, როგორც კორუფციასთან ფულის გათეთრებასთან და უკანონო ფინანსურ ნაკადებთან ბრძოლის საჭიროება რის შედეგადაც [[ალ-კაიდა|ალ-კაიდამ]] ამ გზით დაიწყო ფინანსების დაკარგვა და სწორედ ამიტომ წევრ ქვეყნებს მოუწოდეს კვლავაც აქტიურად ჩაერთონ ალ-კაიდას სანქციების სიასთან მუშაობაში, ხოლო რეგიონი, რომელსაც ტერორიზმთან ბრძოლაში დახმარება სჭირდებოდა იყო [[აფრიკა]] სადაც ტერორიზმის ძალადობრივი ექსტრემიზმისა და ტრანსნაციონალური ორგანიზებული დანაშაულის ერთობლიობას კონფლიქტების გამწვავება შეეძლო თუმცა პრობლემების მოსაგვარებლად იქ უკვე დაწყებული იყო არაერთი პარტნიორობა ქვეყნებს შორის რომელთაგან ერთ-ერთი იყო აფრიპოლი რაც წარმოადგენს აფრიკის პოლიციის თანამშრომლობის მექანიზმსა და კრიმინალური პოლიციის საერთაშორისო ორგანიზაციას ანუ [[ინტერპოლი|ინტერპოლს]] შორის 2014 წლის თებერვალში გაფორმებულ თანამშრომლობის შეთანხმებას. ==დაკავშირებული რეზოლუციები== გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2170. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2178. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2249. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 2253 (2015). ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://undocs.org/S/RES/2195(2014) Text de la Resolució a UN.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2014}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2014 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:ტრეფიკინგი]] [[კატეგორია:აფრიკა]] oy4ri5yhklcjm1odl5r0w52ik1g6pdh 1 891434 5411113 2026-06-11T09:44:01Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411113 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891435 5411118 2026-06-11T10:28:43Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კოროვეია''' ({{lang-el|Κορόβεια}}; {{lang-tr|Kuruova}}) — 5411118 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კოროვეია''' ({{lang-el|Κορόβεια}}; {{lang-tr|Kuruova}}) — 0g3wtur3tk2tk3l9n8s06x9odsl9rgm 5411119 5411118 2026-06-11T10:29:16Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411119 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კოროვეია''' ({{lang-el|Κορόβεια}}; {{lang-tr|Kuruova}}) — სოფელი კვიპროსის ფამაგუსტას რეგიონში, რომელიც მდებარეობს კარპასის ნახევარკუნძულზე. იგი იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. efly6i60kp4nq15kv1um4ur3a3ydbtn 5411120 5411119 2026-06-11T10:32:45Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411120 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კოროვეია''' ({{lang-el|Κορόβεια}}; {{lang-tr|Kuruova}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. fm7hmrql8hesmr8fe4bor5m9hmhhelh 5411121 5411120 2026-06-11T10:33:06Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411121 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კოროვეია''' ({{lang-el|Κορόβεια}}; {{lang-tr|Kuruova}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. 73bog6605izdy2naj0asb58j3ew0tss 5411123 5411121 2026-06-11T10:33:33Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411123 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კოროვეია''' ({{lang-el|Κορόβεια}}; {{lang-tr|Kuruova}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ფამაგუსტის რაიონი}} [[კატეგორია:ფამაგუსტის რაიონის დასახლებული პუნქტები]] 1qh1tcs0d42z08egisid03u0ige6aeh 1 891436 5411124 2026-06-11T10:34:20Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411124 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891437 5411125 2026-06-11T10:35:00Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} 5411125 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} coydask6ef66rz3a2fupvd3d7wevrmn 5411126 5411125 2026-06-11T10:36:09Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411126 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კუკლია''' ({{lang-el|Κούκλια}}; {{lang-tr|Köprülü}}) — ozdi8h7c74woiz3xmpcijb2lgqv6gcb 5411127 5411126 2026-06-11T10:36:26Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411127 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კუკლია''' ({{lang-el|Κούκλια}}; {{lang-tr|Köprülü}}) — სოფელი კვიპროსის ფამაგუსტას რეგიონში, რომელიც მდებარეობს ლისის (Lysi) აღმოსავლეთით 5 კმ-ში. იგი იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. lo5gdooidbkx3dbpmdpzx1q9o572qpj 5411130 5411127 2026-06-11T10:38:57Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411130 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კუკლია''' ({{lang-el|Κούκλια}}; {{lang-tr|Köprülü}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[ლისი (კვიპროსი)|ლისის]] აღმოსავლეთით 5 კმ-ში. იგი იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. dqvytbbbvwecmelh3a4sqwmo3uas0ky 5411131 5411130 2026-06-11T10:39:22Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411131 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კუკლია''' ({{lang-el|Κούκλια}}; {{lang-tr|Köprülü}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[ლისი (კვიპროსი)|ლისის]] აღმოსავლეთით 5 კმ-ში. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. pg2vgn9mtrt525293owqrng2dtzdnfu 5411132 5411131 2026-06-11T10:39:52Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411132 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კუკლია''' ({{lang-el|Κούκλια}}; {{lang-tr|Köprülü}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[ლისი (კვიპროსი)|ლისის]] აღმოსავლეთით 5 კმ-ში. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ფამაგუსტის რაიონი}} {{გაზიმაგუსის რაიონი}} [[კატეგორია:ფამაგუსტის რაიონის დასახლებული პუნქტები]] 34571btg1suhhc4sxy0g6hcnwjewj51 1 891438 5411128 2026-06-11T10:37:03Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411128 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891439 5411133 2026-06-11T10:42:37Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კრიდეია''' ({{lang-el|Κρίδεια}}; {{lang-tr|Kilitkaya}}) — 5411133 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კრიდეია''' ({{lang-el|Κρίδεια}}; {{lang-tr|Kilitkaya}}) — 5tm2h86if2budnd34l9zsbt6fxg84vv 5411134 5411133 2026-06-11T10:43:26Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411134 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კრიდეია''' ({{lang-el|Κρίδεια}}; {{lang-tr|Kilitkaya}}) — სოფელი კვიპროსის ფამაგუსტას რეგიონში, რომელიც მდებარეობს კარპასის ნახევარკუნძულზე. იგი იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. 7hk590sjzjj4o0tl9l9z09soyo41q3w 5411135 5411134 2026-06-11T10:44:19Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411135 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კრიდეია''' ({{lang-el|Κρίδεια}}; {{lang-tr|Kilitkaya}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. bzdwnt9lzedx5xuuhcvsrgbf25kmbw7 5411136 5411135 2026-06-11T10:44:41Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411136 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კრიდეია''' ({{lang-el|Κρίδεια}}; {{lang-tr|Kilitkaya}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. 10o4g4eaxikcxhp6fn5n04olvp8z3d7 5411137 5411136 2026-06-11T10:45:17Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411137 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''კრიდეია''' ({{lang-el|Κρίδεια}}; {{lang-tr|Kilitkaya}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ფამაგუსტის რაიონი}} [[კატეგორია:ფამაგუსტის რაიონის დასახლებული პუნქტები]] g5cpqhu8ai22vfd1vjedxka4oi3px1t 1 891440 5411138 2026-06-11T10:46:06Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411138 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891441 5411139 2026-06-11T10:47:44Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლაფათოსი''' ({{lang-el|Λάπαθος}}; {{lang-tr|Boğaziçi ან Lapatos}}) — 5411139 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლაფათოსი''' ({{lang-el|Λάπαθος}}; {{lang-tr|Boğaziçi ან Lapatos}}) — ajaq98uixrn7eib34e608l41tcgspek 5411140 5411139 2026-06-11T10:49:59Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411140 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლაფათოსი''' ({{lang-el|Λάπαθος}}; {{lang-tr|Boğaziçi ან Lapatos}}) — პატარა სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლეფკონიკო|ლეფკონიკოსა]] და [[ტრიკომო|ტრიკომოსს]] შორის. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. tvw2j7y3ibt03vc2t0bk36cnbwua5gi 5411141 5411140 2026-06-11T10:52:18Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411141 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლაფათოსი''' ({{lang-el|Λάπαθος}}; {{lang-tr|Boğaziçi ან Lapatos}}) — პატარა სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლეფკონიკო|ლეფკონიკოსა]] და [[ტრიკომო|ტრიკომოსს]] შორის. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. [[1974]] წლამდე ლაფათოსი დასახლებული იყო როგორც [[კვიპროსელი ბერძნები|კვიპროსელი ბერძნებით]], ისე [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქებით]]. [[1973]] წელს სოფლის მოსახლეობა, სავარაუდოდ, 661 ადამიანს შეადგენდა: 435 ბერძენ და 228 თურქ კვიპროსელს. ყველა კვიპროსელი ბერძენი მომდევნო წელს იძულებით გადააადგილდა. გარკვეული ხნის შემდეგ, ლაფათოსში დაასახლეს თურქეთის მოქალაქეები ჩარშამბადან (Çarşamba).[3] 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენდა 514 ადამიანს. tq3zuce3zp2t6bjclo01pz8boqzj1zu 5411142 5411141 2026-06-11T10:54:08Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411142 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლაფათოსი''' ({{lang-el|Λάπαθος}}; {{lang-tr|Boğaziçi ან Lapatos}}) — პატარა სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლეფკონიკო|ლეფკონიკოსა]] და [[ტრიკომო|ტრიკომოსს]] შორის. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. [[1974]] წლამდე ლაფათოსი დასახლებული იყო როგორც [[კვიპროსელი ბერძნები|კვიპროსელი ბერძნებით]], ისე [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქებით]]. [[1973]] წელს სოფლის მოსახლეობა, სავარაუდოდ, 661 ადამიანს შეადგენდა: 435 ბერძენ და 228 თურქ კვიპროსელს. ყველა კვიპროსელი ბერძენი მომდევნო წელს იძულებით გადააადგილდა. გარკვეული ხნის შემდეგ, ლაფათოსში დაასახლეს თურქეთის მოქალაქეები ჩარშამბადან.<ref>{{cite web|title=LAPATHOS|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=589|website=Internal Displacement in Cyprus|publisher=[[PRIO|PRIO Cyprus Centre]]|accessdate=14 January 2015}}</ref> [[2011]] წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენდა 514 ადამიანს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ფამაგუსტის რაიონი}} [[კატეგორია:ფამაგუსტის რაიონის დასახლებული პუნქტები]] exce2taaecsoiykc4zc0xufkhewerhx 5411144 5411142 2026-06-11T10:56:02Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411144 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლაფათოსი''' ({{lang-el|Λάπαθος}}; {{lang-tr|Boğaziçi ან Lapatos}}) — პატარა სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ლეფკონიკო|ლეფკონიკოსა]] და [[ტრიკომო|ტრიკომოსს]] შორის. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. [[1974]] წლამდე ლაფათოსი დასახლებული იყო როგორც [[კვიპროსელი ბერძნები|კვიპროსელი ბერძნებით]], ისე [[კვიპროსელი თურქები|კვიპროსელი თურქებით]]. [[1973]] წელს სოფლის მოსახლეობა, სავარაუდოდ, 661 ადამიანს შეადგენდა: 435 ბერძენ და 228 თურქ კვიპროსელს, რომელთაგან ყველა კვიპროსელი ბერძენი მომდევნო წელს იძულებით გადააადგილდა. გარკვეული ხნის შემდეგ, ლაფათოსში დაასახლეს თურქეთის მოქალაქეები ჩარშამბადან.<ref>{{cite web|title=LAPATHOS|url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=589|website=Internal Displacement in Cyprus|publisher=[[PRIO|PRIO Cyprus Centre]]|accessdate=14 January 2015}}</ref> [[2011]] წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენდა 514 ადამიანს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ფამაგუსტის რაიონი}} [[კატეგორია:ფამაგუსტის რაიონის დასახლებული პუნქტები]] 8ufxcwdnyaioldcc743x6348emwbnhy 1 891442 5411143 2026-06-11T10:55:00Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411143 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 891443 5411145 2026-06-11T10:58:07Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლეონარისო''' ({{lang-el|Λεονάρισσο}}; {{lang-tr|Ziyamet}}) — 5411145 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლეონარისო''' ({{lang-el|Λεονάρισσο}}; {{lang-tr|Ziyamet}}) — c1wd1rv9dzbgodgk2qr20faqemc92zg 5411146 5411145 2026-06-11T11:02:44Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411146 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლეონარისო''' ({{lang-el|Λεονάρισσο}}; {{lang-tr|Ziyamet}}) — სოფელი კვიპროსის ფამაგუსტას რეგიონში, რომელიც მდებარეობს კარპასის ნახევარკუნძულზე. იგი იმყოფება ჩრდილოეთ კვიპროსის დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. ptp9wx90jjoaacudkcs23vnt3th280e 5411147 5411146 2026-06-11T11:03:48Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411147 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლეონარისო''' ({{lang-el|Λεονάρισσο}}; {{lang-tr|Ziyamet}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. cieqri1xmbvfimgnu70h0i8l37jpd9i 5411148 5411147 2026-06-11T11:04:12Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 5411148 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |ქვეყანა = კვიპროსი |add1n= ქვეყანა (დე ფაქტო) |add1= {{დროშა|ჩრდილოეთი კვიპროსი}} }} '''ლეონარისო''' ({{lang-el|Λεονάρισσο}}; {{lang-tr|Ziyamet}}) — სოფელი [[კვიპროსი|კვიპროსში]], [[ფამაგუსტის რაიონი|ფამაგუსტის რაიონში]], რომელიც მდებარეობს [[კარპასის ნახევარკუნძული|კარპასის ნახევარკუნძულზე]]. იგი იმყოფება [[ჩრდილოეთი კვიპროსი|ჩრდილოეთ კვიპროსის]] დე ფაქტო კონტროლის ქვეშ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ფამაგუსტის რაიონი}} [[კატეგორია:ფამაგუსტის რაიონის დასახლებული პუნქტები]] te81jaa3vbwi5qq01fc6saa016w9r8s 1 891444 5411149 2026-06-11T11:05:04Z თეკლა ბიჭიკაშვილი 166292 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5411149 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf