ვიკიპედია kawiki https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია განხილვა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა პორტალი პორტალი განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 1654 5562887 5562223 2026-10-21T16:51:01Z BRUTE 12555 დამატება 5562887 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქვეყანა |სრული სახელი = იტალიის რესპუბლიკა |მშობლიური სახელი = Repubblica italiana |სახელი = იტალია |დროშა = Flag of Italy.svg |გერბი = Italy-Emblem.svg |სიმბოლოს ტიპი = გერბი |რუკა = EU-Italy.svg |რუკის სიგანე = 300პქ |რუკის წარწერა = იტალიის მდებარეობა ევროპაში |ეროვნული ჰიმნი = [[იტალიის ჰიმნი|Il Canto degli Italiani]]<br/>{{small|''იტალიელთა სიმღერა''}} [[ფაილი:Inno di Mameli instrumental.ogg|ცენტრში]] |ოფიციალური ენები = [[იტალიური ენა|იტალიური]] {{ref label|ააა|ა}} |რელიგია = [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომაული კათოლიციზმი]] |დედაქალაქი = [[რომი]] |latd=41 |latm=54 |latNS=N |longd=12 |longm=29 |longEW=E |უდიდესი ქალაქი = დედაქალაქი |ეთნოქორონიმი = იტალიელი |მთავრობის ტიპი = [[უნიტარული სახელმწიფო|უნიტარული]] [[პარლამენტარიზმი|საპარლამენტო]] [[კონსტიტუციური რესპუბლიკა]] |ლიდერის ტიტული1 = [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერის სახელი1 = {{nowrap|[[სერჯო მატარელა]]}} |ლიდერის ტიტული2 = [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი2 = [[ჯორჯა მელონი]] |საკანონმდებლო ორგანო = [[იტალიის პარლამენტი|პარლამენტი]] |ზედა პალატა = [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატი]] |ქვედა პალატა = [[იტალიის დეპუტატთა პალატა|დეპუტატთა პალატა]] |დამოუკიდებლობის ტიპი = [[იტალიის ისტორია|ფორმირება]] |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = [[იტალიის გაერთიანება|გაერთიანება]] |მოვლენის თარიღი1 = 17 მარტი, 1861 |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = [[იტალიის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი (1946)|რესპუბლიკა]] |მოვლენის თარიღი2 = 2 ივნისი, 1946 |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = {{nowrap|[[ევროკავშირი#წევრები|დაარსდა]] [[ევროპული თანამეგობრობა|ევროპული <br/>თანამეგობრობა]] <br/>(ამჟამად [[ევროკავშირი]])}} |მოვლენის თარიღი3 = 1 იანვარი, 1958 |ფართობის ადგილი = 72-ე |ფართობი = 301 338 |წყლის პროცენტულობა = 2.4 |მოსახლეობის აღწერა = 59 433 744<ref name="Istat">{{cite web |url=http://www.istat.it/it/files/2012/12/volume_popolazione-legale_XV_censimento_popolazione.pdf|title=Census 2011 - final results |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]] |accessdate=19 December 2012}}</ref> |მოსახლეობის აღწერის წელი = 2011 |მოსახლეობის აღწერის ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის შეფასება = 60,317,116<ref name="istat.it">{{cite web |title=Indicatori demografici |url=https://www.istat.it/it/archivio/238447 |website=www.istat.it |accessdate=11 April 2020 |language=it |date=20 February 2020}}</ref> |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2020 |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 63-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 201.3 |მშპ-ის მუპ = $1.847 ტრილიონი<ref name=autogenerated1 >{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&pr.y=6&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=136&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Italy |publisher=International Monetary Fund |accessdate=17 June 2014}}</ref> |მშპ-ის მუპ-ის ადგილი = მე-11 |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2014 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $30 803<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 32-ე |მშპ-ის ნომინალი = $2.171 ტრილიონი<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალის ადგილი = მე-8 |მშპ-ის ნომინალის წელი = 2014 |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = $36 216<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 27-ე |ჯინის წელი = 2011 |ჯინის ცვლილება = <!--increase/decrease/steady--> |ჯინი = 31.9 <!--number only--> |ჯინის სქოლიო = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |ჯინის ადგილი = |აგი-ს წელი = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |აგი-ს ცვლილება = steady<!--increase/decrease/steady--> |აგი = 0.872 <!--number only--> |აგი-ს სქოლიო = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21-25}}</ref> |აგი-ს ადგილი = 26-ე |ვალუტა = [[ევრო]] ([[ევროს სიმბოლო|€]]) {{ref label|ბბბ|ბ}} |ვალუტის კოდი = EUR |სასაათო სარტყელი = [[UTC+01:00]] |UTC-ის გადაწევა = +1 |სასაათო სარტყელი DST = [[UTC+02:00]] |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = +2 |მოძრაობის მიმართულება = მარჯვენა |სატელეფონო კოდი = [[იტალიის სატელეფონო ნომრები|+39]] {{ref label|გგგ|გ}} |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.it]] {{ref label|დდდ|დ}} |შენიშვნა ა = {{note|ააა}} ფრანგული ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ვალე-დ’აოსტა]]ში; [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ტრიესტის პროვინცია]]სა და [[გორიციის პროვინცია]]ში; გერმანული და [[ლადინური ენა|ლადინური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ბოლცანო (პროვინცია)|სამხრეთ ტიროლში]]. |შენიშვნა ბ = {{note|ბბბ}} 2002 წლამდე [[იტალიური ლირა|ლირა]]. |შენიშვნა გ = {{note|გგგ}} [[კამპიონე-დ’იტალია]]ში დასარეკად, საჭიროა შვეიცარიის კოდის აკრეფა [[+41]]. |შენიშვნა დ = {{note|დდდ}} [[ევროკავშირი]]ს სხვა წევრ სახელმწიფოებთან ერთად, აგრეთვე გამოიყენება დომენი [[.eu]]. }} '''იტალია''' ({{lang-it|Italia}}), ოფიციალურად '''იტალიის რესპუბლიკა''' ({{lang-it|Repubblica italiana}}<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IT |title=Ethnologue report |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=30 October 2010}}</ref>) — უნიტარული, [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] სამხრეთ ევროპაში. ჩრდილოეთით, [[ალპები]]ს გასწვრივ ესაზღვრება [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]] და [[სლოვენია]]. სამხრეთით მთლიანად მოიცავს [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულს]], [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] ორ უდიდეს კუნძულს — [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ს, ასევე სხვა მრავალ პატარა კუნძულს. იტალიის საზღვრებში მდებარეობს ორი [[ანკლავი]], დამოუკიდებელი სახელმწიფოები [[სან-მარინო]] და [[ვატიკანი]]. ამავე დროს, იტალია შვეიცარიის ტერიტორიაზე ფლობს ექსკლავ [[კამპიონე-დ'იტალია]]ს. იტალიის ტერიტორია მოიცავს 301 338 კმ²-ს და ახასიათებს [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი სარტყლის]] [[კლიმატი]]. 60,6 მლნ მცხოვრებით იტალია [[ევროპა]]ში მე-5 სახელმწიფოა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ და მსოფლიოში 23-ე. იტალიის დედაქალაქი [[რომი]] საუკუნეთა განმავლობაში დასავლური ცივილიზაციის პოლიტიკურ და რელიგიურ ცენტრს წარმოადგენდა, როგორც [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] დედაქალაქი და [[წმინდა ეპარქია|წმინდა ეპარქიის]] ადგილსამყოფელი. რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ იტალიამ გაუძლო უცხოელ ხალხთა მრავალ ინვანსიას, ძირითადად ისეთი ხალხებისგან როგორებიც იყვნენ [[ძველი გერმანელები|გერმანიკული ტომები]] — [[ლანგობარდები]] და [[ოსტგუთები]], შემდეგ [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიელები]], უფრო მოგვიანებით კი [[ნორმანები]] და ა. შ. საუკუნეების შემდეგ, იტალია საზღვაო რესპუბლიკებისა და [[რენესანსი]]ს სამშობლო გახდა.<ref name="immaculateheartacademy.org" >{{Cite journal |contribution=Italy: Birthplace of the Renaisssance |title=European Rennaisance and Reformation |location=Township of Washington, NJ |publisher=Immaculate Heart Academy |publication-date=[n.d.] |accessdate=20 December 2009 |url=http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |postscript=<!--None--> |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427081145/http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}. {{Verify credibility|date=December 2009}}</ref> პოსტ-რომის იმპერიული საკმაოდ ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე იტალია დაყოფილი იყო მრავალ სამეფოდ და ქალაქ-სახელმწიფოდ (მაგალითად, როგორებიც იყო [[სარდინიის სამეფო]], [[ორი სიცილიის სამეფო]], [[მილანის საჰერცოგო]]), მაგრამ [[1861]] წელს გაერთიანდა.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |title=Unification of Italy |publisher=Library.thinkquest.org |date=4 April 2003 |accessdate=19 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307050237/http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |archivedate=7 მარტი 2009 }}</ref> გაერთიანების მღელვარე პერიოდი ისტორიაში ცნობილია როგორც ''„Il Risorgimento“''. გვიანდელ [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნიდან]] და [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ბოლომდე იტალია ფლობდა კოლონიურ იმპერიას, რომელზეც მისი მმართველობა ვრცელდებოდა და ოგო მოიცავდა [[ლიბია]]ს, [[ერიტრეა]]ს, [[სომალი]]ს, [[ეთიოპია]]ს, [[ალბანეთი|ალბანეთს]], [[დოდეკანესის კუნძულები|დოდეკანესის კუნძულებსა]] და [[თიენძინის იტალიური კონცესია|თიენძინის კონცესიას]] [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="allempires.com" >{{cite web |url=http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |title=The Italian Colonial Empire |publisher=All Empires |date= |accessdate=30 October 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224012449/http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |archivedate=24 თებერვალი 2012 }}</ref> თანამედროვე იტალია დემოკრატიული რესპუბლიკაა. რანგირებულია როგორც მსოფლიოს 24-ე ყველაზე განვითარებული ქვეყანა<ref name="hdr.undp.org">[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf Human Development Report 2010]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.</ref> და ცხოვრების ხარისხის ინდექსით შედის მსოფლიო ქვეყანათა ათეულში.<ref name="economist.com">[http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf The Economist Intelligence Unit’s quality-of-life index], Economist, 2005</ref> იტალია გამოირჩევა ცხოვრების ძალიან მაღალი სტანდარტით და ერთ სულ მოსახლეზე [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს მაღალი მაჩვენებლით.<ref>{{cite web|url=http://imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=26&pr.y=9&sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=NGDPDPC&grp=0&a= |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ddp-ext.worldbank.org/ext/DDPQQ/member.do?method=getMembers&userid=1&queryId=135 |title=DDP Quick Query |publisher=Ddp-ext.worldbank.org |date=20 July 2004 |accessdate=2 August 2010}}</ref> წარმოადგენს [[ევროკავშირი]]ს ჩანასახის დამფუძნებელ წევრს და [[ევროზონა|ევროზონის]] ნაწილს. იტალია ასევე არის [[დიდი რვიანი]]ს, [[დიდი ოცეული]]სა და [[ნატო]]ს წევრი. გააჩნია მსოფლიოში მესამე უდიდესი [[ოქრო]]ს მარაგი, მშპ-ის მერვე უდიდესი მაჩვენებელი მსოფლიოში, მეათე უდიდესი მშპ,<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=PPPGDP&grp=0&a=&pr.x=9&pr.y=12 |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref> და მეექვსე უდიდესი სახელმწიფო ბიუჯეტი.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |title=CIA World Factbook, Budget |publisher=Cia.gov |date= |accessdate=26 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706234818/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |archivedate=6 ივლისი 2018 }}</ref> ის ასევე არის [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია|ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]], [[მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია|მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის]], [[ევროპის საბჭო]]ს, [[დასავლეთ ევროპის კავშირი]]სა და [[გაერო]]ს წევრი. იტალია ფლობს მსოფლიოში მეცხრე უდიდეს თავდაცვით ბიუჯეტს და მის ტერიტორიაზე განთავსებულია ნატოს ბირთვული იარაღი. იტალია დიდ როლს თამაშობს გლობალურ სამხედრო, [[კულტურა|კულტურულ]] და [[დიპლომატია|დიპლომატიურ]] საქმიანობებში. ქვეყნის ევროპული პოლიტიკის, სოციალური და ეკონომიკური გავლენა მას მთავარ რეგიონულ ძალად აქცევს.<ref name="Leonardis, 2003, გვ. 17" >M. De Leonardis, ''Il Mediterraneo nella politica estera italiana del secondo dopoguerra'', Bologna, Il Mulino, 2003, გვ. 17</ref><ref name="books.google.com">{{cite book|url=http://books.google.com/?id=X4xw8-Oj9usC&pg=PA157&lpg=PA157&dq=regional+power+italy+in+europe#PPP1,M1 |title=The Middle East and Europe|publisher=Google Books |date=1998-11-24 |accessdate=2011-05-30}}</ref> იტალიას გააჩნია საზოგადოების განათლების მაღალი დონე და წარმოადგენს მაღალგლობალიზებულ ერს.<ref>{{cite web |url=http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |title=KOF – Pressemitteilung |format=PDF |accessdate=27 October 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427080724/http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}</ref> == სახელწოდება == * '''ოფიციალური''': ქართულად — იტალიის რესპუბლიკა; იტალიურად — Italia, Repubblica Italiana. * '''ეტიმოლოგია''' — სახელი უკავშირდება ძველ იტალიკურ ტომებს, რომელთა ერთმა ნაწილმა, კერძოდ [[ლათინები|ლათინებმა]] დაიმორჩილეს დანარჩენები და შექმნეს [[რომის რესპუბლიკა]]. სხვა ვერსიით, იგი მომდინარეობს „ხბოთა ღვთაების“ სახელისაგან (ლათინურად vituli ხბოებს ნიშნავს). * '''ქვეყნის კოდი''' — IT. == ისტორია == {{მთავარი|იტალიის ისტორია}} === წინაისტორია და ანტიკური ხანა === [[სურათი:Etruscan Painting 1.jpg|thumb|right|[[ეტრუსკები|ეტრუსკული]] ფრესკა [[მონტეროცის ნეკროპოლისი|მონტეროცის ნეკროპოლისში]], ძვ. წ. V საუკუნე]] [[ქვედა პალეოლითი|ქვედა პალეოლითის]] არტეფაქტები, რომელიც 850 000 წელს ითვლის, აღმოჩენილია [[მონტე პოჯოლო|მონტე პოჯოლოზე]], [[ემილია-რომანია]]ს რეგიონის ტერიტორიაზე.<ref>{{Cite web|last=Society|first=National Geographic|title=Erano padani i primi abitanti d'Italia|url=http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220707/http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|archive-date=26 June 2019|website=National Geographic}}</ref> იტალიაში ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა [[ნეანდერტალელი|ნეანდერტალელთა]] არსებობა შუა პალეოლითის ხანაში, 200 000 წლის წინ,<ref>Kluwer Academic/Plenum Publishers 2001, ch. 2. {{ISBN|0-3064-6463-2}}.</ref> ხოლო თანამედროვე ადამიანები დაახლოებით 40 000 წლის წინ გამოჩნდნენ ([[რიპარო მოკი]]ს მღვიმე, [[ლიგურია]]).<ref>42.7–41.5 ka ([[68–95–99.7 rule|1σ CI]]). {{Cite journal|last=Douka|first=Katerina|display-authors=etal|year=2012|title=A new chronostratigraphic framework for the Upper Palaeolithic of Riparo Mochi (Italy)|journal=Journal of Human Evolution|volume=62|issue=2|pages=286–299|doi=10.1016/j.jhevol.2011.11.009|pmid=22189428|bibcode=2012JHumE..62..286D }}; {{Cite web|date=29 January 2010|title=Istituto Italiano di Preistoria e Protostoria|url=http://www.iipp.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015231105/http://www.iipp.it/|archive-date=15 October 2013|publisher=IIPP}}</ref> რომამდელი იტალიის ძველი ხალხები [[პროტო-ინდოევროპელები|ინდოევროპელები]] იყვნენ, კერძოდ, [[იტალიკური ხალხები]]. შესაძლო არაინდოევროპულ ან [[ინდოევროპამდელი ენები|ინდოევროპამდელი]] წარმომავლობის მთავარ ისტორიული ხალხებს შეადგენდნენ [[ეტრუსკები]], [[ელიმები]] და სიცილიის [[სიკანები]], ასევე პრეისტორიული [[სარდინიელები]], რომლებმაც [[ნურაგული ცივილიზაცია]] შექმნეს. სხვა ძველი მოსახლეობისგან აღსანიშნავია [[რეტები]] და [[კამუნები]], რომლებიც [[ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები|ვალკამონიკის კლდის ნახატებით]]აა ცნობილი.<ref>{{Cite web|title=Rock Drawings in Valcamonica|url=https://whc.unesco.org/en/list/94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100703183257/http://whc.unesco.org/en/list/94|archive-date=3 July 2010|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ბუნებრივი მუმია, [[ეცის ყინულის კაცი|ეცი]], რომლის ასაკიც ძვ. წ. 3400–3100 წლებით თარიღდება, [[1991]] წელს [[სიმილაუნი|სიმილაუნის მყინვარში]] აღმოაჩინეს.<ref>{{Cite journal|last1=Bonani|first1=Georges|last2=Ivy|first2=Susan D.|display-authors=etal|year=1994|title=AMS 14 Age Determination of Tissue, Bone and Grass Samples from the Ötzal Ice Man|url=http://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|url-status=live|journal=Radiocarbon|volume=36|issue=2|pages=247–250|doi=10.1017/s0033822200040534|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720211402/https://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|archive-date=20 July 2010|doi-access=free}}</ref> პირველი კოლონიზატორები [[ფინიკიელები]] იყვნენ, რომლებმაც სიცილიისა და სარდინიის სანაპიროებზე სავაჭრო დასახლებები დააარსეს. ზოგიერთი მათგანი მცირე ურბანულ ცენტრად იქცა და [[ბერძნული კოლონიზაცია|ბერძნული კოლონიების]] პარალელურად ვითარდებოდა.<ref>{{Cite journal|last1=Raclot|first1=Thierry|last2=Oudart|first2=Hugues|date=January 2000|title=CORPS GRAS ET OBESITE Acides gras alimentaires et obésité: aspects qualitatifs et quantitatifs|journal=Oléagineux, Corps gras, Lipides|volume=7|issue=1|pages=77–85|doi=10.1051/ocl.2000.0077|issn=1258-8210|doi-access=free}}</ref> ძვ. წ. VIII–VII საუკუნეებში ბერძნული კოლონიები დაარსდა [[ისკია|პითეკუსაში]] (კუნძული [[ტირენიის ზღვა]]ში), შემდეგ კი გავრცელდა იტალიის ნახევარკუნძულის სამხრეთით და სიცილიის სანაპიროზე; ეს არეალი მოგვიანებით [[დიდი საბერძნეთი]]ს სახელით გახდა ცნობილი.<ref>Emilio Peruzzi, ''Mycenaeans in early Latium'', (Incunabula Graeca 75), Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, Roma, 1980</ref> [[იონიელები|იონიელებმა]], [[დორიელი ბერძნები|დორიელმა]] კოლონისტებმა, [[სირაკუზა|სირაკუზელებმა]] და [[აქაველები|აქეველებმა]] დააარსეს სხვადასხვა ქალაქი. ბერძნულმა კოლონიზაციამ [[იტალიკური ხალხები]] მმართველობის დემოკრატიულ ფორმებთან და მაღალი მხატვრულ-კულტურული გამოვლინებებთან დააკავშირა.<ref>{{Cite web|title=II 1987: Uomini e vicende di Magna Grecia |url=https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204123345/https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|archive-date=4 February 2021|website=bpp.it}}</ref> === ძველი რომი === {{მთავარი|რომის სამეფო|რომის რესპუბლიკა|რომის იმპერია}} [[სურათი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|[[კოლოსეუმი]] ანტიკური არქიტექტურისა და ინჟინერიის ერთ-ერთ უდიდეს ნიმუშად მიიჩნევა]] იტალიის ისტორია [[იტალიკები|იტალიკურ ხალხთა]] მრავალრიცხოვან ჯგუფს უკავშირდება — განსაკუთრებით [[ძველი რომაელები|ძველ რომაელებს]], რომლებმაც [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] დროს დაიპყრეს ხმელთაშუა ზღვის სამყარო და საუკუნეების განმავლობაში მართავდნენ მას [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] ეპოქაში.<ref>{{Cite book |last1=Carl Waldman |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |title=Encyclopedia of European Peoples |last2=Catherine Mason |publisher=Infobase Publishing |year=2006 |isbn=978-1-4381-2918-1 |page=586 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311102543/[https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC](https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC) |archive-date=11 March 2023 |url-status=live}}; {{Cite book |last=Mommsen |first=Theodor |author-link=Theodor Mommsen |title=History of Rome, Book II: From the Abolition of the Monarchy in Rome to the Union of Italy |publisher=Reimer & Hirsel |year=1855 |location=Leipzig}}; {{Cite book |last=Lazenby |first=John Francis |url=https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze |title=Hannibal's War: A Military History of the Second Punic War |date=4 February 1998 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3004-0 |page=[https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze/page/29 29] |quote=Italy homeland of the Romans. |url-access=registration |via=Internet Archive}}</ref> ძველი რომი, დასახლება ცენტრალურ იტალიაში, მდინარე [[ტიბრი]]სს ნაპირზე, [[რომის დაარსება|დაარსდა]] [[ძვ. წ. 753]] წელს და 244 წლის განმავლობაში მონარქიული სისტემით იმართებოდა ([[რომის სამეფო]]).<ref>{{Cite web |date=24 November 2009 |title=Rome founded {{!}} 21 April, 753 B.C. |url=https://www.history.com/this-day-in-history/april-21/rome-founded |website=HISTORY |language=en}}</ref> [[ძვ. წ. 509]] წელს რომაელებმა, სენატისა და ხალხის მართველობის მომხრეებმა ([[SPQR]]), დაამხეს მონარქია და დააარსეს ოლიგარქიული რესპუბლიკა.<ref>{{Cite journal|last=Sanders|first=Henry A.|date=1908|title=The Chronology of Early Rome|url=https://www.jstor.org/stable/261793|journal=Classical Philology|volume=3|issue=3|pages=316–329|doi=10.1086/359186|jstor=261793|s2cid=161535192|issn=0009-837X |quote=It has come to be second nature ... to date the founding of Rome [to] 753 BC [and] the first year of the Republic [to] 509&nbsp;BC.|url-access=subscription}}</ref> იტალიის ნახევარკუნძული (''„Italia“''), რომის ექსპანსიის დროს გაერთიანდა ერთიან ერთეულად; ახალი ტერიტორიების [[სამნიტური ომები|დაპყრობა]] ხშირად სხვა იტალიკური ტომების, [[ეტრუსკები|ეტრუსკების]], [[კელტები|კელტების]] და ბერძნების ხარჯზე ხდებოდა. ჩამოყალიბდა მუდმივი კავშირი ადგილობრივი ტომებსა და ქალაქების უმეტესობასთან, ხოლო რომმა დასავლეთ ევროპის, ჩრდილოეთ აფრიკისა და [[ახლო აღმოსავლეთი]]ს დაპყრობა დაიწყო. [[ძვ. წ. 44]] წელს, [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისრის]] მკვლელობის შემდეგ, რომი უზარმაზარ იმპერიად იქცა, რომელიც [[რომაული ბრიტანეთი|ბრიტანეთიდან]] [[მესოპოტამია (რომაული პროვინცია)|სპარსეთის]] საზღვრებამდე იყო გადაჭიმული და მთელ ხმელთაშუა ზღვის აუზს მოიცავდა. რომის იმპერიამ ბერძნული, რომაული და სხვა კულტურები ძლევამოსილ ცივილიზაციაში გააერთიანა. პირველი იმპერატორის, [[ავგუსტუსი|ავგუსტუსის]], ხანგრძლივმა მმართველობამ მშვიდობისა და კეთილდღეობის ეპოქა მოიტანა. რომაული იტალია იმპერიის [[მეტროპოლია]]დ, რომაელთა სამშობლოდ და დედაქალაქის ტერიტორიად რჩებოდა.<ref>{{Cite journal|last=Morcillo|first=Marta García|title=The Glory of Italy and Rome's Universal Destiny in Strabo's Geographika, in: A. Fear – P. Liddel (eds), Historiae Mundi. Studies in Universal History. Duckworth: London 2010: 87–101. |url=https://www.academia.edu/362374|url-status=live|journal=Historiae Mundi: Studies in Universal History|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114073554/[https://www.academia.edu/362374|archive-date=14](https://www.academia.edu/362374|archive-date=14) January 2022}}; {{Cite book|last=Keaveney|first=Arthur|url=https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|title=Arthur Keaveney: ''Rome and the Unification of Italy''|date=January 1987|publisher=Croom Helm|isbn=978-0-7099-3121-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000835/[https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}; {{Cite book|last=Billanovich|first=Giuseppe|url=https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13|title=Libreria Universitaria Hoepli, Lezioni di filologia, Giuseppe Billanovich e Roberto Pesce: ''Corpus Iuris Civilis, Italia non erat provincia, sed domina provinciarum'', Feltrinelli, p.363|publisher=Roberto Pesce|year=2008|isbn=978-8-8965-4309-2|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000801/[https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Italia (Romia Imperio).svg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|რომის იმპერია ახ. წ. 117 წელს (წითლად — იტალიის ნახევარკუნძული, ვარდისფრად — რომის პროვინციები]] იმპერიის პირველი ორი საუკუნე უპრეცედენტო სტაბილურობის პერიოდი იყო, რომელსაც „[[პაქს რომანა]]“ („რომაული მშვიდობა“) ეწოდება. რომმა თავისი ტერიტორიული გაფართოების მაქსიმუმს [[ტრაიანე]]ს (ახ. წ. 98–117) დროს მიაღწია, [[კომოდუსი]]ს (ახ. წ. 180–192) დროს კი მზარდი არეულობისა და დაკნინების პერიოდი დაიწყო.<ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Five Good Emperors |url=https://www.britannica.com/topic/Five-Good-Emperors |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Gibbon |first=Edward |title=The History of the Decline And Fall of the Roman Empire |date=1776 |chapter=The Decline And Fall in the West – Chapter 4 |chapter-url=https://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |archive-date=24 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824100850/http://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |url-status=live}}</ref> [[ხალხთა დიდი გადასახლება|ხალხთა დიდი გადასახლების]] პერიოდი, რომელიც [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომების]] შემოსევებს მოიცავდა, რომის იმპერიის დაკნინების მიზეზი გახდა. რომის იმპერია ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესია, რომელიც დიდ ეკონომიკურ, კულტურულ, პოლიტიკურ და სამხედრო ძალაუფლებას ფლობდა.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=The Roman Empire at its greatest expansion |url=https://trizioeditore.it/en/blogs/notizie/impero-romano-massima-espansione-mappa-storia |website=Trizio Editore |language=en}}</ref> მაქსიმალური ექსპანსიისას, მისი ფართობი 5 მილიონი კვადრატული კილომეტრი იყო.<ref>{{Cite journal|last=Taagepera|first=Rein|year=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D|journal=Social Science History|volume=3|issue=3/4|pages=115–138|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}; {{Cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D|year=2006|title=East–West Orientation of Historical Empires|url=http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|url-status=live|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|page=222|doi=10.5195/JWSR.2006.369|issn=1076-156X|archive-url=https://arquivo.pt/wayback/20160517210851/http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|archive-date=17 May 2016|doi-access=free}}</ref> რომაულმა მემკვიდრეობამ დიდი გავლენა იქონია დასავლურ ცივილიზაციაზე და თანამედროვე სამყაროს ჩამოაყალიბაზე. [[ლათინური ენა|ლათინურიდან]] წარმომავალი [[რომანული ენები]]ს ფართო გავრცელება, [[რომაული ციფრები|რომაული რიცხვითი სისტემა]], თანამედროვე დასავლური ანბანი და კალენდარი, ასევე [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] მსოფლიო რელიგიად ჩამოყალიბება რომაული ბატონობის მრავალ მემკვიდრეობას შორისაა.<ref>{{Cite book|last=Richard|first=Carl J.|title=Why we're all Romans: the Roman contribution to the western world|publisher=Rowman & Littlefield|year=2010|isbn=978-0-7425-6779-5|edition=1st pbk.|location=Lanham, MD|pages=xi–xv}}</ref> === შუა საუკუნეები === [[დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემა|დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის]] შემდეგ იტალია [[ოდოაკრი]]ს ხელში აღმოჩნდა, მოგვიანებით კი [[ოსტგუთები|ოსტგუთებმა]] დაიპყრეს.<ref>{{Cite book|last=Sarris|first=Peter|title=Empires of faith: the fall of Rome to the rise of Islam, 500–700|publisher=Oxford UP|year=2011|isbn=978-0-1992-6126-0|edition=1st. pub.|location=Oxford|page=118}}</ref> შემოსევებმა სამეფოთა ქაოსური ცვლილება და ე.წ. „[[ბნელი საუკუნეები (ისტორიოგრაფია)|ბნელი საუკუნეები]]“ მოიტანა. VI საუკუნეში მორიგი [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომის]], [[ლანგობარდები|ლანგობარდების]], შემოსევამ ბიზანტიური გავლენა შეამცირა და ნახევარკუნძულის პოლიტიკური ერთიანობა დაასრულა. ჩრდილოეთში ჩამოყალიბდა [[ლანგობარდთა სამეფო]]; ლანგობარდებს ეკავათ ცენტრალური სამხრეთიც, ხოლო სხვა ნაწილები ბიზანტიელთა ხელში დარჩა.<ref>{{Cite web|title=History of Italy|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929150112/https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|archive-date=29 September 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> [[სურათი:Communal fight in Bologna (Sercambi).jpg|მინი|მარჯვნივ|300პქ|upright=.7|[[გველფები და გიბელინები]]ს დაპირისპირება, XIV-XV საუკუნების გამოსახულება]] ლანგობარდთა სამეფო VIII საუკუნის ბოლოს [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდმა]] [[ფრანკთა სახელმწიფო|ფრანკების]] სახელმწიფოს შემოუერთა და იტალიის სამეფო გახდა.<ref>{{Cite web|title=Carolingian and post-Carolingian Italy, 774–962|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007160553/https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|archive-date=7 October 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> ფრანკებმა ხელი შეუწყვეს [[პაპის ოლქი]]ს ჩამოყალიბებასაც. XIII საუკუნემდე პოლიტიკურ ვითარებას [[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერატორებისა]] და პაპებს შორის ურთიერთობები განსაზღვრავდა; ქალაქ-სახელმწიფოები მოცემულ პერიოდში შექმნილი სიტუაციის შესაბამისად იმპერატორებს (გიბელინების პარტია), ან პაპებს (გველფების პარტია) უჭერდნენ მხარს (იხილეთ [[გველფები და გიბელინები]]).<ref>{{Cite book|last=Nolan|first=Cathal J.|title=The age of wars of religion, 1000–1650: an encyclopedia of global warfare and civilization |publisher=Greenwood Press|year=2006|isbn=978-0-3133-3045-2|edition=1. publ.|location=Westport (Connecticut)|page=360}}</ref> საღვთო რომის იმპერატორი და რომის პონტიფიკოსი შუა საუკუნეების ევროპის წამყვან ძალებად იქცნენ. თუმცა, [[ინვესტიტურისათვის ბრძოლა]]მ და გველფებსა და გიბელინებს შორის არსებულმა კონფლიქტმა ჩრდილოეთში იმპერიულ-ფეოდალური სისტემა დაასრულა, ხოლო ქალაქებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს.<ref>{{Cite book|last=Jones|first=Philip|author-link=Philip Jones (historian)|title=The Italian city-state: from Commune to Signoria|publisher=Clarendon Press|year=1997|isbn=978-0-1982-2585-0|location=Oxford|pages=55–77}}</ref> [[1176]] წელს ქალაქ-სახელმწიფოთა [[ლომბარდიის ლიგა]]მ საღვთო რომის იმპერატორი [[ფრიდრიხ I ბარბაროსა]] დაამარცხა და თავისი დამოუკიდებლობა უზრუნველყო. ისეთმა ქალაქ-სახელმწიფოებმა, როგორებიც იყვნენ მილანი, ფლორენცია და ვენეცია, საბანკო პრაქტიკის შემუშავებითა და სოციალური ორგანიზების ახალი ფორმების ჩამოყალიბებით გადამწყვეტი, ინოვაციური როლი ითამაშეს ფინანსურ განვითარებაში.<ref>{{Cite book|last=Niall|first=Ferguson|title=The Ascent of Money: The Financial History of the World|publisher=Penguin|year=2008}}</ref> სანაპიროსა და სამხრეთ არეალებში არსებული ზღვისპირა რესპუბლიკები [[ხმელთაშუა ზღვა]]ზე გაბატონდნენ და აღმოსავლეთთან ვაჭრობაში მონოპოლია მოიპოვეს. ასეთ ქალაქ-სახელმწიფოებში მნიშვნელოვანი ძალაუფლება ვაჭრების ხელში იყო. მიუხედავად ოლიგარქიული ხასიათისა, მათ მიერ უზრუნველყოფილი შედარებითი პოლიტიკური თავისუფლება ხელს უწყობდა აკადემიურ და მხატვრულ წინსვლას.<ref name="Lane">{{Cite book|last=Lane|first=Frederic C.|title=Venice, a maritime republic|publisher=Johns Hopkins University Press|year=1991|isbn=978-0-8018-1460-0|edition=4. print.|location=Baltimore|page=73}}</ref> ყველაზე ცნობილი ზღვისპირა რესპუბლიკები იყვნენ [[ვენეციის რესპუბლიკა|ვენეცია]], [[გენუის რესპუბლიკა|გენუა]], [[პიზის რესპუბლიკა|პიზა]] და [[ამალფის საჰერცოგო|ამალფი]].<ref>G. Benvenuti – Le Repubbliche Marinare. Amalfi, Pisa, Genova, Venezia – Newton & Compton editori, Roma 1989; Armando Lodolini, ''Le repubbliche del mare'', Biblioteca di storia patria, 1967, Roma. {{Cite book|last=Peris|first=Persi|title=Conoscere l'Italia|publisher=Istituto Geografico De Agostini|year=1982|pages=74}}; {{Cite web|title=Repubbliche Marinare|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829104758/http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|archive-date=29 August 2019|website=Treccani.it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it}}; {{Cite web|title=Repubbliche marinare|url=https://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=29771|url-status=live|website=thes.bncf.firenze.sbn.it|publisher=ეროვნული ცენტრალური ბიბლიოთეკა (ფლორენცია)|language=it}}</ref> თითოეულს ჰქონდა სამფლობელოები ზღვისიქითა ტერიტორიებზე, კუნძულებზე, [[ადრიატიკის ზღვა|ადრიატიკის]], [[ეგეოსის ზღვა|ეგეოსისა]] და [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სანაპირო მიწებზე, ასევე [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთსა]] და [[ჩრდილოეთ აფრიკა]]ში არსებულ სავაჭრო კოლონიებზე.<ref>{{Cite book|last=Zorzi|first=Alvise|author-link=Alvise Zorzi|url=https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|title=Venice: The Golden Age, 697 – 1797 |publisher=Abbeville Press|year=1983|isbn=0-8965-9406-8|location=New York|page=255|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202182132/[https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2](https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2) February 2023|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|მინი|მარცხნივ|upright=.7|[[მარკო პოლო]], XIII საუკუნის მოგზაური]] ვენეცია და გენუა ევროპის „კარიბჭეებად“ ითვლებოდნენ აღმოსავლეთისკენ. ისინი ხარისხიან მინას აწარმოებდნენ, ხოლო ფლორენცია აბრეშუმის, მატყლის, საბანკო საქმისა და სამკაულების ცენტრი იყო. დაგროვილი დოვლათით შესაძლებელი გახდა დიდი სახალხო თუ კერძო პროექტის განხორციელება. რესპუბლიკები მონაწილეობდნენ [[ჯვაროსნული ლაშქრობები|ჯვაროსნული ლაშქრობებში]], თუმცა მათ ძირითადად პოლიტიკური და კომერციული მიზნები ჰქონდათ.<ref name=Lane/> იტალიამ პირველმა იგრძნო ის ეკონომიკური ცვლილებები, რომლებმაც [[კომერციული რევოლუცია]] გამოიწვია: ვენეციამ შეძლო [[კონსტანტინოპოლის ალყა (1204)|ბიზანტიის დედაქალაქის აღება]] და [[მარკო პოლო]]ს აზიაში მოგზაურობების დაფინანსება; იტალიურ ქალაქებში დაარსდა პირველი უნივერსიტეტები, ხოლო [[თომა აკვინელი]]ს მსგავსმა სწავლულებმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვეს; კაპიტალიზმი და საბანკო ოჯახები გაჩნდნენ ფლორენციაში, სადაც დაახლოებით 1300 წელს [[დანტე ალიგიერი]] და [[ჯოტო დი ბონდონე|ჯოტო]] მოღვაწეობდნენ.<ref name="See">{{Cite web |last=Sée |first=Henri |title=Modern Capitalism Its Origin and Evolution |url=http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007010542/http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |archive-date=7 October 2013 |website=University of Rennes |publisher=Batoche Books}}</ref> სამხრეთში, სიცილია IX საუკუნეში [[სიცილიის საამირო|არაბულ ისლამურ საამიროდ]] იქცა და აყვავდა იტალო-ნორმანების მიერ მის დაპყრობამდე XI საუკუნის ბოლოს, სამხრეთ იტალიის ლანგობარდული და ბიზანტიური სამთავროების უმეტესობასთან ერთად.<ref>{{cite book |last=Ali |first=Ahmed Essa with Othman |title=Studies in Islamic civilization: the Muslim contribution to the Renaissance |year=2010 |publisher=International Institute of Islamic Thought |location=Herndon, VA |isbn=978-1-56564-350-5 |pages=38–40}}</ref> ამის შემდეგ რეგიონი [[სიცილიის სამეფო]]სა და [[ნეაპოლის სამეფო]]ს შორის გაიყო.{{efn|ნეაპოლის სამეფოს ისტორიკოსები იყენებენ, მაგრამ არა მისი მმართველები, რომლებიც თავდაპირველ „სიცილიის სამეფოს“ სახელს ინარჩუნებდნენ (ანუ არსებობდა ორი სიცილიის სამეფო).}}<ref>Eleni Sakellariou, ''Southern Italy in the Late Middle Ages: Demographic, Institutional and Economic Change in the Kingdom of Naples, c.1440–c.1530'' (Brill, 2012), pp. 63–64.</ref> 1348 წლის [[შავი ჭირი|შავი ჭირმა]], სავარაუდოდ, იტალიის მოსახლეობის მესამედი დაახოცა.<ref>Stéphane Barry and Norbert Gualde, "The Biggest Epidemics of History" (La plus grande épidémie de l'histoire), in ''L'Histoire'' n° 310, June 2006, pp. 45–46; "[https://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml Plague]". Brown University. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831003435/http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml|date=31 August 2009}}</ref> === თანამედროვეობა === [[1861]] წელს თანამედროვე იტალიის ტერიტორიაზე არსებული პატარა სამეფო-სამთავროები გაერთიანდნენ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ. სულ ბოლოს მათ შეუერთდა რომი, სადაც მანამდე პოლიტიკური ძალაუფლება ეკუთვნოდა პაპს. [[1922]] წელს ქვეყნის სათავეში მოვიდა ფაშისტური ხელისუფლება [[მუსოლინი, ბენიტო|ბენიტო მუსოლინის]] მეთაურობით, რომელიც ჩათრეულ იქნა მეორე მსოფლიო ომში. [[1947]] წელს იტალია გახდა დემოკრატიული რესპუბლიკა. == გეოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის გეოგრაფია}} [[ფაილი:It-map KA.png|thumb|left|250პქ|იტალიის რესპუბლიკა]] ქვეყანა დასავლეთ [[ევროპა|ევროპაში]], [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულსა]] და მიმდებარე კუნძულებზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]], [[სლოვენია]]. იტალიის ტერიტორიაზე მდებარეობს ორი სუვერენული სახელმწიფო-ანკლავი: [[ვატიკანი]] და [[სან-მარინო]]. იტალია მდებარეობს [[ზომიერი სარტყელი|ზომიერი სარტყლის]] ტყის ზონისა (ჩრდილოეთით) და [[სუბტროპიკული სარტყელი|სუბტროპიკული სარტყლის]] (სამხრეთით) ფარგლებში. მის ბუნებაზე დიდ გავლენას ახდენს [[ხმელთაშუა ზღვა]]. ნაპირი სუსტადაა დანაწევრებული, ცოტაა მოხერხებული [[უბე]]. შედარებით მეტადაა დანაწევრებული [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს სამხრეთი სანაპირო. სანაპირო ხაზის სიგრძეა დაახლოებით 7500 კმ. ტერიტორიის დაახლოებით 4/5 უჭირავს მთებსა და მაღლობებს. [[ჩრდილოეთი]]თ გადაჭიმულია [[ალპები]] (მთა [[მონბლანი]], 4807 მ — იტალიის უმაღლესი წერტილი), მის სამხრეთით, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს გასწვრივ, თითქმის 1200 კმ-ზე გადაჭიმულია [[აპენინის მთები]] (მთა კორნო-გრანდე, 2914 მ), [[ეტნა]] (3340 მ), [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]]. შუა და სამხრეთ იტალიაში ხშირია [[მიწისძვრა]] ([[მესინა|მესინის]] — [[1908]], [[სიცილია|სიცილიის]] — [[1968]]). სასარგებლო წიაღისეულიდან აღსანიშნავია [[ქვანახშირი]], [[ლიგნიტი]], [[ნავთობი]], [[ბუნებრივი აირი]], [[ტყვია|ტყვიის]], [[თუთია|თუთიისა]], და რკინის [[მადანი]], [[ბოქსიტი]], [[პირიტი]], [[ვერცხლისწყალი|ვერცხლისწყლის]] [[მადანი]], [[გოგირდი]], [[მარმარილო]]. ჰავა იტალიის დიდ ნაწილში სუბტროპიკულია, [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუაზღვიური]], [[პადანის ვაკე|პადანის ვაკეზე]] — [[სუბტროპიკული]]დან ზომიერში გარდამავალი. [[ზაფხული]] ცხელი და მშრალია. [[მდინარე]]თა ქსელი ყველაზე ხშირია ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც გადის იტალიის უდიდესი მდინარე [[პო (მდინარე)|პო]] (სიგრძე 652 კმ.) პადანის ვაკეზე მიედინება მდინარეები: [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[პიავე]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]], [[რენო (მდინარე)|რენო]] და სხვ. [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი მდინარეებია: [[არნო (მდინარე)|არნო]], და [[ტიბრი]]. დიდი ტბების უმეტესობა ([[გარდა (ტბა)|გარდა]], [[კომო (ტბა)|კომო]], [[ლაგო-მაჯორე]] და სხვ.) [[ლომბარდია|ლომბარდიის]] [[ალპები]]ს მთისწინეთშია, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი უდიდესი ტბებია: [[ბოლსენის ტბა|ბოლსენა]], [[ბრაჩანოს ტბა|ბრაჩანო]] და სხვ. [[ალპები|ალპებში]] 800 მეტრამდე სიმაღლეზე მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ა, 800-დან 1800 მ-მდე — წიფლნარი და წიწვნარია მთა-ტყის ყომრალ და [[ნეშომპალა]] ნიადაგებზე; მაღლა — ბუჩქნარი, სუბალპური და ალპური მდელოები მთა-მდელოს ნიადაგზე, თხემურ, ნაწილში გაშიშვლებული [[კლდე]]ები და შვავებია. [[აპენინები|აპენინებში]] [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ში 500-600 მ-მდე მარადმწვანე ქვამუხის, კორპის მუხის, მინიისა და ალეპოს [[ფიჭვი]]ს კორომები და ბუჩქნარია უმთავრესად ყავისფერ ნიადაგზე, მაღლა, 1000-1500 მ-მდე ჭარბობს მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ები ყავისფერ და მთის მურანიადაგებზე. ცხოველები შემორჩენილია მხოლოდ [[მთა]]ში. ალპებსა და აპენინებში ბინადრობს [[არჩვი]], [[ტყის კატა|ველური კატა]], [[კვერნა]], [[ქრცვინი]], ცენტრალურ აპენინებში — [[მურა დათვი]]. გავრცელებულია: [[კურდღელი]], [[ციყვი]], ფრინველთა 400-მდე სახეობა. ბევრია [[ქვეწარმავალი]] და [[თევზი]]. * '''ფართობი''' — 301 230 კმ² * '''საზღვრები''': საზღვაო — 4852 კმ; სახმელეთო — 1703 კმ. * '''ბუნება''': ''გეოგრაფიული რაიონები'' — [[ალპები]], [[აპენინები]], პოს ველი. * '''უმაღლესი მწვერვალები''' (მ) — [[გრან-პარადიზო]] 4 061, [[მონბლანი]] 4 807 (საფრანგეთთან ერთად); * '''უდიდესი მდინარეები''' (კმ) — [[პო (მდინარე)|პო]] 652, [[ადიჯე]] 410, ტევერე 405; * '''უდიდესი ტბები''' (კმ²) — [[გარდა (ტბა)|გარდა]] 370, [[ლაგო-მაჯორე]] 170 (სულ 212), [[კომო (ტბა)|კომო]] 146, [[ტრაზიმენო]] 128; * '''უდიდესი კუნძულები''' (კმ²) — [[სიცილია]] 25 426 [[სარდინია]] 23 813, [[ელბა (კუნძული)|ელბა]] 223; * '''კლიმატი''' — ხმელთაშუაზღვიური, კონტინენტური, ალპური. * '''ბუნებრივი რესურსები''' — [[ვერცხლისწყალი]], [[მარმარილო]], [[გოგირდი]], [[ბუნებრივი აირი]]ს და [[ნავთობი]]ს მცირე რეზერვები, [[თევზი]], [[ქვანახშირი]], [[სოფლის მეურნეობა|სასოფლო-სამეურნეო]] მიწები. ===წყლები=== [[ხმელთაშუა ზღვა]]ში მდებარე [[იტალიის ნახევარკუნძული]] შემოსაზღვრულია 3 ზღვით: აღმოსავლეთით - [[ადრიატიკის ზღვა]],{{sfn|Cushman-Roisin|Gačić|Poulain|2001|pp=1–2}} სამხრეთით - [[იონიის ზღვა]],<ref>{{cite book |url=http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |title=Limits of Oceans and Seas |edition=3rd |year=1953 |publisher=[[Organisation hydrographique internationale]] |access-date=7 February 2010 |issue=28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archive-date=8 October 2011 |url-status=dead |accessdate=9 აგვისტო 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archivedate=8 ოქტომბერი 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |date=8 ოქტომბერი 2011 }}</ref> და დასავლეთით - [[ტირენიის ზღვა|ტირენიის]] და [[ლიგურიის ზღვა|ლიგურიის]] ზღვები.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Tyrrhenian-Sea |title=Tyrrhenian Sea |encyclopedia=[[Encyclopedia Britannica]] |access-date=18 July 2017 |editor-last=Chisholm |editor-first=Hugh |editor-link=Hugh Chisholm |publisher=Cambridge University Press |author=}}</ref> იტალიის მდინარეების უმეტესობა ჩაედინება ან ადრიატიკის ზღვაში: [[პო (მდინარე)|პო]], [[პიავე]], [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]] და [[რენო (მდინარე)|რენო]]; ან ტირენიის ზღვაში: [[არნო (მდინარე)|არნო]], [[ტიბრი]] და [[ვოლტურნო]]. ზოგიერთი სასაზღვრო მუნიციპალიტეტიდან მომავალი მდინარე (ლივინგო [[ლომბარდია]]ში, ინიჩენი და სექსტონი [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ში) [[დრავა (მდინარე)|დრავასა]] და [[დუნაი]]ს აუზების გავლით [[შავი ზღვა|შავ ზღვაში]] ჩაედინება; აგრეთვე, აგო-დი-ლეიდან მომავალი მდინარე [[რაინი]]ს აუზის გავლით ჩრდილოეთის ზღვაში ჩაედინება.<ref>{{cite web |url=http://www.comuni-italiani.it/fiumi/ |title=List of Italian rivers |publisher=comuni-italiani.it |accessdate=30 July 2018}}</ref> ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში ვხვდებით მრავალ სუბალპურ ტბებს, რომელთაგან უდიდესია [[გარდა (ტბა)|გარდა]] (370 კმ²). სხვა ცნობილი სუბალპური ტბებია: [[ლაგო-მაჯორე]]ს ტბა (212.5 კმ²), რომლის უკიდურესი ჩრდილოეთ ტერიტორია შვეიცარიას ეკუთვნის; კომოს ტბა (146 კმ²), ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ტბა ევროპაში, [[ორტა (ტბა)|ორტა]], [[ლუგანოს ტბა]], [[იზეოს ტბა]] და [[იდროს ტბა]].<ref>{{cite book |author=Catherine Richards |title=Lake Como, Lake Lugano, Lake Maggiore, Lake Garda – The Italian Lakes |url={{Google books|ou6VJPNa_F0C |page=PA91 |keywords= |text= |plainurl=yes}}|date=2011|publisher=Hunter Publishing, Inc|isbn=978-1-58843-770-9|page=91}}</ref> სხვა აღსანიშანი ტბებია: [[ტრაზიმენო]], [[ბოლსენის ტბა]], [[ბრაჩანოს ტბა]], [[ვიკოს ტბა]], ლაგო-დი-ვარანო, [[ლესინას ტბა]] (გარგანოში) და [[ომოდეოს ტბა]] [[სარდინია]]ში.<ref>{{cite web |title=Laghi italiani |publisher=Istituto Italiano di Idrobiologia |url=http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |accessdate=17 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061012063939/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archive-date=12 October 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archivedate=5 თებერვალი 2010 }}</ref> ===ვულკანოლოგია=== იტალიაში მდებარეობს 14 ვულკანი, რომელთაგანაც 4 აქტიურია: [[ეტნა]], [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]] და [[ვეზუვი]]. ვეზუვი ევროპის ძირითად ტერიტორიაზე ერთადერთი მოქმედი ვულკანია; იგი ცნობილია 79 წელს ამოფრქვევით, რომელმაც [[ჰერკულანუმი]] და [[პომპეი]] გაანადგურა. ვულკანური აქტივობებით რამდენიმე გორაკი და კუნძულია წარმოქმნილი. ===ბიომრავალფეროვნება=== იტალიის ფაუნა ევროპაში ყველაზე მრავალფეროვანია 57,000-ზე მეტი დაფიქსირებული სახეობით, რაც მთელი ევროპის [[ფაუნა|ფაუნის]] მესამედზე მეტია.<ref>{{Cite book |publisher=Printed for A. Strahan |last=Livy |others=George Baker (trans.) |title=The history of Rome |year=1797}}</ref> ===კლიმატი=== გეოგრაფილი მდებარეობის გამო კლიმატი იტალიის სხვადასხვა ტერიტორიაში ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდება. ქვეყნის ჩრდილოეთით და ცენტრალურ ნაწილში მდებარე ტერიტორიებზე კლიმატი ზომიერი სუბტროპიკულიდან ზომიერ კონტინენტურამდე და ოკეანურამდე იცვლება. უფრო კონკრეტულად, პოს ხეობაში კლიმატი უმეტესად კონტინენტურია, მკაცრი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით.<ref>Adriana Rigutti, ''Meteorologia'', Giunti, p. 95, 2009.</ref><ref>Thomas A. Blair, ''Climatology: General and Regional'', Prentice Hall pp. 131–132</ref> [[კიპენის კლიმტის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის]] მიხედვით, [[ლიგურია]]ს, [[ტოსკანა]]სა და [[სამხრეთ იტალია|ქვეყნის სამხრეთ ნაწილის]] უმეტესი ტერიტორიები მოქცეულნი არიან ხმელთაშუა ზღვის კლიმატის გავლენის ქვეშ. სანაპირო ზოლის კლიმატი მკვეთრად განსხვავდება ქვეყნის შიდა ნაწილის, გორაკებისა და ხეობების კლიმატისაგან; განსხვავება განსაკუთრებით შეიმჩნევა ზამთარში: ზღვის დონიდან სიმაღლის მატებასთან ერთად ამინდი უფრო ცივი, სველი და ხშირად თოვლიანი ხდება. სანაპირო ტერიტორიები ძირითადად ხასიათდება ზომიერი, თბილი ზამთრით და მშრალი ზაფხულით; აგრეთვე, დაბლობზე მდებარე ტერიტორიები ზაფხულის განმავლობაში უფრო ცხელია. ქვეყნის ტერიტორიაზე ზამთრის საშუალო ტემპერატურა 0 გრადუსიდან ([[იტალიის ალპები|ალპებში]]) 12 გრადუსამდე ([[სიცილია]]ში), ხოლო ზაფხულის საშუალო ტემპერატურა 20-25 გრადუსებს შორის მერყეობს. == სახელმწიფო == [[ფაილი:Quirinale palazzo e obelisco con dioscuri Roma.jpg|thumb|პრეზიდენტის რეზიდენცია]] * '''პოლიტიკური სისტემა''' — [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]. * '''სახელმწიფოს მეთაური''' — [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[სერჯო მატარელა]]. * '''მთავრობის მეთაური''' — [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] [[ჯორჯა მელონი]] — იტალიელი პოლიტიკოსი. იტალიის პრემიერ-მინისტრი 2022 წლიდან. * '''საკანონმდებლო ორგანო''' — ორპალატიანი პარლამენტი, შედგება [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატისა]] (315 წევრი) და [[დეპუტატთა პალატა (იტალია)|დეპუტატთა პალატისაგან]] (630 წევრი). == ადმინისტრაციული დაყოფა == {{მთავარი|იტალიის რეგიონები|იტალიის პროვინციები}} იტალიის პირველი დონის ქვედანაყოფი რეგიონია. იტალიის შემადგენლობაში შედის [[იტალიის რეგიონები|20 რეგიონი]] (Regione): [[აპულია]], [[აბრუცი]], [[ბაზილიკატა]], [[ემილია-რომანია]], [[ვენეტო]], [[კალაბრია]], [[კამპანია]], [[ლაციო]], [[ლიგურია]], [[ლომბარდია]], [[მარკე]], [[მოლიზე]], [[პიემონტი]], [[ტოსკანა]], [[უმბრია]], [[ვალე-დ-აოსტა]], [[სარდინია]], [[სიცილია]], [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]], [[ფრიული-ვენეცია-ჯულია]]. უკანასკნელ ხუთ რეგიონს ავტონომიური რეგიონის სტატუსი აქვს. რეგიონები თავის მხრივ პროვინციებად იყოფა. 2010 წლის მონაცემებით ქვეყანაში სულ 110 პროვინციაა. პროვინციებზე დაბალი დონის ქვედანაყოფია კომუნა, იგივე [[მუნიციპალიტეტი]]. იტალიაში 8 047 კომუნაა. == დემოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის დემოგრაფია|იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით}} [[File:Italypop.svg|thumb|იტალიის მოსახლეობის პირამიდა (2017)]] 2020 წლის დასაწყისში იტალიის მოსახლეობა 60,317,116 კაცს შეადგენდა.<ref name="istat.it" /> იტალიის მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე (202 კაცი/კვ²) დასავლეთ ევრoპის ნებისმიერ ქვეყანასთან შედარებით მაღალია. ამასთან, მოსახლეობის განაწილება ძალიან არათანაბარია. ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულ ტერიტორიებს მიეკუთვნება პოს ხეობა და რომისა და ნეაპოლის მეტროპოლიტები, ხოლო ყველაზე ნაკლებად დასახლებული ტერიტორიებია ალპების და აპენინის მთები, ბაზილიკატის პლატო და კუნძული სარდინია. XX საუკუნის განმავლობაში ქვეყანაში მოსახლეობა თითქმის გაორმაგდა, მაგრამ ზრდა უკიდურესად არათანაბარი იყო და ამის მიზეზს წარმოადგენდა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილიდან სამხრეთ ნაწილში ფართომასშტაბიანი ინდუსტრიული დანიშნულების მიგრაცია, რაც 1950-60-იან წლებში [[იტალიის ეკონომიკური სასწაული|იტალიის ეკონომიკურმა სასწაულმა]] გამოიწვია. შობადობის მაჩვენებლის მკვეთრი ზრდა 1970-იან წლებამდე შენარჩუნდა, ხოლო შემდეგ კლება დაიწყო. მოსახლეობა მაღალი ტემპით განაგრძობს დაბერებას; 2010 წლის მონაცემებით, ყოველი მეხუთე იტალიელი 65 წელზე მეტი ასაკის იყო; საშუალოდ 45.8 წლით, ქვეყანას მეხუთე ყველაზე ხნიერი საზოგადოება ჰყავს მსოფლიოში.<ref>{{citation |title=The World FactBook – Italy |date=12 July 2018 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |work=[[The World Factbook]] |accessdate=16 ნოემბერი 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |archivedate=9 ივლისი 2017 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=9 ივლისი 2017 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |title=Ageing characterises the demographic perspectives of the European societies – Issue number 72/2008 |author=EUROSTAT |accessdate=28 April 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090102184227/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |archivedate=2 January 2009 |df=|author-link=EUROSTAT}}</ref> თუმცა, ბოლო წლების განმავლობაში ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი საგრძნობლად გაიზარდა.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |title=Crude birth rates, mortality rates and marriage rates 2005–2008 |author=ISTAT |accessdate=10 May 2009 |language=it|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810171721/http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |archivedate=10 August 2011|author-link=Istituto Nazionale di Statistica}}</ref> შობადობის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი, 1.3 ბავშვი/ქალზე, 1995-2008 წლებში ფიქსირდებოდა, ხოლო ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი, 5.06 ბავშვი/ქალზე, - 1883 წელს.<ref>{{citation |url=https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA |title=Total Fertility Rate around the world over the last centuries |author=Max Roser |date=2014 |work=[[Our World In Data]], [[Gapminder Foundation]]|access-date=7 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807185906/https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA|archive-date=7 August 2018|url-status=dead}}</ref> ვარაუდობენ, რომ 2030 წლისთვის ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი 1.6-1.8-ს მიაღწევს.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |title=Previsioni della popolazione, 2011–2065, dati al 1° gennaio |publisher=Demo.istat.it |date= |accessdate=12 March 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306125456/http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |archivedate=6 March 2013}}</ref> XIX საუკუნის ბოლოდან 1960-იან წლებამდე იტალია იყო მასიური ემიგრაციის ქვეყანა. 1898-1914 წლებში, იტალიის დიასპორის პიკის პერიოდში, წლიურად დაახლოებით 750,000 იტალიელი ტოვებდა ქვეყანას.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |title=Causes of the Italian mass emigration |publisher=ThinkQuest Library |date=15 August 1999 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090701010600/http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |archivedate=1 July 2009 |accessdate=11 August 2014}}</ref> ემიგრაცია დაახლოებით 25 მილიონ იტალიელს შეეხო და იგი ითვლება თანამედროვეობის ერთ-ერთ უდიდეს მასობრივ მიგრაციად.<ref>Favero, Luigi e Tassello, Graziano. ''Cent'anni di emigrazione italiana (1861–1961)'' Introduction</ref> შედეგად, დღესდღეობით 4.1 მილიონზე მეტი იტალიელი ცხოვრობს ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, ხოლო თუ ნაწილობრივ იტალიელებსაც ჩავთვლით, აღნიშნული რიცხვი 60 მილიონს აჭარბებს;<ref name=aire>{{cite web |url=http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |title=Statistiche del Ministero dell'Interno|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100227045432/http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |archivedate=27 February 2010}}</ref> იტალიელი ემიგრანტების ძირითადი საცხოვრებელი ქვეყნებიია: [[არგენტინა]],<ref>{{cite web |url=http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |title=Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana |accessdate=27 June 2008 |last=Lee |first=Adam |date=3 April 2006 |language=Spanish |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611032202/http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |archivedate=11 June 2008}}</ref> [[ბრაზილია]],<ref>[http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf Consulta Nazionale Emigrazione. Progetto ITENETs – "Gli italiani in Brasile"; pp. 11, 19] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212103430/http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf |date=12 February 2012 }} . Retrieved 10 September 2008.</ref> [[ურუგვაი]],<ref>{{cite web |url=http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Uruguay, provinces and territories – 20% sample data|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511132255/http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |archivedate=11 May 2011}}</ref> [[ვენესუელა]],<ref>Santander Laya-Garrido, Alfonso. ''Los Italianos forjadores de la nacionalidad y del desarrollo economico en Venezuela''. Editorial Vadell. Valencia, 1978</ref> [[აშშ]],<ref>{{cite web |author=American FactFinder, United States Census Bureau |url=http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |title=U.S Census Bureau – Selected Population Profile in the United States |publisher=American FactFinder, United States Census Bureau |accessdate=30 May 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20200210232035/http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |archivedate=10 February 2020}}</ref> [[კანადა]],<ref>{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories – 20% sample data |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101151108/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |archivedate=1 November 2009 |date=2 April 2008}}</ref> [[ავსტრალია]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20(2001,%202006%20Census%20Years)&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |title=20680-Ancestry by Country of Birth of Parents – Time Series Statistics (2001, 2006 Census Years) – Australia |publisher=[[Australian Bureau of Statistics]] |date=27 June 2007 |accessdate=30 December 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071001032237/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20%282001%2C%202006%20Census%20Years%29&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |archivedate=1 October 2007}}</ref> და [[საფრანგეთი]].<ref>"''[https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143#v=onepage The Cambridge survey of world migration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413151427/https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143|date=13 April 2016}}''". Robin Cohen (1995). [[Cambridge University Press]]. p. 143. {{ISBN|0-521-44405-5}}</ref> * '''ენები''' — [[იტალიური ენა|იტალიური]], [[გერმანული ენა|გერმანული]] ([[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ს რეგიონში), [[ფრანგული ენა|ფრანგული]] (ვალე დ-აოსტა), [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] (ტრიესტე-გორიცია). * '''რელიგია''' — [[კათოლიციზმი]]. * '''ქალაქები''' (ათ.) — [[რომი]] (2 456, აგლომ. — 3 550), [[მილანი]] (1 180, აგლომ. — 4 047), [[ნეაპოლი]] (992, აგლომ. — 3 612), [[ტურინი]] (856, აგლომ. — 1.612), [[პალერმო]] (652, აგლომ. — 946), [[გენუა]] (602, აგლომ. - 675), [[ბოლონია]] (369, აგლომ. - 536), [[ფლორენცია]] (352, აგლომ. - 824). იტალია ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა. საშუალო [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე|სიმჭიდროვე]] შეადგენს 200 კაცას 1 კმ² - ზე. დაახლოებით 60 % ქალაქში ცხოვრობს, რომელთა შორისაც უდიდესებია [[რომი]], [[მილანი]], [[ნეაპოლი]], [[ტურინი]]. ===იმიგრაცია=== [[2016]] წელს იტალიის მოსახლეობაში დაახლოებით 5.05 მილიონი უცხოელი მცხოვრები ირიცხებოდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 8.3% იყო.<ref>{{cite web |title=Resident Foreigners on 31st December 2016 |url=http://demo.istat.it/index_e.html |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622080908/http://www.demo.istat.it/index_e.html |archivedate=22 June 2017}}</ref> აღნიშნულ რიცხვში შედის ნახევარ მილიონზე მეტი ბავშვი, რომლის მშობლებიც უცხოელები იყვნენ, თუმცა არ შედის ის ხალხი, რომლმებმაც აღწერის შემდეგ მიიღეს იტალიის მოქალაქეობა. 2016 წელს ქვეყნის მოქალაქეობა 201,000 ადამიანმა მიიღო,<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2016 |url=https://www.istat.it/en/archive/201143 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017}}</ref> ხოლო 2014 წელს - 130,000-მა.<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2014 |url=http://www.istat.it/en/archive/162261 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170502084016/http://www.istat.it/en/archive/162261 |archivedate=2 May 2017 |date=14 June 2015}}</ref> ოფიციალურ სტატისტიკაში არ ირიცხება ის ხალხიც (დაახლოებით 670,000), რომლებიც 2008 წელს არალეგალურად შევიდნენ ქვეყანაში.<ref>Elisabeth Rosenthal, "[https://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/ Italy cracks down on illegal immigration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821061114/http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/|date=21 August 2013}}". ''[[The Boston Globe]]''. 16 May 2008.</ref> ბერლინის კედლის დაცემის და [[ევროკავშირი]]ს 2004 და 2007 წლის გაფართოების შემდეგ, მიგრაციის დიდი ტალღები წარმოიშვა აღმოსავლეთ ევროპის ყოფილი სოციალისტური ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით [[რუმინეთი]]დან, [[ალბანეთი]]დან, [[უკრაინა|უკრაინადან]] და [[პოლონეთი]]დან). ემიგრაციის მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებიდანაც (კერძოდ, [[მაროკო]]დან, [[ეგვიპტე|ეგვიპტიდან]] და [[ტუნისი]]სად); მიგრანტთა რაოდენობა განსაკუთრებით გაიზარდა [[არაბული გაზაფხული]]ს შემდეგ. გარდა ამისა, ბოლო წლებში იტალიაში აზია-წყანრი ოკეანეთიდან (განსაკუთრებით [[ჩინეთი]]დან<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm Milan police in Chinatown clash] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010205822/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm |date=10 October 2017 }}". BBC News. 13 April 2007.</ref> და [[ფილიპინები]]დან) და ლათინური ამერიკიდან მიგრანტთა მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა. ამჟამად, იტალიის ტერიტორიაზე დაახლოებით ერთი მილიონი ოფიციალურად დარეგისტრირებული [[რუმინელები|რუმინელი]] ცხოვრობს (მათგან დაახლოებით 10% ეთნიკურად არის [[ბოშები|ბოშა]]<ref>"[http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404 EUROPE: Home to Roma, And No Place for Them]". [[Inter Press Service|IPS]] ipsnews.net. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305064429/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404|date=5 March 2012}}</ref>); აღნიშნულ ეთნიკურ ჯგუფს რაოდენობით მოსდევენ ალბანელები და მაროკოელები (თითოეული 500,000 წევრით). არარეგისტრირებული რუმინელების რეალური რიცხვის დასახელება რთულია, თუმცა ბალკანეთის საგამოძიებო რეპორტირების ქსელიის 2007 წლის შეფასებით, მათი რაოდენობა დაახლოებით 1.5 მილიონია.<ref>{{cite web |url=http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20081029110649/http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |url-status=dead |archive-date=29 October 2008 |title=Balkan Investigative Reporting Network |publisher=Birn.eu.com |date=8 November 2007 |accessdate=4 November 2008}}</ref> [[2010]] წლის მდგომარეობით, იტალიაში უცხოეთში დაბადებული მოსახლეობა წარმოშობის მიხედვით შემდეგნაირად ნაწილდება: ევროპა (54%), აფრიკა (22%), აზია (16%), ამერიკა (8%) და ოკეანეთი(0.06%). იტალიაში ემიგრანტები უმეტესად არათანაბრად არიან განაწილებულები: მათი 87% ცხოვრობს ქვეყნის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილებში (ეკონომიკურად განვითარებული ტერიტორიები), ხოლო სამხრეთში - 13%. ===ენა=== [[File:Minoranze linguistiche it.svg|upright=0.7|thumb|left|იტალიის მიერ ოფიციალურად აღიარებული ეთნო-ენობრივი უმცირესობები<ref>{{cite web |url=http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |title=Lingue di Minoranza e Scuola: Carta Generale |website=www.minoranze-linguistiche-scuola.it|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010152621/http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |archivedate=10 October 2017|access-date=16 July 2016}}</ref>]] ქვეყნის ოფიციალური ენა [[იტალიური ენა|იტალიურია]]. მსოფლიოს მასშტაბით ვხვდებით 64 მილიონ ადამიანს, რომლისთვისაც იტალიური მშობლიური ენაა,<ref>[https://www.ethnologue.com/language/ita Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150730230004/http://www.ethnologue.com/language/ita |date=30 July 2015 }} Ethnologue.com</ref><ref name="europa2006">{{cite web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |title=Eurobarometer – Europeans and their languages |format=485&nbsp;KB |date=February 2006|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430202903/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |archivedate=30 April 2011}}</ref><ref>[[Nationalencyklopedin]] "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007</ref> ხოლო დაახლოებით 21 მილიონისთვის - მეორე ენა.<ref name="Italian language">[http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502004444/http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian |date=2 May 2014 }} University of Leicester</ref> ბოლოდროინდელი ემიგრაციის გამო, იტალიაში უამრავი ადამიანი ცხოვრობს, რომელთათვის იტალიური ენა არც მშობლიურია და არც რეგიონული. იტალიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის თანახმად, იტალიის უცხოელ მაცხოვრებლებში რუმინული ყველაზე გავრცელებული მშობლიური ენაა: დაახლოებით 800,000 ადამიანისთვის რუმინული მშობლიური ენაა (ქვეყნის, 6 წელზე უფროსი, უცხოელი მოსახლეობის დაახლოებით 21.9%). სხვა გავრცელებული მშობლიური ენებია: [[არაბული ენა|არაბული]] (საუბრობს 475,000-ზე მეტი ადამიანი, უცხოელი მოსახლეობის 13.1%), [[ალბანური ენა|ალბანური]] (საუბრობს 380,000 მცხოვრები) და [[ესპანური ენა|ესპანური]] (საუბრობს 250,000 მცხოვრები).<ref>{{cite web |url=http://www.istat.it/en/archive/129304 |title=Linguistic diversity among foreign citizens in Italy |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Italian National Institute of Statistics]] |accessdate=27 July 2014|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140730134706/http://www.istat.it/en/archive/129304 |archivedate=30 July 2014 |date=24 July 2014}}</ref> ===განათლება=== იტალიაში განათლება არის უფასო და 6-16 წლის ასაკში სავალდებულო;<ref>{{cite web |url=http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |title=Law 27 December 2007, n.296 |publisher=Italian Parliament |accessdate=30 September 2012|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121206012402/http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |archivedate=6 December 2012}}</ref> შედგება ხუთი ნაწილისგან: საბავშვო ბაღი (''scuola dell'infanzia''), დაწყებითი სკოლა (''scuola primaria''), ქვედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di primo grado''), ზედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di secondo grado'') და უნივერსიტეტი (''università'').<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |title=&#124; Human Development Reports |publisher=Hdr.undp.org |date= |accessdate=18 January 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429033726/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |archivedate=29 April 2011}}</ref> დაწყებითი განათლება გრძელდება 8 წელი. სტუდენტები იღებენ საბაზისო განათლებას [[იტალიური ენა|იტალიურ]] და [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]] ენებში, [[მათემატიკა]]ში, [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში]], [[ისტორია]]ში, [[გეოგრაფია]]ში, სოციალურ კვლევებში, ფიზიკურ განათლებაში და ვიზუალურ და მუსიკალურ ხელოვნებებში. საშუალო განათლება გრძელდება ხუთი წლის განმავლობაში და მოიცავს სამ ტრადიციულ ტიპს, რომლებიც ორიენტირებულია სხვადასხვა აკადემიურ დონეზე: ''liceo'' ამზადებს სტუდენტებს საუნივერსიტეტო სწავლისთვის კლასიკური ან სამეცნიერო სასწავლო გეგმით, ხოლო ''istituto tecnico'' და ''Istituto profesionalale'' მოსწავლეებს ამზადებს პროფესიული განათლებისთვის. == ეკონომიკა == {{მთავარი|იტალიის ეკონომიკა}} იტალია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (1.160 მლრდ $) მსოფლიოში მე-6 ადგილი უკავია. * '''ე.ე.პ. სტრუქტურა''' (%) — [[სოფლის მეურნეობა]] — 3, [[მრეწველობა]] — 33, [[მომსახურება]] — 64; * '''ე.ე.პ. ''' (1 სულზე) — 20 170 $. * '''უდიდესი კომპანიები''' — მონტედისონი, [[ფიატი]], ალფა-რომეო, ბუგატი, პირელი, ირი, ბენეტონი, [[ფერარი]]. * '''ექსპორტი''' — ღვინო, მანქანათმშენებლობის პროდუქცია, ფეხსაცმელი, ტანსაცმელი, [[ზეითუნის ზეთი]], ტექსტილი. * '''ბიუჯეტი''' — 504 000 მლნ $. * '''ვალუტა''' — [[ევრო]] (EUR); 2002 წლამდე იტალიური ლირა. იტალიის ეკონომიკის ყველაზე მომგებიანი „დარგი“ [[მაფია]] აღმოჩდა, რომლის წლიური ბრუნვა 130 მლრდ ევროა, სუფთა მოგება კი 70 მლრდ. ამ მონაცემებს შეიცავს დანაშაულებების შესახებ მოხსენება, რომელიც საცალო ვაჭრობის ეროვნულმა კონფედერაციამ მოამზადა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ორგანიზებული დანაშაულის კომერციული შემადგენელი ნაწილი, რომელიც უშუალოდ სამეწარმეო საქმიანობაზე მოქმედებს, 92 მლრდ ევროს აჭარბებს. ეს [[მთლიანი ეროვნული პროდუქტი]]ს 6 %-ს შეადგენს, აღნიშნავს. ==სპორტი== {{Main|სპორტი იტალიაში}} [[File:Nat team of italy 2012.jpg|thumb|''[[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|Azzurri]]'', იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, 2012 წლის შემადგენლობით]] იტალიაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა [[ფეხბურთი]]ა.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Bill |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-26351331 |title=BBC News – Italian football counts cost of stagnation |publisher=Bbc.co.uk |date=10 March 2014 |accessdate=12 June 2015}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hamil |first1=Sean |title=Managing football : an international perspective |url=https://archive.org/details/managingfootball00hami |year=2010 |publisher=Elsevier/Butterworth-Heinemann |location=Amsterdam |isbn=978-1-85617-544-9 |page=[https://archive.org/details/managingfootball00hami/page/285 285] |edition=1st ed., dodr. |last2=Chadwick |first2=Simon}}</ref> [[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]] არის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გუნდი, რომელსაც მოგებული აქვს [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|ოთხი მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]] ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1934|1934]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1938|1938]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1982|1982]] და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]).<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |title=Previous FIFA World Cups |publisher=FIFA.com |accessdate=8 January 2011 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125063612/http://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |archivedate=25 January 2011}}</ref> იტალიურ კლუბებს მოგებული აქვთ 48 ძირითადი ევროპული თასი, რაც იტალიას ევროპული ფეხბურთის მეორე ყველაზე წარმატებულ ქვეყნად აქცევს. ქვეყნის მთავარი საფეხბურთო ლიგა არის [[იტალიის სერია A|სერია A]], რომელსაც მსოფლიოს მასშტაბით მილიონობით მაყურებელი ჰყავს. სხვა პოპულარულ სპორტის სახეობებში შედის [[ფრენბურთი]], [[კალათბურთი]] და [[რაგბი]]. იტალიის კაცთა და ქალთა ფრენბურთის ეროვნული ნაკრებები ხშირად მოისაზრება მსოფლიოში საუკეთესო ნაკრებებს შორის. [[იტალიის კაცთა ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები|იტალიის ეროვნულმა საკალათბურთო ნაკრებმა]] საუკეთესო შედეგი აჩვენა 1983 და 1999 წლის [[ევრობასკეტი|ევრობასკეტებზე]], როცა მათ ჩემპიონატები ოქროს მედლებით დაასრულეს; აგრეთვე, მათ 2004 წლის ოლიმპიურ თამაშებში ვერცხლის მედალი მოიგეს. ლიგა ბასკეტ სერია A-ს, იტალიის ძირითადი საკალათბურთო ლიგას, ხშირად თვლიან ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე კონკურენტუნარიან ჩემპიონატად. აგრეთვე მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს [[რაგბი|რაგბსაც]], რომელიც განსაკუთრებით პოპულარობით ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში სარგებლობს. [[ტალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები|იტალიის ეროვნული ნაკრები]] ასპარეზობს [[ექვსი ერის ჩემპიონატი|ექვსი ერის ჩემპიონატში]]; აგრეთვე არის [[რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს რეგულარული მონაწილე. კაცთა ფრენბურთის ნაკრებმა მსოფლიო ჩემპიონატი მიყოლებით, რამდენჯერმე მოიგო (1990, 1994 და 1998 წლებში), ხოლო ოლიმპიური ვერცხლის მედლის მფლობელი გახდა 1996, 2004 და 2016 წლებში. == მემკვიდრეობა == {{მთავარი|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში}} [[ფაილი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|thumb|[[კოლოსეუმი]]]] [[ფაილი:Leaning Tower of Pisa.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|პიზის კოშკი]] * [[რომი]] — პანთეონის ტაძარი ([[ძვ. წ. I საუკუნე|ძვ. წ. I ს]].), [[კოლოსეუმი]] (I ს.), ფორუმი, კარაკალას აბანოები (III ს.), ტრიუმფალური თაღი, წმინდა პავლეს ტაძარი (IV ს.), კაპიტოლიუმის მუზეუმი, ეროვნული მუზეუმი, გალერეა ბორგეზე; * [[მილანი]] — ოპერა „[[ლა სკალა]]“, ტაძარი (XIV ს.), სან-ამბროჯიოს ეკლესია (XII ს.), [[სანტა-მარია-დელლა-გრაციეს ტაძარი]] [[ლეონარდო და ვინჩი]]ს ფრესკით „საიდუმლო სერობა“; * [[ფლორენცია]] — ისტორიული ცენტრი, ტაძარი (XIII ს.), სტროცის სასახლე (XV ს.); * [[ვენეცია]] და [[ვენეციის ლაგუნა|მისი ლაგუნა]], [[პიაცა-დეი-მირაკოლი|პიზის ტაძარი]] და კოშკი, [[პომპეი]]ს არქეოლოგიური ტერიტორია, [[ნეაპოლი]]ს ცენტრი და [[ნეაპოლის ყურე|ყურე]], [[კაზერტის სამეფო სასახლე|სამეფო სასახლე კაზერტაში]], [[სავოიის მონარქების რეზიდენციები|სავოიის სამეფო სახლის რეზიდენცია]]; * რომაული ეპოსი — [[ენეიდა]] (ძვ.წ. I). ==ბიბლიოგრაფია== * {{cite web |title=History of Italy: Primary Documents |first=Richard |last=Hacken |publisher=EuroDocs: Harold B. Lee Library: Brigham Young University |url=http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Italy:_Primary_Documents |accessdate=6 March 2010}} * {{cite web |title=FastiOnline: A database of archaeological excavations since the year 2000 |date=2004–2007 |publisher=International Association of Classical Archaeology (AIAC) |url=http://www.fastionline.org/ |accessdate=6 March 2010}} * Hibberd, Matthew. ''The media in Italy'' (McGraw-Hill International, 2007) * Sarti, Roland, ed. ''Italy: A reference guide from the Renaissance to the present'' (2004) * Sassoon, Donald. ''Contemporary Italy: politics, economy and society since 1945'' (Routledge, 2014) * {{cite web |title=Italy History – Italian History Index |language=Italian, English |date=1995–2010 |publisher=European University Institute, The World Wide Web Virtual Library |url=http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |accessdate=6 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815124837/http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |archivedate=15 აგვისტო 2021 }} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Italy|იტალია}} {{ვიქსიკონი}} {{wikivoyage|Italy}} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html Italy entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=2017-07-09 }} * [http://www.italia.it/en/home.html ტურიზმის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018203348/http://www.italia.it/en/home.html |date=2009-10-18 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ Italy at the Open Directory Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114030249/http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ |date=2011-11-14 }} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Italy ვიკიმედიის ატლასი] ===სამთავრობო=== *[https://web.archive.org/web/20080414205808/http://www.quirinale.it/presidente/altrelingue/inglese/presidente-en.htm President of the Republic of Italy] *[http://www.parlamento.it/ Parliament] {{it icon}} *[http://english.camera.it/ Chamber of Deputies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615055147/http://english.camera.it/ |date=2006-06-15 }} *[http://www.senato.it/ Senate] {{it icon}} *[http://www.italia.gov.it/ Main institutional portal] {{it icon}} *[http://www.governo.it/ Council of Ministries] {{it icon}} *[http://www.cortecostituzionale.it/ Constitutional Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607224952/http://www.cortecostituzionale.it/ |date=2011-06-07 }} {{it icon}} *[http://www.cortedicassazione.it/ Supreme Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801220104/http://www.cortedicassazione.it/ |date=2013-08-01 }} {{it icon}} *[http://www.esteri.gov.it/eng/ Ministry of Foreign Affairs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517014204/http://www.esteri.gov.it/eng/ |date=2008-05-17 }} *[http://www.interno.it/ Ministry of the Interior] {{it icon}} *[http://www.istruzione.it/ Ministry of Education] {{it icon}} *[http://www.study-in-italy.it/ Ministry of Education: international exchanges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419134614/http://www.study-in-italy.it/ |date=2009-04-19 }} *[http://www.ministerosalute.it/ Ministry of Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100129084803/http://www.ministerosalute.it/ |date=2010-01-29 }} {{it icon}} *[http://www.difesa.it/ Ministry of Defense] {{it icon}} *[http://www.welfare.gov.it/ Ministry of Labour and Social Welfare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070922163623/http://www.welfare.gov.it/ |date=2007-09-22 }} *[http://www.politicheagricole.gov.it/ Ministry of Agriculture] {{it icon}} *[https://web.archive.org/web/20080214220932/http://www.giustizia.gov.it/sito_trad_inglese/en_index.htm Ministry of Justice] *[https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016125636/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html |date=2011-10-16 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დ8}} {{ევროპის ქვეყნები}} {{ევროპის კავშირის წევრები}} [[კატეგორია:იტალია| ]] [[კატეგორია:ევროპის ქვეყნები]] [[კატეგორია:დიდი რვიანის ქვეყნები]] [[კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] gbus9jhv5f4zxfufwxu5oo4rxnqilxy 5563084 5562887 2026-10-21T21:02:59Z BRUTE 12555 /* */ 5563084 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქვეყანა |სრული სახელი = იტალიის რესპუბლიკა |მშობლიური სახელი = Repubblica italiana |სახელი = იტალია |დროშა = Flag of Italy.svg |გერბი = Italy-Emblem.svg |სიმბოლოს ტიპი = გერბი |რუკა = EU-Italy.svg |რუკის სიგანე = 300პქ |რუკის წარწერა = იტალიის მდებარეობა ევროპაში |ეროვნული ჰიმნი = [[იტალიის ჰიმნი|Il Canto degli Italiani]]<br/>{{small|''იტალიელთა სიმღერა''}} [[ფაილი:Inno di Mameli instrumental.ogg|ცენტრში]] |ოფიციალური ენები = [[იტალიური ენა|იტალიური]] {{ref label|ააა|ა}} |რელიგია = [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომაული კათოლიციზმი]] |დედაქალაქი = [[რომი]] |latd=41 |latm=54 |latNS=N |longd=12 |longm=29 |longEW=E |უდიდესი ქალაქი = დედაქალაქი |ეთნოქორონიმი = იტალიელი |მთავრობის ტიპი = [[უნიტარული სახელმწიფო|უნიტარული]] [[პარლამენტარიზმი|საპარლამენტო]] [[კონსტიტუციური რესპუბლიკა]] |ლიდერის ტიტული1 = [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერის სახელი1 = {{nowrap|[[სერჯო მატარელა]]}} |ლიდერის ტიტული2 = [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი2 = [[ჯორჯა მელონი]] |საკანონმდებლო ორგანო = [[იტალიის პარლამენტი|პარლამენტი]] |ზედა პალატა = [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატი]] |ქვედა პალატა = [[იტალიის დეპუტატთა პალატა|დეპუტატთა პალატა]] |დამოუკიდებლობის ტიპი = [[იტალიის ისტორია|ფორმირება]] |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = [[იტალიის გაერთიანება|გაერთიანება]] |მოვლენის თარიღი1 = 17 მარტი, 1861 |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = [[იტალიის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი (1946)|რესპუბლიკა]] |მოვლენის თარიღი2 = 2 ივნისი, 1946 |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = {{nowrap|[[ევროკავშირი#წევრები|დაარსდა]] [[ევროპული თანამეგობრობა|ევროპული <br/>თანამეგობრობა]] <br/>(ამჟამად [[ევროკავშირი]])}} |მოვლენის თარიღი3 = 1 იანვარი, 1958 |ფართობის ადგილი = 72-ე |ფართობი = 301 338 |წყლის პროცენტულობა = 2.4 |მოსახლეობის აღწერა = 59 433 744<ref name="Istat">{{cite web |url=http://www.istat.it/it/files/2012/12/volume_popolazione-legale_XV_censimento_popolazione.pdf|title=Census 2011 - final results |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]] |accessdate=19 December 2012}}</ref> |მოსახლეობის აღწერის წელი = 2011 |მოსახლეობის აღწერის ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის შეფასება = 60,317,116<ref name="istat.it">{{cite web |title=Indicatori demografici |url=https://www.istat.it/it/archivio/238447 |website=www.istat.it |accessdate=11 April 2020 |language=it |date=20 February 2020}}</ref> |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2020 |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 63-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 201.3 |მშპ-ის მუპ = $1.847 ტრილიონი<ref name=autogenerated1 >{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&pr.y=6&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=136&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Italy |publisher=International Monetary Fund |accessdate=17 June 2014}}</ref> |მშპ-ის მუპ-ის ადგილი = მე-11 |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2014 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $30 803<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 32-ე |მშპ-ის ნომინალი = $2.171 ტრილიონი<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალის ადგილი = მე-8 |მშპ-ის ნომინალის წელი = 2014 |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = $36 216<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 27-ე |ჯინის წელი = 2011 |ჯინის ცვლილება = <!--increase/decrease/steady--> |ჯინი = 31.9 <!--number only--> |ჯინის სქოლიო = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |ჯინის ადგილი = |აგი-ს წელი = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |აგი-ს ცვლილება = steady<!--increase/decrease/steady--> |აგი = 0.872 <!--number only--> |აგი-ს სქოლიო = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21-25}}</ref> |აგი-ს ადგილი = 26-ე |ვალუტა = [[ევრო]] ([[ევროს სიმბოლო|€]]) {{ref label|ბბბ|ბ}} |ვალუტის კოდი = EUR |სასაათო სარტყელი = [[UTC+01:00]] |UTC-ის გადაწევა = +1 |სასაათო სარტყელი DST = [[UTC+02:00]] |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = +2 |მოძრაობის მიმართულება = მარჯვენა |სატელეფონო კოდი = [[იტალიის სატელეფონო ნომრები|+39]] {{ref label|გგგ|გ}} |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.it]] {{ref label|დდდ|დ}} |შენიშვნა ა = {{note|ააა}} ფრანგული ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ვალე-დ’აოსტა]]ში; [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ტრიესტის პროვინცია]]სა და [[გორიციის პროვინცია]]ში; გერმანული და [[ლადინური ენა|ლადინური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ბოლცანო (პროვინცია)|სამხრეთ ტიროლში]]. |შენიშვნა ბ = {{note|ბბბ}} 2002 წლამდე [[იტალიური ლირა|ლირა]]. |შენიშვნა გ = {{note|გგგ}} [[კამპიონე-დ’იტალია]]ში დასარეკად, საჭიროა შვეიცარიის კოდის აკრეფა [[+41]]. |შენიშვნა დ = {{note|დდდ}} [[ევროკავშირი]]ს სხვა წევრ სახელმწიფოებთან ერთად, აგრეთვე გამოიყენება დომენი [[.eu]]. }} '''იტალია''' ({{lang-it|Italia}}), ოფიციალურად '''იტალიის რესპუბლიკა''' ({{lang-it|Repubblica italiana}}<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IT |title=Ethnologue report |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=30 October 2010}}</ref>) — უნიტარული, [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] სამხრეთ ევროპაში. ჩრდილოეთით, [[ალპები]]ს გასწვრივ ესაზღვრება [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]] და [[სლოვენია]]. სამხრეთით მთლიანად მოიცავს [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულს]], [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] ორ უდიდეს კუნძულს — [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ს, ასევე სხვა მრავალ პატარა კუნძულს. იტალიის საზღვრებში მდებარეობს ორი [[ანკლავი]], დამოუკიდებელი სახელმწიფოები [[სან-მარინო]] და [[ვატიკანი]]. ამავე დროს, იტალია შვეიცარიის ტერიტორიაზე ფლობს ექსკლავ [[კამპიონე-დ'იტალია]]ს. იტალიის ტერიტორია მოიცავს 301 338 კმ²-ს და ახასიათებს [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი სარტყლის]] [[კლიმატი]]. 60,6 მლნ მცხოვრებით იტალია [[ევროპა]]ში მე-5 სახელმწიფოა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ და მსოფლიოში 23-ე. იტალიის დედაქალაქი [[რომი]] საუკუნეთა განმავლობაში დასავლური ცივილიზაციის პოლიტიკურ და რელიგიურ ცენტრს წარმოადგენდა, როგორც [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] დედაქალაქი და [[წმინდა ეპარქია|წმინდა ეპარქიის]] ადგილსამყოფელი. რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ იტალიამ გაუძლო უცხოელ ხალხთა მრავალ შემოსევას, ძირითადად ისეთი ხალხებისგან როგორებიც იყვნენ [[ძველი გერმანელები|გერმანიკული ტომები]] — [[ლანგობარდები]] და [[ოსტგუთები]], შემდეგ [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიელები]], უფრო მოგვიანებით კი [[ნორმანები]] და ა. შ. საუკუნეების შემდეგ, იტალია საზღვაო რესპუბლიკებისა და [[რენესანსი]]ს სამშობლო გახდა.<ref name="immaculateheartacademy.org" >{{Cite journal |contribution=Italy: Birthplace of the Renaisssance |title=European Rennaisance and Reformation |location=Township of Washington, NJ |publisher=Immaculate Heart Academy |publication-date=[n.d.] |accessdate=20 December 2009 |url=http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |postscript=<!--None--> |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427081145/http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}. {{Verify credibility|date=December 2009}}</ref> პოსტ-რომის იმპერიული საკმაოდ ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე იტალია დაყოფილი იყო მრავალ სამეფოდ და ქალაქ-სახელმწიფოდ (მაგალითად, როგორებიც იყო [[სარდინიის სამეფო]], [[ორი სიცილიის სამეფო]], [[მილანის საჰერცოგო]]), მაგრამ [[1861]] წელს გაერთიანდა.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |title=Unification of Italy |publisher=Library.thinkquest.org |date=4 April 2003 |accessdate=19 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307050237/http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |archivedate=7 მარტი 2009 }}</ref> გაერთიანების მღელვარე პერიოდი ისტორიაში ცნობილია როგორც ''„Il Risorgimento“''. გვიანდელ [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნიდან]] და [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ბოლომდე იტალია ფლობდა კოლონიურ იმპერიას, რომელზეც მისი მმართველობა ვრცელდებოდა და ოგო მოიცავდა [[ლიბია]]ს, [[ერიტრეა]]ს, [[სომალი]]ს, [[ეთიოპია]]ს, [[ალბანეთი|ალბანეთს]], [[დოდეკანესის კუნძულები|დოდეკანესის კუნძულებსა]] და [[თიენძინის იტალიური კონცესია|თიენძინის კონცესიას]] [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="allempires.com" >{{cite web |url=http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |title=The Italian Colonial Empire |publisher=All Empires |date= |accessdate=30 October 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224012449/http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |archivedate=24 თებერვალი 2012 }}</ref> თანამედროვე იტალია დემოკრატიული რესპუბლიკაა. რანგირებულია როგორც მსოფლიოს 24-ე ყველაზე განვითარებული ქვეყანა<ref name="hdr.undp.org">[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf Human Development Report 2010]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.</ref> და ცხოვრების ხარისხის ინდექსით შედის მსოფლიო ქვეყანათა ათეულში.<ref name="economist.com">[http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf The Economist Intelligence Unit’s quality-of-life index], Economist, 2005</ref> იტალია გამოირჩევა ცხოვრების ძალიან მაღალი სტანდარტით და ერთ სულ მოსახლეზე [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს მაღალი მაჩვენებლით.<ref>{{cite web|url=http://imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=26&pr.y=9&sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=NGDPDPC&grp=0&a= |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ddp-ext.worldbank.org/ext/DDPQQ/member.do?method=getMembers&userid=1&queryId=135 |title=DDP Quick Query |publisher=Ddp-ext.worldbank.org |date=20 July 2004 |accessdate=2 August 2010}}</ref> წარმოადგენს [[ევროკავშირი]]ს ჩანასახის დამფუძნებელ წევრს და [[ევროზონა|ევროზონის]] ნაწილს. იტალია ასევე არის [[დიდი რვიანი]]ს, [[დიდი ოცეული]]სა და [[ნატო]]ს წევრი. გააჩნია მსოფლიოში მესამე უდიდესი [[ოქრო]]ს მარაგი, მშპ-ის მერვე უდიდესი მაჩვენებელი მსოფლიოში, მეათე უდიდესი მშპ,<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=PPPGDP&grp=0&a=&pr.x=9&pr.y=12 |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref> და მეექვსე უდიდესი სახელმწიფო ბიუჯეტი.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |title=CIA World Factbook, Budget |publisher=Cia.gov |date= |accessdate=26 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706234818/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |archivedate=6 ივლისი 2018 }}</ref> ის ასევე არის [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია|ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]], [[მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია|მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის]], [[ევროპის საბჭო]]ს, [[დასავლეთ ევროპის კავშირი]]სა და [[გაერო]]ს წევრი. იტალია ფლობს მსოფლიოში მეცხრე უდიდეს თავდაცვით ბიუჯეტს და მის ტერიტორიაზე განთავსებულია ნატოს ბირთვული იარაღი. იტალია დიდ როლს თამაშობს გლობალურ სამხედრო, [[კულტურა|კულტურულ]] და [[დიპლომატია|დიპლომატიურ]] საქმიანობებში. ქვეყნის ევროპული პოლიტიკის, სოციალური და ეკონომიკური გავლენა მას მთავარ რეგიონულ ძალად აქცევს.<ref name="Leonardis, 2003, გვ. 17" >M. De Leonardis, ''Il Mediterraneo nella politica estera italiana del secondo dopoguerra'', Bologna, Il Mulino, 2003, გვ. 17</ref><ref name="books.google.com">{{cite book|url=http://books.google.com/?id=X4xw8-Oj9usC&pg=PA157&lpg=PA157&dq=regional+power+italy+in+europe#PPP1,M1 |title=The Middle East and Europe|publisher=Google Books |date=1998-11-24 |accessdate=2011-05-30}}</ref> იტალიას გააჩნია საზოგადოების განათლების მაღალი დონე და წარმოადგენს მაღალგლობალიზებულ ერს.<ref>{{cite web |url=http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |title=KOF – Pressemitteilung |format=PDF |accessdate=27 October 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427080724/http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}</ref> == სახელწოდება == * '''ოფიციალური''': ქართულად — იტალიის რესპუბლიკა; იტალიურად — Italia, Repubblica Italiana. * '''ეტიმოლოგია''' — სახელი უკავშირდება ძველ იტალიკურ ტომებს, რომელთა ერთმა ნაწილმა, კერძოდ [[ლათინები|ლათინებმა]] დაიმორჩილეს დანარჩენები და შექმნეს [[რომის რესპუბლიკა]]. სხვა ვერსიით, იგი მომდინარეობს „ხბოთა ღვთაების“ სახელისაგან (ლათინურად vituli ხბოებს ნიშნავს). * '''ქვეყნის კოდი''' — IT. == ისტორია == {{მთავარი|იტალიის ისტორია}} === წინაისტორია და ანტიკური ხანა === [[სურათი:Etruscan Painting 1.jpg|thumb|right|[[ეტრუსკები|ეტრუსკული]] ფრესკა [[მონტეროცის ნეკროპოლისი|მონტეროცის ნეკროპოლისში]], ძვ. წ. V საუკუნე]] [[ქვედა პალეოლითი|ქვედა პალეოლითის]] არტეფაქტები, რომელიც 850 000 წელს ითვლის, აღმოჩენილია [[მონტე პოჯოლო|მონტე პოჯოლოზე]], [[ემილია-რომანია]]ს რეგიონის ტერიტორიაზე.<ref>{{Cite web|last=Society|first=National Geographic|title=Erano padani i primi abitanti d'Italia|url=http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220707/http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|archive-date=26 June 2019|website=National Geographic}}</ref> იტალიაში ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა [[ნეანდერტალელი|ნეანდერტალელთა]] არსებობა შუა პალეოლითის ხანაში, 200 000 წლის წინ,<ref>Kluwer Academic/Plenum Publishers 2001, ch. 2. {{ISBN|0-3064-6463-2}}.</ref> ხოლო თანამედროვე ადამიანები დაახლოებით 40 000 წლის წინ გამოჩნდნენ ([[რიპარო მოკი]]ს მღვიმე, [[ლიგურია]]).<ref>42.7–41.5 ka ([[68–95–99.7 rule|1σ CI]]). {{Cite journal|last=Douka|first=Katerina|display-authors=etal|year=2012|title=A new chronostratigraphic framework for the Upper Palaeolithic of Riparo Mochi (Italy)|journal=Journal of Human Evolution|volume=62|issue=2|pages=286–299|doi=10.1016/j.jhevol.2011.11.009|pmid=22189428|bibcode=2012JHumE..62..286D }}; {{Cite web|date=29 January 2010|title=Istituto Italiano di Preistoria e Protostoria|url=http://www.iipp.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015231105/http://www.iipp.it/|archive-date=15 October 2013|publisher=IIPP}}</ref> რომამდელი იტალიის ძველი ხალხები [[პროტო-ინდოევროპელები|ინდოევროპელები]] იყვნენ, კერძოდ, [[იტალიკური ხალხები]]. შესაძლო არაინდოევროპულ ან [[ინდოევროპამდელი ენები|ინდოევროპამდელი]] წარმომავლობის მთავარ ისტორიული ხალხებს შეადგენდნენ [[ეტრუსკები]], [[ელიმები]] და სიცილიის [[სიკანები]], ასევე პრეისტორიული [[სარდინიელები]], რომლებმაც [[ნურაგული ცივილიზაცია]] შექმნეს. სხვა ძველი მოსახლეობისგან აღსანიშნავია [[რეტები]] და [[კამუნები]], რომლებიც [[ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები|ვალკამონიკის კლდის ნახატებით]]აა ცნობილი.<ref>{{Cite web|title=Rock Drawings in Valcamonica|url=https://whc.unesco.org/en/list/94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100703183257/http://whc.unesco.org/en/list/94|archive-date=3 July 2010|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ბუნებრივი მუმია, [[ეცის ყინულის კაცი|ეცი]], რომლის ასაკიც ძვ. წ. 3400–3100 წლებით თარიღდება, [[1991]] წელს [[სიმილაუნი|სიმილაუნის მყინვარში]] აღმოაჩინეს.<ref>{{Cite journal|last1=Bonani|first1=Georges|last2=Ivy|first2=Susan D.|display-authors=etal|year=1994|title=AMS 14 Age Determination of Tissue, Bone and Grass Samples from the Ötzal Ice Man|url=http://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|url-status=live|journal=Radiocarbon|volume=36|issue=2|pages=247–250|doi=10.1017/s0033822200040534|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720211402/https://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|archive-date=20 July 2010|doi-access=free}}</ref> პირველი კოლონიზატორები [[ფინიკიელები]] იყვნენ, რომლებმაც სიცილიისა და სარდინიის სანაპიროებზე სავაჭრო დასახლებები დააარსეს. ზოგიერთი მათგანი მცირე ურბანულ ცენტრად იქცა და [[ბერძნული კოლონიზაცია|ბერძნული კოლონიების]] პარალელურად ვითარდებოდა.<ref>{{Cite journal|last1=Raclot|first1=Thierry|last2=Oudart|first2=Hugues|date=January 2000|title=CORPS GRAS ET OBESITE Acides gras alimentaires et obésité: aspects qualitatifs et quantitatifs|journal=Oléagineux, Corps gras, Lipides|volume=7|issue=1|pages=77–85|doi=10.1051/ocl.2000.0077|issn=1258-8210|doi-access=free}}</ref> ძვ. წ. VIII–VII საუკუნეებში ბერძნული კოლონიები დაარსდა [[ისკია|პითეკუსაში]] (კუნძული [[ტირენიის ზღვა]]ში), შემდეგ კი გავრცელდა იტალიის ნახევარკუნძულის სამხრეთით და სიცილიის სანაპიროზე; ეს არეალი მოგვიანებით [[დიდი საბერძნეთი]]ს სახელით გახდა ცნობილი.<ref>Emilio Peruzzi, ''Mycenaeans in early Latium'', (Incunabula Graeca 75), Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, Roma, 1980</ref> [[იონიელები|იონიელებმა]], [[დორიელი ბერძნები|დორიელმა]] კოლონისტებმა, [[სირაკუზა|სირაკუზელებმა]] და [[აქაველები|აქეველებმა]] დააარსეს სხვადასხვა ქალაქი. ბერძნულმა კოლონიზაციამ [[იტალიკური ხალხები]] მმართველობის დემოკრატიულ ფორმებთან და მაღალი მხატვრულ-კულტურული გამოვლინებებთან დააკავშირა.<ref>{{Cite web|title=II 1987: Uomini e vicende di Magna Grecia |url=https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204123345/https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|archive-date=4 February 2021|website=bpp.it}}</ref> === ძველი რომი === {{მთავარი|რომის სამეფო|რომის რესპუბლიკა|რომის იმპერია}} [[სურათი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|[[კოლოსეუმი]] ანტიკური არქიტექტურისა და ინჟინერიის ერთ-ერთ უდიდეს ნიმუშად მიიჩნევა]] იტალიის ისტორია [[იტალიკები|იტალიკურ ხალხთა]] მრავალრიცხოვან ჯგუფს უკავშირდება — განსაკუთრებით [[ძველი რომაელები|ძველ რომაელებს]], რომლებმაც [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] დროს დაიპყრეს ხმელთაშუა ზღვის სამყარო და საუკუნეების განმავლობაში მართავდნენ მას [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] ეპოქაში.<ref>{{Cite book |last1=Carl Waldman |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |title=Encyclopedia of European Peoples |last2=Catherine Mason |publisher=Infobase Publishing |year=2006 |isbn=978-1-4381-2918-1 |page=586 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311102543/[https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC](https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC) |archive-date=11 March 2023 |url-status=live}}; {{Cite book |last=Mommsen |first=Theodor |author-link=Theodor Mommsen |title=History of Rome, Book II: From the Abolition of the Monarchy in Rome to the Union of Italy |publisher=Reimer & Hirsel |year=1855 |location=Leipzig}}; {{Cite book |last=Lazenby |first=John Francis |url=https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze |title=Hannibal's War: A Military History of the Second Punic War |date=4 February 1998 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3004-0 |page=[https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze/page/29 29] |quote=Italy homeland of the Romans. |url-access=registration |via=Internet Archive}}</ref> ძველი რომი, დასახლება ცენტრალურ იტალიაში, მდინარე [[ტიბრი]]სს ნაპირზე, [[რომის დაარსება|დაარსდა]] [[ძვ. წ. 753]] წელს და 244 წლის განმავლობაში მონარქიული სისტემით იმართებოდა ([[რომის სამეფო]]).<ref>{{Cite web |date=24 November 2009 |title=Rome founded {{!}} 21 April, 753 B.C. |url=https://www.history.com/this-day-in-history/april-21/rome-founded |website=HISTORY |language=en}}</ref> [[ძვ. წ. 509]] წელს რომაელებმა, სენატისა და ხალხის მართველობის მომხრეებმა ([[SPQR]]), დაამხეს მონარქია და დააარსეს ოლიგარქიული რესპუბლიკა.<ref>{{Cite journal|last=Sanders|first=Henry A.|date=1908|title=The Chronology of Early Rome|url=https://www.jstor.org/stable/261793|journal=Classical Philology|volume=3|issue=3|pages=316–329|doi=10.1086/359186|jstor=261793|s2cid=161535192|issn=0009-837X |quote=It has come to be second nature ... to date the founding of Rome [to] 753 BC [and] the first year of the Republic [to] 509&nbsp;BC.|url-access=subscription}}</ref> იტალიის ნახევარკუნძული (''„Italia“''), რომის ექსპანსიის დროს გაერთიანდა ერთიან ერთეულად; ახალი ტერიტორიების [[სამნიტური ომები|დაპყრობა]] ხშირად სხვა იტალიკური ტომების, [[ეტრუსკები|ეტრუსკების]], [[კელტები|კელტების]] და ბერძნების ხარჯზე ხდებოდა. ჩამოყალიბდა მუდმივი კავშირი ადგილობრივი ტომებსა და ქალაქების უმეტესობასთან, ხოლო რომმა დასავლეთ ევროპის, ჩრდილოეთ აფრიკისა და [[ახლო აღმოსავლეთი]]ს დაპყრობა დაიწყო. [[ძვ. წ. 44]] წელს, [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისრის]] მკვლელობის შემდეგ, რომი უზარმაზარ იმპერიად იქცა, რომელიც [[რომაული ბრიტანეთი|ბრიტანეთიდან]] [[მესოპოტამია (რომაული პროვინცია)|სპარსეთის]] საზღვრებამდე იყო გადაჭიმული და მთელ ხმელთაშუა ზღვის აუზს მოიცავდა. რომის იმპერიამ ბერძნული, რომაული და სხვა კულტურები ძლევამოსილ ცივილიზაციაში გააერთიანა. პირველი იმპერატორის, [[ავგუსტუსი|ავგუსტუსის]], ხანგრძლივმა მმართველობამ მშვიდობისა და კეთილდღეობის ეპოქა მოიტანა. რომაული იტალია იმპერიის [[მეტროპოლია]]დ, რომაელთა სამშობლოდ და დედაქალაქის ტერიტორიად რჩებოდა.<ref>{{Cite journal|last=Morcillo|first=Marta García|title=The Glory of Italy and Rome's Universal Destiny in Strabo's Geographika, in: A. Fear – P. Liddel (eds), Historiae Mundi. Studies in Universal History. Duckworth: London 2010: 87–101. |url=https://www.academia.edu/362374|url-status=live|journal=Historiae Mundi: Studies in Universal History|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114073554/[https://www.academia.edu/362374|archive-date=14](https://www.academia.edu/362374|archive-date=14) January 2022}}; {{Cite book|last=Keaveney|first=Arthur|url=https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|title=Arthur Keaveney: ''Rome and the Unification of Italy''|date=January 1987|publisher=Croom Helm|isbn=978-0-7099-3121-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000835/[https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}; {{Cite book|last=Billanovich|first=Giuseppe|url=https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13|title=Libreria Universitaria Hoepli, Lezioni di filologia, Giuseppe Billanovich e Roberto Pesce: ''Corpus Iuris Civilis, Italia non erat provincia, sed domina provinciarum'', Feltrinelli, p.363|publisher=Roberto Pesce|year=2008|isbn=978-8-8965-4309-2|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000801/[https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Italia (Romia Imperio).svg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|რომის იმპერია ახ. წ. 117 წელს (წითლად — იტალიის ნახევარკუნძული, ვარდისფრად — რომის პროვინციები]] იმპერიის პირველი ორი საუკუნე უპრეცედენტო სტაბილურობის პერიოდი იყო, რომელსაც „[[პაქს რომანა]]“ („რომაული მშვიდობა“) ეწოდება. რომმა თავისი ტერიტორიული გაფართოების მაქსიმუმს [[ტრაიანე]]ს (ახ. წ. 98–117) დროს მიაღწია, [[კომოდუსი]]ს (ახ. წ. 180–192) დროს კი მზარდი არეულობისა და დაკნინების პერიოდი დაიწყო.<ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Five Good Emperors |url=https://www.britannica.com/topic/Five-Good-Emperors |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Gibbon |first=Edward |title=The History of the Decline And Fall of the Roman Empire |date=1776 |chapter=The Decline And Fall in the West – Chapter 4 |chapter-url=https://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |archive-date=24 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824100850/http://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |url-status=live}}</ref> [[ხალხთა დიდი გადასახლება|ხალხთა დიდი გადასახლების]] პერიოდი, რომელიც [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომების]] შემოსევებს მოიცავდა, რომის იმპერიის დაკნინების მიზეზი გახდა. რომის იმპერია ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესია, რომელიც დიდ ეკონომიკურ, კულტურულ, პოლიტიკურ და სამხედრო ძალაუფლებას ფლობდა.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=The Roman Empire at its greatest expansion |url=https://trizioeditore.it/en/blogs/notizie/impero-romano-massima-espansione-mappa-storia |website=Trizio Editore |language=en}}</ref> მაქსიმალური ექსპანსიისას, მისი ფართობი 5 მილიონი კვადრატული კილომეტრი იყო.<ref>{{Cite journal|last=Taagepera|first=Rein|year=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D|journal=Social Science History|volume=3|issue=3/4|pages=115–138|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}; {{Cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D|year=2006|title=East–West Orientation of Historical Empires|url=http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|url-status=live|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|page=222|doi=10.5195/JWSR.2006.369|issn=1076-156X|archive-url=https://arquivo.pt/wayback/20160517210851/http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|archive-date=17 May 2016|doi-access=free}}</ref> რომაულმა მემკვიდრეობამ დიდი გავლენა იქონია დასავლურ ცივილიზაციაზე და თანამედროვე სამყაროს ჩამოაყალიბაზე. [[ლათინური ენა|ლათინურიდან]] წარმომავალი [[რომანული ენები]]ს ფართო გავრცელება, [[რომაული ციფრები|რომაული რიცხვითი სისტემა]], თანამედროვე დასავლური ანბანი და კალენდარი, ასევე [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] მსოფლიო რელიგიად ჩამოყალიბება რომაული ბატონობის მრავალ მემკვიდრეობას შორისაა.<ref>{{Cite book|last=Richard|first=Carl J.|title=Why we're all Romans: the Roman contribution to the western world|publisher=Rowman & Littlefield|year=2010|isbn=978-0-7425-6779-5|edition=1st pbk.|location=Lanham, MD|pages=xi–xv}}</ref> === შუა საუკუნეები === [[დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემა|დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის]] შემდეგ იტალია [[ოდოაკრი]]ს ხელში აღმოჩნდა, მოგვიანებით კი [[ოსტგუთები|ოსტგუთებმა]] დაიპყრეს.<ref>{{Cite book|last=Sarris|first=Peter|title=Empires of faith: the fall of Rome to the rise of Islam, 500–700|publisher=Oxford UP|year=2011|isbn=978-0-1992-6126-0|edition=1st. pub.|location=Oxford|page=118}}</ref> შემოსევებმა სამეფოთა ქაოსური ცვლილება და ე.წ. „[[ბნელი საუკუნეები (ისტორიოგრაფია)|ბნელი საუკუნეები]]“ მოიტანა. VI საუკუნეში მორიგი [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომის]], [[ლანგობარდები|ლანგობარდების]], შემოსევამ ბიზანტიური გავლენა შეამცირა და ნახევარკუნძულის პოლიტიკური ერთიანობა დაასრულა. ჩრდილოეთში ჩამოყალიბდა [[ლანგობარდთა სამეფო]]; ლანგობარდებს ეკავათ ცენტრალური სამხრეთიც, ხოლო სხვა ნაწილები ბიზანტიელთა ხელში დარჩა.<ref>{{Cite web|title=History of Italy|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929150112/https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|archive-date=29 September 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> [[სურათი:Communal fight in Bologna (Sercambi).jpg|მინი|მარჯვნივ|300პქ|upright=.7|[[გველფები და გიბელინები]]ს დაპირისპირება, XIV-XV საუკუნების გამოსახულება]] ლანგობარდთა სამეფო VIII საუკუნის ბოლოს [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდმა]] [[ფრანკთა სახელმწიფო|ფრანკების]] სახელმწიფოს შემოუერთა და იტალიის სამეფო გახდა.<ref>{{Cite web|title=Carolingian and post-Carolingian Italy, 774–962|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007160553/https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|archive-date=7 October 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> ფრანკებმა ხელი შეუწყვეს [[პაპის ოლქი]]ს ჩამოყალიბებასაც. XIII საუკუნემდე პოლიტიკურ ვითარებას [[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერატორებისა]] და პაპებს შორის ურთიერთობები განსაზღვრავდა; ქალაქ-სახელმწიფოები მოცემულ პერიოდში შექმნილი სიტუაციის შესაბამისად იმპერატორებს (გიბელინების პარტია), ან პაპებს (გველფების პარტია) უჭერდნენ მხარს (იხილეთ [[გველფები და გიბელინები]]).<ref>{{Cite book|last=Nolan|first=Cathal J.|title=The age of wars of religion, 1000–1650: an encyclopedia of global warfare and civilization |publisher=Greenwood Press|year=2006|isbn=978-0-3133-3045-2|edition=1. publ.|location=Westport (Connecticut)|page=360}}</ref> საღვთო რომის იმპერატორი და რომის პონტიფიკოსი შუა საუკუნეების ევროპის წამყვან ძალებად იქცნენ. თუმცა, [[ინვესტიტურისათვის ბრძოლა]]მ და გველფებსა და გიბელინებს შორის არსებულმა კონფლიქტმა ჩრდილოეთში იმპერიულ-ფეოდალური სისტემა დაასრულა, ხოლო ქალაქებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს.<ref>{{Cite book|last=Jones|first=Philip|author-link=Philip Jones (historian)|title=The Italian city-state: from Commune to Signoria|publisher=Clarendon Press|year=1997|isbn=978-0-1982-2585-0|location=Oxford|pages=55–77}}</ref> [[1176]] წელს ქალაქ-სახელმწიფოთა [[ლომბარდიის ლიგა]]მ საღვთო რომის იმპერატორი [[ფრიდრიხ I ბარბაროსა]] დაამარცხა და თავისი დამოუკიდებლობა უზრუნველყო. ისეთმა ქალაქ-სახელმწიფოებმა, როგორებიც იყვნენ მილანი, ფლორენცია და ვენეცია, საბანკო პრაქტიკის შემუშავებითა და სოციალური ორგანიზების ახალი ფორმების ჩამოყალიბებით გადამწყვეტი, ინოვაციური როლი ითამაშეს ფინანსურ განვითარებაში.<ref>{{Cite book|last=Niall|first=Ferguson|title=The Ascent of Money: The Financial History of the World|publisher=Penguin|year=2008}}</ref> სანაპიროსა და სამხრეთ არეალებში არსებული ზღვისპირა რესპუბლიკები [[ხმელთაშუა ზღვა]]ზე გაბატონდნენ და აღმოსავლეთთან ვაჭრობაში მონოპოლია მოიპოვეს. ასეთ ქალაქ-სახელმწიფოებში მნიშვნელოვანი ძალაუფლება ვაჭრების ხელში იყო. მიუხედავად ოლიგარქიული ხასიათისა, მათ მიერ უზრუნველყოფილი შედარებითი პოლიტიკური თავისუფლება ხელს უწყობდა აკადემიურ და მხატვრულ წინსვლას.<ref name="Lane">{{Cite book|last=Lane|first=Frederic C.|title=Venice, a maritime republic|publisher=Johns Hopkins University Press|year=1991|isbn=978-0-8018-1460-0|edition=4. print.|location=Baltimore|page=73}}</ref> ყველაზე ცნობილი ზღვისპირა რესპუბლიკები იყვნენ [[ვენეციის რესპუბლიკა|ვენეცია]], [[გენუის რესპუბლიკა|გენუა]], [[პიზის რესპუბლიკა|პიზა]] და [[ამალფის საჰერცოგო|ამალფი]].<ref>G. Benvenuti – Le Repubbliche Marinare. Amalfi, Pisa, Genova, Venezia – Newton & Compton editori, Roma 1989; Armando Lodolini, ''Le repubbliche del mare'', Biblioteca di storia patria, 1967, Roma. {{Cite book|last=Peris|first=Persi|title=Conoscere l'Italia|publisher=Istituto Geografico De Agostini|year=1982|pages=74}}; {{Cite web|title=Repubbliche Marinare|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829104758/http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|archive-date=29 August 2019|website=Treccani.it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it}}; {{Cite web|title=Repubbliche marinare|url=https://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=29771|url-status=live|website=thes.bncf.firenze.sbn.it|publisher=ეროვნული ცენტრალური ბიბლიოთეკა (ფლორენცია)|language=it}}</ref> თითოეულს ჰქონდა სამფლობელოები ზღვისიქითა ტერიტორიებზე, კუნძულებზე, [[ადრიატიკის ზღვა|ადრიატიკის]], [[ეგეოსის ზღვა|ეგეოსისა]] და [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სანაპირო მიწებზე, ასევე [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთსა]] და [[ჩრდილოეთ აფრიკა]]ში არსებულ სავაჭრო კოლონიებზე.<ref>{{Cite book|last=Zorzi|first=Alvise|author-link=Alvise Zorzi|url=https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|title=Venice: The Golden Age, 697 – 1797 |publisher=Abbeville Press|year=1983|isbn=0-8965-9406-8|location=New York|page=255|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202182132/[https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2](https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2) February 2023|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|მინი|მარცხნივ|upright=.7|[[მარკო პოლო]], XIII საუკუნის მოგზაური]] ვენეცია და გენუა ევროპის „კარიბჭეებად“ ითვლებოდნენ აღმოსავლეთისკენ. ისინი ხარისხიან მინას აწარმოებდნენ, ხოლო ფლორენცია აბრეშუმის, მატყლის, საბანკო საქმისა და სამკაულების ცენტრი იყო. დაგროვილი დოვლათით შესაძლებელი გახდა დიდი სახალხო თუ კერძო პროექტის განხორციელება. რესპუბლიკები მონაწილეობდნენ [[ჯვაროსნული ლაშქრობები|ჯვაროსნული ლაშქრობებში]], თუმცა მათ ძირითადად პოლიტიკური და კომერციული მიზნები ჰქონდათ.<ref name=Lane/> იტალიამ პირველმა იგრძნო ის ეკონომიკური ცვლილებები, რომლებმაც [[კომერციული რევოლუცია]] გამოიწვია: ვენეციამ შეძლო [[კონსტანტინოპოლის ალყა (1204)|ბიზანტიის დედაქალაქის აღება]] და [[მარკო პოლო]]ს აზიაში მოგზაურობების დაფინანსება; იტალიურ ქალაქებში დაარსდა პირველი უნივერსიტეტები, ხოლო [[თომა აკვინელი]]ს მსგავსმა სწავლულებმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვეს; კაპიტალიზმი და საბანკო ოჯახები გაჩნდნენ ფლორენციაში, სადაც დაახლოებით 1300 წელს [[დანტე ალიგიერი]] და [[ჯოტო დი ბონდონე|ჯოტო]] მოღვაწეობდნენ.<ref name="See">{{Cite web |last=Sée |first=Henri |title=Modern Capitalism Its Origin and Evolution |url=http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007010542/http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |archive-date=7 October 2013 |website=University of Rennes |publisher=Batoche Books}}</ref> სამხრეთში, სიცილია IX საუკუნეში [[სიცილიის საამირო|არაბულ ისლამურ საამიროდ]] იქცა და აყვავდა იტალო-ნორმანების მიერ მის დაპყრობამდე XI საუკუნის ბოლოს, სამხრეთ იტალიის ლანგობარდული და ბიზანტიური სამთავროების უმეტესობასთან ერთად.<ref>{{cite book |last=Ali |first=Ahmed Essa with Othman |title=Studies in Islamic civilization: the Muslim contribution to the Renaissance |year=2010 |publisher=International Institute of Islamic Thought |location=Herndon, VA |isbn=978-1-56564-350-5 |pages=38–40}}</ref> ამის შემდეგ რეგიონი [[სიცილიის სამეფო]]სა და [[ნეაპოლის სამეფო]]ს შორის გაიყო.{{efn|ნეაპოლის სამეფოს ისტორიკოსები იყენებენ, მაგრამ არა მისი მმართველები, რომლებიც თავდაპირველ „სიცილიის სამეფოს“ სახელს ინარჩუნებდნენ (ანუ არსებობდა ორი სიცილიის სამეფო).}}<ref>Eleni Sakellariou, ''Southern Italy in the Late Middle Ages: Demographic, Institutional and Economic Change in the Kingdom of Naples, c.1440–c.1530'' (Brill, 2012), pp. 63–64.</ref> 1348 წლის [[შავი ჭირი|შავი ჭირმა]], სავარაუდოდ, იტალიის მოსახლეობის მესამედი დაახოცა.<ref>Stéphane Barry and Norbert Gualde, "The Biggest Epidemics of History" (La plus grande épidémie de l'histoire), in ''L'Histoire'' n° 310, June 2006, pp. 45–46; "[https://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml Plague]". Brown University. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831003435/http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml|date=31 August 2009}}</ref> === თანამედროვეობა === [[1861]] წელს თანამედროვე იტალიის ტერიტორიაზე არსებული პატარა სამეფო-სამთავროები გაერთიანდნენ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ. სულ ბოლოს მათ შეუერთდა რომი, სადაც მანამდე პოლიტიკური ძალაუფლება ეკუთვნოდა პაპს. [[1922]] წელს ქვეყნის სათავეში მოვიდა ფაშისტური ხელისუფლება [[მუსოლინი, ბენიტო|ბენიტო მუსოლინის]] მეთაურობით, რომელიც ჩათრეულ იქნა მეორე მსოფლიო ომში. [[1947]] წელს იტალია გახდა დემოკრატიული რესპუბლიკა. == გეოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის გეოგრაფია}} [[ფაილი:It-map KA.png|thumb|left|250პქ|იტალიის რესპუბლიკა]] ქვეყანა დასავლეთ [[ევროპა|ევროპაში]], [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულსა]] და მიმდებარე კუნძულებზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]], [[სლოვენია]]. იტალიის ტერიტორიაზე მდებარეობს ორი სუვერენული სახელმწიფო-ანკლავი: [[ვატიკანი]] და [[სან-მარინო]]. იტალია მდებარეობს [[ზომიერი სარტყელი|ზომიერი სარტყლის]] ტყის ზონისა (ჩრდილოეთით) და [[სუბტროპიკული სარტყელი|სუბტროპიკული სარტყლის]] (სამხრეთით) ფარგლებში. მის ბუნებაზე დიდ გავლენას ახდენს [[ხმელთაშუა ზღვა]]. ნაპირი სუსტადაა დანაწევრებული, ცოტაა მოხერხებული [[უბე]]. შედარებით მეტადაა დანაწევრებული [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს სამხრეთი სანაპირო. სანაპირო ხაზის სიგრძეა დაახლოებით 7500 კმ. ტერიტორიის დაახლოებით 4/5 უჭირავს მთებსა და მაღლობებს. [[ჩრდილოეთი]]თ გადაჭიმულია [[ალპები]] (მთა [[მონბლანი]], 4807 მ — იტალიის უმაღლესი წერტილი), მის სამხრეთით, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს გასწვრივ, თითქმის 1200 კმ-ზე გადაჭიმულია [[აპენინის მთები]] (მთა კორნო-გრანდე, 2914 მ), [[ეტნა]] (3340 მ), [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]]. შუა და სამხრეთ იტალიაში ხშირია [[მიწისძვრა]] ([[მესინა|მესინის]] — [[1908]], [[სიცილია|სიცილიის]] — [[1968]]). სასარგებლო წიაღისეულიდან აღსანიშნავია [[ქვანახშირი]], [[ლიგნიტი]], [[ნავთობი]], [[ბუნებრივი აირი]], [[ტყვია|ტყვიის]], [[თუთია|თუთიისა]], და რკინის [[მადანი]], [[ბოქსიტი]], [[პირიტი]], [[ვერცხლისწყალი|ვერცხლისწყლის]] [[მადანი]], [[გოგირდი]], [[მარმარილო]]. ჰავა იტალიის დიდ ნაწილში სუბტროპიკულია, [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუაზღვიური]], [[პადანის ვაკე|პადანის ვაკეზე]] — [[სუბტროპიკული]]დან ზომიერში გარდამავალი. [[ზაფხული]] ცხელი და მშრალია. [[მდინარე]]თა ქსელი ყველაზე ხშირია ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც გადის იტალიის უდიდესი მდინარე [[პო (მდინარე)|პო]] (სიგრძე 652 კმ.) პადანის ვაკეზე მიედინება მდინარეები: [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[პიავე]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]], [[რენო (მდინარე)|რენო]] და სხვ. [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი მდინარეებია: [[არნო (მდინარე)|არნო]], და [[ტიბრი]]. დიდი ტბების უმეტესობა ([[გარდა (ტბა)|გარდა]], [[კომო (ტბა)|კომო]], [[ლაგო-მაჯორე]] და სხვ.) [[ლომბარდია|ლომბარდიის]] [[ალპები]]ს მთისწინეთშია, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი უდიდესი ტბებია: [[ბოლსენის ტბა|ბოლსენა]], [[ბრაჩანოს ტბა|ბრაჩანო]] და სხვ. [[ალპები|ალპებში]] 800 მეტრამდე სიმაღლეზე მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ა, 800-დან 1800 მ-მდე — წიფლნარი და წიწვნარია მთა-ტყის ყომრალ და [[ნეშომპალა]] ნიადაგებზე; მაღლა — ბუჩქნარი, სუბალპური და ალპური მდელოები მთა-მდელოს ნიადაგზე, თხემურ, ნაწილში გაშიშვლებული [[კლდე]]ები და შვავებია. [[აპენინები|აპენინებში]] [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ში 500-600 მ-მდე მარადმწვანე ქვამუხის, კორპის მუხის, მინიისა და ალეპოს [[ფიჭვი]]ს კორომები და ბუჩქნარია უმთავრესად ყავისფერ ნიადაგზე, მაღლა, 1000-1500 მ-მდე ჭარბობს მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ები ყავისფერ და მთის მურანიადაგებზე. ცხოველები შემორჩენილია მხოლოდ [[მთა]]ში. ალპებსა და აპენინებში ბინადრობს [[არჩვი]], [[ტყის კატა|ველური კატა]], [[კვერნა]], [[ქრცვინი]], ცენტრალურ აპენინებში — [[მურა დათვი]]. გავრცელებულია: [[კურდღელი]], [[ციყვი]], ფრინველთა 400-მდე სახეობა. ბევრია [[ქვეწარმავალი]] და [[თევზი]]. * '''ფართობი''' — 301 230 კმ² * '''საზღვრები''': საზღვაო — 4852 კმ; სახმელეთო — 1703 კმ. * '''ბუნება''': ''გეოგრაფიული რაიონები'' — [[ალპები]], [[აპენინები]], პოს ველი. * '''უმაღლესი მწვერვალები''' (მ) — [[გრან-პარადიზო]] 4 061, [[მონბლანი]] 4 807 (საფრანგეთთან ერთად); * '''უდიდესი მდინარეები''' (კმ) — [[პო (მდინარე)|პო]] 652, [[ადიჯე]] 410, ტევერე 405; * '''უდიდესი ტბები''' (კმ²) — [[გარდა (ტბა)|გარდა]] 370, [[ლაგო-მაჯორე]] 170 (სულ 212), [[კომო (ტბა)|კომო]] 146, [[ტრაზიმენო]] 128; * '''უდიდესი კუნძულები''' (კმ²) — [[სიცილია]] 25 426 [[სარდინია]] 23 813, [[ელბა (კუნძული)|ელბა]] 223; * '''კლიმატი''' — ხმელთაშუაზღვიური, კონტინენტური, ალპური. * '''ბუნებრივი რესურსები''' — [[ვერცხლისწყალი]], [[მარმარილო]], [[გოგირდი]], [[ბუნებრივი აირი]]ს და [[ნავთობი]]ს მცირე რეზერვები, [[თევზი]], [[ქვანახშირი]], [[სოფლის მეურნეობა|სასოფლო-სამეურნეო]] მიწები. ===წყლები=== [[ხმელთაშუა ზღვა]]ში მდებარე [[იტალიის ნახევარკუნძული]] შემოსაზღვრულია 3 ზღვით: აღმოსავლეთით - [[ადრიატიკის ზღვა]],{{sfn|Cushman-Roisin|Gačić|Poulain|2001|pp=1–2}} სამხრეთით - [[იონიის ზღვა]],<ref>{{cite book |url=http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |title=Limits of Oceans and Seas |edition=3rd |year=1953 |publisher=[[Organisation hydrographique internationale]] |access-date=7 February 2010 |issue=28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archive-date=8 October 2011 |url-status=dead |accessdate=9 აგვისტო 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archivedate=8 ოქტომბერი 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |date=8 ოქტომბერი 2011 }}</ref> და დასავლეთით - [[ტირენიის ზღვა|ტირენიის]] და [[ლიგურიის ზღვა|ლიგურიის]] ზღვები.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Tyrrhenian-Sea |title=Tyrrhenian Sea |encyclopedia=[[Encyclopedia Britannica]] |access-date=18 July 2017 |editor-last=Chisholm |editor-first=Hugh |editor-link=Hugh Chisholm |publisher=Cambridge University Press |author=}}</ref> იტალიის მდინარეების უმეტესობა ჩაედინება ან ადრიატიკის ზღვაში: [[პო (მდინარე)|პო]], [[პიავე]], [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]] და [[რენო (მდინარე)|რენო]]; ან ტირენიის ზღვაში: [[არნო (მდინარე)|არნო]], [[ტიბრი]] და [[ვოლტურნო]]. ზოგიერთი სასაზღვრო მუნიციპალიტეტიდან მომავალი მდინარე (ლივინგო [[ლომბარდია]]ში, ინიჩენი და სექსტონი [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ში) [[დრავა (მდინარე)|დრავასა]] და [[დუნაი]]ს აუზების გავლით [[შავი ზღვა|შავ ზღვაში]] ჩაედინება; აგრეთვე, აგო-დი-ლეიდან მომავალი მდინარე [[რაინი]]ს აუზის გავლით ჩრდილოეთის ზღვაში ჩაედინება.<ref>{{cite web |url=http://www.comuni-italiani.it/fiumi/ |title=List of Italian rivers |publisher=comuni-italiani.it |accessdate=30 July 2018}}</ref> ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში ვხვდებით მრავალ სუბალპურ ტბებს, რომელთაგან უდიდესია [[გარდა (ტბა)|გარდა]] (370 კმ²). სხვა ცნობილი სუბალპური ტბებია: [[ლაგო-მაჯორე]]ს ტბა (212.5 კმ²), რომლის უკიდურესი ჩრდილოეთ ტერიტორია შვეიცარიას ეკუთვნის; კომოს ტბა (146 კმ²), ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ტბა ევროპაში, [[ორტა (ტბა)|ორტა]], [[ლუგანოს ტბა]], [[იზეოს ტბა]] და [[იდროს ტბა]].<ref>{{cite book |author=Catherine Richards |title=Lake Como, Lake Lugano, Lake Maggiore, Lake Garda – The Italian Lakes |url={{Google books|ou6VJPNa_F0C |page=PA91 |keywords= |text= |plainurl=yes}}|date=2011|publisher=Hunter Publishing, Inc|isbn=978-1-58843-770-9|page=91}}</ref> სხვა აღსანიშანი ტბებია: [[ტრაზიმენო]], [[ბოლსენის ტბა]], [[ბრაჩანოს ტბა]], [[ვიკოს ტბა]], ლაგო-დი-ვარანო, [[ლესინას ტბა]] (გარგანოში) და [[ომოდეოს ტბა]] [[სარდინია]]ში.<ref>{{cite web |title=Laghi italiani |publisher=Istituto Italiano di Idrobiologia |url=http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |accessdate=17 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061012063939/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archive-date=12 October 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archivedate=5 თებერვალი 2010 }}</ref> ===ვულკანოლოგია=== იტალიაში მდებარეობს 14 ვულკანი, რომელთაგანაც 4 აქტიურია: [[ეტნა]], [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]] და [[ვეზუვი]]. ვეზუვი ევროპის ძირითად ტერიტორიაზე ერთადერთი მოქმედი ვულკანია; იგი ცნობილია 79 წელს ამოფრქვევით, რომელმაც [[ჰერკულანუმი]] და [[პომპეი]] გაანადგურა. ვულკანური აქტივობებით რამდენიმე გორაკი და კუნძულია წარმოქმნილი. ===ბიომრავალფეროვნება=== იტალიის ფაუნა ევროპაში ყველაზე მრავალფეროვანია 57,000-ზე მეტი დაფიქსირებული სახეობით, რაც მთელი ევროპის [[ფაუნა|ფაუნის]] მესამედზე მეტია.<ref>{{Cite book |publisher=Printed for A. Strahan |last=Livy |others=George Baker (trans.) |title=The history of Rome |year=1797}}</ref> ===კლიმატი=== გეოგრაფილი მდებარეობის გამო კლიმატი იტალიის სხვადასხვა ტერიტორიაში ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდება. ქვეყნის ჩრდილოეთით და ცენტრალურ ნაწილში მდებარე ტერიტორიებზე კლიმატი ზომიერი სუბტროპიკულიდან ზომიერ კონტინენტურამდე და ოკეანურამდე იცვლება. უფრო კონკრეტულად, პოს ხეობაში კლიმატი უმეტესად კონტინენტურია, მკაცრი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით.<ref>Adriana Rigutti, ''Meteorologia'', Giunti, p. 95, 2009.</ref><ref>Thomas A. Blair, ''Climatology: General and Regional'', Prentice Hall pp. 131–132</ref> [[კიპენის კლიმტის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის]] მიხედვით, [[ლიგურია]]ს, [[ტოსკანა]]სა და [[სამხრეთ იტალია|ქვეყნის სამხრეთ ნაწილის]] უმეტესი ტერიტორიები მოქცეულნი არიან ხმელთაშუა ზღვის კლიმატის გავლენის ქვეშ. სანაპირო ზოლის კლიმატი მკვეთრად განსხვავდება ქვეყნის შიდა ნაწილის, გორაკებისა და ხეობების კლიმატისაგან; განსხვავება განსაკუთრებით შეიმჩნევა ზამთარში: ზღვის დონიდან სიმაღლის მატებასთან ერთად ამინდი უფრო ცივი, სველი და ხშირად თოვლიანი ხდება. სანაპირო ტერიტორიები ძირითადად ხასიათდება ზომიერი, თბილი ზამთრით და მშრალი ზაფხულით; აგრეთვე, დაბლობზე მდებარე ტერიტორიები ზაფხულის განმავლობაში უფრო ცხელია. ქვეყნის ტერიტორიაზე ზამთრის საშუალო ტემპერატურა 0 გრადუსიდან ([[იტალიის ალპები|ალპებში]]) 12 გრადუსამდე ([[სიცილია]]ში), ხოლო ზაფხულის საშუალო ტემპერატურა 20-25 გრადუსებს შორის მერყეობს. == სახელმწიფო == [[ფაილი:Quirinale palazzo e obelisco con dioscuri Roma.jpg|thumb|პრეზიდენტის რეზიდენცია]] * '''პოლიტიკური სისტემა''' — [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]. * '''სახელმწიფოს მეთაური''' — [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[სერჯო მატარელა]]. * '''მთავრობის მეთაური''' — [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] [[ჯორჯა მელონი]] — იტალიელი პოლიტიკოსი. იტალიის პრემიერ-მინისტრი 2022 წლიდან. * '''საკანონმდებლო ორგანო''' — ორპალატიანი პარლამენტი, შედგება [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატისა]] (315 წევრი) და [[დეპუტატთა პალატა (იტალია)|დეპუტატთა პალატისაგან]] (630 წევრი). == ადმინისტრაციული დაყოფა == {{მთავარი|იტალიის რეგიონები|იტალიის პროვინციები}} იტალიის პირველი დონის ქვედანაყოფი რეგიონია. იტალიის შემადგენლობაში შედის [[იტალიის რეგიონები|20 რეგიონი]] (Regione): [[აპულია]], [[აბრუცი]], [[ბაზილიკატა]], [[ემილია-რომანია]], [[ვენეტო]], [[კალაბრია]], [[კამპანია]], [[ლაციო]], [[ლიგურია]], [[ლომბარდია]], [[მარკე]], [[მოლიზე]], [[პიემონტი]], [[ტოსკანა]], [[უმბრია]], [[ვალე-დ-აოსტა]], [[სარდინია]], [[სიცილია]], [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]], [[ფრიული-ვენეცია-ჯულია]]. უკანასკნელ ხუთ რეგიონს ავტონომიური რეგიონის სტატუსი აქვს. რეგიონები თავის მხრივ პროვინციებად იყოფა. 2010 წლის მონაცემებით ქვეყანაში სულ 110 პროვინციაა. პროვინციებზე დაბალი დონის ქვედანაყოფია კომუნა, იგივე [[მუნიციპალიტეტი]]. იტალიაში 8 047 კომუნაა. == დემოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის დემოგრაფია|იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით}} [[File:Italypop.svg|thumb|იტალიის მოსახლეობის პირამიდა (2017)]] 2020 წლის დასაწყისში იტალიის მოსახლეობა 60,317,116 კაცს შეადგენდა.<ref name="istat.it" /> იტალიის მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე (202 კაცი/კვ²) დასავლეთ ევრoპის ნებისმიერ ქვეყანასთან შედარებით მაღალია. ამასთან, მოსახლეობის განაწილება ძალიან არათანაბარია. ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულ ტერიტორიებს მიეკუთვნება პოს ხეობა და რომისა და ნეაპოლის მეტროპოლიტები, ხოლო ყველაზე ნაკლებად დასახლებული ტერიტორიებია ალპების და აპენინის მთები, ბაზილიკატის პლატო და კუნძული სარდინია. XX საუკუნის განმავლობაში ქვეყანაში მოსახლეობა თითქმის გაორმაგდა, მაგრამ ზრდა უკიდურესად არათანაბარი იყო და ამის მიზეზს წარმოადგენდა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილიდან სამხრეთ ნაწილში ფართომასშტაბიანი ინდუსტრიული დანიშნულების მიგრაცია, რაც 1950-60-იან წლებში [[იტალიის ეკონომიკური სასწაული|იტალიის ეკონომიკურმა სასწაულმა]] გამოიწვია. შობადობის მაჩვენებლის მკვეთრი ზრდა 1970-იან წლებამდე შენარჩუნდა, ხოლო შემდეგ კლება დაიწყო. მოსახლეობა მაღალი ტემპით განაგრძობს დაბერებას; 2010 წლის მონაცემებით, ყოველი მეხუთე იტალიელი 65 წელზე მეტი ასაკის იყო; საშუალოდ 45.8 წლით, ქვეყანას მეხუთე ყველაზე ხნიერი საზოგადოება ჰყავს მსოფლიოში.<ref>{{citation |title=The World FactBook – Italy |date=12 July 2018 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |work=[[The World Factbook]] |accessdate=16 ნოემბერი 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |archivedate=9 ივლისი 2017 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=9 ივლისი 2017 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |title=Ageing characterises the demographic perspectives of the European societies – Issue number 72/2008 |author=EUROSTAT |accessdate=28 April 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090102184227/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |archivedate=2 January 2009 |df=|author-link=EUROSTAT}}</ref> თუმცა, ბოლო წლების განმავლობაში ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი საგრძნობლად გაიზარდა.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |title=Crude birth rates, mortality rates and marriage rates 2005–2008 |author=ISTAT |accessdate=10 May 2009 |language=it|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810171721/http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |archivedate=10 August 2011|author-link=Istituto Nazionale di Statistica}}</ref> შობადობის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი, 1.3 ბავშვი/ქალზე, 1995-2008 წლებში ფიქსირდებოდა, ხოლო ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი, 5.06 ბავშვი/ქალზე, - 1883 წელს.<ref>{{citation |url=https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA |title=Total Fertility Rate around the world over the last centuries |author=Max Roser |date=2014 |work=[[Our World In Data]], [[Gapminder Foundation]]|access-date=7 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807185906/https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA|archive-date=7 August 2018|url-status=dead}}</ref> ვარაუდობენ, რომ 2030 წლისთვის ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი 1.6-1.8-ს მიაღწევს.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |title=Previsioni della popolazione, 2011–2065, dati al 1° gennaio |publisher=Demo.istat.it |date= |accessdate=12 March 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306125456/http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |archivedate=6 March 2013}}</ref> XIX საუკუნის ბოლოდან 1960-იან წლებამდე იტალია იყო მასიური ემიგრაციის ქვეყანა. 1898-1914 წლებში, იტალიის დიასპორის პიკის პერიოდში, წლიურად დაახლოებით 750,000 იტალიელი ტოვებდა ქვეყანას.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |title=Causes of the Italian mass emigration |publisher=ThinkQuest Library |date=15 August 1999 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090701010600/http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |archivedate=1 July 2009 |accessdate=11 August 2014}}</ref> ემიგრაცია დაახლოებით 25 მილიონ იტალიელს შეეხო და იგი ითვლება თანამედროვეობის ერთ-ერთ უდიდეს მასობრივ მიგრაციად.<ref>Favero, Luigi e Tassello, Graziano. ''Cent'anni di emigrazione italiana (1861–1961)'' Introduction</ref> შედეგად, დღესდღეობით 4.1 მილიონზე მეტი იტალიელი ცხოვრობს ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, ხოლო თუ ნაწილობრივ იტალიელებსაც ჩავთვლით, აღნიშნული რიცხვი 60 მილიონს აჭარბებს;<ref name=aire>{{cite web |url=http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |title=Statistiche del Ministero dell'Interno|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100227045432/http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |archivedate=27 February 2010}}</ref> იტალიელი ემიგრანტების ძირითადი საცხოვრებელი ქვეყნებიია: [[არგენტინა]],<ref>{{cite web |url=http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |title=Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana |accessdate=27 June 2008 |last=Lee |first=Adam |date=3 April 2006 |language=Spanish |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611032202/http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |archivedate=11 June 2008}}</ref> [[ბრაზილია]],<ref>[http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf Consulta Nazionale Emigrazione. Progetto ITENETs – "Gli italiani in Brasile"; pp. 11, 19] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212103430/http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf |date=12 February 2012 }} . Retrieved 10 September 2008.</ref> [[ურუგვაი]],<ref>{{cite web |url=http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Uruguay, provinces and territories – 20% sample data|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511132255/http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |archivedate=11 May 2011}}</ref> [[ვენესუელა]],<ref>Santander Laya-Garrido, Alfonso. ''Los Italianos forjadores de la nacionalidad y del desarrollo economico en Venezuela''. Editorial Vadell. Valencia, 1978</ref> [[აშშ]],<ref>{{cite web |author=American FactFinder, United States Census Bureau |url=http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |title=U.S Census Bureau – Selected Population Profile in the United States |publisher=American FactFinder, United States Census Bureau |accessdate=30 May 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20200210232035/http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |archivedate=10 February 2020}}</ref> [[კანადა]],<ref>{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories – 20% sample data |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101151108/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |archivedate=1 November 2009 |date=2 April 2008}}</ref> [[ავსტრალია]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20(2001,%202006%20Census%20Years)&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |title=20680-Ancestry by Country of Birth of Parents – Time Series Statistics (2001, 2006 Census Years) – Australia |publisher=[[Australian Bureau of Statistics]] |date=27 June 2007 |accessdate=30 December 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071001032237/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20%282001%2C%202006%20Census%20Years%29&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |archivedate=1 October 2007}}</ref> და [[საფრანგეთი]].<ref>"''[https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143#v=onepage The Cambridge survey of world migration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413151427/https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143|date=13 April 2016}}''". Robin Cohen (1995). [[Cambridge University Press]]. p. 143. {{ISBN|0-521-44405-5}}</ref> * '''ენები''' — [[იტალიური ენა|იტალიური]], [[გერმანული ენა|გერმანული]] ([[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ს რეგიონში), [[ფრანგული ენა|ფრანგული]] (ვალე დ-აოსტა), [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] (ტრიესტე-გორიცია). * '''რელიგია''' — [[კათოლიციზმი]]. * '''ქალაქები''' (ათ.) — [[რომი]] (2 456, აგლომ. — 3 550), [[მილანი]] (1 180, აგლომ. — 4 047), [[ნეაპოლი]] (992, აგლომ. — 3 612), [[ტურინი]] (856, აგლომ. — 1.612), [[პალერმო]] (652, აგლომ. — 946), [[გენუა]] (602, აგლომ. - 675), [[ბოლონია]] (369, აგლომ. - 536), [[ფლორენცია]] (352, აგლომ. - 824). იტალია ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა. საშუალო [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე|სიმჭიდროვე]] შეადგენს 200 კაცას 1 კმ² - ზე. დაახლოებით 60 % ქალაქში ცხოვრობს, რომელთა შორისაც უდიდესებია [[რომი]], [[მილანი]], [[ნეაპოლი]], [[ტურინი]]. ===იმიგრაცია=== [[2016]] წელს იტალიის მოსახლეობაში დაახლოებით 5.05 მილიონი უცხოელი მცხოვრები ირიცხებოდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 8.3% იყო.<ref>{{cite web |title=Resident Foreigners on 31st December 2016 |url=http://demo.istat.it/index_e.html |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622080908/http://www.demo.istat.it/index_e.html |archivedate=22 June 2017}}</ref> აღნიშნულ რიცხვში შედის ნახევარ მილიონზე მეტი ბავშვი, რომლის მშობლებიც უცხოელები იყვნენ, თუმცა არ შედის ის ხალხი, რომლმებმაც აღწერის შემდეგ მიიღეს იტალიის მოქალაქეობა. 2016 წელს ქვეყნის მოქალაქეობა 201,000 ადამიანმა მიიღო,<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2016 |url=https://www.istat.it/en/archive/201143 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017}}</ref> ხოლო 2014 წელს - 130,000-მა.<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2014 |url=http://www.istat.it/en/archive/162261 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170502084016/http://www.istat.it/en/archive/162261 |archivedate=2 May 2017 |date=14 June 2015}}</ref> ოფიციალურ სტატისტიკაში არ ირიცხება ის ხალხიც (დაახლოებით 670,000), რომლებიც 2008 წელს არალეგალურად შევიდნენ ქვეყანაში.<ref>Elisabeth Rosenthal, "[https://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/ Italy cracks down on illegal immigration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821061114/http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/|date=21 August 2013}}". ''[[The Boston Globe]]''. 16 May 2008.</ref> ბერლინის კედლის დაცემის და [[ევროკავშირი]]ს 2004 და 2007 წლის გაფართოების შემდეგ, მიგრაციის დიდი ტალღები წარმოიშვა აღმოსავლეთ ევროპის ყოფილი სოციალისტური ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით [[რუმინეთი]]დან, [[ალბანეთი]]დან, [[უკრაინა|უკრაინადან]] და [[პოლონეთი]]დან). ემიგრაციის მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებიდანაც (კერძოდ, [[მაროკო]]დან, [[ეგვიპტე|ეგვიპტიდან]] და [[ტუნისი]]სად); მიგრანტთა რაოდენობა განსაკუთრებით გაიზარდა [[არაბული გაზაფხული]]ს შემდეგ. გარდა ამისა, ბოლო წლებში იტალიაში აზია-წყანრი ოკეანეთიდან (განსაკუთრებით [[ჩინეთი]]დან<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm Milan police in Chinatown clash] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010205822/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm |date=10 October 2017 }}". BBC News. 13 April 2007.</ref> და [[ფილიპინები]]დან) და ლათინური ამერიკიდან მიგრანტთა მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა. ამჟამად, იტალიის ტერიტორიაზე დაახლოებით ერთი მილიონი ოფიციალურად დარეგისტრირებული [[რუმინელები|რუმინელი]] ცხოვრობს (მათგან დაახლოებით 10% ეთნიკურად არის [[ბოშები|ბოშა]]<ref>"[http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404 EUROPE: Home to Roma, And No Place for Them]". [[Inter Press Service|IPS]] ipsnews.net. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305064429/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404|date=5 March 2012}}</ref>); აღნიშნულ ეთნიკურ ჯგუფს რაოდენობით მოსდევენ ალბანელები და მაროკოელები (თითოეული 500,000 წევრით). არარეგისტრირებული რუმინელების რეალური რიცხვის დასახელება რთულია, თუმცა ბალკანეთის საგამოძიებო რეპორტირების ქსელიის 2007 წლის შეფასებით, მათი რაოდენობა დაახლოებით 1.5 მილიონია.<ref>{{cite web |url=http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20081029110649/http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |url-status=dead |archive-date=29 October 2008 |title=Balkan Investigative Reporting Network |publisher=Birn.eu.com |date=8 November 2007 |accessdate=4 November 2008}}</ref> [[2010]] წლის მდგომარეობით, იტალიაში უცხოეთში დაბადებული მოსახლეობა წარმოშობის მიხედვით შემდეგნაირად ნაწილდება: ევროპა (54%), აფრიკა (22%), აზია (16%), ამერიკა (8%) და ოკეანეთი(0.06%). იტალიაში ემიგრანტები უმეტესად არათანაბრად არიან განაწილებულები: მათი 87% ცხოვრობს ქვეყნის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილებში (ეკონომიკურად განვითარებული ტერიტორიები), ხოლო სამხრეთში - 13%. ===ენა=== [[File:Minoranze linguistiche it.svg|upright=0.7|thumb|left|იტალიის მიერ ოფიციალურად აღიარებული ეთნო-ენობრივი უმცირესობები<ref>{{cite web |url=http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |title=Lingue di Minoranza e Scuola: Carta Generale |website=www.minoranze-linguistiche-scuola.it|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010152621/http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |archivedate=10 October 2017|access-date=16 July 2016}}</ref>]] ქვეყნის ოფიციალური ენა [[იტალიური ენა|იტალიურია]]. მსოფლიოს მასშტაბით ვხვდებით 64 მილიონ ადამიანს, რომლისთვისაც იტალიური მშობლიური ენაა,<ref>[https://www.ethnologue.com/language/ita Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150730230004/http://www.ethnologue.com/language/ita |date=30 July 2015 }} Ethnologue.com</ref><ref name="europa2006">{{cite web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |title=Eurobarometer – Europeans and their languages |format=485&nbsp;KB |date=February 2006|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430202903/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |archivedate=30 April 2011}}</ref><ref>[[Nationalencyklopedin]] "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007</ref> ხოლო დაახლოებით 21 მილიონისთვის - მეორე ენა.<ref name="Italian language">[http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502004444/http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian |date=2 May 2014 }} University of Leicester</ref> ბოლოდროინდელი ემიგრაციის გამო, იტალიაში უამრავი ადამიანი ცხოვრობს, რომელთათვის იტალიური ენა არც მშობლიურია და არც რეგიონული. იტალიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის თანახმად, იტალიის უცხოელ მაცხოვრებლებში რუმინული ყველაზე გავრცელებული მშობლიური ენაა: დაახლოებით 800,000 ადამიანისთვის რუმინული მშობლიური ენაა (ქვეყნის, 6 წელზე უფროსი, უცხოელი მოსახლეობის დაახლოებით 21.9%). სხვა გავრცელებული მშობლიური ენებია: [[არაბული ენა|არაბული]] (საუბრობს 475,000-ზე მეტი ადამიანი, უცხოელი მოსახლეობის 13.1%), [[ალბანური ენა|ალბანური]] (საუბრობს 380,000 მცხოვრები) და [[ესპანური ენა|ესპანური]] (საუბრობს 250,000 მცხოვრები).<ref>{{cite web |url=http://www.istat.it/en/archive/129304 |title=Linguistic diversity among foreign citizens in Italy |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Italian National Institute of Statistics]] |accessdate=27 July 2014|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140730134706/http://www.istat.it/en/archive/129304 |archivedate=30 July 2014 |date=24 July 2014}}</ref> ===განათლება=== იტალიაში განათლება არის უფასო და 6-16 წლის ასაკში სავალდებულო;<ref>{{cite web |url=http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |title=Law 27 December 2007, n.296 |publisher=Italian Parliament |accessdate=30 September 2012|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121206012402/http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |archivedate=6 December 2012}}</ref> შედგება ხუთი ნაწილისგან: საბავშვო ბაღი (''scuola dell'infanzia''), დაწყებითი სკოლა (''scuola primaria''), ქვედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di primo grado''), ზედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di secondo grado'') და უნივერსიტეტი (''università'').<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |title=&#124; Human Development Reports |publisher=Hdr.undp.org |date= |accessdate=18 January 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429033726/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |archivedate=29 April 2011}}</ref> დაწყებითი განათლება გრძელდება 8 წელი. სტუდენტები იღებენ საბაზისო განათლებას [[იტალიური ენა|იტალიურ]] და [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]] ენებში, [[მათემატიკა]]ში, [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში]], [[ისტორია]]ში, [[გეოგრაფია]]ში, სოციალურ კვლევებში, ფიზიკურ განათლებაში და ვიზუალურ და მუსიკალურ ხელოვნებებში. საშუალო განათლება გრძელდება ხუთი წლის განმავლობაში და მოიცავს სამ ტრადიციულ ტიპს, რომლებიც ორიენტირებულია სხვადასხვა აკადემიურ დონეზე: ''liceo'' ამზადებს სტუდენტებს საუნივერსიტეტო სწავლისთვის კლასიკური ან სამეცნიერო სასწავლო გეგმით, ხოლო ''istituto tecnico'' და ''Istituto profesionalale'' მოსწავლეებს ამზადებს პროფესიული განათლებისთვის. == ეკონომიკა == {{მთავარი|იტალიის ეკონომიკა}} იტალია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (1.160 მლრდ $) მსოფლიოში მე-6 ადგილი უკავია. * '''ე.ე.პ. სტრუქტურა''' (%) — [[სოფლის მეურნეობა]] — 3, [[მრეწველობა]] — 33, [[მომსახურება]] — 64; * '''ე.ე.პ. ''' (1 სულზე) — 20 170 $. * '''უდიდესი კომპანიები''' — მონტედისონი, [[ფიატი]], ალფა-რომეო, ბუგატი, პირელი, ირი, ბენეტონი, [[ფერარი]]. * '''ექსპორტი''' — ღვინო, მანქანათმშენებლობის პროდუქცია, ფეხსაცმელი, ტანსაცმელი, [[ზეითუნის ზეთი]], ტექსტილი. * '''ბიუჯეტი''' — 504 000 მლნ $. * '''ვალუტა''' — [[ევრო]] (EUR); 2002 წლამდე იტალიური ლირა. იტალიის ეკონომიკის ყველაზე მომგებიანი „დარგი“ [[მაფია]] აღმოჩდა, რომლის წლიური ბრუნვა 130 მლრდ ევროა, სუფთა მოგება კი 70 მლრდ. ამ მონაცემებს შეიცავს დანაშაულებების შესახებ მოხსენება, რომელიც საცალო ვაჭრობის ეროვნულმა კონფედერაციამ მოამზადა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ორგანიზებული დანაშაულის კომერციული შემადგენელი ნაწილი, რომელიც უშუალოდ სამეწარმეო საქმიანობაზე მოქმედებს, 92 მლრდ ევროს აჭარბებს. ეს [[მთლიანი ეროვნული პროდუქტი]]ს 6 %-ს შეადგენს, აღნიშნავს. ==სპორტი== {{Main|სპორტი იტალიაში}} [[File:Nat team of italy 2012.jpg|thumb|''[[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|Azzurri]]'', იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, 2012 წლის შემადგენლობით]] იტალიაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა [[ფეხბურთი]]ა.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Bill |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-26351331 |title=BBC News – Italian football counts cost of stagnation |publisher=Bbc.co.uk |date=10 March 2014 |accessdate=12 June 2015}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hamil |first1=Sean |title=Managing football : an international perspective |url=https://archive.org/details/managingfootball00hami |year=2010 |publisher=Elsevier/Butterworth-Heinemann |location=Amsterdam |isbn=978-1-85617-544-9 |page=[https://archive.org/details/managingfootball00hami/page/285 285] |edition=1st ed., dodr. |last2=Chadwick |first2=Simon}}</ref> [[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]] არის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გუნდი, რომელსაც მოგებული აქვს [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|ოთხი მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]] ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1934|1934]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1938|1938]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1982|1982]] და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]).<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |title=Previous FIFA World Cups |publisher=FIFA.com |accessdate=8 January 2011 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125063612/http://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |archivedate=25 January 2011}}</ref> იტალიურ კლუბებს მოგებული აქვთ 48 ძირითადი ევროპული თასი, რაც იტალიას ევროპული ფეხბურთის მეორე ყველაზე წარმატებულ ქვეყნად აქცევს. ქვეყნის მთავარი საფეხბურთო ლიგა არის [[იტალიის სერია A|სერია A]], რომელსაც მსოფლიოს მასშტაბით მილიონობით მაყურებელი ჰყავს. სხვა პოპულარულ სპორტის სახეობებში შედის [[ფრენბურთი]], [[კალათბურთი]] და [[რაგბი]]. იტალიის კაცთა და ქალთა ფრენბურთის ეროვნული ნაკრებები ხშირად მოისაზრება მსოფლიოში საუკეთესო ნაკრებებს შორის. [[იტალიის კაცთა ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები|იტალიის ეროვნულმა საკალათბურთო ნაკრებმა]] საუკეთესო შედეგი აჩვენა 1983 და 1999 წლის [[ევრობასკეტი|ევრობასკეტებზე]], როცა მათ ჩემპიონატები ოქროს მედლებით დაასრულეს; აგრეთვე, მათ 2004 წლის ოლიმპიურ თამაშებში ვერცხლის მედალი მოიგეს. ლიგა ბასკეტ სერია A-ს, იტალიის ძირითადი საკალათბურთო ლიგას, ხშირად თვლიან ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე კონკურენტუნარიან ჩემპიონატად. აგრეთვე მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს [[რაგბი|რაგბსაც]], რომელიც განსაკუთრებით პოპულარობით ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში სარგებლობს. [[ტალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები|იტალიის ეროვნული ნაკრები]] ასპარეზობს [[ექვსი ერის ჩემპიონატი|ექვსი ერის ჩემპიონატში]]; აგრეთვე არის [[რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს რეგულარული მონაწილე. კაცთა ფრენბურთის ნაკრებმა მსოფლიო ჩემპიონატი მიყოლებით, რამდენჯერმე მოიგო (1990, 1994 და 1998 წლებში), ხოლო ოლიმპიური ვერცხლის მედლის მფლობელი გახდა 1996, 2004 და 2016 წლებში. == მემკვიდრეობა == {{მთავარი|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში}} [[ფაილი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|thumb|[[კოლოსეუმი]]]] [[ფაილი:Leaning Tower of Pisa.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|პიზის კოშკი]] * [[რომი]] — პანთეონის ტაძარი ([[ძვ. წ. I საუკუნე|ძვ. წ. I ს]].), [[კოლოსეუმი]] (I ს.), ფორუმი, კარაკალას აბანოები (III ს.), ტრიუმფალური თაღი, წმინდა პავლეს ტაძარი (IV ს.), კაპიტოლიუმის მუზეუმი, ეროვნული მუზეუმი, გალერეა ბორგეზე; * [[მილანი]] — ოპერა „[[ლა სკალა]]“, ტაძარი (XIV ს.), სან-ამბროჯიოს ეკლესია (XII ს.), [[სანტა-მარია-დელლა-გრაციეს ტაძარი]] [[ლეონარდო და ვინჩი]]ს ფრესკით „საიდუმლო სერობა“; * [[ფლორენცია]] — ისტორიული ცენტრი, ტაძარი (XIII ს.), სტროცის სასახლე (XV ს.); * [[ვენეცია]] და [[ვენეციის ლაგუნა|მისი ლაგუნა]], [[პიაცა-დეი-მირაკოლი|პიზის ტაძარი]] და კოშკი, [[პომპეი]]ს არქეოლოგიური ტერიტორია, [[ნეაპოლი]]ს ცენტრი და [[ნეაპოლის ყურე|ყურე]], [[კაზერტის სამეფო სასახლე|სამეფო სასახლე კაზერტაში]], [[სავოიის მონარქების რეზიდენციები|სავოიის სამეფო სახლის რეზიდენცია]]; * რომაული ეპოსი — [[ენეიდა]] (ძვ.წ. I). ==ბიბლიოგრაფია== * {{cite web |title=History of Italy: Primary Documents |first=Richard |last=Hacken |publisher=EuroDocs: Harold B. Lee Library: Brigham Young University |url=http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Italy:_Primary_Documents |accessdate=6 March 2010}} * {{cite web |title=FastiOnline: A database of archaeological excavations since the year 2000 |date=2004–2007 |publisher=International Association of Classical Archaeology (AIAC) |url=http://www.fastionline.org/ |accessdate=6 March 2010}} * Hibberd, Matthew. ''The media in Italy'' (McGraw-Hill International, 2007) * Sarti, Roland, ed. ''Italy: A reference guide from the Renaissance to the present'' (2004) * Sassoon, Donald. ''Contemporary Italy: politics, economy and society since 1945'' (Routledge, 2014) * {{cite web |title=Italy History – Italian History Index |language=Italian, English |date=1995–2010 |publisher=European University Institute, The World Wide Web Virtual Library |url=http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |accessdate=6 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815124837/http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |archivedate=15 აგვისტო 2021 }} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Italy|იტალია}} {{ვიქსიკონი}} {{wikivoyage|Italy}} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html Italy entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=2017-07-09 }} * [http://www.italia.it/en/home.html ტურიზმის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018203348/http://www.italia.it/en/home.html |date=2009-10-18 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ Italy at the Open Directory Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114030249/http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ |date=2011-11-14 }} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Italy ვიკიმედიის ატლასი] ===სამთავრობო=== *[https://web.archive.org/web/20080414205808/http://www.quirinale.it/presidente/altrelingue/inglese/presidente-en.htm President of the Republic of Italy] *[http://www.parlamento.it/ Parliament] {{it icon}} *[http://english.camera.it/ Chamber of Deputies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615055147/http://english.camera.it/ |date=2006-06-15 }} *[http://www.senato.it/ Senate] {{it icon}} *[http://www.italia.gov.it/ Main institutional portal] {{it icon}} *[http://www.governo.it/ Council of Ministries] {{it icon}} *[http://www.cortecostituzionale.it/ Constitutional Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607224952/http://www.cortecostituzionale.it/ |date=2011-06-07 }} {{it icon}} *[http://www.cortedicassazione.it/ Supreme Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801220104/http://www.cortedicassazione.it/ |date=2013-08-01 }} {{it icon}} *[http://www.esteri.gov.it/eng/ Ministry of Foreign Affairs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517014204/http://www.esteri.gov.it/eng/ |date=2008-05-17 }} *[http://www.interno.it/ Ministry of the Interior] {{it icon}} *[http://www.istruzione.it/ Ministry of Education] {{it icon}} *[http://www.study-in-italy.it/ Ministry of Education: international exchanges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419134614/http://www.study-in-italy.it/ |date=2009-04-19 }} *[http://www.ministerosalute.it/ Ministry of Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100129084803/http://www.ministerosalute.it/ |date=2010-01-29 }} {{it icon}} *[http://www.difesa.it/ Ministry of Defense] {{it icon}} *[http://www.welfare.gov.it/ Ministry of Labour and Social Welfare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070922163623/http://www.welfare.gov.it/ |date=2007-09-22 }} *[http://www.politicheagricole.gov.it/ Ministry of Agriculture] {{it icon}} *[https://web.archive.org/web/20080214220932/http://www.giustizia.gov.it/sito_trad_inglese/en_index.htm Ministry of Justice] *[https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016125636/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html |date=2011-10-16 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დ8}} {{ევროპის ქვეყნები}} {{ევროპის კავშირის წევრები}} [[კატეგორია:იტალია| ]] [[კატეგორია:ევროპის ქვეყნები]] [[კატეგორია:დიდი რვიანის ქვეყნები]] [[კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] 6vhw7d3djrntsk3e5g1qpuoxr29sp2b 5563085 5563084 2026-10-21T21:04:44Z BRUTE 12555 /* ძველი რომი */ 5563085 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქვეყანა |სრული სახელი = იტალიის რესპუბლიკა |მშობლიური სახელი = Repubblica italiana |სახელი = იტალია |დროშა = Flag of Italy.svg |გერბი = Italy-Emblem.svg |სიმბოლოს ტიპი = გერბი |რუკა = EU-Italy.svg |რუკის სიგანე = 300პქ |რუკის წარწერა = იტალიის მდებარეობა ევროპაში |ეროვნული ჰიმნი = [[იტალიის ჰიმნი|Il Canto degli Italiani]]<br/>{{small|''იტალიელთა სიმღერა''}} [[ფაილი:Inno di Mameli instrumental.ogg|ცენტრში]] |ოფიციალური ენები = [[იტალიური ენა|იტალიური]] {{ref label|ააა|ა}} |რელიგია = [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომაული კათოლიციზმი]] |დედაქალაქი = [[რომი]] |latd=41 |latm=54 |latNS=N |longd=12 |longm=29 |longEW=E |უდიდესი ქალაქი = დედაქალაქი |ეთნოქორონიმი = იტალიელი |მთავრობის ტიპი = [[უნიტარული სახელმწიფო|უნიტარული]] [[პარლამენტარიზმი|საპარლამენტო]] [[კონსტიტუციური რესპუბლიკა]] |ლიდერის ტიტული1 = [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერის სახელი1 = {{nowrap|[[სერჯო მატარელა]]}} |ლიდერის ტიტული2 = [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი2 = [[ჯორჯა მელონი]] |საკანონმდებლო ორგანო = [[იტალიის პარლამენტი|პარლამენტი]] |ზედა პალატა = [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატი]] |ქვედა პალატა = [[იტალიის დეპუტატთა პალატა|დეპუტატთა პალატა]] |დამოუკიდებლობის ტიპი = [[იტალიის ისტორია|ფორმირება]] |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = [[იტალიის გაერთიანება|გაერთიანება]] |მოვლენის თარიღი1 = 17 მარტი, 1861 |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = [[იტალიის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი (1946)|რესპუბლიკა]] |მოვლენის თარიღი2 = 2 ივნისი, 1946 |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = {{nowrap|[[ევროკავშირი#წევრები|დაარსდა]] [[ევროპული თანამეგობრობა|ევროპული <br/>თანამეგობრობა]] <br/>(ამჟამად [[ევროკავშირი]])}} |მოვლენის თარიღი3 = 1 იანვარი, 1958 |ფართობის ადგილი = 72-ე |ფართობი = 301 338 |წყლის პროცენტულობა = 2.4 |მოსახლეობის აღწერა = 59 433 744<ref name="Istat">{{cite web |url=http://www.istat.it/it/files/2012/12/volume_popolazione-legale_XV_censimento_popolazione.pdf|title=Census 2011 - final results |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]] |accessdate=19 December 2012}}</ref> |მოსახლეობის აღწერის წელი = 2011 |მოსახლეობის აღწერის ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის შეფასება = 60,317,116<ref name="istat.it">{{cite web |title=Indicatori demografici |url=https://www.istat.it/it/archivio/238447 |website=www.istat.it |accessdate=11 April 2020 |language=it |date=20 February 2020}}</ref> |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2020 |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 63-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 201.3 |მშპ-ის მუპ = $1.847 ტრილიონი<ref name=autogenerated1 >{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&pr.y=6&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=136&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Italy |publisher=International Monetary Fund |accessdate=17 June 2014}}</ref> |მშპ-ის მუპ-ის ადგილი = მე-11 |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2014 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $30 803<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 32-ე |მშპ-ის ნომინალი = $2.171 ტრილიონი<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალის ადგილი = მე-8 |მშპ-ის ნომინალის წელი = 2014 |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = $36 216<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 27-ე |ჯინის წელი = 2011 |ჯინის ცვლილება = <!--increase/decrease/steady--> |ჯინი = 31.9 <!--number only--> |ჯინის სქოლიო = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |ჯინის ადგილი = |აგი-ს წელი = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |აგი-ს ცვლილება = steady<!--increase/decrease/steady--> |აგი = 0.872 <!--number only--> |აგი-ს სქოლიო = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21-25}}</ref> |აგი-ს ადგილი = 26-ე |ვალუტა = [[ევრო]] ([[ევროს სიმბოლო|€]]) {{ref label|ბბბ|ბ}} |ვალუტის კოდი = EUR |სასაათო სარტყელი = [[UTC+01:00]] |UTC-ის გადაწევა = +1 |სასაათო სარტყელი DST = [[UTC+02:00]] |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = +2 |მოძრაობის მიმართულება = მარჯვენა |სატელეფონო კოდი = [[იტალიის სატელეფონო ნომრები|+39]] {{ref label|გგგ|გ}} |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.it]] {{ref label|დდდ|დ}} |შენიშვნა ა = {{note|ააა}} ფრანგული ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ვალე-დ’აოსტა]]ში; [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ტრიესტის პროვინცია]]სა და [[გორიციის პროვინცია]]ში; გერმანული და [[ლადინური ენა|ლადინური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ბოლცანო (პროვინცია)|სამხრეთ ტიროლში]]. |შენიშვნა ბ = {{note|ბბბ}} 2002 წლამდე [[იტალიური ლირა|ლირა]]. |შენიშვნა გ = {{note|გგგ}} [[კამპიონე-დ’იტალია]]ში დასარეკად, საჭიროა შვეიცარიის კოდის აკრეფა [[+41]]. |შენიშვნა დ = {{note|დდდ}} [[ევროკავშირი]]ს სხვა წევრ სახელმწიფოებთან ერთად, აგრეთვე გამოიყენება დომენი [[.eu]]. }} '''იტალია''' ({{lang-it|Italia}}), ოფიციალურად '''იტალიის რესპუბლიკა''' ({{lang-it|Repubblica italiana}}<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IT |title=Ethnologue report |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=30 October 2010}}</ref>) — უნიტარული, [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] სამხრეთ ევროპაში. ჩრდილოეთით, [[ალპები]]ს გასწვრივ ესაზღვრება [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]] და [[სლოვენია]]. სამხრეთით მთლიანად მოიცავს [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულს]], [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] ორ უდიდეს კუნძულს — [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ს, ასევე სხვა მრავალ პატარა კუნძულს. იტალიის საზღვრებში მდებარეობს ორი [[ანკლავი]], დამოუკიდებელი სახელმწიფოები [[სან-მარინო]] და [[ვატიკანი]]. ამავე დროს, იტალია შვეიცარიის ტერიტორიაზე ფლობს ექსკლავ [[კამპიონე-დ'იტალია]]ს. იტალიის ტერიტორია მოიცავს 301 338 კმ²-ს და ახასიათებს [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი სარტყლის]] [[კლიმატი]]. 60,6 მლნ მცხოვრებით იტალია [[ევროპა]]ში მე-5 სახელმწიფოა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ და მსოფლიოში 23-ე. იტალიის დედაქალაქი [[რომი]] საუკუნეთა განმავლობაში დასავლური ცივილიზაციის პოლიტიკურ და რელიგიურ ცენტრს წარმოადგენდა, როგორც [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] დედაქალაქი და [[წმინდა ეპარქია|წმინდა ეპარქიის]] ადგილსამყოფელი. რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ იტალიამ გაუძლო უცხოელ ხალხთა მრავალ შემოსევას, ძირითადად ისეთი ხალხებისგან როგორებიც იყვნენ [[ძველი გერმანელები|გერმანიკული ტომები]] — [[ლანგობარდები]] და [[ოსტგუთები]], შემდეგ [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიელები]], უფრო მოგვიანებით კი [[ნორმანები]] და ა. შ. საუკუნეების შემდეგ, იტალია საზღვაო რესპუბლიკებისა და [[რენესანსი]]ს სამშობლო გახდა.<ref name="immaculateheartacademy.org" >{{Cite journal |contribution=Italy: Birthplace of the Renaisssance |title=European Rennaisance and Reformation |location=Township of Washington, NJ |publisher=Immaculate Heart Academy |publication-date=[n.d.] |accessdate=20 December 2009 |url=http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |postscript=<!--None--> |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427081145/http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}. {{Verify credibility|date=December 2009}}</ref> პოსტ-რომის იმპერიული საკმაოდ ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე იტალია დაყოფილი იყო მრავალ სამეფოდ და ქალაქ-სახელმწიფოდ (მაგალითად, როგორებიც იყო [[სარდინიის სამეფო]], [[ორი სიცილიის სამეფო]], [[მილანის საჰერცოგო]]), მაგრამ [[1861]] წელს გაერთიანდა.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |title=Unification of Italy |publisher=Library.thinkquest.org |date=4 April 2003 |accessdate=19 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307050237/http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |archivedate=7 მარტი 2009 }}</ref> გაერთიანების მღელვარე პერიოდი ისტორიაში ცნობილია როგორც ''„Il Risorgimento“''. გვიანდელ [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნიდან]] და [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ბოლომდე იტალია ფლობდა კოლონიურ იმპერიას, რომელზეც მისი მმართველობა ვრცელდებოდა და ოგო მოიცავდა [[ლიბია]]ს, [[ერიტრეა]]ს, [[სომალი]]ს, [[ეთიოპია]]ს, [[ალბანეთი|ალბანეთს]], [[დოდეკანესის კუნძულები|დოდეკანესის კუნძულებსა]] და [[თიენძინის იტალიური კონცესია|თიენძინის კონცესიას]] [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="allempires.com" >{{cite web |url=http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |title=The Italian Colonial Empire |publisher=All Empires |date= |accessdate=30 October 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224012449/http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |archivedate=24 თებერვალი 2012 }}</ref> თანამედროვე იტალია დემოკრატიული რესპუბლიკაა. რანგირებულია როგორც მსოფლიოს 24-ე ყველაზე განვითარებული ქვეყანა<ref name="hdr.undp.org">[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf Human Development Report 2010]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.</ref> და ცხოვრების ხარისხის ინდექსით შედის მსოფლიო ქვეყანათა ათეულში.<ref name="economist.com">[http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf The Economist Intelligence Unit’s quality-of-life index], Economist, 2005</ref> იტალია გამოირჩევა ცხოვრების ძალიან მაღალი სტანდარტით და ერთ სულ მოსახლეზე [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს მაღალი მაჩვენებლით.<ref>{{cite web|url=http://imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=26&pr.y=9&sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=NGDPDPC&grp=0&a= |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ddp-ext.worldbank.org/ext/DDPQQ/member.do?method=getMembers&userid=1&queryId=135 |title=DDP Quick Query |publisher=Ddp-ext.worldbank.org |date=20 July 2004 |accessdate=2 August 2010}}</ref> წარმოადგენს [[ევროკავშირი]]ს ჩანასახის დამფუძნებელ წევრს და [[ევროზონა|ევროზონის]] ნაწილს. იტალია ასევე არის [[დიდი რვიანი]]ს, [[დიდი ოცეული]]სა და [[ნატო]]ს წევრი. გააჩნია მსოფლიოში მესამე უდიდესი [[ოქრო]]ს მარაგი, მშპ-ის მერვე უდიდესი მაჩვენებელი მსოფლიოში, მეათე უდიდესი მშპ,<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=PPPGDP&grp=0&a=&pr.x=9&pr.y=12 |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref> და მეექვსე უდიდესი სახელმწიფო ბიუჯეტი.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |title=CIA World Factbook, Budget |publisher=Cia.gov |date= |accessdate=26 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706234818/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |archivedate=6 ივლისი 2018 }}</ref> ის ასევე არის [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია|ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]], [[მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია|მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის]], [[ევროპის საბჭო]]ს, [[დასავლეთ ევროპის კავშირი]]სა და [[გაერო]]ს წევრი. იტალია ფლობს მსოფლიოში მეცხრე უდიდეს თავდაცვით ბიუჯეტს და მის ტერიტორიაზე განთავსებულია ნატოს ბირთვული იარაღი. იტალია დიდ როლს თამაშობს გლობალურ სამხედრო, [[კულტურა|კულტურულ]] და [[დიპლომატია|დიპლომატიურ]] საქმიანობებში. ქვეყნის ევროპული პოლიტიკის, სოციალური და ეკონომიკური გავლენა მას მთავარ რეგიონულ ძალად აქცევს.<ref name="Leonardis, 2003, გვ. 17" >M. De Leonardis, ''Il Mediterraneo nella politica estera italiana del secondo dopoguerra'', Bologna, Il Mulino, 2003, გვ. 17</ref><ref name="books.google.com">{{cite book|url=http://books.google.com/?id=X4xw8-Oj9usC&pg=PA157&lpg=PA157&dq=regional+power+italy+in+europe#PPP1,M1 |title=The Middle East and Europe|publisher=Google Books |date=1998-11-24 |accessdate=2011-05-30}}</ref> იტალიას გააჩნია საზოგადოების განათლების მაღალი დონე და წარმოადგენს მაღალგლობალიზებულ ერს.<ref>{{cite web |url=http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |title=KOF – Pressemitteilung |format=PDF |accessdate=27 October 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427080724/http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}</ref> == სახელწოდება == * '''ოფიციალური''': ქართულად — იტალიის რესპუბლიკა; იტალიურად — Italia, Repubblica Italiana. * '''ეტიმოლოგია''' — სახელი უკავშირდება ძველ იტალიკურ ტომებს, რომელთა ერთმა ნაწილმა, კერძოდ [[ლათინები|ლათინებმა]] დაიმორჩილეს დანარჩენები და შექმნეს [[რომის რესპუბლიკა]]. სხვა ვერსიით, იგი მომდინარეობს „ხბოთა ღვთაების“ სახელისაგან (ლათინურად vituli ხბოებს ნიშნავს). * '''ქვეყნის კოდი''' — IT. == ისტორია == {{მთავარი|იტალიის ისტორია}} === წინაისტორია და ანტიკური ხანა === [[სურათი:Etruscan Painting 1.jpg|thumb|right|[[ეტრუსკები|ეტრუსკული]] ფრესკა [[მონტეროცის ნეკროპოლისი|მონტეროცის ნეკროპოლისში]], ძვ. წ. V საუკუნე]] [[ქვედა პალეოლითი|ქვედა პალეოლითის]] არტეფაქტები, რომელიც 850 000 წელს ითვლის, აღმოჩენილია [[მონტე პოჯოლო|მონტე პოჯოლოზე]], [[ემილია-რომანია]]ს რეგიონის ტერიტორიაზე.<ref>{{Cite web|last=Society|first=National Geographic|title=Erano padani i primi abitanti d'Italia|url=http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220707/http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|archive-date=26 June 2019|website=National Geographic}}</ref> იტალიაში ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა [[ნეანდერტალელი|ნეანდერტალელთა]] არსებობა შუა პალეოლითის ხანაში, 200 000 წლის წინ,<ref>Kluwer Academic/Plenum Publishers 2001, ch. 2. {{ISBN|0-3064-6463-2}}.</ref> ხოლო თანამედროვე ადამიანები დაახლოებით 40 000 წლის წინ გამოჩნდნენ ([[რიპარო მოკი]]ს მღვიმე, [[ლიგურია]]).<ref>42.7–41.5 ka ([[68–95–99.7 rule|1σ CI]]). {{Cite journal|last=Douka|first=Katerina|display-authors=etal|year=2012|title=A new chronostratigraphic framework for the Upper Palaeolithic of Riparo Mochi (Italy)|journal=Journal of Human Evolution|volume=62|issue=2|pages=286–299|doi=10.1016/j.jhevol.2011.11.009|pmid=22189428|bibcode=2012JHumE..62..286D }}; {{Cite web|date=29 January 2010|title=Istituto Italiano di Preistoria e Protostoria|url=http://www.iipp.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015231105/http://www.iipp.it/|archive-date=15 October 2013|publisher=IIPP}}</ref> რომამდელი იტალიის ძველი ხალხები [[პროტო-ინდოევროპელები|ინდოევროპელები]] იყვნენ, კერძოდ, [[იტალიკური ხალხები]]. შესაძლო არაინდოევროპულ ან [[ინდოევროპამდელი ენები|ინდოევროპამდელი]] წარმომავლობის მთავარ ისტორიული ხალხებს შეადგენდნენ [[ეტრუსკები]], [[ელიმები]] და სიცილიის [[სიკანები]], ასევე პრეისტორიული [[სარდინიელები]], რომლებმაც [[ნურაგული ცივილიზაცია]] შექმნეს. სხვა ძველი მოსახლეობისგან აღსანიშნავია [[რეტები]] და [[კამუნები]], რომლებიც [[ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები|ვალკამონიკის კლდის ნახატებით]]აა ცნობილი.<ref>{{Cite web|title=Rock Drawings in Valcamonica|url=https://whc.unesco.org/en/list/94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100703183257/http://whc.unesco.org/en/list/94|archive-date=3 July 2010|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ბუნებრივი მუმია, [[ეცის ყინულის კაცი|ეცი]], რომლის ასაკიც ძვ. წ. 3400–3100 წლებით თარიღდება, [[1991]] წელს [[სიმილაუნი|სიმილაუნის მყინვარში]] აღმოაჩინეს.<ref>{{Cite journal|last1=Bonani|first1=Georges|last2=Ivy|first2=Susan D.|display-authors=etal|year=1994|title=AMS 14 Age Determination of Tissue, Bone and Grass Samples from the Ötzal Ice Man|url=http://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|url-status=live|journal=Radiocarbon|volume=36|issue=2|pages=247–250|doi=10.1017/s0033822200040534|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720211402/https://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|archive-date=20 July 2010|doi-access=free}}</ref> პირველი კოლონიზატორები [[ფინიკიელები]] იყვნენ, რომლებმაც სიცილიისა და სარდინიის სანაპიროებზე სავაჭრო დასახლებები დააარსეს. ზოგიერთი მათგანი მცირე ურბანულ ცენტრად იქცა და [[ბერძნული კოლონიზაცია|ბერძნული კოლონიების]] პარალელურად ვითარდებოდა.<ref>{{Cite journal|last1=Raclot|first1=Thierry|last2=Oudart|first2=Hugues|date=January 2000|title=CORPS GRAS ET OBESITE Acides gras alimentaires et obésité: aspects qualitatifs et quantitatifs|journal=Oléagineux, Corps gras, Lipides|volume=7|issue=1|pages=77–85|doi=10.1051/ocl.2000.0077|issn=1258-8210|doi-access=free}}</ref> ძვ. წ. VIII–VII საუკუნეებში ბერძნული კოლონიები დაარსდა [[ისკია|პითეკუსაში]] (კუნძული [[ტირენიის ზღვა]]ში), შემდეგ კი გავრცელდა იტალიის ნახევარკუნძულის სამხრეთით და სიცილიის სანაპიროზე; ეს არეალი მოგვიანებით [[დიდი საბერძნეთი]]ს სახელით გახდა ცნობილი.<ref>Emilio Peruzzi, ''Mycenaeans in early Latium'', (Incunabula Graeca 75), Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, Roma, 1980</ref> [[იონიელები|იონიელებმა]], [[დორიელი ბერძნები|დორიელმა]] კოლონისტებმა, [[სირაკუზა|სირაკუზელებმა]] და [[აქაველები|აქეველებმა]] დააარსეს სხვადასხვა ქალაქი. ბერძნულმა კოლონიზაციამ [[იტალიკური ხალხები]] მმართველობის დემოკრატიულ ფორმებთან და მაღალი მხატვრულ-კულტურული გამოვლინებებთან დააკავშირა.<ref>{{Cite web|title=II 1987: Uomini e vicende di Magna Grecia |url=https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204123345/https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|archive-date=4 February 2021|website=bpp.it}}</ref> === ძველი რომი === {{მთავარი|რომის სამეფო|რომის რესპუბლიკა|რომის იმპერია}} [[სურათი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|[[კოლოსეუმი]] ანტიკური არქიტექტურისა და ინჟინერიის ერთ-ერთ უდიდეს ნიმუშად მიიჩნევა]] იტალიის ისტორია [[იტალიკები|იტალიკურ ხალხთა]] მრავალრიცხოვან ჯგუფს უკავშირდება — განსაკუთრებით [[ძველი რომაელები|ძველ რომაელებს]], რომლებმაც [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] დროს დაიპყრეს ხმელთაშუა ზღვის სამყარო და საუკუნეების განმავლობაში მართავდნენ მას [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] ეპოქაში.<ref>{{Cite book |last1=Carl Waldman |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |title=Encyclopedia of European Peoples |last2=Catherine Mason |publisher=Infobase Publishing |year=2006 |isbn=978-1-4381-2918-1 |page=586 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311102543/[https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC](https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC) |archive-date=11 March 2023 |url-status=live}}; {{Cite book |last=Mommsen |first=Theodor |author-link=Theodor Mommsen |title=History of Rome, Book II: From the Abolition of the Monarchy in Rome to the Union of Italy |publisher=Reimer & Hirsel |year=1855 |location=Leipzig}}; {{Cite book |last=Lazenby |first=John Francis |url=https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze |title=Hannibal's War: A Military History of the Second Punic War |date=4 February 1998 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3004-0 |page=[https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze/page/29 29] |quote=Italy homeland of the Romans. |url-access=registration |via=Internet Archive}}</ref> ძველი რომი, დასახლება ცენტრალურ იტალიაში, მდინარე [[ტიბრი]]ს ნაპირზე, [[რომის დაარსება|დაარსდა]] [[ძვ. წ. 753]] წელს და 244 წლის განმავლობაში მონარქიული სისტემით იმართებოდა ([[რომის სამეფო]]).<ref>{{Cite web |date=24 November 2009 |title=Rome founded {{!}} 21 April, 753 B.C. |url=https://www.history.com/this-day-in-history/april-21/rome-founded |website=HISTORY |language=en}}</ref> [[ძვ. წ. 509]] წელს რომაელებმა, სენატისა და ხალხის მართველობის მომხრეებმა ([[SPQR]]), დაამხეს მონარქია და დააარსეს ოლიგარქიული რესპუბლიკა.<ref>{{Cite journal|last=Sanders|first=Henry A.|date=1908|title=The Chronology of Early Rome|url=https://www.jstor.org/stable/261793|journal=Classical Philology|volume=3|issue=3|pages=316–329|doi=10.1086/359186|jstor=261793|s2cid=161535192|issn=0009-837X |quote=It has come to be second nature ... to date the founding of Rome [to] 753 BC [and] the first year of the Republic [to] 509&nbsp;BC.|url-access=subscription}}</ref> იტალიის ნახევარკუნძული (''„Italia“''), რომის ექსპანსიის დროს გაერთიანდა ერთიან ერთეულად; ახალი ტერიტორიების [[სამნიტური ომები|დაპყრობა]] ხშირად სხვა იტალიკური ტომების, [[ეტრუსკები|ეტრუსკების]], [[კელტები|კელტების]] და ბერძნების ხარჯზე ხდებოდა. ჩამოყალიბდა მუდმივი კავშირი ადგილობრივი ტომებსა და ქალაქების უმეტესობასთან, ხოლო რომმა დასავლეთ ევროპის, ჩრდილოეთ აფრიკისა და [[ახლო აღმოსავლეთი]]ს დაპყრობა დაიწყო. [[ძვ. წ. 44]] წელს, [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისრის]] მკვლელობის შემდეგ, რომი უზარმაზარ იმპერიად იქცა, რომელიც [[რომაული ბრიტანეთი|ბრიტანეთიდან]] [[მესოპოტამია (რომაული პროვინცია)|სპარსეთის]] საზღვრებამდე იყო გადაჭიმული და მთელ ხმელთაშუა ზღვის აუზს მოიცავდა. რომის იმპერიამ ბერძნული, რომაული და სხვა კულტურები ძლევამოსილ ცივილიზაციაში გააერთიანა. პირველი იმპერატორის, [[ავგუსტუსი|ავგუსტუსის]], ხანგრძლივმა მმართველობამ მშვიდობისა და კეთილდღეობის ეპოქა მოიტანა. რომაული იტალია იმპერიის [[მეტროპოლია]]დ, რომაელთა სამშობლოდ და დედაქალაქის ტერიტორიად რჩებოდა.<ref>{{Cite journal|last=Morcillo|first=Marta García|title=The Glory of Italy and Rome's Universal Destiny in Strabo's Geographika, in: A. Fear – P. Liddel (eds), Historiae Mundi. Studies in Universal History. Duckworth: London 2010: 87–101. |url=https://www.academia.edu/362374|url-status=live|journal=Historiae Mundi: Studies in Universal History|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114073554/[https://www.academia.edu/362374|archive-date=14](https://www.academia.edu/362374|archive-date=14) January 2022}}; {{Cite book|last=Keaveney|first=Arthur|url=https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|title=Arthur Keaveney: ''Rome and the Unification of Italy''|date=January 1987|publisher=Croom Helm|isbn=978-0-7099-3121-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000835/[https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}; {{Cite book|last=Billanovich|first=Giuseppe|url=https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13|title=Libreria Universitaria Hoepli, Lezioni di filologia, Giuseppe Billanovich e Roberto Pesce: ''Corpus Iuris Civilis, Italia non erat provincia, sed domina provinciarum'', Feltrinelli, p.363|publisher=Roberto Pesce|year=2008|isbn=978-8-8965-4309-2|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000801/[https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Italia (Romia Imperio).svg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|რომის იმპერია ახ. წ. 117 წელს (წითლად — იტალიის ნახევარკუნძული, ვარდისფრად — რომის პროვინციები]] იმპერიის პირველი ორი საუკუნე უპრეცედენტო სტაბილურობის პერიოდი იყო, რომელსაც „[[პაქს რომანა]]“ („რომაული მშვიდობა“) ეწოდება. რომმა თავისი ტერიტორიული გაფართოების მაქსიმუმს [[ტრაიანე]]ს (ახ. წ. 98–117) დროს მიაღწია, [[კომოდუსი]]ს (ახ. წ. 180–192) დროს კი მზარდი არეულობისა და დაკნინების პერიოდი დაიწყო.<ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Five Good Emperors |url=https://www.britannica.com/topic/Five-Good-Emperors |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Gibbon |first=Edward |title=The History of the Decline And Fall of the Roman Empire |date=1776 |chapter=The Decline And Fall in the West – Chapter 4 |chapter-url=https://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |archive-date=24 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824100850/http://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |url-status=live}}</ref> [[ხალხთა დიდი გადასახლება|ხალხთა დიდი გადასახლების]] პერიოდი, რომელიც [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომების]] შემოსევებს მოიცავდა, რომის იმპერიის დაკნინების მიზეზი გახდა. რომის იმპერია ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესია, რომელიც დიდ ეკონომიკურ, კულტურულ, პოლიტიკურ და სამხედრო ძალაუფლებას ფლობდა.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=The Roman Empire at its greatest expansion |url=https://trizioeditore.it/en/blogs/notizie/impero-romano-massima-espansione-mappa-storia |website=Trizio Editore |language=en}}</ref> მაქსიმალური ექსპანსიისას, მისი ფართობი 5 მილიონი კვადრატული კილომეტრი იყო.<ref>{{Cite journal|last=Taagepera|first=Rein|year=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D|journal=Social Science History|volume=3|issue=3/4|pages=115–138|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}; {{Cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D|year=2006|title=East–West Orientation of Historical Empires|url=http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|url-status=live|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|page=222|doi=10.5195/JWSR.2006.369|issn=1076-156X|archive-url=https://arquivo.pt/wayback/20160517210851/http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|archive-date=17 May 2016|doi-access=free}}</ref> რომაულმა მემკვიდრეობამ დიდი გავლენა იქონია დასავლურ ცივილიზაციაზე და თანამედროვე სამყაროს ჩამოაყალიბაზე. [[ლათინური ენა|ლათინურიდან]] წარმომავალი [[რომანული ენები]]ს ფართო გავრცელება, [[რომაული ციფრები|რომაული რიცხვითი სისტემა]], თანამედროვე დასავლური ანბანი და კალენდარი, ასევე [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] მსოფლიო რელიგიად ჩამოყალიბება რომაული ბატონობის მრავალ მემკვიდრეობას შორისაა.<ref>{{Cite book|last=Richard|first=Carl J.|title=Why we're all Romans: the Roman contribution to the western world|publisher=Rowman & Littlefield|year=2010|isbn=978-0-7425-6779-5|edition=1st pbk.|location=Lanham, MD|pages=xi–xv}}</ref> === შუა საუკუნეები === [[დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემა|დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის]] შემდეგ იტალია [[ოდოაკრი]]ს ხელში აღმოჩნდა, მოგვიანებით კი [[ოსტგუთები|ოსტგუთებმა]] დაიპყრეს.<ref>{{Cite book|last=Sarris|first=Peter|title=Empires of faith: the fall of Rome to the rise of Islam, 500–700|publisher=Oxford UP|year=2011|isbn=978-0-1992-6126-0|edition=1st. pub.|location=Oxford|page=118}}</ref> შემოსევებმა სამეფოთა ქაოსური ცვლილება და ე.წ. „[[ბნელი საუკუნეები (ისტორიოგრაფია)|ბნელი საუკუნეები]]“ მოიტანა. VI საუკუნეში მორიგი [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომის]], [[ლანგობარდები|ლანგობარდების]], შემოსევამ ბიზანტიური გავლენა შეამცირა და ნახევარკუნძულის პოლიტიკური ერთიანობა დაასრულა. ჩრდილოეთში ჩამოყალიბდა [[ლანგობარდთა სამეფო]]; ლანგობარდებს ეკავათ ცენტრალური სამხრეთიც, ხოლო სხვა ნაწილები ბიზანტიელთა ხელში დარჩა.<ref>{{Cite web|title=History of Italy|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929150112/https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|archive-date=29 September 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> [[სურათი:Communal fight in Bologna (Sercambi).jpg|მინი|მარჯვნივ|300პქ|upright=.7|[[გველფები და გიბელინები]]ს დაპირისპირება, XIV-XV საუკუნების გამოსახულება]] ლანგობარდთა სამეფო VIII საუკუნის ბოლოს [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდმა]] [[ფრანკთა სახელმწიფო|ფრანკების]] სახელმწიფოს შემოუერთა და იტალიის სამეფო გახდა.<ref>{{Cite web|title=Carolingian and post-Carolingian Italy, 774–962|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007160553/https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|archive-date=7 October 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> ფრანკებმა ხელი შეუწყვეს [[პაპის ოლქი]]ს ჩამოყალიბებასაც. XIII საუკუნემდე პოლიტიკურ ვითარებას [[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერატორებისა]] და პაპებს შორის ურთიერთობები განსაზღვრავდა; ქალაქ-სახელმწიფოები მოცემულ პერიოდში შექმნილი სიტუაციის შესაბამისად იმპერატორებს (გიბელინების პარტია), ან პაპებს (გველფების პარტია) უჭერდნენ მხარს (იხილეთ [[გველფები და გიბელინები]]).<ref>{{Cite book|last=Nolan|first=Cathal J.|title=The age of wars of religion, 1000–1650: an encyclopedia of global warfare and civilization |publisher=Greenwood Press|year=2006|isbn=978-0-3133-3045-2|edition=1. publ.|location=Westport (Connecticut)|page=360}}</ref> საღვთო რომის იმპერატორი და რომის პონტიფიკოსი შუა საუკუნეების ევროპის წამყვან ძალებად იქცნენ. თუმცა, [[ინვესტიტურისათვის ბრძოლა]]მ და გველფებსა და გიბელინებს შორის არსებულმა კონფლიქტმა ჩრდილოეთში იმპერიულ-ფეოდალური სისტემა დაასრულა, ხოლო ქალაქებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს.<ref>{{Cite book|last=Jones|first=Philip|author-link=Philip Jones (historian)|title=The Italian city-state: from Commune to Signoria|publisher=Clarendon Press|year=1997|isbn=978-0-1982-2585-0|location=Oxford|pages=55–77}}</ref> [[1176]] წელს ქალაქ-სახელმწიფოთა [[ლომბარდიის ლიგა]]მ საღვთო რომის იმპერატორი [[ფრიდრიხ I ბარბაროსა]] დაამარცხა და თავისი დამოუკიდებლობა უზრუნველყო. ისეთმა ქალაქ-სახელმწიფოებმა, როგორებიც იყვნენ მილანი, ფლორენცია და ვენეცია, საბანკო პრაქტიკის შემუშავებითა და სოციალური ორგანიზების ახალი ფორმების ჩამოყალიბებით გადამწყვეტი, ინოვაციური როლი ითამაშეს ფინანსურ განვითარებაში.<ref>{{Cite book|last=Niall|first=Ferguson|title=The Ascent of Money: The Financial History of the World|publisher=Penguin|year=2008}}</ref> სანაპიროსა და სამხრეთ არეალებში არსებული ზღვისპირა რესპუბლიკები [[ხმელთაშუა ზღვა]]ზე გაბატონდნენ და აღმოსავლეთთან ვაჭრობაში მონოპოლია მოიპოვეს. ასეთ ქალაქ-სახელმწიფოებში მნიშვნელოვანი ძალაუფლება ვაჭრების ხელში იყო. მიუხედავად ოლიგარქიული ხასიათისა, მათ მიერ უზრუნველყოფილი შედარებითი პოლიტიკური თავისუფლება ხელს უწყობდა აკადემიურ და მხატვრულ წინსვლას.<ref name="Lane">{{Cite book|last=Lane|first=Frederic C.|title=Venice, a maritime republic|publisher=Johns Hopkins University Press|year=1991|isbn=978-0-8018-1460-0|edition=4. print.|location=Baltimore|page=73}}</ref> ყველაზე ცნობილი ზღვისპირა რესპუბლიკები იყვნენ [[ვენეციის რესპუბლიკა|ვენეცია]], [[გენუის რესპუბლიკა|გენუა]], [[პიზის რესპუბლიკა|პიზა]] და [[ამალფის საჰერცოგო|ამალფი]].<ref>G. Benvenuti – Le Repubbliche Marinare. Amalfi, Pisa, Genova, Venezia – Newton & Compton editori, Roma 1989; Armando Lodolini, ''Le repubbliche del mare'', Biblioteca di storia patria, 1967, Roma. {{Cite book|last=Peris|first=Persi|title=Conoscere l'Italia|publisher=Istituto Geografico De Agostini|year=1982|pages=74}}; {{Cite web|title=Repubbliche Marinare|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829104758/http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|archive-date=29 August 2019|website=Treccani.it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it}}; {{Cite web|title=Repubbliche marinare|url=https://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=29771|url-status=live|website=thes.bncf.firenze.sbn.it|publisher=ეროვნული ცენტრალური ბიბლიოთეკა (ფლორენცია)|language=it}}</ref> თითოეულს ჰქონდა სამფლობელოები ზღვისიქითა ტერიტორიებზე, კუნძულებზე, [[ადრიატიკის ზღვა|ადრიატიკის]], [[ეგეოსის ზღვა|ეგეოსისა]] და [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სანაპირო მიწებზე, ასევე [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთსა]] და [[ჩრდილოეთ აფრიკა]]ში არსებულ სავაჭრო კოლონიებზე.<ref>{{Cite book|last=Zorzi|first=Alvise|author-link=Alvise Zorzi|url=https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|title=Venice: The Golden Age, 697 – 1797 |publisher=Abbeville Press|year=1983|isbn=0-8965-9406-8|location=New York|page=255|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202182132/[https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2](https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2) February 2023|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|მინი|მარცხნივ|upright=.7|[[მარკო პოლო]], XIII საუკუნის მოგზაური]] ვენეცია და გენუა ევროპის „კარიბჭეებად“ ითვლებოდნენ აღმოსავლეთისკენ. ისინი ხარისხიან მინას აწარმოებდნენ, ხოლო ფლორენცია აბრეშუმის, მატყლის, საბანკო საქმისა და სამკაულების ცენტრი იყო. დაგროვილი დოვლათით შესაძლებელი გახდა დიდი სახალხო თუ კერძო პროექტის განხორციელება. რესპუბლიკები მონაწილეობდნენ [[ჯვაროსნული ლაშქრობები|ჯვაროსნული ლაშქრობებში]], თუმცა მათ ძირითადად პოლიტიკური და კომერციული მიზნები ჰქონდათ.<ref name=Lane/> იტალიამ პირველმა იგრძნო ის ეკონომიკური ცვლილებები, რომლებმაც [[კომერციული რევოლუცია]] გამოიწვია: ვენეციამ შეძლო [[კონსტანტინოპოლის ალყა (1204)|ბიზანტიის დედაქალაქის აღება]] და [[მარკო პოლო]]ს აზიაში მოგზაურობების დაფინანსება; იტალიურ ქალაქებში დაარსდა პირველი უნივერსიტეტები, ხოლო [[თომა აკვინელი]]ს მსგავსმა სწავლულებმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვეს; კაპიტალიზმი და საბანკო ოჯახები გაჩნდნენ ფლორენციაში, სადაც დაახლოებით 1300 წელს [[დანტე ალიგიერი]] და [[ჯოტო დი ბონდონე|ჯოტო]] მოღვაწეობდნენ.<ref name="See">{{Cite web |last=Sée |first=Henri |title=Modern Capitalism Its Origin and Evolution |url=http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007010542/http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |archive-date=7 October 2013 |website=University of Rennes |publisher=Batoche Books}}</ref> სამხრეთში, სიცილია IX საუკუნეში [[სიცილიის საამირო|არაბულ ისლამურ საამიროდ]] იქცა და აყვავდა იტალო-ნორმანების მიერ მის დაპყრობამდე XI საუკუნის ბოლოს, სამხრეთ იტალიის ლანგობარდული და ბიზანტიური სამთავროების უმეტესობასთან ერთად.<ref>{{cite book |last=Ali |first=Ahmed Essa with Othman |title=Studies in Islamic civilization: the Muslim contribution to the Renaissance |year=2010 |publisher=International Institute of Islamic Thought |location=Herndon, VA |isbn=978-1-56564-350-5 |pages=38–40}}</ref> ამის შემდეგ რეგიონი [[სიცილიის სამეფო]]სა და [[ნეაპოლის სამეფო]]ს შორის გაიყო.{{efn|ნეაპოლის სამეფოს ისტორიკოსები იყენებენ, მაგრამ არა მისი მმართველები, რომლებიც თავდაპირველ „სიცილიის სამეფოს“ სახელს ინარჩუნებდნენ (ანუ არსებობდა ორი სიცილიის სამეფო).}}<ref>Eleni Sakellariou, ''Southern Italy in the Late Middle Ages: Demographic, Institutional and Economic Change in the Kingdom of Naples, c.1440–c.1530'' (Brill, 2012), pp. 63–64.</ref> 1348 წლის [[შავი ჭირი|შავი ჭირმა]], სავარაუდოდ, იტალიის მოსახლეობის მესამედი დაახოცა.<ref>Stéphane Barry and Norbert Gualde, "The Biggest Epidemics of History" (La plus grande épidémie de l'histoire), in ''L'Histoire'' n° 310, June 2006, pp. 45–46; "[https://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml Plague]". Brown University. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831003435/http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml|date=31 August 2009}}</ref> === თანამედროვეობა === [[1861]] წელს თანამედროვე იტალიის ტერიტორიაზე არსებული პატარა სამეფო-სამთავროები გაერთიანდნენ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ. სულ ბოლოს მათ შეუერთდა რომი, სადაც მანამდე პოლიტიკური ძალაუფლება ეკუთვნოდა პაპს. [[1922]] წელს ქვეყნის სათავეში მოვიდა ფაშისტური ხელისუფლება [[მუსოლინი, ბენიტო|ბენიტო მუსოლინის]] მეთაურობით, რომელიც ჩათრეულ იქნა მეორე მსოფლიო ომში. [[1947]] წელს იტალია გახდა დემოკრატიული რესპუბლიკა. == გეოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის გეოგრაფია}} [[ფაილი:It-map KA.png|thumb|left|250პქ|იტალიის რესპუბლიკა]] ქვეყანა დასავლეთ [[ევროპა|ევროპაში]], [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულსა]] და მიმდებარე კუნძულებზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]], [[სლოვენია]]. იტალიის ტერიტორიაზე მდებარეობს ორი სუვერენული სახელმწიფო-ანკლავი: [[ვატიკანი]] და [[სან-მარინო]]. იტალია მდებარეობს [[ზომიერი სარტყელი|ზომიერი სარტყლის]] ტყის ზონისა (ჩრდილოეთით) და [[სუბტროპიკული სარტყელი|სუბტროპიკული სარტყლის]] (სამხრეთით) ფარგლებში. მის ბუნებაზე დიდ გავლენას ახდენს [[ხმელთაშუა ზღვა]]. ნაპირი სუსტადაა დანაწევრებული, ცოტაა მოხერხებული [[უბე]]. შედარებით მეტადაა დანაწევრებული [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს სამხრეთი სანაპირო. სანაპირო ხაზის სიგრძეა დაახლოებით 7500 კმ. ტერიტორიის დაახლოებით 4/5 უჭირავს მთებსა და მაღლობებს. [[ჩრდილოეთი]]თ გადაჭიმულია [[ალპები]] (მთა [[მონბლანი]], 4807 მ — იტალიის უმაღლესი წერტილი), მის სამხრეთით, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს გასწვრივ, თითქმის 1200 კმ-ზე გადაჭიმულია [[აპენინის მთები]] (მთა კორნო-გრანდე, 2914 მ), [[ეტნა]] (3340 მ), [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]]. შუა და სამხრეთ იტალიაში ხშირია [[მიწისძვრა]] ([[მესინა|მესინის]] — [[1908]], [[სიცილია|სიცილიის]] — [[1968]]). სასარგებლო წიაღისეულიდან აღსანიშნავია [[ქვანახშირი]], [[ლიგნიტი]], [[ნავთობი]], [[ბუნებრივი აირი]], [[ტყვია|ტყვიის]], [[თუთია|თუთიისა]], და რკინის [[მადანი]], [[ბოქსიტი]], [[პირიტი]], [[ვერცხლისწყალი|ვერცხლისწყლის]] [[მადანი]], [[გოგირდი]], [[მარმარილო]]. ჰავა იტალიის დიდ ნაწილში სუბტროპიკულია, [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუაზღვიური]], [[პადანის ვაკე|პადანის ვაკეზე]] — [[სუბტროპიკული]]დან ზომიერში გარდამავალი. [[ზაფხული]] ცხელი და მშრალია. [[მდინარე]]თა ქსელი ყველაზე ხშირია ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც გადის იტალიის უდიდესი მდინარე [[პო (მდინარე)|პო]] (სიგრძე 652 კმ.) პადანის ვაკეზე მიედინება მდინარეები: [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[პიავე]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]], [[რენო (მდინარე)|რენო]] და სხვ. [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი მდინარეებია: [[არნო (მდინარე)|არნო]], და [[ტიბრი]]. დიდი ტბების უმეტესობა ([[გარდა (ტბა)|გარდა]], [[კომო (ტბა)|კომო]], [[ლაგო-მაჯორე]] და სხვ.) [[ლომბარდია|ლომბარდიის]] [[ალპები]]ს მთისწინეთშია, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი უდიდესი ტბებია: [[ბოლსენის ტბა|ბოლსენა]], [[ბრაჩანოს ტბა|ბრაჩანო]] და სხვ. [[ალპები|ალპებში]] 800 მეტრამდე სიმაღლეზე მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ა, 800-დან 1800 მ-მდე — წიფლნარი და წიწვნარია მთა-ტყის ყომრალ და [[ნეშომპალა]] ნიადაგებზე; მაღლა — ბუჩქნარი, სუბალპური და ალპური მდელოები მთა-მდელოს ნიადაგზე, თხემურ, ნაწილში გაშიშვლებული [[კლდე]]ები და შვავებია. [[აპენინები|აპენინებში]] [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ში 500-600 მ-მდე მარადმწვანე ქვამუხის, კორპის მუხის, მინიისა და ალეპოს [[ფიჭვი]]ს კორომები და ბუჩქნარია უმთავრესად ყავისფერ ნიადაგზე, მაღლა, 1000-1500 მ-მდე ჭარბობს მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ები ყავისფერ და მთის მურანიადაგებზე. ცხოველები შემორჩენილია მხოლოდ [[მთა]]ში. ალპებსა და აპენინებში ბინადრობს [[არჩვი]], [[ტყის კატა|ველური კატა]], [[კვერნა]], [[ქრცვინი]], ცენტრალურ აპენინებში — [[მურა დათვი]]. გავრცელებულია: [[კურდღელი]], [[ციყვი]], ფრინველთა 400-მდე სახეობა. ბევრია [[ქვეწარმავალი]] და [[თევზი]]. * '''ფართობი''' — 301 230 კმ² * '''საზღვრები''': საზღვაო — 4852 კმ; სახმელეთო — 1703 კმ. * '''ბუნება''': ''გეოგრაფიული რაიონები'' — [[ალპები]], [[აპენინები]], პოს ველი. * '''უმაღლესი მწვერვალები''' (მ) — [[გრან-პარადიზო]] 4 061, [[მონბლანი]] 4 807 (საფრანგეთთან ერთად); * '''უდიდესი მდინარეები''' (კმ) — [[პო (მდინარე)|პო]] 652, [[ადიჯე]] 410, ტევერე 405; * '''უდიდესი ტბები''' (კმ²) — [[გარდა (ტბა)|გარდა]] 370, [[ლაგო-მაჯორე]] 170 (სულ 212), [[კომო (ტბა)|კომო]] 146, [[ტრაზიმენო]] 128; * '''უდიდესი კუნძულები''' (კმ²) — [[სიცილია]] 25 426 [[სარდინია]] 23 813, [[ელბა (კუნძული)|ელბა]] 223; * '''კლიმატი''' — ხმელთაშუაზღვიური, კონტინენტური, ალპური. * '''ბუნებრივი რესურსები''' — [[ვერცხლისწყალი]], [[მარმარილო]], [[გოგირდი]], [[ბუნებრივი აირი]]ს და [[ნავთობი]]ს მცირე რეზერვები, [[თევზი]], [[ქვანახშირი]], [[სოფლის მეურნეობა|სასოფლო-სამეურნეო]] მიწები. ===წყლები=== [[ხმელთაშუა ზღვა]]ში მდებარე [[იტალიის ნახევარკუნძული]] შემოსაზღვრულია 3 ზღვით: აღმოსავლეთით - [[ადრიატიკის ზღვა]],{{sfn|Cushman-Roisin|Gačić|Poulain|2001|pp=1–2}} სამხრეთით - [[იონიის ზღვა]],<ref>{{cite book |url=http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |title=Limits of Oceans and Seas |edition=3rd |year=1953 |publisher=[[Organisation hydrographique internationale]] |access-date=7 February 2010 |issue=28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archive-date=8 October 2011 |url-status=dead |accessdate=9 აგვისტო 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archivedate=8 ოქტომბერი 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |date=8 ოქტომბერი 2011 }}</ref> და დასავლეთით - [[ტირენიის ზღვა|ტირენიის]] და [[ლიგურიის ზღვა|ლიგურიის]] ზღვები.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Tyrrhenian-Sea |title=Tyrrhenian Sea |encyclopedia=[[Encyclopedia Britannica]] |access-date=18 July 2017 |editor-last=Chisholm |editor-first=Hugh |editor-link=Hugh Chisholm |publisher=Cambridge University Press |author=}}</ref> იტალიის მდინარეების უმეტესობა ჩაედინება ან ადრიატიკის ზღვაში: [[პო (მდინარე)|პო]], [[პიავე]], [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]] და [[რენო (მდინარე)|რენო]]; ან ტირენიის ზღვაში: [[არნო (მდინარე)|არნო]], [[ტიბრი]] და [[ვოლტურნო]]. ზოგიერთი სასაზღვრო მუნიციპალიტეტიდან მომავალი მდინარე (ლივინგო [[ლომბარდია]]ში, ინიჩენი და სექსტონი [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ში) [[დრავა (მდინარე)|დრავასა]] და [[დუნაი]]ს აუზების გავლით [[შავი ზღვა|შავ ზღვაში]] ჩაედინება; აგრეთვე, აგო-დი-ლეიდან მომავალი მდინარე [[რაინი]]ს აუზის გავლით ჩრდილოეთის ზღვაში ჩაედინება.<ref>{{cite web |url=http://www.comuni-italiani.it/fiumi/ |title=List of Italian rivers |publisher=comuni-italiani.it |accessdate=30 July 2018}}</ref> ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში ვხვდებით მრავალ სუბალპურ ტბებს, რომელთაგან უდიდესია [[გარდა (ტბა)|გარდა]] (370 კმ²). სხვა ცნობილი სუბალპური ტბებია: [[ლაგო-მაჯორე]]ს ტბა (212.5 კმ²), რომლის უკიდურესი ჩრდილოეთ ტერიტორია შვეიცარიას ეკუთვნის; კომოს ტბა (146 კმ²), ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ტბა ევროპაში, [[ორტა (ტბა)|ორტა]], [[ლუგანოს ტბა]], [[იზეოს ტბა]] და [[იდროს ტბა]].<ref>{{cite book |author=Catherine Richards |title=Lake Como, Lake Lugano, Lake Maggiore, Lake Garda – The Italian Lakes |url={{Google books|ou6VJPNa_F0C |page=PA91 |keywords= |text= |plainurl=yes}}|date=2011|publisher=Hunter Publishing, Inc|isbn=978-1-58843-770-9|page=91}}</ref> სხვა აღსანიშანი ტბებია: [[ტრაზიმენო]], [[ბოლსენის ტბა]], [[ბრაჩანოს ტბა]], [[ვიკოს ტბა]], ლაგო-დი-ვარანო, [[ლესინას ტბა]] (გარგანოში) და [[ომოდეოს ტბა]] [[სარდინია]]ში.<ref>{{cite web |title=Laghi italiani |publisher=Istituto Italiano di Idrobiologia |url=http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |accessdate=17 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061012063939/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archive-date=12 October 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archivedate=5 თებერვალი 2010 }}</ref> ===ვულკანოლოგია=== იტალიაში მდებარეობს 14 ვულკანი, რომელთაგანაც 4 აქტიურია: [[ეტნა]], [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]] და [[ვეზუვი]]. ვეზუვი ევროპის ძირითად ტერიტორიაზე ერთადერთი მოქმედი ვულკანია; იგი ცნობილია 79 წელს ამოფრქვევით, რომელმაც [[ჰერკულანუმი]] და [[პომპეი]] გაანადგურა. ვულკანური აქტივობებით რამდენიმე გორაკი და კუნძულია წარმოქმნილი. ===ბიომრავალფეროვნება=== იტალიის ფაუნა ევროპაში ყველაზე მრავალფეროვანია 57,000-ზე მეტი დაფიქსირებული სახეობით, რაც მთელი ევროპის [[ფაუნა|ფაუნის]] მესამედზე მეტია.<ref>{{Cite book |publisher=Printed for A. Strahan |last=Livy |others=George Baker (trans.) |title=The history of Rome |year=1797}}</ref> ===კლიმატი=== გეოგრაფილი მდებარეობის გამო კლიმატი იტალიის სხვადასხვა ტერიტორიაში ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდება. ქვეყნის ჩრდილოეთით და ცენტრალურ ნაწილში მდებარე ტერიტორიებზე კლიმატი ზომიერი სუბტროპიკულიდან ზომიერ კონტინენტურამდე და ოკეანურამდე იცვლება. უფრო კონკრეტულად, პოს ხეობაში კლიმატი უმეტესად კონტინენტურია, მკაცრი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით.<ref>Adriana Rigutti, ''Meteorologia'', Giunti, p. 95, 2009.</ref><ref>Thomas A. Blair, ''Climatology: General and Regional'', Prentice Hall pp. 131–132</ref> [[კიპენის კლიმტის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის]] მიხედვით, [[ლიგურია]]ს, [[ტოსკანა]]სა და [[სამხრეთ იტალია|ქვეყნის სამხრეთ ნაწილის]] უმეტესი ტერიტორიები მოქცეულნი არიან ხმელთაშუა ზღვის კლიმატის გავლენის ქვეშ. სანაპირო ზოლის კლიმატი მკვეთრად განსხვავდება ქვეყნის შიდა ნაწილის, გორაკებისა და ხეობების კლიმატისაგან; განსხვავება განსაკუთრებით შეიმჩნევა ზამთარში: ზღვის დონიდან სიმაღლის მატებასთან ერთად ამინდი უფრო ცივი, სველი და ხშირად თოვლიანი ხდება. სანაპირო ტერიტორიები ძირითადად ხასიათდება ზომიერი, თბილი ზამთრით და მშრალი ზაფხულით; აგრეთვე, დაბლობზე მდებარე ტერიტორიები ზაფხულის განმავლობაში უფრო ცხელია. ქვეყნის ტერიტორიაზე ზამთრის საშუალო ტემპერატურა 0 გრადუსიდან ([[იტალიის ალპები|ალპებში]]) 12 გრადუსამდე ([[სიცილია]]ში), ხოლო ზაფხულის საშუალო ტემპერატურა 20-25 გრადუსებს შორის მერყეობს. == სახელმწიფო == [[ფაილი:Quirinale palazzo e obelisco con dioscuri Roma.jpg|thumb|პრეზიდენტის რეზიდენცია]] * '''პოლიტიკური სისტემა''' — [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]. * '''სახელმწიფოს მეთაური''' — [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[სერჯო მატარელა]]. * '''მთავრობის მეთაური''' — [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] [[ჯორჯა მელონი]] — იტალიელი პოლიტიკოსი. იტალიის პრემიერ-მინისტრი 2022 წლიდან. * '''საკანონმდებლო ორგანო''' — ორპალატიანი პარლამენტი, შედგება [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატისა]] (315 წევრი) და [[დეპუტატთა პალატა (იტალია)|დეპუტატთა პალატისაგან]] (630 წევრი). == ადმინისტრაციული დაყოფა == {{მთავარი|იტალიის რეგიონები|იტალიის პროვინციები}} იტალიის პირველი დონის ქვედანაყოფი რეგიონია. იტალიის შემადგენლობაში შედის [[იტალიის რეგიონები|20 რეგიონი]] (Regione): [[აპულია]], [[აბრუცი]], [[ბაზილიკატა]], [[ემილია-რომანია]], [[ვენეტო]], [[კალაბრია]], [[კამპანია]], [[ლაციო]], [[ლიგურია]], [[ლომბარდია]], [[მარკე]], [[მოლიზე]], [[პიემონტი]], [[ტოსკანა]], [[უმბრია]], [[ვალე-დ-აოსტა]], [[სარდინია]], [[სიცილია]], [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]], [[ფრიული-ვენეცია-ჯულია]]. უკანასკნელ ხუთ რეგიონს ავტონომიური რეგიონის სტატუსი აქვს. რეგიონები თავის მხრივ პროვინციებად იყოფა. 2010 წლის მონაცემებით ქვეყანაში სულ 110 პროვინციაა. პროვინციებზე დაბალი დონის ქვედანაყოფია კომუნა, იგივე [[მუნიციპალიტეტი]]. იტალიაში 8 047 კომუნაა. == დემოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის დემოგრაფია|იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით}} [[File:Italypop.svg|thumb|იტალიის მოსახლეობის პირამიდა (2017)]] 2020 წლის დასაწყისში იტალიის მოსახლეობა 60,317,116 კაცს შეადგენდა.<ref name="istat.it" /> იტალიის მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე (202 კაცი/კვ²) დასავლეთ ევრoპის ნებისმიერ ქვეყანასთან შედარებით მაღალია. ამასთან, მოსახლეობის განაწილება ძალიან არათანაბარია. ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულ ტერიტორიებს მიეკუთვნება პოს ხეობა და რომისა და ნეაპოლის მეტროპოლიტები, ხოლო ყველაზე ნაკლებად დასახლებული ტერიტორიებია ალპების და აპენინის მთები, ბაზილიკატის პლატო და კუნძული სარდინია. XX საუკუნის განმავლობაში ქვეყანაში მოსახლეობა თითქმის გაორმაგდა, მაგრამ ზრდა უკიდურესად არათანაბარი იყო და ამის მიზეზს წარმოადგენდა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილიდან სამხრეთ ნაწილში ფართომასშტაბიანი ინდუსტრიული დანიშნულების მიგრაცია, რაც 1950-60-იან წლებში [[იტალიის ეკონომიკური სასწაული|იტალიის ეკონომიკურმა სასწაულმა]] გამოიწვია. შობადობის მაჩვენებლის მკვეთრი ზრდა 1970-იან წლებამდე შენარჩუნდა, ხოლო შემდეგ კლება დაიწყო. მოსახლეობა მაღალი ტემპით განაგრძობს დაბერებას; 2010 წლის მონაცემებით, ყოველი მეხუთე იტალიელი 65 წელზე მეტი ასაკის იყო; საშუალოდ 45.8 წლით, ქვეყანას მეხუთე ყველაზე ხნიერი საზოგადოება ჰყავს მსოფლიოში.<ref>{{citation |title=The World FactBook – Italy |date=12 July 2018 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |work=[[The World Factbook]] |accessdate=16 ნოემბერი 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |archivedate=9 ივლისი 2017 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=9 ივლისი 2017 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |title=Ageing characterises the demographic perspectives of the European societies – Issue number 72/2008 |author=EUROSTAT |accessdate=28 April 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090102184227/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |archivedate=2 January 2009 |df=|author-link=EUROSTAT}}</ref> თუმცა, ბოლო წლების განმავლობაში ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი საგრძნობლად გაიზარდა.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |title=Crude birth rates, mortality rates and marriage rates 2005–2008 |author=ISTAT |accessdate=10 May 2009 |language=it|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810171721/http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |archivedate=10 August 2011|author-link=Istituto Nazionale di Statistica}}</ref> შობადობის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი, 1.3 ბავშვი/ქალზე, 1995-2008 წლებში ფიქსირდებოდა, ხოლო ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი, 5.06 ბავშვი/ქალზე, - 1883 წელს.<ref>{{citation |url=https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA |title=Total Fertility Rate around the world over the last centuries |author=Max Roser |date=2014 |work=[[Our World In Data]], [[Gapminder Foundation]]|access-date=7 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807185906/https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA|archive-date=7 August 2018|url-status=dead}}</ref> ვარაუდობენ, რომ 2030 წლისთვის ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი 1.6-1.8-ს მიაღწევს.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |title=Previsioni della popolazione, 2011–2065, dati al 1° gennaio |publisher=Demo.istat.it |date= |accessdate=12 March 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306125456/http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |archivedate=6 March 2013}}</ref> XIX საუკუნის ბოლოდან 1960-იან წლებამდე იტალია იყო მასიური ემიგრაციის ქვეყანა. 1898-1914 წლებში, იტალიის დიასპორის პიკის პერიოდში, წლიურად დაახლოებით 750,000 იტალიელი ტოვებდა ქვეყანას.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |title=Causes of the Italian mass emigration |publisher=ThinkQuest Library |date=15 August 1999 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090701010600/http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |archivedate=1 July 2009 |accessdate=11 August 2014}}</ref> ემიგრაცია დაახლოებით 25 მილიონ იტალიელს შეეხო და იგი ითვლება თანამედროვეობის ერთ-ერთ უდიდეს მასობრივ მიგრაციად.<ref>Favero, Luigi e Tassello, Graziano. ''Cent'anni di emigrazione italiana (1861–1961)'' Introduction</ref> შედეგად, დღესდღეობით 4.1 მილიონზე მეტი იტალიელი ცხოვრობს ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, ხოლო თუ ნაწილობრივ იტალიელებსაც ჩავთვლით, აღნიშნული რიცხვი 60 მილიონს აჭარბებს;<ref name=aire>{{cite web |url=http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |title=Statistiche del Ministero dell'Interno|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100227045432/http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |archivedate=27 February 2010}}</ref> იტალიელი ემიგრანტების ძირითადი საცხოვრებელი ქვეყნებიია: [[არგენტინა]],<ref>{{cite web |url=http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |title=Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana |accessdate=27 June 2008 |last=Lee |first=Adam |date=3 April 2006 |language=Spanish |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611032202/http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |archivedate=11 June 2008}}</ref> [[ბრაზილია]],<ref>[http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf Consulta Nazionale Emigrazione. Progetto ITENETs – "Gli italiani in Brasile"; pp. 11, 19] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212103430/http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf |date=12 February 2012 }} . Retrieved 10 September 2008.</ref> [[ურუგვაი]],<ref>{{cite web |url=http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Uruguay, provinces and territories – 20% sample data|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511132255/http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |archivedate=11 May 2011}}</ref> [[ვენესუელა]],<ref>Santander Laya-Garrido, Alfonso. ''Los Italianos forjadores de la nacionalidad y del desarrollo economico en Venezuela''. Editorial Vadell. Valencia, 1978</ref> [[აშშ]],<ref>{{cite web |author=American FactFinder, United States Census Bureau |url=http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |title=U.S Census Bureau – Selected Population Profile in the United States |publisher=American FactFinder, United States Census Bureau |accessdate=30 May 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20200210232035/http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |archivedate=10 February 2020}}</ref> [[კანადა]],<ref>{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories – 20% sample data |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101151108/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |archivedate=1 November 2009 |date=2 April 2008}}</ref> [[ავსტრალია]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20(2001,%202006%20Census%20Years)&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |title=20680-Ancestry by Country of Birth of Parents – Time Series Statistics (2001, 2006 Census Years) – Australia |publisher=[[Australian Bureau of Statistics]] |date=27 June 2007 |accessdate=30 December 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071001032237/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20%282001%2C%202006%20Census%20Years%29&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |archivedate=1 October 2007}}</ref> და [[საფრანგეთი]].<ref>"''[https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143#v=onepage The Cambridge survey of world migration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413151427/https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143|date=13 April 2016}}''". Robin Cohen (1995). [[Cambridge University Press]]. p. 143. {{ISBN|0-521-44405-5}}</ref> * '''ენები''' — [[იტალიური ენა|იტალიური]], [[გერმანული ენა|გერმანული]] ([[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ს რეგიონში), [[ფრანგული ენა|ფრანგული]] (ვალე დ-აოსტა), [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] (ტრიესტე-გორიცია). * '''რელიგია''' — [[კათოლიციზმი]]. * '''ქალაქები''' (ათ.) — [[რომი]] (2 456, აგლომ. — 3 550), [[მილანი]] (1 180, აგლომ. — 4 047), [[ნეაპოლი]] (992, აგლომ. — 3 612), [[ტურინი]] (856, აგლომ. — 1.612), [[პალერმო]] (652, აგლომ. — 946), [[გენუა]] (602, აგლომ. - 675), [[ბოლონია]] (369, აგლომ. - 536), [[ფლორენცია]] (352, აგლომ. - 824). იტალია ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა. საშუალო [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე|სიმჭიდროვე]] შეადგენს 200 კაცას 1 კმ² - ზე. დაახლოებით 60 % ქალაქში ცხოვრობს, რომელთა შორისაც უდიდესებია [[რომი]], [[მილანი]], [[ნეაპოლი]], [[ტურინი]]. ===იმიგრაცია=== [[2016]] წელს იტალიის მოსახლეობაში დაახლოებით 5.05 მილიონი უცხოელი მცხოვრები ირიცხებოდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 8.3% იყო.<ref>{{cite web |title=Resident Foreigners on 31st December 2016 |url=http://demo.istat.it/index_e.html |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622080908/http://www.demo.istat.it/index_e.html |archivedate=22 June 2017}}</ref> აღნიშნულ რიცხვში შედის ნახევარ მილიონზე მეტი ბავშვი, რომლის მშობლებიც უცხოელები იყვნენ, თუმცა არ შედის ის ხალხი, რომლმებმაც აღწერის შემდეგ მიიღეს იტალიის მოქალაქეობა. 2016 წელს ქვეყნის მოქალაქეობა 201,000 ადამიანმა მიიღო,<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2016 |url=https://www.istat.it/en/archive/201143 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017}}</ref> ხოლო 2014 წელს - 130,000-მა.<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2014 |url=http://www.istat.it/en/archive/162261 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170502084016/http://www.istat.it/en/archive/162261 |archivedate=2 May 2017 |date=14 June 2015}}</ref> ოფიციალურ სტატისტიკაში არ ირიცხება ის ხალხიც (დაახლოებით 670,000), რომლებიც 2008 წელს არალეგალურად შევიდნენ ქვეყანაში.<ref>Elisabeth Rosenthal, "[https://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/ Italy cracks down on illegal immigration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821061114/http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/|date=21 August 2013}}". ''[[The Boston Globe]]''. 16 May 2008.</ref> ბერლინის კედლის დაცემის და [[ევროკავშირი]]ს 2004 და 2007 წლის გაფართოების შემდეგ, მიგრაციის დიდი ტალღები წარმოიშვა აღმოსავლეთ ევროპის ყოფილი სოციალისტური ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით [[რუმინეთი]]დან, [[ალბანეთი]]დან, [[უკრაინა|უკრაინადან]] და [[პოლონეთი]]დან). ემიგრაციის მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებიდანაც (კერძოდ, [[მაროკო]]დან, [[ეგვიპტე|ეგვიპტიდან]] და [[ტუნისი]]სად); მიგრანტთა რაოდენობა განსაკუთრებით გაიზარდა [[არაბული გაზაფხული]]ს შემდეგ. გარდა ამისა, ბოლო წლებში იტალიაში აზია-წყანრი ოკეანეთიდან (განსაკუთრებით [[ჩინეთი]]დან<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm Milan police in Chinatown clash] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010205822/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm |date=10 October 2017 }}". BBC News. 13 April 2007.</ref> და [[ფილიპინები]]დან) და ლათინური ამერიკიდან მიგრანტთა მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა. ამჟამად, იტალიის ტერიტორიაზე დაახლოებით ერთი მილიონი ოფიციალურად დარეგისტრირებული [[რუმინელები|რუმინელი]] ცხოვრობს (მათგან დაახლოებით 10% ეთნიკურად არის [[ბოშები|ბოშა]]<ref>"[http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404 EUROPE: Home to Roma, And No Place for Them]". [[Inter Press Service|IPS]] ipsnews.net. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305064429/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404|date=5 March 2012}}</ref>); აღნიშნულ ეთნიკურ ჯგუფს რაოდენობით მოსდევენ ალბანელები და მაროკოელები (თითოეული 500,000 წევრით). არარეგისტრირებული რუმინელების რეალური რიცხვის დასახელება რთულია, თუმცა ბალკანეთის საგამოძიებო რეპორტირების ქსელიის 2007 წლის შეფასებით, მათი რაოდენობა დაახლოებით 1.5 მილიონია.<ref>{{cite web |url=http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20081029110649/http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |url-status=dead |archive-date=29 October 2008 |title=Balkan Investigative Reporting Network |publisher=Birn.eu.com |date=8 November 2007 |accessdate=4 November 2008}}</ref> [[2010]] წლის მდგომარეობით, იტალიაში უცხოეთში დაბადებული მოსახლეობა წარმოშობის მიხედვით შემდეგნაირად ნაწილდება: ევროპა (54%), აფრიკა (22%), აზია (16%), ამერიკა (8%) და ოკეანეთი(0.06%). იტალიაში ემიგრანტები უმეტესად არათანაბრად არიან განაწილებულები: მათი 87% ცხოვრობს ქვეყნის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილებში (ეკონომიკურად განვითარებული ტერიტორიები), ხოლო სამხრეთში - 13%. ===ენა=== [[File:Minoranze linguistiche it.svg|upright=0.7|thumb|left|იტალიის მიერ ოფიციალურად აღიარებული ეთნო-ენობრივი უმცირესობები<ref>{{cite web |url=http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |title=Lingue di Minoranza e Scuola: Carta Generale |website=www.minoranze-linguistiche-scuola.it|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010152621/http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |archivedate=10 October 2017|access-date=16 July 2016}}</ref>]] ქვეყნის ოფიციალური ენა [[იტალიური ენა|იტალიურია]]. მსოფლიოს მასშტაბით ვხვდებით 64 მილიონ ადამიანს, რომლისთვისაც იტალიური მშობლიური ენაა,<ref>[https://www.ethnologue.com/language/ita Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150730230004/http://www.ethnologue.com/language/ita |date=30 July 2015 }} Ethnologue.com</ref><ref name="europa2006">{{cite web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |title=Eurobarometer – Europeans and their languages |format=485&nbsp;KB |date=February 2006|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430202903/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |archivedate=30 April 2011}}</ref><ref>[[Nationalencyklopedin]] "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007</ref> ხოლო დაახლოებით 21 მილიონისთვის - მეორე ენა.<ref name="Italian language">[http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502004444/http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian |date=2 May 2014 }} University of Leicester</ref> ბოლოდროინდელი ემიგრაციის გამო, იტალიაში უამრავი ადამიანი ცხოვრობს, რომელთათვის იტალიური ენა არც მშობლიურია და არც რეგიონული. იტალიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის თანახმად, იტალიის უცხოელ მაცხოვრებლებში რუმინული ყველაზე გავრცელებული მშობლიური ენაა: დაახლოებით 800,000 ადამიანისთვის რუმინული მშობლიური ენაა (ქვეყნის, 6 წელზე უფროსი, უცხოელი მოსახლეობის დაახლოებით 21.9%). სხვა გავრცელებული მშობლიური ენებია: [[არაბული ენა|არაბული]] (საუბრობს 475,000-ზე მეტი ადამიანი, უცხოელი მოსახლეობის 13.1%), [[ალბანური ენა|ალბანური]] (საუბრობს 380,000 მცხოვრები) და [[ესპანური ენა|ესპანური]] (საუბრობს 250,000 მცხოვრები).<ref>{{cite web |url=http://www.istat.it/en/archive/129304 |title=Linguistic diversity among foreign citizens in Italy |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Italian National Institute of Statistics]] |accessdate=27 July 2014|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140730134706/http://www.istat.it/en/archive/129304 |archivedate=30 July 2014 |date=24 July 2014}}</ref> ===განათლება=== იტალიაში განათლება არის უფასო და 6-16 წლის ასაკში სავალდებულო;<ref>{{cite web |url=http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |title=Law 27 December 2007, n.296 |publisher=Italian Parliament |accessdate=30 September 2012|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121206012402/http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |archivedate=6 December 2012}}</ref> შედგება ხუთი ნაწილისგან: საბავშვო ბაღი (''scuola dell'infanzia''), დაწყებითი სკოლა (''scuola primaria''), ქვედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di primo grado''), ზედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di secondo grado'') და უნივერსიტეტი (''università'').<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |title=&#124; Human Development Reports |publisher=Hdr.undp.org |date= |accessdate=18 January 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429033726/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |archivedate=29 April 2011}}</ref> დაწყებითი განათლება გრძელდება 8 წელი. სტუდენტები იღებენ საბაზისო განათლებას [[იტალიური ენა|იტალიურ]] და [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]] ენებში, [[მათემატიკა]]ში, [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში]], [[ისტორია]]ში, [[გეოგრაფია]]ში, სოციალურ კვლევებში, ფიზიკურ განათლებაში და ვიზუალურ და მუსიკალურ ხელოვნებებში. საშუალო განათლება გრძელდება ხუთი წლის განმავლობაში და მოიცავს სამ ტრადიციულ ტიპს, რომლებიც ორიენტირებულია სხვადასხვა აკადემიურ დონეზე: ''liceo'' ამზადებს სტუდენტებს საუნივერსიტეტო სწავლისთვის კლასიკური ან სამეცნიერო სასწავლო გეგმით, ხოლო ''istituto tecnico'' და ''Istituto profesionalale'' მოსწავლეებს ამზადებს პროფესიული განათლებისთვის. == ეკონომიკა == {{მთავარი|იტალიის ეკონომიკა}} იტალია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (1.160 მლრდ $) მსოფლიოში მე-6 ადგილი უკავია. * '''ე.ე.პ. სტრუქტურა''' (%) — [[სოფლის მეურნეობა]] — 3, [[მრეწველობა]] — 33, [[მომსახურება]] — 64; * '''ე.ე.პ. ''' (1 სულზე) — 20 170 $. * '''უდიდესი კომპანიები''' — მონტედისონი, [[ფიატი]], ალფა-რომეო, ბუგატი, პირელი, ირი, ბენეტონი, [[ფერარი]]. * '''ექსპორტი''' — ღვინო, მანქანათმშენებლობის პროდუქცია, ფეხსაცმელი, ტანსაცმელი, [[ზეითუნის ზეთი]], ტექსტილი. * '''ბიუჯეტი''' — 504 000 მლნ $. * '''ვალუტა''' — [[ევრო]] (EUR); 2002 წლამდე იტალიური ლირა. იტალიის ეკონომიკის ყველაზე მომგებიანი „დარგი“ [[მაფია]] აღმოჩდა, რომლის წლიური ბრუნვა 130 მლრდ ევროა, სუფთა მოგება კი 70 მლრდ. ამ მონაცემებს შეიცავს დანაშაულებების შესახებ მოხსენება, რომელიც საცალო ვაჭრობის ეროვნულმა კონფედერაციამ მოამზადა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ორგანიზებული დანაშაულის კომერციული შემადგენელი ნაწილი, რომელიც უშუალოდ სამეწარმეო საქმიანობაზე მოქმედებს, 92 მლრდ ევროს აჭარბებს. ეს [[მთლიანი ეროვნული პროდუქტი]]ს 6 %-ს შეადგენს, აღნიშნავს. ==სპორტი== {{Main|სპორტი იტალიაში}} [[File:Nat team of italy 2012.jpg|thumb|''[[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|Azzurri]]'', იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, 2012 წლის შემადგენლობით]] იტალიაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა [[ფეხბურთი]]ა.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Bill |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-26351331 |title=BBC News – Italian football counts cost of stagnation |publisher=Bbc.co.uk |date=10 March 2014 |accessdate=12 June 2015}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hamil |first1=Sean |title=Managing football : an international perspective |url=https://archive.org/details/managingfootball00hami |year=2010 |publisher=Elsevier/Butterworth-Heinemann |location=Amsterdam |isbn=978-1-85617-544-9 |page=[https://archive.org/details/managingfootball00hami/page/285 285] |edition=1st ed., dodr. |last2=Chadwick |first2=Simon}}</ref> [[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]] არის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გუნდი, რომელსაც მოგებული აქვს [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|ოთხი მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]] ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1934|1934]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1938|1938]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1982|1982]] და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]).<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |title=Previous FIFA World Cups |publisher=FIFA.com |accessdate=8 January 2011 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125063612/http://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |archivedate=25 January 2011}}</ref> იტალიურ კლუბებს მოგებული აქვთ 48 ძირითადი ევროპული თასი, რაც იტალიას ევროპული ფეხბურთის მეორე ყველაზე წარმატებულ ქვეყნად აქცევს. ქვეყნის მთავარი საფეხბურთო ლიგა არის [[იტალიის სერია A|სერია A]], რომელსაც მსოფლიოს მასშტაბით მილიონობით მაყურებელი ჰყავს. სხვა პოპულარულ სპორტის სახეობებში შედის [[ფრენბურთი]], [[კალათბურთი]] და [[რაგბი]]. იტალიის კაცთა და ქალთა ფრენბურთის ეროვნული ნაკრებები ხშირად მოისაზრება მსოფლიოში საუკეთესო ნაკრებებს შორის. [[იტალიის კაცთა ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები|იტალიის ეროვნულმა საკალათბურთო ნაკრებმა]] საუკეთესო შედეგი აჩვენა 1983 და 1999 წლის [[ევრობასკეტი|ევრობასკეტებზე]], როცა მათ ჩემპიონატები ოქროს მედლებით დაასრულეს; აგრეთვე, მათ 2004 წლის ოლიმპიურ თამაშებში ვერცხლის მედალი მოიგეს. ლიგა ბასკეტ სერია A-ს, იტალიის ძირითადი საკალათბურთო ლიგას, ხშირად თვლიან ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე კონკურენტუნარიან ჩემპიონატად. აგრეთვე მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს [[რაგბი|რაგბსაც]], რომელიც განსაკუთრებით პოპულარობით ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში სარგებლობს. [[ტალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები|იტალიის ეროვნული ნაკრები]] ასპარეზობს [[ექვსი ერის ჩემპიონატი|ექვსი ერის ჩემპიონატში]]; აგრეთვე არის [[რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს რეგულარული მონაწილე. კაცთა ფრენბურთის ნაკრებმა მსოფლიო ჩემპიონატი მიყოლებით, რამდენჯერმე მოიგო (1990, 1994 და 1998 წლებში), ხოლო ოლიმპიური ვერცხლის მედლის მფლობელი გახდა 1996, 2004 და 2016 წლებში. == მემკვიდრეობა == {{მთავარი|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში}} [[ფაილი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|thumb|[[კოლოსეუმი]]]] [[ფაილი:Leaning Tower of Pisa.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|პიზის კოშკი]] * [[რომი]] — პანთეონის ტაძარი ([[ძვ. წ. I საუკუნე|ძვ. წ. I ს]].), [[კოლოსეუმი]] (I ს.), ფორუმი, კარაკალას აბანოები (III ს.), ტრიუმფალური თაღი, წმინდა პავლეს ტაძარი (IV ს.), კაპიტოლიუმის მუზეუმი, ეროვნული მუზეუმი, გალერეა ბორგეზე; * [[მილანი]] — ოპერა „[[ლა სკალა]]“, ტაძარი (XIV ს.), სან-ამბროჯიოს ეკლესია (XII ს.), [[სანტა-მარია-დელლა-გრაციეს ტაძარი]] [[ლეონარდო და ვინჩი]]ს ფრესკით „საიდუმლო სერობა“; * [[ფლორენცია]] — ისტორიული ცენტრი, ტაძარი (XIII ს.), სტროცის სასახლე (XV ს.); * [[ვენეცია]] და [[ვენეციის ლაგუნა|მისი ლაგუნა]], [[პიაცა-დეი-მირაკოლი|პიზის ტაძარი]] და კოშკი, [[პომპეი]]ს არქეოლოგიური ტერიტორია, [[ნეაპოლი]]ს ცენტრი და [[ნეაპოლის ყურე|ყურე]], [[კაზერტის სამეფო სასახლე|სამეფო სასახლე კაზერტაში]], [[სავოიის მონარქების რეზიდენციები|სავოიის სამეფო სახლის რეზიდენცია]]; * რომაული ეპოსი — [[ენეიდა]] (ძვ.წ. I). ==ბიბლიოგრაფია== * {{cite web |title=History of Italy: Primary Documents |first=Richard |last=Hacken |publisher=EuroDocs: Harold B. Lee Library: Brigham Young University |url=http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Italy:_Primary_Documents |accessdate=6 March 2010}} * {{cite web |title=FastiOnline: A database of archaeological excavations since the year 2000 |date=2004–2007 |publisher=International Association of Classical Archaeology (AIAC) |url=http://www.fastionline.org/ |accessdate=6 March 2010}} * Hibberd, Matthew. ''The media in Italy'' (McGraw-Hill International, 2007) * Sarti, Roland, ed. ''Italy: A reference guide from the Renaissance to the present'' (2004) * Sassoon, Donald. ''Contemporary Italy: politics, economy and society since 1945'' (Routledge, 2014) * {{cite web |title=Italy History – Italian History Index |language=Italian, English |date=1995–2010 |publisher=European University Institute, The World Wide Web Virtual Library |url=http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |accessdate=6 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815124837/http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |archivedate=15 აგვისტო 2021 }} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Italy|იტალია}} {{ვიქსიკონი}} {{wikivoyage|Italy}} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html Italy entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=2017-07-09 }} * [http://www.italia.it/en/home.html ტურიზმის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018203348/http://www.italia.it/en/home.html |date=2009-10-18 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ Italy at the Open Directory Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114030249/http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ |date=2011-11-14 }} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Italy ვიკიმედიის ატლასი] ===სამთავრობო=== *[https://web.archive.org/web/20080414205808/http://www.quirinale.it/presidente/altrelingue/inglese/presidente-en.htm President of the Republic of Italy] *[http://www.parlamento.it/ Parliament] {{it icon}} *[http://english.camera.it/ Chamber of Deputies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615055147/http://english.camera.it/ |date=2006-06-15 }} *[http://www.senato.it/ Senate] {{it icon}} *[http://www.italia.gov.it/ Main institutional portal] {{it icon}} *[http://www.governo.it/ Council of Ministries] {{it icon}} *[http://www.cortecostituzionale.it/ Constitutional Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607224952/http://www.cortecostituzionale.it/ |date=2011-06-07 }} {{it icon}} *[http://www.cortedicassazione.it/ Supreme Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801220104/http://www.cortedicassazione.it/ |date=2013-08-01 }} {{it icon}} *[http://www.esteri.gov.it/eng/ Ministry of Foreign Affairs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517014204/http://www.esteri.gov.it/eng/ |date=2008-05-17 }} *[http://www.interno.it/ Ministry of the Interior] {{it icon}} *[http://www.istruzione.it/ Ministry of Education] {{it icon}} *[http://www.study-in-italy.it/ Ministry of Education: international exchanges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419134614/http://www.study-in-italy.it/ |date=2009-04-19 }} *[http://www.ministerosalute.it/ Ministry of Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100129084803/http://www.ministerosalute.it/ |date=2010-01-29 }} {{it icon}} *[http://www.difesa.it/ Ministry of Defense] {{it icon}} *[http://www.welfare.gov.it/ Ministry of Labour and Social Welfare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070922163623/http://www.welfare.gov.it/ |date=2007-09-22 }} *[http://www.politicheagricole.gov.it/ Ministry of Agriculture] {{it icon}} *[https://web.archive.org/web/20080214220932/http://www.giustizia.gov.it/sito_trad_inglese/en_index.htm Ministry of Justice] *[https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016125636/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html |date=2011-10-16 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დ8}} {{ევროპის ქვეყნები}} {{ევროპის კავშირის წევრები}} [[კატეგორია:იტალია| ]] [[კატეგორია:ევროპის ქვეყნები]] [[კატეგორია:დიდი რვიანის ქვეყნები]] [[კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] hcy3r56oe464osly6tc36lt9ainiazb 5563086 5563085 2026-10-21T21:11:29Z BRUTE 12555 /* შუა საუკუნეები */ 5563086 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქვეყანა |სრული სახელი = იტალიის რესპუბლიკა |მშობლიური სახელი = Repubblica italiana |სახელი = იტალია |დროშა = Flag of Italy.svg |გერბი = Italy-Emblem.svg |სიმბოლოს ტიპი = გერბი |რუკა = EU-Italy.svg |რუკის სიგანე = 300პქ |რუკის წარწერა = იტალიის მდებარეობა ევროპაში |ეროვნული ჰიმნი = [[იტალიის ჰიმნი|Il Canto degli Italiani]]<br/>{{small|''იტალიელთა სიმღერა''}} [[ფაილი:Inno di Mameli instrumental.ogg|ცენტრში]] |ოფიციალური ენები = [[იტალიური ენა|იტალიური]] {{ref label|ააა|ა}} |რელიგია = [[რომის კათოლიკური ეკლესია|რომაული კათოლიციზმი]] |დედაქალაქი = [[რომი]] |latd=41 |latm=54 |latNS=N |longd=12 |longm=29 |longEW=E |უდიდესი ქალაქი = დედაქალაქი |ეთნოქორონიმი = იტალიელი |მთავრობის ტიპი = [[უნიტარული სახელმწიფო|უნიტარული]] [[პარლამენტარიზმი|საპარლამენტო]] [[კონსტიტუციური რესპუბლიკა]] |ლიდერის ტიტული1 = [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერის სახელი1 = {{nowrap|[[სერჯო მატარელა]]}} |ლიდერის ტიტული2 = [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი2 = [[ჯორჯა მელონი]] |საკანონმდებლო ორგანო = [[იტალიის პარლამენტი|პარლამენტი]] |ზედა პალატა = [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატი]] |ქვედა პალატა = [[იტალიის დეპუტატთა პალატა|დეპუტატთა პალატა]] |დამოუკიდებლობის ტიპი = [[იტალიის ისტორია|ფორმირება]] |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = [[იტალიის გაერთიანება|გაერთიანება]] |მოვლენის თარიღი1 = 17 მარტი, 1861 |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = [[იტალიის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი (1946)|რესპუბლიკა]] |მოვლენის თარიღი2 = 2 ივნისი, 1946 |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = {{nowrap|[[ევროკავშირი#წევრები|დაარსდა]] [[ევროპული თანამეგობრობა|ევროპული <br/>თანამეგობრობა]] <br/>(ამჟამად [[ევროკავშირი]])}} |მოვლენის თარიღი3 = 1 იანვარი, 1958 |ფართობის ადგილი = 72-ე |ფართობი = 301 338 |წყლის პროცენტულობა = 2.4 |მოსახლეობის აღწერა = 59 433 744<ref name="Istat">{{cite web |url=http://www.istat.it/it/files/2012/12/volume_popolazione-legale_XV_censimento_popolazione.pdf|title=Census 2011 - final results |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]] |accessdate=19 December 2012}}</ref> |მოსახლეობის აღწერის წელი = 2011 |მოსახლეობის აღწერის ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის შეფასება = 60,317,116<ref name="istat.it">{{cite web |title=Indicatori demografici |url=https://www.istat.it/it/archivio/238447 |website=www.istat.it |accessdate=11 April 2020 |language=it |date=20 February 2020}}</ref> |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2020 |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 23-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 63-ე |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 201.3 |მშპ-ის მუპ = $1.847 ტრილიონი<ref name=autogenerated1 >{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&pr.y=6&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=136&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Italy |publisher=International Monetary Fund |accessdate=17 June 2014}}</ref> |მშპ-ის მუპ-ის ადგილი = მე-11 |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2014 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $30 803<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 32-ე |მშპ-ის ნომინალი = $2.171 ტრილიონი<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალის ადგილი = მე-8 |მშპ-ის ნომინალის წელი = 2014 |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = $36 216<ref name=autogenerated1/> |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 27-ე |ჯინის წელი = 2011 |ჯინის ცვლილება = <!--increase/decrease/steady--> |ჯინი = 31.9 <!--number only--> |ჯინის სქოლიო = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |ჯინის ადგილი = |აგი-ს წელი = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |აგი-ს ცვლილება = steady<!--increase/decrease/steady--> |აგი = 0.872 <!--number only--> |აგი-ს სქოლიო = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21-25}}</ref> |აგი-ს ადგილი = 26-ე |ვალუტა = [[ევრო]] ([[ევროს სიმბოლო|€]]) {{ref label|ბბბ|ბ}} |ვალუტის კოდი = EUR |სასაათო სარტყელი = [[UTC+01:00]] |UTC-ის გადაწევა = +1 |სასაათო სარტყელი DST = [[UTC+02:00]] |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = +2 |მოძრაობის მიმართულება = მარჯვენა |სატელეფონო კოდი = [[იტალიის სატელეფონო ნომრები|+39]] {{ref label|გგგ|გ}} |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.it]] {{ref label|დდდ|დ}} |შენიშვნა ა = {{note|ააა}} ფრანგული ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ვალე-დ’აოსტა]]ში; [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ტრიესტის პროვინცია]]სა და [[გორიციის პროვინცია]]ში; გერმანული და [[ლადინური ენა|ლადინური]] ოფიციალურთან გათანაბრებული ენაა [[ბოლცანო (პროვინცია)|სამხრეთ ტიროლში]]. |შენიშვნა ბ = {{note|ბბბ}} 2002 წლამდე [[იტალიური ლირა|ლირა]]. |შენიშვნა გ = {{note|გგგ}} [[კამპიონე-დ’იტალია]]ში დასარეკად, საჭიროა შვეიცარიის კოდის აკრეფა [[+41]]. |შენიშვნა დ = {{note|დდდ}} [[ევროკავშირი]]ს სხვა წევრ სახელმწიფოებთან ერთად, აგრეთვე გამოიყენება დომენი [[.eu]]. }} '''იტალია''' ({{lang-it|Italia}}), ოფიციალურად '''იტალიის რესპუბლიკა''' ({{lang-it|Repubblica italiana}}<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IT |title=Ethnologue report |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=30 October 2010}}</ref>) — უნიტარული, [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] სამხრეთ ევროპაში. ჩრდილოეთით, [[ალპები]]ს გასწვრივ ესაზღვრება [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]] და [[სლოვენია]]. სამხრეთით მთლიანად მოიცავს [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულს]], [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] ორ უდიდეს კუნძულს — [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ს, ასევე სხვა მრავალ პატარა კუნძულს. იტალიის საზღვრებში მდებარეობს ორი [[ანკლავი]], დამოუკიდებელი სახელმწიფოები [[სან-მარინო]] და [[ვატიკანი]]. ამავე დროს, იტალია შვეიცარიის ტერიტორიაზე ფლობს ექსკლავ [[კამპიონე-დ'იტალია]]ს. იტალიის ტერიტორია მოიცავს 301 338 კმ²-ს და ახასიათებს [[ზომიერი სარტყლები|ზომიერი სარტყლის]] [[კლიმატი]]. 60,6 მლნ მცხოვრებით იტალია [[ევროპა]]ში მე-5 სახელმწიფოა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ და მსოფლიოში 23-ე. იტალიის დედაქალაქი [[რომი]] საუკუნეთა განმავლობაში დასავლური ცივილიზაციის პოლიტიკურ და რელიგიურ ცენტრს წარმოადგენდა, როგორც [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] დედაქალაქი და [[წმინდა ეპარქია|წმინდა ეპარქიის]] ადგილსამყოფელი. რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ იტალიამ გაუძლო უცხოელ ხალხთა მრავალ შემოსევას, ძირითადად ისეთი ხალხებისგან როგორებიც იყვნენ [[ძველი გერმანელები|გერმანიკული ტომები]] — [[ლანგობარდები]] და [[ოსტგუთები]], შემდეგ [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიელები]], უფრო მოგვიანებით კი [[ნორმანები]] და ა. შ. საუკუნეების შემდეგ, იტალია საზღვაო რესპუბლიკებისა და [[რენესანსი]]ს სამშობლო გახდა.<ref name="immaculateheartacademy.org" >{{Cite journal |contribution=Italy: Birthplace of the Renaisssance |title=European Rennaisance and Reformation |location=Township of Washington, NJ |publisher=Immaculate Heart Academy |publication-date=[n.d.] |accessdate=20 December 2009 |url=http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |postscript=<!--None--> |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427081145/http://www.immaculateheartacademy.org/outside2/socialstudies/kuhns/1%20Italy%20Birthplace%20of%20the%20Renaissance.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}. {{Verify credibility|date=December 2009}}</ref> პოსტ-რომის იმპერიული საკმაოდ ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე იტალია დაყოფილი იყო მრავალ სამეფოდ და ქალაქ-სახელმწიფოდ (მაგალითად, როგორებიც იყო [[სარდინიის სამეფო]], [[ორი სიცილიის სამეფო]], [[მილანის საჰერცოგო]]), მაგრამ [[1861]] წელს გაერთიანდა.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |title=Unification of Italy |publisher=Library.thinkquest.org |date=4 April 2003 |accessdate=19 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307050237/http://library.thinkquest.org/TQ0312582/unification.html |archivedate=7 მარტი 2009 }}</ref> გაერთიანების მღელვარე პერიოდი ისტორიაში ცნობილია როგორც ''„Il Risorgimento“''. გვიანდელ [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნიდან]] და [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ბოლომდე იტალია ფლობდა კოლონიურ იმპერიას, რომელზეც მისი მმართველობა ვრცელდებოდა და ოგო მოიცავდა [[ლიბია]]ს, [[ერიტრეა]]ს, [[სომალი]]ს, [[ეთიოპია]]ს, [[ალბანეთი|ალბანეთს]], [[დოდეკანესის კუნძულები|დოდეკანესის კუნძულებსა]] და [[თიენძინის იტალიური კონცესია|თიენძინის კონცესიას]] [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="allempires.com" >{{cite web |url=http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |title=The Italian Colonial Empire |publisher=All Empires |date= |accessdate=30 October 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224012449/http://www.allempires.com/article/index.php?q=italian_colonial |archivedate=24 თებერვალი 2012 }}</ref> თანამედროვე იტალია დემოკრატიული რესპუბლიკაა. რანგირებულია როგორც მსოფლიოს 24-ე ყველაზე განვითარებული ქვეყანა<ref name="hdr.undp.org">[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf Human Development Report 2010]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.</ref> და ცხოვრების ხარისხის ინდექსით შედის მსოფლიო ქვეყანათა ათეულში.<ref name="economist.com">[http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf The Economist Intelligence Unit’s quality-of-life index], Economist, 2005</ref> იტალია გამოირჩევა ცხოვრების ძალიან მაღალი სტანდარტით და ერთ სულ მოსახლეზე [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს მაღალი მაჩვენებლით.<ref>{{cite web|url=http://imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=26&pr.y=9&sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=NGDPDPC&grp=0&a= |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ddp-ext.worldbank.org/ext/DDPQQ/member.do?method=getMembers&userid=1&queryId=135 |title=DDP Quick Query |publisher=Ddp-ext.worldbank.org |date=20 July 2004 |accessdate=2 August 2010}}</ref> წარმოადგენს [[ევროკავშირი]]ს ჩანასახის დამფუძნებელ წევრს და [[ევროზონა|ევროზონის]] ნაწილს. იტალია ასევე არის [[დიდი რვიანი]]ს, [[დიდი ოცეული]]სა და [[ნატო]]ს წევრი. გააჩნია მსოფლიოში მესამე უდიდესი [[ოქრო]]ს მარაგი, მშპ-ის მერვე უდიდესი მაჩვენებელი მსოფლიოში, მეათე უდიდესი მშპ,<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=PPPGDP&grp=0&a=&pr.x=9&pr.y=12 |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=Imf.org |date=14 September 2006 |accessdate=2 August 2010}}</ref> და მეექვსე უდიდესი სახელმწიფო ბიუჯეტი.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |title=CIA World Factbook, Budget |publisher=Cia.gov |date= |accessdate=26 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706234818/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2056.html |archivedate=6 ივლისი 2018 }}</ref> ის ასევე არის [[ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია|ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის]], [[მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია|მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის]], [[ევროპის საბჭო]]ს, [[დასავლეთ ევროპის კავშირი]]სა და [[გაერო]]ს წევრი. იტალია ფლობს მსოფლიოში მეცხრე უდიდეს თავდაცვით ბიუჯეტს და მის ტერიტორიაზე განთავსებულია ნატოს ბირთვული იარაღი. იტალია დიდ როლს თამაშობს გლობალურ სამხედრო, [[კულტურა|კულტურულ]] და [[დიპლომატია|დიპლომატიურ]] საქმიანობებში. ქვეყნის ევროპული პოლიტიკის, სოციალური და ეკონომიკური გავლენა მას მთავარ რეგიონულ ძალად აქცევს.<ref name="Leonardis, 2003, გვ. 17" >M. De Leonardis, ''Il Mediterraneo nella politica estera italiana del secondo dopoguerra'', Bologna, Il Mulino, 2003, გვ. 17</ref><ref name="books.google.com">{{cite book|url=http://books.google.com/?id=X4xw8-Oj9usC&pg=PA157&lpg=PA157&dq=regional+power+italy+in+europe#PPP1,M1 |title=The Middle East and Europe|publisher=Google Books |date=1998-11-24 |accessdate=2011-05-30}}</ref> იტალიას გააჩნია საზოგადოების განათლების მაღალი დონე და წარმოადგენს მაღალგლობალიზებულ ერს.<ref>{{cite web |url=http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |title=KOF – Pressemitteilung |format=PDF |accessdate=27 October 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427080724/http://globalization.kof.ethz.ch/static/pdf/press_release_2009_en.pdf |archivedate=27 აპრილი 2011 }}</ref> == სახელწოდება == * '''ოფიციალური''': ქართულად — იტალიის რესპუბლიკა; იტალიურად — Italia, Repubblica Italiana. * '''ეტიმოლოგია''' — სახელი უკავშირდება ძველ იტალიკურ ტომებს, რომელთა ერთმა ნაწილმა, კერძოდ [[ლათინები|ლათინებმა]] დაიმორჩილეს დანარჩენები და შექმნეს [[რომის რესპუბლიკა]]. სხვა ვერსიით, იგი მომდინარეობს „ხბოთა ღვთაების“ სახელისაგან (ლათინურად vituli ხბოებს ნიშნავს). * '''ქვეყნის კოდი''' — IT. == ისტორია == {{მთავარი|იტალიის ისტორია}} === წინაისტორია და ანტიკური ხანა === [[სურათი:Etruscan Painting 1.jpg|thumb|right|[[ეტრუსკები|ეტრუსკული]] ფრესკა [[მონტეროცის ნეკროპოლისი|მონტეროცის ნეკროპოლისში]], ძვ. წ. V საუკუნე]] [[ქვედა პალეოლითი|ქვედა პალეოლითის]] არტეფაქტები, რომელიც 850 000 წელს ითვლის, აღმოჩენილია [[მონტე პოჯოლო|მონტე პოჯოლოზე]], [[ემილია-რომანია]]ს რეგიონის ტერიტორიაზე.<ref>{{Cite web|last=Society|first=National Geographic|title=Erano padani i primi abitanti d'Italia|url=http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220707/http://www.nationalgeographic.it/scienza/2012/01/20/news/erano_padani_iprimi_abitanti_ditalia-807204|archive-date=26 June 2019|website=National Geographic}}</ref> იტალიაში ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა [[ნეანდერტალელი|ნეანდერტალელთა]] არსებობა შუა პალეოლითის ხანაში, 200 000 წლის წინ,<ref>Kluwer Academic/Plenum Publishers 2001, ch. 2. {{ISBN|0-3064-6463-2}}.</ref> ხოლო თანამედროვე ადამიანები დაახლოებით 40 000 წლის წინ გამოჩნდნენ ([[რიპარო მოკი]]ს მღვიმე, [[ლიგურია]]).<ref>42.7–41.5 ka ([[68–95–99.7 rule|1σ CI]]). {{Cite journal|last=Douka|first=Katerina|display-authors=etal|year=2012|title=A new chronostratigraphic framework for the Upper Palaeolithic of Riparo Mochi (Italy)|journal=Journal of Human Evolution|volume=62|issue=2|pages=286–299|doi=10.1016/j.jhevol.2011.11.009|pmid=22189428|bibcode=2012JHumE..62..286D }}; {{Cite web|date=29 January 2010|title=Istituto Italiano di Preistoria e Protostoria|url=http://www.iipp.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015231105/http://www.iipp.it/|archive-date=15 October 2013|publisher=IIPP}}</ref> რომამდელი იტალიის ძველი ხალხები [[პროტო-ინდოევროპელები|ინდოევროპელები]] იყვნენ, კერძოდ, [[იტალიკური ხალხები]]. შესაძლო არაინდოევროპულ ან [[ინდოევროპამდელი ენები|ინდოევროპამდელი]] წარმომავლობის მთავარ ისტორიული ხალხებს შეადგენდნენ [[ეტრუსკები]], [[ელიმები]] და სიცილიის [[სიკანები]], ასევე პრეისტორიული [[სარდინიელები]], რომლებმაც [[ნურაგული ცივილიზაცია]] შექმნეს. სხვა ძველი მოსახლეობისგან აღსანიშნავია [[რეტები]] და [[კამუნები]], რომლებიც [[ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები|ვალკამონიკის კლდის ნახატებით]]აა ცნობილი.<ref>{{Cite web|title=Rock Drawings in Valcamonica|url=https://whc.unesco.org/en/list/94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100703183257/http://whc.unesco.org/en/list/94|archive-date=3 July 2010|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ბუნებრივი მუმია, [[ეცის ყინულის კაცი|ეცი]], რომლის ასაკიც ძვ. წ. 3400–3100 წლებით თარიღდება, [[1991]] წელს [[სიმილაუნი|სიმილაუნის მყინვარში]] აღმოაჩინეს.<ref>{{Cite journal|last1=Bonani|first1=Georges|last2=Ivy|first2=Susan D.|display-authors=etal|year=1994|title=AMS 14 Age Determination of Tissue, Bone and Grass Samples from the Ötzal Ice Man|url=http://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|url-status=live|journal=Radiocarbon|volume=36|issue=2|pages=247–250|doi=10.1017/s0033822200040534|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720211402/https://digitalcommons.library.arizona.edu/objectviewer?o=http%3A%2F%2Fradiocarbon.library.arizona.edu%2FVolume36%2FNumber2%2Fazu_radiocarbon_v36_n2_247_250_v.pdf|archive-date=20 July 2010|doi-access=free}}</ref> პირველი კოლონიზატორები [[ფინიკიელები]] იყვნენ, რომლებმაც სიცილიისა და სარდინიის სანაპიროებზე სავაჭრო დასახლებები დააარსეს. ზოგიერთი მათგანი მცირე ურბანულ ცენტრად იქცა და [[ბერძნული კოლონიზაცია|ბერძნული კოლონიების]] პარალელურად ვითარდებოდა.<ref>{{Cite journal|last1=Raclot|first1=Thierry|last2=Oudart|first2=Hugues|date=January 2000|title=CORPS GRAS ET OBESITE Acides gras alimentaires et obésité: aspects qualitatifs et quantitatifs|journal=Oléagineux, Corps gras, Lipides|volume=7|issue=1|pages=77–85|doi=10.1051/ocl.2000.0077|issn=1258-8210|doi-access=free}}</ref> ძვ. წ. VIII–VII საუკუნეებში ბერძნული კოლონიები დაარსდა [[ისკია|პითეკუსაში]] (კუნძული [[ტირენიის ზღვა]]ში), შემდეგ კი გავრცელდა იტალიის ნახევარკუნძულის სამხრეთით და სიცილიის სანაპიროზე; ეს არეალი მოგვიანებით [[დიდი საბერძნეთი]]ს სახელით გახდა ცნობილი.<ref>Emilio Peruzzi, ''Mycenaeans in early Latium'', (Incunabula Graeca 75), Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, Roma, 1980</ref> [[იონიელები|იონიელებმა]], [[დორიელი ბერძნები|დორიელმა]] კოლონისტებმა, [[სირაკუზა|სირაკუზელებმა]] და [[აქაველები|აქეველებმა]] დააარსეს სხვადასხვა ქალაქი. ბერძნულმა კოლონიზაციამ [[იტალიკური ხალხები]] მმართველობის დემოკრატიულ ფორმებთან და მაღალი მხატვრულ-კულტურული გამოვლინებებთან დააკავშირა.<ref>{{Cite web|title=II 1987: Uomini e vicende di Magna Grecia |url=https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204123345/https://www.bpp.it/Apulia/html/archivio/1987/II/art/R87II015.html|archive-date=4 February 2021|website=bpp.it}}</ref> === ძველი რომი === {{მთავარი|რომის სამეფო|რომის რესპუბლიკა|რომის იმპერია}} [[სურათი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|[[კოლოსეუმი]] ანტიკური არქიტექტურისა და ინჟინერიის ერთ-ერთ უდიდეს ნიმუშად მიიჩნევა]] იტალიის ისტორია [[იტალიკები|იტალიკურ ხალხთა]] მრავალრიცხოვან ჯგუფს უკავშირდება — განსაკუთრებით [[ძველი რომაელები|ძველ რომაელებს]], რომლებმაც [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] დროს დაიპყრეს ხმელთაშუა ზღვის სამყარო და საუკუნეების განმავლობაში მართავდნენ მას [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] ეპოქაში.<ref>{{Cite book |last1=Carl Waldman |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |title=Encyclopedia of European Peoples |last2=Catherine Mason |publisher=Infobase Publishing |year=2006 |isbn=978-1-4381-2918-1 |page=586 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311102543/[https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC](https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC) |archive-date=11 March 2023 |url-status=live}}; {{Cite book |last=Mommsen |first=Theodor |author-link=Theodor Mommsen |title=History of Rome, Book II: From the Abolition of the Monarchy in Rome to the Union of Italy |publisher=Reimer & Hirsel |year=1855 |location=Leipzig}}; {{Cite book |last=Lazenby |first=John Francis |url=https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze |title=Hannibal's War: A Military History of the Second Punic War |date=4 February 1998 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3004-0 |page=[https://archive.org/details/hannibalswarmili00laze/page/29 29] |quote=Italy homeland of the Romans. |url-access=registration |via=Internet Archive}}</ref> ძველი რომი, დასახლება ცენტრალურ იტალიაში, მდინარე [[ტიბრი]]ს ნაპირზე, [[რომის დაარსება|დაარსდა]] [[ძვ. წ. 753]] წელს და 244 წლის განმავლობაში მონარქიული სისტემით იმართებოდა ([[რომის სამეფო]]).<ref>{{Cite web |date=24 November 2009 |title=Rome founded {{!}} 21 April, 753 B.C. |url=https://www.history.com/this-day-in-history/april-21/rome-founded |website=HISTORY |language=en}}</ref> [[ძვ. წ. 509]] წელს რომაელებმა, სენატისა და ხალხის მართველობის მომხრეებმა ([[SPQR]]), დაამხეს მონარქია და დააარსეს ოლიგარქიული რესპუბლიკა.<ref>{{Cite journal|last=Sanders|first=Henry A.|date=1908|title=The Chronology of Early Rome|url=https://www.jstor.org/stable/261793|journal=Classical Philology|volume=3|issue=3|pages=316–329|doi=10.1086/359186|jstor=261793|s2cid=161535192|issn=0009-837X |quote=It has come to be second nature ... to date the founding of Rome [to] 753 BC [and] the first year of the Republic [to] 509&nbsp;BC.|url-access=subscription}}</ref> იტალიის ნახევარკუნძული (''„Italia“''), რომის ექსპანსიის დროს გაერთიანდა ერთიან ერთეულად; ახალი ტერიტორიების [[სამნიტური ომები|დაპყრობა]] ხშირად სხვა იტალიკური ტომების, [[ეტრუსკები|ეტრუსკების]], [[კელტები|კელტების]] და ბერძნების ხარჯზე ხდებოდა. ჩამოყალიბდა მუდმივი კავშირი ადგილობრივი ტომებსა და ქალაქების უმეტესობასთან, ხოლო რომმა დასავლეთ ევროპის, ჩრდილოეთ აფრიკისა და [[ახლო აღმოსავლეთი]]ს დაპყრობა დაიწყო. [[ძვ. წ. 44]] წელს, [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისრის]] მკვლელობის შემდეგ, რომი უზარმაზარ იმპერიად იქცა, რომელიც [[რომაული ბრიტანეთი|ბრიტანეთიდან]] [[მესოპოტამია (რომაული პროვინცია)|სპარსეთის]] საზღვრებამდე იყო გადაჭიმული და მთელ ხმელთაშუა ზღვის აუზს მოიცავდა. რომის იმპერიამ ბერძნული, რომაული და სხვა კულტურები ძლევამოსილ ცივილიზაციაში გააერთიანა. პირველი იმპერატორის, [[ავგუსტუსი|ავგუსტუსის]], ხანგრძლივმა მმართველობამ მშვიდობისა და კეთილდღეობის ეპოქა მოიტანა. რომაული იტალია იმპერიის [[მეტროპოლია]]დ, რომაელთა სამშობლოდ და დედაქალაქის ტერიტორიად რჩებოდა.<ref>{{Cite journal|last=Morcillo|first=Marta García|title=The Glory of Italy and Rome's Universal Destiny in Strabo's Geographika, in: A. Fear – P. Liddel (eds), Historiae Mundi. Studies in Universal History. Duckworth: London 2010: 87–101. |url=https://www.academia.edu/362374|url-status=live|journal=Historiae Mundi: Studies in Universal History|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114073554/[https://www.academia.edu/362374|archive-date=14](https://www.academia.edu/362374|archive-date=14) January 2022}}; {{Cite book|last=Keaveney|first=Arthur|url=https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|title=Arthur Keaveney: ''Rome and the Unification of Italy''|date=January 1987|publisher=Croom Helm|isbn=978-0-7099-3121-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000835/[https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=ojoOAAAAQAAJ|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}; {{Cite book|last=Billanovich|first=Giuseppe|url=https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13|title=Libreria Universitaria Hoepli, Lezioni di filologia, Giuseppe Billanovich e Roberto Pesce: ''Corpus Iuris Civilis, Italia non erat provincia, sed domina provinciarum'', Feltrinelli, p.363|publisher=Roberto Pesce|year=2008|isbn=978-8-8965-4309-2|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000801/[https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11](https://books.google.com/books?id=fVylk1KUS84C&dq=Italia+domina+provinciarum&pg=PR13#v=onepage&q=Italia%20domina%20provinciarum&f=false|archive-date=11) February 2024|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Italia (Romia Imperio).svg|მარჯვნივ|მინი|300პქ|რომის იმპერია ახ. წ. 117 წელს (წითლად — იტალიის ნახევარკუნძული, ვარდისფრად — რომის პროვინციები]] იმპერიის პირველი ორი საუკუნე უპრეცედენტო სტაბილურობის პერიოდი იყო, რომელსაც „[[პაქს რომანა]]“ („რომაული მშვიდობა“) ეწოდება. რომმა თავისი ტერიტორიული გაფართოების მაქსიმუმს [[ტრაიანე]]ს (ახ. წ. 98–117) დროს მიაღწია, [[კომოდუსი]]ს (ახ. წ. 180–192) დროს კი მზარდი არეულობისა და დაკნინების პერიოდი დაიწყო.<ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Five Good Emperors |url=https://www.britannica.com/topic/Five-Good-Emperors |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Gibbon |first=Edward |title=The History of the Decline And Fall of the Roman Empire |date=1776 |chapter=The Decline And Fall in the West – Chapter 4 |chapter-url=https://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |archive-date=24 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824100850/http://www.ccel.org/g/gibbon/decline/volume1/chap4.htm |url-status=live}}</ref> [[ხალხთა დიდი გადასახლება|ხალხთა დიდი გადასახლების]] პერიოდი, რომელიც [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომების]] შემოსევებს მოიცავდა, რომის იმპერიის დაკნინების მიზეზი გახდა. რომის იმპერია ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესია, რომელიც დიდ ეკონომიკურ, კულტურულ, პოლიტიკურ და სამხედრო ძალაუფლებას ფლობდა.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=The Roman Empire at its greatest expansion |url=https://trizioeditore.it/en/blogs/notizie/impero-romano-massima-espansione-mappa-storia |website=Trizio Editore |language=en}}</ref> მაქსიმალური ექსპანსიისას, მისი ფართობი 5 მილიონი კვადრატული კილომეტრი იყო.<ref>{{Cite journal|last=Taagepera|first=Rein|year=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D|journal=Social Science History|volume=3|issue=3/4|pages=115–138|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}; {{Cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D|year=2006|title=East–West Orientation of Historical Empires|url=http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|url-status=live|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|page=222|doi=10.5195/JWSR.2006.369|issn=1076-156X|archive-url=https://arquivo.pt/wayback/20160517210851/http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf|archive-date=17 May 2016|doi-access=free}}</ref> რომაულმა მემკვიდრეობამ დიდი გავლენა იქონია დასავლურ ცივილიზაციაზე და თანამედროვე სამყაროს ჩამოაყალიბაზე. [[ლათინური ენა|ლათინურიდან]] წარმომავალი [[რომანული ენები]]ს ფართო გავრცელება, [[რომაული ციფრები|რომაული რიცხვითი სისტემა]], თანამედროვე დასავლური ანბანი და კალენდარი, ასევე [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] მსოფლიო რელიგიად ჩამოყალიბება რომაული ბატონობის მრავალ მემკვიდრეობას შორისაა.<ref>{{Cite book|last=Richard|first=Carl J.|title=Why we're all Romans: the Roman contribution to the western world|publisher=Rowman & Littlefield|year=2010|isbn=978-0-7425-6779-5|edition=1st pbk.|location=Lanham, MD|pages=xi–xv}}</ref> === შუა საუკუნეები === [[დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემა|დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის]] შემდეგ იტალია [[ოდოაკრი]]ს ხელში აღმოჩნდა, მოგვიანებით კი [[ოსტგუთები|ოსტგუთებმა]] დაიპყრეს.<ref>{{Cite book|last=Sarris|first=Peter|title=Empires of faith: the fall of Rome to the rise of Islam, 500–700|publisher=Oxford UP|year=2011|isbn=978-0-1992-6126-0|edition=1st. pub.|location=Oxford|page=118}}</ref> შემოსევებმა სამეფოთა ქაოსური ცვლილება და ე.წ. „[[ბნელი საუკუნეები (ისტორიოგრაფია)|ბნელი საუკუნეები]]“ მოიტანა. VI საუკუნეში მორიგი [[ძველი გერმანელები|გერმანული ტომის]], [[ლანგობარდები|ლანგობარდების]], შემოსევამ ბიზანტიური გავლენა შეამცირა და ნახევარკუნძულის პოლიტიკური ერთიანობა დაასრულა. ჩრდილოეთში ჩამოყალიბდა [[ლანგობარდთა სამეფო]]; ლანგობარდებს ეკავათ ცენტრალური სამხრეთიც, ხოლო სხვა ნაწილები ბიზანტიელთა ხელში დარჩა.<ref>{{Cite web|title=History of Italy|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929150112/https://www.britannica.com/place/Italy/Lombards-and-Byzantines|archive-date=29 September 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> [[სურათი:Communal fight in Bologna (Sercambi).jpg|მინი|მარჯვნივ|300პქ|upright=.7|[[გველფები და გიბელინები]]ს დაპირისპირება, XIV-XV საუკუნების გამოსახულება]] ლანგობარდთა სამეფო VIII საუკუნის ბოლოს [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდმა]] [[ფრანკთა სახელმწიფო|ფრანკების]] სახელმწიფოს შემოუერთა და იტალიის სამეფო გახდა.<ref>{{Cite web|title=Carolingian and post-Carolingian Italy, 774–962|url=https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007160553/https://www.britannica.com/place/Italy/Carolingian-and-post-Carolingian-Italy-774-962|archive-date=7 October 2022|website=Encyclopædia Britannica}}</ref> ფრანკებმა ხელი შეუწყვეს [[პაპის ოლქი]]ს ჩამოყალიბებასაც. XIII საუკუნემდე პოლიტიკურ ვითარებას [[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერატორებისა]] და პაპებს შორის ურთიერთობები განსაზღვრავდა; ქალაქ-სახელმწიფოები მოცემულ პერიოდში შექმნილი სიტუაციის შესაბამისად იმპერატორებს (გიბელინების პარტია), ან პაპებს (გველფების პარტია) უჭერდნენ მხარს (იხილეთ [[გველფები და გიბელინები]]).<ref>{{Cite book|last=Nolan|first=Cathal J.|title=The age of wars of religion, 1000–1650: an encyclopedia of global warfare and civilization |publisher=Greenwood Press|year=2006|isbn=978-0-3133-3045-2|edition=1. publ.|location=Westport (Connecticut)|page=360}}</ref> საღვთო რომის იმპერატორი და რომის პონტიფიკოსი შუა საუკუნეების ევროპის წამყვან ძალებად იქცნენ. თუმცა, [[ინვესტიტურისათვის ბრძოლა]]მ და გველფებსა და გიბელინებს შორის არსებულმა კონფლიქტმა ჩრდილოეთში იმპერიულ-ფეოდალური სისტემა დაასრულა, ხოლო ქალაქებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს.<ref>{{Cite book|last=Jones|first=Philip|author-link=Philip Jones (historian)|title=The Italian city-state: from Commune to Signoria|publisher=Clarendon Press|year=1997|isbn=978-0-1982-2585-0|location=Oxford|pages=55–77}}</ref> [[1176]] წელს ქალაქ-სახელმწიფოთა [[ლომბარდიის ლიგა]]მ საღვთო რომის იმპერატორი [[ფრიდრიხ I ბარბაროსა]] დაამარცხა და თავისი დამოუკიდებლობა უზრუნველყო. ისეთმა ქალაქ-სახელმწიფოებმა, როგორებიც იყვნენ მილანი, ფლორენცია და ვენეცია, საბანკო პრაქტიკის შემუშავებითა და სოციალური ორგანიზების ახალი ფორმების ჩამოყალიბებით გადამწყვეტი, ინოვაციური როლი ითამაშეს ფინანსურ განვითარებაში.<ref>{{Cite book|last=Niall|first=Ferguson|title=The Ascent of Money: The Financial History of the World|publisher=Penguin|year=2008}}</ref> სანაპიროსა და სამხრეთ არეალებში არსებული ზღვისპირა რესპუბლიკები [[ხმელთაშუა ზღვა]]ზე გაბატონდნენ და აღმოსავლეთთან ვაჭრობაში მონოპოლია მოიპოვეს. ასეთ ქალაქ-სახელმწიფოებში მნიშვნელოვანი ძალაუფლება ვაჭრების ხელში იყო. მიუხედავად ოლიგარქიული ხასიათისა, მათ მიერ უზრუნველყოფილი შედარებითი პოლიტიკური თავისუფლება ხელს უწყობდა აკადემიურ და მხატვრულ წინსვლას.<ref name="Lane">{{Cite book|last=Lane|first=Frederic C.|title=Venice, a maritime republic|publisher=Johns Hopkins University Press|year=1991|isbn=978-0-8018-1460-0|edition=4. print.|location=Baltimore|page=73}}</ref> ყველაზე ცნობილი ზღვისპირა რესპუბლიკები იყვნენ [[ვენეციის რესპუბლიკა|ვენეცია]], [[გენუის რესპუბლიკა|გენუა]], [[პიზის რესპუბლიკა|პიზა]] და [[ამალფის საჰერცოგო|ამალფი]].<ref>G. Benvenuti – Le Repubbliche Marinare. Amalfi, Pisa, Genova, Venezia – Newton & Compton editori, Roma 1989; Armando Lodolini, ''Le repubbliche del mare'', Biblioteca di storia patria, 1967, Roma. {{Cite book|last=Peris|first=Persi|title=Conoscere l'Italia|publisher=Istituto Geografico De Agostini|year=1982|pages=74}}; {{Cite web|title=Repubbliche Marinare|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829104758/http://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare|archive-date=29 August 2019|website=Treccani.it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it}}; {{Cite web|title=Repubbliche marinare|url=https://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=29771|url-status=live|website=thes.bncf.firenze.sbn.it|publisher=ეროვნული ცენტრალური ბიბლიოთეკა (ფლორენცია)|language=it}}</ref> თითოეულს ჰქონდა სამფლობელოები ზღვისიქითა ტერიტორიებზე, კუნძულებზე, [[ადრიატიკის ზღვა|ადრიატიკის]], [[ეგეოსის ზღვა|ეგეოსისა]] და [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სანაპირო მიწებზე, ასევე [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთსა]] და [[ჩრდილოეთ აფრიკა]]ში არსებულ სავაჭრო კოლონიებზე.<ref>{{Cite book|last=Zorzi|first=Alvise|author-link=Alvise Zorzi|url=https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|title=Venice: The Golden Age, 697 – 1797 |publisher=Abbeville Press|year=1983|isbn=0-8965-9406-8|location=New York|page=255|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202182132/[https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2](https://books.google.com/books?id=IP5OAAAAMAAJ&q=%22even+in+countries+where+aid+is+near+at+hand+%22+%22attack+from+the+sea%22|archive-date=2) February 2023|url-status=live}}</ref> [[სურათი:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|მინი|მარცხნივ|upright=.7|[[მარკო პოლო]], XIII საუკუნის მოგზაური]] ვენეცია და გენუა ევროპის „კარიბჭეებად“ ითვლებოდნენ აღმოსავლეთისკენ. ისინი ხარისხიან მინას აწარმოებდნენ, ხოლო ფლორენცია აბრეშუმის, მატყლის, საბანკო საქმისა და სამკაულების ცენტრი იყო. დაგროვილი დოვლათით შესაძლებელი გახდა დიდი სახალხო თუ კერძო პროექტის განხორციელება. რესპუბლიკები მონაწილეობდნენ [[ჯვაროსნული ლაშქრობები|ჯვაროსნული ლაშქრობებში]], თუმცა მათ ძირითადად პოლიტიკური და კომერციული მიზნები ჰქონდათ.<ref name=Lane/> იტალიამ პირველმა იგრძნო ის ეკონომიკური ცვლილებები, რომლებმაც [[კომერციული რევოლუცია]] გამოიწვია: ვენეციამ შეძლო [[კონსტანტინოპოლის ალყა (1204)|ბიზანტიის დედაქალაქის აღება]] და [[მარკო პოლო]]ს აზიაში მოგზაურობების დაფინანსება; იტალიურ ქალაქებში დაარსდა პირველი უნივერსიტეტები, ხოლო [[თომა აკვინელი]]ს მსგავსმა სწავლულებმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვეს; კაპიტალიზმი და საბანკო ოჯახები გაჩნდნენ ფლორენციაში, სადაც დაახლოებით 1300 წელს [[დანტე ალიგიერი]] და [[ჯოტო დი ბონდონე|ჯოტო]] მოღვაწეობდნენ.<ref name="See">{{Cite web |last=Sée |first=Henri |title=Modern Capitalism Its Origin and Evolution |url=http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007010542/http://www.efm.bris.ac.uk/het/see/ModernCapitalism.pdf |archive-date=7 October 2013 |website=University of Rennes |publisher=Batoche Books}}</ref> სამხრეთში, სიცილია IX საუკუნეში [[სიცილიის საამირო|არაბულ ისლამურ საამიროდ]] იქცა და აყვავდა იტალო-ნორმანების მიერ მის დაპყრობამდე XI საუკუნის ბოლოს, სამხრეთ იტალიის ლანგობარდული და ბიზანტიური სამთავროების უმეტესობასთან ერთად.<ref>{{cite book |last=Ali |first=Ahmed Essa with Othman |title=Studies in Islamic civilization: the Muslim contribution to the Renaissance |year=2010 |publisher=International Institute of Islamic Thought |location=Herndon, VA |isbn=978-1-56564-350-5 |pages=38–40}}</ref> ამის შემდეგ რეგიონი [[სიცილიის სამეფო]]სა და [[ნეაპოლის სამეფო]]ს შორის გაიყო.{{efn|ნეაპოლის სამეფოს ისტორიკოსები იყენებენ, მაგრამ არა მისი მმართველები, რომლებიც თავდაპირველ „სიცილიის სამეფოს“ სახელს ინარჩუნებდნენ (ანუ არსებობდა ორი სიცილიის სამეფო).}}<ref>Eleni Sakellariou, ''Southern Italy in the Late Middle Ages: Demographic, Institutional and Economic Change in the Kingdom of Naples, c.1440–c.1530'' (Brill, 2012), pp. 63–64.</ref> 1348 წლის [[შავი ჭირი|შავმა ჭირმა]], სავარაუდოდ, იტალიის მოსახლეობის მესამედი დაახოცა.<ref>Stéphane Barry and Norbert Gualde, "The Biggest Epidemics of History" (La plus grande épidémie de l'histoire), in ''L'Histoire'' n° 310, June 2006, pp. 45–46; "[https://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml Plague]". Brown University. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831003435/http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/plague/effects/death_toll.shtml|date=31 August 2009}}</ref> === თანამედროვეობა === [[1861]] წელს თანამედროვე იტალიის ტერიტორიაზე არსებული პატარა სამეფო-სამთავროები გაერთიანდნენ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ. სულ ბოლოს მათ შეუერთდა რომი, სადაც მანამდე პოლიტიკური ძალაუფლება ეკუთვნოდა პაპს. [[1922]] წელს ქვეყნის სათავეში მოვიდა ფაშისტური ხელისუფლება [[მუსოლინი, ბენიტო|ბენიტო მუსოლინის]] მეთაურობით, რომელიც ჩათრეულ იქნა მეორე მსოფლიო ომში. [[1947]] წელს იტალია გახდა დემოკრატიული რესპუბლიკა. == გეოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის გეოგრაფია}} [[ფაილი:It-map KA.png|thumb|left|250პქ|იტალიის რესპუბლიკა]] ქვეყანა დასავლეთ [[ევროპა|ევროპაში]], [[აპენინის ნახევარკუნძული|აპენინის ნახევარკუნძულსა]] და მიმდებარე კუნძულებზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: [[საფრანგეთი]], [[შვეიცარია]], [[ავსტრია]], [[სლოვენია]]. იტალიის ტერიტორიაზე მდებარეობს ორი სუვერენული სახელმწიფო-ანკლავი: [[ვატიკანი]] და [[სან-მარინო]]. იტალია მდებარეობს [[ზომიერი სარტყელი|ზომიერი სარტყლის]] ტყის ზონისა (ჩრდილოეთით) და [[სუბტროპიკული სარტყელი|სუბტროპიკული სარტყლის]] (სამხრეთით) ფარგლებში. მის ბუნებაზე დიდ გავლენას ახდენს [[ხმელთაშუა ზღვა]]. ნაპირი სუსტადაა დანაწევრებული, ცოტაა მოხერხებული [[უბე]]. შედარებით მეტადაა დანაწევრებული [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს სამხრეთი სანაპირო. სანაპირო ხაზის სიგრძეა დაახლოებით 7500 კმ. ტერიტორიის დაახლოებით 4/5 უჭირავს მთებსა და მაღლობებს. [[ჩრდილოეთი]]თ გადაჭიმულია [[ალპები]] (მთა [[მონბლანი]], 4807 მ — იტალიის უმაღლესი წერტილი), მის სამხრეთით, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს გასწვრივ, თითქმის 1200 კმ-ზე გადაჭიმულია [[აპენინის მთები]] (მთა კორნო-გრანდე, 2914 მ), [[ეტნა]] (3340 მ), [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]]. შუა და სამხრეთ იტალიაში ხშირია [[მიწისძვრა]] ([[მესინა|მესინის]] — [[1908]], [[სიცილია|სიცილიის]] — [[1968]]). სასარგებლო წიაღისეულიდან აღსანიშნავია [[ქვანახშირი]], [[ლიგნიტი]], [[ნავთობი]], [[ბუნებრივი აირი]], [[ტყვია|ტყვიის]], [[თუთია|თუთიისა]], და რკინის [[მადანი]], [[ბოქსიტი]], [[პირიტი]], [[ვერცხლისწყალი|ვერცხლისწყლის]] [[მადანი]], [[გოგირდი]], [[მარმარილო]]. ჰავა იტალიის დიდ ნაწილში სუბტროპიკულია, [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუაზღვიური]], [[პადანის ვაკე|პადანის ვაკეზე]] — [[სუბტროპიკული]]დან ზომიერში გარდამავალი. [[ზაფხული]] ცხელი და მშრალია. [[მდინარე]]თა ქსელი ყველაზე ხშირია ჩრდილოეთ ნაწილში, სადაც გადის იტალიის უდიდესი მდინარე [[პო (მდინარე)|პო]] (სიგრძე 652 კმ.) პადანის ვაკეზე მიედინება მდინარეები: [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[პიავე]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]], [[რენო (მდინარე)|რენო]] და სხვ. [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი მდინარეებია: [[არნო (მდინარე)|არნო]], და [[ტიბრი]]. დიდი ტბების უმეტესობა ([[გარდა (ტბა)|გარდა]], [[კომო (ტბა)|კომო]], [[ლაგო-მაჯორე]] და სხვ.) [[ლომბარდია|ლომბარდიის]] [[ალპები]]ს მთისწინეთშია, [[აპენინის ნახევარკუნძული]]ს უდიდესი უდიდესი ტბებია: [[ბოლსენის ტბა|ბოლსენა]], [[ბრაჩანოს ტბა|ბრაჩანო]] და სხვ. [[ალპები|ალპებში]] 800 მეტრამდე სიმაღლეზე მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ა, 800-დან 1800 მ-მდე — წიფლნარი და წიწვნარია მთა-ტყის ყომრალ და [[ნეშომპალა]] ნიადაგებზე; მაღლა — ბუჩქნარი, სუბალპური და ალპური მდელოები მთა-მდელოს ნიადაგზე, თხემურ, ნაწილში გაშიშვლებული [[კლდე]]ები და შვავებია. [[აპენინები|აპენინებში]] [[სიცილია]]სა და [[სარდინია]]ში 500-600 მ-მდე მარადმწვანე ქვამუხის, კორპის მუხის, მინიისა და ალეპოს [[ფიჭვი]]ს კორომები და ბუჩქნარია უმთავრესად ყავისფერ ნიადაგზე, მაღლა, 1000-1500 მ-მდე ჭარბობს მთის ფართოფოთლოვანი [[ტყე]]ები ყავისფერ და მთის მურანიადაგებზე. ცხოველები შემორჩენილია მხოლოდ [[მთა]]ში. ალპებსა და აპენინებში ბინადრობს [[არჩვი]], [[ტყის კატა|ველური კატა]], [[კვერნა]], [[ქრცვინი]], ცენტრალურ აპენინებში — [[მურა დათვი]]. გავრცელებულია: [[კურდღელი]], [[ციყვი]], ფრინველთა 400-მდე სახეობა. ბევრია [[ქვეწარმავალი]] და [[თევზი]]. * '''ფართობი''' — 301 230 კმ² * '''საზღვრები''': საზღვაო — 4852 კმ; სახმელეთო — 1703 კმ. * '''ბუნება''': ''გეოგრაფიული რაიონები'' — [[ალპები]], [[აპენინები]], პოს ველი. * '''უმაღლესი მწვერვალები''' (მ) — [[გრან-პარადიზო]] 4 061, [[მონბლანი]] 4 807 (საფრანგეთთან ერთად); * '''უდიდესი მდინარეები''' (კმ) — [[პო (მდინარე)|პო]] 652, [[ადიჯე]] 410, ტევერე 405; * '''უდიდესი ტბები''' (კმ²) — [[გარდა (ტბა)|გარდა]] 370, [[ლაგო-მაჯორე]] 170 (სულ 212), [[კომო (ტბა)|კომო]] 146, [[ტრაზიმენო]] 128; * '''უდიდესი კუნძულები''' (კმ²) — [[სიცილია]] 25 426 [[სარდინია]] 23 813, [[ელბა (კუნძული)|ელბა]] 223; * '''კლიმატი''' — ხმელთაშუაზღვიური, კონტინენტური, ალპური. * '''ბუნებრივი რესურსები''' — [[ვერცხლისწყალი]], [[მარმარილო]], [[გოგირდი]], [[ბუნებრივი აირი]]ს და [[ნავთობი]]ს მცირე რეზერვები, [[თევზი]], [[ქვანახშირი]], [[სოფლის მეურნეობა|სასოფლო-სამეურნეო]] მიწები. ===წყლები=== [[ხმელთაშუა ზღვა]]ში მდებარე [[იტალიის ნახევარკუნძული]] შემოსაზღვრულია 3 ზღვით: აღმოსავლეთით - [[ადრიატიკის ზღვა]],{{sfn|Cushman-Roisin|Gačić|Poulain|2001|pp=1–2}} სამხრეთით - [[იონიის ზღვა]],<ref>{{cite book |url=http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |title=Limits of Oceans and Seas |edition=3rd |year=1953 |publisher=[[Organisation hydrographique internationale]] |access-date=7 February 2010 |issue=28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archive-date=8 October 2011 |url-status=dead |accessdate=9 აგვისტო 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |archivedate=8 ოქტომბერი 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |date=8 ოქტომბერი 2011 }}</ref> და დასავლეთით - [[ტირენიის ზღვა|ტირენიის]] და [[ლიგურიის ზღვა|ლიგურიის]] ზღვები.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Tyrrhenian-Sea |title=Tyrrhenian Sea |encyclopedia=[[Encyclopedia Britannica]] |access-date=18 July 2017 |editor-last=Chisholm |editor-first=Hugh |editor-link=Hugh Chisholm |publisher=Cambridge University Press |author=}}</ref> იტალიის მდინარეების უმეტესობა ჩაედინება ან ადრიატიკის ზღვაში: [[პო (მდინარე)|პო]], [[პიავე]], [[ადიჯე]], [[ბრენტა]], [[ტალიამენტო (მდინარე)|ტალიამენტო]] და [[რენო (მდინარე)|რენო]]; ან ტირენიის ზღვაში: [[არნო (მდინარე)|არნო]], [[ტიბრი]] და [[ვოლტურნო]]. ზოგიერთი სასაზღვრო მუნიციპალიტეტიდან მომავალი მდინარე (ლივინგო [[ლომბარდია]]ში, ინიჩენი და სექსტონი [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ში) [[დრავა (მდინარე)|დრავასა]] და [[დუნაი]]ს აუზების გავლით [[შავი ზღვა|შავ ზღვაში]] ჩაედინება; აგრეთვე, აგო-დი-ლეიდან მომავალი მდინარე [[რაინი]]ს აუზის გავლით ჩრდილოეთის ზღვაში ჩაედინება.<ref>{{cite web |url=http://www.comuni-italiani.it/fiumi/ |title=List of Italian rivers |publisher=comuni-italiani.it |accessdate=30 July 2018}}</ref> ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში ვხვდებით მრავალ სუბალპურ ტბებს, რომელთაგან უდიდესია [[გარდა (ტბა)|გარდა]] (370 კმ²). სხვა ცნობილი სუბალპური ტბებია: [[ლაგო-მაჯორე]]ს ტბა (212.5 კმ²), რომლის უკიდურესი ჩრდილოეთ ტერიტორია შვეიცარიას ეკუთვნის; კომოს ტბა (146 კმ²), ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ტბა ევროპაში, [[ორტა (ტბა)|ორტა]], [[ლუგანოს ტბა]], [[იზეოს ტბა]] და [[იდროს ტბა]].<ref>{{cite book |author=Catherine Richards |title=Lake Como, Lake Lugano, Lake Maggiore, Lake Garda – The Italian Lakes |url={{Google books|ou6VJPNa_F0C |page=PA91 |keywords= |text= |plainurl=yes}}|date=2011|publisher=Hunter Publishing, Inc|isbn=978-1-58843-770-9|page=91}}</ref> სხვა აღსანიშანი ტბებია: [[ტრაზიმენო]], [[ბოლსენის ტბა]], [[ბრაჩანოს ტბა]], [[ვიკოს ტბა]], ლაგო-დი-ვარანო, [[ლესინას ტბა]] (გარგანოში) და [[ომოდეოს ტბა]] [[სარდინია]]ში.<ref>{{cite web |title=Laghi italiani |publisher=Istituto Italiano di Idrobiologia |url=http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |accessdate=17 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061012063939/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archive-date=12 October 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100205043503/http://www.iii.to.cnr.it/limnol/cicloac/lagit.htm |archivedate=5 თებერვალი 2010 }}</ref> ===ვულკანოლოგია=== იტალიაში მდებარეობს 14 ვულკანი, რომელთაგანაც 4 აქტიურია: [[ეტნა]], [[სტრომბოლი]], [[ვულკანო]] და [[ვეზუვი]]. ვეზუვი ევროპის ძირითად ტერიტორიაზე ერთადერთი მოქმედი ვულკანია; იგი ცნობილია 79 წელს ამოფრქვევით, რომელმაც [[ჰერკულანუმი]] და [[პომპეი]] გაანადგურა. ვულკანური აქტივობებით რამდენიმე გორაკი და კუნძულია წარმოქმნილი. ===ბიომრავალფეროვნება=== იტალიის ფაუნა ევროპაში ყველაზე მრავალფეროვანია 57,000-ზე მეტი დაფიქსირებული სახეობით, რაც მთელი ევროპის [[ფაუნა|ფაუნის]] მესამედზე მეტია.<ref>{{Cite book |publisher=Printed for A. Strahan |last=Livy |others=George Baker (trans.) |title=The history of Rome |year=1797}}</ref> ===კლიმატი=== გეოგრაფილი მდებარეობის გამო კლიმატი იტალიის სხვადასხვა ტერიტორიაში ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდება. ქვეყნის ჩრდილოეთით და ცენტრალურ ნაწილში მდებარე ტერიტორიებზე კლიმატი ზომიერი სუბტროპიკულიდან ზომიერ კონტინენტურამდე და ოკეანურამდე იცვლება. უფრო კონკრეტულად, პოს ხეობაში კლიმატი უმეტესად კონტინენტურია, მკაცრი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით.<ref>Adriana Rigutti, ''Meteorologia'', Giunti, p. 95, 2009.</ref><ref>Thomas A. Blair, ''Climatology: General and Regional'', Prentice Hall pp. 131–132</ref> [[კიპენის კლიმტის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის]] მიხედვით, [[ლიგურია]]ს, [[ტოსკანა]]სა და [[სამხრეთ იტალია|ქვეყნის სამხრეთ ნაწილის]] უმეტესი ტერიტორიები მოქცეულნი არიან ხმელთაშუა ზღვის კლიმატის გავლენის ქვეშ. სანაპირო ზოლის კლიმატი მკვეთრად განსხვავდება ქვეყნის შიდა ნაწილის, გორაკებისა და ხეობების კლიმატისაგან; განსხვავება განსაკუთრებით შეიმჩნევა ზამთარში: ზღვის დონიდან სიმაღლის მატებასთან ერთად ამინდი უფრო ცივი, სველი და ხშირად თოვლიანი ხდება. სანაპირო ტერიტორიები ძირითადად ხასიათდება ზომიერი, თბილი ზამთრით და მშრალი ზაფხულით; აგრეთვე, დაბლობზე მდებარე ტერიტორიები ზაფხულის განმავლობაში უფრო ცხელია. ქვეყნის ტერიტორიაზე ზამთრის საშუალო ტემპერატურა 0 გრადუსიდან ([[იტალიის ალპები|ალპებში]]) 12 გრადუსამდე ([[სიცილია]]ში), ხოლო ზაფხულის საშუალო ტემპერატურა 20-25 გრადუსებს შორის მერყეობს. == სახელმწიფო == [[ფაილი:Quirinale palazzo e obelisco con dioscuri Roma.jpg|thumb|პრეზიდენტის რეზიდენცია]] * '''პოლიტიკური სისტემა''' — [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]. * '''სახელმწიფოს მეთაური''' — [[იტალიის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[სერჯო მატარელა]]. * '''მთავრობის მეთაური''' — [[იტალიის პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] [[ჯორჯა მელონი]] — იტალიელი პოლიტიკოსი. იტალიის პრემიერ-მინისტრი 2022 წლიდან. * '''საკანონმდებლო ორგანო''' — ორპალატიანი პარლამენტი, შედგება [[იტალიის სენატი|რესპუბლიკის სენატისა]] (315 წევრი) და [[დეპუტატთა პალატა (იტალია)|დეპუტატთა პალატისაგან]] (630 წევრი). == ადმინისტრაციული დაყოფა == {{მთავარი|იტალიის რეგიონები|იტალიის პროვინციები}} იტალიის პირველი დონის ქვედანაყოფი რეგიონია. იტალიის შემადგენლობაში შედის [[იტალიის რეგიონები|20 რეგიონი]] (Regione): [[აპულია]], [[აბრუცი]], [[ბაზილიკატა]], [[ემილია-რომანია]], [[ვენეტო]], [[კალაბრია]], [[კამპანია]], [[ლაციო]], [[ლიგურია]], [[ლომბარდია]], [[მარკე]], [[მოლიზე]], [[პიემონტი]], [[ტოსკანა]], [[უმბრია]], [[ვალე-დ-აოსტა]], [[სარდინია]], [[სიცილია]], [[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]], [[ფრიული-ვენეცია-ჯულია]]. უკანასკნელ ხუთ რეგიონს ავტონომიური რეგიონის სტატუსი აქვს. რეგიონები თავის მხრივ პროვინციებად იყოფა. 2010 წლის მონაცემებით ქვეყანაში სულ 110 პროვინციაა. პროვინციებზე დაბალი დონის ქვედანაყოფია კომუნა, იგივე [[მუნიციპალიტეტი]]. იტალიაში 8 047 კომუნაა. == დემოგრაფია == {{მთავარი|იტალიის დემოგრაფია|იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით}} [[File:Italypop.svg|thumb|იტალიის მოსახლეობის პირამიდა (2017)]] 2020 წლის დასაწყისში იტალიის მოსახლეობა 60,317,116 კაცს შეადგენდა.<ref name="istat.it" /> იტალიის მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე (202 კაცი/კვ²) დასავლეთ ევრoპის ნებისმიერ ქვეყანასთან შედარებით მაღალია. ამასთან, მოსახლეობის განაწილება ძალიან არათანაბარია. ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულ ტერიტორიებს მიეკუთვნება პოს ხეობა და რომისა და ნეაპოლის მეტროპოლიტები, ხოლო ყველაზე ნაკლებად დასახლებული ტერიტორიებია ალპების და აპენინის მთები, ბაზილიკატის პლატო და კუნძული სარდინია. XX საუკუნის განმავლობაში ქვეყანაში მოსახლეობა თითქმის გაორმაგდა, მაგრამ ზრდა უკიდურესად არათანაბარი იყო და ამის მიზეზს წარმოადგენდა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილიდან სამხრეთ ნაწილში ფართომასშტაბიანი ინდუსტრიული დანიშნულების მიგრაცია, რაც 1950-60-იან წლებში [[იტალიის ეკონომიკური სასწაული|იტალიის ეკონომიკურმა სასწაულმა]] გამოიწვია. შობადობის მაჩვენებლის მკვეთრი ზრდა 1970-იან წლებამდე შენარჩუნდა, ხოლო შემდეგ კლება დაიწყო. მოსახლეობა მაღალი ტემპით განაგრძობს დაბერებას; 2010 წლის მონაცემებით, ყოველი მეხუთე იტალიელი 65 წელზე მეტი ასაკის იყო; საშუალოდ 45.8 წლით, ქვეყანას მეხუთე ყველაზე ხნიერი საზოგადოება ჰყავს მსოფლიოში.<ref>{{citation |title=The World FactBook – Italy |date=12 July 2018 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |work=[[The World Factbook]] |accessdate=16 ნოემბერი 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |archivedate=9 ივლისი 2017 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=9 ივლისი 2017 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |title=Ageing characterises the demographic perspectives of the European societies – Issue number 72/2008 |author=EUROSTAT |accessdate=28 April 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090102184227/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-072/EN/KS-SF-08-072-EN.PDF |archivedate=2 January 2009 |df=|author-link=EUROSTAT}}</ref> თუმცა, ბოლო წლების განმავლობაში ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი საგრძნობლად გაიზარდა.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |title=Crude birth rates, mortality rates and marriage rates 2005–2008 |author=ISTAT |accessdate=10 May 2009 |language=it|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810171721/http://demo.istat.it/altridati/indicatori/2008/Tab_1.pdf |archivedate=10 August 2011|author-link=Istituto Nazionale di Statistica}}</ref> შობადობის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი, 1.3 ბავშვი/ქალზე, 1995-2008 წლებში ფიქსირდებოდა, ხოლო ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი, 5.06 ბავშვი/ქალზე, - 1883 წელს.<ref>{{citation |url=https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA |title=Total Fertility Rate around the world over the last centuries |author=Max Roser |date=2014 |work=[[Our World In Data]], [[Gapminder Foundation]]|access-date=7 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807185906/https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=ITA|archive-date=7 August 2018|url-status=dead}}</ref> ვარაუდობენ, რომ 2030 წლისთვის ქვეყანაში შობადობის მაჩვენებელი 1.6-1.8-ს მიაღწევს.<ref>{{cite web |url=http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |title=Previsioni della popolazione, 2011–2065, dati al 1° gennaio |publisher=Demo.istat.it |date= |accessdate=12 March 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306125456/http://demo.istat.it/uniprev2011/index.html?lingua=ita |archivedate=6 March 2013}}</ref> XIX საუკუნის ბოლოდან 1960-იან წლებამდე იტალია იყო მასიური ემიგრაციის ქვეყანა. 1898-1914 წლებში, იტალიის დიასპორის პიკის პერიოდში, წლიურად დაახლოებით 750,000 იტალიელი ტოვებდა ქვეყანას.<ref>{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |title=Causes of the Italian mass emigration |publisher=ThinkQuest Library |date=15 August 1999 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090701010600/http://library.thinkquest.org/26786/en/articles/view.php3?arKey=4&paKey=7&loKey=0&evKey=&toKey=&torKey=&tolKey= |archivedate=1 July 2009 |accessdate=11 August 2014}}</ref> ემიგრაცია დაახლოებით 25 მილიონ იტალიელს შეეხო და იგი ითვლება თანამედროვეობის ერთ-ერთ უდიდეს მასობრივ მიგრაციად.<ref>Favero, Luigi e Tassello, Graziano. ''Cent'anni di emigrazione italiana (1861–1961)'' Introduction</ref> შედეგად, დღესდღეობით 4.1 მილიონზე მეტი იტალიელი ცხოვრობს ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, ხოლო თუ ნაწილობრივ იტალიელებსაც ჩავთვლით, აღნიშნული რიცხვი 60 მილიონს აჭარბებს;<ref name=aire>{{cite web |url=http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |title=Statistiche del Ministero dell'Interno|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100227045432/http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/sezioni/servizi/legislazione/elezioni/0947_2010_02_01_DM27012010.html |archivedate=27 February 2010}}</ref> იტალიელი ემიგრანტების ძირითადი საცხოვრებელი ქვეყნებიია: [[არგენტინა]],<ref>{{cite web |url=http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |title=Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana |accessdate=27 June 2008 |last=Lee |first=Adam |date=3 April 2006 |language=Spanish |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611032202/http://www.asteriscos.tv/dossier-3.html |archivedate=11 June 2008}}</ref> [[ბრაზილია]],<ref>[http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf Consulta Nazionale Emigrazione. Progetto ITENETs – "Gli italiani in Brasile"; pp. 11, 19] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212103430/http://www.consultanazionaleemigrazione.it/itestero/Gli_italiani_in_Brasile.pdf |date=12 February 2012 }} . Retrieved 10 September 2008.</ref> [[ურუგვაი]],<ref>{{cite web |url=http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Uruguay, provinces and territories – 20% sample data|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511132255/http://www.hotelsclick.com/hoteles/UY/Uruguay-DEMOGRAF%C3%ADA-5.html |archivedate=11 May 2011}}</ref> [[ვენესუელა]],<ref>Santander Laya-Garrido, Alfonso. ''Los Italianos forjadores de la nacionalidad y del desarrollo economico en Venezuela''. Editorial Vadell. Valencia, 1978</ref> [[აშშ]],<ref>{{cite web |author=American FactFinder, United States Census Bureau |url=http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |title=U.S Census Bureau – Selected Population Profile in the United States |publisher=American FactFinder, United States Census Bureau |accessdate=30 May 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20200210232035/http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&-reg=ACS_2006_EST_G00_S0201:543;ACS_2006_EST_G00_S0201PR:543;ACS_2006_EST_G00_S0201T:543;ACS_2006_EST_G00_S0201TPR:543&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201PR&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201T&-qr_name=ACS_2006_EST_G00_S0201TPR&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-redoLog=true&-charIterations=047&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en |archivedate=10 February 2020}}</ref> [[კანადა]],<ref>{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories – 20% sample data |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101151108/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |archivedate=1 November 2009 |date=2 April 2008}}</ref> [[ავსტრალია]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20(2001,%202006%20Census%20Years)&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |title=20680-Ancestry by Country of Birth of Parents – Time Series Statistics (2001, 2006 Census Years) – Australia |publisher=[[Australian Bureau of Statistics]] |date=27 June 2007 |accessdate=30 December 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071001032237/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=LPTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents%20-%20Time%20Series%20Statistics%20%282001%2C%202006%20Census%20Years%29&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Ancestry& |archivedate=1 October 2007}}</ref> და [[საფრანგეთი]].<ref>"''[https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143#v=onepage The Cambridge survey of world migration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413151427/https://books.google.com/books?id=BLo2RqGdv_wC&pg=PA143|date=13 April 2016}}''". Robin Cohen (1995). [[Cambridge University Press]]. p. 143. {{ISBN|0-521-44405-5}}</ref> * '''ენები''' — [[იტალიური ენა|იტალიური]], [[გერმანული ენა|გერმანული]] ([[ტრენტინო-ალტო-ადიჯე]]ს რეგიონში), [[ფრანგული ენა|ფრანგული]] (ვალე დ-აოსტა), [[სლოვენური ენა|სლოვენური]] (ტრიესტე-გორიცია). * '''რელიგია''' — [[კათოლიციზმი]]. * '''ქალაქები''' (ათ.) — [[რომი]] (2 456, აგლომ. — 3 550), [[მილანი]] (1 180, აგლომ. — 4 047), [[ნეაპოლი]] (992, აგლომ. — 3 612), [[ტურინი]] (856, აგლომ. — 1.612), [[პალერმო]] (652, აგლომ. — 946), [[გენუა]] (602, აგლომ. - 675), [[ბოლონია]] (369, აგლომ. - 536), [[ფლორენცია]] (352, აგლომ. - 824). იტალია ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა. საშუალო [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე|სიმჭიდროვე]] შეადგენს 200 კაცას 1 კმ² - ზე. დაახლოებით 60 % ქალაქში ცხოვრობს, რომელთა შორისაც უდიდესებია [[რომი]], [[მილანი]], [[ნეაპოლი]], [[ტურინი]]. ===იმიგრაცია=== [[2016]] წელს იტალიის მოსახლეობაში დაახლოებით 5.05 მილიონი უცხოელი მცხოვრები ირიცხებოდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 8.3% იყო.<ref>{{cite web |title=Resident Foreigners on 31st December 2016 |url=http://demo.istat.it/index_e.html |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622080908/http://www.demo.istat.it/index_e.html |archivedate=22 June 2017}}</ref> აღნიშნულ რიცხვში შედის ნახევარ მილიონზე მეტი ბავშვი, რომლის მშობლებიც უცხოელები იყვნენ, თუმცა არ შედის ის ხალხი, რომლმებმაც აღწერის შემდეგ მიიღეს იტალიის მოქალაქეობა. 2016 წელს ქვეყნის მოქალაქეობა 201,000 ადამიანმა მიიღო,<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2016 |url=https://www.istat.it/en/archive/201143 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017}}</ref> ხოლო 2014 წელს - 130,000-მა.<ref>{{cite web |title=National demographic balance 2014 |url=http://www.istat.it/en/archive/162261 |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] |accessdate=15 June 2017|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170502084016/http://www.istat.it/en/archive/162261 |archivedate=2 May 2017 |date=14 June 2015}}</ref> ოფიციალურ სტატისტიკაში არ ირიცხება ის ხალხიც (დაახლოებით 670,000), რომლებიც 2008 წელს არალეგალურად შევიდნენ ქვეყანაში.<ref>Elisabeth Rosenthal, "[https://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/ Italy cracks down on illegal immigration] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821061114/http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2008/05/16/italy_cracks_down_on_illegal_immigration/|date=21 August 2013}}". ''[[The Boston Globe]]''. 16 May 2008.</ref> ბერლინის კედლის დაცემის და [[ევროკავშირი]]ს 2004 და 2007 წლის გაფართოების შემდეგ, მიგრაციის დიდი ტალღები წარმოიშვა აღმოსავლეთ ევროპის ყოფილი სოციალისტური ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით [[რუმინეთი]]დან, [[ალბანეთი]]დან, [[უკრაინა|უკრაინადან]] და [[პოლონეთი]]დან). ემიგრაციის მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებიდანაც (კერძოდ, [[მაროკო]]დან, [[ეგვიპტე|ეგვიპტიდან]] და [[ტუნისი]]სად); მიგრანტთა რაოდენობა განსაკუთრებით გაიზარდა [[არაბული გაზაფხული]]ს შემდეგ. გარდა ამისა, ბოლო წლებში იტალიაში აზია-წყანრი ოკეანეთიდან (განსაკუთრებით [[ჩინეთი]]დან<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm Milan police in Chinatown clash] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010205822/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6550725.stm |date=10 October 2017 }}". BBC News. 13 April 2007.</ref> და [[ფილიპინები]]დან) და ლათინური ამერიკიდან მიგრანტთა მნიშვნელოვანი ტალღები წამოვიდა. ამჟამად, იტალიის ტერიტორიაზე დაახლოებით ერთი მილიონი ოფიციალურად დარეგისტრირებული [[რუმინელები|რუმინელი]] ცხოვრობს (მათგან დაახლოებით 10% ეთნიკურად არის [[ბოშები|ბოშა]]<ref>"[http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404 EUROPE: Home to Roma, And No Place for Them]". [[Inter Press Service|IPS]] ipsnews.net. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305064429/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42404|date=5 March 2012}}</ref>); აღნიშნულ ეთნიკურ ჯგუფს რაოდენობით მოსდევენ ალბანელები და მაროკოელები (თითოეული 500,000 წევრით). არარეგისტრირებული რუმინელების რეალური რიცხვის დასახელება რთულია, თუმცა ბალკანეთის საგამოძიებო რეპორტირების ქსელიის 2007 წლის შეფასებით, მათი რაოდენობა დაახლოებით 1.5 მილიონია.<ref>{{cite web |url=http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20081029110649/http://www.birn.eu.com/en/111/15/5745/ |url-status=dead |archive-date=29 October 2008 |title=Balkan Investigative Reporting Network |publisher=Birn.eu.com |date=8 November 2007 |accessdate=4 November 2008}}</ref> [[2010]] წლის მდგომარეობით, იტალიაში უცხოეთში დაბადებული მოსახლეობა წარმოშობის მიხედვით შემდეგნაირად ნაწილდება: ევროპა (54%), აფრიკა (22%), აზია (16%), ამერიკა (8%) და ოკეანეთი(0.06%). იტალიაში ემიგრანტები უმეტესად არათანაბრად არიან განაწილებულები: მათი 87% ცხოვრობს ქვეყნის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილებში (ეკონომიკურად განვითარებული ტერიტორიები), ხოლო სამხრეთში - 13%. ===ენა=== [[File:Minoranze linguistiche it.svg|upright=0.7|thumb|left|იტალიის მიერ ოფიციალურად აღიარებული ეთნო-ენობრივი უმცირესობები<ref>{{cite web |url=http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |title=Lingue di Minoranza e Scuola: Carta Generale |website=www.minoranze-linguistiche-scuola.it|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010152621/http://www.minoranze-linguistiche-scuola.it/carta-generale/ |archivedate=10 October 2017|access-date=16 July 2016}}</ref>]] ქვეყნის ოფიციალური ენა [[იტალიური ენა|იტალიურია]]. მსოფლიოს მასშტაბით ვხვდებით 64 მილიონ ადამიანს, რომლისთვისაც იტალიური მშობლიური ენაა,<ref>[https://www.ethnologue.com/language/ita Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150730230004/http://www.ethnologue.com/language/ita |date=30 July 2015 }} Ethnologue.com</ref><ref name="europa2006">{{cite web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |title=Eurobarometer – Europeans and their languages |format=485&nbsp;KB |date=February 2006|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430202903/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf |archivedate=30 April 2011}}</ref><ref>[[Nationalencyklopedin]] "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007</ref> ხოლო დაახლოებით 21 მილიონისთვის - მეორე ენა.<ref name="Italian language">[http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian Italian language] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502004444/http://www2.le.ac.uk/departments/modern-languages/lal/languages%20at%20lal/italian |date=2 May 2014 }} University of Leicester</ref> ბოლოდროინდელი ემიგრაციის გამო, იტალიაში უამრავი ადამიანი ცხოვრობს, რომელთათვის იტალიური ენა არც მშობლიურია და არც რეგიონული. იტალიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის თანახმად, იტალიის უცხოელ მაცხოვრებლებში რუმინული ყველაზე გავრცელებული მშობლიური ენაა: დაახლოებით 800,000 ადამიანისთვის რუმინული მშობლიური ენაა (ქვეყნის, 6 წელზე უფროსი, უცხოელი მოსახლეობის დაახლოებით 21.9%). სხვა გავრცელებული მშობლიური ენებია: [[არაბული ენა|არაბული]] (საუბრობს 475,000-ზე მეტი ადამიანი, უცხოელი მოსახლეობის 13.1%), [[ალბანური ენა|ალბანური]] (საუბრობს 380,000 მცხოვრები) და [[ესპანური ენა|ესპანური]] (საუბრობს 250,000 მცხოვრები).<ref>{{cite web |url=http://www.istat.it/en/archive/129304 |title=Linguistic diversity among foreign citizens in Italy |publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|Italian National Institute of Statistics]] |accessdate=27 July 2014|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140730134706/http://www.istat.it/en/archive/129304 |archivedate=30 July 2014 |date=24 July 2014}}</ref> ===განათლება=== იტალიაში განათლება არის უფასო და 6-16 წლის ასაკში სავალდებულო;<ref>{{cite web |url=http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |title=Law 27 December 2007, n.296 |publisher=Italian Parliament |accessdate=30 September 2012|url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121206012402/http://www.camera.it/parlam/leggi/06296l.htm |archivedate=6 December 2012}}</ref> შედგება ხუთი ნაწილისგან: საბავშვო ბაღი (''scuola dell'infanzia''), დაწყებითი სკოლა (''scuola primaria''), ქვედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di primo grado''), ზედა საშუალო სკოლა (''scuola secondaria di secondo grado'') და უნივერსიტეტი (''università'').<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |title=&#124; Human Development Reports |publisher=Hdr.undp.org |date= |accessdate=18 January 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429033726/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf |archivedate=29 April 2011}}</ref> დაწყებითი განათლება გრძელდება 8 წელი. სტუდენტები იღებენ საბაზისო განათლებას [[იტალიური ენა|იტალიურ]] და [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]] ენებში, [[მათემატიკა]]ში, [[საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები|საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში]], [[ისტორია]]ში, [[გეოგრაფია]]ში, სოციალურ კვლევებში, ფიზიკურ განათლებაში და ვიზუალურ და მუსიკალურ ხელოვნებებში. საშუალო განათლება გრძელდება ხუთი წლის განმავლობაში და მოიცავს სამ ტრადიციულ ტიპს, რომლებიც ორიენტირებულია სხვადასხვა აკადემიურ დონეზე: ''liceo'' ამზადებს სტუდენტებს საუნივერსიტეტო სწავლისთვის კლასიკური ან სამეცნიერო სასწავლო გეგმით, ხოლო ''istituto tecnico'' და ''Istituto profesionalale'' მოსწავლეებს ამზადებს პროფესიული განათლებისთვის. == ეკონომიკა == {{მთავარი|იტალიის ეკონომიკა}} იტალია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (1.160 მლრდ $) მსოფლიოში მე-6 ადგილი უკავია. * '''ე.ე.პ. სტრუქტურა''' (%) — [[სოფლის მეურნეობა]] — 3, [[მრეწველობა]] — 33, [[მომსახურება]] — 64; * '''ე.ე.პ. ''' (1 სულზე) — 20 170 $. * '''უდიდესი კომპანიები''' — მონტედისონი, [[ფიატი]], ალფა-რომეო, ბუგატი, პირელი, ირი, ბენეტონი, [[ფერარი]]. * '''ექსპორტი''' — ღვინო, მანქანათმშენებლობის პროდუქცია, ფეხსაცმელი, ტანსაცმელი, [[ზეითუნის ზეთი]], ტექსტილი. * '''ბიუჯეტი''' — 504 000 მლნ $. * '''ვალუტა''' — [[ევრო]] (EUR); 2002 წლამდე იტალიური ლირა. იტალიის ეკონომიკის ყველაზე მომგებიანი „დარგი“ [[მაფია]] აღმოჩდა, რომლის წლიური ბრუნვა 130 მლრდ ევროა, სუფთა მოგება კი 70 მლრდ. ამ მონაცემებს შეიცავს დანაშაულებების შესახებ მოხსენება, რომელიც საცალო ვაჭრობის ეროვნულმა კონფედერაციამ მოამზადა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ორგანიზებული დანაშაულის კომერციული შემადგენელი ნაწილი, რომელიც უშუალოდ სამეწარმეო საქმიანობაზე მოქმედებს, 92 მლრდ ევროს აჭარბებს. ეს [[მთლიანი ეროვნული პროდუქტი]]ს 6 %-ს შეადგენს, აღნიშნავს. ==სპორტი== {{Main|სპორტი იტალიაში}} [[File:Nat team of italy 2012.jpg|thumb|''[[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|Azzurri]]'', იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, 2012 წლის შემადგენლობით]] იტალიაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა [[ფეხბურთი]]ა.<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Bill |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-26351331 |title=BBC News – Italian football counts cost of stagnation |publisher=Bbc.co.uk |date=10 March 2014 |accessdate=12 June 2015}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hamil |first1=Sean |title=Managing football : an international perspective |url=https://archive.org/details/managingfootball00hami |year=2010 |publisher=Elsevier/Butterworth-Heinemann |location=Amsterdam |isbn=978-1-85617-544-9 |page=[https://archive.org/details/managingfootball00hami/page/285 285] |edition=1st ed., dodr. |last2=Chadwick |first2=Simon}}</ref> [[იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]] არის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გუნდი, რომელსაც მოგებული აქვს [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|ოთხი მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი]] ([[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1934|1934]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1938|1938]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1982|1982]] და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006|2006]]).<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |title=Previous FIFA World Cups |publisher=FIFA.com |accessdate=8 January 2011 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125063612/http://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html |archivedate=25 January 2011}}</ref> იტალიურ კლუბებს მოგებული აქვთ 48 ძირითადი ევროპული თასი, რაც იტალიას ევროპული ფეხბურთის მეორე ყველაზე წარმატებულ ქვეყნად აქცევს. ქვეყნის მთავარი საფეხბურთო ლიგა არის [[იტალიის სერია A|სერია A]], რომელსაც მსოფლიოს მასშტაბით მილიონობით მაყურებელი ჰყავს. სხვა პოპულარულ სპორტის სახეობებში შედის [[ფრენბურთი]], [[კალათბურთი]] და [[რაგბი]]. იტალიის კაცთა და ქალთა ფრენბურთის ეროვნული ნაკრებები ხშირად მოისაზრება მსოფლიოში საუკეთესო ნაკრებებს შორის. [[იტალიის კაცთა ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები|იტალიის ეროვნულმა საკალათბურთო ნაკრებმა]] საუკეთესო შედეგი აჩვენა 1983 და 1999 წლის [[ევრობასკეტი|ევრობასკეტებზე]], როცა მათ ჩემპიონატები ოქროს მედლებით დაასრულეს; აგრეთვე, მათ 2004 წლის ოლიმპიურ თამაშებში ვერცხლის მედალი მოიგეს. ლიგა ბასკეტ სერია A-ს, იტალიის ძირითადი საკალათბურთო ლიგას, ხშირად თვლიან ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე კონკურენტუნარიან ჩემპიონატად. აგრეთვე მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს [[რაგბი|რაგბსაც]], რომელიც განსაკუთრებით პოპულარობით ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში სარგებლობს. [[ტალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები|იტალიის ეროვნული ნაკრები]] ასპარეზობს [[ექვსი ერის ჩემპიონატი|ექვსი ერის ჩემპიონატში]]; აგრეთვე არის [[რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი]]ს რეგულარული მონაწილე. კაცთა ფრენბურთის ნაკრებმა მსოფლიო ჩემპიონატი მიყოლებით, რამდენჯერმე მოიგო (1990, 1994 და 1998 წლებში), ხოლო ოლიმპიური ვერცხლის მედლის მფლობელი გახდა 1996, 2004 და 2016 წლებში. == მემკვიდრეობა == {{მთავარი|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში}} [[ფაილი:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|thumb|[[კოლოსეუმი]]]] [[ფაილი:Leaning Tower of Pisa.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|პიზის კოშკი]] * [[რომი]] — პანთეონის ტაძარი ([[ძვ. წ. I საუკუნე|ძვ. წ. I ს]].), [[კოლოსეუმი]] (I ს.), ფორუმი, კარაკალას აბანოები (III ს.), ტრიუმფალური თაღი, წმინდა პავლეს ტაძარი (IV ს.), კაპიტოლიუმის მუზეუმი, ეროვნული მუზეუმი, გალერეა ბორგეზე; * [[მილანი]] — ოპერა „[[ლა სკალა]]“, ტაძარი (XIV ს.), სან-ამბროჯიოს ეკლესია (XII ს.), [[სანტა-მარია-დელლა-გრაციეს ტაძარი]] [[ლეონარდო და ვინჩი]]ს ფრესკით „საიდუმლო სერობა“; * [[ფლორენცია]] — ისტორიული ცენტრი, ტაძარი (XIII ს.), სტროცის სასახლე (XV ს.); * [[ვენეცია]] და [[ვენეციის ლაგუნა|მისი ლაგუნა]], [[პიაცა-დეი-მირაკოლი|პიზის ტაძარი]] და კოშკი, [[პომპეი]]ს არქეოლოგიური ტერიტორია, [[ნეაპოლი]]ს ცენტრი და [[ნეაპოლის ყურე|ყურე]], [[კაზერტის სამეფო სასახლე|სამეფო სასახლე კაზერტაში]], [[სავოიის მონარქების რეზიდენციები|სავოიის სამეფო სახლის რეზიდენცია]]; * რომაული ეპოსი — [[ენეიდა]] (ძვ.წ. I). ==ბიბლიოგრაფია== * {{cite web |title=History of Italy: Primary Documents |first=Richard |last=Hacken |publisher=EuroDocs: Harold B. Lee Library: Brigham Young University |url=http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Italy:_Primary_Documents |accessdate=6 March 2010}} * {{cite web |title=FastiOnline: A database of archaeological excavations since the year 2000 |date=2004–2007 |publisher=International Association of Classical Archaeology (AIAC) |url=http://www.fastionline.org/ |accessdate=6 March 2010}} * Hibberd, Matthew. ''The media in Italy'' (McGraw-Hill International, 2007) * Sarti, Roland, ed. ''Italy: A reference guide from the Renaissance to the present'' (2004) * Sassoon, Donald. ''Contemporary Italy: politics, economy and society since 1945'' (Routledge, 2014) * {{cite web |title=Italy History – Italian History Index |language=Italian, English |date=1995–2010 |publisher=European University Institute, The World Wide Web Virtual Library |url=http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |accessdate=6 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815124837/http://vlib.iue.it/hist-italy/Index.html |archivedate=15 აგვისტო 2021 }} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Italy|იტალია}} {{ვიქსიკონი}} {{wikivoyage|Italy}} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html Italy entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date=2017-07-09 }} * [http://www.italia.it/en/home.html ტურიზმის ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018203348/http://www.italia.it/en/home.html |date=2009-10-18 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ Italy at the Open Directory Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114030249/http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Italy/ |date=2011-11-14 }} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Italy ვიკიმედიის ატლასი] ===სამთავრობო=== *[https://web.archive.org/web/20080414205808/http://www.quirinale.it/presidente/altrelingue/inglese/presidente-en.htm President of the Republic of Italy] *[http://www.parlamento.it/ Parliament] {{it icon}} *[http://english.camera.it/ Chamber of Deputies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615055147/http://english.camera.it/ |date=2006-06-15 }} *[http://www.senato.it/ Senate] {{it icon}} *[http://www.italia.gov.it/ Main institutional portal] {{it icon}} *[http://www.governo.it/ Council of Ministries] {{it icon}} *[http://www.cortecostituzionale.it/ Constitutional Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607224952/http://www.cortecostituzionale.it/ |date=2011-06-07 }} {{it icon}} *[http://www.cortedicassazione.it/ Supreme Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801220104/http://www.cortedicassazione.it/ |date=2013-08-01 }} {{it icon}} *[http://www.esteri.gov.it/eng/ Ministry of Foreign Affairs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517014204/http://www.esteri.gov.it/eng/ |date=2008-05-17 }} *[http://www.interno.it/ Ministry of the Interior] {{it icon}} *[http://www.istruzione.it/ Ministry of Education] {{it icon}} *[http://www.study-in-italy.it/ Ministry of Education: international exchanges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419134614/http://www.study-in-italy.it/ |date=2009-04-19 }} *[http://www.ministerosalute.it/ Ministry of Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100129084803/http://www.ministerosalute.it/ |date=2010-01-29 }} {{it icon}} *[http://www.difesa.it/ Ministry of Defense] {{it icon}} *[http://www.welfare.gov.it/ Ministry of Labour and Social Welfare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070922163623/http://www.welfare.gov.it/ |date=2007-09-22 }} *[http://www.politicheagricole.gov.it/ Ministry of Agriculture] {{it icon}} *[https://web.archive.org/web/20080214220932/http://www.giustizia.gov.it/sito_trad_inglese/en_index.htm Ministry of Justice] *[https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016125636/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-i/italy.html |date=2011-10-16 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დ8}} {{ევროპის ქვეყნები}} {{ევროპის კავშირის წევრები}} [[კატეგორია:იტალია| ]] [[კატეგორია:ევროპის ქვეყნები]] [[კატეგორია:დიდი რვიანის ქვეყნები]] [[კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] ly2zk4mmv9563lgnyn50bulqrfeulcs 0 2000 5562709 5550865 2026-10-21T12:43:00Z Otogi 27089 [[Special:Contributions/~2026-54964-09|~2026-54964-09]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:MIKHEIL|MIKHEIL]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4379800 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ცაგერი |მშობლიური სახელი = <nowiki></nowiki> |ქვეყანა = საქართველო |დაქვემდებარება = |პანორამა = Tsageri (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg |პანორამის სიგანე = |წარწერა = ცაგერი |დროშა = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 38 |lat_sec = 50 |lon_dir = E |lon_deg = 42 |lon_min = 46 |lon_sec = 12 |CoordAddon = |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 295 |რეგიონის რუკის ზომა = 295 |რაიონის რუკის ზომა = 295 |რეგიონის ტიპი = მხარე |რეგიონი = რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = მუნიციპალიტეტი |რაიონი = ცაგერის მუნიციპალიტეტი |მმართველის ტიპი = გამგებელი |მმართველი = |დაარსდა = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = 1968 |ფართობი = 16,85 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 475 |კლიმატი = |ოფიციალური ენა = |მოსახლეობა = 1320<ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 ნოემბერი, 2016}}</ref> |აღწერის წელი = 2014 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ქართველები]] 99,9 % |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = ქრისტიანები |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +4 |DST = |სატელეფონო კოდი = +995 472<ref>{{Cite web |url=http://silknet.com/storage/uploads/wysiwyg/file/kodebi.pdf |title=საქართველოს სატელეფონო კოდები — „სილქნეტი“ |accessdate=2011-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306061204/http://silknet.com/storage/uploads/wysiwyg/file/kodebi.pdf |archivedate=2016-03-06 }}</ref> |საფოსტო ინდექსი = 5100<ref>[http://georgianpost.ge/index.php?page=101&lang=geo საქართველოს საფოსტო ინდექსები — „საქართველოს ფოსტა“]</ref> |საავტომობილო კოდი = |საიტი = | კატეგორია ვიკისაწყობში = Tsageri }} '''ცაგერი''' — ქალაქი [[საქართველო]]ში, [[ცაგერის მუნიციპალიტეტი]]ს ადმინისტრაციული ცენტრი. ცაგერში არის განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები: სკოლები, თეატრი, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, სურათების გალერეა, კულტურის სახლი და სხვა. შემორჩენილია [[შუა საუკუნეები]]ს საკათედრო ტაძარი. ცაგერში არის [[ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქია|ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქიის]] კათედრა და რეზიდენცია. ==გეოგრაფია== მდებარეობს მდინარე [[ცხენისწყალი|ცხენისწყლის]] ნაპირას, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 475 მ სიმაღლეზე, [[თბილისი]]დან 318 კმ, [[ქუთაისი]]დან 70 კმ. ცაგერში ნოტიო ჰავაა, იცის ზომიერად ცივი [[ზამთარი]] და შედარებით მშრალი ცხელი [[ზაფხული]]. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 11,4 °C, იანვრისა 0 °C, აგვისტოს 22 °C. აბსოლუტური მინიმუმი -26 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 41 °C. ნალექები 1235 მმ წელიწადში. == ისტორია == [[ფაილი:View to Tsageri - panoramio.jpg|მარცხნივ|მინი|300x300პქ|ცაგერი. პანორამა]] ცაგერში აღმოჩენილია ძვ. წ. X-IX საუკუნეების ბრინჯაოს ნივთების განძი. ანტიკური ხანიდან უკვე წარმოადგენდა [[ლეჩხუმი]]ს მთავარ ცენტრს. აქ მდებარეობდა ამ მხარის მმართველთა რეზიდენცია და საგვარეულო ციხე-სიმაგრე. იგი იყო ანტიკურ პერიოდში კვიმნიას, შუა საუკუნეებში კი ჯერ თაკვერის, შემდეგ კი ლეჩხუმის მთავარი პოლიტიკურ-ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. XIX საუკუნის [[1860-იანები|60-იან]] წლებში, როდესაც ლეჩხუმის მაზრა ჩამოყალიბდა, ლეჩხუმის სამაზრო ცენტრი გახდა ლაილაში. მურიდან ლაილაშს იქნა გადატანილი ადმინისტრაცია, სასამართლო, პოლიცია, დაბა სწრაფად გაიზარდა, აშენდა სახელოსნოები, სავაჭრო დუქნები, გაჩნდა რამდენიმე წვრილი საწარმო. XIX საუკუნის 60-იან წლებში ლაილაშში იყო 125 კომლი 903 მცხოვრებით. სამაზრო ცენტრად გამოცხადებიდან მალე იქ მოსახლეობის რიცხვმა სამი ათასს გადააჭარბა, ლაილაშში გაჩაღდა ვაჭრობა და ხელოსნობა, რასაც ძირითადად იქ მცხოვრები [[ებრაელები]] და [[სომხები]] წარმართავდნენ. ბაზრობაზე მოდიოდნენ მეზობელი კუთხეებიდან – [[რაჭველები]], [[სვანები]], [[იმერლები]], გადმოდიოდნენ [[ოსები]] და [[ყარაჩაელები]]ც კი. იმ დროიდან ცხენისწყლის ხეობის და რიონ-ლაჯანურის ხეობის მცხოვრებ თავადაზნაურობას და ინტელიგენციას შორის იწყება გაუთავებელი დავა სამაზრო ცენტრის ლაილაშიდან ცაგერში გადმოტანის შესახებ. მოპოვებული მასალების მიხედვით, ლეჩხუმის საზოგადოება აღნიშნული საკითხის გამო სამ ჯგუფად გაყოფილა. პირველ ჯგუფს მიეკუთვნებოდა დერჩის, მექვენის, ალპანის, ლაილაშისა და ჭყვიშის სასოფლო საზოგადოებანი, რომლებიც მაზრის ცენტრის ლაილაშში დატოვებას მოითხოვდნენ. აღნიშნულ საზოგადოებათა უმრავლესობა რიონის ხეობაშია განლაგებული. მეორე ჯგუფი მოითხოვდა მაზრის ცენტრად ცაგერის აღიარებას. ამ ჯგუფში შედიოდნენ ცხენისწყლის ხეობის სოფლები, რომლებიც გაერთიანებული იყვნენ ოყურეშის, ზუბის, ლუხვანოს, დეხვირისა და ცაგერის სასოფლო საზოგადოებებში. მესამე ჯგუფი უმცირესობაში იყო მოქცეული. მათი აზრით, მაზრის ცენტრი სოფელ ახალჭალას (ორბელი) უნდა დაფუძნებულიყო. ამ წინადადებას მიემხრენ მდინარე ლაჯანურას ხეობის სოფლები, რომლებიც ორბელის საზოგადოებაში იყვნენ გაერთიანებული. რევოლუციამდელი პრესის ფურცლებიდან ირკვევა, რომ ლეჩხუმის მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრის შერჩევის საკითხი მწვავე კამათს იწვევდა მოსახლეობაში. ამიტომ მისი საბოლოო გადაწყვეტა წლების მანძილზე ჭიანურდებოდა. [[1880]] წელს ლეჩხუმში ქუთაისის გუბერნატორი ჩასულა, მას გადაწყვეტილი ჰქონდა მაზრის ცენტრად სოფელი ცაგერი შეერჩია, მაგრამ მისთვის დიდი წინააღმდეგობა გაუწევიათ ლაჯანურისა და რიონის ხეობათა საზოგადოებებს და იძულებული გამხდარა საგანგებოდ შედგენილი პირობები წარედგინა მათთვის. მათგან ერთ-ერთი მუხლი იყო ლაილაშისა და ცაგერის განაშენიანების საკითხი. ამაზე მიუთითებს „ივერიაში“ დაბეჭდილი წერილის შინაარსი, რომელიც მოგვითხრობს იმ გარდაქმნების შესახებ, რაც ორმა მოწინააღმდეგე დაჯგუფებამ გაატარა თავიანთი ცენტრების – ცაგერისა და ლაილაშის გამშვენიერებისათვის. 80-იან წლებში ცაგერში გაუყვანიათ გზატკეცილები, გაუშენებიათ ბაღი, რომელიც დღესაც ამშვენებს ცაგერს და შემორჩენილი აქვს სახელად „ენკელის ბაღი“ (ენკელი გვარია იმ დროს ლეჩხუმის მაზრის უფროსისა, რომლის თაოსნობითაც გაშენდა ბაღი). აუგიათ სავაჭრო დუქნები, უფრო ორგანიზებული სახე მიუციათ „იარმურკობისათვის“, რაც ტრადიციულად ეწყობოდა მურში და შემდეგ ცაგერში და სხვა. ასეთი სამუშაოები ჩატარებულა სოფელ ლაილაშშიც. კორესპონდენცია მთავრდებოდა ასეთი სიტყვებით: „ბოლოს ლაილაშში დარჩება მაზრის ცენტრი, თუ ცაგერში გადაიტანებენ, არ ვიცით. იმედის თვალით შევყურებთ მომავალს, როცა მოვესწრებით სამაზრო ცენტრად ცაგერის აღიარებას“. სამაზრო ცენტრის ცაგერში გადმოტანის მომხრეთა შორის მოთავეები იყვნენ ნასპერელი მემამულე, მაზრის პოლიციის უფროსი, ქველმოქმედი პიროვნება ტარას ახვლედიანი, ცაგერელი მემამულე ალექსი მდივანი და იმ დროს პრესის აქტიური თანამშრომელი, მრავალი კორესპონდენციის ავტორი ყართლან ჩიქოვანი (ქაიხოსრო გელოვანთან ერთად ამ სამი პიროვნების აქტიური ზრუნვით გაიხსნა დაბა ლაილაშში ლეჩხუმის პირველი საერო-საქალაქო სასწავლებელი 1871 წელს). სამაზრო ცენტრის ლაილაშში დარჩენის მოთავე იყო უგანათლებულესი პიროვნება, პუბლიცისტი, თავადი ქაიხოსრო გელოვანი (მეორე). ლაილაშში სამაზრო ცენტრის არსებობის მოწინააღმდეგეებს მთავარ არგუმენტად ჰქონდათ სოფელ ღუს (ლაილაშის მიმდებარე სოფელი) მეწყრული მოვლემების გამო სამაზრო ცენტრში მისასვლელი გზების ყოველთვის უვარგისობა. [[ფაილი:Map-etno-kutais-Uyezd Lechkhumi.jpg|მინი|300x300პქ|ლეჩხუმის მაზრა.]] 1882 წელს „დროებაში“ გამოქვეყნდა უმაღლესი მთავრობის განკარგულება ქალაქად ცაგერის დატკიცების შესახებ. გაზეთ „დროებაში“ ვკითხულობთ: „4 თებერვალს ლეჩხუმის მაზრის უფროსმა გამოაცხადა უმაღლესი მთავრობის განკარგულება, რომ დღემდის ქალაქად წოდებული ლაილაში გაუქმდა და მის მაგივრად ქალაქად დამტკიცდა ცაგერი“. 1882 წელს ლეჩხუმის სამაზრო ცენტრი ლაილაშიდან ცაგერში იქნა გადმოტანილი. ლაილაშელების გულისწყრომა გაზეთ „ივერიის“ ფურცლებზე შემდეგნაირად გამოხატა კორესპოდენტმა: „სანამ ლაილაში იყო სატახტო დაბა, სადაც წარმოებდა ლეჩხუმის თავი და თავი გამგებლობა, სანამ ლაილაშში მოთავსებული იყვნენ უმთავრესი სასამართლონი, მანამდის ლეჩხუმის ყოფა–ცხოვრება მიმდინარეობდა წყნარად, დინჯად და როგორც ზოგნი ამბობებ საბედნიეროდაც. მაგრამ ერთ–დღეს მოიქუფრა ლაილაშის ცა, ისე სქელის ღრუბლებით დაიფარა ბრწყინვალე მზე, რომ ერთი სხივი რა რის, ისიც კი არარსაიდან ანათებდა ამ არემარეს. ამავე დროს, სამაგიეროდ სოფელ ცაგერის მიდამო გამთბარი და განათებული იყო დიდებულის მზისაგან ისე რომ, ბერიკაცები თავის დღეში არ მოსწრებიან იმისთანა საკვირველს და საამურ სინათლეს. ის დღე იყო და ის დღე, ყველაფერმა იცვალა ფერი ლეჩხუმისათვის, რაც აქამდის აღმა მიდიოდა, იმას დაღმა მოჰყვა მიმდინარეობა, დამარცხებულ ლაილაშს სული უგუბდება, როდესაც ხედავს ცაგერის ბედნიერებას და ბედნიერი ცაგერი კი ფეხებს უბრაგუნებს უმისოდაც წელში მოწყვეტილ ლაილაშს“. შემდგომი პერიოდის მასალებიდან ირკვევა, რომ რიონისა და ლაჯანურის ხეობების სასოფლო საზოგადოებების თავკაცებს ფარხმალი არ დაუყრიათ და იბრძოდნენ სამაზრო მმართველობის ორგანოების უკან – ლაილაშში დაბრუნებისათვის. როგორც ჩანს, ქუთაისის ახალი გუბერნატორი კიდევაც დაუთახნმებიათ ამაზე და სათანადო განკარგულება გაუცია მაზრის უფროსისადმი, რომ ცაგერში გადატანილი სამაზრო დაწესებულებები გადაეტანათ ისევ ლაილაშში. გუბერნატორის აღნიშნული განკარგულება არ შესრულებულა, იგი მალე გარდაიცვალა და მაზრის უფროსს უარი უთქვამს მის განხორციელებაზე. ცაგერი საბოლოოდ დამტკიცდა სამაზრო ცენტრად, მიუხედავად ამისა უკმაყოფილების გამოძახილი კვლავ პოულობს ასახვას „ივერიის“ ფურცლებზე. თავადი ქაიხოსრო გელოვანი, რომელიც სამაზრო ცენტრის ცაგერში დაფუძნების მოწინააღმდეგე იყო, წერს: ყური არ უგდეს უმრავლესობის მოთხოვნებს, აღსრულდა უმცირებსობის სურვილი, სამაზრო ცენტრი ცაგერში წაიღეს. სამაზრო პოლიცია და სასამართლო ხალხისათვის არის დანიშნული, მაგრამ ლეჩხუმში ეს ასე არ არის – ერთი–ორი რომ სარგებლობს ამ დაწესებულებით, ასი და ორასი მოკლებულია პოლიციის მფარველობას და მსაჯულთა სამართალად სიშორის გამო. ამიტომ მაზრის სამმართველოსი და მომრიგებელი სამსჯავროს ცაგერში დაფუძნება შეუფერებელი ღონისძიება იყო. ქალაქად გამოცხადდა [[1968]] წელს. საბჭოთა პერიოდში ცაგერის საქალაქო საბჭოში შედიოდა აგრეთვე სოფლები [[გვესო]], [[ლასხანა]], [[ქვედა ცაგერი]], [[ჩხუტელი]] და [[ჭალისთავი]]. მოქმედებდა ღვინისა და ხილის გადამამუშავებელი საწარმოები. == დემოგრაფია == 2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 1320 ადამიანი. {| class="wikitable" style="text-align:right" |- ! აღწერის წელი !! მოსახლეობა !! კაცი !! ქალი |- | 1989<ref name="აღწერა 2002">{{cite web |url=http://geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf |title=საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I |date=ნოემბერი 2003 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 დეკემბერი, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180928055355/http://www.geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf |archivedate=2018-09-28 }}</ref> || 1436 || -- || -- |- | 2002<ref name="აღწერა 2002" /> || {{ზრდა}} 1961 || -- || -- |- | 2014<ref name="აღწერა 2014" /> || {{კლება}} 1320 || 611 || 709 |} == ცაგერის ისტორიული მუზეუმი == ვარლამ მახარობლიძის სახელობის ცაგერის ისტორიული მუზეუმი დაფუძნდა 1937 წელს. მუზეუმში დაცულია ქვემო სვანეთსა და ლეჩხუმში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი მასალა, რომელიც ძირითადად მოიცავს ადრეულ და გვიანი ბრინჯაოს ხანას, ანტიკურ პერიოდს. მათ შორისაა: ბრინჯაოს მხედარი, ბრინჯაოს განძი, აღმოსავლური და კოლხური ბრინჯაოს სტილიზებული ცულები, კავკასიური სიკილი, ხეთური ლაგამი, ქვის ხანის იარაღები: ცულ-წერაქვი, ისრისპირები, სახნისი, დანები; ნუმიზმატიკის ნიმუშები (ალექსანდრე მაკედონელის მონეტა, ლიზიმაქეს ოქროს სტატერი, კეისრების ოქტავიანესა და ადრიანეს მონეტები, არაბული და თურქული მონეტები და სხვ.), XVII-XIX სს-ის საეკლესიო ნივთები, იშვიათი ბიბლიოგრაფიული გამოცემები, დ. ერმაკოვისა და ალ. როინიშვილის უნიკალური ფოტომასალა ლეჩხუმზე. მუზეუმის ფილიალები: ლადო ასათიანის სახლ-მუზეუმი (ს. ბარდნალა), სევერიან ისიანის სახლ-მუზეუმი (ზოგიში), არჩილ გელოვანის სახლ-მუზეუმი (ს. სპათაგორი). ==საკათედრო ტაძარი== ცაგერის საკათედრო ტაძარი შუა საუკუნეების ნაგებობაა, რომელიც XIX საუკუნის II ნახევარში განაახლეს, რის გამოც მან პირვანდელი სახე დაკარგა. მაშინ დაიკარგა ეკლესიის მოხატულობაც. თავდაპირველად ის წარმოადგენდა სვეტების ორი წყვილით სამ ნავად გაყოფილ [[ბაზილიკა]]ს. სმაივე ნავი აფსიდებით იყო დასრულებული. ახლა შიგნით მხოლოდ საკურთხევლის აფსიდია შემორჩენილი, თუმცა გარედან სამივე ნახევარწრიული აფსიდი ჩანს. შესასვლელი სამია: დასავლეთის, ჩრდილოეთის და სამხრეთის. სამხრეთის კარი ძველ მოჩუქურთმებულ ჩარჩოში ზის. ტაძარს გარს არტყია ქვის გალავანი, რომლის გარეთ ეპისკოპოსის ორსართულიანი სახლის ნანგრევებია. == ლიტერატურა == {{ქსე|11|183}} *''კოპალიანი, დ.'' „ნარკვევები ლეჩხუმის წარსულიდან“ უძველესი დროიდან დღემდე, ქუთაისი, 2002 == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ცაგერის მუნიციპალიტეტი}} {{რაჭა-ლეჩხუმი-ქვემო სვანეთი}} {{საქართველოს ქალაქები}} [[კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ქალაქები]] [[კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები]] qasyah5shwzdika375raiz8ahuqzhiy 0 3410 5562898 5425515 2026-10-21T16:59:38Z ~2026-56376-56 188843 /* */ 5562898 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|ბაგრატ III}} {{ინფოდაფა მმართველი |ქვეყანა = [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] |თანამდებობა = [[მეფე]] |სახელი = ბაგრატ III |ორიგინალური სახელი = |რიგი = |რიგი-მეუღლეების = |სურათი = Bagrat III of Georgia (Bedia mural).jpg |სურათის ზომა = 250პქ |წარწერა = ბაგრატ III (ბედიის ფრესკა) |მმართველობის დასაწყისი = [[1008]] |მმართველობის დასასრული = [[1014]] |ქვეყანა2 = [[აფხაზთა სამეფო|აფხაზთა]] |თანამდებობა2 = [[მეფე]] |მმართველობის დასაწყისი2 = [[978]] |მმართველობის დასასრული2 = [[1014]] |წინამორბედი2 = [[თეოდოს III]] |მემკვიდრე2 = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]] |ქვეყანა3 = [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა]] |თანამდებობა3 = [[მეფე]] |მმართველობის დასაწყისი3 = [[1008]] |მმართველობის დასასრული3 = [[1014]] |წინამორბედი3 = [[გურგენი]] |მემკვიდრე3 = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]] |ქვეყანა4 = რანთა და კახთა |თანამდებობა4 = [[მეფე]] |მმართველობის დასაწყისი4 = [[1010]] |მმართველობის დასასრული4 = [[1014]] |წინამორბედი4 = [[დავითი (ქორეპისკოპოსი)|დავითი]] |მემკვიდრე4 = [[კვირიკე III]] |ქვეყანა5 = ქართლის |თანამდებობა5 = კურაპალატი |მმართველობის დასაწყისი5 = [[1001]] |მმართველობის დასასრული5 = [[1014]] |წინამორბედი5 = [[დავით III]] |მემკვიდრე5 = |ქვეყანა6 = [[ქართლის საერისთავო|ქართლის]] |თანამდებობა6 = [[ერისთავი]] |მმართველობის დასაწყისი6 = [[975]] |მმართველობის დასასრული6 = [[978]] |წინამორბედი6 = [[ივანე მარუშისძე]] |მემკვიდრე6 = [[გურანდუხტი (X საუკუნე)|გურანდუხტი]] |კორონაცია = |წინამორბედი = სამეფო შეიქმნა |მემკვიდრე = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]] |სხვა წოდებები = |ვიცე-პრეზიდენტი = |პარტია = |დაბადების თარიღი = [[960-იანები]] |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = [[7 მაისი]], [[1014]] |გარდაცვალების ადგილი = [[ტაო]], [[ფანასკერტი|ფანასკერტის]] ციხე-სიმაგრე<ref>[http://qim.ge/bagrat%20III.html '''ბაგრატ III''', ერთიანი საქართველოს მეფე 975-1014 წლებში]. ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი.</ref> |დაკრძალვის ადგილი = [[ბედია]] |ქორწინება = [[მართა დედოფალი (საქართველო)|მართა]] |შვილები = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]<br />[[ბასილი ბაგრატიონი|ბასილი]] |დინასტია = [[ბაგრატიონი (დინასტია)|ბაგრატიონები]] |მამა = [[გურგენი]] |დედა = [[გურანდუხტი (X ს.)|გურანდუხტი]] }} '''ბაგრატ III ბაგრატიონი[კურაპალატ]''' (დ. დაახლ. [[961]]<ref group="კ">ბაგრატ III-ის დაბადების ზუსტი თარიღი წყაროებში მითითებული არ არის. 961 წელი დაანგარიშებულია „[[მატიანე ქართლისა|მატიანე ქართლისაჲს]]” ერთი ცნობის საფუძველზე. [[975]] წელს, როცა ბაგრატი ქართლში გააერისთავეს „''მას ჟამსა იყო... ჯერეთ ასაკითა თჳისითა უსრულ''”, ხოლო [[978]] წელს, ანუ სამი წლის შემდეგ, [[აფხაზთა სამეფო|აფხაზეთში]] გამეფების დროს „''განსრულებულ იყო ჰასაკითა''”. [[ივანე ჯავახიშვილი]]ს მიხედვით, პოლიტიკური სრულასაკოვნება იწყებოდა 16 წლიდან. იმ შემთხვევაში, თუ [[978]] წლისათვის ბაგრატი უკვე „''განსრულებულ იყო ჰასაკითა''”, ის ამ დროს შესაძლებელია 17 წლის იყო. ამ მოსაზრებას ამყარებს ის ფაქტორიც, რომ სრულასაკოვანების მიღწევისთანავე (ე. ი. 16 წლის) ახალგაზრდა უფლისწულს აფხაზთა ტახტზე არ აიყვანდნენ, ამას შესაფერისი სამზადისი და დრო სჭირდებოდა, სავარაუდოდ, ეს დრო ერთ წელს წარმოადგენდა, ამიტომაც, ბაგრატის დაბადების ყველაზე უფრო მისაღები თარიღია [[961]] წელი (978-17=961). ამ საკითხის შესახებ იხილეთ აგრეთვე, [[ივანე ჯავახიშვილი]], [[მარიამ ლორთქიფანიძე]].</ref> — გ. [[7 მაისი]], [[1014]]) — გაერთიანებული ფეოდალური [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] პირველი მეფე [[975]]-[[1014]], [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონი]], [[გურგენი|გურგენ]] მეფეთა მეფისა და [[გურანდუხტი (X ს.)|გურანდუხტ]] დედოფლის შვილი, [[ტაო]]ს მეფეთა მეფის [[დავით III]] კურაპალატის შვილობილი და აღზრდილი. ბაგრატის პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოსვლა დაემთხვა ქართული სამეფო-სამთავროების გაერთიანებისათვის ბრძოლის გადამწყვეტ ეტაპს. [[2016]] წლის [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]] [[ქართული მართლმადიდებელი ეკლესია|ქართულმა მართლმადიდებელმა ეკლესიამ]] წმინდანად შერაცხა. == პოლიტიკური ვითარება == ფეოდალური საქართველოს გაერთიანება ხანგრძლივი და რთული ისტორიული პროცესის შედეგია. იგი დაიწყო VIII საუკუნის ბოლოს. ამ მოვლენის შესახებ მოგვითხრობს ეროვნული წყარო - „მატიანე ქართლისა“. ქართველი მეფე-მთავრები იბრძვიან საკუთარი სამფლობელოების საზღვრების გასაფართოებლად. პირველობისათვის ბრძოლაში კი დიდი მნიშვნელობა ენიჭება [[შიდა ქართლი|შიდა ქართლის]] ([[ქართლის საერისთავო|ქართლის საერისთავოს]]) დაუფლებას. შიდა ქართლი თავისი გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე მნიშვნელოვანია, როგორც სტრატეგიულად, ისე პოლიტიკურად. ქართული ქრისტიანობის ცენტრიც შიდა ქართლში - მცხეთაშია. ამავე დროს იგი წარმოადგენს ძველი ქართლის სამეფოს, სეფე-სახლის უმთავრეს დომენს. ქართლის მეფის თავდაპირველი ხელისუფლებაც ამ ქვეყნის მფლობელობის საფუძველზე უნდა აღმოცენებულიყო. ქართლი ყველაზე დაწინაურებული მხარე იყო ეკონომიკურად და კულტურულად. ამრიგად, ბრძოლა ტერიტორიისათვის „არგვეთიდან ტასის კარამდე“ დაუნდობელია, ეს არის „ბრძოლა ქართლსა ზედა“. VIII საუკუნის დასასრულს შიდა ქართლი კახეთს ეკუთვნის. IX საუკუნის დასაწყისში მას [[ქართველთა სამეფო]] ([[ტაო-კლარჯეთი]]) იერთებს, IX ს-ის მეორე ნახევრიდან X ს-ის 70-იან წლებამდე იგი პერმანენტულად [[აფხაზთა სამეფო|ეგრის-აფხაზეთის სამეფოს]] გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა, მაგრამ X ს-ის 70-იანი წლებიდან აქ იწყება შინაფეოდალური ომები, რაც სამეფოს დასუსტებას იწვევს. ფეოდალურმა ანარქიამ განსაკუთრებით მწვავე ხასიათი მიიღო [[თეოდოს III|თეოდოს III უსინათლოს]] ([[975]]-[[978]] წწ.) მეფობის დროს. ამით სარგებლობს [[კახეთის სამთავრო|კახეთის საქორეპისკოპოსო]] და იწყებს ქართლისათვის ბრძოლას. == სამეფოების გაერთიანება == ამ ქაოსიდან გამოსასვლელად საჭირო ხდება გადამჭრელი ზომების მიღება. იწყება ბრძოლა ერთიანი ქართული მონარქიის შექმნისათვის. ამ ბრძოლის ერთ-ერთი მოთავეა შიდა ქართლის [[ერისთავი]] [[იოანე მარუშისძე]] თანამოაზრეებით. საქართველოს გაერთიანებით დაინტერესებულ სახელმწიფო მოღვაწეთა ყურადღებას იქცევს მცირეწლოვანი ბაგრატ III-ის პიროვნება, რადგან იგი სამი სამეფოს მემკვიდრედ ითვლება. ბაგრატი არის ქართველთა მეფის ტიტულის მქონე ბაგრატ ბაგრატიონის შვილიშვილი და მეფეთ-მეფის [[გურგენი|გურგენის]] შვილი, ეგრის-აფხაზეთის უშვილო მეფის თეოდოსის დისწული და ტაოს მეფის [[დავით III|დავით III კურაპალატის]] შვილობილი. როგორც მემატიანე წერს, იოანე მარუშისძემ „წარავლინა მოციქული წინაშე დავით კურაპალატისა: აწვია, რათა გამოილაშქროს ძალითა მისითა, აღიღოს ქართლი; ანუ დაიმჭიროს თვით ანუ უბოძოს ბაგრატს, ძესა გურგენისსა, ასულის წულსა გიორგი აფხაზთა მეფისასა, რომელსა ეყოდა დედულად აფხაზეთი და ქართლი“. დავითმა მხარი დაუჭირა თავისი შვილობილის, ბაგრატის გამეფებას და [[975]] წელს ჯარით ქართლისაკენ გაემართა. კახეთის ქორეპისკოპოსი [[კვირიკე II]], რომელსაც [[უფლისციხე|უფლისციხესათვის]] (ქართლის მაშინდელი პოლიტიკური ცენტრი) ალყა ჰქონდა შემორტყმული, დავითთან ბრძოლას მოერიდა და კახეთს გაბრუნდა. იოანე მარუშისძემ უფლისციხე დავითს გადასცა, დავითმა ქართლის დიდაზნაურებს ბაგრატისადმი მორჩილება უბრძანა, რომელსაც მცირეწლოვანების გამო თანაგამგებლად მამამისი გურგენი დაუნიშნა, თავად კი უკან დაბრუნდა. ქართლის დიდაზნაურთა გარკვეული ნაწილისათვის არსებული პოლიტიკა მიუღებელი აღმოჩნდა. მათ კახეთის ჯარი დაიხმარეს, ბაგრატი მშობლებთან ერთად დაატყვევეს და კახეთში გადაიყვანეს. დავით III-ის აქტიური ჩარევის შედეგად ტყვეები გაათავისუფლეს, ხოლო უფლისციხე და ქართლი საგამგებლოდ ბაგრატის დედას - [[გურანდუხტი (X საუკუნე)|გურანდუხტს]] გადაეცა. [[978]] წელს, ბაგრატი დასავლეთ საქართველოს დიდაზნაურთა ნაწილის თხოვნით, იოანე მარუშისძის ხელშეწყობითა და [[დავით III|დავით III ტაოელის]] დასტურით ქუთაისის ტახტს იკავებს,<ref group="კ">ბაგრატ III-ის აფხაზეთში გამეფების თარიღი საბოლოოდ [[ივანე ჯავახიშვილი|ივანე ჯავახიშვილმა]] დაადგინა. მრავალი წყაროს შეჯერებით, მან, საბოლოოდ ბაგრატის აფხაზეთში გამეფების თარიღად [[978]] წელი მიიჩნია, რაც ქართულ ისტორიოგრაფიაში გაზიარებულია</ref> უსინათლო თეოდოსს კი დავით კურაპალატთან აგზავნის. [[980]] წლიდან სრულწლოვანი ბაგრატი დამოუკიდებლად იწყებს სამეფოს მართვას. ქართული მიწების საბოლოო გაერთიანება, ქვეყნის პოლიტიკური ცენტრალიზაცია, მმართველობის ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბება უკვე ქართული ფეოდალური მონარქიის ფარგლებში მიმდინარეობს, რაშიც უდიდესი წვლილი ბაგრატ III-ს მიუძღვის. ბაგრატ III-ისათვის უპირველესი მიზანს ქვეყნის გაერთიანება წარმოადგენდა. ამ მიზნის განხორციელებისათვის ბრძოლაში ის ეყრდნობოდა გაერთიანებით დაინტერესებულ ძირითად მწარმოებელ ძალას, წვრილ და საშუალო აზნაურებს, ვაჭართა ფენასა და დიდაზნაურთა მოწინავე ნაწილს. ბაგრატს ჰყავდა ძლიერი მოწინააღმდეგეები რეაქციონერი ფეოდალების სახით. მათ ხელს არ აძლევდათ სამეფო ხელისუფლების გაძლიერება, რასაც შეიძლებოდა გამოეწვია ფეოდალთა მამულების შეუვალობის დარღვევა და მიტაცებული სახელმწიფო მიწების სამეფო განკარგულებაში დაბრუნება. [[980]] წელს ბაგრატი დასავლეთ საქართველოდან ქართლში გადმოდის, რადგან აქ გურანდუხტ დედოფლის ხელისუფლება ნომინალურია, რეალურად კი მას ქართლის დიდი აზნაურები ტბელები, ძამელები, ფხვნელები, ფავნელები და კორინთლები განაგებენ. ბაგრატის წინააღმდეგ ბრძოლას სათავეში [[ქავთარ I ტბელი|ქავთარ ტბელი]] უდგას, რომლის საგვარეულოც ამ დროს შიდა ქართლის ერისთავობაზე აცხადებს პრეტენზიას. მოღრისთან ბრძოლაში ბაგრატმა გაიმარჯვა და დედისაგან უფლისციხე ჩაიბარა. შიდა ქართლის საქმეების მოგვარების შემდეგ ბაგრატი კვლავ დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა იქაური საქმეების მოსაგვარებლად. როგორც ჩანს, ახალგაზრდა მონარქს იმდენად მძიმე მემკვიდრეობა ხვდა წილად, რომ ყველაფრის აწყობასა და დალაგებას წლები სჭირდებოდა. მემატიანე საგანგებოდ აღნიშნავს მეფის მიერ გატარებული ცვლილებების შესახებ. ურჩთა და მოღალატეთა ნაცვლად მეფემ „''განადიდა ერთგულნი''“-ო. მართალია მთელი ეს პროცესი ერთ წინადადებაშია მოქცეული, მაგრამ რეალობის გათვალისწინებით, ადვილი მისახვედრია, თუ რა მასშტაბის ბრძოლა დასჭირდებოდა მეფეს მოღალატე დიდებულთა დასამორჩილებლად. მთელ ამ პროცესს ბაგრატ III-მ წლები მოანდომა, ყოველ შემთხვევაში, დაახლ. [[988]] წლისათვის (ამ წელს ბაგრატი კვლავ აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოდის და კლდეკარის ერისთავის დამორჩილებას ცდილობს) დასავლეთ საქართველოში ურჩთა წინააღმდეგ ბრძოლა უკვე დასრულებული უნდა ყოფილიყო. სამეფო კარსა და ადგილებზე მეფეს „''მისანდობელი თჳისი''“ ჰყავდა დანიშნული და ამიტომაც უფრო აქტიური ქმედებები დაიწყო ხელისუფლების კიდევ უფრო განსამტკიცებლად.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=71}} დამოუკიდებლად არსებობს [[კახეთის სამთავრო|კახეთის საქორეპისკოპოსო]], [[ჰერეთის სამეფო]], [[თბილისი]] და [[ქვემო ქართლი]]ს ნაწილი არაბ ამირას ემორჩილება, სამხრეთ-დასავლეთ საქართველო ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელთა ხელშია. მის ერთ ნაწილს ჯერ ბაგრატ III-ის პაპა ბაგრატ II ფლობს, შემდეგ კი ბაგრატის მამა გურგენი, მეორე ნაწილს კი ტაოს მეფე დავით III კურაპალატი. კლდეკარის საერისთავო დამოუკიდებლობას აცხადებს. 989 წლის ზამთარს ბაგრატი მოულოდნელად კლდეკარის ციხეს მიადგა. რატი რატის ძე ბაღვაში მეფეს დანებდა, გადასცა კლდეკარის საერისთავო ([[თრიალეთი (მხარე)|თრიალეთი]], მანგლისის ხევი, სკვირეთი), შეავედრა შვილი და თვითონ „დაჯდა მამულსა თვისსა არგვეთს“. დამარცხებული კლდეკარის პატრონის სამფლობელო მეფემ თავის ერთგულ ზვიად მარუშიანს გადასცა როგორც მოხელე-ერისთავს. [[1001]] წელს, როდესაც დავით კურაპალატი გარდაიცვალა, ტაო ბიზანტიის იმპერატორმა [[ბასილი II|ბასილი II-მ]] (976-1025 წწ.) დაიკავა. იქ მისულ ბაგრატსა და გურგენს მემკვიდრეობის მიღების ნაცვლად კეისარმა პირველს კურაპალატობა უბოძა, ხოლო მეორეს - მაგისტროსობა. ბაგრატ მეფეს იმედი გაუცრუვდა რადგან იმიერტაოს, ბასიანისა და სხვა მიწების შემოერთება ვერ მოახერხა. ბიზანტიის საიმპერიო ხელისუფლებამ მიტაცებული მიწა-წყლის ხარჯზე ე.წ. „იბერიის თემი“, საკატეპანო დააარსა და მმართველად თავისი მოხელე დანიშნა. მოგვიანებით ეს ტერიტორიება საქართველოსა და ბიზანტიას შორის სისხლისმღვრელი ბრძოლების მიზეზი გახდა. [[ფაილი:Bediacup.jpg|მინი|ბაგრატის მიერ [[ბედიის მონასტერი|ბედიის მონასტერს]] შეწირული [[ბედიის ჭედური თასი]].]] [[1008]] წელს, გურგენ მეფეთ-მეფის გარდაცვალების შემდეგ, ბაგრატ III-მ, როგორც მემკვიდრემ, შემოიერთა ტაოს ჩრდილოეთი ნაწილი (ამიერტაო), შავშეთი, კლარჯეთი, სამცხე და ჯავახეთი. ბაგრატ III-მ პირველმა მიიღო „აფხაზთა და ქართველთა მეფის“ ტიტული. ამის შემდეგ ჯერი კახეთსა და ჰერეთზე მიდგა. თავდაპირველად ბაგრატმა კახეთის ქორეპისკოპოსს, დავითს შეუთვალა დაეთმო მისთვის ქართლის ის ციხეები, რომლებიც მიტაცებული ჰქონდა. დავითმა დაცინვით შემოუთვალა „უკეთუ იძიებ ციხეთა, იყოს ჩუენ შორის დამჯერებელ მკლავი და ჰომი“. ბაგრატი მოკლე გზით ჯავახეთიდან კახეთს ჩავიდა, შემუსრა იგი, დაიპყრო ჰერეთი და იქ მთავარი აბულალი განაჩინა. ბაგრატის წასვლისთანავე ჰერეთი გადაუდგა ახალ პატრონს და დავით ქორეპისკოპოსს მიემხრო. ბაგრატი იძულებული გახდა კვლავ გაელაშქრა კახეთის დასაპყრობად. იმ დროისათვის აქ უკვე კვირიკე დავითის ძე მეფობდა. ბაგრატმა ისევ დაიკავა ჰერეთი, დაიჭირა დინარ დედოფალი და კახეთის ციხეების აღებას შეუდგა. ორი წლის განმავლობაში ყველა ციხე ხელთ იგდო, ხოლო ბოჭორმის ციხეში „წლითი წლამდის“ მომწყვდეული კვირიკე იძულებული გახდა ბაგრატს დამორჩილებოდა. [[1010]] წელს ბაგრატმა კახეთ-ჰერეთის შემოერთება დაასრულა. ასე დასრულდა ფეოდალური საქართველოს გაერთიანების ძირითადი ეტაპი. == მეფობის ბოლო წლები == === ლაშქრობა განძის საამიროს წინააღმდეგ === არაბთა სახალიფოს დაშლის შემდეგ სამხრეთ კავკასიის პოლიტიკური რუკა საკმაოდ ჭრელი აღმოჩნდა. X საუკუნის დასაწყისში რეგიონში ორ ათეულამდე სამეფო-სამთავრო-საამირო ჩამოყალიბდა. თანდათანობით, ძლიერმა პოლიტიკურმა ერთეულებმა შეიერთეს სუსტები და XI საუკუნის დასაწყისისათვის რეგიონში გამოიკვეთა ძირითადი პოლიტიკური მოთამაშეები — „აფხაზთა და ქართველთა, რანთა და კახთა სამეფო“, განძის, ანუ „არანის“ საამირო და [[ანისის სამეფო]]. მათ გარდა რეგიონში არსებობდნენ შედარებით მცირე პოლიტიკური ერთეულები, რომლებსაც მოკრძალებული ამბიციები ჰქონდათ და სხვადასხვა სამხედრო-პოლიტიკურ ბლოკში ერთიანდებოდნენ. ასეთი იყო რეალობა XI საუკუნის დასაწყისში, როდესაც „აფხაზთა და ქართველთა“ სამეფომ შეიერთა კახეთ-ჰერეთი და საკუთარი საზღვარი კიდევ უფრო აღმოსავლეთით გადასწია. ამ მოვლენამ ახალი პოლიტიკური კონიუნქტურა წარმოქმნა კავკასიაში. თუ აქამდე განძის საამირო და „აფხაზთა და ქართველთა სამეფო” უშუალო მეზობლები არ იყვნენ, ამიერიდან ამ ორ პოლიტიკურ ერთეულს საერთო საზღვარი გაუჩნდა. განძის ამირა [[ფადლონ იბნ მუჰამადი|ფადლონი]] აგრესიულ პოლიტიკას აწარმოებდა სხვადასხვა პოლიტიკური ერთეულის, მათ შორის კახეთ-ჰერეთის მიმართ. ამირას პოლიტიკა არც ბაგრატ III-ის მიერ კახეთ-ჰერეთის შეერთების შემდეგ შეუცვლია, იგი კვლავ აგრძელებდა მარბიელ ლაშქრობებს. ბაგრატს არ შეეძლო უყურადღებოდ დაეტოვებინა ფადლონის ქმედებები, მიუხედავად იმისა, რომ განძის წინააღმდეგ ლაშქრობა მის ინტერესებში არ შედიოდა. მას ჯერ კახეთ-ჰერეთში ჰქონდა საქმეები მოსაგვარებელი და დაუგეგმავ, ნაუცბათევ ლაშქრობას შეეძლო კიდევ უფრო მეტი პრობლემა გამოეწვია; მეორე მხრივ, მეფე კარგად ხვდებოდა, რომ ამირას ამ მარბიელი ლაშქრობების აღკვეთის გარეშე კახეთ-ჰერეთს საბოლოოდ ვერ შეიერთებდა. ეს რომ მომხდარიყო, მოსახლეობას აშკარად უნდა დაენახა ერთიან საქართველოში ცხოვრების უპირატესობა. თუ ცენტრალური ხელისუფლება ქმედით ნაბიჯებს არ გადადგამდა, ერთი მხრივ, ჯერ კიდევ ახლადშემოერთებულ პროვინციებში ახალი მმართველობის მიმართ უკმაყოფილება გაჩნდებოდა, ხოლო, მეორე მხრივ, მეფის ოპონენტ ფეოდალებს ახალი მიზეზი მიეცემოდათ, რათა ცენტრალური ხელისუფლების სისუსტეზე აპელირება მოეხდინათ. როგორც ჩანს, განძის ამირას ამ ქმედებაზე ბაგრატ III-ის ასეთი მყისიერი რეაქცია სწორედ იმით იყო განპირობებული, რომ მეფეს სურდა სამაგალითოდ დაესაჯა ის პოლიტიკური ძალა, რომელიც კახეთსა და ჰერეთს ავიწროებდა და ამით, უპირველესად, ადგილობრივებისათვის ეჩვენებინა, რომ მათ ძლიერი პატრონი გამოუჩნდათ.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=123}} ბაგრატმა კავშირი შეკრა [[ანისის სამეფო|ანისის]] მეფე [[გაგიკ I]]-თან და მასთან ერთად ილაშქრა განძაში. კოალიციურმა არმიამ ალყა შემოარტყა ციხე-ქალაქ შამქორს (იხ. [[შამქორის ბრძოლა (1010)|შამქორის ბრძოლა]]) და დანებება შესთავაზეს, თუმცა შამქორელებმა უარი შეუთვალეს მოკავშირეებს. სწორედ ეს უნდა ყოფილიყო მოგვიანებით ბაგრატ III-ის განრისხების მიზეზიც, რომელიც ბოლო მომენტამდე მომხრე იყო ციხე-ქალაქის ძალით აღებისა. მას შემდეგ, რაც მოკავშირეებმა „''მცირედთა დღეთა დალეწნეს ზღუდენი შანქორისანი''“,{{sfn-2|ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”|2012|გვ=227}} ქალაქის მესვეურთა სიჯიუტე გატყდა. ქართველები და სომხები მეორე დღეს იერიშისათვის ემზადებოდნენ. შესაძლებელია ეს დღე გადამწყვეტიც აღმოჩენილიყო, მაგრამ, ღამით ბაგრატ III-ის ბანაკში ფადლონის მოციქული მივიდა და ზავი ითხოვა. შეთანხმების პირობები მხოლოდ შამქორის ციხე-ქალაქის მომავალს არ მოიცავდა. [[არანი]]ს გამგებელმა „''აღუთქვა დღეთა შინა სიცოცხლისა მისისათა მსახურებაჲ, გაუკუეთა ხარაჯაჲ და დაუწერა თავისთავითა ლაშქრობაჲ მტერთა მისთა ზედა''“.{{sfn-2|ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”|2012|გვ=227}} მემატიანის მიხედვით, ზავის პირობები ასე გამოიყურებოდა: # ფადლონი აღიარებდა საქართველოს მეფის უზენაესობას. # კისრულობდა ხარაჯას. # თანახმა იყო საქართველოს მხარეზე ებრძოლა, ანუ აღიარებდა სამხედრო მოკავშირეობას.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=131}} მიუხედავად ამისა, მეფე კომპრომისზე წასვლას არ აპირებდა, თუმცა საკუთარმა დიდებულებმა თუ კოალიციის საერთო სარდლობამ გადააფიქრებინეს ქალაქის გარემოცვა და იერიში. მათ მეფე დაითანხმეს ზავის პირობები მიეღო. ბაგრატ III-ს დათმობაზე წასვლა მაინცდამაინც არ ახასიათებდა, მაგრამ არსებული რეალობა აიძულებდა თავისი გეგმებისათვის გადაეხვია. ბოლოს და ბოლოს, ბაგრატ III-მ ფადლონის ზავის პირობები მიიღო.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=132}} === „კლარჯი ხელმწიფეების“ ამოწყვეტა === საქართველოს ერთიანობის განსამტკიცებლად ბაგრტ III ზოგჯერ იძულებული ხდებოდა უკიდურესი ზომებისათვის მიემართა. მან თავისი ნათესავები, კლარჯეთის ბაგრატიონთა შთამომავლები, სუმბატი და გურგენი (ბაგრატ არტანუჯელის ძენი), რომლებიც ვერ დაიმორჩილა, ვითომ შერიგების მიზნით, სადარბაზოდ მოიწვია ფანასკერტში, შეიპყრო და [[თმოგვის ციხე|თმოგვის ციხეში]] გამოკეტა, სადაც გარდაიცვალნენ კიდეც. კლარჯეთის ბაგრატიონთა სხვა მემკვიდრეებიდან ნაწილი ბიზანტიაში გაიხიზნა, ნაწილი კი პატიმრობაში დაიხოცა. მათი სამფლობელოები, მათ შორის ციხე-ქალაქი [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯი]]. ბაგრატმა შემოიერთა.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=117}} === მოღვაწეობის შეფასება === ბაგრატ გურგენის ძე ბაგრატიონმა მისია, რომელიც დაეკისრა პირნათლად შეასრულა. მან საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ფეოდალურ მონარქიასა და სახელმწიფო „საქართველო“-ს. ბაგრატ III-ის სრული ტიტულატურა იყო „მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა და კახთა, კურაპალატი“. ერთიანი საქართველოს დედაქალაქი [[ქუთაისი]] იყო. აი, რას წერს მის შესახებ მემატიანე: {{ციტატა|ესე ბაგრატ, აფხაზთა და ქართველთა მეფე, წარემატა ყოველთა ჴელმწიფეთა ყოვლითა განგებითა. ამისდა შემპოვნედ და ამისდა მოაჯედ შეიქმნეს ყოველნი ჴელმწიფენი, მახლობელნი და მოთაულნი მამულისა და სამეფოსა მისისანი, მოლაშქრედ ვითარცა თჳისნი და მისანდობელნი და დაუმორჩილნა ღმერთმან ყოველნი მტერნი და წინააღმდგომნი მისნი; მომადლა დღეთა მისთა მშვიდობაჲ და დიდი დაწყნარება ქუეყანასაჲ... რომელ შემდგომად დიდისა მეფისა ვახტანგ გორგასლისა არავინ გამოჩენილ არს სხუაჲ მსგავსი მისი დიდებითა და ძალითა, და ყოვლითა გონებითა. ეკლესიათა მაშენებელი იყო, გლახაკთა მოწყალე და სამართლის მოქმედი ყოველთა კაცთათჳის.{{sfn-2|ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”|2012|გვ=228}}}} ასე ახასიათებს მეფე ბაგრატის მოღვაწეობას [[ივანე ჯავახიშვილი]]:<ref>ი.ჯავახიშვილი., ტ.II, 1983, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ.122</ref>{{ციტატა|ბაგრატ მეფის მტკიცე ხასიათმა, ბრძნულმა და წინდახედულმა მმართველობამ, ვაჟკაცურმა გაულადობამ და შორსგამჭვრეტელმა პოლიტიკამ საქართველო გააერთიანა და მისს ძლიერებას მკვიდრი საფუძველი დაუდვა. არც გასაკვირველია, თუ რომ იმროინდელი ქართველი ისტორიკოსები მისი მოღვაწეობით აღტაცებულნი ცოტა არ იყოს გაზვიადებით გვისურათებენ მისის მეფობის ნაჭირნახულევს.}} == კულტურული ღონისძიებები == [[ფაილი:Bagrat 2013 stamp of Georgia.png|მინი|ბაგრატ III ქართულ საფოსტო მარკაზე.]] ბაგრატ III-ის მეფობის პერიოდში დაწინაურდა ქართული კულტურა. აიგო მრავალი არქიტექტურული შედევრი, მათგან აღსანიშნავია [[ბაგრატის ტაძარი]] ქუთაისში, რომლის მშენებლობაც [[1003]] წელს დასრულდა. მისი კურთხევა იმ ეპოქის მნიშვნელოვან მოვლენად იქცა. მეფემ წარჩინებული სტუმრები საზღვარგარეთიდანაც მოიწვია. ბაგრატის ტაძარი საქართველოს ერთიანობის სიმბოლოდ იქცა. ასევე ამ დროს აიგო [[ნიკორწმინდის ტაძარი]] და ბედიის მონასტერი სადაც დაკრძალულია კიდეც მეფე. ის აქ [[1014]] წელს ფანასკერტის ციხეში გარდაცვალების შემდეგ გადმოასვენეს. [[2012]] წელს ბედიის მონასტერში ბაგრატ მესამის ფრესკა, ქართული ორნამენტები და წარწერები წაშალეს.<ref>[https://www.amerikiskhma.com/a/state-of-the-churches-in-abkhazia-138045188/538078.html ბედიის მონასტერში ბაგრატ მესამის ფრესკა წაშალეს]</ref> შემორჩენილია ბაგრატის სახელით მოჭრილი [[ბაგრატ III-ის მონეტა|ვერცხლის მონეტა]], რომელიც [[ერმიტაჟი (სანქტ-პეტერბურგი)|ერმიტაჟში (სანქტ-პეტერბურგი)]] ინახება. == გენეალოგია == {{გენეალოგია/დასაწყისი}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | SSS | | | | | |SSS=[[აშოტ I დიდი|აშოტ I დიდი, კურაპალატი]]}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | WWW | | RRR | | GGG | |WWW=[[ადარნასე I]]| RRR=[[ბაგრატ I კურაპალატი]]| GGG=[[გუარამ მამფალი]]}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | QQQ | | | | | |QQQ=[[დავით I კურაპალატი|დავით I]]}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | GRP | | | | | | | | | | | | | | DDD | | | | | |GRP=[[ლეონ II]]| DDD=[[ადარნასე II|ადარნასე ქართველთა მეფე]]}} {{გენეალოგია | | | | | |!| | | | | | | | | | | |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | |}} {{გენეალოგია | | | | | DAD | | | | | | | | | | EEE | | | | | | AAA | |DAD=[[კონსტანტინე III (აფხაზთა მეფე)|კონსტანტინე]]| EEE=[[სუმბატ I|სუმბატ]]| AAA=[[ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)|ბაგრატი]]}} {{გენეალოგია | | | | | |!| | | | | | | | | | | |!| | | | | | | |!| | |}} {{გენეალოგია | | | | | PRE | | | | | | | | | | KKK | | | | | | BBB | |PRE=[[გიორგი II (აფხაზთა მეფე)|გიორგი II]]| KKK=[[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]]| BBB=[[ადარნასე III]]}} {{გენეალოგია | |,|-|-|-|+|-|-|-|v|-|-|-|.| | | |!| | | | | | | |!| | |}} {{გენეალოგია | BRO | | PRS | | BRB | | SIS |y| CCC | | | | | | HHH |BRO=[[კონსტანტინე (კოსტანტი)|კონსტანტინე]]| PRS=[[ლეონ III (აფხაზეთი)|ლეონ III]]| BRB=[[თეოდოსი]]| SIS=[[გურანდუხტი (X ს.)|გურანდუხტი]]| CCC=[[გურგენი]]| HHH=[[დავით III]], კურაპალატი}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | |)|~|~|~|~|~|~|~|~|~|J| | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | NNN | | | | | | | | | | | |NNN='''ბაგრატ III'''}} {{გენეალოგია/დასასრული|}} == ლიტერატურა == {{ქსე|2|128|გუჩუა ვ.}} * {{cite book |last=მ. ლორთქიფანიძე, რ. მეტრეველი |first= |year=2007 |title=საქართველოს მეფეები |publisher=ნეკერი |location=[[თბილისი]] |isbn=99928-58-36-2|ref=CITEREFსაქართველოს მეფეები2007}} * {{cite book |last=|first= |year=2012 |title=ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ” |publisher=ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა |location=[[თბილისი]] |isbn=978-9941-15-581-9|ref=CITEREFქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”2012}} * {{cite book |last=სამუშია |first=ჯაბა |year=2012 |title=ბაგრატ III |publisher= |location=[[თბილისი]] |isbn=978-9941-438-05-9|ref=CITEREFჯაბა სამუშია — ბაგრატ III2012}} * {{cite book |last=მ. ლორთქიფანიძე, ო. ჯაფარიძე, დ. მუსხელიშვილი, რ. მეტრეველი|first= |year=2012 |title=საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. II — საქართველოს ისტორია IV საუკუნიდან XIII საუკუნემდე |publisher=პალიტრა L |location=[[თბილისი]] |isbn=978-9941-19-585-3|ref=CITEREFსაქართველოს ისტორია, ტ. II2012}} * {{cite book |last=ზოზრაშვილი |first=ტარიელ |year=2008 |title=დიდი ქართველები |publisher=პალიტრა L |location=[[თბილისი]] |isbn=978-99940-53-86-5|ref=CITEREFზოზრაშვილი ტ. დიდი ქართველები2008}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://217.147.235.82/bitstream/1234/207791/1/Mijna_2016_N1.pdf ეძღვნება ბაგრატ III-ის „გამორჩენილ“ 1000 წლის იუბილეს]. საზოგადოებრივი ჟურნალი '''მიჯნა''', №1 (4), მაისი, 2016 წელი. [[ISSN]] 1512-4703 * {{სტატია|წელი=2026 წ.|სათაური=ბუბა კუდავა – აფხაზი ბაგრატოვანი (ბაგრატ მესამის სამი ამბავი)|ბმული=https://www.academia.edu/169349983/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_Buba_Kudava_An_Abkhazian_Bagrationi_Three_Stories_of_Bagrat_III|ენა=ქართული|დასახელება=ბუბა კუდავა – აფხაზი ბაგრატოვანი (ბაგრატ მესამის სამი ამბავი)|გამოცემა=ჟურნალი „სოხუმი“, #1|გვერდები=114-123}} == კომენტარები == <references group="კ"/> == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{დაიწყე ყუთი}} {{s-bef|rows=1|წინამორბედი=[[თეოდოს III]]}} {{s-ttl|rows=1|ტიტული=[[აფხაზეთის სამეფო|აფხაზეთის მეფე]]|წლები=978-1014}} {{s-aft|rows=1|შემდეგი=[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]}} {{s-bef|rows=1|წინამორბედი=სამეფო შეიქმნა}} {{s-ttl|rows=1|ტიტული=[[საქართველოს მეფე]]|წლები=1008-1014}} {{s-aft|rows=1|შემდეგი=[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{ერთიანი საქართველოს მეფეები}} {{აფხაზთა მეფეები}} {{აფხაზთა მეფეების გენეალოგია|მდგომარეობა=collapsed}} {{ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონები}} [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1014]] [[კატეგორია:საქართველოს მეფეები]] [[კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები]] [[კატეგორია:ქართველი კურაპალატები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი]] [[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]] [[კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები]] [[კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] thmyod33laye694s1j1r4bp5r6gpfl9 5562903 5562898 2026-10-21T17:08:12Z Jaba1977 3604 [[Special:Contributions/~2026-56376-56|~2026-56376-56]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Kemerti2008|Kemerti2008]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 5425515 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|ბაგრატ III}} {{ინფოდაფა მმართველი |ქვეყანა = [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] |თანამდებობა = [[მეფე]] |სახელი = ბაგრატ III |ორიგინალური სახელი = |რიგი = |რიგი-მეუღლეების = |სურათი = Bagrat III of Georgia (Bedia mural).jpg |სურათის ზომა = 250პქ |წარწერა = ბაგრატ III (ბედიის ფრესკა) |მმართველობის დასაწყისი = [[1008]] |მმართველობის დასასრული = [[1014]] |ქვეყანა2 = [[აფხაზთა სამეფო|აფხაზთა]] |თანამდებობა2 = [[მეფე]] |მმართველობის დასაწყისი2 = [[978]] |მმართველობის დასასრული2 = [[1014]] |წინამორბედი2 = [[თეოდოს III]] |მემკვიდრე2 = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]] |ქვეყანა3 = [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა]] |თანამდებობა3 = [[მეფე]] |მმართველობის დასაწყისი3 = [[1008]] |მმართველობის დასასრული3 = [[1014]] |წინამორბედი3 = [[გურგენი]] |მემკვიდრე3 = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]] |ქვეყანა4 = რანთა და კახთა |თანამდებობა4 = [[მეფე]] |მმართველობის დასაწყისი4 = [[1010]] |მმართველობის დასასრული4 = [[1014]] |წინამორბედი4 = [[დავითი (ქორეპისკოპოსი)|დავითი]] |მემკვიდრე4 = [[კვირიკე III]] |ქვეყანა5 = ქართლის |თანამდებობა5 = კურაპალატი |მმართველობის დასაწყისი5 = [[1001]] |მმართველობის დასასრული5 = [[1014]] |წინამორბედი5 = [[დავით III]] |მემკვიდრე5 = |ქვეყანა6 = [[ქართლის საერისთავო|ქართლის]] |თანამდებობა6 = [[ერისთავი]] |მმართველობის დასაწყისი6 = [[975]] |მმართველობის დასასრული6 = [[978]] |წინამორბედი6 = [[ივანე მარუშისძე]] |მემკვიდრე6 = [[გურანდუხტი (X საუკუნე)|გურანდუხტი]] |კორონაცია = |წინამორბედი = სამეფო შეიქმნა |მემკვიდრე = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]] |სხვა წოდებები = |ვიცე-პრეზიდენტი = |პარტია = |დაბადების თარიღი = [[960-იანები]] |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = [[7 მაისი]], [[1014]] |გარდაცვალების ადგილი = [[ტაო]], [[ფანასკერტი|ფანასკერტის]] ციხე-სიმაგრე<ref>[http://qim.ge/bagrat%20III.html '''ბაგრატ III''', ერთიანი საქართველოს მეფე 975-1014 წლებში]. ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი.</ref> |დაკრძალვის ადგილი = [[ბედია]] |ქორწინება = [[მართა დედოფალი (საქართველო)|მართა]] |შვილები = [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]<br />[[ბასილი ბაგრატიონი|ბასილი]] |დინასტია = [[ბაგრატიონი (დინასტია)|ბაგრატიონები]] |მამა = [[გურგენი]] |დედა = [[გურანდუხტი (X ს.)|გურანდუხტი]] }} '''ბაგრატ III ბაგრატიონი''' (დ. დაახლ. [[961]]<ref group="კ">ბაგრატ III-ის დაბადების ზუსტი თარიღი წყაროებში მითითებული არ არის. 961 წელი დაანგარიშებულია „[[მატიანე ქართლისა|მატიანე ქართლისაჲს]]” ერთი ცნობის საფუძველზე. [[975]] წელს, როცა ბაგრატი ქართლში გააერისთავეს „''მას ჟამსა იყო... ჯერეთ ასაკითა თჳისითა უსრულ''”, ხოლო [[978]] წელს, ანუ სამი წლის შემდეგ, [[აფხაზთა სამეფო|აფხაზეთში]] გამეფების დროს „''განსრულებულ იყო ჰასაკითა''”. [[ივანე ჯავახიშვილი]]ს მიხედვით, პოლიტიკური სრულასაკოვნება იწყებოდა 16 წლიდან. იმ შემთხვევაში, თუ [[978]] წლისათვის ბაგრატი უკვე „''განსრულებულ იყო ჰასაკითა''”, ის ამ დროს შესაძლებელია 17 წლის იყო. ამ მოსაზრებას ამყარებს ის ფაქტორიც, რომ სრულასაკოვანების მიღწევისთანავე (ე. ი. 16 წლის) ახალგაზრდა უფლისწულს აფხაზთა ტახტზე არ აიყვანდნენ, ამას შესაფერისი სამზადისი და დრო სჭირდებოდა, სავარაუდოდ, ეს დრო ერთ წელს წარმოადგენდა, ამიტომაც, ბაგრატის დაბადების ყველაზე უფრო მისაღები თარიღია [[961]] წელი (978-17=961). ამ საკითხის შესახებ იხილეთ აგრეთვე, [[ივანე ჯავახიშვილი]], [[მარიამ ლორთქიფანიძე]].</ref> — გ. [[7 მაისი]], [[1014]]) — გაერთიანებული ფეოდალური [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] პირველი მეფე [[975]]-[[1014]], [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონი]], [[გურგენი|გურგენ]] მეფეთა მეფისა და [[გურანდუხტი (X ს.)|გურანდუხტ]] დედოფლის შვილი, [[ტაო]]ს მეფეთა მეფის [[დავით III]] კურაპალატის შვილობილი და აღზრდილი. ბაგრატის პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოსვლა დაემთხვა ქართული სამეფო-სამთავროების გაერთიანებისათვის ბრძოლის გადამწყვეტ ეტაპს. [[2016]] წლის [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]] [[ქართული მართლმადიდებელი ეკლესია|ქართულმა მართლმადიდებელმა ეკლესიამ]] წმინდანად შერაცხა. == პოლიტიკური ვითარება == ფეოდალური საქართველოს გაერთიანება ხანგრძლივი და რთული ისტორიული პროცესის შედეგია. იგი დაიწყო VIII საუკუნის ბოლოს. ამ მოვლენის შესახებ მოგვითხრობს ეროვნული წყარო - „მატიანე ქართლისა“. ქართველი მეფე-მთავრები იბრძვიან საკუთარი სამფლობელოების საზღვრების გასაფართოებლად. პირველობისათვის ბრძოლაში კი დიდი მნიშვნელობა ენიჭება [[შიდა ქართლი|შიდა ქართლის]] ([[ქართლის საერისთავო|ქართლის საერისთავოს]]) დაუფლებას. შიდა ქართლი თავისი გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე მნიშვნელოვანია, როგორც სტრატეგიულად, ისე პოლიტიკურად. ქართული ქრისტიანობის ცენტრიც შიდა ქართლში - მცხეთაშია. ამავე დროს იგი წარმოადგენს ძველი ქართლის სამეფოს, სეფე-სახლის უმთავრეს დომენს. ქართლის მეფის თავდაპირველი ხელისუფლებაც ამ ქვეყნის მფლობელობის საფუძველზე უნდა აღმოცენებულიყო. ქართლი ყველაზე დაწინაურებული მხარე იყო ეკონომიკურად და კულტურულად. ამრიგად, ბრძოლა ტერიტორიისათვის „არგვეთიდან ტასის კარამდე“ დაუნდობელია, ეს არის „ბრძოლა ქართლსა ზედა“. VIII საუკუნის დასასრულს შიდა ქართლი კახეთს ეკუთვნის. IX საუკუნის დასაწყისში მას [[ქართველთა სამეფო]] ([[ტაო-კლარჯეთი]]) იერთებს, IX ს-ის მეორე ნახევრიდან X ს-ის 70-იან წლებამდე იგი პერმანენტულად [[აფხაზთა სამეფო|ეგრის-აფხაზეთის სამეფოს]] გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა, მაგრამ X ს-ის 70-იანი წლებიდან აქ იწყება შინაფეოდალური ომები, რაც სამეფოს დასუსტებას იწვევს. ფეოდალურმა ანარქიამ განსაკუთრებით მწვავე ხასიათი მიიღო [[თეოდოს III|თეოდოს III უსინათლოს]] ([[975]]-[[978]] წწ.) მეფობის დროს. ამით სარგებლობს [[კახეთის სამთავრო|კახეთის საქორეპისკოპოსო]] და იწყებს ქართლისათვის ბრძოლას. == სამეფოების გაერთიანება == ამ ქაოსიდან გამოსასვლელად საჭირო ხდება გადამჭრელი ზომების მიღება. იწყება ბრძოლა ერთიანი ქართული მონარქიის შექმნისათვის. ამ ბრძოლის ერთ-ერთი მოთავეა შიდა ქართლის [[ერისთავი]] [[იოანე მარუშისძე]] თანამოაზრეებით. საქართველოს გაერთიანებით დაინტერესებულ სახელმწიფო მოღვაწეთა ყურადღებას იქცევს მცირეწლოვანი ბაგრატ III-ის პიროვნება, რადგან იგი სამი სამეფოს მემკვიდრედ ითვლება. ბაგრატი არის ქართველთა მეფის ტიტულის მქონე ბაგრატ ბაგრატიონის შვილიშვილი და მეფეთ-მეფის [[გურგენი|გურგენის]] შვილი, ეგრის-აფხაზეთის უშვილო მეფის თეოდოსის დისწული და ტაოს მეფის [[დავით III|დავით III კურაპალატის]] შვილობილი. როგორც მემატიანე წერს, იოანე მარუშისძემ „წარავლინა მოციქული წინაშე დავით კურაპალატისა: აწვია, რათა გამოილაშქროს ძალითა მისითა, აღიღოს ქართლი; ანუ დაიმჭიროს თვით ანუ უბოძოს ბაგრატს, ძესა გურგენისსა, ასულის წულსა გიორგი აფხაზთა მეფისასა, რომელსა ეყოდა დედულად აფხაზეთი და ქართლი“. დავითმა მხარი დაუჭირა თავისი შვილობილის, ბაგრატის გამეფებას და [[975]] წელს ჯარით ქართლისაკენ გაემართა. კახეთის ქორეპისკოპოსი [[კვირიკე II]], რომელსაც [[უფლისციხე|უფლისციხესათვის]] (ქართლის მაშინდელი პოლიტიკური ცენტრი) ალყა ჰქონდა შემორტყმული, დავითთან ბრძოლას მოერიდა და კახეთს გაბრუნდა. იოანე მარუშისძემ უფლისციხე დავითს გადასცა, დავითმა ქართლის დიდაზნაურებს ბაგრატისადმი მორჩილება უბრძანა, რომელსაც მცირეწლოვანების გამო თანაგამგებლად მამამისი გურგენი დაუნიშნა, თავად კი უკან დაბრუნდა. ქართლის დიდაზნაურთა გარკვეული ნაწილისათვის არსებული პოლიტიკა მიუღებელი აღმოჩნდა. მათ კახეთის ჯარი დაიხმარეს, ბაგრატი მშობლებთან ერთად დაატყვევეს და კახეთში გადაიყვანეს. დავით III-ის აქტიური ჩარევის შედეგად ტყვეები გაათავისუფლეს, ხოლო უფლისციხე და ქართლი საგამგებლოდ ბაგრატის დედას - [[გურანდუხტი (X საუკუნე)|გურანდუხტს]] გადაეცა. [[978]] წელს, ბაგრატი დასავლეთ საქართველოს დიდაზნაურთა ნაწილის თხოვნით, იოანე მარუშისძის ხელშეწყობითა და [[დავით III|დავით III ტაოელის]] დასტურით ქუთაისის ტახტს იკავებს,<ref group="კ">ბაგრატ III-ის აფხაზეთში გამეფების თარიღი საბოლოოდ [[ივანე ჯავახიშვილი|ივანე ჯავახიშვილმა]] დაადგინა. მრავალი წყაროს შეჯერებით, მან, საბოლოოდ ბაგრატის აფხაზეთში გამეფების თარიღად [[978]] წელი მიიჩნია, რაც ქართულ ისტორიოგრაფიაში გაზიარებულია</ref> უსინათლო თეოდოსს კი დავით კურაპალატთან აგზავნის. [[980]] წლიდან სრულწლოვანი ბაგრატი დამოუკიდებლად იწყებს სამეფოს მართვას. ქართული მიწების საბოლოო გაერთიანება, ქვეყნის პოლიტიკური ცენტრალიზაცია, მმართველობის ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბება უკვე ქართული ფეოდალური მონარქიის ფარგლებში მიმდინარეობს, რაშიც უდიდესი წვლილი ბაგრატ III-ს მიუძღვის. ბაგრატ III-ისათვის უპირველესი მიზანს ქვეყნის გაერთიანება წარმოადგენდა. ამ მიზნის განხორციელებისათვის ბრძოლაში ის ეყრდნობოდა გაერთიანებით დაინტერესებულ ძირითად მწარმოებელ ძალას, წვრილ და საშუალო აზნაურებს, ვაჭართა ფენასა და დიდაზნაურთა მოწინავე ნაწილს. ბაგრატს ჰყავდა ძლიერი მოწინააღმდეგეები რეაქციონერი ფეოდალების სახით. მათ ხელს არ აძლევდათ სამეფო ხელისუფლების გაძლიერება, რასაც შეიძლებოდა გამოეწვია ფეოდალთა მამულების შეუვალობის დარღვევა და მიტაცებული სახელმწიფო მიწების სამეფო განკარგულებაში დაბრუნება. [[980]] წელს ბაგრატი დასავლეთ საქართველოდან ქართლში გადმოდის, რადგან აქ გურანდუხტ დედოფლის ხელისუფლება ნომინალურია, რეალურად კი მას ქართლის დიდი აზნაურები ტბელები, ძამელები, ფხვნელები, ფავნელები და კორინთლები განაგებენ. ბაგრატის წინააღმდეგ ბრძოლას სათავეში [[ქავთარ I ტბელი|ქავთარ ტბელი]] უდგას, რომლის საგვარეულოც ამ დროს შიდა ქართლის ერისთავობაზე აცხადებს პრეტენზიას. მოღრისთან ბრძოლაში ბაგრატმა გაიმარჯვა და დედისაგან უფლისციხე ჩაიბარა. შიდა ქართლის საქმეების მოგვარების შემდეგ ბაგრატი კვლავ დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა იქაური საქმეების მოსაგვარებლად. როგორც ჩანს, ახალგაზრდა მონარქს იმდენად მძიმე მემკვიდრეობა ხვდა წილად, რომ ყველაფრის აწყობასა და დალაგებას წლები სჭირდებოდა. მემატიანე საგანგებოდ აღნიშნავს მეფის მიერ გატარებული ცვლილებების შესახებ. ურჩთა და მოღალატეთა ნაცვლად მეფემ „''განადიდა ერთგულნი''“-ო. მართალია მთელი ეს პროცესი ერთ წინადადებაშია მოქცეული, მაგრამ რეალობის გათვალისწინებით, ადვილი მისახვედრია, თუ რა მასშტაბის ბრძოლა დასჭირდებოდა მეფეს მოღალატე დიდებულთა დასამორჩილებლად. მთელ ამ პროცესს ბაგრატ III-მ წლები მოანდომა, ყოველ შემთხვევაში, დაახლ. [[988]] წლისათვის (ამ წელს ბაგრატი კვლავ აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოდის და კლდეკარის ერისთავის დამორჩილებას ცდილობს) დასავლეთ საქართველოში ურჩთა წინააღმდეგ ბრძოლა უკვე დასრულებული უნდა ყოფილიყო. სამეფო კარსა და ადგილებზე მეფეს „''მისანდობელი თჳისი''“ ჰყავდა დანიშნული და ამიტომაც უფრო აქტიური ქმედებები დაიწყო ხელისუფლების კიდევ უფრო განსამტკიცებლად.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=71}} დამოუკიდებლად არსებობს [[კახეთის სამთავრო|კახეთის საქორეპისკოპოსო]], [[ჰერეთის სამეფო]], [[თბილისი]] და [[ქვემო ქართლი]]ს ნაწილი არაბ ამირას ემორჩილება, სამხრეთ-დასავლეთ საქართველო ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელთა ხელშია. მის ერთ ნაწილს ჯერ ბაგრატ III-ის პაპა ბაგრატ II ფლობს, შემდეგ კი ბაგრატის მამა გურგენი, მეორე ნაწილს კი ტაოს მეფე დავით III კურაპალატი. კლდეკარის საერისთავო დამოუკიდებლობას აცხადებს. 989 წლის ზამთარს ბაგრატი მოულოდნელად კლდეკარის ციხეს მიადგა. რატი რატის ძე ბაღვაში მეფეს დანებდა, გადასცა კლდეკარის საერისთავო ([[თრიალეთი (მხარე)|თრიალეთი]], მანგლისის ხევი, სკვირეთი), შეავედრა შვილი და თვითონ „დაჯდა მამულსა თვისსა არგვეთს“. დამარცხებული კლდეკარის პატრონის სამფლობელო მეფემ თავის ერთგულ ზვიად მარუშიანს გადასცა როგორც მოხელე-ერისთავს. [[1001]] წელს, როდესაც დავით კურაპალატი გარდაიცვალა, ტაო ბიზანტიის იმპერატორმა [[ბასილი II|ბასილი II-მ]] (976-1025 წწ.) დაიკავა. იქ მისულ ბაგრატსა და გურგენს მემკვიდრეობის მიღების ნაცვლად კეისარმა პირველს კურაპალატობა უბოძა, ხოლო მეორეს - მაგისტროსობა. ბაგრატ მეფეს იმედი გაუცრუვდა რადგან იმიერტაოს, ბასიანისა და სხვა მიწების შემოერთება ვერ მოახერხა. ბიზანტიის საიმპერიო ხელისუფლებამ მიტაცებული მიწა-წყლის ხარჯზე ე.წ. „იბერიის თემი“, საკატეპანო დააარსა და მმართველად თავისი მოხელე დანიშნა. მოგვიანებით ეს ტერიტორიება საქართველოსა და ბიზანტიას შორის სისხლისმღვრელი ბრძოლების მიზეზი გახდა. [[ფაილი:Bediacup.jpg|მინი|ბაგრატის მიერ [[ბედიის მონასტერი|ბედიის მონასტერს]] შეწირული [[ბედიის ჭედური თასი]].]] [[1008]] წელს, გურგენ მეფეთ-მეფის გარდაცვალების შემდეგ, ბაგრატ III-მ, როგორც მემკვიდრემ, შემოიერთა ტაოს ჩრდილოეთი ნაწილი (ამიერტაო), შავშეთი, კლარჯეთი, სამცხე და ჯავახეთი. ბაგრატ III-მ პირველმა მიიღო „აფხაზთა და ქართველთა მეფის“ ტიტული. ამის შემდეგ ჯერი კახეთსა და ჰერეთზე მიდგა. თავდაპირველად ბაგრატმა კახეთის ქორეპისკოპოსს, დავითს შეუთვალა დაეთმო მისთვის ქართლის ის ციხეები, რომლებიც მიტაცებული ჰქონდა. დავითმა დაცინვით შემოუთვალა „უკეთუ იძიებ ციხეთა, იყოს ჩუენ შორის დამჯერებელ მკლავი და ჰომი“. ბაგრატი მოკლე გზით ჯავახეთიდან კახეთს ჩავიდა, შემუსრა იგი, დაიპყრო ჰერეთი და იქ მთავარი აბულალი განაჩინა. ბაგრატის წასვლისთანავე ჰერეთი გადაუდგა ახალ პატრონს და დავით ქორეპისკოპოსს მიემხრო. ბაგრატი იძულებული გახდა კვლავ გაელაშქრა კახეთის დასაპყრობად. იმ დროისათვის აქ უკვე კვირიკე დავითის ძე მეფობდა. ბაგრატმა ისევ დაიკავა ჰერეთი, დაიჭირა დინარ დედოფალი და კახეთის ციხეების აღებას შეუდგა. ორი წლის განმავლობაში ყველა ციხე ხელთ იგდო, ხოლო ბოჭორმის ციხეში „წლითი წლამდის“ მომწყვდეული კვირიკე იძულებული გახდა ბაგრატს დამორჩილებოდა. [[1010]] წელს ბაგრატმა კახეთ-ჰერეთის შემოერთება დაასრულა. ასე დასრულდა ფეოდალური საქართველოს გაერთიანების ძირითადი ეტაპი. == მეფობის ბოლო წლები == === ლაშქრობა განძის საამიროს წინააღმდეგ === არაბთა სახალიფოს დაშლის შემდეგ სამხრეთ კავკასიის პოლიტიკური რუკა საკმაოდ ჭრელი აღმოჩნდა. X საუკუნის დასაწყისში რეგიონში ორ ათეულამდე სამეფო-სამთავრო-საამირო ჩამოყალიბდა. თანდათანობით, ძლიერმა პოლიტიკურმა ერთეულებმა შეიერთეს სუსტები და XI საუკუნის დასაწყისისათვის რეგიონში გამოიკვეთა ძირითადი პოლიტიკური მოთამაშეები — „აფხაზთა და ქართველთა, რანთა და კახთა სამეფო“, განძის, ანუ „არანის“ საამირო და [[ანისის სამეფო]]. მათ გარდა რეგიონში არსებობდნენ შედარებით მცირე პოლიტიკური ერთეულები, რომლებსაც მოკრძალებული ამბიციები ჰქონდათ და სხვადასხვა სამხედრო-პოლიტიკურ ბლოკში ერთიანდებოდნენ. ასეთი იყო რეალობა XI საუკუნის დასაწყისში, როდესაც „აფხაზთა და ქართველთა“ სამეფომ შეიერთა კახეთ-ჰერეთი და საკუთარი საზღვარი კიდევ უფრო აღმოსავლეთით გადასწია. ამ მოვლენამ ახალი პოლიტიკური კონიუნქტურა წარმოქმნა კავკასიაში. თუ აქამდე განძის საამირო და „აფხაზთა და ქართველთა სამეფო” უშუალო მეზობლები არ იყვნენ, ამიერიდან ამ ორ პოლიტიკურ ერთეულს საერთო საზღვარი გაუჩნდა. განძის ამირა [[ფადლონ იბნ მუჰამადი|ფადლონი]] აგრესიულ პოლიტიკას აწარმოებდა სხვადასხვა პოლიტიკური ერთეულის, მათ შორის კახეთ-ჰერეთის მიმართ. ამირას პოლიტიკა არც ბაგრატ III-ის მიერ კახეთ-ჰერეთის შეერთების შემდეგ შეუცვლია, იგი კვლავ აგრძელებდა მარბიელ ლაშქრობებს. ბაგრატს არ შეეძლო უყურადღებოდ დაეტოვებინა ფადლონის ქმედებები, მიუხედავად იმისა, რომ განძის წინააღმდეგ ლაშქრობა მის ინტერესებში არ შედიოდა. მას ჯერ კახეთ-ჰერეთში ჰქონდა საქმეები მოსაგვარებელი და დაუგეგმავ, ნაუცბათევ ლაშქრობას შეეძლო კიდევ უფრო მეტი პრობლემა გამოეწვია; მეორე მხრივ, მეფე კარგად ხვდებოდა, რომ ამირას ამ მარბიელი ლაშქრობების აღკვეთის გარეშე კახეთ-ჰერეთს საბოლოოდ ვერ შეიერთებდა. ეს რომ მომხდარიყო, მოსახლეობას აშკარად უნდა დაენახა ერთიან საქართველოში ცხოვრების უპირატესობა. თუ ცენტრალური ხელისუფლება ქმედით ნაბიჯებს არ გადადგამდა, ერთი მხრივ, ჯერ კიდევ ახლადშემოერთებულ პროვინციებში ახალი მმართველობის მიმართ უკმაყოფილება გაჩნდებოდა, ხოლო, მეორე მხრივ, მეფის ოპონენტ ფეოდალებს ახალი მიზეზი მიეცემოდათ, რათა ცენტრალური ხელისუფლების სისუსტეზე აპელირება მოეხდინათ. როგორც ჩანს, განძის ამირას ამ ქმედებაზე ბაგრატ III-ის ასეთი მყისიერი რეაქცია სწორედ იმით იყო განპირობებული, რომ მეფეს სურდა სამაგალითოდ დაესაჯა ის პოლიტიკური ძალა, რომელიც კახეთსა და ჰერეთს ავიწროებდა და ამით, უპირველესად, ადგილობრივებისათვის ეჩვენებინა, რომ მათ ძლიერი პატრონი გამოუჩნდათ.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=123}} ბაგრატმა კავშირი შეკრა [[ანისის სამეფო|ანისის]] მეფე [[გაგიკ I]]-თან და მასთან ერთად ილაშქრა განძაში. კოალიციურმა არმიამ ალყა შემოარტყა ციხე-ქალაქ შამქორს (იხ. [[შამქორის ბრძოლა (1010)|შამქორის ბრძოლა]]) და დანებება შესთავაზეს, თუმცა შამქორელებმა უარი შეუთვალეს მოკავშირეებს. სწორედ ეს უნდა ყოფილიყო მოგვიანებით ბაგრატ III-ის განრისხების მიზეზიც, რომელიც ბოლო მომენტამდე მომხრე იყო ციხე-ქალაქის ძალით აღებისა. მას შემდეგ, რაც მოკავშირეებმა „''მცირედთა დღეთა დალეწნეს ზღუდენი შანქორისანი''“,{{sfn-2|ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”|2012|გვ=227}} ქალაქის მესვეურთა სიჯიუტე გატყდა. ქართველები და სომხები მეორე დღეს იერიშისათვის ემზადებოდნენ. შესაძლებელია ეს დღე გადამწყვეტიც აღმოჩენილიყო, მაგრამ, ღამით ბაგრატ III-ის ბანაკში ფადლონის მოციქული მივიდა და ზავი ითხოვა. შეთანხმების პირობები მხოლოდ შამქორის ციხე-ქალაქის მომავალს არ მოიცავდა. [[არანი]]ს გამგებელმა „''აღუთქვა დღეთა შინა სიცოცხლისა მისისათა მსახურებაჲ, გაუკუეთა ხარაჯაჲ და დაუწერა თავისთავითა ლაშქრობაჲ მტერთა მისთა ზედა''“.{{sfn-2|ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”|2012|გვ=227}} მემატიანის მიხედვით, ზავის პირობები ასე გამოიყურებოდა: # ფადლონი აღიარებდა საქართველოს მეფის უზენაესობას. # კისრულობდა ხარაჯას. # თანახმა იყო საქართველოს მხარეზე ებრძოლა, ანუ აღიარებდა სამხედრო მოკავშირეობას.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=131}} მიუხედავად ამისა, მეფე კომპრომისზე წასვლას არ აპირებდა, თუმცა საკუთარმა დიდებულებმა თუ კოალიციის საერთო სარდლობამ გადააფიქრებინეს ქალაქის გარემოცვა და იერიში. მათ მეფე დაითანხმეს ზავის პირობები მიეღო. ბაგრატ III-ს დათმობაზე წასვლა მაინცდამაინც არ ახასიათებდა, მაგრამ არსებული რეალობა აიძულებდა თავისი გეგმებისათვის გადაეხვია. ბოლოს და ბოლოს, ბაგრატ III-მ ფადლონის ზავის პირობები მიიღო.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=132}} === „კლარჯი ხელმწიფეების“ ამოწყვეტა === საქართველოს ერთიანობის განსამტკიცებლად ბაგრტ III ზოგჯერ იძულებული ხდებოდა უკიდურესი ზომებისათვის მიემართა. მან თავისი ნათესავები, კლარჯეთის ბაგრატიონთა შთამომავლები, სუმბატი და გურგენი (ბაგრატ არტანუჯელის ძენი), რომლებიც ვერ დაიმორჩილა, ვითომ შერიგების მიზნით, სადარბაზოდ მოიწვია ფანასკერტში, შეიპყრო და [[თმოგვის ციხე|თმოგვის ციხეში]] გამოკეტა, სადაც გარდაიცვალნენ კიდეც. კლარჯეთის ბაგრატიონთა სხვა მემკვიდრეებიდან ნაწილი ბიზანტიაში გაიხიზნა, ნაწილი კი პატიმრობაში დაიხოცა. მათი სამფლობელოები, მათ შორის ციხე-ქალაქი [[არტანუჯის ციხე|არტანუჯი]]. ბაგრატმა შემოიერთა.{{sfn-2|ჯაბა სამუშია — ბაგრატ III|2012|გვ=117}} === მოღვაწეობის შეფასება === ბაგრატ გურგენის ძე ბაგრატიონმა მისია, რომელიც დაეკისრა პირნათლად შეასრულა. მან საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ფეოდალურ მონარქიასა და სახელმწიფო „საქართველო“-ს. ბაგრატ III-ის სრული ტიტულატურა იყო „მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა და კახთა, კურაპალატი“. ერთიანი საქართველოს დედაქალაქი [[ქუთაისი]] იყო. აი, რას წერს მის შესახებ მემატიანე: {{ციტატა|ესე ბაგრატ, აფხაზთა და ქართველთა მეფე, წარემატა ყოველთა ჴელმწიფეთა ყოვლითა განგებითა. ამისდა შემპოვნედ და ამისდა მოაჯედ შეიქმნეს ყოველნი ჴელმწიფენი, მახლობელნი და მოთაულნი მამულისა და სამეფოსა მისისანი, მოლაშქრედ ვითარცა თჳისნი და მისანდობელნი და დაუმორჩილნა ღმერთმან ყოველნი მტერნი და წინააღმდგომნი მისნი; მომადლა დღეთა მისთა მშვიდობაჲ და დიდი დაწყნარება ქუეყანასაჲ... რომელ შემდგომად დიდისა მეფისა ვახტანგ გორგასლისა არავინ გამოჩენილ არს სხუაჲ მსგავსი მისი დიდებითა და ძალითა, და ყოვლითა გონებითა. ეკლესიათა მაშენებელი იყო, გლახაკთა მოწყალე და სამართლის მოქმედი ყოველთა კაცთათჳის.{{sfn-2|ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”|2012|გვ=228}}}} ასე ახასიათებს მეფე ბაგრატის მოღვაწეობას [[ივანე ჯავახიშვილი]]:<ref>ი.ჯავახიშვილი., ტ.II, 1983, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ.122</ref>{{ციტატა|ბაგრატ მეფის მტკიცე ხასიათმა, ბრძნულმა და წინდახედულმა მმართველობამ, ვაჟკაცურმა გაულადობამ და შორსგამჭვრეტელმა პოლიტიკამ საქართველო გააერთიანა და მისს ძლიერებას მკვიდრი საფუძველი დაუდვა. არც გასაკვირველია, თუ რომ იმროინდელი ქართველი ისტორიკოსები მისი მოღვაწეობით აღტაცებულნი ცოტა არ იყოს გაზვიადებით გვისურათებენ მისის მეფობის ნაჭირნახულევს.}} == კულტურული ღონისძიებები == [[ფაილი:Bagrat 2013 stamp of Georgia.png|მინი|ბაგრატ III ქართულ საფოსტო მარკაზე.]] ბაგრატ III-ის მეფობის პერიოდში დაწინაურდა ქართული კულტურა. აიგო მრავალი არქიტექტურული შედევრი, მათგან აღსანიშნავია [[ბაგრატის ტაძარი]] ქუთაისში, რომლის მშენებლობაც [[1003]] წელს დასრულდა. მისი კურთხევა იმ ეპოქის მნიშვნელოვან მოვლენად იქცა. მეფემ წარჩინებული სტუმრები საზღვარგარეთიდანაც მოიწვია. ბაგრატის ტაძარი საქართველოს ერთიანობის სიმბოლოდ იქცა. ასევე ამ დროს აიგო [[ნიკორწმინდის ტაძარი]] და ბედიის მონასტერი სადაც დაკრძალულია კიდეც მეფე. ის აქ [[1014]] წელს ფანასკერტის ციხეში გარდაცვალების შემდეგ გადმოასვენეს. [[2012]] წელს ბედიის მონასტერში ბაგრატ მესამის ფრესკა, ქართული ორნამენტები და წარწერები წაშალეს.<ref>[https://www.amerikiskhma.com/a/state-of-the-churches-in-abkhazia-138045188/538078.html ბედიის მონასტერში ბაგრატ მესამის ფრესკა წაშალეს]</ref> შემორჩენილია ბაგრატის სახელით მოჭრილი [[ბაგრატ III-ის მონეტა|ვერცხლის მონეტა]], რომელიც [[ერმიტაჟი (სანქტ-პეტერბურგი)|ერმიტაჟში (სანქტ-პეტერბურგი)]] ინახება. == გენეალოგია == {{გენეალოგია/დასაწყისი}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | SSS | | | | | |SSS=[[აშოტ I დიდი|აშოტ I დიდი, კურაპალატი]]}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | WWW | | RRR | | GGG | |WWW=[[ადარნასე I]]| RRR=[[ბაგრატ I კურაპალატი]]| GGG=[[გუარამ მამფალი]]}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | QQQ | | | | | |QQQ=[[დავით I კურაპალატი|დავით I]]}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | GRP | | | | | | | | | | | | | | DDD | | | | | |GRP=[[ლეონ II]]| DDD=[[ადარნასე II|ადარნასე ქართველთა მეფე]]}} {{გენეალოგია | | | | | |!| | | | | | | | | | | |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | |}} {{გენეალოგია | | | | | DAD | | | | | | | | | | EEE | | | | | | AAA | |DAD=[[კონსტანტინე III (აფხაზთა მეფე)|კონსტანტინე]]| EEE=[[სუმბატ I|სუმბატ]]| AAA=[[ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)|ბაგრატი]]}} {{გენეალოგია | | | | | |!| | | | | | | | | | | |!| | | | | | | |!| | |}} {{გენეალოგია | | | | | PRE | | | | | | | | | | KKK | | | | | | BBB | |PRE=[[გიორგი II (აფხაზთა მეფე)|გიორგი II]]| KKK=[[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]]| BBB=[[ადარნასე III]]}} {{გენეალოგია | |,|-|-|-|+|-|-|-|v|-|-|-|.| | | |!| | | | | | | |!| | |}} {{გენეალოგია | BRO | | PRS | | BRB | | SIS |y| CCC | | | | | | HHH |BRO=[[კონსტანტინე (კოსტანტი)|კონსტანტინე]]| PRS=[[ლეონ III (აფხაზეთი)|ლეონ III]]| BRB=[[თეოდოსი]]| SIS=[[გურანდუხტი (X ს.)|გურანდუხტი]]| CCC=[[გურგენი]]| HHH=[[დავით III]], კურაპალატი}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | |)|~|~|~|~|~|~|~|~|~|J| | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | | | | | | | | NNN | | | | | | | | | | | |NNN='''ბაგრატ III'''}} {{გენეალოგია/დასასრული|}} == ლიტერატურა == {{ქსე|2|128|გუჩუა ვ.}} * {{cite book |last=მ. ლორთქიფანიძე, რ. მეტრეველი |first= |year=2007 |title=საქართველოს მეფეები |publisher=ნეკერი |location=[[თბილისი]] |isbn=99928-58-36-2|ref=CITEREFსაქართველოს მეფეები2007}} * {{cite book |last=|first= |year=2012 |title=ქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ” |publisher=ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა |location=[[თბილისი]] |isbn=978-9941-15-581-9|ref=CITEREFქართლის ცხოვრება, ტ. I — „მატიანე ქართლისაჲ”2012}} * {{cite book |last=სამუშია |first=ჯაბა |year=2012 |title=ბაგრატ III |publisher= |location=[[თბილისი]] |isbn=978-9941-438-05-9|ref=CITEREFჯაბა სამუშია — ბაგრატ III2012}} * {{cite book |last=მ. ლორთქიფანიძე, ო. ჯაფარიძე, დ. მუსხელიშვილი, რ. მეტრეველი|first= |year=2012 |title=საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. II — საქართველოს ისტორია IV საუკუნიდან XIII საუკუნემდე |publisher=პალიტრა L |location=[[თბილისი]] |isbn=978-9941-19-585-3|ref=CITEREFსაქართველოს ისტორია, ტ. II2012}} * {{cite book |last=ზოზრაშვილი |first=ტარიელ |year=2008 |title=დიდი ქართველები |publisher=პალიტრა L |location=[[თბილისი]] |isbn=978-99940-53-86-5|ref=CITEREFზოზრაშვილი ტ. დიდი ქართველები2008}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://217.147.235.82/bitstream/1234/207791/1/Mijna_2016_N1.pdf ეძღვნება ბაგრატ III-ის „გამორჩენილ“ 1000 წლის იუბილეს]. საზოგადოებრივი ჟურნალი '''მიჯნა''', №1 (4), მაისი, 2016 წელი. [[ISSN]] 1512-4703 * {{სტატია|წელი=2026 წ.|სათაური=ბუბა კუდავა – აფხაზი ბაგრატოვანი (ბაგრატ მესამის სამი ამბავი)|ბმული=https://www.academia.edu/169349983/%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_Buba_Kudava_An_Abkhazian_Bagrationi_Three_Stories_of_Bagrat_III|ენა=ქართული|დასახელება=ბუბა კუდავა – აფხაზი ბაგრატოვანი (ბაგრატ მესამის სამი ამბავი)|გამოცემა=ჟურნალი „სოხუმი“, #1|გვერდები=114-123}} == კომენტარები == <references group="კ"/> == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{დაიწყე ყუთი}} {{s-bef|rows=1|წინამორბედი=[[თეოდოს III]]}} {{s-ttl|rows=1|ტიტული=[[აფხაზეთის სამეფო|აფხაზეთის მეფე]]|წლები=978-1014}} {{s-aft|rows=1|შემდეგი=[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]}} {{s-bef|rows=1|წინამორბედი=სამეფო შეიქმნა}} {{s-ttl|rows=1|ტიტული=[[საქართველოს მეფე]]|წლები=1008-1014}} {{s-aft|rows=1|შემდეგი=[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]}} {{დაასრულე ყუთი}} {{ერთიანი საქართველოს მეფეები}} {{აფხაზთა მეფეები}} {{აფხაზთა მეფეების გენეალოგია|მდგომარეობა=collapsed}} {{ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონები}} [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1014]] [[კატეგორია:საქართველოს მეფეები]] [[კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები]] [[კატეგორია:ქართველი კურაპალატები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი]] [[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]] [[კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები]] [[კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] qzt2muciham8254m72mc6k3vf8nd965 0 12265 5562689 5561262 2026-10-21T12:31:19Z Otogi 27089 [[Special:Contributions/~2026-56025-12|~2026-56025-12]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Giorgi kvantaliani|Giorgi kvantaliani]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4839891 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|სიონი}} {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = ატენის სიონი | სურათი = Atenis sioni (2).jpg | infobox_width = 250px | წარწერა = | რაიონი = [[გორის მუნიციპალიტეტი]] | ადგილმდებარეობა = [[ატენის ხეობა]] | ქვეყანა = {{GEO}} | ტიპი = ეკლესია | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = ტეტრაკონქი | ხუროთმოძღვრული_სტილი = ჯვარ-გუმბათოვანი | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი | თარიღდება = VII ს. I ნახ. | რელიგიური_წევრობა = [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გეო = {{coord|41|54|14|N|44|05|40|E|}} | რუკა_ტიპი = საქართველო | რუკა_ზომა = 250 |გრძედი = 44.0944 |განედი = 41.9038 | რუკა_წარწერა = | გეგმა = atenis sionis - GEGMA.jpg | გეგმა_ზომა = 250px | გეგმა_წარწერა = ტაძრის გეგმა }} [[ფაილი:Atenis sioniii.jpg|380px|მინი|ატენის სიონი]] '''ატენის სიონი''' — VII საუკუნის I ნახევრის ჯვარ-გუმბათოვანი ტაძარი. მდებარეობს [[გორი]]დან 12 კმ-ზე, [[ატენის ხეობა]]ში, მდინარე [[ტანა (საქართველო)|ტანას]] მარცხენა ნაპირას, ფრიალო კლდის კიდეზე, საყრდენი კედლით გამაგრებულ ბაქანზე. == ძეგლის აღწერა == [[ტაძარი]] ცენტრალურ-ჯვარ-გუმბათოვანია (24X19 მ; სიმაღლე 22 მ), [[ტეტრაკონქი]]ს ტიპის, ნაგებია მომწვანო-მონაცისფრო ქვიშაქვის თლილი კვადრებით, გამოყენებულია სხვა ფერის ქვებიც. შესასვლელები სამხრეთით და ჩრდილოეთითაა. ტაძრის გეგმის საფუძველია ტეტრაკონქი, რომელიც წამყვან კომპოზიციურ ბირთვს წარმოადგენს გუმბათქვეშა კვადრატი. მასზე აღმართულია სფერული [[გუმბათი]]ს რვაწახნაგა, ოთხსარკმელიანი ყელი, რომელიც აფსიდების შვერილებს ეყრდნობა. გუმბათქვეშა კვადრატიდან წრეზე გადასვლა კონუსური ფორმის, სამ წყებად განლაგებული ტრომპების საშუალებით ხდება. გუმბათის სფეროში გამოსახულია რელიეფური [[ჯვარი]]. გუმბათქვეშა სივრცე ოთხმხრივ გახსნილია აფსიდებით — ისინი გეგმაში ჯვარს ქმნიან. ჯვრის მკლავებს შორის, ყოველ კუთხეში, თითო ოთახია, რომლებიც მცირე, წრის სამი მეოთხედი მოხაზულობის სათავსებით უკავშირდებიან ტაძრის ცენტრალურ სივრცეს. საკურთხევლის აფსიდის მიმდებარე ოთახები [[სამკვეთლო]] და [[სადიაკვნე]]ა, ხოლო დანარჩენი ორიდან სამხრეთ-დასავლეთისა [[საქალებო]]ა. ამ სათავსს დამოუკიდებელი შესასვლელი ჰქონდა სამხრეთიდან. გუმბათქვეშა საბჯენი თაღები ოდნავ ნალისებრია. საკურთხეველი ამაღლებულია ორი [[საფეხური]]თ. აღმოსავლეთი [[აფსიდა|აფსიდის]] შუა სარკმლის ქვეშ დგას სატრაპეზო ქვა — [[ტრაპეზი]], რომლის ორივე მხარეს დასაჯდომი საფეხურებია მსახურთათვის. საკურთხეველში სამი [[სარკმელო]]ა, სამხრეთის, ჩრდილოეთისა და დასავლეთის კედლებში — თითო, რვაწახნაგა კამარით გადახურულ სამკვეთლოში — ორი, ჯვაროვანი კამარით გადახურულ კუთხის ოთახებში კი თითო. საკურთხევლისა დასავლეთ აფსიდის წინ ბემებია, რის გამოც შენობის აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძი უფრო გრძელია, ვიდრე სამხრეთ-ჩრდილოეთისა. [[1968]]-[[1975]] წწ. სპეციალურმა სამეცნიერო-სარესტავრაციო სახელოსნომ შეაკეთა და გაამაგრა ტაძრის ფასადების ქვედა მონაკვეთები (ხელმძღვანელი არქიტ. ლ. ხიმშიაშვილი), გუმბათის სახურავი (ხელმძღვანელები არქიტ. რ. გვერდწითელი, თ. ნემსაძე). [[1983]] წ. კი შენობა გადაიხურა ქვის ლორფინებით (ხელმძღვ. რ. გვერდწითელი), გაიწმინდა და გამაგრდა მოხატულობა (ხელმძღვანელი გ. ჭეიშვილი, კ. ბაკურაძე). == წარწერები კედლებზე == {{მთავარი|ატენის სიონის წარწერები}} ტაძრის კედლებზე შემორჩენილია სხვადასხვა დროის ქართული [[ასომთავრული]] უნიკალური წარწერები და მინაწერები, რომლებშიც მოხსენებული არიან ისტორიული და სხვა პირები, მოცემულია თარიღები და ცნობები. წარწერები საყურადღებოა ენისა და დამწერლობის თვალსაზრისითაც; ისინი მდიდარ მასალას გვაძლევენ საქართველოს ისტორიულ, კულტურულ, ენისა თუ [[პალეოგრაფია|პალეოგრაფიის]] მთელი რიგი საკითხების კვლევისათვის. == მოხატულობა == [[ფაილი:Moxatuloba.jpg|370px|მინი|ატენის სიონის საკურთხევლის მოხატულობა]] ატენის სიონის ინტერიერში, [[ბათქაში]]ს ჩამოცვენის შედეგად, ქვის ზედაპირზე გამოვლინდა უძველესი [[დეკორი]]ს ფრაგმენტები: წითელი საღებავით შესრულებული არქიტექტურული წყობის იმიტაცია აფსიდების კონქში, თაღებში, ასეთივე საღებავით შემოხაზული რელიეფური ჯვარი გუმბათში. ტაძარში გაირჩევა აგრეთვე პირველ ფენასთან ქრონოლოგიურად ახალი მდგომი, უფრო გვიანდელი დეკორი რომელიც არაუგვიანეს VII საუკუნის I ნახევარს განეკუთვნება, — აფსიდის რვა შვერილზე და სამსხვერპლოს კარის ზემოთ, ნაცრისფერი ბათქაშით დაფარულ კედელზე თეთრი და წითელი საღებავებით გამოსახულია „დამცველობითი ფუნქციის“ განედლებული ჯვრები. ტაძრის ინტერიერი მთლიანად მოიხატა XI საუკუნისის II ნახევარში. წერის მანერისა და ტექნიკური ხერხების მიხედვით განირჩევა რამდენიმე მხატვრის ხელი. მიუხედავად ამისა, მხატვრობის იკონოგრაფიული და მხატვრული ჩანაფიქრი ერთიანია. მოხატულობის იკონოგრაფიული სქემა ძველ ქართულ ტრადიციას მისდევს და ნაწილობრივ იმითაც განისაზღვრება რომ ტაძარი ღვთისმშობლის სახელობისაა. გუმბათის მხატვრობა შემორჩენილია ფრაგმენტულად: [[გუმბათი]]ს კამარაში — ჯვარი, გუმბათის ყელში წინასწარმეტყველები, ტრომპებზე მახარებლები, ტრომპების ნახევარწრეებში სამოთხის ოთხი მდინარის პერსონიფიკაციებია. აფსიდებში დამოუკიდებელი იკონოგრაფიული ციკლებია შემორჩენილი. საკურთხევლის აფსიდის კონქში გამოსახულია [[ღვთისმშობლის ნიკოპეა]], ბემის კამარაზე — [[იესო ქრისტე|ქრისტე ყოვლისმპყრობელი]] და ოთხი წინასწარმეტყველი, აფსიდის კედლებზე — თორმეტი მოციქული, ცენტრში — პატარა ჯვარი. ბემის კედლებზე ზიარების ორნაწილიანი სცენაა; ქვემო რეგისტრში ეკლესიის ათი მამის გამოსახულებაა, შუა სარკმლის წითხლებზე — ორი მესვეტის, აფსიდის შვერილებზე — ორი დიაკვნისა. სამხრეთი აფსიდი იყოფა ოთხ რეგისტრად. ზედა რეგისტრში გამოსახულია მთავარანგელოზი და აპოკრიფული სცენები ღვთისმშობლის ცხოვრებიდან; კონქის აღმოსავლეთ ნაწილში — [[ძღვენის უარყოფა]], [[ყვედრება იოაკიმესგან ანასი]], [[ანას ხარება]], [[იოაკიმეს ხარება]]. მეორე რეგისტრში — [[შეხვედრა ოქროს კარიბჭესთან]], [[ღვთისმშობლის შობა]], [[ღვთისმშობლის შვიდი ნაბიჯი]], [[ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანება]]; მესამეში — [[ხარება]], [[მარიამის და ელისაბედის შეხვედრა]], [[ღვთისმშობლის წყლით მხილება]], [[იოსების სიზმარი]]; მეოთხეში — [[შობა]] და [[ღვთისმშობლის მიძინება]]. ჩრდილოეთი აფსიდიც ოთხ რეგისტრად იყოფა და აქაც ზედა რეგისტრში მთავარანგელოზია გამოსახული; კონქში [[მირქმა]] და [[ნათლისღება]]; მეორე რეგისტრში — [[ფერისცვალება]], [[ლაზარეს აღდგინება]], [[იერუსალიმში შესვლა]]; მესამეში - [[საიდუმლო სერობა]], [[ჯვარცმა]], [[ჯოჯოხეთის წარმოტყვენა]], [[მენელსაცხებლე დედანი]]; მეოთხეში — [[ამაღლება]], [[სულთმოფენობა]]. დასავლეთის აფსიდი მთლიანად უჭირავს განკითხვის დღის რთულ კომპოზიციას. [[ბემი]]ს თაღში გამოსახულია ანგელოზი, რომელიც ცის კამარას ახვევს; აფსიდის პირველ რეგისტრში — ვედრებამოციქულებით და ანგელოზებით (ნაწილი ფიგურებისა ბემში გადადის); მეორე რეგისტრში, ფანჯრის ზემოთ — [[ჰეტიმასია]]; [[აფსიდა|აფსიდის]] სამხრეთ კედელზე, ორ რეგისტრში გამოსახულია [[სამოთხე]] წმინდანთა გუნდებით; ჩრდილოეთი კედელი სამავე რეგისტრებში კი [[ჯოჯოხეთი]]ს სცენების ფრაგმენებია შემორჩენილი; ქვედა რეგისტრში წარმოდგენილნი არიან წინასწარმეტყველები. მოპირდაპირე მხარეს ქვედა რეგისტრის გაგრძელებაზე კტიტორთა პორტრეტებია (წარწერები ძალიან დაზიანებულია და გამოსახულ პირთა ვინაობა სადაოა). მეორე ფენის მხატვრობის კომპოზიციები მკაცრი და მონუმენტურია. კოლორიტი აგებულია ცისფფრის სხვადასხვა ტონებზე - ბაცი მონაცისფროდან სუფთა კობალტამდე და ამ ფერების მოვერცხლისფრო მწვანესთან, წითელსა და იისფერთან შეხამებაზე. სახეები მოდელირებულია ბაცი, ოდნავ მოყავისფრო ტონის ფართო მონასმებით. ტაძრის კედლის მოხატულობა (რელიგიის სიუჟეტები, ქართველ მეფეთა და ადგილობრივი ფეოდალთა ფრესკები) მკაფიოდ ეროვნული ხასიათისაა. კომპოზიციათა მხატვრული გააზრების, პერსონაჟთა სხეულისა და სახის ნატიფი მოდელირების, არტისტული გამომსახველობისა და ჟღერადი კოლორიტის გამო იგი ქართული მონუმენტური ფერწერის საეტაპო ნაწარმოებად ითვლება. მკვლევრები მას სხვადასხვანაირად ათარიღებენ: [[ამირანაშვილი, შალვა|შ. ამირანაშვილი]] [[904]]-[[906]], [[შმერლინგი, რენე|რ. შმერლინგი]], თ. ბარნაველი - [[1072]]-[[1080]]. ტაძარში IX-XI საუკუნეების მრავალი ლაპიდარული და ფრესკული წარწერაა შემონახული, რომლებიც მნიშვნელოვან ისტორიულ ცნობებს შეიცავენ. <gallery> სურათი:atenis RvTismSobeli.jpg|[[ღვთისმშობლის ნიკოპეა]] სურათი:atenis khareba.jpg|[[ხარება]] სურათი:atenis sionis freskis fragmenti1.jpg|ფრესკის ფრაგმენტი სურათი:atenis sionis freskis fragmenti2.jpg|ფრესკის ფრაგმენტი სურათი:atenis sionis freskis fragmenti3.jpg|ფრესკის ფრაგმენტი სურათი:atenis sionis freskis fragmenti4.jpg|ფრესკის ფრაგმენტი სურათი:Ateni mural.jpg|იოსების სიზმარი </gallery> == ფასადი == [[ფაილი:Fasadi.jpg|360px|მინი|ატენის სიონი]] [[ფაილი:ატენის სიონი.JPG|მინი|ატენის სიონი, 2013]] ტაძარი ორსაფეხურიან იმპოსტზე დგას, რომლის ქვეშ ფართო და დაბალი ცოკოლია. ტაძრის გარეგნული ფორმები ნათლად გამოხატავს შიგა სივრცის ორგანიზაციას. შენობის ძირითადი მასები გუმბათქვეშა კვადრატიდან საფეხურებად იშლება. შიგნიდან მომრგვალებულ აფსიდს გარეთ შეესატყვისება სამწახნაგოვანი შვერილი, რომელსაც ბრტყელი თაღოვანი ნიშებით უკავშირდება კუთხის ოთახების გლუვი კედლები. გუმბათის ყელი — მასიური. გუმბათქვეშა კვადრატის ფუძეს საკმაოდ ამაღლებული კუთხეები აქვს. კვადრატის კუთხის კედლები არასწორადაა ამოყვანილი — ზევით ვიწროვდება (ჩანს შეკეთების კვალი). კვადრატის ყელის მეტი ნაწილი თავიდანაა ამოყვანილი და თანაც ამაღლებულია ერთი კვადრით. სახურავის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით კუთხეებში ცხვრის თავის გამოსახულებებია, ხოლო ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის კუთხეში მინიატურული ტაძრის გუმბათი. გუმბათის ყელი და საერთოდ მთელი შენობა მასიურობისა და სიმძიმის შთაბეჭდილებას ქმნის. განსაკუთღებით მორთულია აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ფასადები. აღმოსავლეთის ფასადის წინ ვიწრო გასასვლელია დატოვებული, რაც აძნელებს სარკმლების ზემოთ მოთავსებული სკულპტურული გამოსახულებების აღქმას.სარკმლები შემკულია დეკორატიული რელიეფური სათაურებით. საკურთხევლის სარკმლის ზემოთ კომპოზიციურად ერთმანეთთან დაკავშირებული შვიდი რელიეფური გამოსახულებაა. აღმოსავლეთ ფასადის შუა წახნაგზე გამოსახულია ქრისტე დასალოცად აწეული ხელით, გვერდით წახნაგებზე — ორ-ორი ფრონტალურად მდგომი ფიგურა, ხოლო ქვემოთ, გვერდებზე — ცხოველები და ფრინველები. ტაძრის მთავარი სამხრეთის შესასვლელი (აქ ადრე კარიბჭე მდგარა) მორთულია ორმაგი ბურთულებიანი კაპიტელებით, ბაზისებით და დეკორატიული ნახევარსვეტებით. სამხრეთ ფასადზე რელიეფური ფიგურებია გამოსახული, ფასადის აღმოსავლეთ ნიშში ამოკვეთილია სომხური ასომთავრული წარწერა („მე [[თოდოსა]]კ მაშენებელი ამ წმიდა ეკლესიისა“), რომელიც მიჩნეული იყო სამშენებლო წარწერად. ახალი გამოკვლევის მიხედვით (გ. აბრამიშვილი, ზ. ალექსიძე) წარწერა გვიანდელი უნდა იყოს. ზოგი მკვლევარი ([[ჩუბინაშვილი, გიორგი|აკად. გ. ჩუბინაშვილი]]) თოდოსაკს ტაძრის ამშენებლად მიიჩნევს, ზოგი კი (გ. აბრამიშვილი) — ატენის სიონის რესტავრატორად. ჩრდილოეთ ფასადზე, შესასვლელის ტიმპანზე, გამოსახულია ორი ირემი, აფსიდის გვერდის ლავგარდნის ქვეშ-წმინდანი და მის წინ მდგომი კტიტორი, ხოლო მარცხენა ნიშში ორი რელიეფური სცენაა წარწერებით: [[დავით გარეჯელი]]ს მოწაფე [[ლუკიანე]] ირემს წველის და [[სამსონის ლომთან შებრძოლება]]. დასავლეთის ფასადზე შეკეთებების შედეგად რელიეფებს შეცვლლილი აქვთ ადგილი. ფასადის მარცხენა ნაწილში, სარკმლის ქვემოთ, შემორჩენილია რელიეფური კომპოზიციები: სამსონის ლომთან შებრძოლება, [[წინასწარმეტყველი აბაკუმი]] ანგელოზს მიჰყავს ორმოში მყოფ [[დანიელი|დანიელთან]], ნადირობის სცენა და სხვა. გუმბათის ყელის აღმოსავლეთ ფასადზეც რელიეფური გამოსახულება და ქართული ასომთავრული წარწერაა. გუმბათის ყელის სარკმლების სათაურებიც ორნამმენტირებულია. პროფილირებული სადა ლავგარდნები გვიანდელია. ტაძრის ფასადებს ამკობს რელიეფები, სარკმელთა ჩუქურთმიანი თავსართები, მხატვრულ-კომპოზიციურად ატენის სიონის რელიეფები ბევრად ჩამოუვარდება მცხეთის ჯვრის რელიეფებს, ამასთან ისინი ორგანულად არ ნაწილდებიან ფასადებზე. სტილისტური ანალიზი ცხადყოფს, რომ რელიეფები სხვადასხვა დროს არის შექმნილი. ნაწილი ტაძრის აშენების თანადროულია, უმეტესობა კი X საუკუნის II ნახევრის სომხურ რელიეფებს ემსგავსება. ატენის სიონს [[2006]] წლის [[7 ნოემბერი|7 ნოემბერს]], საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია<ref>{{Cite web |url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 |title=საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665, 2006 წლის 7 ნოემბერი, ქ. თბილისი, კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ |accessdate=2020-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701154918/https://matsne.gov.ge/ka/document/view/99220 |archivedate=2019-07-01 }}</ref>. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ატენის სიონის წარწერები]] * [[ატენის წარწერები]] == ლიტერატურა == {{ქსე|1|666|აბრამიშვილი გ.}} * „საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა“, რედკოლეგია: ვ. დოლიძე, ს. კინწურაშვილი, უ. სიდამონიძე, თბილისი 1990, ტომი 5 == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Ateni Sioni Church|ატენის სიონი}} * [http://www.sg-sakdari.ge/ateni.php ატენის ღვთისმშობლის მიძინების მონასტერი // სამთავისისა და გორის ეპარქიის ოფიციალური ვებ-გვერდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305024455/http://www.sg-sakdari.ge/ateni.php |date=2016-03-05 }} * [http://www.pravenc.ru/text/76764.html АТЕНИ СИОНИ // «Православная Энциклопедия»] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები}} [[კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები]] [[კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები]] [[კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები შიდა ქართლის მხარეში]] [[კატეგორია:VII საუკუნის ეკლესიები]] 1xy724cm225f2gj9wojsc9fsj9myuhx 0 15676 5562861 4854132 2026-10-21T16:19:15Z BRUTE 12555 5562861 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Stroj opata cysterskiego.JPG|მინი|კათოლიკური [[მონაზვნური ორდენი]]ს, [[ცისტერციანელები]]ს აბატის სამოსი]] '''აბატი''' ({{lang-it|abbate}} < {{lang-la|abbas}} < {{lang-he|אבּא}} — „მამა“) — საეკლესიო ტიტული, რომელიც [[VI საუკუნე|VI საუკუნის]] დასაწყისში ენიჭებოდა რომის კათოლიკურ ეკლესიაში მამათა მონასტრის წინამძღვარს (დედათა მონასტრის წინამძღვარი – აბატისა, {{lang-la|abbatissa}}). თავდაპირველად აბატს ირჩევდნენ ბერ-მონაზვნები, ამტკიცებდა ეპისკოპოსი. აბატი განაგებდა მონასტერსა და სამონასტრო მამულს. [[VII საუკუნე|VII საუკუნიდან]] სააბატოს საქმეებში ეპისკოპოსები ერეოდნენ და ხშირად აბატად თავისთვის სასურველ პირს ნიშნავდნენ. ზოგი აბატი თავს აღწევდა ეპისკოპოსის გავლენას და უშუალოდ პაპს ემორჩილებოდა. VII-[[IX საუკუნე|IX]] საუკუნებში სააბატოს ზოგჯერ სათავეში უდგნენ საერო პირები. უფრო გვიან აბატს უწოდებდნენ იმასაც, ვინც სააბატოს შემოსავლით სარგებლობდა. ზოგჯერ აბატად საერთოდ სასულიერო პირსაც მოიხსენიებენ. == ლიტერატურა == {{ქსე|1|16-17}} [[კატეგორია:კათოლიკური სამღვდელოება]] [[კატეგორია:აბატები| ]] 23gvkeobbijtmgq1d81ke7ooi5c40e8 5562862 5562861 2026-10-21T16:19:32Z BRUTE 12555 წაიშალა [[კატეგორია:აბატები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562862 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Stroj opata cysterskiego.JPG|მინი|კათოლიკური [[მონაზვნური ორდენი]]ს, [[ცისტერციანელები]]ს აბატის სამოსი]] '''აბატი''' ({{lang-it|abbate}} < {{lang-la|abbas}} < {{lang-he|אבּא}} — „მამა“) — საეკლესიო ტიტული, რომელიც [[VI საუკუნე|VI საუკუნის]] დასაწყისში ენიჭებოდა რომის კათოლიკურ ეკლესიაში მამათა მონასტრის წინამძღვარს (დედათა მონასტრის წინამძღვარი – აბატისა, {{lang-la|abbatissa}}). თავდაპირველად აბატს ირჩევდნენ ბერ-მონაზვნები, ამტკიცებდა ეპისკოპოსი. აბატი განაგებდა მონასტერსა და სამონასტრო მამულს. [[VII საუკუნე|VII საუკუნიდან]] სააბატოს საქმეებში ეპისკოპოსები ერეოდნენ და ხშირად აბატად თავისთვის სასურველ პირს ნიშნავდნენ. ზოგი აბატი თავს აღწევდა ეპისკოპოსის გავლენას და უშუალოდ პაპს ემორჩილებოდა. VII-[[IX საუკუნე|IX]] საუკუნებში სააბატოს ზოგჯერ სათავეში უდგნენ საერო პირები. უფრო გვიან აბატს უწოდებდნენ იმასაც, ვინც სააბატოს შემოსავლით სარგებლობდა. ზოგჯერ აბატად საერთოდ სასულიერო პირსაც მოიხსენიებენ. == ლიტერატურა == {{ქსე|1|16-17}} [[კატეგორია:კათოლიკური სამღვდელოება]] asn8iqsqty7j8zr8tj4630grbxwowv1 0 17083 5563244 5242040 2026-10-22T04:47:09Z ნანა1962 171202 5563244 wikitext text/x-wiki {{მმართველი |თანამდებობა = |ქვეყანა = [[რუსეთის იმპერია|სრულიად რუსეთის იმპერატორი]] |სახელი = ეკატერინე II დიდი |ორიგინალური სახელი = Екатерина II Великая |რიგი = |რიგი-მეუღლეების = |სურათი =Profile_portrait_of_Catherine_II_by_Fedor_Rokotov_(1763,_Tretyakov_gallery).jpg |ხელმოწერა =SignatureEkaterina II.jpg |მმართველობის დასაწყისი = [[9 ივლისი]], [[1762]] |მმართველობის დასასრული = [[6 ნოემბერი]], [[1796]] |კორონაცია = [[12 სექტემბერი]], [[1762]] |წინამორბედი = [[პეტრე III]] |მემკვიდრე = [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I]] |ქვეყანა2 = [[რუსეთის მონარქების მეუღლეები|რუსეთის იმპერატორის მეუღლე, იმპერატრიცა]] |მმართველობის დასაწყისი2 = [[5 იანვარი]], [[1762]] |მმართველობის დასასრული2 = [[9 ივლისი]], [[1762]] |წინამორბედი2 = [[ეკატერინე I|მართა მარტა სკავრონსკაია]] |მემკვიდრე2 = [[მარია თედორეს ასული|სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელი]] |სხვა წოდებები = |ვიცე-პრეზიდენტი = |პარტია = |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1729|4|21}} |დაბადების ადგილი = [[შჩეცინი]], [[პრუსია]]<br />[[საღვთო რომის იმპერია]] |გარდაცვალების თარიღი = [[6 ნოემბერი]], [[1796]] (67 წლის) |გარდაცვალების ადგილი = [[სანქტ-პეტერბურგი]], [[რუსეთის იმპერია]] |ქორწინება = [[პეტრე III]] |შვილები =[[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I]]<br />[[ალექსეი ბობრინსკი]]<br />[[ანა პეტრეს ასული (ეკატერინე II-ის ქალიშვილი)|ანა]] |დინასტია = 1745-დე [[ანჰალტ-ცერბსტები]] 1745-ს მერე [[რომანოვები]] |მამა = [[ავგუსტი (ანჰალტ-ცერბსტის მთავარი)|ავგუსტი]] |დედა = [[იოჰანა ელიზაბეთ ჰოლშტაინ-გოტორპელი]] }} '''ეკატერინე II დიდი''' ({{lang-ru|Екатерина II Великая}}; ქალიშვილობაში ''სოფია ფრედერიკა ავგუსტა ფონ ანჰალტ-ცერბსტი''), (დ. [[21 აპრილი]] <small>[ ძვ. სტ. 2 მაისი]</small>, [[1729]], შტეტინი — გ. [[17 ნოემბერი]] <small>[ ძვ. სტ. 6 ნოემბერი]</small>, [[1796]], [[ცარსკოე-სელო]]) — [[რუსეთი]]ს იმპერატორი სამ ათწლეულზე მეტი ხნით, [[1762]] წლის [[16 ივლისი]]დან სიკვდილამდე ეკატერინე მეორე დაიბადა 1729 წლის 21 აპრილს, თავად ავგუსტისა და [[იოჰანა ელიზაბეთ ჰოლშტაინ-გოტორპელი|იოჰანა ელიზაბეთ ჰოლშტაინ-გოტორპელის]] ოჯახში 16 წლის ასაკში, [[1745]] წელს ცოლად გაჰყვა რუსეთის ტახტის მემკვიდრეს [[პეტრე III|პეტრეს]]. მისი მეუღლე ტახტზე 1762 წელს ავიდა. პეტრეს პოლიტიკა რუსეთისთვის დამღუპველი აღმოჩნდა, მან ზავი გააფორმა [[პრუსიის სამეფო|პრუსიასთან]] და ომით მოგებული მიწები უკან დაუბრუნა. ამის გამო საზოგადოებაში უკმაყოფილება იზრდებოდა, რითაც ისარგებლა ეკატერინემ და გადატრიალებით რუსეთის თვითპყრობელი გახდა. ტახტზე [[1762]] წლის 13 სექტემბერს ავიდა, მის მიერ გატარებულმა რეფორმებმა რუსეთი არნახულ სიმაღლეზე აიყვანა, გაიზარდა იმპერიის საზღვრები, მოგვარდა სავაჭრო ურთიერთობა [[ოსმალეთის იმპერია]]სთან, შეივსო ხაზინა. ეკატერინე II იმპერიას 34 წლის განმავლობაში მართავდა ის [[1796]] წლის 6 ნოემბერს გარდაიცვალა, ტახტზე მისი შვილი [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I]] ავიდა. == ფოტო გალერეა == <center><gallery> Image:Empress Catherine The Great circa 1770 (D.G. Levitsky).JPG|<center>ეკატერინე II-ის პორტრეტი. დახატა [[დიმიტრი ლევიცკი]]მ 1770 Image:Catherine_II_by_F.Rokotov_after_Roslin_(c.1770,_Hermitage).jpg|<center>ეკატერინე II-ის პორტრეტი, დახატულია 1770 წელს Image:Empress Catherine The Great 1787 (Mikhail Shibanov).JPG|<center> ეკატერინე II-ის პორტრეტი დახატა [[მიხეილ შიბანოვი|მიხეილ შიბანოვმა]] 1787 წელს. File:Levitzky Portrait Catherine II 1782.jpg|<center>ეკატერინე II-ის პორტრეტი. დახატა [[დიმიტრი ლევიცკი]]მ 1782. File:Catherine_II_walking_by_V.Borovikovskiy_(1794,_Tretyakov_gallery).jpg|<center>ეკატერინე II-ის პორტრეტი. File:Profile portrait of Catherine II by anonymous after Rotari (18 c,, Versailles).jpg|<center>ეკატერინე II დიდი. File:SPB Monument of Catherine II 1890-1900.jpg|<center>ეკატერინე II დიდის ძეგლი სანქტ პეტერბურგში. </gallery> </center> ==ლიტერატურა== {{ქსე|4|62|ნაკაშიძე ნ.}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons|Екатерина II Алексеевна}} {{ბრიტანიკა|Catherine-the-Great}} * [http://www.fordham.edu/halsall/mod/18catherine.html ეკატერინე მეორის ბიოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926212253/http://www.fordham.edu/halsall/mod/18catherine.html |date=2011-09-26 }} * [http://www.abc.se/~m10354/mar/russ1790.htm შვედეთთან ომი] * [http://womenshistory.about.com/od/catherinegreat/p/catherinegreat.htm ეკატერინე დიდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008103924/http://womenshistory.about.com/od/catherinegreat/p/catherinegreat.htm |date=2011-10-08 }} * [http://russia-today.narod.ru/past/gen_app/ekat2.htm ეკატერინე II-ის სამეფო დინასტია] {{Ru icon}} * ფილმოგრაფია: [http://www.imdb.com/title/tt0025746/ ალისფერი იმპერატორი (1934)], [http://www.imdb.com/title/tt0024962 ეკატერინე დიდი (1934)] {{დაიწყე ყუთი}} {{მემკვიდრეობის ყუთი| წინამორბედი= [[პეტრე III]] | ტიტული=[[რუსეთის იმპერატორების სია|რუსეთის იმპერეტორები]] | წლები=[[1762]] - [[1796]]| შემდეგი = [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I]]}} {{დაასრულე ყუთი}} <div style="clear: both; width: 100%; padding: 0; text-align: left; border: none;" class="NavFrame"> <div style="background:#cdc; text-align:center; border:1px solid #676;" class="NavHead">'''ეკატერინე II-ის წინაპრები''' </div> <div class="NavContent" style="display:none;"> <center>{{ahnentafel-compact5 |style=font-size: 90%; line-height: 110%; |border=1 |boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0; |boxstyle_1=background-color: #fcc; |boxstyle_2=background-color: #fb9; |boxstyle_3=background-color: #ffc; |boxstyle_4=background-color: #bfc; |boxstyle_5=background-color: #9fe; |1= 1. '''ეკატერინე II''' |2= 2. [[ავგუსტი (ანჰალტ-ცერბსტის მთავარი)|ავგუსტი]] |3= 3. [[იოვანა-ელიზაბეტა გოლშტეინ-გოტორბსკაია]] |4= 4. [[იოან ლუდვიგი]] |5= 5. ქრისტინა ელეონორა ციურიხელი |6= 6. [[ჰოლშტეინის ჰერცოგი ავგუსტი]] |7= 7. ფედერიკა |8= 8. [[იოვანა ანჰალტი (ცერბსტის მმართველი)]] |9= 9. სოფია ავგუტა ჰოლშტეინი |10= 10. ჯორჯ ვოლროთ ფონ ზეუჩი |11= 11. ქრისტეინა |12= 12. [[ალბერტ ჰოლშტეინი]] |13= 13. [[პრინცესა ფრედერიკა ამალია]] |14= 14. ფრიდრიხ VII ბადენის მარკგრაფი |15= 15. აუგუსტა მარია ჰოლშტეინელი |16= 16. [[პრინცი რუდოლფი]] |17= 17. მაგდალინა ოლდენბურგელი |18= 18. [[ფრიდრიხ III ჰოლშტეინ-გოტორპის ჰერცოგი]] |19= 19. [[მარია ელისაბედა საქსონიელი]] |20= 20. Christian von Zeutsch |21= 21. Lucretia von Spiegel |22= 22. Wolf Georg von Weissenbach |23= 23. მარია ფონ კონენრაიცი |24= 24. [[ფრიდრიხ III]] |25= 25. [[მარია ელისაბედა]] |26= 26. [[ფრიდრიხ III, დანიელი]] |27= 27. [[სოფია ამალია]] |28= 28. ფრიდრიხ VI, ბადენის მაგრაფი |29= 29. ქრისტინა მაგდალინა შვეიცარიელი |30= 30. [[ფრიდრიხ III ჰოლშტეინ-გოტორპის ჰერცოგი]] |31= 31. მარია }}</center> </div> </div> {{რუსეთის მონარქები}} {{რუსეთის მონარქების მეუღლეები}} {{რუსეთის დიდ მთავართა მეუღლეები}} {{ესკიზი-ბიოგრაფია}} [[კატეგორია:რუსეთის იმპერატორები]] [[კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია]] [[კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1729]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1796]] [[კატეგორია:ანჰალტ-ცერბსტების დინასტია]] [[კატეგორია:რომანოვების დინასტია]] [[კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:წმინდა ანას ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით]] enwpr3qksb2923jvghuh1y5pion107q 0 23634 5562828 5562142 2026-10-21T14:55:01Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg]] → [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]]) 5562828 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქვეყანა |ვირტუალური სახელმწიფო = |სრული სახელი = ბურკინა-ფასო |მშობლიური სახელი = {{lang-fr|Burkina Faso}} |სახელი = ბურკინა-ფასო |სტატუსი = |დროშა = Flag_of_Burkina_Faso.svg |ალტ დროშა = |დროშის სიგანე = |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg |ალტ გერბი = |ეროვნული დევიზი = {{lang-fr|Unité, Progrès, Justice}} |დევიზი ქართულად = ერთიანობა, პროგრესი, სამართალი |ეროვნული ჰიმნი = მხოლოდ ერთი ღამე |სამეფო ჰიმნი = |სხვა სიმბოლოს ტიპი = |სხვა სიმბოლო = |რუკა = Burkina Faso (orthographic projection).svg |მდებარეობის ტექსტი = |ალტ რუკა = |რუკის წარწერა = |რუკა2 = |ალტ რუკა2 = |რუკის წარწერა2 = |დედაქალაქი = [[უაგადუგუ]] |latd=12 | latm=20 | lats= | latNS=N |longd=1 |longm=40 |longs= |longEW=W |უდიდესი ქალაქი = [[უაგადუგუ]] |უდიდესი დასახლების ტიპი = |უდიდესი დასახლება = |ოფიციალური ენები = [[ფრანგული ენა]] |ეროვნული ენები = |რეგიონული ენები = |ენების ტიპი = |ენები = |ქვე ენები = |ენების ტიპი2 = |ენები2 = |ქვე ენები2 = |ეთნიკური ჯგუფები = |ეთნიკური ჯგუფების წელი = |რელიგია = |ეთნოქორონიმი = |მთავრობის ტიპი = [[უნიტარიზმი|უნიტარული]] [[რესპუბლიკა]] [[სამხედრო ხუნტა|სამხედრო ხუნტით]] სათავეში |ლიდერის ტიტული1 = [[ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერის სახელი1 = [[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერის ტიტული2 = [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი2 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] |ლიდერის ტიტული3 = |ლიდერის სახელი3 = |ლიდერის ტიტული4 = |ლიდერის სახელი4 = |საკანონმდებლო ორგანო = |ზედა პალატა = |ქვედა პალატა = |დამოუკიდებლობის ტიპი = |დამოუკიდებლობის შენიშვნა = |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = |მოვლენის თარიღი1 = |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = |მოვლენის თარიღი2 = |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = |მოვლენის თარიღი3 = |ფართობის ადგილი = 74-ე |ფართობი = 274 200 |ფართობის შენიშვნები = |წყლის პროცენტულობა = 0,1 |ტერიტორიის სახელიl = |ფართობის სახელი2 = |ფართობის მონაცემი2 = |მოსახლეობის შეფასება = 17 322 796<ref name="INSD">{{cite web|url=http://www.insd.bf/fr/ |title=Burkina Faso population projection |work=insd.bf |year=2014 |accessdate=1 October 2014 |language=fr |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901021928/http://www.insd.bf/fr/ |archivedate=1 September 2014}}</ref> |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 66-ე |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2014 |მოსახლეობის აღწერა = 14 017 262<ref name="citypopulation">[http://www.citypopulation.de/BurkinaFaso.html მოსახლეობის 2006 წლის აღწერა (citypopulation)]</ref><ref name="recensement2006">[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fcns.bf%2FIMG%2Fpdf%2FDepliant_Resultats_Definitifs_du_RGPH_2006.pdf Recensement général de la population et de l'habitation de 2006]</ref> |მოსახლეობის აღწერის წელი = 2006 |მოსახლეობის აღწერის ადგილი = |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 48 |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 145-ე |წევრების რაოდენობა = |მშპ-ის მუპ = $16.845 მილიარდი |მშპ-ის მუპ-ის ადგილი = 117-ე |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2005 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $1284 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = 163-ე |მშპ-ის ნომინალი = |მშპ-ის ნომინალის ადგილი = |მშპ-ის ნომინალის წელი = |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = |ჯინი = |ჯინის სქოლიო = |ჯინის ადგილი = |ჯინის წელი = |ჯინის ცვლილება = |აგი-ს წელი = 2007 |აგი = 0.370 |აგი-ს ცვლილება = {{ზრდა}} |აგი-ს ადგილი = 175-ე |აგი-ს სქოლიო = |ვალუტა = CFA ფრანკი |ვალუტის კოდი = XOF |სასაათო სარტყელი = [[UTC±00:00]] |UTC-ის გადაწევა = |სასაათო სარტყელი DST = |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = |DST-ის შენიშვნა = |ანტიპოდები = |თარიღის ფორმატი = დდ/თთ/წწწწ |მოძრაობის მიმართულება = |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.bf]] |ISO 3166 კოდი = BFA |სატელეფონო კოდი = 226 |რუკა3 = |ალტ რუკა3 = |შენიშვნა ა = |შენიშვნა ბ = |შენიშვნები = }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-fr|Burkina Faso}}; 1984 წლამდე '''ზემო ვოლტა''') — სახელმწიფო [[დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთ აფრიკაში]], რომელსაც [[ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები|არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი]]. 1984 წლის აგვისტომდე — '''[[ზემო ვოლტის რესპუბლიკა|ზემო ვოლტა]]'''. ფართობი – 274,2 ათ. კმ², მოსახლეობა – 17,3 მლნ. ადამიანი ([[2014]]). დედაქალაქი – [[უაგადუგუ]]. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება [[მალი]], აღმოსავლეთიდან ― [[ნიგერი]], სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ― [[ბენინი]], სამხრეთიდან ― [[ტოგო]] და [[განა]], ხოლო სამხრეთ-დასავლეთიდან ― [[კოტ-დ’ივუარი]]. სახელწოდება ნიშნავს „ნამუსიანი ხალხის სამშობლოს“ ([[მოსი (ენა)|მოსის]] ენიდან თარგმანში „ბურკინა“ — „ნამუსიანი ხალხი“, [[დიულა (ენა)|დიულას]] ენიდან თარგმანში „ფასო“ — „მამული“). თარგმანის მეორე ვერსიაა — „ღირსეული ხალხის ქვეყანა“. == ისტორია == === ძველი ისტორია და შუა საუკუნეები === ბურეში ([[ნიგერი]]ს სამხრეთ-დასავლეთი და მისი მეზობელი ბურკინა-ფასოს სამხრეთ-აღმოსავლეთი) ჩატარებულმა უახლოესმა [[არქეოლოგია|არქეოლოგიურმა]] კვლევებმა დაადასტურა აქ ჩვენი წელთაღრიცხვის II საუკუნიდან XII საუკუნის ჩათვლით ბურის კულტურის არსებობა, რომელიც [[რკინის ხანა]]ს მიეკუთვნება. ბურა-ასინდას ძველი ერთად თავმოყრილი დასახლებების მდებარეობს მდინარე ნიგერის ქვედა დინების ხეობებში, ბურკინა-ფასოს რეგიონის ბურაპიონის ჩათვლით. შემდგომი კვლევები მიმართულია იქითკენ, რომ გაირკვეს ამ უძველესი ცივილიზაციის როლი დასავლეთი აფრიკის უძველეს და [[შუა საუკუნეები]]ს ისტორიაში. შუა საუკუნეების დროიდან XIX საუკუნის ბოლომდე ბურკინა-ფასოს ტერიტორია იმყოფებოდა [[მოსი (ხალხი)|მოსის]] ხალხის ხელისუფლების ქვეშ. ნავარაუდებია, რომ მოსის ხალხი ამ ადგილებში მოვიდა [[განა|განის]] ჩრდილოეთიდან, სადაც დღემდე ცხოვრობს მათი ეთნიკურად მონათესავე [[დაგომბა (ხალხი)|დაგომბას]] ხალხი. რამდენიმე ასწლეულის განმავლობაში მოსის ხალხი იძულებული იყო ერთდროულად შეესრულებინა მიწადმოქმედების და მეომრების როლი, რადგანაც [[მოსის სამეფო]] წარმატებით ეწინააღმდეგებოდა მუსულმანური ჩრდილო-დასავლეთის მხრიდან [[ისლამი]]ს რჯულზე ძალდატანებით მოქცევის ცდებს და იცავდა საკუთარ ძირძველ რელიგიურ სარწმუნოებას და საზოგადოებრივ წყობას. თანამედროვე ბურკინა-ფასოს ტერიტორიაზე [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნიდან]] არსებობდნენ სახელმწიფოები [[ვოგოდოგო]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო]] და [[ფადან-გურმა]]. XIV საუკუნიდან XVI საუკუნის ჩათვლით იატენგის სახელმწიფომ დაიპყრო მეზობელი [[მალის იმპერია|მალის]] და [[სონგაის იმპერია|სონგაის]] იმპერიების ტერიტორიების ნაწილები. === კოლონიალური პერიოდი === XIX საუკუნის ბოლოს [[საფრანგეთი|საფრანგეთმა]] დაიწყო ბურკინა-ფასოს ტერიტორიის კოლონიზაცია. 1895 წელს [[ფრანგები|ფრანგებმა]] გაანადგურეს იატენგის სახელმწიფოს [[ჯარი]] და როდესაც 1896 წელს ფრანგებმა ფეხი მოიკიდეს ამ ტერიტორიაზე, მოსის ხალხის წინააღმდეგობა საბოლოოდ იქნა განადგურებული დედაქალაქ [[უაგადუგუ]]ს აღებით. 1897 წელს [[ფადან-გურმა|ფადან-გურმის]] სამეფომ აღიარა საფრანგეთის [[პროტექტორატი]]. 1904 წლიდან 1919 წლამდე ზემო ვოლტა შედიოდა საფრანგეთის [[კოლონია]]ში ზემო სენეგალი-ნიგერი, შემდგომში იგი გამოყვეს ცალკე კოლონიად. 1919 წელს დღევანდელი [[კოტ-დ’ივუარი]]ს ტერიტორიის რამდენიმე პროვინცია გაერთიანდა საფრანგეთის ზემო ვოლტაში [[საფრანგეთის დასავლეთი აფრიკა|საფრანგეთის დასავლეთი აფრიკის]] შემადგენლობაში. 1932 წელს ეკონომიის მიზნით კოლონია დაიშალა. 1934 წელს აშენდა [[რკინიგზა]] [[აბიჯანი|აბიჯანამდე]]. 1937 წელს განხორციელდა ადმინისტრაციული გამსხვილება. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ მოსის ტომის ხალხმა განაახლა საკუთარი პრეტენზიები ეროვნული ავტონომიის სტატუსის მიღების თაობაზე და 1947 წლის 4 სექტემბერს [[საფრანგეთის ზემო ვოლტა]] აღსდა, როგორც საფრანგეთის დასავლეთი აფრიკის შემადგენლობაში მყოფი [[საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები|საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია]]. ძალას იკრებდა „[[აფრიკის დემოკრატიული გაერთიანება]]“ (ადგ), რომლის სათავეში თავიდან იდგა კულიბალი, შემდეგ [[მორის იამეოგო]]. 1947 წლიდან 1958 წლის ჩათვლით საფრანგეთის ზემო ვოლტა იყო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია. საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების საორგანიზაციო საკითხების გადახედვა დაიწყო 1956 წლის 23 ივლისს მიღებული ძირითადი კანონით (Loi Cadre). ამ აქტს მოჰყვა რეორგანიზაციული საკითხები, რომლის დროსაც მნიშვნელოვნად გაფართოვდა ცალკეული ტერიტორიების თვითმმართველობა. [[1958]] წლის 11 დეკემბერს [[საფრანგეთის თანამეგობრობა|საფრანგეთის თანამეგობრობის]] შემადგენლობაში ჩამოყალიბდა ავტონომიური [[ზემო ვოლტის რესპუბლიკა]]. 1958 წელს ზემო ვოლტამ გამოთქვა სურვილი შეერთებოდა იმ დროისათვის დაგეგმილ და 1959—1960 წლებში არსებულ [[მალის ფედერაცია]]ს ([[მალი]] და [[სენეგალი]]), მაგრამ მის მეზობლად არსებული სპილოს ძვლის ნაპირის (დღევანდელი [[კოტ-დ’ივუარი]]) ზეწოლით მან უარი თქვა ან ფედერაციაში მონაწილეობაზე. რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1959 წლის დეკემბერში გახდა მორის იამეოგო, რომელმაც პოსტზე დადგომისთანავე საკუთარის გარდა აკრძალა ყველა პოლიტიკური პარტია. === დამოუკიდებლობის პერიოდი === ზემო ვოლტის რესპუბლიკამ [[დამოუკიდებლობა]] მოიპოვა 1960 წლის 5 აგვისტოს. პირველი [[პრეზიდენტი]] [[მორის იამეოგო]] ხელმძღვანელობდა ვოლტის დემოკრატიულ კავშირს (ვდკ). 1960 წლის [[კონსტიტუცია]] ითვალისწინებდა საყოველთაო საარჩევნო უფლებას, [[ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] და ეროვნული კრება ირჩეოდა 5-წლიანი ვადით. მაგრამ მალევე, მორის იამეოგოს ხელისუფლებაში მოსვლის თანავე, აიკრძალა ყველა პოლიტიკური პარტია ვოლტის დემოკრატიული კავშირის გარდა. ამ მთავრობამ ხელისუფლება შეინარჩუნა 1966 წლამდე, როდესაც მასობრივმა დემონსტრაციებმა, გაფიცვებმა და სტუდენტების, მუშების და სახელმწიფო მოხელეების გამოსვლებმა გამოიწვია სამხედრო გადატრიალება. სამხედრო გადატრიალების დროს მორის იამეოგო გადააყენეს თანამდებობიდან, გააუქმეს კონსტიტუცია და დაითხოვეს ეროვნული კრება. ახალ მთავრობას სათავეში ჩაუდგა გენერალ-ლეიტენანტი [[სანგულე ლამიზანა]], რომელიც შედგებოდა უმაღლესი სამხედრო წოდების პირებისაგან. არმია ხელისუფლებაში დარჩა 4 წლის განმავლობაში და 1970 წლის 14 ივნისს ზემო ვოლტაში მიიღეს ახალი კონსტიტუცია, რომელიც ითვალისწინებდა სამოქალაქო თვითმმართველობაზე საბოლოო გადასვლის წინ 4-წლიან სარეაბილიტაციო პერიოდს. სანგულე ლამიზანა ხელისუფლებაში დარჩა 1970-იანი წლების განმავლობაში, რომელიც ხელმძღვანელობდა როგორც სამხედრო, ასევე შერეულ სამოქალაქო-სამხედრო მთავრობას. 1970 წლის კონსტიტუციით გამოწვეული კონფლიქტის შემდეგ შემუშავდა და 1977 წელს რატიფიცირებული იქნა ახალი კონსტიტუცია. სანგულე ლამიზანა წელს ღია [[არჩევნები]]ს გზით ხელმეორედ იქნა არჩეული. სანგულე ლამიზანას მთავრობა შეეჯახა პრობლემას ტრადიციულად მძლავრი სავაჭრო კავშირების სახით. 1980 წლის 25 ნოემბერს უსისხლო გადატრიალების შედეგად პრეზიდენტი ლამიზანა გადააყენა გენერალმა [[სეი ზერბო]]მ. ზერბომ შექმნა ქვეყნის აღდგენის და ეროვნული განვითარების სამხედრო კომიტეტი აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოს სახით და გააუქმა 1977 წლის კონსტიტუცია. გენერალი ზერბო ასევე წააწყდა წინააღმდეგობას [[პროფკავშირი|პროფკავშირების]] მხრიდან და ორი წლის შემდეგ 1982 წლის 7 ნოემბერს იგი ასევე გადააყენა მაიორმა [[ჟან-ბაპტისტ უედრაოგო]]მ და საზოგადოების გადარჩენის საბჭომ. გადარჩენის საბჭო აგრძელებდა პოლიტიკური პარტიების და ორგანიზაციების აკრძალვის პოლიტიკას და პირობას დებდა მომავალში სამოქალაქო მმართველობაზე გადასვლისა და ახალი კონსტიტუციის შემოღების თაობაზე. ვითარდებოდა დაძაბული წინააღმდეგობა საზოგადოების გადარჩენის საბჭოს რეფორმატორებსა და რადიკალებს შორის, რომლებსაც ხელმძღვანელობდა 1983 წლის იანვარში პრემიერ-მინისტრის პოსტზე დამდგარი კაპიტანი [[თომას სანკარა]]. სანკარას ინტენსიურმა პოლიტიკურმა ბრძოლამ და მემარცხენე რიტორიკამ გამოიწვია მისი დაპატიმრება. მიღებული იქნა ღონისძიებები მისი გათავისუფლების შესახებ, რომელსაც კოორდინაციას უწევდა კაპიტანი [[ბლეზ კომპაორე]]. ამ ძალისხმევების შედეგად 1983 წლის 4 აგვისტოს მოხდა კიდევ ერთი სახელმწიფო გადატრიალება. ==== თომას სანკარას მმართველობა (1983—1987) ==== [[ფაილი:Pionniers de la révolution.jpg|thumb|250px|1983—1987 წლების რევოლუციის დროინდელი პიონერები]] სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ [[თომას სანკარა]]მ გამოაცხადა [[სოციალური რევოლუცია|სოციალური რევოლუციის]] კურსი და სათავეში ჩაუდგა მის მიერვე შექმნილ ეროვნულ რევოლუციურ საბჭოს (ერს). მასების მობილიზაციისათვის და ეროვნულ რევოლუციურ საბჭოს რევოლუციური პროგრამების შესასრულებლად ასევე ჩამოყალიბდა რევოლუციის დაცვის კომიტეტები (რდკ). ეროვნული რევოლუციური საბჭოს ძირითადი შემადგენლობა, რომელიც ბოლომდე საიდუმლოდ დარჩა, შედგებოდა ორი მცირე [[მარქსიზმ-ლენინიზმი|მარქსიზმ-ლენინისტური]] ჯგუფისაგან. ქვეყანაში ფაქტობრივი ხელისუფლება ეკუთვნოდა მემარცხენე შეხედულების ოფიცრებს: სანკარას, კომპაორეს, ანრი ზონგოს და მაიორ ჟან-ბატისტ ლინგანის. 1984 წლის 4 აგვისტოს ზემო ვოლტამ შეიცვალა საკუთარი დასახელება და მას ეწოდა ბურკინა-ფასო. ქარიზმატული ლიდერი თომას სანკარა ცდილობდა სიტყვით, საქმით და პირადი მაგალითით მასებისთვის მიეცა განვითარების ბიძგი. საზოგადოებაში ის პოპულარული იყო და ჰქონდა „ყველაზე უფრო ღარიბი პრეზიდენტის რეპუტაცია“, რომელიც ხალხთან სიახლოვის გამო იყო გამოწვეულ. მან გამოსცა ყველა სახელმწიფო მოხელისათვის შემოსავლების გამჭირვალეობის კანონი, უარი თქვა საკუთარი საპრეზიდენტო ხელფასის მიღებაზე (დაახლოებით 2000$) და ყოველთვიურად მას ურიცხავდა საბავშვო სახლებს, ცხოვრობდა 460 დოლარად თვეში, თავის სამუშაო კაბინეტში არ სარგებლობდა [[კონდიციონერი]]თ, რადგან ხალხის უმრავლესობას მისი შეძენა ფინანსურად არ შეეძლო, უარი თქვა საზოგადოებრივ ადგილებში და ოფისებში საკუთარი პორტრეტების გამოკვრაზე, რადგან „ჩვენთან ქვეყანაში ისეთები, როგორიც მე ვარ, 7 მილიონია“. თავისი შეხედულებების გამო სანკარას დაერქვა „აფრიკელი [[ერნესტო ჩე გევარა|ჩე გევარა]]“. შიდა პოლიტიკა მიმართული იყო შესაძლო შიმშილობის თავიდან აცილებისაკენ თვითუზრუნველყოფილი [[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობის]] შექმნისა და მიწის რეფორმების ჩატარების გზით. ჩატარდა განათლების ამაღლების და [[მენინგიტი]]ს, [[წითელა|წითელის]] და [[ყვითელი ციებ-ცხელება|ყვითელი ციებ-ცხელების]] წინააღმდეგ 2,5 მილიონზე უფრო მეტი ბავშვის ვაქცინაციის საერთოეროვნული კამპანია, რამაც ხელი შეუწყო [[ბავშვთა სიკვდილიანობა|ბავშვთა სიკვდილიანობის]] შემცირებას. ასევე ჩატარდა 10 მილიონზე უფრო მეტი [[ხე|ხის]] დარგვის კამპანია [[საჰელი]]ს [[სავანა|სავანის]] გაუდაბნოების შესაჩერებლად; გაორმაგდა [[ხორბალი|ხორბლის]] წარმოება მსხვილი მიწათმფლობელებისაგან გლეხებზე მიწის გადანაწილების გზით; შეჩერდა სოფლის სულადობის გადასახადის მოქმედება; „ქვეყნის გასამთლიანებლად“ გაიშვა საავტომობილო გზებისა და [[რკინიგზა|რკინიგზების]] მოდერნიზაციის პროგრამა. ადგილობრივ დონეზე სანკარამ თითოეულ სოფელს მოუწოდა აეშენებინა სამედიცინო [[დისპანსერი]]. 350-ზე მეტმა თემმა საკუთარი ძალებით ააშენეს სკოლები. ის ასევე მხარს უჭერდა [[ქალთა უფლებები|ქალთა უფლებებს]] და კანონ გარეშე გამოაცხადა [[ქალთა წინადაცვეთა]], [[იძულებითი ქორწინება]] და [[პოლიგამია]], ქალებს ნიშნავდა მაღალ სახელმწიფო თანამდებობებზე და შექმნა ქალთა გვარდიის რაზმი მოტოციკლეტებზე. ==== ხუთდღიანი ომი მალისთან ==== {{მთავარი|აგაშერის ომი}} 1985 წლის [[აღდგომა|აღდგომის]] დღეს [[მალი]]სთან ურთიერთობის გამწვავების გამო, რომლის მიზეზიც გახდა [[სასარგებლო წიაღისეული]]თ მდიდარი აგაშერის ზოლი, დაიწყო [[აგაშერის ომი]], რომელიც 5 დღეს გაგრძელდა და დაიღუპა დაახლოებით 100 ადამიანი. კონფლიქტი დარეგულირდა სპილოს ძვლის რესპუბლიკის პრეზიდენტის [[ფელიქს უფუე-ბუანი]]ს ჩარევით და სახელად მიიღო „აღდგომის ომი“ ბურკინა-ფასოში. ==== ბლეზ კომპაორეს მმართველობა (1987—2014) ==== სანკარას მიერ გატარებულმა მკაცრმა რევოლუციურმა ღონისძიებებმა გამოიწვია მზარდი უკმაყოფილება და წინააღმდეგობა. მიუხედავად მისი პირადი პოპულარობისა რევოლუციური იდეების ცხოვრებაში გატარებისას გამოჩნდა ბევრი პრობლემა. რევოლუციის დაცვის კომიტეტებმა, რომლებიც საწყის ეტაპზე ჩამოყალიბდნენ, როგორც საზოგადოებრივი ორგანიზაციები, ზოგიერთ რაიონში მიიღეს შეიარაღებული ადამიანების დაჯგუფებების ფორმა და ხშირად ადგილობრივ პროფკავშირებს უპირისპირდებოდნენ. დაძაბულობა ხელისუფლების რეპრესიული ტაქტიკისა და მისი აბსოლუტური მმართველობის გამო სულ უფრო იზრდებოდა. 1987 წლის 15 ოქტომბერს სახელმწიფო გადატრიალების დროს სანკარა მოკლეს და ხელისუფლებაში მოვიდა კაპიტანი [[ბლეზ კომპაორე]]. კომპაორემ, კაპიტანმა ანრი ზონგომ და მაიორმა ჟან-ბატისტ ბუკარი ლინგანიმ ჩამოაყალიბეს სახალხო ფრონტი (სფ), რომელსაც უნდა გაეგრძელებინა რევოლუციის საქმეები, გამოესწორებინა სანკარას „გადახვევები“ ძირითადი კურსიდან. ახალმა მთავრობამ, რომელმაც გააცნობიერა [[საშუალო კლასი]]სადმი მხარში დადგომის აუცილებლობა, ჩვეულებრივად გადაუხვია სანკარას პოლიტიკას. ქვეყნის „გახსნილობის“ პროცესის ჩარჩოებში რამდენიმე პოლიტიკურმა გაერთიანებამ, სადაც სამი მათგანი არამარქსისტულია, ჩაითვალა პოლიტიკურ ორგანიზაციად, რომელიც სახალხო ფრონტმა შექმნა 1989 წლის ივნისში. მემარცხენე ორგანიზაცია სახალხო დემოკრატიის (Organisation pour la Démocratie Populaire) ზოგიერთი წევრი წინააღმდეგი იყო არამარქსისტულ დაჯგუფებებთან თანამშრომლობისა. 1989 წლის 18 სექტემბერს, როდესაც კომპაორე დაბრუნდა [[აზია]]ში ორკვირიანი ვიზიტიდან, ლინგანის და ზონგოს ბრალი წაუყენეს გადატრიალების მომზადებაში, რომლის მიზანი იყო სახალხო ფრონტისთვის ხელისუფლების ჩამორთმევა. იმავე ღამეს ისინი დააპატიმრეს და სიკვდილით დასაჯეს. კომპაორემ მოახდინა ხელისუფლების რეორგანიზაცია, დანიშნა რამდენიმე ახალი მინისტრი და საკუთარ თავზე აიღო თავდაცვისა და უსაფრთხოების მინისტრის უფლებამოსილებები. 1989 წლის 23 დეკემბერს პრეზიდენტის უსაფრთხოების სამსახურმა დააპატიმრა დაახლოებით 30 სამოქალაქო და სამხედრო პირი გადატრიალების მომზადების ბრალდებით. 2011 წლის თებერვალში მოსწავლის სიკვდილმა გამოიწვია მღელვარება ქვეყანაში, რომელიც გაგრძელდა 2011 წლის აპრილამდე. დემონსტრაციის ჩახშობას თან მოჰყვა [[ჯარი|ჯარების]] შემოსვლა და მანიფესტანტების დახვრეტა. ახალი კონსტიტუცია, რომელიც ამკვიდრებდა მეოთხე რესპუბლიკას, მიღებული იქნა 1991 წლის 2 ივნისს. სხვა სიახლეების გარდა, იგი ითვალისწინებდა 107 ადგილიანი (დღეისათვის 111) სახალხო დეპუტატების ყრილობის შექმნას. სახელმწიფოს მეთაურია პრეზიდენტი, რომელიც ნიშნავს მინისტრებს და პრემიერ-მინისტრს და ეროვნულ კრების მხარდაჭერით ასრულებს მთავრობის მეთაურის ფუნქციებს. 2000 წლის აპრილში კონსტიტუციაში შეიტანეს ცვლილებები (ძალაში შევიდა 2005 წლიდან), რომლის მიხედვითაც პრეზიდენტის მმართველობის ვადა 7 წლიდან შემცირდა 5 წლამდე და მას აქვს მხოლოდ ერთხელ ხელმეორედ არჩევის უფლება. საკანონმდებლო ხელისუფლება ეკუთვნის 111 ადგილიან ეროვნულ კრებას (Assemblée Nationale). ეროვნული კრების წევრები ირჩევიან საყოველთაო კენჭისყრით 5 წლის ვადით. 2005 წლის აპრილში პრეზიდენტი კომპაორე მესამეჯერ ხელმეორედ აირჩიეს თავის პოსტზე. მან მიიღო ხმების 80,3 %, მაშინ როდესაც მისმა უახლოესმა მოწინააღმდეგემ ბენევენდე სტანისლას სანკარამ სულ მოაგროვა ხმების 4,9 %. 2010 წლის ნოემბერში ჩატარებული საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგების მიხედვით უმაღლესი სახელმწიფოებრივი პოსტი ისევ დაიკავა ბლეზ კომპაორემ (ხმების თითქმის 81 %), მან უკან ჩამოიტოვა თავისი მთავარი კონკურენტები — ყოფილი დიპლომატი ჰამა არბა დიალო (7,96 %) და ცნობილი ოპოზიციონერი ბენევენდე სტანისლას სანკარა (5,52 %). ==== ბლეზ კომპაორეს ჩამოგდება ==== 2014 წლის ოქტომბერში დაიწყო დემონსტრაციები და არეულობები, რომლებიც სწრაფად გავრცელდა რამდენიმე ქალაქში. მათი საფუძველი გახდა კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანის მცდელობა, რომელიც ითვალისწინებდა კომპაორეს პრეზიდენტობის ვადის გაზრდას კიდევ 5 წლით, მიუხედავად იმისა, რომ იგი ამ პოსტს 27 წელი ფლობდა. 30 ოქტომბრის დიდი არეულობების, მათ შორის პროტესტანტების მიერ [[პარლამენტი]]ს შენობისა და სხვა სახელმწიფო შენობების, ასევე მმართველი კონგრესი დემოკრატიისათვის და პროგრესისათვის შტაბ-ბინის დაკავებისა და დაწვის შემდეგ, კომპაორემ განაცხადა საგანგებო მდგომარეობის შემოღების, მთავრობისა და პარლამენტის დათხოვნის შესახებ. 2014 წლის 31 ოქტომბერს ბლეზ კომპაორემ ადგილობრივი რადიოთი და ტელევიზიით განაცხადა საგანგებო მდგომარეობის გაუქმებისა და თავისი გადადგომის შესახებ: „მე გავიგონე სიგნალი. მე გახსნილი ვარ მოლაპარაკებებისათვის გარდამავალი პერიოდის თაობაზე, რის შემდეგაც ქვეყანაში ხელისუფლება გადაეცემა ახალ პრეზიდენტს, რომელსაც აირჩევენ დემოკრატიული გზით იმ პერიოდში, რომელიც არ გადააჭარბებს 90 დღეს“<ref name="reu">{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/31/us-burkina-politics-idUSKBN0IJ0NZ20141031|title=Army chief takes power after Burkina president bows to protests|publisher=[[Reuters]]|date=31 ოქტომბერი 2014|accessdate=31 ოქტომბერი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141031020937/http://www.reuters.com/article/2014/10/31/us-burkina-politics-idUSKBN0IJ0NZ20141031|archivedate=2014-10-31}}</ref>. დიპლომატიური წყაროების თანახმად, ამის შემდეგ ის შეიარაღებული ავტოკოლონის შემადგენლობაში გაემართა ქვეყნის სამხრეთში მდებარე ქალაქ [[პო (ბურკინა-ფასო)|პოში]], [[განა|განის]] [[სახელმწიფო საზღვარი|სახელმწიფო საზღვართან]].<ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/31/us-burkina-politics-convoy-idUSKBN0IK1H720141031|title=Convoy thought to contain Burkina ex-president approaches Ghana: sources|publisher=[[Reuters]]|date=31 ოქტომბერი 2014|accessdate=31 ოქტომბერი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141031175607/http://www.reuters.com/article/2014/10/31/us-burkina-politics-convoy-idUSKBN0IK1H720141031|archivedate=2014-10-31}}</ref> 1 ნოემბერს პრეზიდენტის გვარდიის მეთაურის მოადგილემ პოლკოვნიკმა [[ისააკ ზიდა]]მ ტელემიმართვაში განაცხადა საკუთარ თავზე სახელმწიფოს მეთაურის როლის აღების შესახებ, მან თქვა, რომ „სამოქალაქო და შეიარაღებულმა ძალებმა გადაწყვიტეს ხელში აეღოთ ხალხის ბედი“, „ბურკინა-ფასოს ახალგაზრდობას ყველაფერი ძვირად დაუჯდა. მე მინდა ისინი დავარწმუნო, რომ მათი სწრაფვა დემოკრატიული გარდაქმნებისკენ არ იქნება დაღალატებული და შესაბამისად მათ არ უნდა განიცადონ უიმედობა“, „მე ჩემ თავს ვაკისრებ პრეზიდენტის მოვალეობას და მოვუწოდებ დასავლეთი აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკურ და საერთაშორისო თანამეგობრობას წარმოაჩინოს თავისი გაგება და ახალი ხელისუფლებისადმი მხარდაჭერა“, ხოლო „გარდამავალი ორგანოს შემადგენლობა გამოცხადებული იქნება მოგვიანებით“<ref name="europa">{{cite web|url=http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|title=El teniente coronel Issaac Zida asume el poder en Burkina Faso y promete una "transición democrática"|publisher=[[EUROPA PRESS]]|date=1 ნოემბერი 2014|accessdate=1 ნოემბერი 2014}}</ref><ref name="bobr">{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-africa-29851445|title=Burkina Faso general takes over as Compaore resigns|publisher=[[BBC]]|date=1 ნოემბერი 2014|accessdate=1 ნოემბერი 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://burkina24.com/2014/11/01/burkina-le-lieutenant-colonel-isaac-yacouba-zida-le-president-de-la-transition/|title=Burkina: Le lieutenant-Colonel Isaac Yacouba Zida, président de la transition|publisher=[[Burkina 24]]|date=1 ნოემბერი 2014|accessdate=1 ნოემბერი 2014}}</ref>. 2014 წლის 17 ნოემბერს პრეზიდენტის მოვალეობის დროებითი შემსრულებელი გახდა [[მიშელ კაფანდო]]. ისააკ ზიდა დარჩა გარდამავალი მთავრობის მეთაურად.<ref>[https://www.reuters.com/article/2014/11/18/us-burkina-politics-idUSKCN0J217V20141118 "Kafando sworn in as Burkina Faso transitional president"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151121191259/http://www.reuters.com/article/2014/11/18/us-burkina-politics-idUSKCN0J217V20141118 |date=2015-11-21 }}, Reuters, 18 November 2014</ref> 2014 წლის 23 ნოემბერს მიშელ კაფანდომ დაამტკიცა ისააკ ზიდას მთავრობა, რომელშიც ზიდამ, პრემიერ-მინისტრის პოსტის გარდა, დაიკავა თავდაცვის მინისტრის პოსტი.<ref>Mathieu Bonkoungou and Nadoun Coulibaly, [https://www.reuters.com/article/2014/11/19/us-burkina-politics-idUSKCN0J323F20141119 "Burkina Faso names army colonel Zida as prime minister"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151020023114/http://www.reuters.com/article/2014/11/19/us-burkina-politics-idUSKCN0J323F20141119 |date=2015-10-20 }}, Reuters, 19 November 2014</ref> 2015 წლის 16 სექტემბერს მიშელ კაფანდო [[სამხედრო გადატრიალება ბურკინა-ფასოში (2015)|სამხედრო გადატრიალების]] შედეგად გადააყენეს და დააპატიმრეს. 18 სექტემბერს [[ეროვნული დემოკრატიის საბჭო (ბურკინა-ფასო)|ეროვნული დემოკრატიის საბჭომ]] გაათავისუფლა მიშელ კაფანდო. 23 სექტემბერს მიშელ კაფანდო და მისი მთავრობა ოფიციალურად დაუბრუნდა საკუთარი მოვალეობის შესრულებას. 1 ოქტომბერს დააპატიმრეს ამბოხებულებთა მეთაური ბრიგადის გენერალი [[ჟილბერ დენდრე]]. == გეოგრაფია == === გეოგრაფიული მდებარეობა === [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|thumb|right|250px|ბურკინა-ფასოს რუკა]] [[ფაილი:Burkina_sat.png|thumb|right|250px|ბურკინა-ფასოს ხედი ხელოვნური თანამგზავრიდან]] [[ფაილი:Burkina Faso Topography.png|thumb|right|250px|ბურკინა-ფასოს ტოპოგრაფიული რუკა]] ბურკინა-ფასოს სახელმწიფო მდებარეობს [[დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთ აფრიკაში]]. ფართობი: საერთო — 274 200 კმ² (ხმელეთი — 273 200 კმ², წყალი — 1000 კმ²). [[სახელმწიფო საზღვარი|სახელმწიფო საზღვრის]] სიგრძე [[ბენინი|ბენინთან]] (სამხრეთ-აღმოსავლეთით) შეადგენს — 306 კმ-ს, [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუართან]] (სამხრეთ-დასავლეთით) — 584 კმ-ს, [[განა]]სთან (სამხრეთით) — 548 კმ-ს, [[მალი]]სთან (ჩრდილოეთით) — 1000 კმ-ს, [[ნიგერი|ნიგერთან]] (აღმოსავლეთით) — 628 კმ-ს, [[ტოგო]]სთან (სამხრეთით) — 126 კმ-ს. === რელიეფი === ქვეყნის რელიეფი შედგება ორი ძირითადი რეგიონისაგან. ბურკინა-ფასოს დიდი ნაწილი შედგება [[პენეპლენი]]საგან, რომელიც ქმნის ტალღისებურ ზომიერ ლანდშაფტს, სადაც ზოგიერთ რაიონში არსებობს რამდენიმე იზოლირებული პრეკემბრიული მასივების ნარჩენების [[ბორცვი|ბორცვები]]. მეორე მხრივ, ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში ჩამოყალიბებულია [[ქვიშაქვა|ქვიშაქვიანი]] მასივი, სადაც ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი – [[ტენაკურუ]]ს [[მთა]] მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 749 მეტრ სიმაღლეზე. მასივი შემოფარგლულია 150 მეტრი სიმაღლის მსუბუქი [[კლიფი|კლიფებით]]. ბურკინა-ფასოს საშუალო სიმაღლე შეადგენს შეადგენს 400 მეტრს, ხოლო სხვაობა ყველაზე უფრო მაღალ და დაბალ ადგილებს შორის არ აჭარბებს 600 მეტრს. ამიტომ ბურკინა-ფასო შედარებით დაბლობი და ვაკე ქვეყანაა. ქვეყნის ყველაზე უფრო დაბალი წერტილია [[მდინარე]] [[შავი ვოლტა|შავი ვოლტის]] დონე (200 მეტრი), ხოლო ყველაზე უფრო მაღალი – ტენაკურუს მთა (749 მეტრი). === გეოლოგია === [[გეოლოგია|გეოლოგიური]] თვალსაზრისით ბურკინა-ფასოს ტერიტორიაზე ჭარბობს ჩრდილოეთ გვინეის მაღლობის პრეკემბრიული პერიოდის [[არქეული ეონი]]ს ქანები, რომლებიც ძირითადად შედგებიან [[მიგმატიტი|მიგმატიტებისგან]], [[გნაისი|გნაისებისგან]] და [[ამფიბოლიტი|ამფიბოლიტებისგან]], რომლებსაც მოსდევს ადრეული [[პროტეროზოური ეონი]]ს ასაკის [[მწვანექვიანი ზოლი]]. მას მოსდევს [[მეტამორფული ქანები]]ს ტიპი [[მეტადანალექი ქანები]] და [[მეტავულკანური ქანები]], რომლებიც ძირითადად მიეკუთვნებიან [[ბირიმიანი]]ს სუპერჯგუფებს. ქანების ამ კრებულს საკმაოდ დიდი ეკონომიკური მნიშვნელობა გააჩნია. ბირიმიანის ქანების ქვეშ სავარაუდოდ განლაგებული მიგმატიტები, გნაისები და ამფიბოლიტები ქვეყნის უძველესი ქანებია. ბირიმიანის ქანების დანალექები ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, როგორც წესი, იყოფა ნატეხ და ვულკანურ-ნატეხ ფორმაციებად.<ref name="geoatlas">{{cite book|last=Schlüter|first=Thomas|title=Geological Atlas of Africa: With Notes on Stratigraphy, Tectonics, Economic Geology, Geohazards, Geosites and Geoscientific Education of Each Country|publisher=Springer Science & Business Media|url={{Google books|IfvKWpsISTQC|page=50|plainurl=yes}}|access-date=October 18, 2016|date=April 19, 2008}}</ref> === სასარგებლო წიაღისეული === ბურკინა-ფასოს [[სასარგებლო წიაღისეული]]ა: [[მანგანუმი]], [[კირქვა]], [[მარმარილო]], [[ფოსფატები]], [[პემზა]], [[სუფრის მარილი]] და [[ოქრო]]ს მცირე საბადოები. === ნიადაგი === ქვეყნის ტერიტორიის [[ნიადაგი]] დაფარულია ლუვისოლით. მხოლოდ მდინარეების ხეობებში გვხვდება ფლუვისოლი. ლუვისოლი, რომელსაც უკავია ქვეყნის თითქმის მთელი ტერიტორია, მდინარის ხეობების გარდა უნაყოფოა, რის გამოც ქვეყნის [[სოფლის მეურნეობა]] სუსტადაა განვითარებული. ნიადაგის დაბალი ნაყოფიერების ძირითადი მიზეზია [[ტყე|ტყის]] ზონების ცვალებადობის შედეგად გამოწვეული მისი [[ლატერიტიზაცია|ლატერიტიზაციის]] მაღალი ხარისხი. === ჰიდროგრაფია === ქვეყნის ადრინდელი სახელწოდება – ზემო ვოლტა, დაფუძნებულია სამ მდინარეზე, რომლებიც მიედინებიან მის ტერიტორიაზე: [[შავი ვოლტა]] (ანუ მუჰუნი), [[თეთრი ვოლტა]] (ნაკამბე) და [[წითელი ვოლტა]] (ნაზინონი). შავი ვოლტა ერთ-ერთია ორი მდინარიდან, რომელიც მთელი წლის განმავლობაში მოედინება, მეორეა [[კომოე]], რომელიც მიედინება სამხრეთ-დასავლეთისაკენ. მდინარე [[ნიგერი (მდინარე)|ნიგერის]] აუზი შეადგენს ქვეყნის ტერიტორიის 27 %-ს. მდინარე ნიგერის შენაკადები – [[ბელი (მდინარე)|ბელი]], [[გორუოლი]], [[გუდებო]] და [[დარგოლი]] – სეზონურია და ისინი მიედინებიან მხოლოდ ოთხი-ექვსი თვე წელიწადში. მაგრამ წვიმიანი სეზონის დროს მათი დინება შესამჩნევად მატულობს და შეიძლება გამოიწვიოს [[წყალდიდობა]]. ქვეყანაში ასევე არსებობს მრავალრიცხოვანი [[ტბა|ტბები]], რომელთაგან ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანია [[მარ-ო-ჰიპოპოტამი]], [[ტენგრელა]], [[ბამი (ტბა)|ბამი]] და [[დემი]]. ქვეყანაში ასევე არსებობს დიდი [[წყალსატევი|წყალსატევები]]: [[ურსი]] და [[კომპიენგა]]. წყლის უკმარისობა ხშირად ქმნის დიდ პრობლემებს, განსაკუთრებით ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. === კლიმატი === [[ფაილი:Burkina Faso map of Köppen climate classification.svg|thumb|right|250px|ბურკინა-ფასოს რუკა [[კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის]] მიხედვით]] ბურკინა-ფასოს [[კლიმატი]] მთლიანობაში ხასიათდება, როგორც [[ტროპიკული სარტყლები|ტროპიკული]] ორი მკვეთრად გამოყოფილი სეზონით. [[წვიმა|წვიმიან]] სეზონში ქვეყანაში მოდის 600 მმ-დან 900 მმ-მდე ნალექების რაოდენობა; მშრალ სეზონში [[საჰარა|საჰარის]] [[უდაბნო]]დან ქრის მშრალი და ცხელი [[ქარი]] – [[ჰარმატანი]]. წვიმიანი სეზონი გრძელდება დაახლოებით 4 [[თვე]] – [[მაისი|მაის]]/[[ივნისი]]დან [[სექტემბერი|სექტემბრის]] ჩათვლით, ხოლო ქვეყნის ჩრდილოეთში იგი უფრო ხანმოკლეა. ბურკინა-ფასოში გამოკვეთილია სამი კლიმატური ზონა: საჰელის, სუდან-საჰელის და სუდან-გვინეის. ქვეყნის ჩრდილოეთში არსებულ საჰელის კლიმატურ ზონაში, როგორც წესი მოდის 600 მმ-ზე ნაკლები ნალექი წელიწადში, ხოლო ჰაერის ტემპერატურა საკმაოდ მაღალია და შეადგენს 45-47&nbsp;°C-ს. შედარებით მშრალი ტროპიკული სავანა – [[საჰელი]] გადის ბურკინა-ფასოს საზღვრებს გარეთ, [[სომალის ნახევარკუნძული]]დან [[ატლანტის ოკეანე]]მდე და ჩრდილოეთით მდებარე [[საჰარა|საჰარის]] საზღვრებამდე, ასევე სამხრეთით მდებარე [[სუდანი]]ს ნაყოფიერ რაიონებამდე. ჩრდილოეთის განედის 11°3' და 13°5' შორის მდებარე სუდან-საჰელი ნალექებისა და ჰაერის ტემპერატურის გარდამავალი ზონაა. კიდევ უფრო სამხრეთისკენ, სუდან-გვინეის ზონაში ყოველწლიურად მოდის 900 მმ-ზე მეტი ნალექი და ჰაერის საშუალო ტემპერატურა უფრო გრილია. === ფლორა და ფაუნა === ბურკინა-ფასოს მთელი ტერიტორიის ლანდშაფტზე ჭარბობს [[სავანა|სავანები]]. ქვეყანაში მცენარეული საფარი გეოგრაფიული [[განედი|განედების]] შესაბამისად იცვლება. ქვეყნის სამხრეთში გვხვდება [[ტყე|ტყის]] სავანები, ხოლო ჩრდილოეთში მშრალი ბუნების შესაბამისი ეკლიანი [[ბუჩქი|ბუჩქები]]. სახეობების მიხედვით [[ხე]]ების ჯიშები ასევე ზონალურია. სამხრეთით, მდინარეების გასწვრივ იზრდებიან [[წითელი ხე]]ები. დანარჩენ რაიონებში ჭარბობს [[ზეთის ხე]], [[ბამბის ხე]] და [[ბაობაბი]]. ჩრდილოეთის მიმართულებით ხეები სულ უფრო მეტად მეჩხერდება. [[საჰელი]]ს ზონაში იშვიათად იზრდება [[აკაცია|აკაციის]] ხეები და ეკლიანი ბუჩქები. ბურკინა-ფასოში [[ცხოველები]]ს რაოდენობა მცირეა მოსახლეობის სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისა და ადამიანების ურბანიზაციის გამო. მაგრამ ქვეყანაში მაინც შეიძლება შევხვდეთ დიდ აფრიკულ [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებს]], როგორებიცაა [[სპილოსებრნი|სპილოები]], [[აფრიკული კამეჩი|აფრიკული კამეჩები]], ასევე [[ლომი|ლომები]]. ამ სახეობის ცხოველები ძირითადად ბინადრობენ [[ნაკრძალი|ნაკრძალებში]] და დაცულ ტერიტორიებში, როგორებიცაა [[არლის ეროვნული პარკი]] და [[W (ეროვნული პარკი)|W-ს ეროვნული პარკი]]. == პოლიტიკური მოწყობა == * სახელმწიფოს მეთაური — [[ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]], რომელიც ირჩევა საყოველთაო არჩევნებით (2015 წლის 29 დეკემბრიდან — [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]). * მთავრობის მეთაური — [[პრემიერ-მინისტრი]], ინიშნება პრეზიდენტის მიერ (2016 წლის 6 იანვრიდან — [[პოლ კაბა ტიება]]). * [[პარლამენტი]] ორპალატიანია — [[ბურკინა-ფასოს ეროვნული ასამბლეა]] (111 დეპუტატი ირჩევა საყოველთაო არჩევნებით 5-წლიანი ვადით) და წარმომადგენელთა პალატა (Chambre des Representants) — 178 ადგილი (წევრები ირჩევიან 3 წლიანი ვადით). 2015 წლის 29 ნოემბრის არჩევნების შედეგად — ყველაზე უფრო წარმომადგენლობითი პარტიაა სახალხო მოძრაობა პროგრესისათვის (55 დეპუტატი), მეორე — კავშირი პროგრესისათვის და რეფორმებისათვის (33 დეპუტატი) და მესამე — კონგრესი დემოკრატიისათვის და პროგრესისათვის (18 დეპუტატი). პარლამენტში კიდევ წარდგენილია 11 პარტია (5-დან 1 დეპუტატამდე). == შეიარაღებული ძალები == ბურკინა-ფასოს შეიარაღებული ძალები შედგება ნებაყოფილობით საფუძველზე მყოფი დაახლოებით 6000 ჯარისკაცისაგან, რომლებსაც შეთავსებით ემატება 25-დან 35 წლამდე ასაკის სამოქალაქო პირებისაგან შემდგარი ეროვნული სახალხო რაზმი, რომლებიც გაწვრთნილები არიან სამხედრო და სამოქალაქო ვალდებულებებში. ''Jane’s Sentinel Country Risk Assessment''-ის მონაცემებით, ბურკინა-ფასოს [[ჯარი]] დაუკომპლექტებელია ძალოვანი სტრუქტურებით და სუსტად ეკიპირებულია, მაგრამ მისმა ჯავშნიანმა საბრძოლო საშუალებებმა გამოიმუშავა სასარგებლო საბრძოლო გამოცდილება [[ლიბერია|ლიბერიასა]] და [[აფრიკა|აფრიკის]] სხვა ადგილებში მიღებულ ბრძოლებში. მომზადებისა და ეკიპირების კუთხით, ქვეყნის რეგულარული ჯარი ითვლება მიტოვებულად პრეზიდენტის დაცვის ელიტარულ პოლკთან ({{lang-fr|Régiment de la Sécurité Présidentielle}} – RSP) შედარებით. ბოლო წლებში გამოქვეყნებული მონაცემებით საკმაოდ განსხვავებულია მათი ხელფასი და პირობები.<ref>''[https://web.archive.org/web/20100827071950/http://www.janes.com/articles/Janes-Sentinel-Security-Assessment-West-Africa/Army-Burkina-Faso.html Jane's Sentinel Security Assessment – West Africa]'', 15&nbsp;April 2009</ref> [[სამხედრო-საჰაერო ძალები]]ს არსენალშია 19 ოპერატიული [[თვითმფრინავი]], მაგრამ არ არსებობს [[სამხედრო-საზღვაო ძალები]], რადგანაც ქვეყანას არა აქვს ზღვაზე გასასვლელი. სამხედრო ხარჯები შეადგენს ქვეყნის [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს დაახლოებით 1,2 %-ს. 2011 წლის აპრილში ქვეყნის საჯარისო ნაწილებში მოხდა ამბოხი; პრეზიდენტმა დანიშნა შტაბის ახალი უფროსები და უაგადუგუში გამოცხადდა კომენდანტის საათი.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13107109|accessdate=17 April 2011|title=Burkina Faso capital under curfew after army mutiny|publisher=BBC News|date=16 April 2011}}</ref> ბურკინა-ფასოში ფუნქციონირებს პოლიციელთა და უსაფრთხოების ძალების მრავალრიცხოვანი ჯგუფი, რომელიც მოქმედებს საფრანგეთის პოლიციის მსგავსი მეთოდებით. [[საფრანგეთი]] აგრძელებს პოლიციური ძალების წვრთნის მნიშვნელოვან მხარდაჭერას. ჟანდარმერია შექმნილია სამხედრო ძალების მსგავსი სტრუქტურებით, პოლიციური ძალების დიდი მხარდაჭერით. ჟანდარმერია ფუნქციონირებს თავდაცვის მინისტრის ხელმძღვანელობით, ხოლო მისი წევრები ძირითადად მუშაობენ სოფლებში და საზღვრების გასწვრივ.<ref name="Das, pp.&nbsp;139–141">Das, Dilip K. and Palmiotto, Michael J. (2005) ''World Police Encyclopedia'', Routledge, {{ISBN|0-415-94250-0}}. pp.&nbsp;139–141</ref> == ადმინისტრაციული დაყოფა == {{მთავარი|ბურკინა-ფასოს რეგიონები}} [[ფაილი:BurkinaFaso Regions.png|thumb|right|350პქ|ბურკინა-ფასოს რეგიონები]] ბურკინა-ფასო დაყოფილია 13 რეგიონად, 45 [[ბურკინა-ფასოს პროვინციები|პროვინციად]] და 301 [[ბურკინა-ფასოს დეპარტამენტები|დეპარტამენტად]]. {| align="center" class="wikitable" |+ ! |№ ! |რეგიონი<br />(ქართ.) ! |რეგიონი<br />(ფრანგ.) ! |ადმ. ცენტრი ! |პროვინციების<br />რაოდენობა ! |ფართობი<br />კმ² ! |მოსახლეობა<br />(2006), ად.<ref name="Statoids">[http://www.statoids.com/ubf.html Provinces of Burkina Faso], Statoids.com</ref> ! |სიმჭიდროვე<br />ად./კმ² |----- | 1 | [[ბუკლე-დუ-მუჰუნის რეგიონი|ბუკლე-დუ-მუჰუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | align="right" |34 153 | align="right" |1 434 847 | align="right" |42,01 |----- | 2 | [[კასკადების რეგიონი|კასკადები]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | align="right" |18 406 | align="right" |524 956 | align="right" |28,52 |----- | 3 | [[ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | align="right" |2805 | align="right" |1 523 980 | align="right" |543,31 |----- | 4 | [[აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|აღმოსავლეთ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | align="right" |11 811 | align="right" |1 132 023 | align="right" |95,84 |----- | 5 | [[ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|ჩრდილო-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ქალაქი)|კაია]] | 3 | align="right" |19 829 | align="right" |1 203 073 | align="right" |60,67 |----- | 6 | [[დასავლეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|დასავლეთ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[კუდუგუ]] | 4 | align="right" |21 722 | align="right" |1 183 473 | align="right" |54,48 |----- | 7 | [[სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|სამხრეთ-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ქალაქი)|მანგა]] | 3 | align="right" |11 321 | align="right" |638 379 | align="right" |56,39 |----- | 8 | [[აღმოსავლეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|აღმოსავლეთი]] | Est | [[ფადა-ნგურმა]] | 5 | align="right" |46 256 | align="right" |1 209 399 | align="right" |26,15 |----- | 9 | [[ზემო აუზების რეგიონი|ზემო აუზები]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | align="right" |25 344 | align="right" |1 410 284 | align="right" |55,65 |----- | 10 | [[ჩრდილოეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|ჩრდილოეთი]] | Nord | [[უაჰიგუია]] | 4 | align="right" |16 207 | align="right" |1 182 770 | align="right" |72,98 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატოს რეგიონი|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | align="right" |8544 | align="right" |693 137 | align="right" |84,13 |----- | 12 | [[საჰელის რეგიონი|საჰელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | align="right" |35 350 | align="right" |969 881 | align="right" |27,44 |----- | 13 | [[სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი (ბურკინა-ფასო)|სამხრეთ-დასავლეთი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | align="right" |16 202 | align="right" |624 056 | align="right" |38,52 |- style="background: #CCC;" | |სულ | | |45 |267 950 |13 730 258 |51,24 |+ |} შენიშვნა: ცხრილში ნაჩვენებია რეგიონის მოსახლეობის აღწერის წინასწარი მონაცემები. == დემოგრაფია == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|right|250px|მოსახლეობის რაოდენობის ცვლილება 1960 წლიდან 2010 წლის ჩათვლით (სტატისტიკის და დემოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემები, 2012 წელი). მოსახლეობა (ათასი ადამიანი)]] * მოსახლეობა — 19 512 533 ადამიანი (2016 წელი) * წლიური ზრდა — 3,01 % (2016 წელი). * ქალაქის მოსახლეობა — 22,7 % (2014 წელი).<ref name="recensement2006"/> * სოფლის მოსახლეობა — 77,3 % (2014 წელი). * [[შობადობა]] — 41,60 ბავშვი 1000 ადამიანზე (ფერტილობა — 5,79 დაბადებული ერთ ქალზე) (2016 წელი). * [[სიკვდილიანობა]] — 11,5 % (2016 წელი). * ბავშვთა სიკვდილიანობის კოეფიციენტი — 73,8 % (2016 წელი). * [[სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა]] — 54,0 წელი ** მამაკაცები — 51,04 წელი ** ქალები — 54,91 წელი (2009). * საშუალი ასაკი — 16,8 წელი ** მამაკაცები — 16,6 წელი ** ქალები — 17,0 წელი (2009 წელი). * ასაკობრივი ჯგუფები: ** 0-14 წელი: 45,04 % ** 15-64 წელი: 52,52 % ** 65 წელზე უფროსები: 2,44 % (2016 წელი). * განათლება — 21,8 % (29,4 % მამაკაცებში, 15,2 % ქალებში (2003 წლის შეფასება)). * [[შიდსი]]ს ვირუსით დაავადება — მოსახლეობის 1,6 % (2007 წელი). === ეთნიკური ჯგუფები === ბურკინა-ფასოს მკვიდრი მოსახლეობა მიეკუთვნება ორ ძირითად ეთნიკურ ჯგუფს: [[გურის ენები|გურის ენებზე]] მოლაპარაკე ხალხს, რომელიც მოიცავს ქვეყნაში ყველაზე უფრო მეტი რაოდენობის [[მოსი (ხალხი)|მოსის]] ხალხს (მთლიანი მოსახლეობის 52,5 %), ასევე [[გურმა]]ს (6,8 %), [[ბობო (ხალხი)|ბობოს]] (4,8 %), [[გურუნსი]]ს (4,5 %), [[სენუფო]]ს (4,4 %), [[ლობი]]ს (2,5 %), [[დაგააბა]]ს (2,4 %) ტომის ხალხი; და [[მანდეს ენები|მანდეს ენებზე]] მოლაპარაკე ხალხს, რომელსაც მიეკუთვნებიან [[ფულბე]]ს (8,4 %), [[ბისა (ხალხი)|ბისას]] (3,9 %), [[ჯოლა]]ს (0,8 %) ხალხი<ref name="CIATONGA">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html|title=Africa: BURKINA FASO|publisher=CIA The World Factbook|accessdate=2017-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190906203318/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html|archivedate=2019-09-06}}</ref>; ჩრდილოეთში ცხოვრობენ [[სონგაი (ხალხი)|სონგაი]] და [[ტუარეგები]] (1,9 %). === ენები === [[ფაილი:Languages of Burkina Faso.png|thumb|250px|ბურკინა-ფასოს ძირითადი ენების რუკა]] ბურკინა-ფასო მრავალენოვანი ქვეყანაა, სადაც ლაპარაკობენ დაახლოებით 69 ენაზე,<ref>[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=BF Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Languages of the World, 16th&nbsp;edition. Dallas, Tex.: SIL International.] (Page on "Languages of Burkina Faso.")</ref> რომელთაგან დაახლოებით 60 ენა მკვიდრი მოსახლეობისაა. [[მოსი (ენა)|მოსის]] ენაზე ლაპარაკობს მოსახლეობის დაახლოებით 45 %, უპირატესად ცენტრალურ რეგიონებში, დედაქალაქ [[უაგადუგუ]]ს ირგვლივ. [[გურუნსის ენები|გურუნსის ენებთან]] მჭიდროდ დაკავშირებული სხვა ენები გაფანტულია მთელ ბურკინა-ფასოში. ქვეყნის დასავლეთში ფართედაა გავრცელებული [[მანდეს ენები]], რომელთაგან ყველაზე უფრო მეტია [[დიულა (ენა)|დიულას]] ენა და სხვა ენები, რომელთა შორისაა [[ბობო (ენა)|ბობო]], [[სამო (ენა)|სამო]] და [[მარკა (ენა)|მარკა]]. ასევე ფართედაა გავრცელებული [[ფულანი]]ს ენა, განსაკუთრებით ჩრდილოეთით. [[გურმანშე]]ს ენაზე ლაპარაკობენ ქვეყნის აღმოსავლეთში, ხოლო [[ბისა (ენა)|ბისას]] ენაზე სამხრეთში. ქვეყნის ოფიციალური ენაა [[ფრანგული ენა|ფრანგული]], რომელიც შემოღებული იქნა კოლონიალურ პერიოდში. ფრანგული ადმინისტრაციული, პოლიტიკური და სასამართლო ინსტიტუტების, ასევე სახელმწიფო სამსახურების და პრესის ძირითადი ენაა. ფრანგული საკანონმდებლო, ადმინისტრაციული და სასამართლოს ერთადერთი ენაა. {| class="wikitable sortable alternance" style="text-align:right" |+ ბურკინა-ფასოს ენები<ref name="N">Répartition de la population résidente par la principale langue parlée, qui n'est donc pas forcément la langue maternelle.</ref> 2006 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით (პირველი ხუთეული):<ref name="Tableau-langues-2006">{{Cite web |url=http://www.burkinafaso-cotedazur.org/documents/documents/demographie/Tableau-langues-2006%20.pdf |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2017-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303202838/http://www.burkinafaso-cotedazur.org/documents/documents/demographie/Tableau-langues-2006%20.pdf |archivedate=2016-03-03 }}</ref> |- ! style="background-color:#FFD700;" |№ !! style="background-color:#FFD700;" | ენა !! style="background-color:#FFD700;" | % !! style="background-color:#FFD700;" | ადამიანი |- | 1 || align=left | [[მოსი (ენა)|მოსი]] || 45,40 % || 6 363 975 |- | 2 || align=left | [[ფულანი]] || 8,36 % || 1 171 354 |- | 3 || align=left | [[გურმანშე]] || 5,51 % || 771 879 |- | 4 || align=left | [[დიულა (ენა)|დიულა]] || 4,40 % || 616 148 |- | 5 || align=left | [[ბისა (ენა)|ბისა]] || 2,85 % || 398 926 |} === რელიგია === {{bar box |title=რელიგია ბურკინა-ფასოში (2006 წელი)<ref name="recensement2006"/> |titlebar=#ddd |left1=რელიგია |right1=% |float=right |bars= {{bar percent|[[ისლამი|მუსლიმები]]|green|60.5}} {{bar percent|[[ქრისტიანობა|ქრისტიანები]]|blue|23.2}} {{bar percent|[[აფრიკული მითოლოგია|ანიმისტები]]|red|15.3}} {{bar percent|არარელიგიურები და სხვები|Gray|1.0}} }} რელიგიის შესახებ სტატისტიკა ბურკინა-ფასოში მთლიანობაში ვერ გამოსახავს ქვეყანაში არსებულ რეალურ სიტუაციას, რადგანაც [[ისლამი]] და [[ქრისტიანობა]] ხშირად შერეულია ადგილობრივ რელიგიურ რწმენებში. 2006 წელს ბურკინა-ფასოს ხელისუფლების მიერ ჩატარებული მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის 60,5 % [[მუსლიმი]]ა, რომელთა უმრავლესობა მიეკუთვნება [[სუნიზმი|სუნიტურ]] ფრთას,<ref name=RGPH2006>{{cite web|url=http://cns.bf/IMG/pdf/Depliant_Resultats_Definitifs_du_RGPH_2006.pdf|archiveurl=https://www.webcitation.org/5y6X4VifJ?url=http://cns.bf/IMG/pdf/Depliant_Resultats_Definitifs_du_RGPH_2006.pdf|archivedate=21 April 2011|title=Recensement général de la population et de l'habitation de 2006|author=Comité national du recensement|date=July 2008|publisher=Conseil national de la statistique|accessdate=20 January 2011|deadurl=no|df=dmy}}</ref><ref name=report2010>[https://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148665.htm International Religious Freedom Report 2010: Burkina Faso]. United States [[Bureau of Democracy, Human Rights and Labor]] (17&nbsp;November 2010). ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].''</ref> ხოლო უმნიშვნელო უმცირესობა [[შიიზმი|შიიტურ]] ფრთას.<ref>[http://www.pewforum.org/files/2009/10/Shiarange.pdf Mapping the Global Muslim Population. Estimate Range of Shia by Country] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161215111357/http://www.pewforum.org/files/2009/10/Shiarange.pdf |date=2016-12-15 }}. Pew Forum, 2010</ref> ასევე არსებობს [[აჰმადია]]ს მიმდევარ მუსლიმთა დიდი კონცენტრაცია.<ref>{{Cite book|title=Breach of Faith|quote=Estimates of around 20&nbsp;million would be appropriate|volume= |publisher=Human Rights Watch|location= |isbn= |page=8|url=https://books.google.com/books?id=yi8ONIe1fv4C&pg=PA8&hl=en&sa=X&ei=-jgWU83CCIOZyAPJjoDYCQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q&f=false|accessdate=4 June 2014|date=June 2005}}</ref> სუნიტი მუსლიმების მნიშვნელოვანი რაოდენობა მიეკუთვნება [[სუფიზმი]]ს [[ტიჯანია|ტიჯანიის]] მიმდევრობას. 2006 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობის 23,2 % ქრისტიანია ([[კათოლიციზმი|კათოლიკები]] – 19 % და [[პროტესტანტიზმი|პროტესტანტები]] – 4,2 %); 15,3 % [[აფრიკული მითოლოგია|ადგილობრივი ტრადიციული რელიგიის]] მიმდევარია, 0,6 % სხვა რელიგიების მიმდევარია, ხოლო 0,4 % არარელიგიურია.<ref name=RGPH2006/><ref name=report2010/> == ეკონომიკა == 2014 წელს ბურკინა-ფასოში [[მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი]]ს მიხედვით ერთ სულ მოსახლეზე საშუალო შემოსავალი შეადგენს $1666, ხოლო ნომინალური შემოსავალი $790. ქვეყნის მოსახლეობის 80 %-ზე მეტი დაკავებულია ნატურალური [[სოფლის მეურნეობა|სოფლის მეურნეობით]] და ადამიანთა მხოლოდ მცირე ნაწილი უშუალოდ მონაწილეობს მომსახურების სფეროში და [[მრეწველობა]]ში. ნალექების რაოდენობის მკვეთრი ცვალებადობა, ღარიბი [[ნიადაგი]], შესაბამისი კომუნიკაციების და სხვადასხვა სახის [[ინფრასტრუქტურა|ინფრასტრუქტურის]] არქონა, განათლების დაბალი დონე და [[ეკონომიკა|ეკონომიკის]] სტაგნაცია ამ ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოს ძველის-ძველი პრობლემებია. ქვეყანის საექსპორტო ეკონომიკა ჯერაც დამოკიდებულია მსოფლიო საბაზრო ფასების მერყეობაზე. ქვეყანაში შეიმჩნევა მოსახლეობის მაღალი სიმჭიდროვე, ნაკლებია [[ბუნებრივი რესურსები]] და ღარიბია ნიადაგი. მრეწველობაში ისევ დომინირებს არანაყოფიერად სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი კორპორაციები. 1994 წელს ეროვნული ვალუტის – CFA ფრანკის დევალვაციის შემდეგ ხელისუფლებამ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ერთად განაახლა თავისი განვითარების პროგრამა, რის შემდეგაც ექსპორტი და ეკონომიკური ზრდა გაიზარდა. საკუთარი [[მაკროეკონომიკა|მაკროეკონომიკური]] პროგრესის განვითარება დამოკიდებულია ინფლაციის დაბალი ტემპების შენარჩუნებაზე, სავაჭრო დეფიციტის შემცირებაზე და იმ რეფორმების გატარებაზე, რომელთა მიზანია კერძო ინვესტიციების სტიმულირება. === სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება === სამთომომპოვებელი მრეწველობა ბურკინა-ფასოში კონცენტრირებულია [[ოქრო]]ს მსხვილი საბადოების მოპოვებაზე (ყოველწლიურად მოიპოვება 3 ტონამდე). მცირე რაოდენობით მიმდინარეობს [[სტიბიუმი]]ს და [[მარმარილო]]ს მოპოვება. ქვეყნის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთში, [[მალი]]ს და [[ნიგერი]]ს [[სახელმწიფო საზღვარი|სახელმწიფო საზღვრის]] სიახლოვეს, აღმოჩენილია მანგანუმის მადნის საბადოები (14 მილიონ ტონაზე მეტი), რომლებიც საბადოების რაიონში ცუდად განვითარებული [[სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა|სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის]] გამო ჯერჯერობით არ მუშავდება. Perkoa-ს ფირმა ბურკინა-ფასოში ფლობს [[თუთია|თუთიის]] რესურსებს. 2001 წელს კომპანიამ გამოთქვა თუთიის საბადოების დამუშავების მზადყოფნა. ბურკინა-ფასო [[ალმასი]]ს ექსპორტის მიხედვით მიეკუთვნება „სენსიტიურების“ კატეგორიას, ანუ ქვეყნებს რომლის მიმართაც საჭიროა განსაკუთრებული ყურადღება. იმპორტიორ ქვეყნებს მიეცათ რეკომენდაცია საფუძვლიანად შეამოწმონ ალმასის საექსპერტო დოკუმენტები სენსიტიური ქვეყნებიდან და ალმასის წარმოშობაზე ეჭვების წარმოშობის შემთხვევაში დააკავონ ისინი შესამოწმებლად. ქვეყანაში ასევე მოიპოვება და იწარმოება შემდეგი მინერალური ნედლეული: [[ცემენტი]], [[დოლომიტი]], [[გრანიტი]], [[მარმარილო]], [[ფოსფატები]], [[პემზა]], სხვა [[ვულკანი|ვულკანური]] ქანები და [[სუფრის მარილი]].<ref name=usgs>Omayra Bermúdez-Lugo. [http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/country/2006/myb3-2006-bn-uv-tp.pdf "The Mineral Industry of Benin, Burkina Faso, and Sao Tome e Principe"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170215055137/https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/country/2006/myb3-2006-bn-uv-tp.pdf |date=2017-02-15 }}. ''2006 [[Minerals Yearbook]]''. [[U. S. Geological Survey]] (October 2007). ''This article incorporates text from this [[United States government|U. S. government]] source, which is in the [[public domain]].</ref> === ენერგეტიკა === ბურკინა-ფასოში ენერგეტიკა წარმოადგენს მზარდ სამრეწველო დარგს უზარმაზარი პოტენციალით. 2003 წლამდე ქვეყანაში ყველა [[ნავთობი|ნავთობ]]-პროდუქტი იმპორტირდება, რადგანაც უცნობია ნავთობის მარაგი ან ნავთობგადამამუშავებელი სიმძლავრეები. 2002 წელს ნავთობის იმპორტმა და მოხმარებამ შეადგინა 8870 ბარელი დღე-ღამეში. რაც შეეხება [[ბუნებრივი აირი|ბუნებრივ აირს]], როგორც ცნობილია ბურკინა-ფასოში მისი მოპოვება, მოხმარება ან მარაგი არ არსებობს. ელექტროენერგიაზე მოდის ენერგეტიკის მთლიანი წარმოება. 2001 წელს მთლიანი დადგენილი ელექტროსიმძლავრეები შეადგენდა 121 მგვტ-ს. წარმოება გაიზარდა 1973 წლის 42 გიგავატ/სთ-დან в 2001 წლის 280 გიგავატ/სთ-მდე, რომელთაგან 73,6 % მოდიოდა თბო და 26,4 % ჰიდროელექტროსადგურებზე. 2001 წელს ელექტროენერგიის მოხმარება შეადგენდა 0,26 მილიარდ კილოვატ/სთ-ს. 15 მეგავატიანი ჰიდროელექტროსადგურის ობიექტის — კომპიენგას [[კაშხალი|კაშხლის]] მშენებლობა დამთავრდა 1989 წელს. 1999 წელს [[დანიის პოლიტიკური სისტემა|დანიის ხელისუფლების]] გრანტის დახმარებით ბურკინა-ფასოში აშენდა ახალი ელექტროსადგური. 1968 წლიდან ელექტროენერგიის და წყლის წარმოება და განაწილება იმყოფება სახელმწიფო ორგანიზაციის – „Société Nationale d'électricité du Burkina Faso“-ს (SONABEL) კონტროლ ქვეშ. 2008 წლის მდგომარეობით ელექტროენერგიით უზრუნველყოფილია ქვეყნის დაახლოებით 7 %.<ref>[http://www.photius.com/rankings/electrification_by_country_2007_2008.html Electrification by Country 2007/2008 - Country Rankings]</ref> === ტრანსპორტი === ბურკინა-ფასოს სატრანსპორტო სისტემა წარმოადგენს სახმელეთო (საავტომობილო და [[რკინიგზა]]), [[საჰაერო ტრანსპორტი|საჰაერო]] და [[სამდინარე ტრანსპორტი|სამდინარე]] გადაზიდვებს და გადაყვანებს. ==== სარკინიგზო ტრანსპორტი ==== [[ფაილი:Abidjan-Niger-Railway.png|thumb|right|250px|კოტ-დ’ივუარსა და ბურკინა-ფასოს ტერიტორიებზე გამავალი სარკინიგზო ხაზის რუკა. (2005 წელი)]] ბურკინა-ფასოში დაგებულია 622 კმ [[რკინიგზა]], საიდანაც 517 კმ შეადგენს [[უაგადუგუ]] — [[აბიჯანი]]ს ([[კოტ-დ’ივუარი]]) მონაკვეთს, ხოლო კიდევ 105 კმ — უაგადუგუ — [[კაია (ქალაქი)|კაიას]] მონაკვეთს. ქვეყნის ყველა სარკინიგზო მონაკვეთის ლიანდაგის სიგანეა 1000 მმ. ბურკინა-ფასოს სარკინიგზო სისტემა შეერთებულია მხოლოდ კოტ-დ’ივუარის სარკინიგზო სისტემასთან, სადაც გამოყენებულია ანალოგიური ლიანდაგის სიგანე. ბურკინა-ფასოს შიდაკონტინენტალური მდგომარეობის გამო იგი დამოკიდებულია მეზობელი ქვეყნების [[პორტი|პორტებზე]]. რკინიგზის ხაზი უაგადუგუს და [[ბობო-დიულასო]]ს აკავშირებს კოტ-დ’ივუარის ძირითად პორტ აბიჯანთან, რომლის მეშვეობითაც ხდება ბურკინა-ფასოს ტვირთების გადამუშავება. 2003 წელს კოტ-დ’ივუარში სიტუაციის გამწვავებამ გამოიწვია ტვირთგადაზიდვების ტრადიციული გზების შეცვლა: აბიჯანის სატრანსპორტო კორიდორთან ერთად დაიწყო [[ტოგო]]ს, [[ბენინი]]ს და [[განა|განის]] პორტების გამოყენების შესაძლებლობების განხილვები. შედეგად, ბურკინა-ფასოს და განის ხელისუფლებმა შეისწავლეს ახალი რკინიგზის ხაზის გაყვანის შესაძლებლობები ბურკინა-ფასოს ტერიტორიაზე უაგადუგუსა და [[პო (ბურკინა-ფასო)|პოს]] შორის და აქედან განის ტერიტორიაზე არსებულ [[კუმასი|კუმასისა]] და [[ბონკარა]]ს ([[სამდინარე პორტი|სამდინარე]]) პორტებამდე. ამჟამად მიმდინარეობს ამ პროექტის ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთება. ორი ქვეყნის სატრანსპორტო სისტემების ერთ მთლიან სისტემაში გაერთიანების ძირითადი სიძნელეა განსხვავებული ლიანდაგის სიგანე, მაგრამ ამ სირთულის გადაჭრა შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდებით. რკინიგზის ხაზი უაგადუგუდან [[ნიგერი]]ს დედაქალაქ [[ნიამეი]]მდე მთავრდება ქალაქ კაიაში. [[Google Earth]]-ის სისტემის გამოსახულებაზე (15/02/2007) სჩანს, რომ რკინიგზის მშენებლობა გრძელდება, მუშაობა მიმდინარეობს დაახლოებით 100 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთში ქალაქ [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორიდან]]. 2006 წელს [[ინდოეთი]]ს კომპანიამ წამოაყენა შიდაკონტინენტური ნიგერის და ბურკინა-ფასოს სარკინიგზო სისტემების ბენინის და ტოგოს სარკინიგზო სისტემებთან დაკავშირების განმახორციებელი პროექტი, ანალოგიური პროექტები წამოაყენა [[ჩეხეთი]]ს ერთ-ერთმა კომპანიამ<ref>[http://www.otal.com/ghana/transportnews.htm OTAL — Ghana]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.fdi.net/documents/WorldBank/databases/ghana/Ghana_burkina_railway_Ghana.pdf |title=World Bank Report |accessdate=2017-09-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071108110530/http://www.fdi.net/documents/WorldBank/databases/ghana/Ghana_burkina_railway_Ghana.pdf |archivedate=2007-11-08 }}</ref>. ამ შემთხვევაში გადაზიდვების ძირითადი პროდუქტი სავარაუდოდ იქნებოდა [[მანგანუმი]]ს მადანი ქალაქ დორის სიახლოვეს მდებარე საბადოსთან. ბურკინა-ფასო ასევე [[AfricaRail]]-ის პროექტის ნაწილიცაა. ==== საავტომობილო ტრანსპორტი ==== ბურკინა-ფასოში დაგებულია 15 272 კმ სიგრძის საავტომობილო გზა, სადაც 4766 კმ-ს აქვს მყარი საფარი. 2000 წელს ქვეყნის ხელისუფლების მონაცემებით ეროვნულ საავტომობილო ქსელში, რომელიც იმყოფება ინფრასტრუქტურის, ტრანსპორტის და საბინაო მშენებლობის სამინისტროს ({{lang-en|Ministry of Infrastructures Transport and Housing (MITH)}}) დაქვემდებარებაში, შედიოდა დაახლოებით 15 000 კმ ავტოგზა. ამ რაოდენობაში შედის ძირითადი საქალაქთაშორისო შოსეები და ქალაქების — რეგიონების ადმინისტრაციული ცენტრების — მთავარი გზები. მათგან მხოლოდ ათს, თუნდაც ნაწილობრივ, გააჩნია მყარი საფარი, ხოლო მათი ტექნიკური მდგომარეობა არადამაკმაყოფილებელია: ავტოგზები არ არის საღებავით დახაზული, არ არსებობს გამყოფი წინაღობები, მაჩვენებლები და ნიშნები, შემხვედრი მოძრაობის ზოლი არ არის მარკირებული, გზის საფარი სავსეა ორმოებით. '''საავტომობილო გზები''' * სულ — 15 272 კმ (2010)<ref name="CIA World Factbook: Burkina Faso"/>, მათ შორის: ** მყარი საფარით — 4766 კმ ** მყარი საფარის გარეშე — 10 506 კმ ==== საჰაერო ტრანსპორტი ==== ქვეყანის დედაქალაქ უაგადუგუში და ქალაქ ბობო-დიულასოში ფუნქციონირებს საერთაშორისო [[აეროპორტი]], ასევე მცირე [[ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი]]ანი აეროპორტების დიდი რაოდენობა. 2013 წელს ქვეყანაში არსებობდა 23 აეროპორტი, მაგრამ მხოლოდ ორს ჰქონდა მყარი საფარის ზოლი.<ref name="CIA World Factbook: Burkina Faso">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html|title=CIA World Factbook: Burkina Faso|accessdate=2017-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190906203318/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html|archivedate=2019-09-06}}</ref> ბურკინა-ფასო ფლობს კომპანია [[Air Afrique]]-ის აქციების ნაწილს, რომელიც ახორციელებს საერთაშორისო რეისებს. ქვეყნის შიგნით მონოპოლური გადამზიდია 1967 წელს დაარსებული კომპანია [[Air Burkina]]. ის ასევე ახორციელებს ფრენებს მეზობელ ქვეყნებში. 2003 წელს ჯამურმა მგზავრთა ბრუნვამ შეადგინა 55 000 ადამიანი. '''აეროპორტები''' * სულ — 23 (2013)<ref name="CIA World Factbook: Burkina Faso"/>, მათ შორის: ** მყარი საფარით — 2 ** მყარი საფარის გარეშე — 21 === ტურიზმი === ბურკინა-ფასო მდებარეობს [[დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთ აფრიკაში]] და დასახლებულია დაახლოებით 60 ეთნიკური ჯგუფით 10 000-ზე მეტი ადამიანის რაოდენობით, რომელთაგან თითოეულს გააჩნია საკუთარი კულტურა განსაკუთრებული ტრადიციებით და წეს-ჩვეულებებით. ღირსშესანიშნავი ადგილები მოიძებნება ქვეყნის პრაქტიკულად ყველა რეგიონში; ქვემოთ ჩამოთვლილი ადგილები ყველაზე უფრო პოპულარულებია წლიდან წლამდე. ==== ქვეყნის ცენტრი ==== * [[უაგადუგუ]] ** '''ბანგრ ვეუგუს პარკი''' იგი მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ უაგადუგუს ცენტრალურ ნაწილში. 2006 წელს მოგზაურები აღნიშნავდნენ, რომ „ქალაქის ბანგრ ვეუგუს პარკში იზრდება 360 სახეობაზე მეტი მცენარე და ბინადრობს [[ფრინველები]]ს 160 და [[ცხოველები]]ს 40 სახეობა, მაგალითად [[ანტილოპები]], [[ნიანგები]], [[მაიმუნები]] და [[ციყვი|ციყვები]]. პარკის ინფრასტრუქტურული ობიექტებია: ცხოველთა სამყაროსადმი მიძღვნილი [[მუზეუმი]], სპორტული სექტორი, საბავშვო სექტორი „პარკი ფასო“ და [[რესტორანი]]“. ** '''ხელოვნებისა და ხელსაქმეობის საერთაშორისო სალონი (SIAO) და კინოს ფესტივალი (FESPACO)''' უაგადუგუში ტურისტებს ასევე იზიდავს ხელოვნებისა და ხელსაქმეობის საერთაშორისო სალონი და კინოს ფესტივალი. თითოეული მათგანი ტარდება ორ წელიწადში ერთხელ. SIAO ახორციელებს მთავარ როლს აფრიკული ხელსაქმეობის პოპულარიზაციაში და [[აფრიკა|აფრიკის]] კულტურის შესწავლის საუკეთესო საშუალებაა, რადგანაც აქ წარმოდგენილია კონტინენტის ყველა ქვეყანა. თავის მხრივ უნიკალურია FESPACO-ს ფესტივალი, რადგან აქ ნაჩვენებია ყველა აფრიკული ფილმი. ფესტივალი პოპულარულია უცხოელ ტურისტებს შორისაც, რადგანაც იგი ერთადერთი ადგილია, სადაც აფრიკელი მსახიობები და რეჟისორები ერთმანეთს ხვდებიან და განიხილავენ აფრიკული კინოს პერსპექტივებს და პრიორიტეტულ ვექტორებს. ფესტივალის 2-3 კვირის განმავლობაში ფილმებს აჩვენებენ არა მარტო კინოთეატრებში, არამედ სატელევიზიო არხებიც მათთვის გამოყოფენ საეთერო დროის დიდ ნაწილს. * [[ზინიარე]] ** '''ზინიარეს ბუნებრივი პარკი''' ზინიარეს ბუნებრივი საფარი-პარკში თავისუფლად დაიარება ცხოველთა დიდი რაოდენობა. ეს საუკეთესო ადგილია იმისთვის, რომ მნახველებმა დაათვალიერონ [[სპილოსებრნი|სპილოები]], [[ლომი|ლომები]], [[ანტილოპები]] და ცხოველთა სამყაროს სხვა წარმომადგენლები. ტურისტებს ასევე შეუძლიათ ეწვიონ იქვე ახლოს მდებარე [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბლეზ კომპაორე]]ს მამულს.<ref name="STTA">Retrieved from http://www.izf.net/izf/EE/pro/burkinafaso/1012.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519023331/http://www.izf.net/izf/EE/pro/burkinafaso/1012.asp |date=2006-05-19 }} - 81k</ref> ** '''ლოანგოს გრანიტული ძეგლები''' ქალაქ ზინიარეს სიახლოვეს მდებარე ლოანგოში მდებარეობენ [[გრანიტი]]ს სალოცავები. სინამდვილეში, ლოანგო ფართედაა ცნობილი მთელ მსოფლიოში მოქანდაკეთა შორის, რომლებიც წელიწადში ერთხელ ჩამოდიან აქ და ქვისგან თლიან ახალ და ახალ ძეგლებს. ეს ღონისძიება წარმოადგენს მშვენიერ შესაძლებლობას შევხვდეთ თანამედროვეობის უდიდეს მოქანდაკეებს და შევაფასოთ მათი ოსტატობა.<ref name="STTA"/> ** '''მანეგას მუზეუმი''' ყველაზე უფრო უჩვეულო ტურისტული ობიექტია მანეგას მუზეუმი, აგრეთვე ცნობილი როგორც „დასასვენებელი ადგილი“. მდებარეობს უაგადუგუდან 50 კმ-ით ჩრდილოეთში, რომელიც დააარსა [[ფრედერიკ ტიტინგა პასერე]]მ — იურისტმა და კულტურის დამფასებელმა. პასერეს ჩანაფიქრის თანახმად, მუზეუმი „იდუმალი სახით დაკავშირებულია ქვეყნის ეთნიკური ჯგუფების სალოცავ ადგილებთან, ის მალავს ბევრ მოვლენებს, რომლებიც მისტიკური საიდუმლოებებითაა მოცული“. მუზეუმში წარმოდგენილია 500 [[ნიღაბი (რიტუალი)|ნიღაბი]], რომლებსაც ხმარობენ დაკრძალვის რიტუალების დროს გარდაცვლილთა წინაშე, რამდენიმე ათეული სამარხის ფილა, რომლებზეც ამოკვეთილია მამაკაცთა გამოსახულებები, რომელთა ასაკი შეადგენს რამდენიმე ათასწლეულს, უძველესი აფრიკული კულტების სხვა ობიექტები.<ref name="MasterPacéré">Retrieved March 26, 2006, from http://www.musee-manega.bf/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102141850/http://www.musee-manega.bf/ |date=2011-01-02 }} - 5k</ref> * [[კუდუგუ]] ** '''საბუს საღვთო ნიანგები''' ქალაქი კუდუგუ ცნობილია მის სიახლოვეს მდებარე საბუსთან მობინადრე საღვთო ნიანგების გამო. სინამდვილეში, ადგილობრივი მოსახლეობის თაყვანისცემა ნიანგების მიმართ დაკავშირებულია არა მარტო რელიგიურ კულტებთან, არამედ უფრო მეტად მომგებიანი მოტივებით: ნიანგებს უმრავლეს შემთხვევაში მშვიდი ხასიათი აქვთ და არსებობს მათთან სამახსოვრო ფოტოსურათის გადაღების შესაძლებლობა, რისი მეშვეობითაც ადგილობრივი მოსახლეობა გარკვეულ შემოსავალს ღებულობს.<ref name="Bicaba">Bicaba, I.Sites touristiques du Burkina: La mare aux crocodiles sacrés de Sabou Retrieved March 26, 2006, from http://www.lefaso.net/article.php3?id_article=3196 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927193011/http://www.lefaso.net/article.php3?id_article=3196 |date=2007-09-27 }} - 36k</ref> ==== ქვეყნის დასავლეთი ==== * [[ბობო-დიულასო]] [[ფაილი:BoboDioulasso-GrandMosqueN.JPG|thumb|right|ბობო-დიულასოს ძველი [[მეჩეთი]]]] ** '''კულტურის ეროვნული კვირეული (SNC)''' უაგადუგუსგან განსხვავებით ბობო-დიულასოში ტარდება საკუთარი კულტურის კვირეული, სადაც სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფები წარადგენენ საკუთარ ტრადიციულ კულტურას თეატრალური დადგმების სახით, სადაც ასრულებენ ტრადიციულ სიმღერებს და რიტუალურ ცეკვებს. კვირეულს ეძღვნება სხვადასხვა ღონისძიებები, რაც ბობო-დიულასოში იზიდავს ბევრ მაყურებელს. ** '''ბობო-დიულასოს მუზეუმი''' ** '''[[ძველი ქალაქი]]''' ** '''გუინგუეტი''' * [[ბანფორა]] ** '''სინდუს [[ბიუტი|ბიუტები]]''' სინდუს ბიუტები, რომლებიც წარმოადგენენ [[ქვიშაქვა|ქვიშაქვის]] შვერილებს, შეყვანილია [[იუნესკო]]ს ბუნებრივი მემკვიდრეობის სიაში. ** '''ბანფორას ჩანჩქერები''' ** '''[[ტენგრელა]]ს ტბა''' ==== ქვეყნის აღმოსავლეთი ==== * [[დიაპარა]] მთლიანობაში, ბურკინა-ფასოს აღმოსავლეთი უძველესი დროიდან ცნობილია კარგი ნადირობით, ხოლო ბოლო დროს ეროვნული პარკებითაც.<ref name="AfricaXplorer">Retrieved March 26, 2006, from http://www.africaxplorerr.com/burkina_faso/decouverte.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060622204627/http://www.africaxplorerr.com/burkina_faso/decouverte.htm |date=2006-06-22 }} - 72k -</ref> ** '''არლის ეროვნული პარკები და ეროვნული პარკი [[W (ეროვნული პარკი)|W]]''' ** '''ნაზინგას ნაკრძალები და სანადირო ტერიტორიები'''<ref name="AfricaXplorer"/> ** '''გობნაუგუს კლდეები'''<ref name="AfricaXplorer"/> ==== [[საჰელი]] ==== * ჯიბო ** '''არქეოლოგიური მუზეუმი და პობე მენგაოს ქვის სკულპტურები''' როგორც მუზეუმი, ასევე ქვის სკულპტურები წარმოადგენენ „ნამუსიანი ხალხის“ ცხოვრების ისტორიას (ბურკინა-ფასო — ნამუსიანი ხალხის ქვეყანა).<ref name="Soulama">Soulama, M(2005). Sites touristiques et tourisme d’affaires Retrieved March 26, 2006, from http://www.izf.net/izf/EE/pro/burkinafaso/1012.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519023331/http://www.izf.net/izf/EE/pro/burkinafaso/1012.asp |date=2006-05-19 }} - 81k</ref> * [[გორომ გორომი]] ** '''ქალთა ტრადიციული ხელსაქმეობა'''<ref name="Soulama"/> ** '''ტურისტული ბანაკი''' ბურკინა-ფასოს საჰელის ერთადერთი ქალაქი, რომელსაც გააჩნია აუცილებელი ინფრასტრუქტურა, როგორც წესი ემსახურება ტურისტების საბაზო ბანაკს, რომლებიც მოგზაურობენ ქვეყნის ჩრდილოეთში.<ref name="Soulama"/> === სოფლის მეურნეობა === მიუხედავად იმისა, რომ ბურკინა-ფასოს არ შეუძლია საკუთარი თავი დაიკმაყოფილოს საკვები პროდუქტებით, [[სოფლის მეურნეობა]]ს ქვეყანაში აქვს უზარმაზარი პოტენციალი. სოფლის მეურნეობაში დაკავებულია მუშა ძალის დიდი უმრავლესობა და 2004 წელს მასზე მოდიოდა [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს დაახლოებით 31 %. მაგრამ იმავე წლის შეფასებით მიწის საერთო ფართობის მხოლოდ 13 % დაკავებულია ერთწლოვანი ან მრავალწლოვანი კულტურებით. ქვეყნის ხელისუფლების მცდელობებმა აგრარული სექტორის მოდერნიზაციაზე მოიტანა გარკვეული წარმატებები, განსაკუთრებით [[ბამბა (ბოჭკო)|ბამბასთან]] მიმართებაში, რომლის ექსპორტმა 2004 წელს შეადგინა ექსპორტის საერთო მოცულობის 51 %. 2004 წელს წარმოებული 210 000 ტონა ბამბის დაახლოებით 85 % გავიდა ექსპორტზე. წარმატებებს პირველ რიგში ხელს უშლის არადამაკმაყოფილებელი წყალმომარაგება და ღარიბი [[ნიადაგი]]. თუმცა [[მარცვლეული კულტურები]]ს საერთო წარმოება გაიზარდა 1990 წლის 1 547 000 ტონიდან 2004 წლის 3 063 000 ტონამდე. სურსათზე მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად აუცილებელია საკვები პროდუქტების იმპორტი. 1980-იანი წლების დასაწყისში ადგილობრივი ძალებით აშენდა 1144 კმ-იანი არხი, რათა სარწყავი წყალი მიყვანილიყო მდინარე [[შავი ვოლტა|შავი ვოლტიდან]] ახალმშენებარე [[სურუს კაშხალი|სურუს კაშხლამდე]]. ეს სამუშაოები 40 000 ჰა სარწყავი მიწების შექმნის სახელმწიფოებრივი პროექტის გეგმის ნაწილია. 2004 წლის ძირითადი სასურსათო კულტურების წარმოების მაჩვენებლები შემდეგია: [[სორგო]] – 1 481 000 ტონა; [[ფეტვი]] – 881 000 ტონა; [[სიმინდი]] 595 000 ტონა; [[ბრინჯი]] 95 000 ტონა. ტექნიკურ კულტურებში (2004 წლის საწარმოო მაჩვენებლები) შეყვანილია [[ბამბა (გვარი)|ბამბა]] (315 000 ტონა), [[არაქისი]] (321 000 ტონა), ბამბის ბოჭკო (210 000 ტონა), ასევე [[შირბახტი]] (29 000 ტონა). სხვა მთავარი კულტურებია – [[მანიჰოტი]], [[ძაძა]], [[ბატატი]] და [[თამბაქო]]. [[შაქრის ლერწამი]] შემოტანილი იქნა განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით და გახდა მთავარ სასაქონლო კულტურად; 2004 წელს ნაწარმოები იქნა 450 000 ტონა. === საგარეო ვაჭრობა === * '''ექსპორტი:''' $2,734 მილიარდი (2012 წელი) * '''ექსპორტის დარგები:''' [[ბამბა (ბოჭკო)|ბამბა]], [[ოქრო]], შინაური პირუტყვი, [[შირბახტი]] * '''ძირითადი მყიდველები:''' [[ბენინი]] – 25,9 %, [[ტოგო]] – 12,0 %, [[იაპონია]] – 5,7 %, [[ტაილანდი]] – 5,6 %, [[თურქეთი]] – 5,1 %(2013)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#uv|title=Export Partners of Burkina Faso|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2012|accessdate=2013-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181206230311/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#uv|archivedate=2018-12-06}}</ref> * '''იმპორტი:''' $2,868 მილიარდი (2012 წელი) * '''იმპორტის დარგები:''' ნავთობპროდუქტები, მანქანები და მოწყობილობები, საკვები პროდუქტი * '''ძირითადი მომწოდებლები:''' [[კოტ-დ’ივუარი]] – 18,9 %, [[პაკისტანი]] – 18,1 %, [[განა]] – 4,5 %, [[ინდოეთი]] – 4,3 %, [[ჩინეთი]] – 4,3 % (2013)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#uv|title=Import Partners of Burkina Faso|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2012|accessdate=2013-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019233243/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#uv|archivedate=2018-10-19}}</ref> == სოციალური სფერო == === ჯანდაცვა === 2012 წელს სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა შეადგენს 57 წელს მამაკაცებისათვის და 59 წელს ქალებისათვის. 5 წლის ასაკამდე სიკვდილიანობის კოეფიციენტი და ბავშვთა სიკვდილიანობის კოეფიციენტი შესაბამისად შეადგენდა 102 და 66 ადამიანს 1000 დაბადებულზე.<ref>{{cite web|title=Statistics in Burkina Faso|url=http://www.who.int/countries/bfa/en/|publisher=[[World Health Organization]]}}</ref> 2014 წელს ქვეყნის მოსახლეობის საშუალო ასაკი შეადგენს 17 წელს, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობის ტემპის ზრდა შეადგენს 3,05 %-ს.<ref name=cia>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html Burkina Faso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190906203318/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html |date=2019-09-06 }}. CIA World Factbook</ref> 2011 წელს [[ჯანდაცვა|ჯანდაცვის]] ხარჯებმა შეადგინა [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს 6,5 %; დედათა სიკვდილიანობის კოეფიციენტი შეადგენდა 300 ადამიანს 100 000 დაბადებულზე, ხოლო 2010 წელს ექიმების რაოდენობა 1000 მოსახლეზე შეადგენს 0,05-ს. 2012 წელს გამოთვლილი იქნა, რომ ზრდასრული ადამიანების (15-49 წელი) აიდ-ინფექციით დაავადებულთა გავრცელება შეადგენდა 1,0 %-ს.<ref>[http://www.unaids.org/en/regionscountries/countries/burkinafaso/ UN AIDS: HIV/AIDS – adult prevalence rate]. Retrieved on 25&nbsp;July 2014</ref> 2011 წლის UNAIDS-ის მონაცემებით, აიდ-ინფექციის გავრცელება მცირდება ორსულ ქალთა შორის, რომლებიც გამოკვლევებს იკეთებენ სამშობიარო კლინიკებში.<ref>{{citation|url=http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf|title=UNAIDS World AIDS Day Report 2011|publisher=UNAIDS|accessdate=29 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130601011732/http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf|archivedate=1 ივნისი 2013}}</ref> 2005 წელს მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული კვლევების მონაცემებით, ბურკინა-ფასოს გოგონების და ქალების დაახლოებით 72,5 % განიცდის [[ქალთა წინადაცვეთა]]ს, რომლის მიზეზი ტრადიციული რიტუალების შესრულებაა.<ref>[http://www.who.int/reproductivehealth/topics/fgm/prevalence/en/index.html Female genital mutilation and other harmful practices], WHI.int</ref> 2001 წელს ცენტრალური ხელისუფლების ხარჯები ჯანდაცვაზე შეადგენდა 3 %-ს.<ref>{{cite web|url=http://globalis.gvu.unu.edu/indicator_detail.cfm?IndicatorID=142&Country=BF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110516041014/http://globalis.gvu.unu.edu/indicator_detail.cfm?IndicatorID=142&Country=BF|archivedate=16 May 2011|title=Globalis – an interactive world map – Burkina Faso – Central government expenditures on health|publisher=Globalis.gvu.unu.edu|accessdate=1 October 2009}}</ref> 2009 წლის კვლევების მდგომარეობით 100 000 ადამიანზე სულ მხოლოდ 10 ექიმი მოდიოდა.<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=http://www.afro.who.int/index.php?option=com_content&view=article&id=1018&Itemid=2045&lang=en|title=WHO Country Offices in the WHO African Region – WHO &#124; Regional Office for Africa|publisher=Afro.who.int|access-date=20 June 2010}}</ref> ამას გარდა, ქვეყანაში არსებობდა 41 მედდა და 13 ექთანი 100 000 ადამიანზე.<ref name="autogenerated1"/> 1993 წლიდან დაწყებული 2009 წლამდე ქვეყანაში დემოგრაფიული და სამედიცინო-სანიტარული კვლევები სამჯერ ჩატარდა.<ref name="Burkina Surveys">[https://web.archive.org/web/20110816011006/http://www.measuredhs.com/countries/country_main.cfm?ctry_id=50&c=Burkina%20Faso Burkina Faso DHS Surveys], measuredhs.com</ref> 2016 წელს დენგეს ციებ-ცხელების დროს დაიღუპა 20 ადამიანი. ამ დაავადების შემთხვევები დარეგისტრირებულია უაგადუგუს ყველა 12 რაიონში.<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.com/news/world-africa-38078754|title=Dengue fever kills 20 in Burkina Faso|last= |first= |date= |work= |access-date= |via= }}</ref> === განათლება === [[განათლება]] ბურკინა-ფასოში იყოფა სამ ნაწილად – დაწყებით, საშუალო და უმაღლეს განათლებად.<ref>{{cite web|url=http://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Burkina-Faso-EDUCATION.html|title=Education – Burkina Faso|publisher=Nationsencyclopedia.com|accessdate=1 October 2009}}</ref> საშუალო სკოლებში სწავლა ჯდება დაახლოებით 25 000 CFA ფრანკი ($50 [[აშშ დოლარი]]) წელიწადში, რაც გაცილებით აღემატება ქვეყნის მოსახლეობის ოჯახების უმრავლესობის შესაძლებლობებს. ბიჭები განათლებას უპირატესობას აძლევენ, მაგრამ გოგონებში სწავლისა და განათლების დონე საგრძნობლად დაბალია. გოგონების სასკოლო განათლებაში დასწრების დონის ამაღლება შეიმჩნევა გოგონებისადმი სწავლის გაიაფებისა და მათთვის სტიპენდიების მიცემის სახელისუფლებო პოლიტიკის მეშვეობით. განათლების შესახებ კანონის საფუძველზე სასკოლო განათლება სავალდებულოა 6-დან 16 წლამდე ბავშვებისათვის.<ref name=ilab>"Burkina Faso". [http://www.dol.gov/ilab/media/reports/iclp/tda2005/tda2005.pdf ''2005 Findings on the Worst Forms of Child Labor''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140109071239/http://www.dol.gov/ilab/media/reports/iclp/tda2005/tda2005.pdf|date=January 9, 2014}}. [[Bureau of International Labor Affairs]], [[U. S. Department of Labor]] (2006). ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]]</ref> მიუხედავად ამისა ხელისუფლებას არ გააჩნია საყოველთაო უფასო დაწყებითი განათლების უზრუნველყოფის საკმარისი რესურსები.<ref name=ilab/> ბავშვები მაინც იხდიან სწავლის საფასურს და ადგილობრივ თემებს ხშირად უწევთ დაწყებითი სკოლების შენობებისა და მასწავლებელთა საცხოვრებლების აშენება.<ref name=ilab/> ბავშვები ღარიბი ოჯახებიდან განაგრძობენ უფასო განათლების მიღებას საშუალო და უმაღლეს სასწავლებლებში გამოცდების ჩაბარების შემდეგ.<ref name=ilab/> გადასვლა დაწყებითი სკოლიდან საშუალო სკოლაში ({{lang-en|middle school}}), საშუალოდან ზედა საშუალო სკოლაში ({{lang-en|high school}}) ან ზედა საშუალო სკოლიდან კოლეჯში ხდება ეროვნული გამოცდების ჩაბარების შემდეგ. უმაღლესი განათლების დაწესებულებებია [[უაგადუგუს უნივერსიტეტი]], [[ბობო-დიულასოს პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი]] და [[კუდუგუს უნივერსიტეტი]]. დედაქალაქ უაგადუგუში ასევე ფუნქციონირებს რამდენიმე მცირე კერძო კოლეჯი, მაგრამ იქ სწავლა შეუძლია ქვეყნის მოსახლეობის საკმაოდ მცირე ნაწილს. ასევე ფუნქციონირებს აშშ-ში ბაზირებული კერძო სკოლის დედაქალაქ უაგადუგუში მდებარე [[უაგადუგუს საერთაშორისო სკოლა]] (უსს). [[გაერო]]ს განვითარების პროგრამის 2008 წლის მოხსენებაში ბურკინა-ფასოს უკავია მსოფლიოში განათლების ყველაზე უფრო დაბალ დონეზე მყოფი ქვეყნის ადგილი, მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლების მიერ ჩატარებული ღონისძიებების შედეგად 1990 წელს არსებული 12,8 %-იანი განათლების დონე 2008 წელს გაორმაგდა და მიაღწია 25,3 %-ს.<ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf|title=UNDP Human Development Report 2007/2008|accessdate=2016-01-13|deadurl=bot: unknown|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429033726/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_20072008_EN_Complete.pdf|archivedate=29 April 2011|df=dmy}}. Palgrave Macmillan. 2007. {{ISBN|978-0-230-54704-9}}</ref> == მასმედია == მასმედიას ბურკინა-ფასოში წარმოადგენს ბეჭვდითი ორგანოები, ასევე სახელმწიფო დაქვემდებარებაში მყოფი [[რადიო]]ს, ახალი ამბების და [[ტელევიზია|სატელევიზიო]] სადგურები. ქვეყანაში ასევე ფუნქციონირებს რამდენიმე კერძო სამაუწყებლო პროგრამა, რომლებიც გადმოსცემენ სპორტულ, მუსიკალურ, კულტურულ და რელიგიურ თემებს. ორი რადიოსადგური, აქედან ერთი უაგადუგუში და ერთიც ბობო-დიულასოში, იმყოფება სახელმწიფო რადიოკორპორაცია Radiodiffusion Nationale-ს დაქვემდებარებაში. იგი მაუწყებლობს ფრანგულ და მკვიდრი მოსახლეობის 13 ენაზე, იყენებს ორ საშუალო ტალღას [[ამპლიტუდური მოდულაცია|AM]] და [[სიხშირული მოდულაცია|FM]] სიხშირეზე. Radio Nationale Burkina (RTB) დედაქალაქ უაგადუგუდან მოკლე ტალღებზე 100 კილოვატიანი გადამცემის საშუალებით 4.815 და 5.030 მეგაჰერც ტალღებზე ფრანგულ ენაზე მთელ მსოფლიოში გადასცემს ახალ ამბებს.<ref>Radio Station World, ''[http://radiostationworld.com/locations/burkina_faso/ Burkina Faso: Governmental Broadcasting Agencies]''</ref> ასევე ფუნქციონირებს რამდენიმე დამოუკიდებელი და უცხოური რადიოსადგური, როგორებიცაა [[BBC]] და "Radio France Internationale" (RFI 1 - Afrique), რომლებიც იყენებენ თანამგზავრულ არხებს. 2002 წლის მდგომარეობით ფუნქციონირებდა 3 AM და 17 FM რადიოსადგური. სახელმწიფო სატელევიზიო სამაუწყებლო სადგური – Télévision Nationale du Burkina შეიქმნა 1963 წელს. გადაცემები მიმდინარეობს 6 დღე კვირაში და მისი მიღება შესაძლებელია მხოლოდ უაგადუგუში და ბობო-დიულასოში. ხელისუფლება ახორციელებს მათი ყურებისათვის საერთო-საზოგადოებრივი ცენტრების შექმნას. ასევე არსებობს რამდენიმე კერძო ტელეარხი. 2003 წლის შეფასებით ქვეყანაში თითოეულ 1000 ადამიანზე მოდიოდა 433 რადიო და 12 [[ტელევიზორი]].<ref>{{Cite web |url=http://www.tnb.bf/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2017-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061209110136/http://www.tnb.bf/ |archivedate=2006-12-09 }}</ref> ქვეყანაში გამოიცემა რამდენიმე ყოველდღიური, ყოველკვირეული და ყოველთვიური გაზეთი: * ''L'Evénement'', ყოველთვიური * ''L'Hebdomadaire du Burkina'', ყოველკვირეული * ''L'Indépendant'', 1993 წელს დაფუძნებული ყოველკვირეული<ref>{{Cite web |url=http://www.independant.bf/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2017-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061201074557/http://www.independant.bf/ |archivedate=2006-12-01 }}</ref> * ''Le Journal du Jeudi'', სატირული ყოველკვირეული<ref>{{cite web |url=http://www.journaldujeudi.com/ |title=Journal Jeuddu |date=2025-06-24 |website=Journal Jeuddu |access-date=2025-08-09 |language=fr}}</ref> * ''[[L'Observateur Paalga]]'', ყოველდღიური ყოველკვირეულის დამატებით, დაარსებული 1973 წელს, დაიწვა 1984 წელს, აღდგა 1991 წელს<ref>{{cite web |url=http://www.lobservateur.bf/ |title=Observateur Paalga - Accueil |website=lobservateur.bf |access-date=2025-08-09 |language=fr}}</ref> * ''L'Opinion'', ყოველკვირეული<ref>{{Cite web |url=http://www.zedcom.bf/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2017-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170912170223/http://zedcom.bf/ |archivedate=2017-09-12 }}</ref> * ''[[Le Pays (Burkina Faso)|Le Pays]]'', ყოველდღიური, გამოიცემა 1991 წლიდან<ref>{{cite web |url=http://www.lepays.bf/ |title=Accueil |website=Editions Le Pays |publisher=https://www.facebook.com/editionslepays |access-date=2025-08-09 |language=fr}}</ref> * ''San Finna'', ყოველკვირეული, 1999 წლიდან გამოიცემა ორშაბათობით<ref>{{cite web |url=http://www.sanfinna.com/ |title=OLENGTOGEL : Link Resmi Situs Togel Online Keluaran HK SGP SDY Tercepat |author=https://heylink.me |website=OLENGTOGEL : Link Resmi Situs Togel Online Keluaran HK SGP SDY Tercepat |access-date=2025-08-09}}</ref> * ''[[Sidwaya]]'', 1984 წლიდან ყოველდღიური<ref>{{Cite web |url=http://www.sidwaya.bf/ |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2017-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170916145525/http://www.sidwaya.bf/ |archivedate=2017-09-16 }}</ref> [[ტელეფონი|სატელეფონო]] და [[ტელეგრაფი|სატელეგრაფო]] მომსახურება შესაძლებელია [[პარიზი|პარიზამდე]] და მეზობელ ქვეყნებამდე. 2003 წელს თითოეულ 1000 ადამიანზე მოდიოდა დაახლოებით 5 სატელეფონო ნომერი; ტელეფონის დადგმის რიგში იმყოფებოდა დაახლოებით 12 400 ადამიანი. იმავე წელს თითოეულ 1000 ადამიანზე მოდიოდა დაახლოებით 19 მობილური ტელეფონი. ქვეყანაში [[ინტერნეტი]]ს გამოყენების ხარისხი იყო დაბალი, მაგრამ მისი გაუმჯობესება დაიწყო 22 მეგაბიტი/სთ-იანი ოპტიკურბოჭკოვანი საერთაშორისო კავშირგაბმულობის დამონტაჟების შემდეგ, რომელმაც გაცილებით გააუმჯობესა ადრინდელი 128 კილობიტი/სთ-იანი სისტემა. ONATEL-ის კომპანია FasoNet წამყვანი ინტერნეტ-პროვაიდერია ქვეყანაში, დომინანტია [[ADSL]]-ის და [[EV-DO]]-ის ტექნოლოგიების სიხშირის ზოლის ბაზარზე ფიქსირებულ უკაბელო მომსახურებაში.<ref name=Budde-BurkinaFaso-2014>[http://www.budde.com.au/Research/Burkina-Faso-Telecoms-Mobile-and-Broadband.html "Burkina Faso - Telecoms, Mobile and Broadband"], BuddeComm, 29 January 2014. Retrieved 11 February 2014.</ref> მობილური ოპერატორები ემსახურებიან მონაცემების გადაცემას [[GPRS]]-ის და [[EDGE]]-ს ტექნოლოგიების გამოყენებით, ასევე მესამე თაობის (3G) მობილურ კავშირს ფართეზოლიანი ტექნოლოგიებით, რომელიც 2013 წელს შემოიტანა [[ინდოეთი|ინდურმა]] კომპანია [[Bharti Airtel]]-მა.<ref>[http://www.itnewsafrica.com/2013/05/airtel-launches-first-3-75-g-service-in-burkina-faso/ "Airtel launches first 3.75 G service in Burkina Faso"], IT News Africa, 28 May 2013. Retrieved 19 April 2015.</ref> 2013 წლის მარტში [[საერთაშორისო ტელეკომუნიკაციების კავშირი]]ს ''სუბსაჰარული აფრიკის ინტერნეტში საერთაშორისო ჩართვის კვლევების ორგანიზაციამ'' განაცხადა, რომ ბურკინა-ფასოს „ინტერნეტ-ბაზარი არ არის საკმარისად დინამიური და კონკურენტუნარიანი“ და რომ ინტერნეტ-შესაძლებლობის მობილური ტელეფონების მაღალი ხარჯები (ექვსჯერ უფრო მეტი დანახარჯი ძირითად მობილურ ტელეფონზე) და მობილური ინტერნეტის გამოწერა (შვიდჯერ უფრო მეტი დანახარჯი ძირითად მობილურ ტელეფონზე) ზღუდავს ინტერნეტის მომხმარებელთა რაოდენობას.<ref>[http://www.itu.int/en/ITU-D/Regulatory-Market/Documents/IIC_Africa_Final-en.pdf ''Study on international Internet connectivity in sub-Saharan Africa''], Abossé Akue-Kpakpo, International Telecommunications Union (ITU), March 2013. Retrieved 11 February 2014.</ref> [[ინტერნეტის პირველადი დომენი]]ა [[.bf]].<ref name=CIAWFB-BurkinaFaso-2014>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html "Communications: Burkina Faso"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190906203318/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html |date=2019-09-06 }}, ''World Factbook'', U. S. Central Intelligence Agency, 28 January 2014. Retrieved 11 February 2014.</ref> 2012 წელს ქვეყანაში არსებობდა 643 504 მომხმარებელი, მსოფლიოში 127-ე ადგილი; მოსახლეობის 3,7 %, მსოფლიოში 194-ე ადგილი (2012 წელი).<ref name=NIUCalc>Calculated using penetration rate and population data from [http://www.census.gov/population/international/data/idb/rank.php "Countries and Areas Ranked by Population: 2012"], Population data, International Programs, U. S. Census Bureau, retrieved 26 June 2013</ref><ref name=ITU-IndividualsUsingTheInternet>[http://www.itu.int/en/ITU-D/Statistics/Documents/statistics/2013/Individuals_Internet_2000-2012.xls "Percentage of Individuals using the Internet 2000-2012"], International Telecommunications Union (Geneva), June 2013, retrieved 22 June 2013</ref> არ არსებობს არანაირი სახელისუფლებო შეზღუდვა ინტერნეტთან კავშირზე; მაგრამ კავშირგაბმულობის უმაღლესი საბჭო (SCC) არსებული რეგლამენტის დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით აკონტროლებს ინტერნეტ-[[საიტი|ვებ-საიტებსა]] და [[ინტერნეტ-ფორუმი|ინტერნეტ-ფორუმებს]]. მაგალითად, 2012 წლის მაისში SCC-მა გამოსცა გაფრთხილება ვებ-საიტებისთვის, რომლის მიხედვითაც მომხმარებელმა ვითომდა შეურაცხყოფა მიაყენა პრეზიდენტ [[ბლეზ კომპაორე]]ს ინტერნეტ-ფორუმში.<ref name=USDOS-CRHRP-BurkinaFaso-2012>[https://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm?year=2012&dlid=204094 "Burkina Faso"], ''Country Reports on Human Rights Practices for 2012'', Bureau of Democracy, Human Rights and Labor, U. S. Department of State, 18 April 2013. Retrieved 11 February 2014.</ref> == კულტურა == [[დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთ აფრიკაში]] ბურკინა-ფასოს [[კულტურა]]ს ასევე ეძახიან ბურკინაბეს კულტურას. ბურკინა-ფასოს კულტურის ორი მთავარი ელემენტია მისი ტრადიციული [[ნიღაბი (რიტუალი)|ნიღბები]] და [[ცეკვა|ცეკვები]]. დასავლეთ [[საჰელი]]ს ამ რეგიონში ნიღბები გამოიყენება ღმერთებისადმი მსხვერპლშეწირვის რიტუალებისთვის და სოფლებში ცხოველთა სულების გამოხატვისათვის. მეორე მხრივ ნატურალური ცეკვა გამოიყენება იმისთვის, რომ სოფლის მოსახლეობამ გამოხატოს სულების თაყვანისცემის სურვილი. === ლიტერატურა === ბურკინა-ფასოს [[ლიტერატურა]] დაფუძნებულია ზეპირსიტყვიერ ტრადიციებზე, რომელიც ჯერ კიდევ ცხოვრებისეულია.<ref name="KS">{{cite book | last = Salhi | first = Kamal | authorlink = | coauthors = | title = Francophone Voices | publisher = Intellect Books | date = 1999 | location = | url = https://books.google.com/books?id=G9u9TeDegXMC | isbn = 1-902454-03-0 | page = 37}}</ref> 1934 წელს, [[საფრანგეთი]]ს [[ოკუპაცია|ოკუპაციის]] დროს, დიმ-დოლობსომ უედრაოგომ გამოაქვეყნა საკუთარი ''Maximes, pensées et devinettes mossi'' (მოსის ხალხის აფორიზმები, აზრი და გამოცანები), [[მოსი (ხალხი)|მოსის]] ხალხის ისტორიის ზეპირი ჩანაწერები.<ref name="KS" /> ზეპირსიტყვიერი ტრადიცია ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგაც, 1960-იან წლებში, აგრძელებდა თავისი გავლენის მოხდენას ბურკინა-ფასოს ისეთ მწერლებზე, როგორებიცაა ნაზი ბონი და როჟერ ნიკიემა.<ref name="TJA">{{cite book | last = Allan | first = Tuzyline Jita | authorlink = | coauthors = | title = Women's Studies Quarterly: Teaching African Literatures in a Global Literary | publisher = [[Feminist Press]] | date = 1997 | location = | url = https://books.google.com/books?id=QD8TgZVWugYC | isbn = 1-55861-169-X | page = 86}}</ref> 1960-იან წლებში შეიმჩნეოდა [[დრამატურგი]]ული პუბლიკაციების რაოდენობის ზრდა.<ref name="KS" /> 1970-იანი წლებიდან ბურკინა-ფასოს ლიტერატურული წრე შეივსო ბევრი სხვა [[მწერალი|მწერლით]].<ref name="JM">{{cite book | last = Marchais | first = Julien | authorlink = | coauthors = | title = Burkina Faso | publisher = Petit Futé | date = | location = | pages = 91–92 | url = https://books.google.com/books?id=6jsBLSzJWYsC | language = French | isbn = 2-7469-1601-0}}</ref> === თეატრი === ბურკინა-ფასოს [[თეატრი|თეატრში]] ერთმანეთში შერეულია კოლონიალური გავლენის ტრადიციული წარმოდგენები და პოსტ-კოლონიალური მცდელობები, სოფლის მაცხოვრებლებისთვის მიეცათ ცოდნა, რათა შექმნილიყო თვითმყოფადი ეროვნული თეატრი. ბურკინა-ფასოს სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფების ტრადიციულ რიტუალურ წეს-ჩვეულებებში უკვე დიდი ხანია გამოიყენება ცეკვები და ნიღბები. კოლონიალურ პერიოდში ფრანგული თეატრის დიდი გავლენის გამო ჩვეულებრივი მოვლენა იყო დასავლური ტიპის თეატრი. ქვეყნის დამოუკიდებლობამ მოიტანა თეატრის ახალი სტილი, მიმართული ქვეყნის სოფლის მოსახლეობის განათლების და გართობისათვის. === კინო === ბურკინა-ფასოს ყველაზე უფრო პოპულარული თეატრი მდებარეობს მის დედაქალაქ უაგადუგუში, რომელიც ქვეყნის სოციალური და კულტურული მოვლენების ცენტრია. უაგადუგუ იმ ადამიანების აქტიურობის ცენტრია, ვინც მონაწილეობს [[აფრიკის კინემატოგრაფია|აფრიკული კინოს]] შექმნაში და აქ ყოველწლიურად იმართება [[აფრიკული ქვეყნების კინოსა და ტელევიზიის ფესტივალი უაგადუგუში|უაგადუგუს]] [[პანაფრიკანიზმი|პანაფრიკული]] [[კინოფესტივალი]] (FESPACO), რომელიც მსოფლიოში აღიარებული [[ფესტივალი]]ა. ამ ფესტივალის ლაურეატები გახდნენ ბურკინა-ფასოელი რეჟისორები [[გასტონ კაბორე]] და [[იდრისა უედრაოგო]]. [[კულტურა]] და [[ხელოვნება]] ასევე აისახება სოფელ [[ლაონგო]]ს [[გრანიტი]]ს ქვებიან მოშიშვლებულ ფართობზე, სადაც იწვევენ მთელი ქვეყნის ხელოვნებს ქვებზე სკულპტურების შესაქმნელად.<ref name="Laongo">Burkina Faso (2006b). Sculptures de Laongo Burkina Faso Retrieved 04/12/ 2006 from [http://abc.burkina.faso.free.fr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427142442/http://abc.burkina.faso.free.fr/ |date=2006-04-27 }}</ref> იდრისა უედრაოგო კომერციულად ყველაზე უფრო წარმატებული აფრიკელი რეჟისორია ბურკინა-ფასოში. იგი, თავისი ფილმით „კანონი“ (1990 წელი), გახდა ერთადერთი აფრიკელი რეჟისორი, რომელმაც მიიღო [[კანის კინოფესტივალის გრან პრი]]. === მუსიკა === ბურკინა-ფასოს [[მუსიკა]] მოიცავს 60 სხვადასხვა [[ეთნოსი|ეთნიკური ჯგუფის]] ფოლკლორს. დასავლეთ აფრიკის სხვა სახელმწიფოების მსგავსად [[გრიოტი|გრიოტების]] კასტა ცნობილია როგორც „წარსულის ხსოვნის შემნახველები“: ისტორიულად თითოეული მმართველის დაკრძალვისას ისინი წარმოთქვამდნენ მანამდე არსებული მმართველების სახელებს, ისინი ერეოდნენ სხვა ადამიანების პირად საქმეებში და გამოჰქონდათ საზოგადოების შეხვედრებზე. მოსის ხალხის გრიოტებს შენარჩუნებული აქვთ ძველი სამეფო სახლებში და სასამართლოებში არსებული მუსიკა. გრიოტების [[სიმებიანი საკრავები]] [[კორა]] პოპულარული იყო დასავლეთი აფრიკის ტერიტორიის დიდ ნაწილზე მდებარე მალის იმპერიაში 1240-იან წლებში. კორას ტრადიციულად ჰქონდა 7 სიმი, მხოლოდ [[გამბია|გამბიის]] გრიოტების ინსტრუმენტ [[მადი ვულენდი]]ს გააჩნდა 21 სიმი. კორას ინსტრუმენტით დაკვრა შესაძლებელი იყო რამდენიმე ხმათა თანმიმდევრობით. მანდეს ტომის მომღერლები ასევე იყენებდნენ ხის [[ქსილოფონი]]ს მსგავს საკრავ [[ბალაფონი|ბალაფონს]]. [[დაგააბა]]ს, [[ბვა]]ს და [[სენუფო]]ს ხალხს ასევე გააჩნიათ ამ ინსტრუმენტის საკუთარი ნაირსახეობები. ბარაბან [[ჯემბე]]ს, როგორც ბალაფონს, ხშირად ამზადებენ ქალაქ ბობო-დიულასოში. ჯემბე, რომელიც ბურკინა-ფასოს ტრადიციული მუსიკის მთავარი ნაწილია, [[მანდინკა]]ს ხალხის გამოგონილია. ის დამზადებულია მერქნის მთელი ნაწილისაგან, როგორც წესი Khaya senegalensis-ის ან Afzelia africana-ს ხის ჯიშებისაგან. ბარაბანი [[ბენდრე]] (მალიში ჰქვია ბარა, ხოლო ჰაუსას ხალხი ეძახის დუმაას) – [[მემბრანოფონი]]ა, დამზადებული თავმოჭრილი [[გოგრა|გოგრისგან]], რომელიც თხის ან ცხვრის კანითაა დაფარული. ეს უძველესი ინსტრუმენტია, სავარაუდოდ ნააბა უბრის მმართველობის დროს შემოღებული. ასევე სიმებიანი ინსტრუმენტია [[ნგონი]]. ლეგენდის თანახმად ის გამოიგონა სენუფოს ტომის მონადირემ. ნგონის ასევე იყენებენ ნიგერში, სენეგალში და მალიში. ჩრდილოეთში მცხოვრები [[ფულბე]]ს ხალხი იყენებენ სხვადასხვა ტრადიციულ ინსტრუმენტებს, როგორებიცაა ბარაბნები ჰოდუ (ანუ [[ხალამი]], წააგავს [[ბანჯო]]ს) და რიტი ან რიიტი (ერთსიმიანი ხემიანი ინსტრუმენტი), ისინი იყენებენ დასარტყმელი ინსტრუმენტების რთულ ვოკალურ ტექნიკას. მათ გრიოტებს გაულოს ეძახიან. === სამზარეულო === ბურკინა-ფასოს სამზარეულო ბევრი კომპონენტით ჰგავს [[დასავლეთი აფრიკა|დასავლეთი აფრიკის]] მრავალი ქვეყნის სამზარეულოს და დაფუძნებულია იმ ძირითად საკვებ პროდუქტებზე, რომლებიცაა [[სორგო]], [[ფეტვი]], [[ბრინჯი]], [[ფონიო]], [[სიმინდი]], [[არაქისი]], [[კარტოფილი]], [[ლობიო]], [[იამსი]] და [[ბამი (მცენარე)|ბამი]].<ref name="ox">{{cite web|title=Oxfam's Cool Planet - Food in Burkina Faso|publisher=[[Oxfam]]|date=|url=http://www.oxfam.org.uk/coolplanet/ontheline/explore/journey/burkina/food.htm|accessdate=2008-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120517115414/http://www.oxfam.org.uk/coolplanet/ontheline/explore/journey/burkina/food.htm|archivedate=2012-05-17}}</ref> ბრინჯი, სიმინდი და ფეტვი მარცვლეულის ყველაზე უფრო პოპულარული სახეობაა.<ref name=foodculture>{{cite encyclopedia|article=Burkina Faso|encyclopedia=Food Cultures of the World|author=Liza Debrevic|pages=23–30|editor=Ken Albala|publisher=ABC-CLIO}}</ref> შემწვარი ხორცი გავრცელებული საკვებია, განსაკუთრებით [[ცხვარი|ცხვრის]], [[შინაური თხა|თხის]], [[ძროხა|ძროხის]] და [[თევზი]]ს.<ref name="JM-1">Marchais, Julien. p. 99</ref> ამას გარდა ბურკინა-ფასოს სუფრა მდიდარია [[ბოსტნეული კულტურები]]თ, როგორებიცაა იამსი, კარტოფილი, ბამი, [[ჩვეულებრივი პომიდორი|პომიდორი]], [[ყაბაყი]], [[სტაფილო]], [[პრასი]], [[ხახვი]], [[ჭარხალი]], [[გოგრა]], [[კიტრი]], [[კომბოსტო]], [[მჟაუნა]] და [[ისპანახი (გვარი)|ისპანახი]].<ref name=foodculture/> == სპორტი == [[სპორტი]] ბურკინა-ფასოში ფართედაა გავრცელებული და მოიცავს [[ფეხბურთი|ფეხბურთს]], [[კალათბურთი|კალათბურთს]], [[ველოსპორტი|ველოსპორტს]], [[ხელბურთი|ხელბურთს]], [[რაგბი]]ს, [[ჩოგბურთი|ჩოგბურთს]], [[კრივი|კრივს]] და აღმოსავლურ ორთაბრძოლებს. ფეხბურთი საკმაოდ პოპულარულია ქვეყანაში, მას თამაშობენ როგორც პროფესიონალები, ასევე მოყვარულები მთელი ქვეყნის ქალაქებში და სოფლებში. [[ბურკინა-ფასოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]]ს მეტსახელია „Les Etalons“ („კვიცები“), რომელიც აღებულია ლეგენდარული პრინცესა [[იენენგა]]ს ცხენის სახელისაგან. 1998 წელს ბურკინა-ფასოში გაიმართა [[აფრიკის ერთა თასი]]ს ტურნირი, რომლის დროსაც ქალაქ ბობო-დიულასოში აშენდა ახალი [[სტადიონი]]. 2013 წელს ბურკინა-ფასოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა]]ში ჩატარებულ აფრიკის ერთა თასის ფინალში გავიდა, მაგრამ დამარცხდა [[ნიგერიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ნიგერიის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთან]] ანგარიშით 0:1. 2017 წელს [[გაბონი|გაბონში]] ჩატარებულ ანალოგიურ ტურნირში ბურკინა-ფასოს ნაკრებმა მესამე ადგილისთვის შეხვედრაში დაამარცხა [[განის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]] ანგარიშით 1:0 და მოიპოვა [[ბრინჯაო]]ს მედლები. კალათბურთი სპორტის მეორე სახეობაა, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობს, როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებშიც.<ref>{{cite book|last=Keim|first=Marion|title=Sport and Development Policy in Africa – Results of collaborative study of selected country cases|publisher=SUN PRESS|date=2014|orig-year=1st&nbsp;pub. 2014|pages=206|chapter=COUNTRY PROFILE OF SPORT AND DEVELOPMENT – Sport and Popularity|chapterurl=https://books.google.com/books?id=8jsrAwAAQBAJ&pg=PA57&lpg=PA57&dq=burkina+faso+most+popular+sport&source=bl&ots=2XLwHAPhdR&sig=zIij3MIvAw9skbBFiHpZ23IM3sI&hl=de&sa=X&ved=0CEgQ6AEwBWoVChMIwrTw_bnzyAIVhkAaCh2lNgiE#v=onepage&q=basketball&f=false|isbn=978-1-920689-20-9|lastauthoramp=y}}</ref> [[ბურკინა-ფასოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები]]სთვის ყველაზე წარმატებული იყო 2013 წელი, როდესაც მან პირველად ითამაშა [[აფრიკის ჩემპიონატი კალათბურთში|კალათბურთში აფრიკის ჩემპიონატის]] ფინალურ ეტაპზე. ბურკინა-ფასომ მონაწილეობა მიიღო 9 [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები|ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე]]. ქვეყანას დებიუტი ჰქონდა [[მიუნხენი]]ს [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1972|1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე]] სახელწოდებით ''[[ზემო ვოლტის რესპუბლიკა]]'', მაგრამ შემდეგ გამოტოვა [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1976|მონრეალის]], [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1980|მოსკოვის]] და [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1984|ლოს-ანჯელესის]] [[ოლიმპიური თამაშები]]. ქვეყანა ოლიმპიურ ოჯახში დაბრუნდა მხოლოდ [[1988]] წელს [[სეული]]ს [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1984|ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე]] უკვე ბურკინა-ფასოს სახელწოდებით. მას შემდეგ ბურკინა-ფასოს სპორტსმენები მონაწილეობდნენ ყველა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ქვეყანას ყველა ოლიმპიურ თამაშებზე წარმოადგენდა 19 მამაკაცი და 10 ქალი, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს [[კრივი]]ს, [[ძიუდო]]ს, [[მძლეოსნობა|მძლეოსნობის]], [[ცურვა|ცურვის]] და [[ფარიკაობა|ფარიკაობის]] ტურნირებში. ყველაზე უფრო მრავალრიცხოვანი დელეგაცია (6-6 სპორტსმენი) ბურკინა-ფასომ გააგზავნა [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1988|1988]] და [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2008|2008]] წლების ოლიმპიურ თამაშებზე. [[ზამთრის ოლიმპიური თამაშები|ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში]] ქვეყანას მონაწილეობა არასოდეს არ მიუღია. ბურკინა-ფასოს სპორტსმენებს არასოდეს არ მოუპოვებიათ [[ოლიმპიური მედალი|ოლიმპიური მედლები]]. ბურკინა-ფასოს ეროვნული ოლიმპიური და სპორტული კომიტეტი შეიქმნა 1965 წელს, რომელიც [[საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი|საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა]] სცნო 1972 წელს. მონაწილეთა რაოდენობა ოლიმპიურ თამაშებზე: {| class=wikitable style="text-align:center" ! სპორტის სახეობა ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1972|1972]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1988|1988]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1992|1992]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1996|1996]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2000|2000]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2004|2004]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2008|2008]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2012|2012]] ! [[ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2016|2016]] ! სულ |- |align=left|[[კრივი]] | |2 | |1 |1 | | | | |4 |- |align=left|[[ძიუდო]] | | |1 | |1 |1(1) |1(1) |1(1) |1 |4(2) |- |align=left|[[მძლეოსნობა]] |1 |4(1) |3 |4(2) |2(1) |3(1) |2(1) |2(1) |2(1) |15(6) |- |align=left|[[ცურვა]] | | | | | |1 |2(1) |2(1) |2(1) |5(2) |- |align=left|[[ფარიკაობა]] | | | | | | |1 | | |1 |- !სულ სპორტსმენი|| 1 || 6(1) || 4 || 5(2) || 4(1) || 5(2)|| 6(3) || 5(3) || 5(2) || 29(10) |} * ფრჩხილებში ნაჩვენებია ქალი სპორტსმენების რაოდენობა გუნდის შემადგენლობაში == დღესასწაულები == ბურკინა-ფასოში სადღესასწაულო დღეებია:<ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Burkina Faso Public Holidays 2008 | work = | publisher = World Travel Guide | date = | url = http://www.worldtravelguide.net/country/45/public_holidays/Africa/Burkina-Faso.html | accessdate = 2008-06-06}} </ref> {| class="wikitable" |- ! თარიღი !! ქართული სახელწოდება !! ინგლისური სახელწოდება |- | 1 იანვარი || [[ახალი წელი]] || New Year's Day |- | 3 იანვარი || 1966 წლის სახელმწიფო გადატრიალების წლისთავი || Anniversary of the 1966 Coup d'État |- | 8 მარტი || [[ქალთა საერთაშორისო დღე]] || International Women's Day |- | 1 მაისი || [[მშრომელთა საერთაშორისო დღე]] || Labour Day |- | 4 აგვისტო || [[რევოლუციის დღე]] || Revolution Day |- | 5 აგვისტო || [[დამოუკიდებლობის დღე]] || Independence Day |- | 15 აგვისტო || [[მარიამ ღვთისმშობლის ამაღლების დღე]] || Assumption of Mary |- | 15 ოქტომბერი || 1987 წლის სახელმწიფო გადატრიალების წლისთავი || Anniversary of the 1987 coup d’état |- | 1 ნოემბერი || [[ყველა წმინდანის დღე]] || All Saints' Day |- | 11 დეკემბერი || რესპუბლიკის გამოცხადების დღე || Proclamation of the Republic |- | 25 დეკემბერი || [[ქრისტეს შობა]] || Christmas Day |} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{wikiatlas|Burkina Faso}} * {{dmoz|Regional/Africa/Burkina_Faso}} * [http://www.gouvernement.gov.bf/ Premier Ministère], official government portal. {{fr icon}} * [http://www.lefaso.net/ LeFaso.net], a news information site. * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/burkinafaso.htm Burkina Faso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821140152/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/burkinafaso.htm |date=2008-08-21 }} from ''UCB Libraries GovPubs''. * [http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13072774 Burkina Faso profile] from the [[BBC News]]. * [http://allafrica.com/burkinafaso/ News headline links] from [[AllAfrica.com]]. * [https://web.archive.org/web/20120526073427/http://www.odi.org.uk/work/regions-countries/details.asp?id=222&title=burkina-faso Overseas Development Institute]. * [http://www.newint.org/columns/country/2011/07/01/burkina-faso-profile/ Country profile] at [[New Internationalist]]. * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=BF Key Development Forecasts for Burkina Faso] from [[International Futures]]. * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/BFA/Year/2011/Summary World Bank 2011 Trade Summary for Burkiana Faso]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{აფრიკის ქვეყნები}} {{აფრიკის კავშირი}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო|*]] [[კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები]] [[კატეგორია:ფრანგულენოვანი ქვეყნები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] bcwtad2sxuwbwi8zudzirpi3lxlf6wz 0 44559 5562647 5318207 2026-10-21T12:05:35Z ~2026-56508-87 188838 right 5562647 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე,-young sheldonze wkviani iyo.. რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[პანთეონი (მთაწმინდა)|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] 9sxznm40004mqn4r9t30w52q1kg0k1m 5562648 5562647 2026-10-21T12:07:00Z Otogi 27089 [[Special:Contributions/~2026-56508-87|~2026-56508-87]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:M.|M.]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4884937 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[პანთეონი (მთაწმინდა)|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] sax3q3toq1tlqibyjtpor6mzp0swik0 5562655 5562648 2026-10-21T12:12:42Z ~2026-56508-87 188838 i added the place of birth of the writer 5562655 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა მაქსეტე შერის, [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[პანთეონი (მთაწმინდა)|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] lf8jmlgwx4k871qemenlunssb5fizn8 5562657 5562655 2026-10-21T12:13:26Z Otogi 27089 მომხმარებლის [[სპეციალური:წვლილი/~2026-56508-87|~2026-56508-87]] ცვლილებების გაუქმება (№5562655) 5562657 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[პანთეონი (მთაწმინდა)|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] sax3q3toq1tlqibyjtpor6mzp0swik0 5562662 5562657 2026-10-21T12:15:09Z Otogi 27089 5562662 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] ak16tpbf2jm075s38knz2u6mxbm4b7s 5562663 5562662 2026-10-21T12:16:45Z ~2026-56508-87 188838 5562663 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ მიხეილ სააკაშვილმა და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] 4uj5qngq8kdpy3zm1eodz3wdxftxgad 5562664 5562663 2026-10-21T12:17:02Z Otogi 27089 5562664 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ მიხეილ სააკაშვილმა და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] k4geyobrimhby3kfkiwkl2jtc2zmyg1 5562667 5562664 2026-10-21T12:18:48Z Otogi 27089 მომხმარებლის [[სპეციალური:წვლილი/~2026-56508-87|~2026-56508-87]] ცვლილებების გაუქმება (№5562663) 5562667 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] ipib58q4nto89vg1skjr5f5498gubz0 5562803 5562667 2026-10-21T14:11:30Z Fndjjdkd 188839 /* ბიოგრაფია */ 5562803 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურ trusiki mabiaaaa“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] jb368w49i0is2xa0auczobq2o7poc60 5562806 5562803 2026-10-21T14:18:50Z Fndjjdkd 188839 /* ბიოგრაფია */ 5562806 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურ TRUSIKEBSHI “ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] s6w069uiznkzgwd8rtskdnljsqpcpoe 5562812 5562806 2026-10-21T14:28:37Z Jaba1977 3604 [[Special:Contributions/Fndjjdkd|Fndjjdkd]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Otogi|Otogi]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 5562667 wikitext text/x-wiki {{მმ*|კალანდაძე}} {{ინფოდაფა მწერალი|სურათი=ანა კალანდაძე.jpeg}} [[ფაილი:ანა კალანდაძე 1950 წელი.jpeg|მინი|150პქ|ანა კალანდაძე, 1950 წელი]] '''ანა კალანდაძე''' (დ. [[15 დეკემბერი]], [[1924]], [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[11 მარტი]], [[2008]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოეტი. == ბიოგრაფია == ანა კალანდაძე დაიბადა [[ოზურგეთის მაზრა|ოზურგეთის მაზრის]] სოფელ [[ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)|ხიდისთავში]] [[1924]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბერს]] გლეხის, პავლე კალანდაძის ოჯახში. საშუალო სკოლა [[ქუთაისი|ქუთაისში]] დაამთავრა [[1941]] წელს. ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. 1941 წელს სწავლა განაგრძო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით [[1946]] წელს. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა იმავე წელს გაზეთ „ლიტერატურა და ხელოვნებასა“ და ჟურნალ [[მნათობი (ჟურნალი)|„მნათობში“]]. [[1952]] წლიდან მუშაობდა [[საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია|საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის]] [[არნოლდ ჩიქობავა]]ს სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს ანა კალანდაძის შემდგომი პოეტური კრებულები გამოიცა 1958, 1960, 1967, 1976 და სხვ. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა კავშირის გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. საბჭოთა პერიოდში დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით და ღირსების ორდენით. [[1983]] წელს მიენიჭა [[თბილისი]]ს საპატიო მოქალაქის წოდება. [[1985]] წელს ციკლისათვის „თავაწეული ქართული დროშები“ მიენიჭა [[რუსთაველის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია]]. იმავე წელს გახდა გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი. [[1993]] წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. [[1997]] წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დარგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის. [[2006]] წელს მიიღო ლიტერატურული პრემია [[საბა (ლიტერატურული პრემია)|„საბა“]] ლიტერატურაში შეტანილი განსაკუთრებული ღვაწლისთვის. გარდაიცვალა [[2008]] წლის [[11 მარტი|11 მარტს]], [[ინსულტი]]ს შედეგად. დაკრძალულია [[მთაწმინდის პანთეონი|მთაწმინდის პანთეონში]]. == შემოქმედება == [[ფაილი:ანა კალანდაძე ლია სტურუა.png|მინი|246x246პქ|ანა კალანდაძე [[ლია სტურუა|ლია სტურუასთან]] ერთად]] ანა კალანდაძის პოეტური სტილი სისადავითა და ჰარმონიული ფორმით გამოირჩევა. კალანდაძის პოეზიამ იმთავითვე მიიპყრო ყურადღება ლექსის სინატიფითა და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. მისი შემოქმედების ყველა თემა თუ მოტივი [[ლირიკა|ლირიკული]] თვითგამოხატვით ცხადდება და უაღრესი ინტიმურობის ელფერს იძენს. მის ლექსებში გვხვდება შემდეგი თემები: მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისი („კარში გამო ჭიაჭია მარია“, 1946); ბუნების განცდა („თუთა“, 1945; „ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა“, 1946; „ბეთანიის გზაზე“, 1954). ისტორია და თანამედროვეობა („შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, „ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; „ღრუბლები“, 1953); პატრიოტიზმი („საქართველოო ლამაზო“, „მრავალლჟამიერ“, 1952, „ფეხი დამადგით“, „მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს“ 1959), ზნეობა („ნუ მიმცემ ეჭვთა“, 1957; „ისევ გახსენი გული ჩემი“, 1961) და სიყვარული („რისად არ მომხედავ“, 1945, „შეყვარებული ოდეს ქარები“, 1954). მისი ლექსები ნათარგმნია [[რუსული ენა|რუსულ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]], [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]], [[პოლონური ენა|პოლონურ]] და სხვა ენებზე. ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია [[სტეფან მალარმე]]ს, [[ალექსანდრე პუშკინი]]სა და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები და მოგონებები. === გავლენა ხელოვნებაზე === ანა კალანდაძის პოეზია აისახა [[მუსიკა|მუსიკალურ ხელოვნებაშ]]ი. კომპოზიტორმა მერი დავითაშვილმა და ჟურნალისტმა თეიმურაზ ნაცვლიშვილმა პირველებმა მიმართეს ანა კალანდაძის პოეზიას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში, შექმნეს რა ვოკალური ნაწარმოებები: სიმღერა „საქართველოო ლამაზო“ , რომანსები „არაბი ხარ“ და „თუთა“. ანა კალანდაძის ლექსებზე დაწერეს სიმღერები აგრეთვე გივი ციციშვილმა, ტარიელ ბაქრაძემ, ჯემალ ბეგლარიშვილმა, კახა ცაბაძემ და სხვებმა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|5|327|ასათიანი, გ.}} *{{წიგნი | ტომი=II| სათაური=მწერალთა ავტობიოგრაფიები| ნაწილი=|გამომცემლობა=[[საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი|ლიტერატურის მუზეუმი]] |ადგილი=თბილისი |წელი=2013| origyear=| isbn=978-99940-28-85-6| edition=|გვერდები=675-678}} *''ჩხენკელი, თ.'' „პოეზია — სიბრძნის დარგი“ თბილისი, 1978 *''ჭილაძე, თ.'' წერილები, თბილისი, 1978 *''ჩხეიძე, ნ.'' „ლიტერატურული წერილები“ თბილისი, 1969 == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ანა კალანდაძე |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი =Category:Ana Kalandadze |მეტავიკი = }} *{{nplg ბიოგრაფია|00000531}} * [http://feminism-boell.org/ka/2014/06/13/ana-kalandaze ანა კალანდაძე] * [http://burusi.wordpress.com/literature/ana-kalandadze/ ანა კალანდაძე, ცხოვრება, შემოქმედება, ფოტოგალერეა] * გარდაიცვალა ქართველი პოეტი ანა კალანდაძე, 15/03/2008 - [https://web.archive.org/web/20080720032833/http://www.voanews.com/georgian/archive/2008-03/2008-03-15-voa3.cfm ამერიკის ხმა]; * [https://www.radiotavisupleba.ge/a/1538731.html ანა კალანდაძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კალანდაძე, ანა}} [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)]] [[კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:კალანდაძეები|ანა]] [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] [[კატეგორია:პოეტი ქალები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] ipib58q4nto89vg1skjr5f5498gubz0 0 55438 5563303 5537466 2026-10-22T09:15:17Z Shkuru Afshar 172804 5563303 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = კანბერა |მშობლიური სახელი = {{lang-en|Canberra}} |ქვეყანა = ავსტრალია |პანორამა = Canberra parliamentary axis.JPG |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of Arms of the Australian Capital Territory.svg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg = 35|lat_min = 18|lat_sec = 27 |lon_dir = E|lon_deg = 149|lon_min = 07|lon_sec = 27.9 |CoordAddon = type:city(110000)_region:AU |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 280 |რეგიონის რუკის ზომა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = ფედერალური ტერიტორია (ავსტრალია){{!}} ფედერალური ტერიტორია |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = [[12 მარტი]], 1913 |დაქვემდებარება = დედაქალაქი |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 814,2 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 578 |მოსახლეობა = 420 960 |აღწერის წელი = 2018 |სიმჭიდროვე = 517,0 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = +10 |DST = 11 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = www.act.gov.au |კატეგორია ვიკისაწყობში = Canberra }} '''კანბერა''' ({{lang-en|Canberra}}) — [[ავსტრალია|ავსტრალიის]] [[დედაქალაქი]] 1927 წლიდან. გარშემორტყმულია [[ახალი სამხრეთ უელსი]]ს შტატის ტერიტორიით. კანბერა ქვეყნის შიგნით მდებარე ყველაზე დიდი ქალაქია, ხოლო მთლიანად ქვეყნის მასშტაბით მე-8. ქალაქი [[ფედერალური ტერიტორია (ავსტრალია)|ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის]] ადმინისტრაციული ცენტრია, რომელიც, ასევე, მოიცავს მცირე სასოფლო სამეურნეო ზონასა და [[ნამაჯის ეროვნული პარკი|ნამაჯის ეროვნულ პარკს]]. კანბერიდან 280 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს [[სიდნეი]], ხოლო 650 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით - [[მელბურნი]]. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ კანბერის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 355 596 ადამიანს,<ref>{{Cite web |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL802001?opendocument&navpos=220 |title=Australian Bureau of Statistics (Canberra) |accessdate=2015-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924053331/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL802001?opendocument&navpos=220 |archivedate=2015-09-24 }}</ref> ხოლო იმავე წლის აღწერის მონაცემებით კანბერის მოსახლეობა თანამგზავრ ქალაქ [[კუნიბეი]]სთან ერთად, როგორც საქალაქო [[აგლომერაცია]] მოიცავს 391 645 მოსახლეს.<ref>{{Cite web |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/8001?opendocument&navpos=220 |title=Australian Bureau of Statistics (Canberra-Queanbeyan) |accessdate=2015-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924011946/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/8001?opendocument&navpos=220 |archivedate=2015-09-24 }}</ref> 1908 წელს თანამედროვე კანბერის ტერიტორია შეირჩა ავსტრალიის კავშირის მომავალი დედაქალაქისათვის, რაც გახდა კომპრომისი ამ სტატუსისათვის ერთმანეთთან მეტოქე ქვეყნის ორ უდიდეს ქალაქებს - სიდნეისა და მელბურნს შორის. საუკეთესო დიზაინისთვის ჩატარებული საერთაშორისო კონკურსის შემდეგ მომავალი მშენებლობის საფუძვლად, რომელიც დაიწყო 1913 წელს, აღებული იქნა [[ჩიკაგო]]ელი [[არქიტექტურა|არქიტექტორების]] [[უოლტერ გრიფინი]]ს<nowiki/>ა და [[მერიონ გრიფინი]]ს გეგმა. კანბერის დიზაინის საფუძვლად იქცა [[ქალაქი-ბაღნარი]]ს კონცეფცია, რომელიც საშუალებას იძლეოდა შექმნილიყო ბუნებრივი მცენარეულობის ფართე ზონები, რის გამოც ავსტრალიელებმა დედაქალაქს შეარქვეს „''bush capital''“ ([[ინგლისური ენა|ინგლისური ენიდან]] თარგმანში „ტყის დედაქალაქი“). მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქის ზრდასა და განვითარებას ხელს უშლიდა [[პირველი მსოფლიო ომი]] და [[დიდი დეპრესია]], [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ კანბერა გახდა აყვავებული ქალაქი. კანბერა არის ადგილი, სადაც განლაგებულია [[გენერალ-გუბერნატორი]]ს რეზიდენცია, [[ავსტრალიის პარლამენტი]], [[ავსტრალიის უმაღლესი სასამართლო]] და მრავალი სამინისტრო და სააგენტო. ქალაქში ასევე მდებარეობს სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საზოგადოებრივი და კულტურული დაწესებულებები, ისეთები როგორებიცაა: [[ავსტრალიის ეროვნული გალერეა]] და [[ავსტრალიის ეროვნული მუზეუმი]]. ==მნიშვნელობა== სიტყვა „''Canberra''“ მომდინარეობს [[ავსტრალიელი აბორიგენები|ავსტრალიელი აბორიგენი]] ადგილობრივი ტომის [[ნგაბრი|ნგაბრის]] [[დიალექტი|დიალექტის]] დასახელებისგან, რომელიც ეკუთვნის ნგუნავალის ოჯახურ ჯგუფს, უფრო ზუსტად სიტყვა „''Kanbarra''“, რომელიც ნგუნავალის ძველი ენიდან ითარგმნება, როგორიც „შეხვედრის ადგილი“<ref name=autogenerated1>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article55185386|title=Place Names|newspaper=[[Australian Women's Weekly|The Australian Women's Weekly (1932–1982)]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110327163310/http://www.trove.nla.gov.au/ndp/del/article/55185386|archivedate=27 მარტი 2011|url-status=live|date=13 May 1964|accessdate=22 თებერვალი, 2011|page=61|publisher=National Library of Australia}}</ref>. ეს დასახელება, გამოიყენებოდა [[კორობორი|კორობორის]], ანუ ავსტრალიელი აბორიგენების ცერემონიალური შეხვედრების აღსანიშნავად, რომელიც ტარდებოდა ნგუნავალის ტომის სეზონური მიგრაციის დროს და რომელზეც ჭამდნენ „[[Agrotis infusa]]“-ს. მათი მიგრაციის გზა ყოველ გაზაფხულზე ასევე გადიოდა ამ რაიონზე<ref name=autogenerated1 />. == გეოგრაფია == [[ფაილი:Canberra Map-MJC.png|thumb|275px|right|კანბერის მდებარეობა ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის ფარგლებში. ქალაქის შვიდი ოლქი გამოსახულია ყვითელი ფერით: ჩრდილოეთი კანბერა, სამხრეთი კანბერა, უოდენ-ველი, ბელკონენი, უესტონი-კრიკი, ტაგერანონგი და განგალინი.]] კანბერას ფართობი 814,2 კმ²-ს შეადგენს<ref name=area>{{cite web|url=http://www.actpla.act.gov.au/tools_resources/planning_data|title=Planning Data Statistics|publisher=ACT Planning & Land Authority|date=21 July 2009|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080802163103/http://www.actpla.act.gov.au/tools_resources/planning_data|archivedate=2 აგვისტო 2008}}</ref> და მდებარეობს [[ბრინდაბელა]]ს მთებთან, დაახლოებით 150 კმ-ში ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროდან. ქალაქი მდებარეობს გორაკებიან დაბლობზე სიმაღლით 550 მეტრიდან 700 მეტრამდე. უმაღლესი წერტილი არის მაჯურას მთა (სიმაღლე 888 მეტრი)<ref>{{cite web|url=http://www.queanbeyanage.com.au/news/local/news/general/lady-luck-or-lucky-lady/250543.aspx?storypage=0|title=Lady luck or lucky lady?|work=The Queanbeyan Age|date=19 July 2002|accessdate=11 თებერვალი 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120303151249/http://www.queanbeyanage.com.au/news/local/news/general/lady-luck-or-lucky-lady/250543.aspx?storypage=0|archivedate=3 მარტი 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tams.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0006/13686/cnpmapmajura.pdf|title=Canberra Nature Park: Mt Majura Nature Reserve|year=2004|publisher=ACT Government Territory and Municipal Services|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326060951/http://www.tams.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0006/13686/cnpmapmajura.pdf|archivedate=26 მარტი 2012}}</ref>. სხვა მაღალი ადგილებიდან გამოირჩევა ტეილორის მთები , ეინსლი, მაგა-მაგა და [[ბლექ-მაუნთინი]]. კანბერა გარშემორტყმულია [[ტყე]]ებით, რომელიც წარმოადგენს [[ევკალიპტი]]ს [[სავანა|სავანების]], [[მინდორი|მინდვრების]], ტყის რაიონების, [[ჭაობი|ჭაობების]]<nowiki/>ა და მშრალი [[ევკალიპტი|ევკალიპტის]] ტყეების ნარევს. ქალაქში მოედინება [[მდინარე]] [[მოლონგლო (მდინარე)|მოლონგლო]], რომელიც ერთ ადგილას გადაკეტილია [[კაშხალი|კაშხლით]], რომ შეინარჩუნონ წყლის დონე კანბერის ცენტრში მდებარე ხელოვნურ [[ტბა]] [[ბერლი-გრიფინი|ბერლი-გრიფინში]].{{sfn|Sparke|1988|pp=131-132}} ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მოლონგლო უერთდება მდინარე [[მარამბიჯი]]ს, რომელიც მიედინება ჩრდილო-დასავლეთი მიმართულებით ქალაქ [[იასი (ავსტრალია)|იასი]]ს მხრიდან ახალ სამხრეთ უელსში.{{sfn|Gibbney|1988|loc=inside cover}} ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის ფარგლებში დასახლება ოუქს-ისტეიტის შორიახლოს მოლონგლოს მდინარეს უერთდება მდინარე კუეანბეიანი. მოლონგლოსა და მარამბიჯის მდინარეებს ასევე უერთდება რამდენიმე პატარა მდინარე, მაგალითად, ჯერაბომბერა და იარალუმლა. პატარა მდინარეებიდან ორი, ჯინინდერა და ტაგერანონგი, გადაღობილია კაშხლებით, და ისინი ქმნიან ტბა ჯინინდერასა და ტაგერანონგს.{{sfn|Sparke|1988|pp=181-182}}<ref>{{cite web|url=http://www.tams.act.gov.au/parks-recreation/water_catchments/urban_water_catchments/lakeginninderra|title=Lake Ginninderra|publisher=ACT Government Territory and Municipal Services|accessdate=17 September 2013|archiveurl=https://archive.today/20130628011309/http://www.tams.act.gov.au/parks-recreation/water_catchments/urban_water_catchments/lakeginninderra|archivedate=28 ივნისი 2013}}</ref>{{sfn|Williams|2006|p=260}} ბერლი-გრიფინის ტბის წარმოქმნამდე კანბერის ტერიტორია მუდმივად განიცდიდა დატბორვას.{{sfn|Sparke|1988|pp=4-7, 13-14}}<ref name="NCA_ Scrivener">{{cite book|title=Scrivener Dam|publisher=National Capital Authority|pages=1–2|url=http://www.nationalcapital.gov.au/downloads/education_and_understanding/factsheets/20ScrivenerDam.pdf|accessdate=2 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501233910/http://www.nationalcapital.gov.au/downloads/education_and_understanding/factsheets/20ScrivenerDam.pdf|archivedate=1 May 2013|format=PDF}}</ref> === კლიმატი === კანბერის [[კლიმატი]] მთის კონტინენტალური [[სუბტროპიკული კლიმატური სარტყელი|სუბტროპიკულია]].<ref>{{cite web|title=Climate: Canberra - Climate graph, Temperature graph, Climate table|url=http://en.climate-data.org/location/118/|publisher=Climate-Data.org|accessdate=5 September 2013}}</ref> ამ მიზეზით კანბერაში მუდამ ტემპერატურის დიდი სადღეღამისო ცვალებადობაა, ხოლო [[ზაფხული]] ჩვეულებრივ ძალიან მშრალი არაა. გეოგრაფიული განედის, სიმაღლისა და სანაპიროდან დაშორების გამო კანბერაში გამორჩეულად გამოიყოფა ოთხი სეზონი. ავსტრალიის სანაპირო ტერიტორიების უმრავლესობის კლიმატი, სადაც მდებარეობს ქვეყნის ყველა შტატისა და ტერიტორიის დედაქალაქი, იმყოფება ზღვის რბილი ზემოქმედების ქვეშ. კანბერაში კი ზაფხული ცხელი და მშრალია, [[ზამთარი]] გამოირჩევა ცივი ნისლით და ხშირი სუსხით. მთები და გარკვეული ადგილები დაფარულია [[თოვლი]]თ.<ref name=bom>{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/weather/nsw/canberra/climate.shtml|title=Climate of Canberra Area|accessdate=13 May 2010|publisher=Bureau of Meteorology|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090712100903/http://www.bom.gov.au/weather/nsw/canberra/climate.shtml|archivedate=12 ივლისი 2009}}</ref> ქალაქში ყველაზე მაღალი ტემპერატურა დარეგისტრირდა 1968 წლის 1 თებერვალს, რომელიც შეადგენდა 42,2&nbsp;°C-ს,<ref>{{Cite journal|publisher=Australian Bureau of Statistics|title=1301.0 - Year Book Australia, 2002|url=http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/0/b5186097bad6b76cca256b3400819cd1|archivedate=12 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012125015/http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/0/b5186097bad6b76cca256b3400819cd1|date=25 January 2002|ref=harv}}</ref> ყველაზე დაბალი დარეგისტრირდა 1971 წლის 11 ივლისს −10&nbsp;°C,<ref name=bom/> ზამთარში ქალაქში ზოგჯერ მოდის თოვლი, მაგრამ როგორც წესი ის მალე დნება. სექტემბრიდან მარტის ჩათვლით ხდება [[ჭექა-ქუხილი]]. წვიმის მაქსიმალური რაოდენობა მოდის გაზაფხულზე და ზაფხულში. === ქალაქის დაგეგმარება === კანბერა აშენებულია ქალაქის გეგმის საფუძველზე, რომელიც შეიმუშავა XX საუკუნის ერთ-ერთმა დიდმა ამერიკელმა არქიტექტორმა [[უოლტერ გრიფინი|უოლტერ გრიფინმა]] .{{sfn|Wigmore|1971|pp=60-63}} ქალაქის ცენტრს აქვს რადიალური და რგოლური ქუჩების სისტემა და დაკვალულია ორ პერპენდიკულარულ ღერძზე: წყლის ღერძი, რომელიც გაჭიმულია ბერლი-გრიფინის ტბის გასწვრივ,{{sfn|Wigmore|1971|p=67}} და სახმელეთო ღერძი, რომელიც გაჭიმულია პარლამენტის შენობიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით ანზაკ-პარეიდის ქუჩის გასწვრივ ეინსლის მთის ძირას არსებული ავსტრალიის სამხედრო მემორიალამდე. ტერიტორია, რომელიც ცნობილია როგორც პარლამენტის სამკუთხედი, ჩამოყალიბებულია სამი ღერძით: პირველი გაჭიმულია კეპიტალ-ჰილიდან, სადაც მდებარეობს პარლამენტის შენობა, თანამეგობრობის ავენიუს გასწვრივ სიტი-ჰილის გარშემო არსებულ საქმიანი ცენტრისკენ, მეორე - კონსტიტუციის ავენიუს გასწვრივ დიფენსის ოლქისკენ რასელ-ჰილზე, მესამე - კინგზის ავენიუს გასწვრივ კეპიტალ-ჰილთან.{{sfn|Universal Publishers|2007|pp=10-120}} კანბერისა დანარჩენი ნაწილის დაგეგმარება იწყება სამი შემაღლებული ადგილიდან, რომლებიც გარს აკრავენ ქალაქს: ეინსლის, ბლექ-მაუნტინის{{sfn|Wigmore|1971|p=64}} და ბიმბერის{{sfn|Wigmore|1971|p=64}} მთებიდან. [[ფაილი:Inner-canberra 01MJC.png|left|thumb|250px|კანბერის ცენტრალური ნაწილი ძირითადად აშენებულია გრიფინის გეგმის საფუძველზე (მაგალითად, „პარლამენტის სამკუთხედი“).]] კანბერის საქალაქო ნაწილს აქვს ზონური სტრუქტურა: მასში გამოყოფილია ოლქები, ქალაქის ცენტრები, ქალაქ-თანამგზავრები, საწარმოო რაიონები და სოფლები. ქალაქი დაყოფილია შვიდ ოლქად, რომელთაგან თითოეული იყოფა რაიონებად და აქვს საკუთარი კომერციული და საზოგადოებრივი ცენტრი.{{sfn|Universal Publishers|2007|pp=10-60}} ოლქებში ადამიანებით დასახლება მოხდა შემდეგი თანმიმდევრობით: * [[ჩრდილოეთი კანბერა]]: ოლქი დასახლდა 1920-1930-იან წლებში და შემდგომში გაფართოვდა 1960-იან წლებამდე. დღეისათვის შედგება 14 რაიონისაგან.{{sfn|Gibbney|1988|pp=110-200}} * [[სამხრეთი კანბერა]]: ოლქი დასახლდა 1920-დან 1960-იან წლებში. შედგება 12 რაიონისაგან. * [[უოდენ-ველი]] ): პირველად დასახლდა 1963 წელს. შედგება 12 რაიონისაგან.{{sfn|Sparke|1988|p=180}} * [[ბელკონენი]]: პირველად დასახლდა 1967 წელს. შედგება 25 რაიონისაგან.{{sfn|Sparke|1988|p=180}} * [[უესტონი-კრიკი]]: პირველად დასახლდა 1969 წელს. შედგება 8 რაიონისაგან.<ref>{{cite web |url=http://www.wccc.com.au/Pages/aboutweston.php |title=About Weston Creek, Canberra |publisher=Weston Creek Community Council |accessdate=23 April 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6970DL7Ok?url=http://www.wccc.com.au/Pages/aboutweston.php |archivedate=12 ივლისი 2012 }}</ref> * [[ტაგერანონგი]]: პირველად დასახლდა 1974 წელს. შედგება 19 რაიონისაგან.{{sfn|Fitzgerald|1987|p=167}} * [[განგალინი]]: პირველად დასახლდა 1990-იან წლებში. დღეისათვის შედგება 7 რაიონისაგან, იგეგმება გაფართოება. ჩრდილოეთ კანბერისა და სამხრეთ კანბერის ოლქების დიდი ნაწილი აშენდა უოლტერ გრიფინის გეგმის საფუძველზე{{sfn|Wigmore|1971|p=64}}{{sfn|National Capital Development Commission|1988|p=17}}. 1967 წელს ეროვნული დედაქალაქის განვითარების კომისიამ მიიღო ეგრეთ წოდებული „Y-გეგმა“, კანბერის მომავალი საქალაქო განვითარების გეგმა მთელი რიგი სავაჭრო და კომერციული ტერიტორიების გარშემო, ცნობილი როგორც ქალაქის ცენტრები და ერთმანეთთან ჩქაროსნული ავტოსტრადებით შეერთებული, რომელთა მდებარეობა გვაგონებს ასო Y-ს: Y-ის საფუძველში დევს ტაგერანონგის ოლქი, ხოლო დაბოლოებებში -ბელკონენი და განგალინი{{sfn|Sparke|1988|pp=154-155}}. კანბერის განვითარება, მათ შორის, საქალაქო დაგეგმარება და მიწადსარგებლობა, იმყოფება მთავრობის სრული კონტროლის ქვეშ. ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის მთელი მიწა ეროვნული მთავრობისაგან აღებულია არენდაში 99 წლიანი ვადით{{sfn|Sparke|1988|pp=154-155}}. ქალაქის უმრავლეს რაიონებში არსებობენ საკუთარი მაღაზიები და, იმავე დროს, მდებარეობენ უფრო მსხვილი სავაჭრო ცენტრებიდან სიახლოვეს, რომელიც ემსახურება რამდენიმე ერთმანეთის მოსაზღვრე რაიონებს. კომუნალური სამსახურები და სკოლები ხშირად მდებარეობენ ადგილობრივი მაღაზიების ან სავაჭრო ცენტრების სიახლოვეს. კანბერის ბევრ რაიონს სახელი დარქმეული აქვს ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრების, ქვეყნის ცნობილი მოქალაქეების, ადრეული დასახლებულების პატივსაცემად ან გამოყენებულია სახელები, რომლებიც წარმოშობილები არიან ავსტრალიელი აბორიგენების ენებიდან<ref name=name>{{cite web|url=http://www.actpla.act.gov.au/tools_resources/maps_land_survey/place_names/place_name_processes|title=Place name processes|publisher=ACT Planning & Land Authority|date=11 May 2009|accessdate=10 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130419123735/http://www.actpla.act.gov.au/tools_resources/maps_land_survey/place_names/place_name_processes|archivedate=19 April 2013}}</ref>. ქალაქის ცალკეული რაიონების ქუჩებს აქვთ განსაზღვრული თემატიკა, მაგალითად, ქუჩები პეიჯის რაიონში ატარებენ ცნობილი ბიოლოგებისა და ნატურალისტების სახელებს, ხოლო დაფის რაიონში-ავსტრალიის დამბებისა და კაშხლების სახელებს. უცხოური სახელმწიფოების დიპლომატიური მისიები ძირითადად მდებარეობენ იარალამლას, დიკინის და ო’მალის რაიონებში. ქალაქის სამი სამრეწველო რაიონებია: ფიშუიკი, მიტჩელი და ჰიუმი.<ref>{{cite web|url=http://www.australianhumanitiesreview.org/archive/Issue-September-2000/johnston.html|last=Johnston|first=Dorothy|title=Cyberspace and Canberra Crime Fiction|date=September 2000|work=Australian Humanities Review|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110107064831/http://www.australianhumanitiesreview.org/archive/Issue-September-2000/johnston.html|archivedate=7 იანვარი 2011}}</ref> {{პანორამა|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|1250პქ|<center>კანბერას პანორამა</center>}} == ისტორია == === ევროპელებამდელი პერიოდი === ევროპელების დასახლებების გამოჩენამდე თანამედროვე კანბერის ტერიტორიაზე სეზონურად ცხოვრობდნენ [[ნგუნავალი]] და [[ვალგალუ]]ს [[ავსტრალიელი აბორიგენები]]ს ტომები<ref name="Gillespie84">{{cite book|last=Gillespie|first=Lyall|title=Aborigines of the Canberra Region|publisher=Wizard (Lyall Gillespie)|location=Canberra|year=1984|pages=1–25|isbn=0-9590255-0-2}}</ref>. ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიწებზე დასახლებულნი იყვნენ [[ნგარიგო]]ს ტომები, ჩრდილოეთით - [[გუნდუნგურა]]ს ტომები, სანაპიროზე - [[იუინი]]სა და დასავლეთით - [[ვირატიური]]ს ტომები. არქეოლოგიური მონაცემების საფუძველზე, თანამედროვე კანბერის რაიონი ადამიანებით დასახლდა დაახლოებით 21 000 წლის წინ<ref>{{citation|last1=Flood|first1=J. M.|last2=David|first2=B.|last3=Magee|first3=J.|last4=English|first4=B.|year=1987|title=Birrigai: a Pleistocene site in the south eastern highlands|journal=Archaeology in Oceania|volume=22|pages=9–22}}</ref>. === პირველი ევროპული დასახლებები === კანბერის ტერიტორიის ევროპული გამოკვლევები და დასახლება დაიწყო 1820-იანი წლების დასაწყისში<ref>{{citation|url=http://australia.gov.au/about-australia/australian-story/canberra-australias-capital-city|publisher=Australian Government|title=Canberra - Australia's capital city|date=4 February 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140212004359/http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/canberra-australias-capital-city|archivedate=12 თებერვალი 2014|url-status=live|accessdate=12 თებერვალი 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140212004359/http://australia.gov.au/about-australia/australian-story/canberra-australias-capital-city |date=12 თებერვალი 2014 }}</ref>{{sfn|Fitzgerald|1987|p=5}}{{sfn|Gillespie|1991|pp=3-8}}. 1820 წლიდან 1824 წლამდე პერიოდში ჩატარდა ოთხი ექსპედიცია.{{sfn|Fitzgerald|1987|p=5}}{{sfn|Gillespie|1991|pp=3-8}} თეთრკანიანთა დასახლება კანბერის რაიონში თარიღდება 1823 წლით, როდესაც ჯოშუა ჯონ მურის დაქირავებულმა მუშებმა, თანამედროვე ნახევარკუნძულ ექტონის ტერიტორიაზე ააშენეს სასახლე და ცხვრების ფერმა{{sfn|Gillespie|1991|p=9}}. ოფიციალურად ეს ტერიტორია მათ იყიდეს 1826 წელს და დაარქვეს „Canberry“<ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article29891172|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728133212/http://trove.nla.gov.au/ndp/del/article/29891172|url-status=live|archivedate=28 ივლისი 2013|title=LETTERS.|newspaper=The Sydney Morning Herald (NSW : 1842 - 1954)|location=NSW|date=31 January 1934|accessdate=8 October 2012|page=6|publisher=National Library of Australia}}</ref>. XIX საუკუნის განმავლობაში ევროპელი მოსახლეობის რაოდენობა კანბერის რაიონში ნელ-ნელა იზრდებოდა{{sfn|Gibbney|1988|p=48}}. პირველმოსახლეთა შორის იყო პირველი სიდნეელი ვაჭრის რობერტ კემპბელის ოჯახი, ვისი ქვის სახლი შემდგომში გახდა [[სამეფო სამხედრო კოლეჯი (დანტრუნი)|სამეფო სამხედრო კოლეჯი]] [[დანტრუნი]]ს რაიონში{{sfn|Fitzgerald|1987|p=9}}<ref>{{cite web|url=http://www.dha.gov.au/publications/australian-capital-territory.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120318062335/http://www.dha.gov.au/publications/australian-capital-territory.pdf|archivedate=18 March 2012|title=The Royal Military College, Duntroon|publisher=Defence Housing Australia|page=81|accessdate=13 May 2010}}</ref>. კემპბელების ოჯახი ასპონსორებდა დასახლებას, სამუშაოთი უზრუნველყოფდა კანბერის სხვა ოჯახებს, რომლებიც ამუშავებდნენ მათ მიწებს, მაგალითად, თანამედროვე კანბერის თანამგზავრ ქალაქ [[ვიტანგერა]]ში{{sfn|Gibbney|1988|pp=87-95}}. სხვა ცნობილ პირველდასახლებულებს შორის იყო მარის და გიბსის ოჯახები, რომლებიც 1830-იანი წლებიდან 1881 წლის ჩათვლით ფლობდნენ [[იარალამლა]]ს სასახლეს (დღეისათვის [[ავსტრალიის გენერალ-გუბერნატორი]]ს რეზიდენცია). უძველესი საზოგადოებრივი შენობა, რომელიც შენარჩუნებულია ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, [[იოანე ნათლისმცემელი|იოანე ნათლისმცემლის]] [[ანგლიკანიზმი|ანგლიკანური]] [[ეკლესია (ნაგებობა)|ეკლესიაა]], რომელიც მდებარეობს რიდის შემოგარენში{{sfn|Sparke|1988|p=116}}{{sfn|Fitzgerald|1987|p=17}} და ნაკურთხი 1845 წელს<ref>{{cite web|url=http://www.australiancemeteries.com/act/stjohns.htm|last=Weatherill|first=David|year=2007|title=Church of St John the Baptist Cemetery|publisher=The Heraldry & Genealogy Society of Canberra|accessdate=7 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130403094643/http://www.australiancemeteries.com/act/stjohns.htm|archivedate=3 აპრილი 2013|url-status=live}}</ref>. ეკლესიის შემოგარენის სასაფლაოზე კანბერის პირველი გზამკვლევის მრავალი საფლავია. მოსახლეობაში ევროპელთა წილის ზრდის ფონზე ავსტრალიელი აბორიგენების რაოდენობა მცირდებოდა შემოტანილი ავადმყოფობების - ძირითადად [[ოსპა|ოსპის]]ა და [[წითელა]]ს გამო.'' === ავსტრალიის დედაქალაქის საკითხი === რაიონის ცხოვრებაში ძირფესვიანი ცვლილებები, რომელიც ჯერ იყო [[ახალი სამხრეთი უელსი]]ს შტატის სოფელი, ხოლო შემდგომ გახდა ეროვნული დედაქალაქი, დაიწყო [[ავსტრალიის ფედერაცია|ავსტრალიის ფედერაციის]] საკითხზე დებატებით XIX საუკუნის ბოლოს.{{sfn|Fitzgerald|1987|p=92}} ხანგრძლივი კამათის შემდეგ თემაზე, თუ რომელი ქალაქი უნდა ყოფილიყო ქვეყნის დედაქალაქი, [[სიდნეი]] ან [[მელბურნი]], ბოლოს მიაღწიეს კომპრომისს: ახალი დედაქალაქი უნდა აშენებულიყო ახალი სამხრეთი უელსის შტატში იმ პირობით, რომ მისი ტერიტორია არ იქნებოდა სიდნეიდან 160 კმ-ზე ახლოს, ხოლო მელბურნი დედაქალაქის მშენებლობის დროს უნდა გამხდარიყო ქვეყნის დროებითი დედაქალაქი<ref>{{Cite book|title=The Oxford Companion to Australian History|url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_t3i0|editor1-last=Davison|editor1-first=Graeme|editor2-last=Hirst|editor2-first=John|editor3-last=Macintyre|editor3-first=Stuart|year=1998|publisher=Oxford University Press|pages=[https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_t3i0/page/464 464]–465, 662–663|isbn=9780195535976|ref=harv}}</ref>. კანბერის რაიონი 1908 წელს შეირჩა სამთავრობო ტოპოგრაფ [[ჩარლზ სკრივენერი]]ს მიერ ჩატარებული კვლევების შემდეგ.{{sfn|Fitzgerald|1987|p=93}} ახალი სამხრეთი უელსის შტატის მთავრობამ ფედერალური დედაქალაქის ტერიტორია (როგორც ის შემდგომ იწოდება) გადასცა ფედერალურ მთავრობას. === მომავალი დედაქალაქის დაგეგმარება და მშენებლობა === 1910 წლის 1 იანვარს მომავალი დედაქალაქის საუკეთესო დიზაინზე ჩატარებული საერთაშორისო კონკურსის შემდეგ [[ავსტრალიის შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი|ავსტრალიის შინაგან საქმეთა დეპარტამენტმა]] შეარჩია [[უოლტერ გრიფინი]]ს და [[მერიონ გრიფინი]]ს პროექტი, ხოლო უკვე 1913 წელს უოლტერ გრიფინი დაინიშნა ფედერალური დედაქალაქის პროექტირებისა და დიზაინის დირექტორად და მალევე დაიწყო მშენებლობა{{sfn|Wigmore|1971|p=63}}. 1913 წლის 12 მარტს ქალაქს ოფიციალურად ეწოდა თანამედროვე დასახელება{{sfn|Gillespie|1991|p=303}}<ref>{{citation|url=http://aso.gov.au/titles/historical/naming-federal-capital/clip3/|archivedate=17 თებერვალი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140217062840/http://aso.gov.au/titles/historical/naming-federal-capital/clip3/|url-status=live|publisher=National Film and Sound Archive|work=Australian Screen|title=Naming the Federal Capital of Australia|year=1913|accessdate=12 თებერვალი 2015}}</ref>. ეს გააკეთა ლედი დენმანმა, ავსტრალიის მაშინდელი გენერალ-გუბერნატორის - ლორდ [[ტომას დენმანი]]ს ცოლმა{{sfn|Fitzgerald|1987|p=103}}{{sfn|Australian Bureau of Statistics|1963}}<ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=Px7vFz9HIK0|title=View Naming the Federal Capital of Australia|date=12 March 1913}}</ref>. ცერემონია გაიმართა კურაჯონგის ბორცვზე, რომელზეც შემდგომში აშენდა ავსტრალიის პარლამენტის შენობა{{sfn|Fitzgerald|1987|p=105}}. [[კამბერის დღე]]ს ყოველწლიურად აღნიშნავენ ქალაქში და ავსტრალიის ფედერალურ ტერიტორიაზე მარტის მეორე ორშაბათს<ref name=canb>{{cite web|url=http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/canberra/|title=Canberra – Australia's capital city|publisher=Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts|date=4 February 2010|accessdate=23 April 2010|archivedate=10 აპრილი 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110410090632/http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/canberra/}}</ref>. === ქალაქის არამდგრადი განვითარება === ფედერალური მთავრობა გადავიდა კანბერაში 1927 წლის 9 მაისს, ქვეყნის პარლამენტის დროებითი შენობის გახსნის დღეს{{sfn|Fitzgerald|1987|p=130}}<ref>{{Cite journal|url=http://moadoph.gov.au/blog/witness-to-history-the-opening-of-the-provisional-parliament-house-in-1927/|title=Witness to history: the opening of the Provisional Parliament House in 1927|publisher=Museum of Australian Democracy at Old Parliament House|author=Museum of Australian Democracy at Old Parliament House|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130513125119/http://moadoph.gov.au/blog/witness-to-history-the-opening-of-the-provisional-parliament-house-in-1927/|date=12 April 2010|archivedate=13 May 2013|ref=harv}}</ref>. ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი, [[ბრიუს სტენლი]] {{sfn|Wigmore|1971|p=101}}, ოფიციალურად დასახლდა თავის რეზიდენციაში ამ ამბიდან რამდენიმე დღით ადრე<ref>{{cite web|url=http://primeministers.naa.gov.au/primeministers/bruce/spouse.aspx|title=Ethel Bruce – Stanley Melbourne Bruce – Australia's PMs – Australia's Prime Ministers|publisher=National Archives of Australia|accessdate=23 April 2010|archivedate=11 თებერვალი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140211195353/http://primeministers.naa.gov.au/primeministers/bruce/spouse.aspx|url-status=live}}</ref>. ქალაქის დაგეგმილი განვითარება მნიშვნელოვნად შენელდა 1930-იანი წლების [[დიდი დეპრესია|დიდი დეპრესიისა]] და [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს{{sfn|Wigmore|1971|pp=125-128}}. ზოგიერთი პროექტები, მაგალითად, [[კათოლიციზმი|კათოლიკური]] და [[ანგლიკანიზმი|ანგლიკანური]] მონასტრების შენობები, ამ წლებში ვერ აშენდა. === კანბერის განვითარება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ === ქალაქის განვითარება დაჩქარდა მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ, ამასთან დედაქალაქი გასცდა განვითარების საწყისი გეგმის საზღვრებს{{sfn|Wigmore|1971|pp=125-128}}. ომის შემდეგ კანბერაში მელბურნიდან გადმოვიდა რამდენიმე სამინისტრო სახელმწიფო მომსახურე პერსონალთან ერთად{{sfn|Sparke|1988|p=6}}{{sfn|Sparke|1988|pp=1-3}}. იმავდროულად მთავრობის დახმარებით დაიწყო საცხოვრებელი სახლების მშენებლობა, ქალაქის გაზრდილი მოსახლეობის საცხოვრებელი ადგილებით დასაკმაყოფილებლად. კანბერის ჩრდილოეთი და სამხრეთი ნაწილის მშენებლობა დამთავრდა 1950-იანი წლებისთვის, უოდენ-ველისა და ბელკონენის ოლქების 1960-იანი წლების შუაში და ბოლოში. 1964 წელს დამთავრდა ხელოვნური ტბის [[ბერლი-გრიფინი]]ს მშენებლობა{{sfn|Sparke|1988|pp=130-140}}. 1972 წლის 27 იანვარს პარლამენტის წინ გაიშალა ავსტრალიელი აბორიგენების კარვების საელჩო მკვიდრი მოსახლეობის უფლებებისა და მიწის საკითხებზე ყურადღების მიქცევის მიზნით. 1988 წლის 9 მაისს გაიხსნა ავსტრალიის პარლამენტის ახალი შენობა, უფრო ფართე ვიდრე წინა. 1988 წლის დეკემბერში ავსტრალიის პარლამენტის შესახებ მიღებული კანონის შემდეგ [[ფედერალური ტერიტორია (ავსტრალია)|ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორია]] გახდა მთლიანად თვითმართვადი წარმონაქმნი{{sfn|Sparke|1988|p=116}}{{sfn|Fitzgerald|1987|p=138}}. 1989 წლის თებერვალში ჩატარდა პირველი არჩევნები, და უკვე 1989 წლის 11 მაისს თავისი მუშაობა დაიწყო საკანონმდებლო ასამბლეამ 17 წევრის შემადგენლობით<ref>{{cite web|url=http://www.legassembly.act.gov.au/education/fact-sheets.asp?nav=factsheet02#1|title=Fact sheets|publisher=Legislative Assembly for the ACT|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329130619/http://www.legassembly.act.gov.au/education/fact-sheets.asp?nav=factsheet02|archivedate=29 March 2013}}</ref>. ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის პირველი მთავრობა ჩამოყალიბდა [[ავსტრალიის ლეიბორისტული პარტია|ავსტრალიის ლეიბორისტული პარტიის]] მიერ. მთავარი მინისტრი პირველად გახდა ქალი - [[როზმარი ფოლეტი]].<ref>{{cite news|title=NSW boasts first female leadership team|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-national/nsw-boasts-first-female-leadership-team-20091204-k94l.html|newspaper=The Sydney Morning Herald|publisher=Fairfax Media|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120515212717/http://news.smh.com.au/breaking-news-national/nsw-boasts-first-female-leadership-team-20091204-k94l.html|archivedate=15 May 2012|date=3 December 2009|last=Jerga|first=Josh|accessdate=13 January 2010}}</ref> 2003 წლის 18 იანვარს კანბერის ზოგიერთი რაიონი ძლიერ დაზარალდა ტყის ხანძრებით, რის შედეგადაც დაიღუპა ოთხი ადამიანი, ხოლო 491 შენობა, მთავარი საკვლევი [[ტელესკოპი]] და [[ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტი]]ს [[ობსერვატორია|ობსერვატორიის]] ლაბორატორია სტრომლოს მთაზე მთლიანად განადგურდა.<ref name="Doogan">{{cite book|last=Doogan|first=Maria|title=The Canberra Firestorm: Inquests and inquiry into four deaths and four fires between 8 and 18 January 2003|publisher=ACT Coroners Court|location=Canberra|accessdate=7 June 2010|date=December 2006|volume=1|url=http://www.courts.act.gov.au/BushfireInquiry/The_Canberra_Firestorm_Report/The%20Canberra%20Firestorm%20%28VOL%20I%29%20%28chapter%201%29.pdf|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20090516030249/http://www.courts.act.gov.au/bushfireinquiry/The_Canberra_Firestorm_Report/The%20Canberra%20Firestorm%20(VOL%20I)%20(chapter%201).pdf|archivedate=16 მაისი 2009|access-date=13 თებერვალი 2015|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20090516030249/http://www.courts.act.gov.au/bushfireinquiry/The_Canberra_Firestorm_Report/The%20Canberra%20Firestorm%20(VOL%20I)%20(chapter%201).pdf|archive-date=16 მაისი 2009}}</ref> == საქალაქო მმართველობა == ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიაზე კანბერის ფარგლებს გარეთ არ არის დიდი სოფლის მსგავსი დასახლებული პუნქტები<ref name=govt>{{cite web|url=http://www.legassembly.act.gov.au/education/role-of-the-assembly.asp|publisher=Legislative Assembly for the ACT|year=2010|title=Role of the Assembly|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100527141718/http://www.legassembly.act.gov.au/education/role-of-the-assembly.asp|archivedate=27 მაისი 2010}}</ref>. ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის საკანონმდებლო ასამბლეა ერთდროულად საქალაქო საბჭოცაა და ტერიტორიული მთავრობაც. ასამბლეა შედგება 17 წევრისაგან, რომლებიც არჩეულია სამ ოლქში პროპორციული წარმომადგენლობის საფუძველზე<ref name=state_el>{{cite web|title=Past Election Results|url=http://www.abc.net.au/elections/act/2008/guide/pastelections.htm|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=13 January 2010}}</ref>. ეს ოლქებია მოლონგლო, კინინდერა და ბრინდაბელა, რომლებსაც წარადგენენ შესაბამისად შვიდი, ხუთი და ხუთი დეპუტატი<ref>{{cite web|title=Election Summary|url=http://www.abc.net.au/elections/act/2008/guide/summary.htm|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=13 January 2010}}</ref>. მთავარი მინისტრი ირჩევა საკანონმდებლო ასამბლეის წევრების მიერ. შემდგომში ის ნიშნავს ოთხ მინისტრს, რომლებიც მთავარ მინისტრთან ერთად ქმნიან აღმასრულებელ ორგანოს, რომელსაც არაოფიციალურად ჰქვია „''კაბინეტი'“'<ref name=govt/>. ავსტრალიის ეროვნული მთავრობა ზოგიერთ სფეროში კონტროლს უწევს ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის მთავრობის მოღვაწეობას. ადმინისტრაციულ სფეროში ეს ჩნდება ეროვნული დედაქალაქის ოფიციალური ორგანოს მუშაობისას{{sfn|Sparke|1988|p=289}},<ref name=1948act>{{cite web|title=ACT Representation (House of Representatives) Act 1974 (Cth)|publisher=National Archives of Australia|url=http://www.foundingdocs.gov.au/item.asp?sdID=116|accessdate=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091012104320/http://foundingdocs.gov.au/item.asp?sdID=116|archivedate=12 ოქტომბერი 2009}}</ref> რომელიც პასუხისმგებელია კანბერის იმ რაიონების დაგეგმაზე და განვითარებაზე, რომლებსაც აქვთ სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობა ან იმყოფებიან გრიფინის გეგმის საზღვრებში, მაგალითად, „პარლამენტის სამკუთხედი“, ძირითადი მისასვლელი გზები, რაიონები, სადაც მთავრობამ თავისთვის შეინარჩუნა საკუთრების უფლება, ან აუშენებელი ბორცვები და მთის ქედები, რომლებიც ქმნიან [[კანბერის ბუნებრივი პარკი]]ს ნაწილს.<ref name=nca>{{cite web|url=http://www.nationalcapital.gov.au/index.php?option=com_content&view=article&id=315&Itemid=284|title=Administration of National Land|publisher=National Capital Authority|year=2008, 18 December|accessdate=13 May 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nationalcapital.gov.au/index.php?option=com_content&view=article&id=312&Itemid=281|title=Capital Works Overview|year=2008, 23 October|publisher=National Capital Authority|accessdate=13 May 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nationalcapital.gov.au/index.php?option=com_content&view=article&id=314&Itemid=283|title=Maintenance and Operation of Assets|publisher=National Capital Authority|year=2008, 23 October|accessdate=13 May 2010}}</ref>. ეროვნულმა მთავრობამ ასევე შეინარჩუნა კონტროლის ზოგიერთი ხარისხი ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის საკანონმდებლო ასამბლეაზე. ფედერალური მთავრობის კომპეტენცია რეგლამენტირებულია 1988 წლის ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის შესახებ კანონის მდგომარეობებით<ref>{{cite web|title=Australian Capital Territory (Self-Government) Act 1988|publisher=Australasian Legal Information Institute|url=http://www.austlii.edu.au/au/legis/cth/consol_act/acta1988482/|accessdate=19 January 2010}}</ref>. ეს კანონი ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის კონსტიტუციაა და აწესებს რეგლამენტს მის მიერ კონტროლირებად მთელ რიგ საკითხებზე (მათ შორის, საკანონმდებლო ასამბლეის ხელისუფლების მოცულობას)<ref>{{cite web|url=http://www.austlii.edu.au/au/legis/cth/consol_act/acta1988482/sch4.html|title=Australian Capital Territory (Self-Government) Act 1988. Schedule 4|publisher=Australasian Legal Information Institute|accessdate=13 May 2010}}</ref>. ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის მთავრობასთან შეთანხმებით, ქალაქში პოლიციურ ფუნქციებს ახორციელებს [[ავსტრალიის ფედერალური პოლიცია]]<ref>{{cite web|url=http://www.afp.gov.au/recruitment/faqs/frequently_asked_questions_sworn.html#general|title=Frequently Asked Questions|date=19 November 2009|publisher=Australian Federal Police|accessdate=21 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100103094447/http://www.afp.gov.au/recruitment/faqs/frequently_asked_questions_sworn.html|archivedate=3 January 2010}}</ref><ref name=afpact>{{cite web|url=http://www.afp.gov.au/act.html|title=ACT Policing|publisher=Australian Federal Police|date=16 March 2010|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100127071930/http://www.afp.gov.au/act.html|archivedate=27 January 2010}}</ref>. სხვადასხვა სისხლის სამართლის საქმეების განხილვა ტარდება ან ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის მაგისტრატულ სასამართლოებში, ან ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის უმაღლეს სასამართლოში (განსაკუთრებით საშიში დანაშაულებების). ბრალდებულები იმყოფებიან წინასწარი პატიმრობის სახლში ბელკონენში. 2008 წლის მდგომარეობით ავსტრალიის ფედერალურ ტერიტორიაზე ციხეები არ იყო (ციხე მშენებლობის სტადიაშია), ამიტომ დაპატიმრებულები თავის სასჯელს იხდიან [[ახალი სამხრეთი უელსი]]ს შტატში. სამოქალაქო და სხვა არაკრიმინალური საქმეები განიხილება მცირე პრეტენზიების ტრიბუნალზე და საოჯახო სასამართლოზე. == დემოგრაფია == 2013 წლის მდგომარეობით კანბერის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 381 488 ადამიანს<ref name=ABSERP13>{{Cite web|publisher=Australian Bureau of Statistics|title=3218.0 - Regional Population Growth, Australia, 2012-13: ESTIMATED RESIDENT POPULATION, States and Territories - Greater Capital City Statistical Areas (GCCSAs)|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Products/3218.0~2012-13~Main+Features~Main+Features|date=3 April 2014|accessdate=8 April 2014}} ERP at 30 June 2013.</ref><ref name=3218-0>{{cite web|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Products/3218.0~2012~Main+Features~Main+Features?OpenDocument|title=3218.0 - Regional Population Growth, Australia, 2012|publisher=Bureau of Statistics|date=20 August 2013|accessdate=24 January 2014|archivedate=12 თებერვალი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140212093500/http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Products/3218.0~2012~Main+Features~Main+Features?OpenDocument|url-status=live}}</ref>, ხოლო მოსახლეობის სიმჭიდროვეა - 428 ადამიანი კმ²-ზე (შედარებით დიდი ციფრია ავსტრალიის სხვა ქალაქებთან შედარებით). 2001 წლის აღწერის თანახმად, ქალაქის მოსახლეობის 1,2 %-ს შეადგენდნენ [[ავსტრალიელი აბორიგენები]], ხოლო 21,6 % -დაიბადა ავსტრალიის ფარგლებს გარეთ<ref name="2001census">[http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@census.nsf/4079a1bbd2a04b80ca256b9d00208f92/c14016d789559de7ca256bbf0001c9f0!OpenDocument კანბერა — ქალაქის ძირითადი ციფრები და მონაცემები. — 2001 წლის აღწერა. Bureau of Statistics 2002. {{ref-en}}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150225103710/http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@census.nsf/4079a1bbd2a04b80ca256b9d00208f92/c14016d789559de7ca256bbf0001c9f0!OpenDocument |date=2015-02-25 }}<br /></ref>. საზღვარგარეთ დაბადებულ ადამიანთა დიდი ნაწილის მშობლიური მხარე ინგლისურენოვანი ქვეყნებია, უპირველეს ყოვლისა, [[დიდი ბრიტანეთი]] და [[ახალი ზელანდია]]. იმიგრანტების დიდი ნაწილი წარმოშობით [[გერმანია|გერმანიიდან]], [[იტალია|იტალიიდან]] და [[ვიეტნამი]]დან არიან. უკანასკნელ წლებში იზრდება [[აღმოსავლეთი აზია|აღმოსავლეთი]] და [[სამხრეთი აზია|სამხრეთი აზიის]] ქვეყნებიდან ჩამოსული ხალხის წილი<ref>[https://web.archive.org/web/20031122062029/http://www.cmd.act.gov.au/demography/multicultural/pdfs/chapter_02.pdf Chapter 2 Multicultural Population] ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის მთავრობა. 2003 წელი. მრავალეროვანი კანბერის სოციალური და დემოგრაფიული პროფილი {{ref-en}}</ref>. კანბერის მოსახლეობის უმრავლესობისთვის მშობლიური ენაა [[ინგლისური ენა|ინგლისური]]; ბევრმა იცის [[ჩინური ენა|ჩინური]], [[იტალიური ენა|იტალიური]], [[ხორვატული ენა|ხორვატული]] და [[ბერძნული ენა|ბერძნული]] ენები. კანბერის მოსახლეობა შედარებით ახალგაზრდაა. ქალაქის მოსახლეობის საშუალო ასაკი შეადგენს 32 წელს, და მოსახლეობის მხოლოდ 8,3 %-ია - 65 წელზე უფროსი ადამიანი<ref name="2001census" />. 1996 წლიდან 2001 წლის ჩათვლით მოსახლეობის 61,9 % ჩავიდა კანბერაში ან გავიდა ქალაქიდან, რაც მეორე ყველაზე მაღალი მობილურობის დონეა ავსტრალიის სხვა შტატების დედაქალაქებს შორის<ref>[http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/0/812343b3e6694d5dca256d3c0001f4c9?OpenDocument მოსახლეობის მობილურობა. ავსტრალიის დემოგრაფიული მონაცემები, 2003 წელი. Australian Bureau of Statistics. {{ref-en}}]</ref>. 2013 წლის მაისის მდგომარეობით ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის მოსახლეობის 25-დან 64 წლამდე ასაკის 45 %-ს ჰქონდა [[ბაკალავრი]]ს შესაბამისი განათლების მომზადების დონე, რაც ეროვნულ მაჩვენებელზე მაღალია, რომელიც შეადგენს 29 %-ს<ref>{{cite web|publisher=Australian Bureau of Statistics|date=29 November 2013|accessdate=6 February 2014|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/DetailsPage/6227.0.55.003May%202013?OpenDocument|title=6227.0.55.003 - Education and Work, Australia - Additional data cubes, May 2013}}</ref>. კანბერის მოსახლეობის დაახლოებით 44 % საკუთარ თავს თვლის [[ქრისტიანობა|ქრისტიანად]] (ან [[კათოლიციზმი|კათოლიკად]], ან [[ანგლიკანიზმი|ანგლიკანად]]), მოსახლეობის 3 %-ზე ნაკლები სხვა რელიგიების აღმსარებელია, 29 % [[ათეიზმი|ათეისტია]]<ref name="2001census" />. 2012 წლის მდგომარეობით ყველაზე უფრო ტიპური სახის დანაშაულია: საკუთრების ხელყოფა, არაკანონიერი შეღწევა შენობებში და ავტომობილების ქურდობა. მკვლელობების და მასთან დაკავშირებული დანაშაულებების, ასევე თავდასხმის და გაუპატიურების რაოდენობა საერთოეროვნულ დონეზე დაბალია<ref>{{cite web| publisher=Australian Bureau of Statistics|date=13 June 2013|accessdate=28 March 2014|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/DetailsPage/4510.02012?OpenDocument|title=4510.0 - Recorded Crime - Victims, Australia, 2012}}</ref><ref>{{cite web| publisher=Australian Bureau of Statistics|date=17 December 2013|accessdate=28 March 2014|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/3101.0Main+Features1Jun%202012?OpenDocument|title=3101.0 - Australian Demographic Statistics, Jun 2012}}</ref>. == ეკონომიკა == 2011 წლის მაისის მდგომარეობით [[უმუშევრობა|უმუშევრობის]] დონე კანბერაში შეადგენდა 3,4 %-ს, რაც საერთოეროვნული დონეზე დაბალია, რომელიც შეადგენს 5,1 %-ს<ref>{{cite web|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Lookup/by%20Subject/1367.0~2012~Main%20Features~Unemployment%20Rate~9.4|title=1367.0 State and Territory Statistical Indicators - Unemplyment rate: ABS|date=12 June 2012|publisher=Australian Bureau of Statistics|accessdate=6 July 2012}}</ref> (მიუხედავად იმისა, რომ ეკონომიკის ცალკეულ სექტორებში არსებობს სამუშაო ძალის უკმარისობა). კანბერაში უმუშევრობის დაბალი დონის და სახელმწიფო და კომერციულ სექტორებში მაღალი დასაქმების შედეგად სუფთა შემოსავლების ყველაზე დიდი დონეა ავსტრალიის ყველა შტატის დედაქალაქებს შორის<ref>{{cite web|publisher=Australian Bureau of Statistics|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Previousproducts/D1427AE6A791C71CCA2570D700081161?opendocument|title=ACT Stats, 2005|date=12 September 2005|accessdate=13 May 2010}}</ref>. კანბერის მაცხოვრებლის ხელფასის კვირის საშუალო რაოდენობა შეადგენს AUD$ 1702, იმ დროს, როდესაც მთელ ავსტრალიაში ეს ციფრი შეადგენს AUD$ 1485,80<ref>{{cite web|publisher=Australian Bureau of Statistics|date=15 August 2013|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Latestproducts/6302.0Main%20Features1May%202013?opendocument&tabname=Summary&prodno=6302.0&issue=May%202013&num=&view=|title=6302.0 - Average Weekly Earnings, Australia, May 2013|accessdate=4 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021044653/http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Latestproducts/6302.0Main%20Features1May%202013?opendocument&tabname=Summary&prodno=6302.0&issue=May%202013&num=&view=|archivedate=21 ოქტომბერი 2013}}</ref>. ქალაქში საცხოვრებელი სახლის საშუალო ფასი 2009 წლის სექტემბერში შეადგენდა AUD$ 511 820, რაც დაბალია, ვიდრე [[სიდნეი]]ში, მაგრამ მაღალია ვიდრე [[მელბურნი|მელბურნში]] და [[პერთი|პერთში]]<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/10/29/2727042.htm|title=House prices surge as rate hike looms|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=13 May 2010|last=Janda|first=Michael|date=29 October 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100804011602/http://www.abc.net.au/news/stories/2009/10/29/2727042.htm|archive-date=4 აგვისტო 2010}}</ref><ref>{{cite web |publisher=Real Estate Institute of Australia|url=http://www.reiaustralia.com.au/media/releases.asp|title=It’s official: the property market has cooled|date=9 September 2010|accessdate=7 June 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080719140035/http://reiaustralia.com.au/media/releases.asp|archivedate=19 July 2008}}</ref>. სახლის საშუალო ფასი 2006 წლის სექტემბერში შეადგენდა AUD$ 375 000<ref name="Treasury-Snapshot">{{Cite web |url=http://www.treasury.act.gov.au/snapshot/REIAMF.pdf |title=საკუთრების ბაზრის ფაქტები. ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის ხაზინა. 2006 წელი. ეკონომიკის ანგარიშგება, 2006 წლის სექტემბერი. {{ref-en}} |accessdate=2006-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060516072416/http://www.treasury.act.gov.au/snapshot/REIAMF.pdf |archivedate=2006-05-16 }}</ref>, ხოლო 2006 წლის ნოემბერში - AUD$ 411 305<ref>[{{Cite web |url=http://www.treasury.act.gov.au/snapshot/RESPROP.pdf |title=ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის საკუთრების ბაზრის ანგარიშგება. ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის ხაზინა. 2006 წელი. ეკონომიკის ანგარიშგება, 2006 წლის სექტემბერი. {{ref-en}} |accessdate=2015-02-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150405230432/http://treasury.act.gov.au/snapshot/RESPROP.pdf |archivedate=2015-04-05 }} ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის საკუთრების ბაზრის ანგარიშგება. ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის ხაზინა. 2006 წელი. ეკონომიკის ანგარიშგება, 2006 წლის სექტემბერი. {{ref-en}}]</ref>. კანბერაში საშუალო ყოველკვირეული საიჯარო გადასახადი მაღალია, ვიდრე ავსტრალიის ნებისმიერ სხვა შტატში ან ტერიტორიაზე<ref>{{cite web|publisher=Australian Bureau of Statistics|year=2004|title=Census of Population and Housing Australia in Profile A Regional Analysis|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/subscriber.nsf/log?openagent&20320_2001.pdf&2032.0&Publication&6E673B244F83579CCA257156007B9D31&0&2001&16 January 2004&Latest|accessdate=13 May 2010}}</ref>. მაგალითად, 2014 წლის იანვარში მან კვირაში შეადგინა $410, რითაც ქალაქმა ქვეყანაში დაიკავა მესამე ადგილი სიძვირის მიხედვით<ref>{{cite news|url=http://www.canberratimes.com.au/act-news/act-still-expensive-place-to-live-despite-fall-in-rent-prices-20140115-30vk8.html|date=16 January 2014|archivedate=8 მარტი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140308020955/http://www.canberratimes.com.au/act-news/act-still-expensive-place-to-live-despite-fall-in-rent-prices-20140115-30vk8.html|publisher=Fairfax Media|newspaper=The Canberra Times|first=Meredith|last=Clisby|title=ACT still expensive place to live despite fall in rent prices|accessdate=13 თებერვალი 2015}}</ref>. ეკონომიკის ძირითადი სფეროებია სამთავრობო ადმინისტრირება და თავდაცვა, რომელშიც დაკავებულია კანბერის მოსახლეობის დაახლოებით 33,9 % (მთლიანად ის იძლევა ტერიტორიის [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს 29,8 %-ს)<ref>{{cite web|title=Gross State Product 2011–12|publisher=ACT Government Chief Minister and Treasury Directorate, Economics Branch|date=21 November 2012|url=http://www.treasury.act.gov.au/snapshot/GSP.pdf|archivedate=30 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130730233343/http://www.treasury.act.gov.au/snapshot/GSP.pdf|accessdate=17 September 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Industry of employment by place of work|publisher=ACT Government Chief Minister and Treasury Directorate|url=http://www.cmd.act.gov.au/policystrategic/actstats/profiles/act/placeofwork|date=28 June 2013|accessdate=17 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130917060755/http://www.cmd.act.gov.au/policystrategic/actstats/profiles/act/placeofwork|archivedate=17 სექტემბერი 2013}}</ref>. სახელმწიფო სექტორში დამსაქმებლებს შორის გამოირჩევიან თავდაცვის, ფინანსების, საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის სამინისტროები, ასევე ხაზინა. ავსტრალიის შეიარაღებული ძალების დაწესებულებების ნაწილი მდებარეობენ ქალაქში ან მისგან შორიახლოს. ფერბერნის ყოფილი სამხედრო ბაზა, რომელიც მდებარეობდა [[კანბერის საერთაშორისო აეროპორტი]]ს გვერდით გაიყიდა [[აეროპორტი]]ს ოპერატორებზე და დღეისათვის ემსახურება VIP კლიენტებს<ref>{{cite web|url=http://www.airforce.gov.au/raafmuseum/research/bases/fairbairn.htm|title=RAAF Museum Fairbairn|publisher=RAAF Museum|year=2009|accessdate=13 May 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.airforce.gov.au/raafmuseum/research/units/34sqn.htm|title=No 34 Squadron|publisher=RAAF Museum|year=2009|accessdate=13 May 2010}}</ref>. ქალაქში ასევე მდებარეობს [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამული უზრუნველყოფის]] მთელი რიგი მწარმოებლები, რომლებიც ემსახურებიან სამთავრობო დაწესებულებებს: ''QSP, TOWER Software, RuleBurst'' და ''The Distillery''<ref>{{cite web|title=USFTA begins to reap results|date=15 January 2007|work=Australian Financial Review|last=Sutherland|first=Tracy|url=http://www.tradewatch.org.au/AUSFTA/Article43.html|accessdate=17 June 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091013075812/http://www.tradewatch.org.au/AUSFTA/Article43.html|archivedate=13 ოქტომბერი 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.theaustralian.com.au/australian-it/hp-bids-for-tower-software/story-e6frgamo-1111115951854|title=HP bids for Tower Software|last=Sharma|first=Mahesh|work=The Australian|date=2 April 2008|accessdate=17 June 2010}}</ref>. === ტრანსპორტი === [[File:Canberra Airport Night.jpg|thumb|right|კანბერას საერთაშორისო აეროპორტი]] კანბერაში გადაადგილების ძირითადი საშუალებაა [[ავტომობილი]]<ref name=road>{{cite web|url=http://www.aph.gov.au/house/committee/ncet/natcapauth/report/chapter9.pdf|title=Canberra's transport system|format=PDF|publisher=Parliament of Australia|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120207011010/http://www.aph.gov.au/house/committee/ncet/natcapauth/report/chapter9.pdf|archivedate=7 February 2012}}</ref>. ძველად გატარებული ქალაქმშენებლობის პოლიტიკა დადებითად აისახა არსებულ საგზაო სისტემაზე, რომელიც გამოირჩევა გზის საფარის მაღალი ხარისხით. კანბერის ოლქები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ავტოსტრადებით, სადაც მოძრაობის სიჩქარე შეზღუდულია 80-100 კმ/სთ-მდე<ref>{{cite web|url=http://www.chiefminister.act.gov.au/media.php?v=5787&s=29|title=Survey shows speeding at disputed camera site|publisher=Chief Minister's Department|date=17 July 2007|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928013134/http://www.chiefminister.act.gov.au/media.php?v=5787&s=29|archivedate=28 სექტემბერი 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.afp.gov.au/act/road_traffic/speeding.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091112054723/http://www.afp.gov.au/act/road_traffic/speeding.html|archivedate=12 November 2009|title=Speeding|publisher=Australian Federal Police|date=20 May 2008|accessdate=23 April 2010}}</ref>. ოლქების უმრავლესობაში რაიონები ერთმანეთთან დაკავშირებულია მისასვლელი გზებით. კანბერაში სახელმწიფო საავტობუსო გადამყვანია კომპანია „''Australian Capital Territory Internal Omnibus Network''“. ქალაქში და ახალი სამხრეთი უელსის მეზობელ რაიონებში კერძო გადამყვანებია „''Transborder Express''“<ref>{{cite web|url=http://www.transborder.com.au/index.php/about-us-bottom|title=About Us|publisher=Transborder Express|accessdate=25 February 2014|archive-date=2 ივლისი 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170702105520/http://www.transborder.com.au/index.php/about-us-bottom}}</ref> და „''Deane’s Buslines''“<ref>{{cite web|url=http://www.deanesbuslines.com.au/about-us|title=About Us|publisher=Deane's Buslines|accessdate=25 February 2014|archiveurl=https://archive.today/20140225133526/http://www.deanesbuslines.com.au/about-us|archivedate=25 თებერვალი 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.action.act.gov.au/About_ACTION/corporate|title=Corporate|publisher=ACTION|accessdate=25 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140205171504/https://www.action.act.gov.au/About_ACTION/corporate|archivedate=5 თებერვალი 2014}}</ref>. მიუხედავად ამისა საავტობუსო კავშირი არ სარგებლობს დიდი პოპულარობით ადგილობრივ მოსახლეობაში: ტრანსპორტის ამ სახეობით გადაადგილდება კანბერის მოსახლეობის მხოლოდ 4,6 %. მოსახლეობის 5,5 %-ს ურჩევნია სამუშაომდე მივიდეს ან ფეხით, ან [[ველოსიპედი]]თ<ref name="2001census" />. კერძო ავტობუსები აერთებენ კანბერას ახლომდებარე ქალაქებთან ახალ სამხრეთ უელსში. ქალაქში არსებობს [[ტაქსი]] (ძირითადი კომპანიები:„''Aerial Consolidated Transport''“ და „''Cabxpress''“)<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2007/02/03/1839551.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110218043332/http://www.abc.net.au/news/stories/2007/02/03/1839551.htm|archivedate=18 February 2012|title=Taxi company 'not concerned' at losing monopoly|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=3 February 2007}}</ref>. ქალაქი [[რკინიგზა|სარკინიგზო ხაზით]] შეერთებულია ავსტრალიის სხვა ქალაქებთან. კანბერის სარკინიგზო სადგური მდებარეობს კინგსტონის რაიონში. 1920 და 1922 წლებს შორის სარკინიგზო ხაზი კვეთს მდინარე მოლონგლოს და მიემართება ჩრდილოეთისაკენ, მაგრამ წყალდიდობის შემდეგ ის დაიკეტა და შემდგომში აღარასოდეს არ აღდგენილა<ref>{{cite web|url=http://www.nswtrainlink.info/destinations/network|title=Network map|publisher=NSW TrainLink|accessdate=7 March 2014|archive-date=8 თებერვალი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140208234526/http://www.nswtrainlink.info/destinations/network}}</ref>{{sfn|Penguin Books Australia|2000|pp=20}}. კანბერა მდებარეობს სიდნეიდან ავტომობილით ფედერალურ გზაზე (ეროვნული შოსე 23, სამი საათის სავალ მანძილზე{{sfn|Penguin Books Australia|2000|loc=inside cover}}, რომელიც დაკავშირებულია ეროვნულ შოსე 25-თან, და მელბურნიდან შვიდი საათის სავალ გზაზე ეროვნული შოსე 25-ით{{sfn|Penguin Books Australia|2000|loc=inside cover}}. [[Qantas]]-ის და [[Virgin Australia]]-ის ავიაკომპანიების მიერ [[კანბერა (აეროპორტი)|კანბერის]] [[აეროპორტი]]დან ხორციელდება მხოლოდ შიდა ავიაგადაფრენები [[სიდნეი]]მდე, [[მელბურნი|მელბურნამდე]], [[ბრიზბენი|ბრიზბენამდე]], [[ადელაიდა]]მდე და [[პერთი|პერთამდე]]<ref>{{cite web|url=http://www.canberraairport.com.au/travellers/flight-information/where-we-fly/|title=Where We Fly|publisher=Canberra Airport|accessdate=7 მაისი 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140404111244/http://www.canberraairport.com.au/travellers/flight-information/where-we-fly/|archivedate=2014-04-04}}</ref>. ==ჯანდაცვა== [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|საავადმყოფო კანბერაში]] კანბერაში მოქმედებს ორი სახელმწიფო საავადმყოფო: 600-ადგილიანი კანბერის საავადმყოფო (ძველად უოდენ-ველის საავადმყოფო), რომელიც მდებარეობს გარანის რაიონში, და 174-ადგილიანი კელვერის საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ბრიუსის რაიონში. ორივე საავადმყოფო ერთდროულად საბაზისო საავადმყოფოებია, რომლებშიც ხორციელდება მომავალი სამედიცინო პერსონალის განათლება<ref name=hos>{{cite web|url=http://www.health.act.gov.au/c/health?a=da&did=10134232&pid=1147829186|title=Hospitals|publisher=ACT Health|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110326232807/http://www.health.act.gov.au/c/health?a=da&did=10134232&pid=1147829186|archivedate=26 March 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://health.act.gov.au/c/health?a=da&did=10209377|title=Canberra Hospital|publisher=ACT Health|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100716143522/http://www.health.act.gov.au/c/health?a=da&did=10209377|archivedate=16 ივლისი 2010}}</ref><ref name="calvary-act1">{{cite web|url=http://www.calvary-act.com.au/contact.html|title=Contact Us & Location Map|publisher=Calvary Health Care ACT|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100323231918/http://www.calvary-act.com.au/contact.html|archivedate=23 March 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.calvary-act.com.au/public.html|title=Public Hospital|publisher=Calvary Health Care ACT|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080718171953/http://www.calvary-act.com.au/public.html|archivedate=18 July 2008}}</ref>. კანბერის მსხვილი კერძო საავადმყოფოა ჯონ ჯეიმზის საავადმყოფო. სხვა კერძო საავადმყოფოებს შორის გამოირჩევა კელვერის კერძო საავადმყოფო და დედაქალაქის ეროვნული ჰილთსკოუპის კერძო საავადმყოფო<ref>{{cite web|url=http://www.canberratimes.com.au/news/local/news/general/chemo-crisis-to-hit-act-patients/1241514.aspx|last=Cronin|first=Fiona|title=Chemo crisis to hit ACT patients|work=The Canberra Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111113075559/http://www.canberratimes.com.au/news/local/news/general/chemo-crisis-to-hit-act-patients/1241514.aspx|archivedate=13 November 2011|date=12 August 2008|accessdate=23 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.calvaryjohnjames.com.au/|title=Welcome to Calvary John James Hospital|publisher=Calvary John James Hospital|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100428031152/http://www.calvaryjohnjames.com.au/|archivedate=28 აპრილი 2010}}</ref>. ძველად ექტონის ნახევარკუნძულზე ასევე მდებარეობდა საავადმყოფო, კანბერის სამეფო საავადმყოფო, მაგრამ 1991 წლის 27 ნოემბერს ის დაიკეტა, ხოლო 1997 წელს ავსტრალიის ეროვნული მუზეუმის მშენებლობის გაადვილების მიზნით ააფეთქეს{{sfn|National Capital Development Commission|1988|p=18}}{{sfn|National Capital Development Commission|1988|p=17}}<ref name=map>{{cite web|url=http://www.nationalcapital.gov.au/enjoythelake/map.asp|title=Lake Burley Griffin Interactive Map|accessdate=1 June 2009|publisher=National Capital Authority}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=The Canberra Times|publisher=Fairfax Media|title=15 years since hospital implosion tragedy|date=13 July 2012|accessdate=25 September 2013|url=http://www.canberratimes.com.au/act-news/15-years-since-hospital-implosion-tragedy-20120713-22034.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120714042848/http://www.canberratimes.com.au/act-news/15-years-since-hospital-implosion-tragedy-20120713-22034.html|archivedate=14 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/am/stories/s64319.htm|last=Reynolds|first=Fiona|title=Increasing pressure on ACT Chief Minister|date=5 November 1999|work=A.M.|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=2 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121104173854/http://www.abc.net.au/am/stories/s64319.htm|archivedate=4 November 2012}}</ref>. == განათლება == [[File:ANU School of Art panorama.jpg|thumb|right|ხელოვნების სკოლა კანბერაში]] კანბერის მსხვილი სასწავლო დაწესებულებებია ექტონის რაიონში მდებარე [[ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტი]] და ბრიუსის რაიონში მდებარე [[კანბერის უნივერსიტეტი]].<ref>{{cite web|url=http://www.goingtouni.gov.au/Main/CoursesAndProviders/ProvidersAndCourses/HigherEducationProviders/ACT/UniversityOfCanberra.htm|archivedate=11 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111211185734/http://www.goingtouni.gov.au/Main/CoursesAndProviders/ProvidersAndCourses/HigherEducationProviders/ACT/UniversityOfCanberra.htm|title=University of Canberra|publisher=Department of Education, Employment and Workplace Relations|accessdate=23 April 2010}}</ref><ref name=anu>{{cite web|url=http://www.goingtouni.gov.au/Main/CoursesAndProviders/ProvidersAndCourses/HigherEducationProviders/ACT/AustralianNationalUniversity.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927061511/http://www.goingtouni.gov.au/Main/CoursesAndProviders/ProvidersAndCourses/HigherEducationProviders/ACT/AustralianNationalUniversity.htm|archivedate=27 September 2011|title=Australian National University|publisher=Department of Education, Employment and Workplace Relations|accessdate=23 April 2010}}</ref> ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტი დაარსდა 1946 წელს{{sfn|Gibbney|1988|pp=258-262}} საკვლევი უნივერსიტეტის სახით. იქ გრძელდება სხვადასხვა საკვლევი სამუშაოების ჩატარება<ref name=anu/><ref>{{cite web|publisher=Institute of Higher Education, Shanghai Jiao Tong University|year=2004|url=http://ed.sjtu.edu.cn/rank/2004/top500(1-100).pdf|title=Academic Ranking of World Universities 2004|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071127000011/http://ed.sjtu.edu.cn/rank/2004/top500(1-100).pdf|archivedate=27 November 2007}}</ref>. როგორც ავსტრალიის ეროვნულ უნივერსიტეტს, ასევე კანბერის უნივერსიტეტს, აქვთ საკუთარი [[კამპუსი|კამპუსები]] არა მარტო ავსტრალიაში, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც. კანბერაში ასევე მდებარეობს ორი რელიგიური უნივერსიტეტის: ავსტრალიის კათოლიკური უნივერსიტეტის და ჩარლზ სტერტის უნივერსიტეტის კამპუსები<ref>{{cite web|url=http://www.acu.edu.au/about_acu/our_campuses/canberra_campus/|title=Canberra Campus|publisher=Australian Catholic University|date=5 May 2010|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121014103332/http://www.acu.edu.au/about_acu/our_campuses/canberra_campus/|archivedate=14 October 2012}}</ref>. კემპბელის რაიონის გვერდით მდებარეობს ავსტრალიის შეიარაღებული ძალების აკადემია და სამეფო სამხედრო კოლეჯი.<ref>{{cite web|url=http://www.defence.gov.au/adc/|archivedate=8 August 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130808042753/http://www.defence.gov.au/adc/|title=Australian Defence College|publisher=Australian Defence College|accessdate=23 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://northcanberra.org.au/suburbs/campbell/|title=Campbell|publisher=North Canberra Community Council|accessdate=23 April 2010|archivedate=23 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110423191956/http://northcanberra.org.au/suburbs/campbell/}}</ref> ავსტრალიის შეიარაღებული ძალების აკადემიაში სწავლობენ სტუდენტები და ასპირანტები, და აკადემია [[ახალი სამხრეთ უელსის უნივერსიტეტი]]ს ოფიციალური კამპუსია<ref>{{cite web|url=http://www.defence.gov.au/adfa/about/program.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130827204738/http://www.defence.gov.au/adfa/about/program.html|archivedate=27 August 2013|title=The Program|publisher=Australian Defence Force Academy|accessdate=23 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unsw.adfa.edu.au/about/index.html|title=Introduction|publisher=Australian Defence Force Academy|date=2 April 2009|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091112021023/http://www.unsw.adfa.edu.au/about/index.html|archivedate=12 November 2009}}</ref>. უმაღლესი პროფესიონალურ-ტექნიკური განათლების მიღება შესაძლებელია კანბერის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის კამპუსში<ref>{{cite web|url=http://www.cit.act.edu.au/about/organisation/maps/|title=Campus Maps|archivedate=23 August 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100823044821/http://www.cit.act.edu.au/about/organisation/maps/|publisher=Canberra Institute of Technology|date=25 February 2010|accessdate=23 April 2010}}</ref>. 2004 წლის თებერვალში ქალაქში მოქმედებდა 140 სახელმწიფო და კერძო სკოლა. მათგან 96 სკოლა იყო სახელმწიფო, ხოლო 44 - კერძო. 2006 წელს ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორიის მთავრობამ გამოაცხადა 39 სკოლის დახურვის შესახებ, რაც გახდა პროგრამა „2020 წლის გზაზე: ჩვენი სკოლების განახლების“ შესრულება<ref>{{cite web|url=http://activated.act.edu.au/2020/|archivedate=2 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110302062759/http://activated.act.edu.au/2020/|title=Towards 2020: Renewing Our Schools – Message from the Minister|publisher=ACT Department of Education and Training|last=Barr|first=Andrew|year=2007|accessdate=13 May 2005|author=Andrew Barr}}</ref>, რომელიც ითვალისწინებს გამსხვილებული სკოლების შექმნას 2020 წლამდე<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/10/29/2727379.htm|date=29 October 2009|accessdate=10 May 2010|title=Closing date for primary school|publisher=Australian Broadcasting Corporation|archive-url=https://web.archive.org/web/20101203155006/http://www.abc.net.au/news/stories/2009/10/29/2727379.htm|archive-date=3 დეკემბერი 2010}}</ref><ref>{{cite web|title=Tharwa, Hall schools should be reopened: committee|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/09/17/2688701.htm|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=13 May 2010|date=17 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110172357/http://www.abc.net.au/news/2009-09-17/tharwa-hall-schools-should-be-reopened-committee/1432266|archive-date=10 ნოემბერი 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=School closures report 'doesn't go far enough'|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/09/18/2689533.htm|archivedate=31 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100131030555/http://www.abc.net.au/news/stories/2009/09/18/2689533.htm|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=13 May 2010|date=18 September 2009}}</ref>. რაიონების უმრავლესობაში მოქმედებენ სკოლამდელი დაწესებულებები და დაწყებითი სკოლები. სკოლები ჩვეულებრივ მდებარეობენ ღია სივრცის გვერდით{{sfn|Universal Publishers|2007|pp=1-90}}. == კულტურა == [[File:Canberra Skyfire 2017 (203911129).jpeg|thumb|right|300px|ყოველწლიური ფეიერვერკის გაშვება]] === ხელოვნება და გართობა === კანბერაში მდებარეობს ბევრი ეროვნული ძეგლი და დაწესებულება, მაგალითად, [[ავსტრალიის სამხედრო მემორიალი]], [[ავსტრალიის ეროვნული გალერეა]], [[ავსტრალიის ეროვნული პორტრეტების გალერეა]] (დღეისათვის მდებარეობს ძველი პარლამენტის შენობაში, [[ავსტრალიის ეროვნული ბიბლიოთეკა]]<ref name=map/>, [[ავსტრალიის ეროვნული არქივი]] <ref>{{cite web|url=http://www.naa.gov.au/info/opening-hours/index.aspx|title=Locations and opening hours|publisher=National Archives of Australia|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121006072421/http://naa.gov.au/about-us/organisation/locations/index.aspx|archivedate=6 October 2012}}</ref> და [[ავსტრალიის ეროვნული მუზეუმი]]. კანბერაში მდებარე ავსტრალიის კავშირის ბევრი სამთავრობო დაწესებულების შენობა ღიაა საზოგადოებისთვის, მათ შორის, ავსტრალიის პარლამენტის შენობა, უმაღლესი სასამართლო და ავსტრალიის სამეფო მონეტების სასახლე. ბერლი-გრიფინის ხელოვნურ ტბასთან მდებარეობს ჯეიმზ კუკის ძეგლი<ref name=map /> და ეროვნული კარილიონი. ქალაქის სხვა ღირსშესანიშნაობებს შორის გამოიყოფა ტელსრის კოშკი, ავსტრალიის ეროვნული ბოტანიკური ბაღი ბლექ-მაუნტინის მთაზე, ეროვნული ზოოპარკი და აკვარიუმი სკრივნერის დამბაზე, დინოზავრების ეროვნული მუზეუმი და ეროვნული სამეცნიერო და ტექნოლოგიური ცენტრი<ref>{{cite web|url=http://www.science.org.au/dome/|title=The Shine Dome|publisher=Australian Academy of Science|accessdate=23 April 2010|archive-date=5 აპრილი 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100405222130/http://www.science.org.au/dome/}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.highcourt.gov.au/about_05.html|title=Visiting the High Court|publisher=High Court of Australia|accessdate=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091017212110/http://www.highcourt.gov.au/about_05.html|archivedate=17 ოქტომბერი 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aph.gov.au/visitors/index.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120217052026/http://aph.gov.au/visitors/index.htm|archivedate=17 February 2012|title=Visitors|publisher=Parliament of Australia|accessdate=23 April 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ramint.gov.au/visit/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518155139/http://www.ramint.gov.au/visit/|archivedate=18 May 2013|title=Opening hours|publisher=Royal Australian Mint|accessdate=17 September 2013}}</ref>. ავსტრალიის კანონმდებლობის თანახმად, ეროვნულ ბიბლიოთეკაში უნდა ინახებოდეს ქვეყნის ტერიტორიაზე გამოცემული ყველა წიგნის ასლი<ref>{{cite web|url=http://www.austlii.edu.au/cgi-bin/sinodisp/au/legis/cth/consol_act/ca1968133/s201.html?query=national%20and%20library%20and%20of%20and%20australia|title=Section 201|work=კანონი ავსტრალიის საავტორო უფლებების შესახებ. {{ref-en}}|accessdate=27 ივნისი 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/61BELMUol?url=http://www.austlii.edu.au/cgi-bin/sinodisp/au/legis/cth/consol_act/ca1968133/s201.html?query=national%20and%20library%20and%20of%20and%20australia|archivedate=2011-08-24}}</ref>. კანბერის მუზეუმში და გალერეაში, რომლებიც მდებარეობენ ქალაქის ცენტრში, წარმოდგენილია ექსპოზიცია, რომლებიც ეძღვნება ადგილობრივ ისტორიას და კულტურას. პირველი ევროპელი დასახლებულების რამდენიმე ისტორიული შენობა ღიაა საზოგადოებისათვის: ლეინიონის და ტაგერანონგის ფერმები, მაგა-მაგა და ბლანდელსების სახლი<ref>{{cite web|url=http://www.museumsandgalleries.act.gov.au/lanyon/index.html|title=Lanyon|publisher=ACT Museums and Galleries|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091030015221/http://www.museumsandgalleries.act.gov.au/lanyon/index.html|archivedate=30 ოქტომბერი 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.events.act.gov.au/?/event/view/225|title=Minders of Tuggeranong Homestead|publisher=Australian Capital Territory Chief Minister's Department|4=Chief Minister's Department|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130507105023/http://www.events.act.gov.au/?%2Fevent%2Fview%2F225|archivedate=7 მაისი 2013}}</ref>. კელთორპსების სახლი რედ-ჰილში თარიღდება 1920-იანი წლებით. დანტრუნის სახლი კემპბელის რაიონში ერთ-ერთი პირველი ფერმაა რაიონში და დღეისათვის ეკუთვნის სამეფო სამხედრო კოლეჯს. კანბერაში დიდი რაოდენობით ადგილებია, სადაც სრულდება ცოცხალი მუსიკა, და ასევე არსებობს ბევრი [[თეატრი]]: კანბერის თეატრი , სადაც ტარდება მთავარი კონცერტები და დადგმები; ლეველინ-ჰოლი ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის მუსიკის სკოლაში. ჩაილდერსის ქუჩაზე მდებარეობს ქუჩის თეატრი<ref>{{cite book|title=The Dictionary of Performing Arts in Australia: Opera, Dance, Music |url=https://archive.org/details/dictionaryofperf0000atki |isbn=1-86448-005-X|last1=Atkinson|first1=Ann|last2=Knight|first2=Linsay|last3=McPhee|first3=Margaret|pages=[https://archive.org/details/dictionaryofperf0000atki/page/46 46]–47|publisher=Allen & Unwin|year=1996}}</ref>. კანბერის უძველესი საკონცერტო დარბაზია 1928 წელს გახსნილი ალბერტ-ჰოლი, სადაც თავიდანვე გამოდიოდა კანბერის რეპერტუარის თანამეგობრობა და კანბერის ფილარმონია. კანბერის უნივერსიტეტში ყოველწლიურად ტარდება მუსიკალური ფესტივალი ''„სტოუნფესტი“''. ქალაქში ასევე მუშაობს დიდი რაოდენობით ბარები და ღამის კლუბები, რომლებიც ძირითადად განლაგებულია დიკსონის, კინგსტონის რაიონებში და ქალაქის ცენტრში{{sfn|Vaisutis|2009|pp=283-285}}. რაიონების ყველა ცენტრში არსებობენ საკუთარი თეატრები და კინოთეატრები, ასევე ბიბლიოთეკები. ყველაზე უფრო ცნობილ კულტურულ-მასობრივ ღონისძიებებს შორის გამოირჩევა სახალხო ხელოვნების ეროვნული ფესტივალი, კანბერის სამეფო შოუ, ავტომობილ სამერნეტსის ფესტივალი, კანბერის მულტიკულტურული ფესტივალი და ''„იდღესასწაულე, კანბერას“'' ფესტივალი, რომელიც ტარდება ყოველწლიურად ათი დღის განმავლობაში მარტში კანბერის დღესთან დაკავშირებით{{sfn|Vaisutis|2009|pp=278}}. == მასმედია == როგორც ავსტრალიის პოლიტიკური ცენტრი, კანბერა მასმედიის მთავარი დაწესებულებების ყოფნის ადგილია, [[ავსტრალიის რადიოსამაუწყებლო კორპორაცია|ავსტრალიის რადიოსამაუწყებლო კორპორაციის]] და კომერციული სატელევიზიო კომპანიების ჩათვლით. ქვეყნის ცენტრალურ გაზეთებს ქალაქში აქვთ ადგილობრივი ბიუროები. ბევრი ახალი ამბების ორგანიზაცია წარმოდგენილია კანბერის პრეს-გალერეაში, რომლებშიც მუშაობენ ჟურნალისტები, რომლებიც აკეთებენ რეპორტაჟებს ეროვნული პარლამენტიდან<ref>{{cite web|url=http://www.npc.org.au/upcomingspeakers/speakerarchive.html|title=Speaker archive|publisher=National Press Club of Australia|accessdate=13 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100419074913/http://www.npc.org.au/upcomingSpeakers/speakerArchive.html|archivedate=19 აპრილი 2010}}</ref>. ქალაქში გამოიცემა 1926 წელს დაარსებული ყოველდღიური [[გაზეთი]] ''„Canberra Times“'', ასევე მთელი რიგი უფასო ყოველკვირეული გაზეთი, რომლებიც ვრცელდება კანბერის ცალკეულ რაიონებში{{sfn|Wigmore|1971|p=87}}<ref>{{cite news|title=History of a paper anniversary|newspaper=The Canberra Times|publisher=Fairfax Media|first=Jack|last=Waterford|author-link=Jack Waterford|date=3 March 2013|url=http://www.canberratimes.com.au/federal-politics/history-of-a-paper-anniversary-20130302-2fd76.html|archivedate=17 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130917072242/http://www.canberratimes.com.au/federal-politics/history-of-a-paper-anniversary-20130302-2fd76.html}}</ref>. დედაქალაქში ასევე მუშაობენ თავისუფალი ანალოგიური სატელევიზიო სადგურები, მათ შორის, ორი სამთავრობო (''ABC'' და ''SBS'') და სამი კომერციული (''Prime, WIN'' და ''Southern Cross Ten''), ასევე ოთხი ციფრული - ''Prime HD, WIN HD, ABC2'' და ''SBS News''<ref>{{cite web|url=http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/bd/bd0102/02bd132|title=Bills Digest No. 132 2001-02: Broadcasting Services Amendment (Media Ownership) Bill 2002|publisher=Parliament of Australia|date=21 March 2002|accessdate=25 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130131114349/http://aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/bd/bd0102/02bd132|archivedate=31 January 2013}}</ref>. სააბონენტო სატელევიზიო მომსახურება მიიღება [[თანამგზავრული ტელევიზია|თანამგზავრული ტელევიზიის]] საშუალებით, რომელსაც წარადგენს კომპანია ''Foxtel'', და [[საკაბელო ტელევიზია|საკაბელო ტელევიზიის]] საშუალებით, რომელსაც წარადგენს ადგილობრივი სატელეკომუნიკაციო კომპანია ''TransACT''<ref>{{cite web|url=http://kids.actewagl.com.au/Education/Communications/Television/Subscription/|title=Subscription television|publisher=TransACT|accessdate=25 September 2013|date=11 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928022041/http://kids.actewagl.com.au/Education/Communications/Television/Subscription/|archivedate=28 სექტემბერი 2013}}</ref>. კანბერაში ასევე მაუწყებლობს რამდენიმე რადიოსადგური: ''Radio 2XXfm, Artsound, Valley FM 89.5 და Radio 1RPH, Capital Radio Network (1053-2CA და 1206-2CC), Canberra FM Radio (104.7) და MIX 106.3''. == სპორტი == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|კანბერას რაგბის მოედანი]] კანბერაში ადგილობრივ სპორტულ ლიგებთან ერთად ასევე არსებობენ სპორტული გუნდები, რომლებიც მონაწილეობდნენ ეროვნულ და საერთაშორისო ლიგებში. მათ შორის ყველაზე ცნობილი გუნდებია [[ცამეტკაცა რაგბი|ცამეტკაცა რაგბიში]] და [[რაგბი|რაგბიში]], რომლებიც უკვე გახდნენ თავიანთი ლიგის ჩემპიონები.<ref>{{cite news|title=Brumbies Crowned Super 12 Champions.|url=http://www.irishrugby.ie/6855_3684.php|publisher=Irish Rugby|date=2004-05-22|accessdate=28 ივნისი 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071013130431/http://irishrugby.ie/6855_3684.php|archivedate=2007-10-13}}</ref><ref>{{cite news|title=Premiership records.|url=http://www.nrl.com/PremiershipRecords/tabid/292/Default.aspx|publisher=National Rugby League|accessdate=28 ივნისი 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070517063834/http://www.nrl.com/PremiershipRecords/tabid/292/Default.aspx|archivedate=2007-05-17}}</ref> ორივე გუნდი საშინაო თამაშებს ატარებს ქალაქის ცენტრალურ სტადიონზე. კანბერას ჰყავს საკუთარი [[კალათბურთი|საკალათბურთო]] გუნდი ''„Canberra Capitals“'', რომელმაც 2006 და 2007 წლებში გაიმარჯვა ეროვნულ საკალათბურთო ლიგაში<ref>{{cite news|title=Capitals clinch WNBL title|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2007/02/17/1850385.htm|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=2007-02-17|accessdate=27 ივნისი 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080618183753/http://www.abc.net.au/news/stories/2007/02/17/1850385.htm|archive-date=2008-06-18}}</ref>. ქალაქში სხვა პოპულარული თამაშებია [[ნეთბოლი]], [[ბალახის ჰოკეი]], [[ყინულის ჰოკეი]] და [[კრიკეტი]]. ''„Manuka Oval“''-ს ადგილობრივ სტადიონზე თამაშობენ კრიკეტს და [[ავსტრალიური ფეხბურთი|ავსტრალიურ ფეხბურთს]].<ref>{{cite news|title=Kangaroos finding capital gains taxing|url=http://www.smh.com.au/news/AFL/Kangaroos-finding-capital-gains-taxing/2005/03/31/1111862534238.html|first=Richard|last=Hinds|work=The Sydney Morning Herald|date=1 April 2005|accessdate=8 October 2007}}</ref> კანბერაში ყოველწლიურად ტარდება [[მარათონი|მარათონული]] გარბენი. ბრიუსის რაიონში მდებარეობს ავსტრალიის სპორტის ინსტიტუტი, რომელიც სპეციალიზებული საგანმანათლებლო და საწვრთნელი დაწესებულებაა{{sfn|Sparke|1988|p=304}}. კანბერაში არსებობს ბევრი პატარა სტადიონი, გოლფის მინდვრები, სკეიტ-პარკები, საჩოგბურთო კორტები და წყლის აუზიანი კომპლექსები. ქალაქში მოქმედებს ველობილიკების ფართო ქსელი.<ref>{{cite web|url=http://www.nationalcapital.gov.au/visiting/lake_burley_griffin/boating/|title=Boating on Lake Burley Griffin|publisher=National Capital Authority|accessdate=9 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070923025439/http://www.nationalcapital.gov.au/visiting/lake_burley_griffin/boating/|archivedate=23 September 2007}}</ref><ref>{{cite web|title=Lake Burley Griffin reopens|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2007/11/16/2093294.htm|work=ABC News|publisher=Australian Broadcasting Corporation|accessdate=26 July 2010|date=16 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218155131/http://www.abc.net.au/news/stories/2007/11/16/2093294.htm|archive-date=18 თებერვალი 2011}}</ref>. ==გალერეა== <gallery mode="packed"> 旧的议会大厦 - panoramio.jpg|ძველი პარლამენტის შენობა National Portrait Gallery of Australia building (South face).jpg|ეროვნული გალერეა National Archives of Australia-East Block.jpg|ავსტრალიის ეროვნული არქივი National Library of Australia-East side entrance.jpg|ეროვნული ბიბლიოთეკა High Court of Australia from lake (85856224).jpg|ავსტრალიის უზენაესი სასამართლო Captain cook memorial fountain and national library.jpg|[[ჯეიმზ კუკი|კაპიტანი ჯეიმზ კუკის]] მემორიალი Captain James Cook Memorial-Water Jet.jpg|ნაციონალური კარილონი National Capital Exhibition, Canberra (437595385).jpg|პარკი National Film and Sound Archive.jpg|ფილმებისა და ხმების ეროვნული არქივი Canberra National Arboretum with Telstra Tower 2, Canberra ACT.jpg| NatMusAus Main Entrance Strip.jpg|ავსტრალიის ეროვნული მუზეუმი Civic viewed from Mount Ainslie June 2014.jpg|ქალაქის ხედი Anzac Parade Canberra 2014-09-16.jpg|„Anzac Parade“-ი Australian War Memorial front view.jpg|ომის მემორიალი </gallery> == დაძმობილებული ქალაქები == * {{flagicon|China}} [[პეკინი]], [[ჩინეთი]]<ref name="Beijing">{{cite web|url=http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/|title=დაძმობილებული ქალაქები|publisher=პეკინის მუნიციპალიტეტის მმართველობა|accessdate=2009-06-23|archiveurl=https://www.webcitation.org/5mq6B2fdq?url=http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/|archivedate=2010-01-17}}</ref><ref name=Canberra>{{cite web|url=http://www.cmd.act.gov.au/international|title=Canberra's international relationships|publisher=Chief Minister's Department|accessdate=13 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091112024145/http://www.cmd.act.gov.au/international|archivedate=12 ნოემბერი 2009}}</ref> * {{Flagicon|Japan}} [[ნარა (ქალაქი)|ნარა]], [[იაპონია]] (2000 წლის 14 სექტემბრიდან)<ref name=Canberra/> ==ლიტერატურა== *{{Cite book |title=Lake Burley Griffin, Canberra: Policy Plan |year=1988 |location=Canberra |publisher=National Capital Development Commission |isbn=0-642-13957-1 | ref= {{harvid|National Capital Development Commission|1988}}}} *{{Cite book |title=The Penguin Australia Road Atlas |year=2000 |publisher=Penguin Books Australia |location=Ringwood, Victoria |isbn=0-670-88980-6 | ref = {{harvid|Penguin Books Australia|2000}}}} *{{Cite book |title=UBD Canberra |year=2007 |location=North Ryde, New South Wales |publisher=Universal Publishers|isbn=0-7319-1882-7 | ref = {{harvid|Universal Publishers|2007}}}} *{{Cite book |title=Canberra in Two Centuries: A Pictorial History|first=Alan |last=Fitzgerald |author-link=Alan Fitzgerald (satirist) |year=1987 |location=Torrens, Australian Capital Territory |publisher=Clareville Press |isbn=0-909278-02-4}} *{{Cite book |title=Canberra 1913–1953 |first=Jim |last=Gibbney |year=1988 |location=Canberra |publisher=Australian Government Publishing Service |isbn=0-644-08060-4}} *{{Cite book |title=Canberra 1820–1913 |first=Lyall |last=Gillespie |year=1991 |location=Canberra |publisher=Australian Government Publishing Service |isbn=0-644-08060-4}} *{{Cite book |title=Jack Fingleton: The Man Who Stood Up To Bradman |last=Growden|first=Greg |location=Crows Nest, New South Wales |publisher=Allen & Unwin] |year=2008 |isbn=978-1-74175-548-0}} *{{Cite book |title=Canberra 1954–1980 |first=Eric |last=Sparke |year=1988 |location=Canberra |publisher=Australian Government Publishing Service |isbn=0-644-08060-4}} *{{Cite book |title=Australia |url=https://archive.org/details/australia0000unse_m0d4 |last=Vaisutis|first=Justine |location=Footscray, Victoria |publisher=Lonely Planet |year=2009 |isbn=1-74179-160-X}} *{{Cite book |title=Canberra: History of Australia's National Capital |first=Lionel |last=Wigmore |year=1971 |location=Canberra |publisher=Dalton Publishing Company |isbn=0-909906-06-8}} *{{Cite book |title=The Biology of Temporary Waters | first=Dudley | last=Williams | year=2006 | location=Oxford | publisher=Oxford University Press | isbn=0-19-852811-6 | url=https://books.google.com/books?id=xSv2HvrNSo0C}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons|Canberra}} * {{Wikivoyage-inline}} * [http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] * [http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] * [http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] * [http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts * [https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia * [https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] * [https://web.archive.org/web/20050129103059/http://idealcity.org.au/ An Ideal City: the Competition to Design Canberra] * [http://www.abs.gov.au/Ausstats/abs@.nsf/0/d41f48b6cb4d1240ca2569de00281139?OpenDocument Australian Bureau of Statistics 2002 Year Book Australia: Special Article – The Australian Capital Territory – Canberra – Fifty Years of Development] * [https://www.britannica.com/place/Canberra&usg=AOvVaw0mxPA0wNfR5T1KzuV3NlnV Canberra | History, Map, Population, & Facts | Britannica]{{Dead link|date=სექტემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{reflist}} {{ოკეანეთის დედაქალაქები}} {{ავსტრალიის დედაქალაქები}} [[კატეგორია:კანბერა| ]] [[კატეგორია:ოკეანეთის დედაქალაქები]] [[კატეგორია:ავსტრალიის ქალაქები]] [[კატეგორია:ოკეანეთის ქალაქები]] [[კატეგორია:მდინარე მარამბიჯის დასახლებული პუნქტები]] [[კატეგორია:ავსტრალიის მეტროპოლიტები]] jz69455ejpqoe093h7aqm8k1bnokv84 0 63942 5563307 4695530 2026-10-22T09:45:00Z Arkaitz1974 85446 5563307 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი =ქალაქი |ქართული სახელი = მანამა |მშობლიური სახელი =المنامة |ქვეყანა = ბაჰრეინი |პანორამა =Road and towers in Manama.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = მანამას ხედი |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = N|lat_deg= 26|lat_min= 13|lat_sec= |lon_dir = E|lon_deg= 50|lon_min= 35|lon_sec= |ქვეყნის რუკის ზომა = 250 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = გუბერნატორი |მმართველი = ჰუმუდ ბინ აბდულა ბინ ჰამად ალ ხალიფა |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = დედაქალაქი |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 30 |სიმაღლის ტიპი= ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 157,474 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =5,200 |აგლომერაცია = 329,510 |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = +3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = www.capital.gov.bh |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''მანამა''' ({{lang-ar|المنامة}}; ''ალ-მანამა'') — [[ბაჰრეინი]]ს [[დედაქალაქი]], უდიდესი ქალაქი და მთავარი ეკონომიკური ცენტრი. მდებარეობს [[კუნძული|კუნძულ]] ბაჰრეინის ჩრდილოეთ სანაპიროზე. საავტომობილო გზით უკავშირდება ქალაქ [[მუჰარაკი|მუჰარაკს]], სადაც მდებარეობს ქვეყნის მთავარი [[აეროპორტი]]. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 157 000 ადამიანს. მანამა [[სპარსეთის ყურე|სპარსეთის ყურის]] მნიშვნელოვან სავაჭრო ცენტრს წარმოადგენს. ქალაქის მოსახლეობა ეთნიკური სიჭრელით გამოირჩევა. [[პორტუგალია|პორტუგალიური]] და [[ირანი|ირანული (სპარსული)]] მმართველობის შემდეგ ქალაქი [[ალ საიდ|ალ საიდებისა]] და [[საუდები|საუდების]] დინასტიების მმართველობის ქვეშ იყო XIX საუკუნემდე, როდესაც ბაჰრეინში ბრიტანეთის ჰეგემონობა დასრულდა. მანამა მეთოთხმეტე საუკუნეში უნდა დაარსებულიყო ტყუპ ქალაქთან, მუჰარაქთან ერთად. მუჰარაქი ბაჰრეინის დედაქალაქს წარმოადგენდა 1337 წლამდე.<ref>https://books.google.ge/books?id=O8Zz-2AtuIwC&redir_esc=y</ref> 1337 წლიდან ქვეყნის უმნიშვნელოვანესი ქალაქი და დედაქალაქი სწორედ მანამა გახდა. მეოცე საუკუნეში ბაჰრეინში ნავთობის მოპოვების დაწყებამ მანამა მნიშვნელოვანი საფინანსო ცენტრი გახადა ახლო აღმოსავლეთში. 2012 წელს მანამა არაბული კულტურის დედაქალაქად აირჩიეს [[არაბული ქვეყნების ლიგა|არაბული ქვეყნების ლიგაში]] , ასევე 2018 წელს [[გლობალიზაციისა და მსოფლიო ქალაქების მოძიების ცენტრის]] მიხედვით მანამამ ბეტა [[გლობალური ქალაქი|გლობალური ქალაქის]] წოდება მიღო.<ref>https://web.archive.org/web/20120207135843/http://www.manamaculture2012.bh/en/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140911220834/http://www.moc.gov.bh/en/MinistryNews/News/January2012/Name%2C6222%2Cen.html</ref> == ეტიმოლოგია == ქალაქის სახელი მომდინარეობს არაბული სიტყვისგან المنامة (ალ მანამა) რომელიც ''დასასვენებელ ადგილს, ოცნებების ადგილს'' ნიშნავს. == ისტორია == === წინარე ისტორია === პირველი დასახლებები ბაჰრეინის ჩრდილოეთ ნაწილზე [[ბრინჯაოს ხანა|ბრინჯაოს ხანით]] თარიღდება. [[დილმუნი|დილმუნის]] ცივილიზაცია აქ ძვ. წ. 3000 წელს ცხოვრობდა. ეს ტერიტორია რეგიონული სავაჭრო ცენტრი იყო [[შუამდინარეთი|შუამდინარეთს]], [[მაგანის ცივილიზაციის|მაგანის ცივილიზაციისა]] და [[ინდის ცივილიზაცია|ინდის ცივილიზაციას]] შორის.<ref>https://www.scribd.com/document/28301049/Cities-Middle-East-Africa</ref><ref>https://web.archive.org/web/20181001195649/http://www.housing.gov.bh/en/PublicationsLibrary/6681%20book%20resized.pdf</ref> დაახლოებით 100 000 დილმუნის სამარხი არის აღმოჩემნილი ქვეყნის ცენტრალურ ტერიტორიაზე, რომელიც 5 000 წლით თარიღდება და რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაშია შეტანილი. სამარხების აღმოჩენის მიუხედავად მტიცე საბუთი იმის, რომ დოლმუნების პერიოდში ქვეყანა განვითარებული იყო არ არსებობს. ითველბა, რომ იმ პერიოდში მოსახლეობის უმეტესობა სოფლის მეურნეობას მისდევდა და შესაბამისად სოფელში ცხოვრობდა. ეს ფაქტი დადასრურებულია [[ალექსანდრე მაკედონელი|ალექსანდრე დიდის]] გემის ერთ-ერთი კაპიტნის მიერ, სპარსეთის ყურეში მოგზაურობის დროს. [[ფაილი:Khamis Mosque Minaret.jpg|მარცხნივ|მინი|314x314პქ|ხამისის მეჩეთი]] დილმუნის მმართველობა ტერიტორიაზე დაახლოებით 2000 წელი გაგრძელდა, რომლის შემდეგაც ძვ. წ. 700 წელს მთლიანად კუნძული [[ასურეთი|ასურეთის]] დაქვემდებარების ქვეშ გადავიდა და მათი მმართველობა საუკუნეზე მეტხანს გაგრძელდა. შემდეგ იყო [[ბაბილონეთი]] და [[აქემენიანთა იმპერია]], მოგვიანებით კი ბერძნული გავლენა [[ალექსანდრე მაკედონელი|ალექსანდრე მაკედონელის]] პერიოდში. ახ. წ. I საუკუნეში რომაელმა მწერალმა [[პლინიუს უფროსი|პლინიუს უფროსმა]] დაწერა ნაწარმოები სახელად '''ტილოსი''', რომელიც ბაჰრეინის ბერძნული სახელი იყო [[ანტიკური ხანა|ანტიკური ხანაში]]. კუნძული [[პართია|პართიისა]] და [[სასანიანები|სასანიანების]] დაქვემდებარებაშიც იყო, რა დროსაც ქვეყნის ტერიტორიაზე [[ნესტორიანელობა|ნესტორიანული ქრისტიანობა]] გავრცელდა. ქვეყანაში [[ტაძარი|ტაძრების]] მშენებლობა დაიწყო. 620 წელს ქვეყანაში დომინანტი რელიგია [[ისლამი]] გახდა. ქვეყანაში აშენდა რეგიონში ერთ-ერთი პირველი მეჩეთი, ხამისის მეჩეთი.<ref>https://www.scribd.com/document/28301049/Cities-Middle-East-Africa</ref> 1330 წელს ჯარვანიდების დინასტიის მმართველობის დროს კუნძული ორმუზების ნაწილს წარმოადგენდა. ქალაქი მანამა პირველად ნახსენები 1345 წელსაა ერთ-ერთ ხელნაწერში. ბაჰრეინი, კონკრეტულად ბილად ალ ქადემის მიმდებარე დასახლება [[შიიზმი|შიიზმის]] საგანმანათლებლო ცენტრს წარმოადგენდა, რომელიც საუკუნეები გაგრძელდა. 1521 წელს ბაჰრეინი [[პორტუგალიის იმპერია|პორტუგალიის იმპერიის]] შემადგენლობაში შევიდა, რომელიც 1602 წლამდე გაგრძელდა. === ადრეული თანამედროვე ისტორია === კუნძულის მთავარ სავაჭრო პროდუქტს [[მარგალიტი|მარგალიტები]] წარმოადგენდნენ, რომლებსაც ქვეყნისთვის დიდი შემოსავალი მოჰქონდათ. მარგალიტებით ვაჭრობით წლიური შემოსავალი 600 000 [[დუკატი]] იყო. კიდევ ერთი ფაქტორი, რამაც ხელი შეუწყო ბაჰრეინის სასოფლო-სამეურნეო სიმდიდრეს, არის შიას მევენახეთა მიგრაცია ოსმალეთის მიერ ოკუპირებული ქატიფისა და ალ-ჰასასგან, რომელიც რელიგიური დევნით იყო გამოწვეული 1537 წელს. 1736 წელს [[ნადირ-შაჰი|ნადირ-შაჰმა]] მანამის მიმდებარედ ციხე-სიმაგრე ააშენა (სავარაუდოდ დიუვანის ციხესიმაგრე). [[ფაილი:Portuguese Fort Bahrain 1870.jpg|მინი|პორტუგალიური ციხესიმაგრე]] სპარსეთის ყურეზე ირანის კონტროლი მეთვრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში შეწყდა. ამ დროისთვის ბაჰრეინი [[ბუშირი|ბუშირის]] რეგიონს მიეკუთვნებოდა, რომელიც თავის მხრივ სპარსეთის შემადგენლობაში იყო. 1783 წელს ბანი უტბაჰის ტომი შეიჭრა ბაჰრეინის ტერიტორიაზე და ბაჰრეინის მმართველი ნასრ ალ-მადჰკური განდევნა. შედეგად ალ ხალიფას ოჯახი ქვეყნის მმართველი გახდა. შედეგად ყველანაირი პოლიტიკური ურთიერთობა გაწყდა [[ბუშირი|ბუშირთან]] და<nowiki/>[[ირანი|ირანთან]]. აჰმედ იბნ მუჰამად იბნ ხალიფა [[ბაჰრეინის მეფე|ბაჰრეინის]] პირველი მეფე გახდა. XIX საუკუნის პოლიტიკურმა არასტაბილურობამ სავალალო გავლენა მოახდინა მანამის ეკონომიკაზე. 1800 წელს ომანელთა და 1810–11 წლებში ვაჰჰაბების შემოსევებმა, ასევე, 1842 წლის სამოქალაქო ომმა დიდი დარტყმა მოახდინა მანამაზე. დაიხურა ქალაქის ნავსადგური, ვაჭრების უმეტესობა [[ქუვეითი|ქუვეითსა]] და [[ირანი|ირანში]] გაიქცა საომარი მოქმედებების დასრულებამდე. ინგლისელმა მეცნიერმა, ულიამ გიფორდ პალგრეივმა მანამაში 1862 წელს იმოგზაურა და ქალაქში შექმნილი მდგომარეობა აღწერა. მისი მონაცემებით მანამაში ქვის დანგრეული შენობა იდგა. ასევე ქალაქში ღარიბი მეთევზეებისა და მარგალიტისთვის მყვინთავების ქოხები იყო. XIX საუკუნეში მეკობრეების გახშირებულმა თავდასხმებმა ბრიტანეთის სავაჭრო გზების კონსოლიდაცია მოახდინა, განსაკუთრებით ბრიტანეთის რაჯთან ახლოს. სპარსეთის ყურის რეგიონში მეკობრეობის საპასუხოდ, ბრიტანელებმა სამხედრო ხომალდები განათავსეს და იმ დროის სპარსეთის ყურის ქვეყნების დიდ ნაწილს (ბაჰრეინის ჩათვლით) აიძულებდნენ ხელი მოეწერათ 1820 წლის ზოგად საზღვაო ხელშეკრულებას, რომელიც კრძალავდა მეკობრეობას და მონობას. 1861 წელს, ბრიტანეთსა და ბაჰრეინს შორის ხელი მოეწერა სამშვიდობო და მეგობრობის ზავს, რომლის მიხედვითაც ბრიტანელებს ბაჰრეინის დაცვა ევალებოდათ. 1869 წელს ისა იბნ ალი ალ ხალიფას გამეფებით, მანამა გახდა ბრიტანეთის საქმიანობის ცენტრი სპარსეთის ყურეში. 1878 წლისთვის ქალაქში ვაჭრობა კვლავ მნიშვნელოვანი გახდა. ქვეყნის შემოსავალი მარგალიტის ექსპორტის შედეგად 1873 და 1900 წლებში შვიდჯერ გაიზარდა. === თანამედროვე ისტორია === 1914 წელს პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, ბრიტანელმა რაჯმა მანამა გამიყენა, როგორც ოპერაციების სამხედრო ბაზა მესოპოტამიის კამპანიის დროს. რეგიონში ნავთობის არსებობის გამო ბრიტანეთის პოლიტიკურმა სააგენტომ ბუშირში ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც ნავთობის მოპოვება და ექსპლუატაცია ხუთი წლის ვადით აიკრძალა. 1919 წელს ბაჰრეინი ოფიციალურად ინტეგრირდა ბრიტანეთის იმპერიაში, როგორც ზღვისიქითა იმპერიული ტერიტორია. 1919 წელს მანამაში შეიქმნა მუნიციპალური მთავრობა, რომელთა მეშვეობითძაც 1923 წელს განისაზღვრა საბაჟო ოფისი და განთავსდა ინგლისელი ბიზნესმენების მეთვალყურეობის ქვეშ, მოგვიანებით მარგალიტთა მოპოვების ინდუსტრია რეფორმირდა 1924 წელს. ვაჭრობისგან მიღებული მოგება ახლად შექმნილ სახელმწიფო ხაზინაში ინახებოდა. 1923 წელს პირველად შეიქმნა სამოქალაქო სასამართლოები, რასაც მოჰყვა 1924 წელს მიწის რეგისტრაციის დეპარტამენტის დაარსება. 1927 წელს ბაჰრეინის მარგალიტის მოპოვების ინდუსტრია დაიშალა და მსოფლიო ბაზარზე მისი ადგილი იაპონიამ დაიკავა. დადგენილია, რომ 1929 წლიდან 1931 წლამდე მარგალიტის მომპოვებლებმა შემოსავლის ორ მესამედზე მეტი დაკარგეს. 1932 წელს ნავთობის აღმოჩენით და 1934 წელს ნავთობის ექსპორტით, ქვეყანამ უფრო დიდი მნიშვნელობა მოიპოვა გეოპოლიტიკაში. ბრიტანეთისთვის ეს სპრიორიტეტული იყო, განსაკუთრებით მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის განმავლობაში. 1930-იან წლებში ქვეყანაში მარგალიტის ინდუსტრია მთლიანად გაქრა.<ref>https://www.scribd.com/document/28301049/Cities-Middle-East-Africa</ref> ბაჰრეინი იტალიის საჰაერო ძალებმა დაბომბეს 1940 წელს. 1947 წელს, ომის დამთავრების შემდეგ და ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, სპარსეთის ყურის ბრიტანეთის რეზიდენცია [[ბუშირი|ბუშირიდან]] გადავიდა მანამაში. [[ფაილი:Manama View 1945.jpg|ცენტრი|მინი|998x998პქ|მანამა 1945 წელს]] შუა აღმოსავლეთში არაბული ნაციონალიზმის ამაღლების შემდეგ და სუეცის კრიზისის შედეგად 1956 წელს, ანტი-ბრიტანული არეულობა დაიწყო მანამაში, რომელიც ორგანიზებული იყო ეროვნული საკავშირო კომიტეტის მიერ. არაბული ნაციონალისტების მიერ ბრიტანეთის პოლიტიკური რეზიდენციის წინ გამართულმა დემონსტრაციებმა, რომლების ჩარლზ ბელგრევის თანამდებობიდან განთავისუფლებას მოითხოვდა, შედეგი ერთი წლის თავზე მოიტანა. კიდევ ერთმა ანტი-ბრიტანულმა აჯანყებამ 1965 წლის მარტში იფეთქა, ამჯერად დამოუკიდებლობას სტუდენტები მოითხოვდნენ. 1968 წელს ბრიტანელებმა ოფიციალურად განაცხადეს, რომ 1971 წელს ბაჰრეინის ტერიტორიას დატოვებდნენ. ახლად შექმნილმა სახელმწიფომ დედაქალაქად მანამა აირჩია. დამოუკიდებლობის შემდგომ მანამა სწრაფად ურბანიზდებოდა. მიმდებარე სოფლებმა ქალაქის შემადგენელი ნაწილის სტატუსი მიიღეს. ქალაქში შექმნილმა სამშენებლო ბუმმა ბევრი უცხოელის ყურადღება მიიპყრო. 1981 წლისთვის ქალაქის მოსახლეობაში უცხოელები ბაჰრეინელებს ორჯერ აღემატებოდნენ. 2001 წელს მეფე ჰამად ბინ ისა ალ-ხალიფას მიერ მირებული იყო ქარტია, რომელმაც ხელი შეუწყო პირველი არჩევნების ჩატარებას. == ადმინისტრაცია == ისტორიულად მანამა ორ ადმინისტრაციულ ნაწილად იყოფოდა, თუმცა ქალაქის განვითარებამ მიმდებარე სოფლების შეერთება და ახალი ნაწილების ჩამოყალიბება განაპირობა. მანამას თანამედროვე ადმინისტრაციული შემადგენელი ნაწილებია: [[ფაილი:Location map Manama.png|მარჯვნივ|frameless|581x581პქ]] {| class="wikitable" ! * ძველი მანამა ** მანამას ბაზარი ** ფარეეჯ ელ-ფადჰელ ** ფარეეჯ ელ-ჰამმამ ** ფარეეჯ ელ-ჰათაბ ** ფარეეჯ ელ-მახარქა ** ფარეეჯ მუშბირ * ავადჰიია * ადლიია * ბუ აშირა * ბუ ღაზალ * დიპლომატიური არეალი * ღურაიფა ! * გუდაიბიია * გუფოოლ * ჰოორა * ჯუფფაირ * მაჰოოზ * ნოაიმ * რას რუმან * სეეფ * სექაია * სულმანიია * უმმ ალ ჰასსამ * ზინჯ |} == ეკონომიკა == [[ფაილი:Manama skyline.jpg|მარჯვნივ|frameless]] მანამა ბაჰრეინის ეკონომიკის მთავარი ცენტრია. ბოლო წლებში ნავთობის შემცირებამ სხვა ინდუსტრიების განვითარებას შეუწყო ხელი. მძიმე ინდუსტრია (მაგ., ალუმინის დნობა, გემების შეკეთება), საბანკო საქმე, ფინანსები და ტურიზმი იმ ინდუსტრიებს შორის არიან, რომლებიც მანამაში ბოლო დროს მკვეთრად ვითარდებიან. მანამა არის სპარსეთის ყურის რეგიონის ფინანსური კერა და ისლამური საბანკო ცენტრია. XX საუკუნის დასაწყისში მანამის ეკონომიკა დიდწილად ეყრდნობოდა მარგალიტს. 1907 წელს, მარგალიტის ინდუსტრიაში შედიოდა 917 ნავი, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ 18000-მდე კაცის დასაქმებას. გემთმშენებლობამ ასევე დაასაქმა რამდენიმე ასეული როგორც მანამაში, ასევე მუჰარაქში. საბაჟო გადასახადები და ტარიფები მთავრობის შემოსავლის მთავარ წყაროს წარმოადგენდა. დიდი დეპრესიის დაწყებისთანავე, მარგალიტის ინდუსტრიის დანგრევას 1932 წელს ნავთობის აღმოჩენა მოჰყვა, როს გამოც ქვეყნის ეკონომიკა ნავთობის მოპოვებაზე ორიენტირებული გახდა. ისტორიულად მანამას პორტებს ცუდი რეპუტაცია ჰქონდათ. 1920 წლის მდგომარეობით, მანამა იყო ბაჰრეინის მარგალიტების ერთ-ერთი მთავარი ექსპორტიორი, რომელსაც ინდოეთიდან მიეწოდებოდა ორთქლის ქარხნები. ამ დროის განმავლობაში, მათ ასევე შემოტანეს საქონელი ინდოეთიდან და აზიის სხვა ქვეყნებიდან. შემოტანილ საქონელს შორის იყო: ბრინჯი, ქსოვილები, ყავა, ჩაი, თამბაქო, საწვავი და პირუტყვი. == დემოგრაფია == [[ფაილი:Saint Christopher's Catedral Bahrain A 865.jpg|მარჯვნივ|frameless]] სპარსეთის ყურეში მანამის, როგორც რეგიონული საპორტო ქალაქის როლი, ის მიგრანტ მუშაკებმაც განაპირობა, რომლებიც უკეთეს ცხოვრებას ეძებდნენ. შედეგად, მანამა ხშირად იქნა აღწერილი, როგორც ნავთობამდე, ასევე ნავთობის შემდგომ პერიოდში, როგორც კოსმოპოლიტური ქალაქი. 1904 წლის მონაცემებით, მანამას მოსახლეობა შეადგენდა 25 000 ადამიანს, აქედან ნახევარი თვლიდა, რომ უცხოელები იყვნენ ბასრადან, ნაჯდიდან, ალ-ჰასასა და ირანიდან, ასევე ინდოეთიდან და ევროპიდან. ქალაქში ისლამის ორივე მიმდინარეობის წარმომადგენლები ცხოვრობენ. შიიტთა საზოგადოებას წარმოადგენენ ადგილობრივი არაბული ბაჰარნები, ძირითადი არაბეთის ჰასავიანები, ქატიფები და სპარსული აჯამები. სუნიტური საზოგადოება წარმოდგენილია არაბული ბედუინების ტომებით, რომლებმაც XVIII საუკუნეში გადაასახლეს ბანი უტბასა და ჰუვალასში, რომლებიც არიან არაბულენოვანი სპარსელები. ასევე არსებობს ბაჰრეინის მკვიდრი ქრისტიანები, რომელთა რიცხვიც ათასზე მეტს შეადგენს. ასევე ცხოვრობენ [[ინდუიზმი|ინდუსები]] და [[ებრაელები]]. == გეოგრაფია == ქალაქი მდებარეობს ბაჰრეინის კუნძულის ჩრდილი-აღმოსავლეთ ნაწილში, პატარა ნახევარ-კუნძულზე. == კლიმატი == მანამა დახასიათებულია [[არიდული ჰავა|არიდული ჰავით]]. {| class="wikitable mw-collapsible" ! colspan="14" |მანამას კლიმატური მონაცემები |- !თვე !იან !თებ !მარ !აპრ !მაი !ივნ !ივლ !აგვ !სექ !ოქტ !ნოე !დეკ !წლიური |- !რეკორდულად მაღალი °C (°F) |29.7 (85.5) |34.7 (94.5) |38.1 (100.6) |41.3 (106.3) |46.7 (116.1) |47.3 (117.1) |47.5 (117.5) |45.6 (114.1) |45.5 (113.9) |42.8 (109.0) |37.2 (99.0) |30.6 (87.1) |47.5 (117.5) |- !საშუალო მაღალი °C (°F) |20.0 (68.0) |21.2 (70.2) |24.7 (76.5) |29.2 (84.6) |34.1 (93.4) |36.4 (97.5) |37.9 (100.2) |38.0 (100.4) |36.5 (97.7) |33.1 (91.6) |27.8 (82.0) |22.3 (72.1) |30.1 (86.2) |- !დღიური საშუალო °C (°F) |17.2 (63.0) |18.0 (64.4) |21.2 (70.2) |25.3 (77.5) |30.0 (86.0) |32.6 (90.7) |34.1 (93.4) |34.2 (93.6) |32.5 (90.5) |29.3 (84.7) |24.5 (76.1) |19.3 (66.7) |26.5 (79.7) |- !საშუალო დაბალი °C (°F) |14.1 (57.4) |14.9 (58.8) |17.8 (64.0) |21.5 (70.7) |26.0 (78.8) |28.8 (83.8) |30.4 (86.7) |30.5 (86.9) |28.6 (83.5) |25.5 (77.9) |21.2 (70.2) |16.2 (61.2) |23.0 (73.4) |- !რეკორდულად დაბალი °C (°F) |2.7 (36.9) |7.9 (46.2) |10.9 (51.6) |10.8 (51.4) |18.7 (65.7) |18.4 (65.1) |25.3 (77.5) |21.8 (71.2) |18.9 (66.0) |18.8 (65.8) |11.7 (53.1) |6.4 (43.5) |2.7 (36.9) |- !საშუალო ნალექიანობა მმ. (ინჩები) |14.6 (0.57) |16.0 (0.63) |13.9 (0.55) |10.0 (0.39) |1.1 (0.04) |0 (0) |0 (0) |0 (0) |0 (0) |0.5 (0.02) |3.8 (0.15) |10.9 (0.43) |70.8 (2.79) |- !ნალექიანი დღეების რაოდენობა (≥ 1.0 მმ) |2.0 |1.9 |1.9 |1.4 |0.2 |0 |0 |0 |0 |0.1 |0.7 |1.7 |9.9 |- !მზის ნათების საშუალო საათები |226.3 |221.2 |238.7 |255.0 |306.9 |339.0 |331.7 |331.7 |312.0 |303.8 |261.0 |226.3 |3,353.6 |- | colspan="14" |წყარო 1: NOAA, Meteo Climat (record highs and lows)<ref>http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=1500</ref> |- | colspan="14" |წყარო 2: Ministry of Transportation (Bahrain)<ref>http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=1500</ref> |} == კულტურა == [[ფაილი:Bab al Bahrain A098.jpg|მინი|263x263პქ|ბაბ ალ ბაჰრეინი]] ქვეყანაში წარმოდგენილია ბევრი უცხოელი და უცხოური გავლენა. ქვეყანაში ალკოჰოლი ლეგალურია. ქალაქში მოქმედებს ბარები და ღამის კლუბები. ბაჰრეინმა ქალებს არჩევნებში მონაწილეობის უფლება პირველად 2002 წელს მისცა. ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა მანამაში და ასევე მთელს ბაჰრეინში [[ფეხბურთი|ფეხბურთია]]. ბაჰრეინის პრემიერ ლიგაში მანამას სამი გუნდი მონაწილეობს. მანამას ღისშესანიშნავი კულტურული ადგილები მოიცავს ბაბ ალ ბაჰრეინს და მიმდებარე ბაზრის ტერიტორიას. მანამას ცენტრალურ რაიონებში არის ქვეყნის უმნიშვნელოვანესი ადგილი მუჰარამის მსვლელობისთვის, სადაც ყოველწლიურად ასობით ათასი ადამიანი მონაწილეობს არა მხოლოდ ბაჰრეინიდან, არამედ სპარსეთის ყურის სხვა ქვეყნებიდანაც. == დაძმობილებული ქალაქები == {{დროშა|ქუვეითი}}, '''[[ქუვეითი (ქალაქი)|ქუვეითი]]''' {{დროშა|კატარი}}, '''[[დოჰა]]''' {{დროშა|ტუნისი}}, '''[[ტუნისი (ქალაქი)|ტუნისი]]''' {{დროშა|ლიბანი}}, '''[[ტრიპოლი]]''' {{დროშა|ამერიკის შეერთებული შტატები}}, '''[[ჩიკაგო]]''' {{დროშა|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}}, '''[[დუბაი]]''' {{დროშა|ტაილანდი}}, '''[[ჩიანგმაი]]''' {{დროშა|იორდანია}}, '''[[ამანი]]''' {{დროშა|საუდის არაბეთი}}, '''[[ტაიფი]]''' {{დროშა|სინგაპური}}, '''[[სინგაპური]]''' == გალერეა == <gallery mode="nolines" widths="450" heights="300"> ფაილი:Modern Manama.jpg ფაილი:Avenues coastline, Bahrain.jpg ფაილი:Manama-nightview.jpg ფაილი:Manama, Bahrain.jpg ფაილი:Manama, Bahrain Decembre 2014.jpg ფაილი:Manama Cityline.jpg ფაილი:Manama Night (59168542).jpeg ფაილი:Manama sunset - Flickr - Al Jazeera English.jpg ფაილი:Take off from Manama airport (16000758209).jpg </gallery> == ლიტერატურა == *{{cite book|last=Room|first=Adrian|title=Placenames of the world : origins and meanings of the names for over 5000 natural features, countries, capitals, territories, cities and historic sights|year=1997|publisher=McFarland|location=Jefferson, North Carolina|isbn=9780786418145|url=https://books.google.com/books?id=PzIer-wYbnQC&lpg=PA223|ref=harv}} *{{cite book|last=Fuccaro|first=Nelida|title=Mapping the transnational community: Persians and the space of the city in Bahrain, c. 1869–1937|year=2005|publisher=Routledge|isbn=9780415331357|ref=harv}} *{{cite book|last=Ben Hamouche|first=Mustapha|title=Manama: The Metamorphosis of an Arab Gulf City|year=2008|publisher=Routledge|isbn=9781134128211|url=https://books.google.com/books?id=O8Zz-2AtuIwC&|ref=harv}} *{{cite book|last=Dumper|first=Michael|title=Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia|year=2007|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781576079195|url=http://www.scribd.com/doc/28301049/Cities-Middle-East-Africa|coauthors=Bruce E. Stanley|ref=harv}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons|Manama|მანამა}} *{{wikivoyage-inline|Manama}} *{{Official website|http://www.capital.gov.bh}} {{ესკიზი-ბაჰრეინი}} {{აზიის დედაქალაქები}} [[კატეგორია:ბაჰრეინი]] [[კატეგორია:აზიის დედაქალაქები]] [[კატეგორია:ბაჰრეინის ქალაქები]] 8hsis6y8ms0l76njg3xwujdi070jrs7 0 66480 5563306 4944931 2026-10-22T09:44:28Z Arkaitz1974 85446 5563306 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = დედაქალაქი |ქართული სახელი = დაკარი |მშობლიური სახელი = {{lang-fr|Ville de Dakar}} |ქვეყანა = სენეგალი |პანორამა = Dakar ngor.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Dakar_CoA.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = N|lat_deg= 14|lat_min= 41|lat_sec=34 |lon_dir = W|lon_deg= 17|lon_min= 26|lon_sec=48 |ქვეყნის რუკის ზომა = 250 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = დაკარი (რეგიონი){{!}}დაკარი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = ქალაქის მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 82,38 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = 3 186 088 |აღწერის წელი = 2023 |სიმჭიდროვე = 38 675,50 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = ±0 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = www.dakarville.sn |კატეგორია ვიკისაწყობში = Dakar }} '''დაკარი''' ({{lang-fr|Ville de Dakar}}) — [[სენეგალი]]ს რესპუბლიკის დედაქალაქი. [[დასავლეთi აფრიკა|დასავლეთ აფრიკის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამრეწველო, სატრანსპორტო და სავაჭრო-საფინანსო ცენტრი. მდებარეობს [[მწვანე კონცხის ნახევარკუნძული|მწვანე კონცხის ნახევარკუნძულზე]], მნიშვნელოვანი საზღვაო გზების გზაჯვარედინზე. [[ჰავა]] — სუბტროპიკული. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 22 °C, ივლისისა — 28 °C. ნალექები 570 მმ წელიწადში. [[მოსახლეობა]] 3 186 088 ადამიანი ([[2023]]).<ref name="citypopulation">[https://www.citypopulation.de/en/senegal/cities/ 2023 წლის მოსახლეობის აღწერა (Citypopulation)].</ref> აქედან 90 % აფრიკელია, ევროპელებიდან ძირითადად ცხოვრობენ [[ფრანგები]]. == ისტორია == [[ფაილი:Dakar, Senegal.JPG|მარჯვნივ|მინი|დაკარი საერთაშორისო კოსმოსური სადგურიდან 2011 წელს]] დაკარი დაარსდა [[1857]] წელს, როგორც ფრანგული ციხესიმაგრე. [[1895]] წელს შევიდა [[საფრანგეთი]]ს კოლონია სენეგალის შემადგენლობაში. [[1895]]-[[1960]] წწ. ამ კოლონიის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. [[1904]]-[[1959]] წწ. პარალელურად საფრანგეთის დასავლეთი აფრიკის ადმინისტრაციული ცენტრიცაა. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს დაკარი დაიკავეს ინგლის-საფრანგეთის ჯარებმა ([[1942]]). ქალაქი გახდა მათი საზღვაო ოპერაციების მნიშვნელოვანი ბაზა [[ატლანტის ოკეანე]]ში და „[[მებრძოლი საფრანგეთი]]ს" მოძრაობის ერთ-ერთი საყრდენი პუნქტი. [[1960]] წლიდან სენეგალის რესპუბლიკის დედაქალაქია. == გეოგრაფია == ქალაქი კაბ-ვერტის ნახევარ-კუნძულზე მდებარეობს, [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანის]] სანაპიროზე. დაკარი [[აფრიკა|აფრიკის]] კონტინენტზე ყველაზე დასავლეთით მდებარე ქალაქია. === კლიმატი === დაკარის კლიმატი ზოგადად თბილია. დაკარს ოკეანის გავლენით აქვს, ცხელი, [[ნახევრად უდაბნოს ზონები|ნახევრად უდაბნოს]] კლიმატი. ქალაქს ახასიათებს მოკლე წვიმიანი სეზონი და გრძელი მშრალი სეზონი. დაკარის წვიმიანი სეზონი ივლისიდან ოქტომბრამდე გრძელდება, ხოლო მშრალი სეზონი დანარჩენ რვა თვეს მოიცავს. ქალაქში წელიწადში დაახლოებით 495 მმ ნალექი მოდის. როგორც წესი, დეკარი დეკემბრიდან მაისის ჩათვლით სასიამოვნოდ თბილია, ყოველდღიური ტემპერატურით დაახლოებით 24–27 °C-მდე მერყეობს. წლის ამ პერიოდის განმავლობაში ღამე კომფორტულია, სადაც ტემპერატურა 17-20 °C უდრის. ამასთან, მაისიდან ნოემბრის ჩათვლით ქალაქი აშკარად თბილი ხდება, ყოველდღიური ტემპერატურა აღწევს 29–31 °C-ს და ღამით 23–24 °C-მდე მცირდება. ამ ცხელი სეზონის მიუხედავად, დაკარის ამინდი არ არის ისეთი ცხელი, როგორც აფრიკის კონტინენტის შიგნით მდებარე ქალაქებში, როგორებიცაა, [[ნიამეი]] და [[ნჯამენა]], სადაც ტემპერატურა წელიწადის უმეტეს დროს 36 °C-ზე ზემოთაა. დაკარში ტემპერატურას ზღვიდან წამოსული ბრიზები ანეიტრალებენ.<ref>[http://www.pogodaiklimat.ru/climate2/61641.htm][https://www.spiegel.de/consent-a-?targetUrl=https%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fthema%2Fwetter%2F%3Fr%3Dafrika%26land%3DSN%26stat%3D61641&ref=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2F]{{Dead link|date=დეკემბერი 2021|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == ადმინისტრაცია == {{წყარო}} {{ვიკი}} ქალაქი დაკარი მუნიციპალიტეტი ანუ კომუნა (მას ხშირად უწოდებენ კომმუნე დე ვილლეს), რომელიც სენეგალის 125 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს წარმოადგენს. დაკარის მუნიციპალიტეტი ფრანგული კოლონიური ადმონისტრაციის მიერ შეიქმნა 1887 წლის 17 ივნისს, როდესაც [[გორე]]ს მუნიციპალიტეტს გამოეყო. თავის მხრივ, გორეს მუნიციპალიტეტი 1872 წელს შეიქმნა და აფრიკის ერთ-ერთი უძველესი დასავლური ტიპის მუნიციპალიტეტად ჩამოყალიბდა ([[ალჟირი]]სა და [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის]] მუნიციპალიტეტენთან ერთად). [[ფაილი:Dakar.png|მინი|დაკარი]] დაკარის კომუნა 1887 წლიდან არსებობდა და მან არსებობა 1960 წელს, [[სენეგალი]]ს დამოუკიდებლობის შემდეგაც გააგრძელა. მუნიციპალიტეტის საზღვრები დროთა განმავლობაში მნიშვნელოვნად შეიცვალა. ამჟამინდელი საზღვრები 1983 წლის შემდეგ ხელუხლებელი დარჩა. დაკარის კომუნას განაგებს დემოკრატიულად არჩეული საქალაქო საბჭო (კონსილერის მუნიციპალიტეტი), რომელიც ხუთი წლის ვადით ირჩევა. ქალაქის მერს მუნიციპალიტეტის საკრებულო ირჩევს. 1887 წლიდან მოყოლებული დაკარმა 20 მერი გამოიცვალა. პირველი აფრიკული წარმოშობის შავკანიანი მერი ქალაქს 1924 წლიდან 1934 წლამდე ჰყავდა (ბლაისე დიაგნე). პოსტზე ყველაზე დიდხანს მამადოუ დიოპმა გაძლო, რომლის მმართველობის პერიოდი 18 წელს მოიცავს 1984 წლიდან 2002 წლამდე. დაკარის კომუნა ერთ-ერთ დეპარტამენტსაც წარმოადგენს სენეგალის 45 დეპარტამენტიდან. ეს ვითარება ძალიან ჰგავს პარიზს, რომელიც საფრანგეთის კომუნასთან ერთად დეპარტამენტსაც წარმოადგენს. ამასთან, საფრანგეთის დეპარტამენტების საწინააღმდეგოდ, სენეგალის დეპარტამენტებს არ გააჩნიათ პოლიტიკური ძალა (არ აქვთ დეპარტამენტის ასამბლეა) და წარმოადგენენ მხოლოდ ცენტრალური სახელმწიფოს ადგილობრივ ადმინისტრაციულ სტრუქტურებს, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან გარკვეული ადმინისტრაციული სერვისების განხორციელებაზე, აგრეთვე დეპარტამენტში მდებარე კომუნების საქმიანობის კონტროლზე. დაკარის დეპარტამენტი ოთხ არონდისემენტებად იყოფა. ესენია: ალმადიები, დიდი დაკარი, პარსელეს ასაინიეს (სიტყვასიტყვით ამოშრობილი ლოტი, რომელიც დაკარის ყველაზე ხალხმრავალი არონდისემენტია) და პლატეუ/ გორე (ქალაქის ცენტრი, მთავარი საქმიანობის რაიონი). ესენი საკმაოდ განსხვავდებიან პარიზის არონდისემენტებისაგან, რადგან ეს არის მხოლოდ ადგილობრივი ადმინისტრაციული სტრუქტურები და ისევე განსხვავდება როგორც სენეგალისა და საფრანგეთის დეპარტამენტების სტრუქტურა. [[ფაილი:DakarMermoz.JPG|მინი]] 1996 წელს სენეგალის ადმინისტრაციული და პოლიტიკური რეფორმების გატარებას სენეგალის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა. დაკარის კომუნა, რომლის მოსახლეობაც 1 მილიონ მოსახლეს უახლოვდებოდა ზედმეტად დასახლებულ და დიდ კომუნად იქნა მიჩნეული, რის გამოც დაკარი 1996 წლის 30 აგვისტოს 19 კომუნურ დარონდისემენტად (''communes d'arrondissement'') იქნა დაყოფილი. კომუნური დარონდისემენტები ძალიან ჰგავნან კომუნებს და მათი პრინციპით მუშაობენ. მათ უფრო მეტი უფლებამოსილება აქვთ, ვიდრე [[პარიზი]]ს დარონდისემენტებს და უფრო მეტად [[ლონდონი]]ს ოლქებს მოგვაგონებენ. დაკარის კომუნა შენარჩუნებული იყო ამ 19 კომუნური დარონდისემენტის მმართველედ, ისევე როგორც [[დიდი ლონდონი]] მართავს ლონდონის ოლქებს. დაკარის 19 კომუნური დარონდისემენტებიდან თითოეული ერთ არონდისემენტს მიეკუთვნება. თითოეული არონდისემენტის პრეფექტორი ვალდებულია იზრუნოს თავის ტერიტორიაში შემავალ კომუნურ დარონდისემენტზე. კომუნური დარონდისემენტი დაკარ- პლატო (34 626 მოსახლე) ქალაქის ისტორიულ ცენტრს წარმოადგენს და სამინისტროებისა და საჯარო ადმინისტრაციების უმეტესობა სწორედ იქ მდებარეობს. ყველაზე მჭიდრო და ყველაზე დასახლებული კომუნური დარონდისემენტი არის მედინა, სადაც 136 697 ადამიანი ცხოვრობს. დაკარ- პლატო, ისევე როგორც მედინა პლატეუ/ გორეს არონდისემენტში მდებარეობს. ყველაზე ნაკლებად დასახლებული კომუნური არონდისემენტი ილ დე გორეა, რომელიც იგივე, პლატეუ/ გორეს არონდისემენტში მდებარეობს. დაკარი სენეგალის 14 რეგიონიდან ერთ-ერთია. დაკარის რეგიონი მოიცავს ქალაქ დაკარსა და მის ყველა გარეუბანს, რომლებიც მთელს კაბო-ვერდეს ნახევარ-კუნძულს იკავებენ. ამრიგად, მისი ტერიტორია დაახლოებით იგივეა, რაც დაკარის მიტროპოლიტენს უჭირავს. 1996 წლის ადმინისტრაციული რეფორმების შემდეგ სენეგალის ის რეგიონები, რომლებიც მანამდე მხოლოდ ცენტრალური სახელმწიფოს ადგილობრივი ადმინისტრაციული სტრუქტურები იყვნენ, გადაიქცნენ სრულუფლებიან პოლიტიკურ ერთეულად, რომლებიც დემოკრატიულად ირჩევენ რაიონულ საბჭოებსა და რეგიონულ პრეზიდენტებს. == ტრანსპორტი == [[ფაილი:Gare de Dakar - Soir.jpg|მინი|დაკარის სარკინიგზო სადგური]] ქალაქში არის დაკარის ავტონომიური პორტი და დაკარ-ნიგერის არ მოქმედი სარკინიგზო ტერმინალი. რეგიონული ექსპრესს მატარებელი დაკარს ბლაისე დიაგნეს სახელობის საერთაშორისო აეროპორტთან დააკავშირებს. მის შემადგენლობაში 14 მატარებელი შევა, რომლებიც სწრაფად გადაადგილდებიან და მოგზაურობას 45 წუთში დაასრულებენ. მოსალოდნელია, რომ რკინიგზის გახსნის შემდეგ რეგიონული ექსპრეს-მატარებელი დღეში 115 000 მგზავრს მოემსახურება. რეგიონული ექსპრეს-მატარებლის პირველი სატესტო ვერსია 2019 წლის 14 იანვარს ამოქმედდა. რკინიგზის საბოლოო გახსნა 2020 წლის ბოლოსთვის იგეგმება. == მნიშვნელოვანი ადგილები == [[ფაილი:Spiaggia Dakar.JPG|მინი|სანაპირო დაკარში]] ქალაქი დაკარი არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ქალაქების ორგანიზაციის წევრი და მოიცავს რამდენიმე ღირსშესანიშნაობას. ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეულია დეუქს მამელეს, ტყუპი გორა, რომელიც ოუაკამის კომუნაში მდებარეობს. ბორცვები ქალაქში ერთადერთი მაღალმთიანი ადგილია, რომელიც უზრუნველყოფს მთელი ტერიტორიისა და ქალაქის მშვენიერი ხედების წარმოქმნას. პირველ გორაზე მდებარეობს ლეს მამელლესის შუქურა, რომელიც 1864 წელს აშენდა. მეორე გორაზე მდებარეობს აფრიკის რენესანსის ძეგლი, რომლის მშენებლობაც ახლახან დასრულდა და რომელიც, აფრიკის კონტინენტზე ყველაზე მაღალ ქანდაკებას წარმოადგენს.<ref>{{Cite web |url=https://www.lonelyplanet.com/senegal/dakar/in-location/sights/a/nar/7c70cebc-3d0a-4ddb-884a-93817409ddb5/355589 |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2020-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200729030737/https://www.lonelyplanet.com/senegal/dakar/in-location/sights/a/nar/7c70cebc-3d0a-4ddb-884a-93817409ddb5/355589 |archivedate=2020-07-29 }}</ref> ქალაქის სხვა ღირსშესანიშნაობებს მოიცავს მედინას კვარტალი, რომელიც მედინას კომუნში მდებარეობს. მედინა თავდაპირველად ფრანგულ კოლონიალურ პერიოდში აშენდა, როგორც ადგილობრივების საცხოვრებელი სოფელი. დღეს ეს არის ტრადიციული კომერციული ცენტრი, რომელიც სამკერვალო მაღაზიებით არის ცნობილი. ანსაკუთრებით აღსანიშნავია ქუჩის ბაზარი სოუმბედიოუნ, რომელიც ასევე წარმოადგენს დიდ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას. კვარტალში ასევე მდებარეობს დაკარის დიდი მეჩეთი, რომელიც ზუსტად კომუნის ცენტრშია აშენებული 1964 წელს. იგი ქალაქის ერთ-ერთი თვალსაჩინო ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.<ref>[https://www.lonelyplanet.com/senegal/dakar/attractions/medina/a/poi-sig/1347424/355589]</ref><ref>[https://www.lonelyplanet.com/senegal/dakar/attractions/grande-mosquee/a/poi-sig/416888/355589]</ref> დაკარს ორი პატარა კუნძული ეკუთვნის, ესენია: ილ დე ნ'გორ და ილ დე გორე. ნ'გორის კომუნის ჩრდილოეთ ნაწილი სანაპიროებითა და სერფინგისთვის შესანიშნავი ადგილებითაა სახელგანთქმული. კუნძულს აქვს ისეთი პოპულარული სანაპიროები, როგორიცაა პლიაჟ დე ნ'გორ.<ref>{{Cite web |url=https://www.lonelyplanet.com/senegal/attractions/a/poi-sig/355585 |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2020-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200729042813/https://www.lonelyplanet.com/senegal/attractions/a/poi-sig/355585 |archivedate=2020-07-29 }}</ref> ილ დე გორე მონათვაჭრობის ყოფილი კუნძულია. ის დღეს არის [[იუნესკო|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი]], რომელიც ინახავს კოლონიური ეპოქის მრავალ არქიტექტურულ ობიექტებს. კუნძულზე აღსანიშნავია გორეს მემორიალი, რომელიც მონების მემორიალია. აქვე მდებარეობს მონების სახლი, რომელიც დღეს ევრო-ამერიკული მონებით ვაჭრობის მუზეუმს წარმოადგენს. კუნძულზე ასევე მდებარეობს ხელოვნების სცენა, სადაც ადგილობრივი მხატვრები თავიანთ ნამუშევრებს გამოფენენ ხოლმე.<ref>[http://www.travelwithallsenses.com/dakar-art-scene/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200817221801/http://www.travelwithallsenses.com/dakar-art-scene/|date=2020-08-17}}[https://www.jpost.com/International/The-culture-capital-of-West-Africa-450042]</ref> ქალაქის ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს ჩეიხ ანთა დიოპის უნივერსიტეტიც, რომელსაც ასევე უწოდებენ დაკარის უნივერსიტეტს. ის 1957 წელს აშენდა. == რელიგიური შენობები == რელიგიური შენობების უმრავლესობა [[ისლამი|მუსლიმურ]] მეჩეთებს წარმოადგენს.<ref>J. Gordon Melton, Martin Baumann, ‘‘Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices’’, ABC-CLIO, USA, 2010, p. 2573-2575</ref> ქალაქში ასევე არის ქრისტიანული ტაძრები და მონასტრები. დაკარი ისლამური კულტურისა აფრიკული რეგიონის დედაქალაქად 2007 წელ შეირჩა ისლამური მსოფლიოს საგანმანათლებლო, სამეცნიერო და კულტურული ორგანიზაციის (ISESCO) მიერ.<ref>[https://www.icesco.org/]</ref> ISESCO-მ და ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციამ (OIC) რამდენიმე რეგიონული და საერთაშორისო კონფერენცია ქალაქში ჩაატარეს. დაკარი აგრეთვე ცნობილია, როგორც ლაიენის ძმობის სამშობლო, სუფიური ტარიკა, რომელიც დააარსა სეიდინა მოჰმადუ ლიმამუ ლაემ 1883 წელს იოფის კომუნაში. სეიდინა ლენის მავზოლეუმშია დაკრძალულია, რომელიც დაკარის ერთ-ერთ მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. დღეს, ლაიენის საძმო, ძირითადად, ლებუს ხალხისაგან შედგება და კაბო-ვედეს მხარეში მდებარეობს. დაკარში მუსლიმთა საკულტო ადგილების ცენტრს დაკარის დიდი მეჩეთი წარმოადგენს, რომელიც 1964 წელს აშენდა. == კულტურა == [[ფაილი:"Ndaw rabine" dans traditionnelle lebou.jpg|მინი|243x243პქ|ტრადიციული სენეგალური ცეკვა]] სენეგალში ტრადიციული კულტურა ძალიან ემყარება ოჯახის იდეას. მათ ტრადიცია ჭამის დროსაც გააჩნიათ, როდესაც საჭმლის ჭამის დრო მოვა ოჯახის რომელიმე წევრი იტყვის "კაი ლეკ", რაც ნიშნავს "მოდი ჭამე". ამის შემდეგ ოჯახის ყველა წევრი ერთად იკრიბება და ისინი ერთად ჭამენ. ცნობილი კერძები მოიცავს ტიებუდიენეს (Tiéboudienne) და იასსას (Yassa). დაკარში ხალხის ეტიკეტი ძალიან მარტივი და ამავდროულად ძალზე მნიშვნელოვანია. ადამიანს დანახვისას რომ არ მიესალმო ეს უზრდელობად და უხეშობად ითვლება. ფრანგული კოლონიალიზმის გამო დაკარის მოსახლეობას უნიკალური სასკოლო სისტემა აქვს. სკოლა შესვენებას დაახლოებით შუადღისას აცხადებს, რა დროსაც ბავშვები სახლში დასასვენებლად ბრუნდებიან. იმის გამო, რომ მოსახლეობა უმრავლესობა მუსლიმანია, ყოველდღიურად მიმდინარეობს ისეთი მოქმედებები, როგორიცაა შუადღის ლოცვამდე მეჩეთში წასვლა და პარასკევობით მეჩეთში სიარულია. დაკარი მრავალი ეროვნული და საერთაშორისო ფესტივალების სახლს წარმოადგენს. როგორიცაა შავი ხელოვნების მსოფლიო ფესტივალი, დაკარის ფილმების ფესტივალი, ასევე დაკარ ბიენალე. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|Dakar }} * [http://villededakar.org Official website] {{Fr icon}} * [http://www.pcsenegal.org/resources.html Peace Corps Senegal Volunteer Guide to Dakar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110204092055/http://www.pcsenegal.org/resources.html |date=2011-02-04 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{აფრიკის დედაქალაქები}} [[კატეგორია:სენეგალის ქალაქები]] [[კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები]] mphd28mmhk7o6oqx3ty76o1yhzbqy8i 0 67717 5563305 5447060 2026-10-22T09:43:20Z Arkaitz1974 85446 5563305 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = დედაქალაქი |ქართული სახელი = ჯიბუტი |მშობლიური სახელი = {{lang-fr|Ville de Djibouti}}<br />{{lang-ar|جيبوتي}} |ქვეყანა = ჯიბუტი |პანორამა = Djibouti City.jpg |პანორამის სიგანე = 280px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms Djibouti City.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = N |lat_deg = 11 |lat_min = 36 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 43 |lon_min = 10 |lon_sec = |ქვეყნის რუკის ზომა = 250 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = [[1888]] |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 200 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 0 |მოსახლეობა = 475 332 |აღწერის წელი = 2009 |სიმჭიდროვე = 2376,66 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = +3 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''ჯიბუტი''' ({{lang-ar|جيبوتي}}, [[სომალი ენა|სომალი]]: ''Magaalada Jabuuti'', {{lang-fr|''Ville de Djibouti''}}) — [[ჯიბუტი|ჯიბუტის რესპუბლიკის]] დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქი, უდიდესი დასახლება [[ტაჯურის ყურე]]ზე. გაშენებულია [[ნახევარკუნძული|ნახევარკუნძულზე]], რომელიც ტაჯურის ყურეს [[ადენის ყურე|ადენის ყურისგან]] გამოყოფს. ფართობი — 200 კმ². მოსახლეობა — 475 332 ადამიანი<ref name="geohive">{{Cite web |url=http://www.geohive.com/cntry/djibouti.aspx |title=Geohive |accessdate=2015-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151031080942/http://www.geohive.com/cntry/djibouti.aspx |archivedate=2015-10-31 }}</ref><ref name="citypopulation">[http://www.citypopulation.de/Djibouti.html Citypopulation]</ref><ref name="Statoids">[http://www.statoids.com/udj.html Statoids]</ref> ([[2009]] წელი). იგი ქვეყნის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეულია სხვა დანარჩენ 5 რეგიონთან ერთად. მდებარეობის გამო ის ცნობილია როგორც „ტაჯურის ყურის მარგალიტი“. ქალაქ ჯიბუტის ეკონომიკა მეორე, ყველაზე მსხვილ ეკონომიკას წარმოადგენს [[სომალის ნახევარკუნძული|სომალის ნახევარკუნძულ]]ზე [[ადის-აბება]]ს შემდეგ. == ისტორია == ქალაქის აღმოსავლეთ სანაპიროზე დასახლება ჯერ კიდევ [[ბრინჯაოს ხანა|ბრინჯაოს ხანით]] თარიღდება. [[ქალაქი]] დაარსდა [[1888]] წელს. [[1892]] წლიდან [[საფრანგეთი]]ს კოლონია სომალის ნაპირის ადმინისტრაციული ცენტრია. [[1981]] წლიდან ქალაქი თავისუფალი ნავსადგურია. [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომის]] დროს ქალაქი იტალიურმა საჰაერო ძალებმა დაბომბეს, კონკრეტულად კი - 1940 წლის 21 ივნისს. 27 ივნისს, 1977 წელს, როდესაც ჯიბუტიმ დამოუკიდებლობა ოფიციალურად გამოაცხადა, ქალაქის მოსახლეობა 110 000-ს შეადგენდა. == გეოგრაფია == ქალაქი მდებარეობს [[ადენის ყურე|ადენის ყურის]] სანაპიროზე. === ტოპოგრაფია === ქალაქი ჯიბუტი წარმოადგენს [[ჯიბუტი|ჯიბუტის]] დედაქალაქს და უდიდეს დასახლებას. ქალაქი [[სომალის ნახევარკუნძული|სომალის ნახევარკუნძულზე]] მდებარეობს. დედაქალაქი ჯიბუტის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს, დაახლოებით 21 კილომეტრით შორს [[სომალი|სომალის]] საზღვრიდან. ქალაქში პორტიც მდებარეობს, რომელიც [[ტაჯურის ყურე|ტაჯურის ყურის]] დასავლეთ სანაპიროზე ცუდი ამინდის დროს ამ რეგიონში ერთადერთ თავშესაფარს წარმოადგენს. ქალაქის ლადშაფტი მეტწილად უდაბნოს და ნახევარ-უდაბნოს წარმოადგენს. ქალაქის ქვიშიანი პლაჟები მოიცავს სიესტას და ჰერონის სანაპიროებს. ჯიბუტი თავისი მდებარეობის გამო ცნობილია როგორც „ტაჯურის ყურის მარგალიტი“. === კლიმატი === ჯიბუტის [[კლიმატი]] საკმაოდ ცხელია, ჰგავს [[ხართუმი]]ს კლიმატს და უდაბნოს ტროპიკულია. მისთვის დამახასიათებელია ტემპერატურის მცირე სეზონური მერყეობა. ზამთარი ზომიერად ცხელია, ნალექების მცირე რაოდენობით. ქალაქში ზაფხული განსაკუთრებით ცხელია — ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, რომელიც იქნა ქალაქში დაფიქსირებული, შეადგინა +54 °C. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა +25 °C, ივლისის +36 °C. ნალექები საკმაოდ ცოტა მოდის — სულ 160 მმ და ისიც შემოდგომა-ზამთრის პერიოდში. === უბნები === ქალაქის ურბანული ნაწილი 31 უბნისაგან შედგება. დასახლება ბალბალა, რომელიც ჯიბუტის გარეუბანს წარმოადგენს თავის მხრივ კიდევ 18 უბნისაგან შედგება. [[ფაილი:Djibouti City and Balbala Districts.png|მინი|659x659პქ|ჯიბუტის 49 უბანი]] {| class="wikitable" |1. ჰერონი |26. არჰიბა |- |2. მარაბოუტი |27. აკკა ალ მოუკარამა |- |3. გარე |28. ვუადგირ |- |4. განცალკევებული |29. გაჩამალეჰ |- |5. რესპუბიკა |30. პალმერაიე |- |6. ფინანსური ცენტრი |31. პროგრესი |- |7. ბოულაოს |32. ფიიეტნამი |- |8. ეინგუიელა |33. შაიხ მოუსა |- |9. საცუუდი |34. შაიხ ოსმან |- |10. ქიუ1 |35. ბალბალა ჩაადი |- |11. ქიუ2 |36. ბაჰაახე |- |12. ქიუ4 |37. ბალბალა 6 |- |13. ქიუ3 |38. გოულედი |- |14. ქიუ6 |39. ბარვუაგო |- |15. ქიუ5 |40. ჰაიაბლეჰ |- |16. ქიუ7 |41. ჩაგდაალის |- |17. სტადი |42. ბამბადა |- |18. გაბოდე |43. ვუაჰლე დაბა |- |19. გუელეჰ ბატალ |44. ნასსიბ |- |20. ჰარამოუსი |45. ჰოდან |- |21. ავიაცია |46. ლაიაბლეჰ |- |22. დჯებელი |47. გარ გაარ |- |23. ამბოული |48. პი ქიუ 12 |- |24. კარტილეჰი |49. პი ქიუ 13 |- |25. პუდრიერი | |} [[ფაილი:Panorama of Rue Marchand, Djibouti City.JPG|ცენტრი|მინი|1005x1005პქ|ჯიბუტის პანორამა]] == არქიტექტურა == ჯიბუტის განსხვავებული არქიტექტურული ნაგებობები ქალაქის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდს აღწერს. ქალაქის ძველი ნაწილი მოიცავს ბაზრებს და მოვაჭრეებით სავსე ვიწრო ქუჩებს. იგი წარმოადგენს როგორც კომერციულ და გასართობ ცენტრს, ასევე საცხოვრებელ ადგილსაც. საშუალო კლასისთვის ქალაქში და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე ახალი შენობები აშენდა და ეს ახლაც გრძელდება. ქალაქის ზოგიერთი ნაგებობა მე-19 საუკუნით თარიღდება. მენელიქის სასახლე ქალაქის ცენტრში მდებარეობს და შთაგონებულია მორიშული არქიტექტურული სტილით. მრავალრიცხოვანი ეგზოტიკური შენობებისა და აზიურ-აფრიკული ნაგებობების მიუხედავად ქალაქში ევროპული სტილის შენობებიც მრავლადაა. ადგილი ხშირად ტურისტებისათვის ევროპასთან ასოცირდება.<ref>Kevin Anglin, Becca Blond and Jean-Bernard Carillet, ''Africa on a Shoestring'' (London: Lonely Planet, 2004), p. 698.</ref> == ადმინისტრაცია == ქალაქ ჯიბუტის რეგიონი ქვეყნის ექვსი რეგიონიდან ერთ-ერთია. ის ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან ტაჯურის ყურეს ესაზღვრება, ხოლო სამხრეთიდან და დასავლეთიდან [[არტის რეგიონი|არტის რეგიონს.]] ჯიბუტის რეგიონი ქვეყნის ყველაზე პატარა პროვინციაა, თუმცა ამავდროულად ყველაზე მეტად დასახლებული. რეგიონი 200 კვადრატულ კილომეტრს მოიცავს. ეს რეგიონი დედაქალაქთან ერთად მიმდებარე დასახლებებსაც მოიცავს. ჯიბუტი ჯიბუტის დედაქალაქი, დამოუკიდებლობის დღიდან, 1977 წლის შემდეგაა. ახალგაზრდა რესპუბლიკის ადმინისტრაციული ცენტრისთვის ქალაქი მდებარეობის მხრივ საუკეთესო ვარიანტს წარმოადგენდა. ქალაქი ჯიბუტი ქვეყნის კულტურილი და პოლიტიკური ცენტრის სტატუსს დღესაც ინარჩუნებს. სწორედ აქ მდებარეობს მთავრობის სახლი და ქვეყნის ეროვნული ინსტუტუტების უმრავლესობაც. მათ შორისაა: მთავრობის სახლი, პარლამენტი, სამინისტროები, პრეზიდენტის სასახლე, ვიცე-პრეზიდენტის რეზიდენცია, საკონსტიტუციო სასამართლო, სასამართლო ორგანოები და სხვა საზოგადოებრივი ორგანიზაციები. ჯიბუტი ასევე წარმოადგენს ცენტრს კონტინენტური და საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის, ასევე კერძო უწყებებისათვის. ჯიბუტის სოციალური განვითარების სააგენტოს (Agence de Développement Sociale de Djibouti) მთავარი სატაო ოფისი წორედ დედაქალაქში მდებარეობს. სომალის ენების რეგიონალური აკადემია 2013 წლის ივნისში ჯიბუტის, სომალის და ეთიოპიის ძალისხმევით სწორედ ქალაქ ჯიბუტში დაარსდა.<ref>[http://www.comesaria.org/site/en/news_details.php?chaine=regional-somali-language-academy-launched-in-djibouti&id_news=17578&id_article=119] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150121105039/http://www.comesaria.org/site/en/news_details.php?chaine=regional-somali-language-academy-launched-in-djibouti&id_news=17578&id_article=119|date=2015-01-21}}</ref> ჯიბუტის მთავარ სამხედრო ძალების მთავარ ცენტრს ქალაქი 1969 წლის 1 ნოემბრიდან წარმოადგენს. == კულტურა == ჯიბუტის ეროვნული არქივი და ბიბლიოთეკა ქალაქ ჯიბუტის უმთავრეს მუზეუმებს წარმოადგენს. თავისი უახლესი ისტორიის განმავლობაში, ქალაქი ხასიათდებოდა გზისპირა ბაზრებითა და მცირე ზომის მაღაზიებით, სადაც მრავალფეროვანი საქონელი იყიდებოდა. ქალაქ ჯიბუტის კულტურა განვითარდა მრავალი სხვადასხვა ხალხისა და ცივილიზაციის გავლენის ქვეშ, რომელთა შორისაა სომალიური, აფარული, იემენური და ფრანგული ტრადიციები. ქალაში მდებარეობს დიდი რაოდენობით [[მეჩეთი|მეჩეთები]], რომელებიც ქალაქში სხვადასხვა არქიტექტურულ სტილშია ნაგები და სხვადასხვა პერიოდში აშენდა. დღეში ხუთჯერ ქალაქის მთავარი მეჩეთის მინარეთიდან [[მუსლიმები|მუსლიმებს]] სალოცავად უხმობენ. გარდა ამისა, ქალაქში მდებარეობს ოპერის შენობა, რომელიც მთელი ერისათვის საყვარელ ადგილს წარმოადგენს. ჯიბუტური სტილი სომალის ნახევარკუნძულის მრავალ ქალაქში მისაბაძ სტილს წარმოადგენს. [[ფაილი:Cafdegardjib.jpg|მარცხნივ|მინი|278x278პქ|ჯიბუტში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კაფე]] === გასტრონომია === ქალაქი ჯიბუტი თავისი მრავალფეროვანი სამზარეულოთი ძალიან ცნობილია. ტრადიციული სომალური, აფარული და იემენური სამზარეულო მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო სამზარეულოს წარმოადგენს. განსაკუთრებულია ფრანგული კულინარიის გავლენა. ტრადიციული იემენური კერძი მანდი პოპულარული საჭმელია, განსაკუთრებით ლი ლანჩის დროს. სხვა პოპულარული კერძები მეტწილად ზღვის პროდუქტებსა და თევზს შეიცავს, რომელთა შორისაა ფაჰ-ფაჰი (მწარე სუპი). ქალაქში მრავალი რესტორანი მდებარეობს. ამ დაწესებულებებში როგორც ადგილობრივი ტრადიციული კერძების დაგემოვნებაა შესაძლებელი ასევე შესაძლებელია სწრაფი კვების პროდუქტებისა და წასახემსებლების გასინჯვაც. ქალაქში სწრაფი კვების ობიექტების საერთაშორისო ქსელების ხილვაცაა შესაძლებელი. === ფესტივალები === ჯიბუტში ყოველწლიური ღონისძიებები და დღესასწაულები მოიცავს ისეთ მნიშვნელოვან თარიღებს, როგორიცაა დამოუკიდებლობის დღე, რომელიც 27 ივნისს აღინიშნება. ასევე მნიშვნელოვანია მუსლიმანური ფესტივალები. == დემოგრაფია == ჯიბუტი მულტი-ეთნიკური ქალაქია. 529 000 მცხოვრებლით ის ქვეყანაში ყველაზე მსხვილ დასახლებას წარმოადგენს.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/dj.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200504070831/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/dj.html|date=2020-05-04}}</ref> უდიდეს ეთნიკური წარმომადგენლები [[სომალელები]] და [[აფარები]] არიან. ჯიბუტის სთნიკური შემადგენლობა მას შემდეგ შეიცვალა, რაც ქალაქში ეთიოპიელი და სომალელი მიგრანტები შევიდნენ. ამ ფაქტის გამო ქალაქს „ფრანგული ჰონგ-კონგი წითელ ზღვაზე“ დაერქვა.<ref>Kevin Anglin, Becca Blond and Jean-Bernard Carillet, ''Africa on a Shoestring'' (London: Lonely Planet, 2004), p. 698.</ref> === ენები === მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი საუბრობს [[სომალი ენა|სომალის ენაზე]] (303 100 მოსაუბრე) ან [[აფარი ენა|აფარულ ენაზე,]] როგორც [[დედაენა|მშობლიურ ენაზე]]. ორივე მათგანი [[აფრაზიული ენები]] არიან. ჯიბუტში ორი ოფიციალური ენაა, ესენია [[არაბული ენა|არაბული]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგული]].<ref>[https://www.ethnologue.com/country/DJ]</ref> არაბულ ენას სოციალური, კულტურული და რელიგიოური მნიშვნელობა აქვს. ფორმალურად ის თანამედროვე სტანდარტულ არაბულს წარმოადგებს, თუმცა დაახლოებით 40 000 ადგილობრივი [[სამხრეთ იემენური არაბული|სამხრეთ იემენურ არაბულად]] საუბრობს, რომელიც ცნობილია როგორც ჯიბუტური არაბული. ფრანგული ენა ოფიციალურ ენას კოლონიალური პერიოდიდან წარმოადგენს და ქალაქში მცხოვრებთაგან 14 200 საუბრობს ფრანგულად, როგორც მშობლიურ ენაზე. ქალაქში მიგრანტების უმრავლესობა საუბრობს [[ომანური არაბული|ომანურ არაბულზე]] (დაახ. 38 900) და [[ამჰარული ენა|ამჰარულ]] (დაახ. 1 400) ენებზე.<ref>[https://www.ethnologue.com/country/DJ]</ref> === რელიგია === ჯიბუტის მოსახლეობის უმრავლესობა [[მუსლიმი]]ა.<ref>[https://www.ethnologue.com/country/DJ]</ref> ქალაქში განტავსებულია როგორც მუსლიმანური მეჩეთები, ასევე [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] ტაძრები. == ეკონომიკა == [[ფაილი:An aerial view of Djibouti City.jpg|მინი|311x311პქ|ქალაქ ჯიბუტის ხედი]] პორტი მდებარეობს [[ინდოეთის ოკეანე|ინდოეთის ოკეანის]] [[ტაჯურის ყურე|ტაჯურის ყურის]] სამხრეთ ნაპირზე. იგი ემსახურება [[სუეცის არხი]]ს გავლით მომავალ ტვირთების ტრანზიტს, ძირითადად ტყავის გატანას, ასევე [[ეთიოპია|ეთიოპიიდან]] [[ყავა|ყავის]] ექსპორტს, [[ნავთობი]]ს და ნავთობპროდუქტების, მზა საწარმოო ნაკეთობების (ასევე ემსახურება ეთიოპიის საგარეო ვაჭრობის ოპერაციების ნახევარზე მეტს) შემოტანას. არის სატრანსპორტო კვანძი. მუშაობს საერთაშორისო [[აეროპორტი]] და [[გემი|გემების]] სარემონტო ვერფი. როგორც ჯიბუტის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, ადგილობრივ ბიზნესის უმეტესობა ჯიბუტშია თავმოყრილი. ჯიბუტის ტელეკომი, რომელიც ქვეყნის უდიდეს სატელევიზიო კომპანიას წარმოადგენს სწორედ აქ დაარსდა. არსებობის განმავლობაში, ჯიბუტის ავიახაზების შტაბ-ბინა ასევე ამ ქალაქში მდებარეობდა.<ref>{{Cite web |url=http://www.djiboutiairlines.com/contactus.asp |title=დაარქივებული ასლი |access-date=2007-06-01 |archive-date=2007-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070601035416/http://www.djiboutiairlines.com/contactus.asp }}</ref> ქალაქი ჯიბუტი არის მრავალი სამეწარმეო ინდუსტრიის ფინანსური კერა, როგორიცაა სამშენებლო, საცალო, იმპორტის, ექსპორტის და ინტერნეტ-კაფეების ინდუსტრიები. სატვირთო ოპერაციები ჯიბუტის პორტის მთავარ ეკონომიკურ საქმიანობას წარმოადგენს. ქალაქის პორტი ასევე არის ეთიოპიის ნავთობის ტრანსპორტირებისა და ექსპორტისთვის განკუთვნილი ტერმინალი. რკინიგზის განვითარებამ ეთიოპიური და ერიტრეული ნავთობის დედაქალაქამდე მიწოდება მეტად გამარტივებული გახადა. === საბანკო სექტორი === საბანკო სექტორი ჯიბუტის ეკონომიკის ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს. ქვეყნის ფინანსური სექტორი ბოლო წლებში აქტიურად იზრდება. ჯიბუტი ითვლებოდა მშვიდობის ოაზისად და პოლიტიკური სტაბილურობის მოდელად რეგიონში. === ბიზნესი === ქალაქი ჯიბუტი თავის თავს წარმოადგენს როგორც ქვეყნის ბიზნესის ცენტრს. ქალაქის ხედი ახალი პროექტების შედეგად მუდმივად გარდაიქმნება. ბიზნეს სექტორი უმეტესად კონცენტრირებულია მომსახურების სექტორში. [[ფაილი:Djibouti presidential palace.jpg|მარცხნივ|მინი|ჯიბუტის პრეზიდენტის სასახლე]] === ტურიზმი === ჯიბუტის მთავარი ტურისტული ობიექტები ჯიბუტის რეგიონშია თავმოყრილი. ქალაქის ღირსშესანიშნაობებში შედის ისტორიული შენობები, საჯარო მოედნები. მრავალი კერძო ტურისტული კომპანია ტურებს მეტწილად სწორედ ამ ობიექტების გარშემო აწყობს. „ტაჯურის ყურის მარგალიტის“ ქვიშიანი სანაპიროები ტურისტებისთვის პოპულარულ ადგილმდებარეობას წარმოადგენს. [[ფაილი:SiestaBeach.jpg|მინი|273x273პქ|სიესტას სანაპირო]] ხორ ამბადო ქალაქ ჯიბუტის გარეუბანში მდებარეობს, დაახლოებით 15 კილომეტრით დაშორებით ქალაქის ცენტრიდან. პოპულარულ ადგილობრივ ღირსშესანიშნაობას, პლაჟს მრავალი რესტორანი აქვს, სადაც ზღვის ხედით ტკბობაა შესაძლებელი. დორალეჰი ქალაქის კიდევ ერთ ღირსშესანიშნავ სანაპიროს წარმოადგენს, რომელიც 13 კილომეტრით შორსაა დედაქალაქიდან. თავისი მთავარი რესტორანით დორალეჰი პარასკევობით საუკეთესო განსატვირთ ადგილს წარმოადგენს, რომელიც ხშირად შაბათ-კვირასაც გრძელდება. სხვა მნიშვნელოვანი პლაჟები არის: სიესტასა და ჰერონის სანაპიროები. ორი პატარა მასკალისა და მოუჩას კუნძულები ქალაქ ჯიბუტიდან ერთი საათის სავალზე მდებარეობს. კუნძულებს ზღვის მდიდარი ფსკერი და ფერადი წყალმცენარეები გააჩნიათ. ქალაქის მნიშვნელოვან ღირსშესანიშნაობას 27 ივნისის მოედანი წარმოადგენს, რომელსაც სახელწოდება ქვეყნის დამოუკიდებლობის დღის პატივსაცემად ეწოდა. მაჰმუდ ჰარბის მოედანს სახელწოდება ადგილობრივი ფიგურის პატივსაცემად დაერქვა, ის ამჟამინდელი მთავრობის საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტია. === სასტუმროები === ჯიბუტში დაახლოებით 40 სასტუმრო მდებარეობს. მათი უმეტესობა კემპინსკის სანაპიროს გასწვრივაა განლაგებული. == დაძმობილებული ქალაქები == ჯიბუტი დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან: * [[სენტ-პოლი]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები]] * [[ანკარა]], [[თურქეთი]], * [[ადის-აბება]], [[ეთიოპია]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/dj.html CIA World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200504070831/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/dj.html |date=2020-05-04 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{აფრიკის დედაქალაქები}} [[კატეგორია:ჯიბუტის ქალაქები]] [[კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები]] [[კატეგორია:ჯიბუტის რეგიონები]] ji6110xv1vpk0n87yugnpx0ircjpeu0 0 74233 5562839 4949702 2026-10-21T15:24:57Z Otogi 27089 5562839 wikitext text/x-wiki '''ედუარდ დიმიტრის ძე ბალტინი''' ({{lang-ru|Эдуард Дмитриевич Балтин;}} დ. [[21 დეკემბერი]], [[1936]], [[სმოლენსკი]], — გ. [[7 ოქტომბერი]], [[2008]], [[მოსკოვი]]) — [[რუსეთი]]ს სამხედრო-საზღვაო მოღვაწე, ადმირალი (1993), [[საბჭოთა კავშირის გმირი]] (1981). [[საბჭოთა კავშირი]]ს შეიარაღებულ ძალებში იყო 1954 წლიდან. დაამთავრა ს. კიროვის სახ. კასპიის უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა (1958) და ვოროშილოვის სახ. გენერალური შტაბის აკადემია (1980). 1969 წლიდან მსახურობდა ატომურ წყალქვეშა ფლოტში და მონაწილეობდა ყინულის პირობებში ატომური წყალქვეშა ნავების საბრძოლო გამოცდებში. 1987-1992 წწ. იყო წყნარი ოკეანის ფლოტის მეთაურის მოადგილე. 1992 დეკემბერში, რუსეთსა და [[უკრაინა]]ს შორის ძანგრძლივი და დაძაბული მოლაპარაკებების შემდეგ, დაინიშნა შავი ზღვის ფლოტის სარდლის თანამდებობაზე. მონაწილეობდა შეიარაღებულ ინტერვენციაში [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე მიმდინარე სამოქალაქო ომების დროს, მ.შ. [[აფხაზეთი|აფხაზეთსა]] და [[სამეგრელო]]ში; 1993 წ. ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა [[ფოთი]]ს პორტის ოკუპაციას და [[ედუარდ შევარდნაძე|ედუარდ შევარდნაძის]] მთავრობის ჯარების ლოჯისტიკურ მხარდაჭერას [[ზვიად გამსახურდია]]ს მომხრეების წინააღმდეგ. 1996 წლიდან თადარიგში გავიდა. == რესურსები ინტერნეტში == *{{ru icon}} [http://www.rian.ru/society/20081007/151939013.html Эдуард Дмитриевич Балтин. Биографическая справка]. ''Rian.Ru'', 07/10/2008 {{DEFAULTSORT:ბალტინი, ედუარდ}} [[კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1936]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები]] lpail909bptmz6l0tdsbiho616pkxrt 5562840 5562839 2026-10-21T15:26:48Z Otogi 27089 5562840 wikitext text/x-wiki '''ედუარდ დიმიტრის ძე ბალტინი''' ({{lang-ru|Эдуард Дмитриевич Балтин;}} დ. [[21 დეკემბერი]], [[1936]], [[სმოლენსკი]], — გ. [[7 ოქტომბერი]], [[2008]], [[მოსკოვი]]) — [[რუსეთი]]ს სამხედრო-საზღვაო მოღვაწე, ადმირალი (1993), [[საბჭოთა კავშირის გმირი]] (1981). == ბიოგრაფია == [[საბჭოთა კავშირი]]ს შეიარაღებულ ძალებში იყო 1954 წლიდან. დაამთავრა ს. კიროვის სახ. კასპიის უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა (1958) და ვოროშილოვის სახ. გენერალური შტაბის აკადემია (1980). 1969 წლიდან მსახურობდა ატომურ წყალქვეშა ფლოტში და მონაწილეობდა ყინულის პირობებში ატომური წყალქვეშა ნავების საბრძოლო გამოცდებში. 1987–92 წლებში იყო წყნარი ოკეანის ფლოტის მეთაურის მოადგილე. 1992 დეკემბერში, რუსეთსა და [[უკრაინა]]ს შორის ძანგრძლივი და დაძაბული მოლაპარაკებების შემდეგ, დაინიშნა შავი ზღვის ფლოტის სარდლის თანამდებობაზე. მონაწილეობდა შეიარაღებულ ინტერვენციაში [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე მიმდინარე სამოქალაქო ომების დროს, მ.შ. [[აფხაზეთი|აფხაზეთსა]] და [[სამეგრელო]]ში; 1993 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა [[ფოთი]]ს პორტის ოკუპაციას და [[ედუარდ შევარდნაძე|ედუარდ შევარდნაძის]] მთავრობის ჯარების ლოჯისტიკურ მხარდაჭერას [[ზვიად გამსახურდია]]ს მომხრეების წინააღმდეგ. 1996 წლიდან თადარიგში გავიდა. == რესურსები ინტერნეტში == *{{ru icon}} [http://www.rian.ru/society/20081007/151939013.html Эдуард Дмитриевич Балтин. Биографическая справка]. ''Rian.Ru'', 07/10/2008 {{DEFAULTSORT:ბალტინი, ედუარდ}} [[კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1936]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები]] jhnpz4sqmpde3qdar0trsq1vw3quq4o 5562841 5562840 2026-10-21T15:27:47Z Otogi 27089 5562841 wikitext text/x-wiki '''ედუარდ დიმიტრის ძე ბალტინი''' ({{lang-ru|Эдуард Дмитриевич Балтин;}} დ. [[21 დეკემბერი]], [[1936]], [[სმოლენსკი]], — გ. [[7 ოქტომბერი]], [[2008]], [[მოსკოვი]]) — [[რუსეთი]]ს სამხედრო-საზღვაო მოღვაწე, ადმირალი (1993), [[საბჭოთა კავშირის გმირი]] (1981). == ბიოგრაფია == [[საბჭოთა კავშირი]]ს შეიარაღებულ ძალებში იყო 1954 წლიდან. დაამთავრა ს. კიროვის სახ. კასპიის უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა (1958) და ვოროშილოვის სახ. გენერალური შტაბის აკადემია (1980). 1969 წლიდან მსახურობდა ატომურ წყალქვეშა ფლოტში და მონაწილეობდა ყინულის პირობებში ატომური წყალქვეშა ნავების საბრძოლო გამოცდებში. 1987–92 წლებში იყო წყნარი ოკეანის ფლოტის მეთაურის მოადგილე. 1992 დეკემბერში, რუსეთსა და [[უკრაინა]]ს შორის ძანგრძლივი და დაძაბული მოლაპარაკებების შემდეგ, დაინიშნა შავი ზღვის ფლოტის სარდლის თანამდებობაზე. მონაწილეობდა შეიარაღებულ ინტერვენციაში [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე მიმდინარე სამოქალაქო ომების დროს, მ.შ. [[აფხაზეთი|აფხაზეთსა]] და [[სამეგრელო]]ში; 1993 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა [[ფოთი]]ს პორტის ოკუპაციას და [[ედუარდ შევარდნაძე|ედუარდ შევარდნაძის]] მთავრობის ჯარების ლოჯისტიკურ მხარდაჭერას [[ზვიად გამსახურდია]]ს მომხრეების წინააღმდეგ. 1996 წლიდან თადარიგში გავიდა. == რესურსები ინტერნეტში == *{{ru icon}} [http://www.rian.ru/society/20081007/151939013.html Эдуард Дмитриевич Балтин. Биографическая справка]. ''Rian.Ru'', 07/10/2008 {{DEFAULTSORT:ბალტინი, ედუარდ}} [[კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1936]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2008]] [[კატეგორია:რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები]] [[კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები]] pe1bpn2pafw15x10fgkbebw4l02zmx5 0 78278 5563087 5368853 2026-10-21T21:13:45Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5563087 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ბელუჯისტანი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ერთეული| |მშობლიური სახელი = {{lang-ur|بلوچستان}}, {{lang-bal|Балочистан بلوچستان}} |ქართული სახელი = ბელუჯისტანი |დროშა = |გერბი = |ქვეყანა = პაკისტანი |ჰიმნი = |სტატუსი = პროვინცია |შედის = |მოიცავს = |დედაქალაქი = [[კვეტა]] |მსხვილი ქალაქი = |მსხვილი ქალაქები = |თარიღი = |მეთაური = [[ავაის აჰმად გჰანი]] |მეთაური 2 = გუბერნატორი |მშპ = |მშპ წელი = |მშპ ადგილი = |მშპ ესმ = |ენა = |ენები = [[ბელუჯური ენა]]<br />[[პუშტუ]]<br />[[ბრიუ]]<br />[[სპარსული ენა]] |მოსახლეობა = 9 893 727 |აღწერის წელი = 2003 |ადგილი მოსახლეობით = |ეროვნული შემადგენლობა = |სიმჭიდროვე = 20,64 |აღმსარებლობა = |ფართობი = 347 190 |ადგილი ფართობით = |ფართობის პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღლე = |საშუალო სიმაღლე = |მინიმალური სიმაღლე = |განედი = 30.12 |გრძედი = 67.01 |რუკა = Balochistan in Pakistan (claims hatched).svg |დროისსარტყელი = |აბრევიატურა = |ISO = |FIPS = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსები = |ინტერნეტ-დომენი = |საავტომობილო სანომრე ნიშნები = |საიტი = http://www.balochistan.gov.pk|ოფიციალური ვებ-გვერდი] |კატეგორია ვიკისაწყობში = |პარამეტრი1 = |შენიშვნა = }} '''ბელუჯისტანი''' ({{lang-ur|بلوچستان}}, {{lang-bal|بلوچستان}}) — [[პაკისტანი]]ს პროვინცია, ოთხ პროცინიას შორის უდიდესი. ქვეყნის ფართობის დაახლოებით 44 %-ს მოიცავს. დასავლეთით ესაზღვრება [[ირანი|ირანს]], ჩრდილო-დასავლეთით კი [[ავღანეთი|ავღანეთს]]. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია უდიდესი ქალაქი [[კვეტა]]. ძირითადი მაცხოვრებლები არიან [[ბელუჯები]] და [[პუშტუნები]]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Official website|http://www.balochistan.gov.pk}} * [http://dmoz.pk/Provinces/Balochistan/ Balochistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121095120/http://www.dmoz.pk/Provinces/Balochistan/ |date=2013-01-21 }} * [http://balochistanarchives.gob.pk/ Balochistan Archives- Preserving our Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614012814/http://balochistanarchives.gob.pk/ |date=2015-06-14 }} {{პაკისტანის ადმინისტრაციული დაყოფა}} [[კატეგორია:პაკისტანის პროვინციები]] 1vos6czt0o6k7wsja1zqmj1svskx4rn 5563088 5563087 2026-10-21T21:14:32Z გიო ოქრო 84301 5563088 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ბელუჯისტანი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ერთეული| |მშობლიური სახელი = {{lang-ur|بلوچستان}}, {{lang-bal|Балочистан بلوچستان}} |ქართული სახელი = ბელუჯისტანი |დროშა = |გერბი = |ქვეყანა = პაკისტანი |ჰიმნი = |სტატუსი = პროვინცია |შედის = |მოიცავს = |დედაქალაქი = [[კვეტა]] |მსხვილი ქალაქი = |მსხვილი ქალაქები = |თარიღი = |მეთაური = [[ავაის აჰმად გჰანი]] |მეთაური 2 = გუბერნატორი |მშპ = |მშპ წელი = |მშპ ადგილი = |მშპ ესმ = |ენა = |ენები = [[ბელუჯური ენა]]<br />[[პუშტუ]]<br />[[ბრიუ]]<br />[[სპარსული ენა]] |მოსახლეობა = 9 893 727 |აღწერის წელი = 2003 |ადგილი მოსახლეობით = |ეროვნული შემადგენლობა = |სიმჭიდროვე = 20,64 |აღმსარებლობა = |ფართობი = 347 190 |ადგილი ფართობით = |ფართობის პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღლე = |საშუალო სიმაღლე = |მინიმალური სიმაღლე = |განედი = 30.12 |გრძედი = 67.01 |რუკა = Balochistan in Pakistan (claims hatched).svg |დროისსარტყელი = |აბრევიატურა = |ISO = |FIPS = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსები = |ინტერნეტ-დომენი = |საავტომობილო სანომრე ნიშნები = |საიტი = http://www.balochistan.gov.pk|ოფიციალური ვებ-გვერდი] |კატეგორია ვიკისაწყობში = |პარამეტრი1 = |შენიშვნა = }} '''ბელუჯისტანი''' ({{lang-ur|بلوچستان}}, {{lang-bal|بلوچستان}}) — [[პაკისტანი]]ს პროვინცია, ოთხ პროცინიას შორის უდიდესი. ქვეყნის ფართობის დაახლოებით 44 %-ს მოიცავს. დასავლეთით ესაზღვრება [[ირანი|ირანს]], ჩრდილო-დასავლეთით კი [[ავღანეთი|ავღანეთს]]. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია უდიდესი ქალაქი [[კვეტა]]. ძირითადი მცხოვრებლები არიან [[ბელუჯები]] და [[პუშტუნები]]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Official website|http://www.balochistan.gov.pk}} * [http://dmoz.pk/Provinces/Balochistan/ Balochistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121095120/http://www.dmoz.pk/Provinces/Balochistan/ |date=2013-01-21 }} * [http://balochistanarchives.gob.pk/ Balochistan Archives- Preserving our Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614012814/http://balochistanarchives.gob.pk/ |date=2015-06-14 }} {{პაკისტანის ადმინისტრაციული დაყოფა}} [[კატეგორია:პაკისტანის პროვინციები]] h7o5lb7k7cetpjtyscb6i6zduq6x36n 5563091 5563088 2026-10-21T21:19:05Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5563091 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ბელუჯისტანი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ერთეული| |მშობლიური სახელი = {{lang-ur|بلوچستان}}, {{lang-bal|Балочистан بلوچستان}} |ქართული სახელი = ბელუჯისტანი |დროშა = |გერბი = |ქვეყანა = პაკისტანი |ჰიმნი = |სტატუსი = პროვინცია |შედის = |მოიცავს = |დედაქალაქი = [[კვეტა]] |მსხვილი ქალაქი = |მსხვილი ქალაქები = |თარიღი = |მეთაური = [[ავაის აჰმად გჰანი]] |მეთაური 2 = გუბერნატორი |მშპ = |მშპ წელი = |მშპ ადგილი = |მშპ ესმ = |ენა = |ენები = [[ბელუჯური ენა]]<br />[[პუშტუ]]<br />[[ბრიუ]]<br />[[სპარსული ენა]] |მოსახლეობა = 9 893 727 |აღწერის წელი = 2003 |ადგილი მოსახლეობით = |ეროვნული შემადგენლობა = |სიმჭიდროვე = 20,64 |აღმსარებლობა = |ფართობი = 347 190 |ადგილი ფართობით = |ფართობის პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღლე = |საშუალო სიმაღლე = |მინიმალური სიმაღლე = |განედი = 30.12 |გრძედი = 67.01 |რუკა = Balochistan in Pakistan (claims hatched).svg |დროისსარტყელი = |აბრევიატურა = |ISO = |FIPS = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსები = |ინტერნეტ-დომენი = |საავტომობილო სანომრე ნიშნები = |საიტი = http://www.balochistan.gov.pk|ოფიციალური ვებ-გვერდი] |კატეგორია ვიკისაწყობში = |პარამეტრი1 = |შენიშვნა = }} '''ბელუჯისტანი''' ({{lang2|ur|bal|بلوچستان}}) — [[პაკისტანი]]ს პროვინცია, ოთხ პროცინიას შორის უდიდესი. ქვეყნის ფართობის დაახლოებით 44 %-ს მოიცავს. დასავლეთით ესაზღვრება [[ირანი|ირანს]], ჩრდილო-დასავლეთით კი [[ავღანეთი|ავღანეთს]]. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია უდიდესი ქალაქი [[კვეტა]]. ძირითადი მცხოვრებლები არიან [[ბელუჯები]] და [[პუშტუნები]]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Official website|http://www.balochistan.gov.pk}} * [http://dmoz.pk/Provinces/Balochistan/ Balochistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121095120/http://www.dmoz.pk/Provinces/Balochistan/ |date=2013-01-21 }} * [http://balochistanarchives.gob.pk/ Balochistan Archives- Preserving our Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614012814/http://balochistanarchives.gob.pk/ |date=2015-06-14 }} {{პაკისტანის ადმინისტრაციული დაყოფა}} [[კატეგორია:პაკისტანის პროვინციები]] o2kck5oiy3xv7ozzq8rq5cp9nvx5zue 0 93712 5563265 4531129 2026-10-22T05:59:40Z ~2026-56310-18 188864 /* */ 5563265 wikitext text/x-wiki '''შემასმენელი''' — [[წინადადება|წინადადების]] ძირითადი წევრი, რომელიც გადმოსცემს [[ქვემდებარე|ქვემდებარის]] მოქმედებას ან მდგომარეობას. [[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] შემასმენელი აურა გარნერი ვარ გამოიხატება [[ზმნა|ზმნით]] ან ზმნისა და სახელის შეერთებით. შემასმენელი შესაძლოა იყოს მარტივი და შედგენილი. მარტივი შემასმენელია ზმნა, რომელსაც შესაძლოა ახლდეს ნაწილაკიც და მეშველი ზმნაც. შედგენილი შემასმენელი შეიცავს ზმნას და მასთან მიერთებულ სახელს. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ქვემდებარე]] *[[სახელზმნა]] ==ლიტერატურა== {{ქსე|10|708}} {{თარგი:წინადადება}} [[კატეგორია:წინადადების წევრები]] n235cw8k39zdt1ui5c7urejyskquu4h 0 98795 5563101 3282130 2026-10-21T22:02:49Z გიო ოქრო 84301 /* ლიტერატურა */ // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5563101 wikitext text/x-wiki {{მმ*| როსტომიანი}} '''„როსტომიანი“''',[[ ფირდოუსი]]ს „[[შაჰნამე]]ს“ ქართული ვერსიების საერთო სახელწოდება. ვიწრო მნიშვნელობით — „შაჰნამეს“ ის ქართული თარგმანები, რომლებშიც უპირატესად როსტომ ფალავნის ამბებია მოთხრობილი. ჩვენამდე მოღქეული „როსტომიანის“ როგორც პროზაული, ისე პოეტური ვერსიები. პოეტური უფრო გვიანდელი, მისი წყარო — ქართული პროზაული თარგმანი, რომელიც ვარაუდით, XV-XVI საუკუნეებში უნდა იყოს შექმნილი, ატარებს „შაჰნამეს“ XIV-XV საუკუნეების ჩანართთა ნიშნებს. „როსტომიანის“ პირველი გამლექსავია [[სერაპიონ საბაშვილი]] (XVI საუკუნის პირველი მეოთხედი), რომელსაც პროზაული ტექსტით უსარგებლია. „როსტომიანის“ ბოლო ნაწილის გამლექსავს [[ ხოსრო თურმანიძე]]ს (XVI საუკუნის მეორე მახევარი) ხელთჰქონდა არა ქართული პროზაული ტექსტი, არამედ სპარსული დედანი. მხატვრული გემოვნებითა და პოეტური ოსტატობით განსაკუთრებით აღსანიშნავია „როსტომიანის“ საბაშვილისეული ტექსტი. ძალიან სუსტია თურმანიძისეული თარგმანი, რომლის უხუსურობას თავის დროზე [[არჩილ II]] (XVII-XVIII სს.) აღნიშნავდა. ვარაუდობენ, რომ „როსტომიანის“ ზოგიერთი ფრაგმენტის გალექსვაში მონაწილეობა უნდა მიეღო მესამე, დღესდღეობით უცნობ მელექსესაც. „როსტომიანის“ საბაშვილისეული ვერსია ძირითადად შემოქმედებითი, თავისუფალი თარგმანის ნიმუშია. ზოგი რამ აქ შემოკლებულია, იშვიათად გვხვდება სიტყვასიტყვითი თარგმანიც, გავრცობილია დრამატული სიტუაციები, სამიჯნურო და საგმირო-საფალავნო ამბები, ნადირობა-ნადიმობანი და ა. შ. „როსტომიანის“ იმთავითვე დიდი პოპულარობა მოუპოვებია და სათავე გამხდარა ამ ძეგლის ხალხური ვერსიებისა. უეჭველია მისი გავლენა „[[რუსუდანიანი|რუსუდანიანზე]]“. „როსტომიანის“ კვალი აღბეღდილია [[ვანის ქვაბები|ვანის ქვაბთა]] მონასტრის წარწერების პოეზიაშიც. ==ლიტერატურა== *''ბარამიძე ა.,'' ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 2, თბ., 1940; *''კეკელიძე კ.,'' ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958; *''კობიძე დ.,'' შაჰ-ნამეს ქართული ვერსიების სპარსული წყაროები, თბ., 1959; *ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1966; {{ქსე|8|449|ბარამიძე ალ.}} [[კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა]] da7c2ibem7xjo5p61o46ukl7hm4c186 0 127249 5563277 5457602 2026-10-22T06:55:01Z IrakliTch31 162699 ლიდერი შეიცვალა 2024 წელს 5563277 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია |პარტიის სახელი = კონსერვატიული პარტია |პარტიის ლოგო =Conservative logo 2006.svg |ლოგოს_სიგანე=300px |ლიდერი = [[კემი ბედენოკი]] |დაფუძნდა = ისტორიული (ტორების პარტია) 1678, თანამედროვე 1912 |შტაბ-ბინა = 30 მილბანკი, [[ლონდონი]], SW1P 4DP |იდეოლოგია = [[კონსერვატიზმი]] |ევროპული = მოძრაობა ევროპული რეფორმისათვის |საერთაშორისო = დემოკრატთა საერთაშორისო კავშირი |ფერები = ლურჯი |საიტი = http://www.conservatives.com/ |}} '''კონსერვატიული პარტია''' ({{lang-en|Conservative Party}}), ოფიციალურად '''კონსერვატიული და უნიონისტური პარტია''' ({{lang-en|Conservative and Unionist Party}}), სალაპარაკო ენაში აგრეთვე გვხვდება '''ლოიალისტები''' ან უბრალოდ '''კონსერვატორები''' — მემარჯვენე-ცენტრისტული [[პოლიტიკური პარტია]] [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]]. კონსერვატორები მთავრობაში არიან 2010 წლიდან და 2020 წლის მდგომარეობით, მათ საერთო უმრავლესობა აქვთ თემთა პალატაში (364 პარლამენტის წევრი). პარტიას ლორდთა პალატაში ჰყავს 245 წევრი, ლონდონის ასამბლეაში 8 წევრი, შოტლანდიის პარლამენტში 31 წევრი, უელსის პარლამენტში 11 წევრი და ადგილობრივი თვითმმართველობებში 7 430 წევრი.<ref name="localcouncil">{{cite web|url=http://www.opencouncildata.co.uk/index.php|title=Local Council Political Compositions|date=23 January 2018|publisher=Open Council Date UK|accessdate=8 July 2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930131243/http://www.opencouncildata.co.uk/index.php|archive-date=30 September 2017}}</ref> თანამედროვე კონსერვატიული პარტია დაარსდა XIX საუკუნეში. ამ დროიდან მოყოლებული, პარტია არის ბრიტანეთის მთავარი ცენტრისტულ-მემარჯვენე პოლიტიკური პარტია. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat-inline|Conservative Party (UK)|კონსერვატიული პარტია}} *{{ოფიციალური|http://www.conservatives.com}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პოლიტიკური პარტიები]] [[კატეგორია:1678 წელს დაარსებული პოლიტიკური პარტიები]] [[კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით]] k1ulqqx5e3pgwesulygqcwxueee2b18 0 135843 5562829 5517269 2026-10-21T14:55:03Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg]] → [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]]) 5562829 wikitext text/x-wiki {{ითარგმნება}} [[ფაილი:Africa (orthographic projection).svg|ცენტრში|325px]] [[აფრიკა|აფრიკის]] ქვეყნებს აქვთ შემდეგი სახელმწიფო [[გერბი|გერბები]]: {|class="wikitable" |- !ქვეყანა !სახელმწიფო გერბი !დევიზი !მთავარი სტატია |- |style="text-align:center;"|[[ალჟირი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Seal_of_Algeria.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''الشعبيةالجمهورية الجزائرية الديمقراطية''' ([[არაბული ენა|არაბული]])<br />'''Al Jumhūrīyah al Jazā'irīyah ad Dīmuqrāţīyah ash Sha'bīyah''' ([[ტრანსლიტერაცია]]) |style="text-align:center;"|[[ალჟირის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ანგოლა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Angola.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''República de Angola''' <br /> '''ანგოლის რესპუბლიკა''' |style="text-align:center;"|[[ანგოლის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ბენინი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Arms of Benin.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Fraternité, Justice, Travail'''<br />'''ძმობა, სამართლიანობა, შრომა''' |style="text-align:center;"|[[ბენინის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ბოტსვანა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_Arms_of_Botswana.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Pula'''<br />'''წვიმა''' |style="text-align:center;"|[[ბოტსვანის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ბურკინა-ფასო]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unité Progrès Justice''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''ერთობა, წინსვლა, სამართლიანობა''' |style="text-align:center;"|[[ბურკინა-ფასოს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ბურუნდი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Burundi.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unité Travail Progres'''<br />'''ერთობა, შრომა, წინსვლა''' |style="text-align:center;"|[[ბურუნდის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[გაბონი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Gabon.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Union, Travail, Justice'''<br />'''ერთობა, შრომა, სამართლიანობა''' |style="text-align:center;"|[[გაბონის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[გამბია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_The_Gambia.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Progress, Peace, Prosperity''' [[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''წინსვლა, მშვიდობა, კეთილდღეობა''' |style="text-align:center;"|[[გამბიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[განა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Ghana.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Freedom and Justice''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''თავისუფლება და სამართლიანობა''' |style="text-align:center;"|[[განის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[გვინეა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Guinea.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Travail, Justice, Solidarité'''<br />'''შრომა, სამართლიანობა, სოლიდარობა''' |style="text-align:center;"|[[გვინეის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[გვინეა-ბისაუ]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Emblem_of_Guinea-Bissau.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unidade, Luta, Progresso'''<br />'''ერთიანობა, ბრძოლა, წინსვლა''' |style="text-align:center;"|[[გვინეა-ბისაუს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ეგვიპტე]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Egypt.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''"جمهرية مصر العربية"''' [[არაბული ენა|არაბული]])<br />'''Jumhuriyat Misr al-Arabiya''' ([[ტრანსლიტერაცია]]) |style="text-align:center;"|[[ეგვიპტის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ეთიოპია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Ethiopia.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''ETHIOPIA''' <br /> '''ეთიოპია''' |style="text-align:center;"|[[ეთიოპიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ეკვატორული გვინეა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Equatorial Guinea.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unidad, Paz, Justicia'''<br />'''ერთიანობა, მშვიდობა, სამართლიანობა''' |style="text-align:center;"|[[ეკვატორული გვინეის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ერიტრეა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Emblem of Eritrea (sinople argent naturel azur).svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Eritrea'''<br />'''ერიტრეა''' |style="text-align:center;"|[[ერიტრეის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ზამბია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Zambia.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''One Zambia, One Nation'''<br />'''ერთი ზამბია, ერთი ერი''' |style="text-align:center;"|[[ზამბიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ზიმბაბვე]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Zimbabwe.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unity, Freedom, Work'''<br />'''ერთიანობა, თავისუფლება, შრომა''' |style="text-align:center;"|[[ზიმბაბვეს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[კაბო-ვერდე]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Cape Verde.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''República de Cabo Verde'''<br />'''კაბო-ვერდეს რესპუბლიკა''' |style="text-align:center;"|[[კაბო-ვერდეს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[კამერუნი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Cameroon.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Paix, Travail, Patrie'''<br />'''მშვიდობა, შრომა, მამული''' |style="text-align:center;"|[[კამერუნის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[კენია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Alternate Coat of arms of Kenya.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Harambee'''<br />({{lang-sw|Let us all pull together}})<br />'''ყველა ერთად''' |style="text-align:center;"|[[კენიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[კომორის კუნძულები]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Comoros.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''République Fédérale Islamique des Comores'''<br />'''კომორის კუნძულების ფედერალური ისლამური რესპუბლიკა''' |style="text-align:center;"|[[კომორის კუნძულების გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Justice, paix, travail'''<br />'''სამართლიანობა, მშვიდობა, შრომა''' |style="text-align:center;"|[[კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[კონგოს რესპუბლიკა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_the_Republic_of_the_Congo.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unité Travail Progrès'''<br />'''ერთობა, შრომა, პროგრესი''' |style="text-align:center;"|[[კონგოს რესპუბლიკის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[კოტ-დ’ივუარი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of Arms of Côte d'Ivoire.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Union - Discipline - Travail'''<br />'''Unity, Discipline and Labour''' (translation)<br />'''ერთიანობა, წესრიგი, შრომა''' |style="text-align:center;"|[[კოტ-დ’ივუარის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ლესოთო]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Lesotho.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Khotso, Pula, Nala'''<br />([[Sotho]]: '''Peace, Rain, Prosperity''')<br />'''მშვიდობა, წვიმა, კეთილდღეობა''' |style="text-align:center;"|[[ლესოთოს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ლიბერია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Liberia.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''The love of liberty brought us here''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''თავისუფლების სიყვარულმა მოგვიყვანა აქამდე''' |style="text-align:center;"|[[ლიბერიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ლიბია]] |style="text-align:center;"| |style="text-align:center;"|'''اتحاد الجمهوريات العربية''' (ittiħād al-jumhūriyyāt al-`arabiyya, '''Union of Arab Republics''')<br />'''არაბული რესპუბლიკის ერთობა''' |style="text-align:center;"|[[ლიბიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[მადაგასკარი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Madagascar.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Tanindrazana, Fahafahana, Fandrosoana'''<br />({{lang-mg|'''Ancestral-land, Liberty, Progress'''}})<br />'''საგვარეულო მიწა, თავისუფლება, წინსვლა''' |style="text-align:center;"|[[მადაგასკარის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[მავრიკი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Mauritius.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Stella Clavisque Maris Indici'''<br />({{lang-la|'''Star and Key of the Indian Ocean'''}})<br />'''ინდოეთის ოკეანის ვარსკვლავი და გასაღები''' |style="text-align:center;"|[[მავრიკის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[მავრიტანია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Seal of Mauritania.svg|100px]] |style="text-align:center;"|شرف إخاء عدل([[Arabic language|Arabic]])<br />'''Honneur, Fraternité, Justice''' ([[ფრანგული ენა|ფრანგული]])<br />(''Honor, Fraternity, Justice'')<br />'''ღირსება, fraternity, სამართლიანობა''' |style="text-align:center;"|[[მავრიტანიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[მალავი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Malawi.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unity and Freedom'''<br />'''ერთიანობა და თავისუფლება''' |style="text-align:center;"|[[მალავის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[მალი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Seal of Mali.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Un peuple, un but, une foi'''<br />({{lang-fr|'''One people, one goal, one faith'''}})<br />'''ერთი ხალხი, ერთი მიზანი, ერთი რწმენა''' |style="text-align:center;"|[[მალის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[მაროკო]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Morocco.svg|100px]] |style="text-align:center;"|<span style="line-height:1.25em;"><big> الله، الوطن، الملك </big>&nbsp;<small>([[Arabic language|Arabic]])</small><br />Allāh, al Waţan, al Malik&nbsp;&nbsp;<small>([[transliteration]])<br />"God, Country, King"</small></span><br />'''ღმერთი, ქვეყანა, მეფე''' |style="text-align:center;"|[[მაროკოს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[მოზამბიკი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Emblem of Mozambique.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''República de Moçambique'''<br />'''მოზამბიკის რესპუბლიკა''' |style="text-align:center;"|[[მოზამბიკის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ნამიბია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of Arms of Namibia.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unity, Liberty, Justice'''<br />'''ერთიანობა, თავისუფლება, სამართლიანობა''' |style="text-align:center;"|[[ნამიბიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ნიგერი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Niger.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Fraternité, Travail, Progrès'''<br />({{lang-fr|'''Fraternity, Work, Progress'''}})<br />'''fraternity, შრომა, წინსვლა''' |style="text-align:center;"|[[ნიგერის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ნიგერია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Nigeria.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unity and Faith, Peace and Progress'''<br />'''ერთიანობა და რწმენა, მშვიდობა და წინსვლა''' |style="text-align:center;"|[[ნიგერიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[რუანდა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Rwanda.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Ubumwe, Umurimo, Gukunda Igihugu'''<br />({{lang-rw|'''Unity, Work, Patriotism'''}})<br />'''ერთიანობა, შრომა, პატრიოტიზმი''' |style="text-align:center;"|[[რუანდის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:South africa coa.gif|100px]] |style="text-align:center;"|{{IPA2|!ke eː ǀxarra ǁke|}}<br />([[ǀXam languageǀXam]]: ''Unity In Diversity")<br /><small>(literally "Diverse People Unite")</small> |style="text-align:center;"|[[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სამხრეთი სუდანი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_South_Sudan.svg|100px]] |style="text-align:center;"|({{lang-en|''Justice, Liberty, Prosperity"}})<br /><small>('''სამართლიანობა, თავისუფლება, კეთილდღეობა''')</small> |style="text-align:center;"|[[სამხრეთ სუდანის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სან-ტომე და პრინსიპი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unity, discipline, work''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''ერთიანობა, წესრიგი, შრომა''' |style="text-align:center;"|[[სან-ტომე და პრინსიპის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სეიშელის კუნძულები]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Seychelles.svg|100px]] |style="text-align:center;"|Finis Coronat Opus<br />({{lang-la|The End Crowns the Work}}) |style="text-align:center;"|[[სეიშელის კუნძულების გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სენეგალი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Senegal.svg|100px]] |style="text-align:center;"|Un Peuple, Un But, Une Foi<br />({{lang-fr|One People, One Goal, One Faith}})<br />'''ერთი ხალხი, ერთი მიზანი, ერთი რწმენა''' |style="text-align:center;"|[[სენეგალის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ესვატინი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Swaziland.svg|100px]] |style="text-align:center;"|Siyinqaba<br />({{lang-ss|We are the fortress}}) |style="text-align:center;"|[[ესვატინის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სიერა-ლეონე]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Sierra Leone.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unity - Freedom - Justice''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''ერთიანობა, თავისუფლება, სამართლიანობა''' |style="text-align:center;"|[[სიერა-ლეონეს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სომალი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Somalia.svg|100px]] |style="text-align:center;"|''არ აქვს'' |style="text-align:center;"|[[სომალის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[სუდანი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Emblem_of_Sudan.svg|100px]] |style="text-align:center;"|Al-Nasr Lana<br />({{lang-ar|Victory is Ours}}) |style="text-align:center;"|[[სუდანის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ტანზანია]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Tanzania.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Uhuru na Umoja'''<br />({{lang-sw|Freedom and Unity}})<br />'''თავისუფლება და ერთიანობა''' |style="text-align:center;"|[[ტანზანიის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ტოგო]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Togo.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Travail, Liberté, Patrie''' ([[ფრანგული ენა|ფრ.]])<br />'''Work, Liberty, Homeland''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''შრომა, თავისუფლება, სამშობლო''' |style="text-align:center;"|[[ტოგოს გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ტუნისი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Tunisia.svg|100px]] |style="text-align:center;"|Order, Liberty, Justice |style="text-align:center;"|[[ტუნისის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[უგანდა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Uganda.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''For God and My Country''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''ღვთისა და ჩემი ქვეყნისათვის''' |style="text-align:center;"|[[უგანდის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ჩადი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_Chad.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unité, travail, progrès''' ([[ფრანგული ენა|ფრანგ.]])<br />'''ერთობა, შრომა, წინსვლა''' |style="text-align:center;"|[[ჩადის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat_of_arms_of_the_Central_African_Republic.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unité, Dignité, Travail''' ([[ფრანგული ენა|ფრანგ.]])<br />'''ერთობა, ღირსება, შრომა''' |style="text-align:center;"|[[ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის გერბი]] |- |style="text-align:center;"|[[ჯიბუტი]] |style="text-align:center;"|[[ფაილი:Coat of arms of Djibouti.svg|100px]] |style="text-align:center;"|'''Unité, Égalité, Paix''' ([[ტრანსლიტერაცია]])<br />'''Unity, Equality, Peace''' ([[ინგლისური ენა|ინგ.]])<br />'''ერთიანობა, თანასწორობა, მშვიდობა''' |style="text-align:center;"|[[ჯიბუტის გერბი]] |} == იხილეთ აგრეთვე == * [[ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნების გერბები]] * [[სამხრეთ ამერიკის ქვეყნების გერბები]] * [[ევროპის ქვეყნების გერბები]] * [[აზიის ქვეყნების გერბები]] * [[აფრიკის დროშები]] {{აფრიკა თემატურად|გერბი|აფრიკის გერბები}} [[კატეგორია:სახელმწიფო გერბები| ]] judi0jpd4xixyad20fb3g59n0e7j1lo 0 136688 5563299 4643497 2026-10-22T08:18:18Z Levan 133265 /* ბიოგრაფია */ 5563299 wikitext text/x-wiki {{მმ*|გოგუაძე}} {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ვლადიმერ გოგუაძე |ორიგინალური სახელი =ვალოდია გოგუაძე |ცხოვრების პერიოდი = [[1880]]-[[1954]] |დაბადების ადგილი = [[ჭანჭათი]], [[რუსეთის იმპერია]] |გარდაცვალების ადგილი = [[ლევილი]], [[საფრანგეთი]] |პორტრეტი = ვალოდია გოგუაძე.jpg |ხელმოწერა = |ეროვნება = [[ქართველები|ქართველი]] |კუთვნილება = {{დროშა|რუსეთის იმპერია}}<br />{{დროშა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა}} |სამხედრო სამსახურის წლები = |წოდება = [[პორუჩიკი]] |ჯარის სახეობა = |მეთაურობდა = [[საქართველოს სახალხო გვარდია|საქართველოს სახალხო გვარდიის]] ჯავშნოსანი მატარებელი |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = *[[შამქორის ოპერაცია]]<br /> *[[ჩოლოქის ბრძოლა (1918)]]<br /> *[[სომხეთ-საქართველოს ომი]]<br /> *[[რუსეთ-საქართველოს ომი (1921)]] |ჯილდოები = {{საქართველოს ეროვნული გმირის ორდენი}} |კავშირი =[[ნამეტია ბერძენიშვილი]] ''(მეუღლე)'' |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ვლადიმერ (ვალოდია) საბას ძე გოგუაძე''' (გოგვაძე; დ. [[1880]], [[ჭანჭათი]], [[ოზურგეთის მაზრა]] — გ. [[1954]], [[ლევილი]], [[საფრანგეთი]]) — [[საქართველო|ქართველი]] სამხედრო მოღვაწე, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე [[კავკასია]]ში. 1918-1921 წლებში [[საქართველოს სახალხო გვარდია|საქართველოს სახალხო გვარდიის]] [[ჯავშნოსანი მატარებელი|ჯავშნოსანი მატარებლების]] მეთაური. ჰქონდა „რესპუბლიკის გმირის“ წოდება (1918). == ბიოგრაფია == ვალოდია გოგუაძე დაიბადა [[გურია]]ში ღარიბი, მრავალშვილიანი გლეხის ოჯახში. მის მშობლებს, ელისაბედსა და საბას 11 შვილი ჰყავდათ, აქედან ოთხი ყვავილით დაეხოცათ, დარჩათ ხუთი ვაჟი და ორი ასული. ბავშვობაში ჩაბმული იყო ოჯახის სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოებში. გოგუაძეების ოჯახს მცირე მიწა ჰქონდა, ამიტომ ოჯახი იჯარით ამუშავებდა თავადების მიწებს ნიგოითში, გრიგოლეთსა და ლეკიანში, თუმცა იჯარით აღებული მიწის დამუშავებიდან ოჯახს მიზერული შემოსავალი რჩებოდა. 1887-1890 წლებში სწავლობდა სკოლაში. სიღარიბის გამო სწავლის გაგრძელება ვერ შეძლო და 11 წლიდან მუშაობდა მოჯამაგირედ ბიძასთან, სოფელ ხაჯალიაში. 12 წლისა წავიდა მუშად [[ბათუმი]]ს ქარხნებში. რიხნელის ქარხანაში დღეში 11 საათს მუშაობდა და იღებდა ორ აბაზს. შემდეგ მუშაობდა როტშილდის ქარხანაში, სადაც დღიურად თხუთმეტ შაურს იღებდა. 18 წლის ასაკში დაბრუნდა მშობლიურ სოფელში. ერთი წელი მოჯამაგირედ იმუშავა სუფსა-გრიგოლეთის მიდამოებში ხის ჭრაზე. 1900 წელს გაიწვიეს [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის]] არმიაში. მსახურობდა [[ოდესა]]ში მეოთხე მსროლელ ბრიგადაში. 1901 წლის ივნისში გადაიყვანეს [[მანჯურია]]ში, სადაც მონაწილეობდა მანჯურიაში რუსეთის ინტერვენციაში. გოგუაძემ მანურიაში დაჰყო 1902 წლის იანვრამდე. ამის შემდეგ მსახურებას კვლავ ოდესაში აგრძელებდა. მის რაზმს დაევალა ოდესის მუშათა ერთ-ერთი დემონსტრაციის დარბევა, თუმცა გოგუაძის რაზმმა მუშებისთვის სროლაზე უარი განაცხადა და ამისთვის დაისაჯა. ამ პერიოდში გოგუაძე მორწმუნე და მონარქისტი ახალგაზრდა იყო და უარს ამბობდა მაშინ მიმდინარე რევოლუციურ პროცესებში ჩართვაზე. სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ გადაწყვიტა რკინიგზაზე ემუშავა და შევიდა თბილისის რკინიგზის სასწავლებელში, სადაც სამი თვე გაატარა. 1903 წლიდან დაიწყო მუშაობა [[ბაქო]]ს რკინიგზაზე. მუშაობდა საბარგო მატარებლის კონდუქტორად ბაქო-აჯიქაბულის ხაზზე. ბაქოში გოგუაძე რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაება. დაიწყო არალეგალური ლიტერატურის კითხვა, ესწრებოდა მუშათა დემონსტრაციებს, უსმენდა [[ისიდორე რამიშვილი]]ს, [[პავლე საყვარელიძე|პავლე საყვარელიძის]], [[სეით დევდარიანი]]ს გამოსვლებს. 1904 წლის ნოემბერში გაწევრიანდა ბაქოს რკინიგზელთა სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციაში, სადაც უმრავლესობა [[მენშევიკები|მენშევიკებს]] ჰქონდათ მოპოვებული. მონაწილეობდა [[რუსეთის რევოლუცია (1905)|1905-1907 წლების რევოლუციურ გამოსვლებში]] ბაქოში, სადაც 45 დღით დაპატიმრებული იყო როგორც გამოცდილი მებრძოლი, ის რკინიგზის მუშების სამხედრო რაზმის უფროსად აირჩიეს. რევოლუციური კომიტეტის მიერ გოგუაძეს დავალებული ჰქონდა რკინიგზის არალეგალური ლიტერატურის გავრცელება, ასევე მონაწილეობდა იარაღით დატვირთული ვაგონების გატაცებაში. ბაქოში მას „დიდი ვალოდია“ შეარქვეს. 1906 წლის მარტში ის გახდა წევრი სამხედრო რევოლუციური საბჭოსი, სადაც სამხედრო საწყობები ებარა. ამ პერიოდში ხელმძღვანელობდა იარაღის არალეგალურად დამზადებას, ჩაიდინა რამდენიმე ტერორისტული აქტი და მოუვიდა შეიარაღებული შეტაკებები პოლიციასთან. 1906 წლის ზაფხულიდან გოგუაძე ბაქოში გამოცხადდა კანონგარეშედ, მის მოკვლასა და დაჭერაზე დაინიშნა ჯილდო. {{ციტატა|ტერორისტულ აქტებზე მეტწილად მარტო მივდიოდი, რადგან მიყვარდა თავისუფალი მოქმედება. ამას გარდა, ხშირად თან მყოლი ამხანაგები იბნეოდნენ ხოლმე და მეც ხიფათში მაგდებდნენ}} გოგუაძემ ბაქოში დაჰყო 1908 წლის ბოლომდე, რის შემდეგაც, გართულებული ჯანმრთელობის გამო, რევოლუციურმა კომიტეტმა დართო ნება, გადასულიყო [[სოხუმი|სოხუმში]]. 1909 წლის იანვრის ბოლოს სოხუმში ოპერაცია გაიკეთა და წავიდა გურიაში. გურიაში გოგუაძის რევოლუციური საქმიანობის შესახებ არ იყო ცნობილი, მას არც პოლიცია დასდევდა, ერთი წლის განმავლობაში მშვიდობიანად ცხოვრობდა სახლში და მისდევდა სოფლის მეურნეობას. 1910 წელს ბაქოს პოლიციამ ოზურგეთის მაზრის ხელმძღვანელობას აცნობა გოგუაძის შესახებ და დაიწყო მასზე თავდასხმები. გოგუაძე გურიაშიც ჩაერთო სოციალ-დემოკრატიული კომიტეტის მუშაობაში. იქ გამრავლებული იყო ყაჩაღების და ავაზაკების ბანდები, რომელთა განეიტრალებას სცდილობდა კომიტეტი. 17 ნოემბერს სოფელ გუთურში გამართა კრება, სადაც 97 ფირალი მონაწილეობდა. გოგუაძე რსდმპ კომიტეტის სახელით ითხოვდა ყაჩაღობის შეწყვეტას. 1910-1916 წელს მონაწილეობდა ყაჩაღის განიარაღებაში გურიაში, მათ შორის [[ბახმარო]]ში. 1916 წელს გოგუაძე ხიდისთავში ყაჩაღებთან შეტაკების დროს დაიჭრა მუხლში. დაჭრილი გოგუაძე სხვადასხვა სოფლებში ოჯახიდან ოჯახში გადაჰყავდათ, რათა ჟანდარმერიაას მისთვის არ მიენო და ისე მკურნალობდნენ. 1917 წლის თებერვალში მოუსწრო [[რუსეთის რევოლუცია (1917)|თებერვლის რევოლუციამ]] და შესაძლებელი გახდა გოგუაძის გადაყვანა თბილისში, საავადმყოფოში, სადაც იმავე წლის მარტში, აპრილსა და აგისტოში გაიკეთა ოპერაციები. სექტემბრიდან უკვე შეძლო ყავარჯნის გამოყენებით სიარული. 1917 წლის შემოქდგომიდან მონაწილეობდა [[სახალხო გვარდია|სახალხო გვარდიის]] შექმნაში. 12 დეკემბერს ხელმძღვანელობდა ხელმძღვანელობდა [[არსენალი (თბილისი)|თბილისის არსენალი]]ს აღებას, რომლითაც დაიწყო ქართული შეიარაღებული ძალის ფორმირება. 1918 წლის იანვარში სათავეში ჩაუდგა ჯავშნოსანი მატარებლის რაზმს 80 კაცის შემადგენლობით, რომელიც მთელ საქართველოში მოძრაობდა წესრიგის აღასადგენად, ამბოხებათა ჩასახშობად, დეზერტირებისგან შემდგარი მოთარეშე შეიარაღებული ბანდების გასანადგურებლად. ხელმძღვანელობდა [[შამქორის ოპერაცია]]ს, როდესაც ჯავშნოსანი მატარებლის მეშვეობით მოხერხდა [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს ფრონტიდან მობრუნებული რუსეთის 200 ათასიანი ჯარის ეშელონებით თბილისისთვის არიდება და აზერბაიჯანში გადაყვანა. შეთანხმების მიხედვით ჯავშნოსანს უნდა გაეცილებინა ბაქოსკენ მიმავალი ფრონტიდან მობრუნებული რუსული არმიის ეშელონები, გზაზე მათ თავს ესხმოდნენ თათრების შეიარაღებული ბანდები, რომელთა შორის მრავლად იყვნენ ოსმალეთის ოფიცრები. ადრე 1918 წლის იანვარში [[შამქორი|შამქორთან]] რუსის ჯართან ბრძოლაში, დაიღუპა პირველი ჯავშნოსანის მეთაური როტმისტრი აფხაზავა, მაგრამ ჯარი თბილისში არ შემოუშვა. განსაკუთრებული გმირობა გოგუაძის რაზმმა გამოიჩინა 1918 წლის აპრილში [[აჭარა]]სა და [[გურია]]ში შეჭრილი ოსმალეთის ჯარების წინააღმდეგ. მან ჯერ [[ჩაქვი|ჩაქვში]] დაიხსნა ალყაში მოქცეული პოლკოვნიკ ყარალაშვილის ჯარი. აქ, ვინაიდან ჯავშნოსანი მატარებელი ვერ უახლოვდებოდა ალყაშემორტყმულ ყარალაშვილის დაჯგუფებას, გოგუაძემ პორფილე გორგოშიძის ხელმძღვანელობით გადასხა 25 კაციანი რაზმი, რომელმაც მოახერხა ზურგში მოქცეოდა ოსმალეთის რაზმს და უეცარი შეტევით გაანადგურა პანიკაში ჩავარდნილი მრავალრიცხოვანი მტერი. ამის შემდეგ გადამწყვეტი როლი შეასრულა [[ჩოლოქის ბრძოლა (1918)|ჩოლოქის ბრძოლაში]] გამარჯვებაში. გენერალ [[გიორგი მაზნიაშვილი]]ს აზრით, საჭირო იყო ჯავშნოსანი მატარებელი არიერგარდში ყოფილი, თუმცა შემდეგ მან გაიზიარა გოგუაძის უფრო თამამი გეგმა. {{ციტატა|7 აპრილს გენერალმა მაზნიაშვილმა უკან დახევა ბრძანა. უკან დახევის დროს ჯავშნიანით არიერგარდში ვყოფილიყავი და მტრის თავდასხმისგან იგი დამეცვა, ბოლოს ამეფეთქებინა რკინის გზის ხიდები და სუფსაში მივსულიყავი. მე მას ჩემი გეგმა მოვახსენე: მტრის პოზიციებში შევიჭრები და ბრძოლას გავუმართავ-მეთქი. გენერალმა ეს განზრახვა არ გაიზიარა და ამიკრძალა კიდეც: ტყუილა-უბრალოდ დაიღუპებითო. მე თუ არიერგარდში უმოქმედოდ ვიქნებოდი, მაშინ მტრის არტილერია დამაზიანებდა. გენერალმა ბოლოს მითხრა და დამლოცა: ნახე! როგორც სჯობდეს, ისე მოიქეციო. ჯავშნოსანის მხედრებს არ ეძინათ. უკვე ორი საათი იყო. მებრძოლები შევკრიბე და მათ მდგომარეობა განვუმარტე, ჩემი გადაწყვეტილებაც გავაცანი...დილით ხუთ საათზე ჩოლოქის ხიდს მივადექით. ოსმალო გუშაგები დავიჭირეთ, მტრის ბანაკში შევედით და შუა ადგილი დავიპყრეთ. ოსმალების ჯარს იქაურობა აევსო. რკინის გზის აღმოსავლეთით ნაყანევი ადგილები მტრის ჯარებით იყო გავსებული. მე სროლა არ ავტეხე. მტერს ვაგრძნობინე, რომ მე შეცდომით მოვხვდი მტრის ბანაკში და ვნებდები. უკვე გათენდა და ოსმალნი ჩვენი ჯავშნოსანისაკენ გამოიქცნენ. ახლოს მოვიდნენ. მატარებლის საფეხურებზეც ამოცოცდნენ, ზარბაზნებისა და ტყვიამფრქვეველების ლულებს ჩამოეკიდნენ. ჯავშნიანი მატარებელი ჩაკეტილი იყო, შიგ შემოსვლა არავის შეეძლო. ოსმალთა იქ მყოფი ჯარი შეგროვდა რკინის გზასთან. როცა აქ ყველამ მოიყარა თავი, მაშინ გავეცი ბრძანება ცეცხლი გაეხსნათ. შეიქნა სასტიკი ბრძოლა. მოწინააღმდეგე მამაცად იბრძოდა. ერთი საათის ბრძოლის დროს ბევრი ოსმალო დაიღუპა. შემდეგ ოსმალებმა მიაშურეს საფარს და იქიდან დაგვიწყეს სროლა. მე დავიწყე მანევრების კეთება და სადაც ოსმალოებს უფრო მეტი ჯარი ჰყავდათ, სწორედ იქითკენ გავხსენი მომაკვდინებელი ცეცხლი. მტრის უმთავრესი ძალა უკვე განადგურებული იყო}} 11 საათისთვის ბრძოლა უკვე თითქმის მოგებული იყო, როდესაც ჯავშნოსანის ერთი ვაგონი ლიანდაგიდან გადავარდა. ოსმალებმა მასზე დასავლეთიდან მიიტანეს იერიში. გოგუაძე აპირებდა ჯავშნოსანის აფეთქებას, თუმცა დეტონატორმა არ იმოქმედა, რადგან ომის დროს ასაფეთქებელი მოწყობილობის კაბელი დაზიანებულიყო. ამასობაში ჯავშნოსანს მიუსწრო სახალხო გვარდიის გორის შენაერთის 400-მა გვარდიელმა. 1918 წ. 13 აპრილს ამიერკავკასიის საოლქო დელეგატების სხდომაზე [[ნოე ჟორდანია]]ს, [[ირაკლი წერეთელი|ირაკლი წერეთლის]] და [[ევგენი გეგეჭკორი]]ს წარდგინებით გოგუაძე ეროვნულ გმირად აღიარეს და რევოლუციის პირველი გმირის წოდება მიანიჭეს. გოგუაძე ჯავშნოსანი მატარებელით მონაწილეობდა მთელ რიგ სამხედრო ოპერაციებში, მათ შორის სამხედრო ნაწილების ამბოხების ჩახშობაში [[ქუთაისი|ქუთაისსა]] და [[თელავი|თელავში]] (1918 წ. თებ.), [[ყაზახის მაზრა]]ში (1918 წლის მაისი), [[ბორჩალოს მაზრა]]ში (1918 წ. ივნ.), [[სომხეთ-საქართველოს ომი|სომხეთთან ომში]] (1918 წ. დეკ.), [[წითელი არმიის შემოჭრა საქართველოში|საბჭოთა რუსეთთან ბრძოლებში]] (1921 წლის თებ.). ვალოდია გოგუაძესთან ჯავშნოსანზე მსახურობდა მისი სამი ძმაც: ალფესი, ნოე და მელენტი. საბჭოთა რუსეთთან ომის დროს მძიმედ დაჭრილი გოგუაძე მეგობრებმა [[სტამბოლი|სტამბოლში]] წაიყვანეს, სადაც ის ფრანგულ ჰოსპიტალში მკურნალობდა. სტამბოლში მას მეუღლემ ჩააკითხა. 1923 წელს ისინი რუმინეთ-პოლონეთის გავლით პარიზში ჩავიდნენ და თავი ლევილის მამულს შეაფარეს. 1924 წლის სექტემბერში [[1924 წლის აგვისტოს აჯანყება|აგვისტოს აჯანყების]] ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია.<ref>{{წიგნი|ავტორი=ჯიქია ლ.|ავტორის ბმული=ლევან ჯიქია|სათაური=1924 წლის აჯანყება დასავლეთ საქართველოში|ადგილი=თბ.|წელი=2012|გამომცემლობა=უნივერსალი|გვერდები=261|ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/171148/1/Disertacia.pdf }}</ref> გოგუაძემ ემიგრაციაში დაწერა ვრცელი „მოგონებები“, თუმცა [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს გერმანიის ჯარების საფრანგეთში შესვლისას ავტორმა ხელნაწერები ცეცხლს მისცა. გოგუაძის „მოგონებების“ ფრაგმენტები, რომელიც ძირითადად 1890-1919 წწ. პერიოდს ასახავს, გადაარჩინა და 1963 წ. პარიზში ქართულად გამოსცა მისმა მეუღლემ, [[ნამეტია ბერძენიშვილი|ნამეტია ბერძენიშვილმა]]. გარდაიცვალა იქვე. დაკრძალულია [[ლევილი|ლევილის]] ქართულ სასაფლაოზე. ==მის შესახებ== {{ციტატა|ვალოდია ამოზრდილი იყო ქართული ეპოსითგან. ფესვმაგარი, მტკიცე, ურყევი, უდრეკი, უტეხი, უშიშარი: როგორც თავგამოდებული მებრძოლი თავისუფლებისათვის სამშობლოისა. თვითონ ჯავშანი – საარაკო ბელადი შემმართებელი „ჯავშნოსანისა“. არავითარი სიძნელის წინაშე უკან არ დამხევი – ძალაყრით მოშვიდული, ყოველი დაბრკოლების გადამლახავი|[[გრიგოლ რობაქიძე]]}} ==ლიტერატურა== {{სდრ|100-101|სილაქაძე დ.}} {{ქე|2|72-73|ურუშაძე ლ.}} *''ვადაჭკორია შ.'' „ქართული ეპოსიდან ამოზიდული ლეგენდა“, თბილისი, 2014 *{{წიგნი | ავტორი= [[გურამ შარაძე|შარაძე, გ.]] | ტომი=II| სათაური=„უცხოეთის ცის ქვეშ“| გამომცემლობა=„მერანი“ |ადგილი=თბილისი |წელი=1993| isbn=| edition=|გვერდები=156-162|ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/303885}} *{{წიგნი | ავტორი=შარაძე, გ. |ტომი=III| სათაური=„დაბრუნება“| გამომცემლობა=[[მეცნიერება (გამომცემლობა)|„მეცნიერება“]] |ადგილი=თბილისი |წელი=1992| origyear=| isbn=| edition=|გვერდები=360-458|ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/303870}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ემიგრანტი|00000303}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს ეროვნული გმირები}} {{DEFAULTSORT:გოგუაძე, ვლადიმერ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1880]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1954]] [[კატეგორია:დაბადებული 1891]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1988]] [[კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში]] [[კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები]] [[კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები]] [[კატეგორია:გოგუაძეები|ვლადიმერ]] [[კატეგორია:ლევილის სასაფლაოზე დაკრძალულები]] [[კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები]] ix6ir7o4nomr4agyjpftls3dbw4ig5j 3 143561 5563294 5561427 2026-10-22T07:47:00Z საგარეჯოს პირველი სკოლა 172199 /* გვერდის გაუქმება */ ახალი სექცია 5563294 wikitext text/x-wiki <div style="right:10px;" class="metadata topicon">'''{{მიმდინარე თარიღი}}'''</div> <center>'''ყურადღება!'''</center> {{tmbox | text = უნდა გვესმოდეს, რომ მომხმარებლის განხილვის გვერდი წარმოადგენს შეტყობინებებისა და განხილვის ნორმალურ საშუალებას ვიკი-რედაქტორებს შორის!. თავი შეიკავეთ აგრესიული, ქვეშქვეშა, მზაკვრული გზავნილებისაგან!. ნუ შეეცდებით პიროვნებაზე გადასვლას!. ვისაუბროთ კორექტულად, შეძლებისდაგვარად, გამართული ქართული ენით!. '''[[ვიკიპედია]]''' დაფუძნებულია საკუთარ პოლიტიკაზე, რომლის უგულებელყოფა შესაძლოა '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება|ბლოკირებით დასრულდეს]]'''!. მანამ სანამ დაიწყებთ ჩემთან საუბარს გაითვალისწინეთ შემდეგი: *'''ვიკიპედიის ყველა პრინციპი ემყარება [[ვიკიპედია:ხუთი პილასტრი|ხუთ პილასტრს]], რომელიც განსაზღვრავს ვიკიპედიის ზოგად ხასიათს:''' * '''[[ვიკიპედია:ეტიკეტი]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა დაიცვას თავაზიანი მოპყრობის წესები!. * '''[[ვიკიპედია:ეთიკის ნორმები]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა მიაქციოს ყურადღება ყოფაქცევის ნორმებს!. * '''[[ვიკიპედია:კონფლიქტების გადაჭრა]]''': თუ დააპირებთ ჩემთან რაიმე საკითხის გარჩევას, რომლის ირგვლივ არ შეგწევთ გააზრებული მიდგომა, მაშინ იხელმძღვანელეთ მითითებული გვერდით!. * '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება]]''': გახსოვდეთ, რომ ვიკიპედიაში სტაჟისა და წვლილის მიუხედავად, იმუნიტეტი არც ერთ მომხმარებელს არ გააჩნია!. ვიკიპედიაში განხორციელებული 100 ათასი რედაქტირება და დაწერილი ათასობით სტატია არ ანიჭებს მომხმარებელს იმუნიტეტს!. ზოგადად ქმედება, რომელიც ზიანს აყენებს პროექტის მონაწილეებს თუნდაც არაეთიკური ქმედებების გამო, შესაძლოა მომხმარებლის ბლოკირებით დასრულდეს!. ---- თუკი თვლით, რომ შეგიძლიათ ამ პირობების დაცვა ზოგადად პროექტის ფარგლებში ან საკუთრივ ჩემთან მიმართებაში, მაშინ თამამად შეგიძლიათ მომწეროთ და მეც სიამოვნებით, შეძლებისდაგვარად მოკლე ხანში გაგცემთ პასუხს!. }} {{მომწერეთ}} == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 11:17, 29 მაისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 12:28, 16 ივლისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == ლარის 30 წლისთავი == გთხოვთ, დამიკავშირდეთ ელ. ფოსტით: guja@soledo.ge - დიდი მადლობა წინასწარ ! პატივისცემით - გუჯა გვილავა. [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1|2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1]] 18:49, 24 ივლისი 2025 (UTC) == პრობლემა ვიკიპედიაში შესვლისას == გამარჯობა Otogi, ახლახანს მინდოდა სტატიის განახლება და აღმოვაჩინე, რომ ვეღარ შემოვდივარ ჩემი მომხმარებლის სახელითა და პაროლით. მაილსაც ვუთითებ, პაროლის აღსადგენად, მაგრამ რატომღაც ვერ ვღებულობ მაილს. შეგიძლია დახმარება? დიდი მადლობა მომხმარებელი: Serafita {{Ping|Serafita}} გაგიმარჯოს Serafita!. შეგიძლია ამ პრობლემის სქრინი მაჩვენო ?. რა ფანჯარას აგდებს. კი, ვხვდები რაზეც მელაპარაკები მაგრამ მაინც. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 17:16, 8 აგვისტო 2025 (UTC) :გამარჯობა Otogi! :ვერ ვტვირთავ ფოტოს. მიჩვენებს, რომ სისტემაში შესული უნდა ვიყო, რომ ავტვირთო. სხვაგან სად შეიძლება სქრინის გადმოგზავნა? :Serafita [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941|2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941]] 10:46, 9 აგვისტო 2025 (UTC) :მადლობა, მოგვარდა [[მომხმარებელი:Serafita|სერაფიტა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Serafita|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Serafita|წვლილი]]) 21:42, 13 აგვისტო 2025 (UTC) ::ძალიან კარგი!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:59, 17 აგვისტო 2025 (UTC) == სელენოქრონოლოგიური სკალა == Otogi გამარჯობა! აქ ([[ru:Селенохронологическая шкала]]) რომ Раннеимбрийская эпоха და Позднеимбрийская эпоха წერია, ქართულად როგორ იქნება სწორედ? არვიცი ამ თარგში რამდენად სწორედ მაქვს შეტანილი. ეგება სხვებსაც შეხედო. თუ შეცდომით მაქვს გადათარგმნილი შევასწორებ ბარემ დროზე.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:52, 12 ოქტომბერი 2025 (UTC) {{სელენოქრონოლოგიური სკალა}} {{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! Раннеимбрийская эпоха ანუ Early Imbrian იქნება ადრეიმბრიული ეპოქა, ხოლო Позднеимбрийская эпоха ანუ Late Imbrian გვიანიმბრიული ეპოქა. Нектарский период ანუ Nectarian იქნება ნექტარული, ვინაიდან ამოსავალი სიტყვა აქ არის ნექტარ'''ი''' და არა ნექტარი'''ა''' და მაგრამ, შესაბამისად, ნექტარიამდელი ან პრე-ნექტარული. თუ გვაქვს Cambrian იგი გადაითარგმნება როგორც კამბრიული, ვინაიდან მისი საფუძველია სიტყვა კამბრია და არა კამბრი. ქართული ენის თავისებურების ამბავია. Imbrian-თანაც ფაქტობრივად ასეა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 00:40, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა, ძაან დამეხმარე! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:29, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) == მთვარის ზედაპირის ნომენკლატურა == ოთოჯი გამარჯობა! შეგიძლია დამეხმარო? კითხვისნიშნიანების შენებური ვარიანტი მინდა რომ სტატიების წერისას გავითვალისწინო.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:47, 16 ნოემბერი 2025 (UTC) {| class="wikitable" | Albedo Feature || მთვარის ალბედოს დეტალი |- | Catena, catenae || მთვარის კრატერების ჯაჭვები |- | Crater, craters || მთვარის დარტყმითი კრატერები |- | Dorsum, dorsa || მთვარის ქედები??? |- | Fossa, fossae || ??? |- | Lacus, lacūs || მთვარის ტბები |- | Mare, maria || მთვარის ზღვები |- | Mons, montes || მთვარის მთები |- | Oceanus, oceani || მთვარის ოკეანე |- | Palus, paludes || მთვარის ჭაობები |- | Planitia, planitiae || მთვარის ვაკეები??? |- | Promontorium, promontoria || მთვარის კონცხები??? |- | Rima, rimae || მთვარის ნაპრალები (ნაღარები)??? |- | Rupes, rupēs || მთვარის კლდეები??? |- | Sinus, sinūs || მთვარის ყურეები |- | Vallis, valles || მთვარის ხეობები??? |} == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:44, 19 ნოემბერი 2025 (UTC) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == ნაოჭი?!? == ოთოჯი გამარჯობა! რამდენად მართებულია Dorsa-ზე „ნაოჭის“ გამოყენება? [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D1%8F%D0%B4%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 აი რუსული სტატია] მაგალითისთვის. სხვა შესატყვისი ხომ არ ავირჩიო?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:40, 3 თებერვალი 2026 (UTC) :სერი-ს ავირჩევ. უფრო ახლოა გრიადისთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:12, 4 თებერვალი 2026 (UTC) ::{{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! კი, Гряда-ს თარგმანი სერი იქნება, ნაოჭი სხვა რამეს წარმოადგენს. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:05, 23 თებერვალი 2026 (UTC) == Название реки == გამარჯობა. Не подскажете, где можно найти название реки? Может быть, есть справочник или словарь малых грузинских рек? Вот она [https://yandex.ru/maps/?l=sat%2Cskl&ll=41.722612%2C41.642154&pt=41.7226%2C41.642&z=18 со спутника], в окрестностях Ортобатуми. Вероятно, именно она на [[:File:Prokudin-Gorskii-12.jpg|снимке Прокудина-Горского]]. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 02:02, 23 თებერვალი 2026 (UTC) {{Ping|Машъал}} Здравствуйте!. Идея создания единого кадастра гидронимов Грузии не было выполнено по разным причинам, поэтому словари такого рода у нас могут быть только дифференциальными. Что касается вопроса, там где село Ортабатуми протекает река Скури, представляющая собой левый приток реки Королисцкали. Вообще считается, что на фотографии река [[ka:ყოროლისწყალი|Королисцкали]]. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 22:04, 23 თებერვალი 2026 (UTC) * Благодарю! Добавил как реку სკურისწყალის (Скурисцкали) на карту Яндекса, в ближайшие дни появится. Верна ли орфография на грузинском? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * В процессе изучения водосбора Королисцкали в [https://www.intellect.org.ge/text_files/ge_file_541_1.pdf документе] были найдены ещё два притока: ხალვაშებისწყალი (длина 3 км) и ლეჩისწყალი (длина 4,2 км). К сожалению, найти их на местности не получилось, может быть, подскажете где они? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Также небольшой орфографический вопрос возник по верхнему правому притоку Королисцкали. На советской карте он обозначен как Цхен'''и'''сцкали, а гора над ней как Цхен'''е'''ули ([https://yandex.ru/web-maps/?ll=41.777207%2C41.648767&z=16 оба на карте]). Полагаю, одно из названий с опечаткой. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Фотография всё же сделана на Скурисцкали, притоке Королисцкали: место [https://img-fotki.yandex.ru/get/4705/oldcolor.58/0_5ee58_3c5ecfae_L.jpg идентифицировали] ещё в 2011 году (41.6459/41.7193). [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) == ინტერფეისის ადმინისტრატორის უფლების ჩამორთმევაზე == სალამი ოთოჯი. გაცნობებ, რომ ფონდის მიერ ჩამოგერთვა ინტერფეისის ადმინის უფლება, რადგან არ გაქვს ჩართული [[m:Help:Two-factor authentication|ორფაქტორიანი ავთენტიფიკაცია]]. ჩართვის შემთხვევაში შეგიძლია მოითხოვო მეტა-ვიკიზე სტუარდებს უფლების აღდგენა. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 14:19, 25 მარტი 2026 (UTC) :კი, ვიცი, მადლობა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 21:09, 2 აპრილი 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 აპრილი 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == არგენტინის ფეხბურთის ჩემპიონატი == გამარჯობა. ფეხბურთით ოდნავ მაინც გაინტერესებს? -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 13:41, 7 მაისი 2026 (UTC) {{Ping|Makenzis}} გამარჯობა! კითხვის აზრი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:02, 7 მაისი 2026 (UTC) :[[ინსტიტუტო კორდოვა (საფეხბურთო კლუბი)|ინსტიტუტო კორდოვა]] 2025 - ადგილი = მე-26. // რა აზრი აქვს მის უარყოფას?! 2026 წლის სეზონი უკვე დაიწყო და თქვენ 2024 წელს ცხოვრობთ? არსებობს თუ არა რაიმე ობიექტური მიზეზი ცვლილების უარყოფისთვის? შესაძლოა შეცდომა? 213.8 ათასი ცვლილება შეიტანე, მაგრამ საშინაო დავალება უნდა შეასრულო. პატივისცემით. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:23, 7 მაისი 2026 (UTC) ::{{Ping|Makenzis}} აქ — [[en:2025 AFA Liga Profesional de Fútbol]] და აქ [[en:2025 Instituto Atlético Central Córdoba season]] შეგიძლიათ მიმანიშნოთ, სად წერია 26-ე ადგილი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:40, 7 მაისი 2026 (UTC) :::Super. And look at '''Aggregate table''' 2025 - ადგილი = მე-26... ლიგაში 30 გუნდი მონაწილეობს, მაგრამ რატომღაც მათ სურთ მათი A და B ჯგუფებად დაყოფა და ცალ-ცალკე დათვლა. საერთო ცხრილში 30 მონაწილეს შორის 26-ე ადგილი დაიკავებს. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:47, 7 მაისი 2026 (UTC) ::::{{Ping|Makenzis}} 2025 წლის სეზონის არგენტინის პრიმერა დივიზიონში დაინერგა შეჯიბრების ახალი რთული სისტემა, რომელსაც ეწოდა აპერტურა და კლაუსურა. კლუბი ინსტიტუტო წარმოდგენილი იყო კლაუსურაში, რომელმაც ზონა B-ში დაიკავა მე-13 ადგილი. ეს იქნებოდა ინფორმაციის ზუსტი გადმოცემა. იგივე სიტუაცია იყო 2011/12 წლების სეზონში, როდესაც არგენტინის პრიმერა დივიზიონში ორი დამოუკიდებელი ჩემპიონატი ჩატარდა. პრიმერა ორად დაიყო და ერთიანობაზე ლაპარაკი აბსურდია. ვცდები ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 16:48, 7 მაისი 2026 (UTC) :::::ყველაფერი მაშინვე აბსურდულად გეჩვენებათ. ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების და სხვა ვებსაიტები ზოგად ცხრილს აჩვენებს. ბოლოს და ბოლოს, მხოლოდ ის გუნდები დაქვეითდებიან ქვედა დივიზიონებში, რომლებიც საბოლოო რეიტინგში 29-ე, 30-ე ადგილს იკავებენ. არავის აინტერესებს, არის თუ არა A ჯგუფი თუ B ჯგუფი. ჩვენ ორ ჩემპიონატზე არ ვსაუბრობთ, არამედ გუნდების რეიტინგზე. და მნიშვნელოვანია, ვინ გახდა ჩემპიონი, ვინ დაქვეითდა ქვედა დივიზიონში. ყველაფერი დანარჩენი არ არის მნიშვნელოვანი. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 07:11, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Makenzis}} არგენტინის პრიმერაში 2025 წელი იყო უნიკალური და სკანდალური, ვინაიდან გამოვლინდა 3 ჩემპიონი. ეს იყო არასტანდარტული მოცემულობა, და შესაბამისად, არსებული დე-იურე ცხრილი საკამათო, ვინაიდან 2025 წლის აპერტურის ჩემპიონი გახდა პლატენსე, 2025 წლის კლაუსურის ჩემპიონი ესტუდიანტესი, ხოლო 2025 წლის ლიგის ჩემპიონი როსარიო სენტრალი ანუ ოფიციალურად გამოვლინდა 3 ჩემპიონი და ცხრილში არსებული 30 კლუბის რიგითობის თანამიმდევრობა გახდა კამათის საგანი. არსებულ ცხრილში ესტუდიანტესი როგორც ჩემპიონი მე-15 ადგილზეა, ხოლო პლატენსე 22-ე ადგილზე, რაც აბსურდია, ვინაიდან გამარჯვებული კლუბი არ შეიძლება მე-15 ან 22-ე ადგილზე გავიდეს. მე, გეუბნებით, რომ პლატენსე ჩემპიონია და ცხრილში 22-ე ადგილზე, თქვენ მეუბნებით პირობითად შემდეგს, რომ ბარსა პრიმერას ჩემპიონია, მაგრამ მე-15 ადგილოსანი, და მიმტკიცებთ, რომ ეს არ არის მნიშვნელოვანი და რაღაც მეჩვენება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:06, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::მათში ცირკი სამუდამოდ გრძელდება. ჩილემ ევროპული სტილის ჩემპიონატი მოიგო და ყველაფერი ნათელია, არანაირი დისკუსია. სამი ჩემპიონი არ არის. თუ ყველაფერს თქვენს თაროებზე დაალაგებთ, ჩემპიონები 26-ე ადგილზე დარჩებიან. სასაცილოა. სამწუხაროა, მაგრამ მართალია. იქნებ საინტერესო იყოს: [https://www.national-football-teams.com/club/3067/2024_2/Instituto_Cordoba.html General Information for Instituto Córdoba]. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:19, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::{{Ping|Makenzis}} ჩემი მიზანი თქვენთვის დროის წართმევა არ არის. ცხრილი არის დე-იურე. თქვენი რედაქტირების გაუქმება არ ნიშნავს თქვენს ცოდნაში ეჭვის შეტანას. თუ დააკვირდებით არაერთი თქვენი რედაქტირება მაქვს დამოწმებული. ვხედავ, გაინტერესებთ სამხრეთი ამერიკის ფეხბურთი, და ისე გავაკეთოთ, რომ ჩანდეს ორივე ადგილი და პრობლემა მოგვარდება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:31, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::თუ სერიოზული დისკუსიაა, მაშინ დრო უმნიშვნელოვანესია. მთელ ლათინურ ამერიკაში, არა მხოლოდ არგენტინაში, ასეთი სულელური სისტემაა. და ყველგან სხვაგან საერთო პოზიციას მნიშვნელობა აქვს. შემდეგ კი ცირკია, აპერტურასა და კლაუზურაში ყველაზე ცუდი გუნდები გამოეთიშებიან და აბსოლუტურად ყველაზე ცუდი გუნდები რჩებიან. ევროპელები ამ კონცეფციას ვერ ხვდებიან. მე ვაჩვენე, რომ არსებობს ვებსაიტები, რომლებიც ასევე მიუთითებენ, რომ 26-ე ადგილი დაკავებულია. და ამაში რაიმე აბსურდს ვერ ვხედავ. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:39, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::::{{Ping|Makenzis}} კეთილი, და მეც, ჩემი მხრივ, გაჩვენეთ, რომ საკითხი ორაზროვანია, მე სხვა მხრიდან შევხედე, თქვენ სხვა მხრიდან. არ შეიძლება ინფოდაფაში ჩაიწეროს, რომ მაგ., ინსტიტუტო გავიდა 26-ე ადგილზე, ხოლო ფრჩხილებში მიეწეროს მე-13 ადგილი და დაერთოს განმარტებითი სქოლიო ?. რას ფიქრობთ ?. ეს იქნებოდა სამართლიანი... - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:48, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::::ეს იქნებოდა გამოსავალი. საერთო ჩათვლაში 26-ე ადგილი და მე-13... გადავხედე და ინგლისური ვიკი 2024 წლის შემდეგ არ განახლებულა. მართალია... 2025-C Clausura საერთოდ არ განახლებულა. პრობლემები, როგორც ჩანს, თანაბარ მდგომარეობაშია. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:58, 8 მაისი 2026 (UTC) == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:25, 21 მაისი 2026 (UTC) :მიხარია, რომ შეიქმნა სტატია [[ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]]... [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:11, 27 აგვისტო 2026 (UTC) == ოქროს ვიკიპედიელო, გილოცავ! == {| style="background-color: #fffaf0; border: 2px solid #e6b800; width: 100%; border-radius: 8px; padding: 15px;" | style="width: 160px; vertical-align: middle; text-align: center; padding: 10px;" | [[File:Goldenwiki 2.png|150px|center]] | style="vertical-align: middle; padding: 10px; text-align: left;" | <div style="text-align: center; font-size: 1.1em; margin-bottom: 10px;">'''ძვირფასო ვიკიპედიელო, გილოცავ!'''</div> ქართული ვიკიპედიის სტატიების რაოდენობამ '''200 000'''-იან ზღვარს გადააბიჯა. ეს ჩვენი საერთო, დიდი ზეიმია და ამ წარმატების უკან შენი დაუღალავი შრომა და გულითადი ძალისხმევა დგას. თითოეული შენ მიერ დაწერილი სტატია თუ მცირე რედაქტირება საკაცობრიო მნიშვნელობის ეროვნული საქმეა, რომელიც დროს გაუძლებს და მომავალ თაობებს დარჩება. მადლობა ქართული ცოდნის შექმნაში შეტანილი წვლილისთვის! ამ მნიშვნელოვანი თარიღის აღსანიშნავად კი სიმბოლურად გადმოგცემ ოქროს ვიკიპედიელის ვიკიორდენს! — [[მომხმარებელი:Giorgi13|GIO]]→[[მომხმარებლის განხილვა:Giorgi13|13]][[ფაილი:Wikiswing.gif|25პქ]] 19:59, 9 ოქტომბერი 2026 (UTC) |} == პასუხი == ადამიანის საქმიანობა ცნობიერების სიბრტყეში უნდა იყოს მოქცეული. სინამდვილის ყველა მოვლენა ობიექტურ კანონებში ჩანს. დიდი მიღწევაა, რა თქმა უნდა. მიხარია, რომ მაქვს მცირედი წვლილი... მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:27, 19 ოქტომბერი 2026 (UTC) == გვერდის გაუქმება == მოგესალმებით მინდა https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%90 გვერდის წაშლა.--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC)--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) 65m2vsncb6yo25p4ad6wcogpi0lxsyi 5563346 5563294 2026-10-22T11:45:37Z Otogi 27089 /* გვერდის გაუქმება */ 5563346 wikitext text/x-wiki <div style="right:10px;" class="metadata topicon">'''{{მიმდინარე თარიღი}}'''</div> <center>'''ყურადღება!'''</center> {{tmbox | text = უნდა გვესმოდეს, რომ მომხმარებლის განხილვის გვერდი წარმოადგენს შეტყობინებებისა და განხილვის ნორმალურ საშუალებას ვიკი-რედაქტორებს შორის!. თავი შეიკავეთ აგრესიული, ქვეშქვეშა, მზაკვრული გზავნილებისაგან!. ნუ შეეცდებით პიროვნებაზე გადასვლას!. ვისაუბროთ კორექტულად, შეძლებისდაგვარად, გამართული ქართული ენით!. '''[[ვიკიპედია]]''' დაფუძნებულია საკუთარ პოლიტიკაზე, რომლის უგულებელყოფა შესაძლოა '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება|ბლოკირებით დასრულდეს]]'''!. მანამ სანამ დაიწყებთ ჩემთან საუბარს გაითვალისწინეთ შემდეგი: *'''ვიკიპედიის ყველა პრინციპი ემყარება [[ვიკიპედია:ხუთი პილასტრი|ხუთ პილასტრს]], რომელიც განსაზღვრავს ვიკიპედიის ზოგად ხასიათს:''' * '''[[ვიკიპედია:ეტიკეტი]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა დაიცვას თავაზიანი მოპყრობის წესები!. * '''[[ვიკიპედია:ეთიკის ნორმები]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა მიაქციოს ყურადღება ყოფაქცევის ნორმებს!. * '''[[ვიკიპედია:კონფლიქტების გადაჭრა]]''': თუ დააპირებთ ჩემთან რაიმე საკითხის გარჩევას, რომლის ირგვლივ არ შეგწევთ გააზრებული მიდგომა, მაშინ იხელმძღვანელეთ მითითებული გვერდით!. * '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება]]''': გახსოვდეთ, რომ ვიკიპედიაში სტაჟისა და წვლილის მიუხედავად, იმუნიტეტი არც ერთ მომხმარებელს არ გააჩნია!. ვიკიპედიაში განხორციელებული 100 ათასი რედაქტირება და დაწერილი ათასობით სტატია არ ანიჭებს მომხმარებელს იმუნიტეტს!. ზოგადად ქმედება, რომელიც ზიანს აყენებს პროექტის მონაწილეებს თუნდაც არაეთიკური ქმედებების გამო, შესაძლოა მომხმარებლის ბლოკირებით დასრულდეს!. ---- თუკი თვლით, რომ შეგიძლიათ ამ პირობების დაცვა ზოგადად პროექტის ფარგლებში ან საკუთრივ ჩემთან მიმართებაში, მაშინ თამამად შეგიძლიათ მომწეროთ და მეც სიამოვნებით, შეძლებისდაგვარად მოკლე ხანში გაგცემთ პასუხს!. }} {{მომწერეთ}} == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 11:17, 29 მაისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 12:28, 16 ივლისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == ლარის 30 წლისთავი == გთხოვთ, დამიკავშირდეთ ელ. ფოსტით: guja@soledo.ge - დიდი მადლობა წინასწარ ! პატივისცემით - გუჯა გვილავა. [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1|2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1]] 18:49, 24 ივლისი 2025 (UTC) == პრობლემა ვიკიპედიაში შესვლისას == გამარჯობა Otogi, ახლახანს მინდოდა სტატიის განახლება და აღმოვაჩინე, რომ ვეღარ შემოვდივარ ჩემი მომხმარებლის სახელითა და პაროლით. მაილსაც ვუთითებ, პაროლის აღსადგენად, მაგრამ რატომღაც ვერ ვღებულობ მაილს. შეგიძლია დახმარება? დიდი მადლობა მომხმარებელი: Serafita {{Ping|Serafita}} გაგიმარჯოს Serafita!. შეგიძლია ამ პრობლემის სქრინი მაჩვენო ?. რა ფანჯარას აგდებს. კი, ვხვდები რაზეც მელაპარაკები მაგრამ მაინც. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 17:16, 8 აგვისტო 2025 (UTC) :გამარჯობა Otogi! :ვერ ვტვირთავ ფოტოს. მიჩვენებს, რომ სისტემაში შესული უნდა ვიყო, რომ ავტვირთო. სხვაგან სად შეიძლება სქრინის გადმოგზავნა? :Serafita [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941|2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941]] 10:46, 9 აგვისტო 2025 (UTC) :მადლობა, მოგვარდა [[მომხმარებელი:Serafita|სერაფიტა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Serafita|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Serafita|წვლილი]]) 21:42, 13 აგვისტო 2025 (UTC) ::ძალიან კარგი!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:59, 17 აგვისტო 2025 (UTC) == სელენოქრონოლოგიური სკალა == Otogi გამარჯობა! აქ ([[ru:Селенохронологическая шкала]]) რომ Раннеимбрийская эпоха და Позднеимбрийская эпоха წერია, ქართულად როგორ იქნება სწორედ? არვიცი ამ თარგში რამდენად სწორედ მაქვს შეტანილი. ეგება სხვებსაც შეხედო. თუ შეცდომით მაქვს გადათარგმნილი შევასწორებ ბარემ დროზე.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:52, 12 ოქტომბერი 2025 (UTC) {{სელენოქრონოლოგიური სკალა}} {{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! Раннеимбрийская эпоха ანუ Early Imbrian იქნება ადრეიმბრიული ეპოქა, ხოლო Позднеимбрийская эпоха ანუ Late Imbrian გვიანიმბრიული ეპოქა. Нектарский период ანუ Nectarian იქნება ნექტარული, ვინაიდან ამოსავალი სიტყვა აქ არის ნექტარ'''ი''' და არა ნექტარი'''ა''' და მაგრამ, შესაბამისად, ნექტარიამდელი ან პრე-ნექტარული. თუ გვაქვს Cambrian იგი გადაითარგმნება როგორც კამბრიული, ვინაიდან მისი საფუძველია სიტყვა კამბრია და არა კამბრი. ქართული ენის თავისებურების ამბავია. Imbrian-თანაც ფაქტობრივად ასეა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 00:40, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა, ძაან დამეხმარე! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:29, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) == მთვარის ზედაპირის ნომენკლატურა == ოთოჯი გამარჯობა! შეგიძლია დამეხმარო? კითხვისნიშნიანების შენებური ვარიანტი მინდა რომ სტატიების წერისას გავითვალისწინო.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:47, 16 ნოემბერი 2025 (UTC) {| class="wikitable" | Albedo Feature || მთვარის ალბედოს დეტალი |- | Catena, catenae || მთვარის კრატერების ჯაჭვები |- | Crater, craters || მთვარის დარტყმითი კრატერები |- | Dorsum, dorsa || მთვარის ქედები??? |- | Fossa, fossae || ??? |- | Lacus, lacūs || მთვარის ტბები |- | Mare, maria || მთვარის ზღვები |- | Mons, montes || მთვარის მთები |- | Oceanus, oceani || მთვარის ოკეანე |- | Palus, paludes || მთვარის ჭაობები |- | Planitia, planitiae || მთვარის ვაკეები??? |- | Promontorium, promontoria || მთვარის კონცხები??? |- | Rima, rimae || მთვარის ნაპრალები (ნაღარები)??? |- | Rupes, rupēs || მთვარის კლდეები??? |- | Sinus, sinūs || მთვარის ყურეები |- | Vallis, valles || მთვარის ხეობები??? |} == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:44, 19 ნოემბერი 2025 (UTC) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == ნაოჭი?!? == ოთოჯი გამარჯობა! რამდენად მართებულია Dorsa-ზე „ნაოჭის“ გამოყენება? [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D1%8F%D0%B4%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 აი რუსული სტატია] მაგალითისთვის. სხვა შესატყვისი ხომ არ ავირჩიო?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:40, 3 თებერვალი 2026 (UTC) :სერი-ს ავირჩევ. უფრო ახლოა გრიადისთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:12, 4 თებერვალი 2026 (UTC) ::{{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! კი, Гряда-ს თარგმანი სერი იქნება, ნაოჭი სხვა რამეს წარმოადგენს. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:05, 23 თებერვალი 2026 (UTC) == Название реки == გამარჯობა. Не подскажете, где можно найти название реки? Может быть, есть справочник или словарь малых грузинских рек? Вот она [https://yandex.ru/maps/?l=sat%2Cskl&ll=41.722612%2C41.642154&pt=41.7226%2C41.642&z=18 со спутника], в окрестностях Ортобатуми. Вероятно, именно она на [[:File:Prokudin-Gorskii-12.jpg|снимке Прокудина-Горского]]. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 02:02, 23 თებერვალი 2026 (UTC) {{Ping|Машъал}} Здравствуйте!. Идея создания единого кадастра гидронимов Грузии не было выполнено по разным причинам, поэтому словари такого рода у нас могут быть только дифференциальными. Что касается вопроса, там где село Ортабатуми протекает река Скури, представляющая собой левый приток реки Королисцкали. Вообще считается, что на фотографии река [[ka:ყოროლისწყალი|Королисцкали]]. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 22:04, 23 თებერვალი 2026 (UTC) * Благодарю! Добавил как реку სკურისწყალის (Скурисцкали) на карту Яндекса, в ближайшие дни появится. Верна ли орфография на грузинском? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * В процессе изучения водосбора Королисцкали в [https://www.intellect.org.ge/text_files/ge_file_541_1.pdf документе] были найдены ещё два притока: ხალვაშებისწყალი (длина 3 км) и ლეჩისწყალი (длина 4,2 км). К сожалению, найти их на местности не получилось, может быть, подскажете где они? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Также небольшой орфографический вопрос возник по верхнему правому притоку Королисцкали. На советской карте он обозначен как Цхен'''и'''сцкали, а гора над ней как Цхен'''е'''ули ([https://yandex.ru/web-maps/?ll=41.777207%2C41.648767&z=16 оба на карте]). Полагаю, одно из названий с опечаткой. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Фотография всё же сделана на Скурисцкали, притоке Королисцкали: место [https://img-fotki.yandex.ru/get/4705/oldcolor.58/0_5ee58_3c5ecfae_L.jpg идентифицировали] ещё в 2011 году (41.6459/41.7193). [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) == ინტერფეისის ადმინისტრატორის უფლების ჩამორთმევაზე == სალამი ოთოჯი. გაცნობებ, რომ ფონდის მიერ ჩამოგერთვა ინტერფეისის ადმინის უფლება, რადგან არ გაქვს ჩართული [[m:Help:Two-factor authentication|ორფაქტორიანი ავთენტიფიკაცია]]. ჩართვის შემთხვევაში შეგიძლია მოითხოვო მეტა-ვიკიზე სტუარდებს უფლების აღდგენა. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 14:19, 25 მარტი 2026 (UTC) :კი, ვიცი, მადლობა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 21:09, 2 აპრილი 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 აპრილი 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == არგენტინის ფეხბურთის ჩემპიონატი == გამარჯობა. ფეხბურთით ოდნავ მაინც გაინტერესებს? -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 13:41, 7 მაისი 2026 (UTC) {{Ping|Makenzis}} გამარჯობა! კითხვის აზრი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:02, 7 მაისი 2026 (UTC) :[[ინსტიტუტო კორდოვა (საფეხბურთო კლუბი)|ინსტიტუტო კორდოვა]] 2025 - ადგილი = მე-26. // რა აზრი აქვს მის უარყოფას?! 2026 წლის სეზონი უკვე დაიწყო და თქვენ 2024 წელს ცხოვრობთ? არსებობს თუ არა რაიმე ობიექტური მიზეზი ცვლილების უარყოფისთვის? შესაძლოა შეცდომა? 213.8 ათასი ცვლილება შეიტანე, მაგრამ საშინაო დავალება უნდა შეასრულო. პატივისცემით. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:23, 7 მაისი 2026 (UTC) ::{{Ping|Makenzis}} აქ — [[en:2025 AFA Liga Profesional de Fútbol]] და აქ [[en:2025 Instituto Atlético Central Córdoba season]] შეგიძლიათ მიმანიშნოთ, სად წერია 26-ე ადგილი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:40, 7 მაისი 2026 (UTC) :::Super. And look at '''Aggregate table''' 2025 - ადგილი = მე-26... ლიგაში 30 გუნდი მონაწილეობს, მაგრამ რატომღაც მათ სურთ მათი A და B ჯგუფებად დაყოფა და ცალ-ცალკე დათვლა. საერთო ცხრილში 30 მონაწილეს შორის 26-ე ადგილი დაიკავებს. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:47, 7 მაისი 2026 (UTC) ::::{{Ping|Makenzis}} 2025 წლის სეზონის არგენტინის პრიმერა დივიზიონში დაინერგა შეჯიბრების ახალი რთული სისტემა, რომელსაც ეწოდა აპერტურა და კლაუსურა. კლუბი ინსტიტუტო წარმოდგენილი იყო კლაუსურაში, რომელმაც ზონა B-ში დაიკავა მე-13 ადგილი. ეს იქნებოდა ინფორმაციის ზუსტი გადმოცემა. იგივე სიტუაცია იყო 2011/12 წლების სეზონში, როდესაც არგენტინის პრიმერა დივიზიონში ორი დამოუკიდებელი ჩემპიონატი ჩატარდა. პრიმერა ორად დაიყო და ერთიანობაზე ლაპარაკი აბსურდია. ვცდები ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 16:48, 7 მაისი 2026 (UTC) :::::ყველაფერი მაშინვე აბსურდულად გეჩვენებათ. ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების და სხვა ვებსაიტები ზოგად ცხრილს აჩვენებს. ბოლოს და ბოლოს, მხოლოდ ის გუნდები დაქვეითდებიან ქვედა დივიზიონებში, რომლებიც საბოლოო რეიტინგში 29-ე, 30-ე ადგილს იკავებენ. არავის აინტერესებს, არის თუ არა A ჯგუფი თუ B ჯგუფი. ჩვენ ორ ჩემპიონატზე არ ვსაუბრობთ, არამედ გუნდების რეიტინგზე. და მნიშვნელოვანია, ვინ გახდა ჩემპიონი, ვინ დაქვეითდა ქვედა დივიზიონში. ყველაფერი დანარჩენი არ არის მნიშვნელოვანი. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 07:11, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Makenzis}} არგენტინის პრიმერაში 2025 წელი იყო უნიკალური და სკანდალური, ვინაიდან გამოვლინდა 3 ჩემპიონი. ეს იყო არასტანდარტული მოცემულობა, და შესაბამისად, არსებული დე-იურე ცხრილი საკამათო, ვინაიდან 2025 წლის აპერტურის ჩემპიონი გახდა პლატენსე, 2025 წლის კლაუსურის ჩემპიონი ესტუდიანტესი, ხოლო 2025 წლის ლიგის ჩემპიონი როსარიო სენტრალი ანუ ოფიციალურად გამოვლინდა 3 ჩემპიონი და ცხრილში არსებული 30 კლუბის რიგითობის თანამიმდევრობა გახდა კამათის საგანი. არსებულ ცხრილში ესტუდიანტესი როგორც ჩემპიონი მე-15 ადგილზეა, ხოლო პლატენსე 22-ე ადგილზე, რაც აბსურდია, ვინაიდან გამარჯვებული კლუბი არ შეიძლება მე-15 ან 22-ე ადგილზე გავიდეს. მე, გეუბნებით, რომ პლატენსე ჩემპიონია და ცხრილში 22-ე ადგილზე, თქვენ მეუბნებით პირობითად შემდეგს, რომ ბარსა პრიმერას ჩემპიონია, მაგრამ მე-15 ადგილოსანი, და მიმტკიცებთ, რომ ეს არ არის მნიშვნელოვანი და რაღაც მეჩვენება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:06, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::მათში ცირკი სამუდამოდ გრძელდება. ჩილემ ევროპული სტილის ჩემპიონატი მოიგო და ყველაფერი ნათელია, არანაირი დისკუსია. სამი ჩემპიონი არ არის. თუ ყველაფერს თქვენს თაროებზე დაალაგებთ, ჩემპიონები 26-ე ადგილზე დარჩებიან. სასაცილოა. სამწუხაროა, მაგრამ მართალია. იქნებ საინტერესო იყოს: [https://www.national-football-teams.com/club/3067/2024_2/Instituto_Cordoba.html General Information for Instituto Córdoba]. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:19, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::{{Ping|Makenzis}} ჩემი მიზანი თქვენთვის დროის წართმევა არ არის. ცხრილი არის დე-იურე. თქვენი რედაქტირების გაუქმება არ ნიშნავს თქვენს ცოდნაში ეჭვის შეტანას. თუ დააკვირდებით არაერთი თქვენი რედაქტირება მაქვს დამოწმებული. ვხედავ, გაინტერესებთ სამხრეთი ამერიკის ფეხბურთი, და ისე გავაკეთოთ, რომ ჩანდეს ორივე ადგილი და პრობლემა მოგვარდება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:31, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::თუ სერიოზული დისკუსიაა, მაშინ დრო უმნიშვნელოვანესია. მთელ ლათინურ ამერიკაში, არა მხოლოდ არგენტინაში, ასეთი სულელური სისტემაა. და ყველგან სხვაგან საერთო პოზიციას მნიშვნელობა აქვს. შემდეგ კი ცირკია, აპერტურასა და კლაუზურაში ყველაზე ცუდი გუნდები გამოეთიშებიან და აბსოლუტურად ყველაზე ცუდი გუნდები რჩებიან. ევროპელები ამ კონცეფციას ვერ ხვდებიან. მე ვაჩვენე, რომ არსებობს ვებსაიტები, რომლებიც ასევე მიუთითებენ, რომ 26-ე ადგილი დაკავებულია. და ამაში რაიმე აბსურდს ვერ ვხედავ. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:39, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::::{{Ping|Makenzis}} კეთილი, და მეც, ჩემი მხრივ, გაჩვენეთ, რომ საკითხი ორაზროვანია, მე სხვა მხრიდან შევხედე, თქვენ სხვა მხრიდან. არ შეიძლება ინფოდაფაში ჩაიწეროს, რომ მაგ., ინსტიტუტო გავიდა 26-ე ადგილზე, ხოლო ფრჩხილებში მიეწეროს მე-13 ადგილი და დაერთოს განმარტებითი სქოლიო ?. რას ფიქრობთ ?. ეს იქნებოდა სამართლიანი... - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:48, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::::ეს იქნებოდა გამოსავალი. საერთო ჩათვლაში 26-ე ადგილი და მე-13... გადავხედე და ინგლისური ვიკი 2024 წლის შემდეგ არ განახლებულა. მართალია... 2025-C Clausura საერთოდ არ განახლებულა. პრობლემები, როგორც ჩანს, თანაბარ მდგომარეობაშია. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:58, 8 მაისი 2026 (UTC) == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:25, 21 მაისი 2026 (UTC) :მიხარია, რომ შეიქმნა სტატია [[ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]]... [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:11, 27 აგვისტო 2026 (UTC) == ოქროს ვიკიპედიელო, გილოცავ! == {| style="background-color: #fffaf0; border: 2px solid #e6b800; width: 100%; border-radius: 8px; padding: 15px;" | style="width: 160px; vertical-align: middle; text-align: center; padding: 10px;" | [[File:Goldenwiki 2.png|150px|center]] | style="vertical-align: middle; padding: 10px; text-align: left;" | <div style="text-align: center; font-size: 1.1em; margin-bottom: 10px;">'''ძვირფასო ვიკიპედიელო, გილოცავ!'''</div> ქართული ვიკიპედიის სტატიების რაოდენობამ '''200 000'''-იან ზღვარს გადააბიჯა. ეს ჩვენი საერთო, დიდი ზეიმია და ამ წარმატების უკან შენი დაუღალავი შრომა და გულითადი ძალისხმევა დგას. თითოეული შენ მიერ დაწერილი სტატია თუ მცირე რედაქტირება საკაცობრიო მნიშვნელობის ეროვნული საქმეა, რომელიც დროს გაუძლებს და მომავალ თაობებს დარჩება. მადლობა ქართული ცოდნის შექმნაში შეტანილი წვლილისთვის! ამ მნიშვნელოვანი თარიღის აღსანიშნავად კი სიმბოლურად გადმოგცემ ოქროს ვიკიპედიელის ვიკიორდენს! — [[მომხმარებელი:Giorgi13|GIO]]→[[მომხმარებლის განხილვა:Giorgi13|13]][[ფაილი:Wikiswing.gif|25პქ]] 19:59, 9 ოქტომბერი 2026 (UTC) |} == პასუხი == ადამიანის საქმიანობა ცნობიერების სიბრტყეში უნდა იყოს მოქცეული. სინამდვილის ყველა მოვლენა ობიექტურ კანონებში ჩანს. დიდი მიღწევაა, რა თქმა უნდა. მიხარია, რომ მაქვს მცირედი წვლილი... მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:27, 19 ოქტომბერი 2026 (UTC) == გვერდის გაუქმება == მოგესალმებით მინდა https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%90 გვერდის წაშლა.--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC)--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) {{Ping|საგარეჯოს პირველი სკოლა}} გამარჯობა! ვიკიპედიაში სტატიები დაკვეთით და მოთხოვნით არ იშლება. უნდა არსებობდეს მიზეზი. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:45, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) gukxeb7nd273o8rvc8q7pij0mwg4srk 0 153718 5562807 5560398 2026-10-21T14:24:17Z Surprizi 14671 5562807 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 20 | სურათი = NGC_0006_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 20(6) ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 20}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S0-<ref name="ned" />: E-S0 | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|32.8}}<ref name=simbad>{{cite web|title=NGC 20|work=SIMBAD|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+20|accessdate=2025-06-24}}</ref> | დახრილობა = {{Dec|+33|18|31}}<ref name=simbad/> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016348|1.03}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4901|31|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|5082|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|220|67.52 ± 4.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.1<ref name=simbad/><ref name="astroVall"/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}<ref name="astroVall"/> | ხილული ზომები =~{{kly|115|35.38}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[რ. ჯ. მიჩელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1857]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 6, NGC 20, UGC 00084, CGCG 498-082, CGCG 499-054, CGCG 0006.9+3303, MCG +05-01-036, 2MASX J00093270+3318310, 2MASXi J0009327+331831, USGC U008 NED04, MAPS-PP O_1257_0037278, PGC 000679, UZC J000932.7+331831, LGG 001:G93 008 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 170px; top: 145px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 20''', '''NGC 6''' — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|220|67.52 ± 4.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.1; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|115|35.38}}, კუთხური — {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა [[რ. ჯ. მიჩელი|რ. ჯ. მიჩელმა]] [[1857]] წელს. გალაქტიკის ორმაგი სახელწოდება მისი აღმოჩენის ისტორიით აიხსნება: პირველად ის 1857 წლის 18 სექტემბერს აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა რ. ჯ. მიტჩელმა, რომელიც [[უილიამ პარსონზი (როსის მე-3 გრაფი)|ლორდ როსის]] ასისტენტი იყო. თუმცა, ეს ინფორმაცია არ გამოქვეყნებულა მანამ, სანამ 1880 წელს უილიამ პარსონსის ვაჟმა, [[ლორენს პარსონზი (როსის მე-4 გრაფი)|ლორენს პარსონზმა]] არ გაასაჯაროვა იგი. მოგვიანებით, გალაქტიკა დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცმა]] (1866 წლის 16 ოქტომბერს) და [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] (1885 წელს). შედეგად, [[ჯონ ლუის ემილ დრეიერი|ჯონ დრეიერმა]] ის „ახალ საერთო კატალოგში“ ორჯერ შეიტანა: როგორც NGC 6 (სვიფტის დაკვირვების საფუძველზე) და როგორც NGC 20 (ლორდ როსის დაკვირვების საფუძველზე).[3] == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 20}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0020 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+20&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |accessdate=2010-05-05}}</ref> <ref name="astroVall">{{cite web |langue=fr |title=Revised NGC and IC Catalog by Wolfgang Steinicke, NGC 1 à 99 |url=https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm |site=astrovalleyfield.com |access-date=06-01-2024}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0020]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] c5mnftcidgumzgb5ha6x22awgl7uz4w 5562810 5562807 2026-10-21T14:24:55Z Surprizi 14671 5562810 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 20 | სურათი = NGC_0006_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 20(6) ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 20}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S0-<ref name="ned" />: E-S0 | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|32.8}}<ref name=simbad>{{cite web|title=NGC 20|work=SIMBAD|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+20|accessdate=2025-06-24}}</ref> | დახრილობა = {{Dec|+33|18|31}}<ref name=simbad/> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016348|1.03}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4901|31|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|5082|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|220|67.52 ± 4.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.1<ref name=simbad/><ref name="astroVall"/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}<ref name="astroVall"/> | ხილული ზომები =~{{kly|115|35.38}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[რ. ჯ. მიჩელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1857]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 6, NGC 20, UGC 00084, CGCG 498-082, CGCG 499-054, CGCG 0006.9+3303, MCG +05-01-036, 2MASX J00093270+3318310, 2MASXi J0009327+331831, USGC U008 NED04, MAPS-PP O_1257_0037278, PGC 000679, UZC J000932.7+331831, LGG 001:G93 008 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 170px; top: 145px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 20''', '''NGC 6''' — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|220|67.52 ± 4.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.1; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|115|35.38}}, კუთხური — {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა [[რ. ჯ. მიჩელი|რ. ჯ. მიჩელმა]] [[1857]] წელს. გალაქტიკის ორმაგი სახელწოდება მისი აღმოჩენის ისტორიით აიხსნება: პირველად ის 1857 წლის 18 სექტემბერს აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა რ. ჯ. მიტჩელმა, რომელიც [[უილიამ პარსონზი (როსის მე-3 გრაფი)|ლორდ როსის]] ასისტენტი იყო. თუმცა, ეს ინფორმაცია არ გამოქვეყნებულა მანამ, სანამ 1880 წელს უილიამ პარსონსის ვაჟმა, [[ლორენს პარსონზი (როსის მე-4 გრაფი)|ლორენს პარსონზმა]] არ გაასაჯაროვა იგი. მოგვიანებით, გალაქტიკა დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცმა]] (1866 წლის 16 ოქტომბერს) და [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] (1885 წელს). შედეგად, [[ჯონ ლუის ემილ დრეიერი|ჯონ დრეიერმა]] ის „ახალ საერთო კატალოგში“ ორჯერ შეიტანა: როგორც NGC 6 (სვიფტის დაკვირვების საფუძველზე) და როგორც NGC 20 (ლორდ როსის დაკვირვების საფუძველზე).<ref>{{cite book |last=Steinicke |first=W. |title=Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters: From Herschel to Dreyer's New General Catalogue |publisher=Cambridge University Press |year=2010 |isbn=978-1-139-49010-8 |url=https://books.google.com/books?id=wyWjVWYWoO8C&pg=PA288 |access-date=2025-06-24 |pages=288–289, 301–302}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 20}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0020 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+20&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |accessdate=2010-05-05}}</ref> <ref name="astroVall">{{cite web |langue=fr |title=Revised NGC and IC Catalog by Wolfgang Steinicke, NGC 1 à 99 |url=https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm |site=astrovalleyfield.com |access-date=06-01-2024}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0020]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] 8nmv1lrej2gpm3q2mzu28rgtatfyvpm 5562811 5562810 2026-10-21T14:25:38Z Surprizi 14671 5562811 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 20 | სურათი = NGC_0006_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 20(6) ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 20}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S0-<ref name="ned" />: E-S0 | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|32.8}}<ref name=simbad>{{cite web|title=NGC 20|work=SIMBAD|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+20|accessdate=2025-06-24}}</ref> | დახრილობა = {{Dec|+33|18|31}}<ref name=simbad/> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016348|1.03}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4901|31|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|5082|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|220|67.52 ± 4.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.1<ref name=simbad/><ref name="astroVall"/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}<ref name="astroVall"/> | ხილული ზომები =~{{kly|115|35.38}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[რ. ჯ. მიჩელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1857]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 6, NGC 20, UGC 00084, CGCG 498-082, CGCG 499-054, CGCG 0006.9+3303, MCG +05-01-036, 2MASX J00093270+3318310, 2MASXi J0009327+331831, USGC U008 NED04, MAPS-PP O_1257_0037278, PGC 000679, UZC J000932.7+331831, LGG 001:G93 008 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 170px; top: 145px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 20''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 6''') — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|220|67.52 ± 4.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.1; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|115|35.38}}, კუთხური — {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა [[რ. ჯ. მიჩელი|რ. ჯ. მიჩელმა]] [[1857]] წელს. გალაქტიკის ორმაგი სახელწოდება მისი აღმოჩენის ისტორიით აიხსნება: პირველად ის 1857 წლის 18 სექტემბერს აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა რ. ჯ. მიტჩელმა, რომელიც [[უილიამ პარსონზი (როსის მე-3 გრაფი)|ლორდ როსის]] ასისტენტი იყო. თუმცა, ეს ინფორმაცია არ გამოქვეყნებულა მანამ, სანამ 1880 წელს უილიამ პარსონსის ვაჟმა, [[ლორენს პარსონზი (როსის მე-4 გრაფი)|ლორენს პარსონზმა]] არ გაასაჯაროვა იგი. მოგვიანებით, გალაქტიკა დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცმა]] (1866 წლის 16 ოქტომბერს) და [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] (1885 წელს). შედეგად, [[ჯონ ლუის ემილ დრეიერი|ჯონ დრეიერმა]] ის „ახალ საერთო კატალოგში“ ორჯერ შეიტანა: როგორც NGC 6 (სვიფტის დაკვირვების საფუძველზე) და როგორც NGC 20 (ლორდ როსის დაკვირვების საფუძველზე).<ref>{{cite book |last=Steinicke |first=W. |title=Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters: From Herschel to Dreyer's New General Catalogue |publisher=Cambridge University Press |year=2010 |isbn=978-1-139-49010-8 |url=https://books.google.com/books?id=wyWjVWYWoO8C&pg=PA288 |access-date=2025-06-24 |pages=288–289, 301–302}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 20}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0020 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+20&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |accessdate=2010-05-05}}</ref> <ref name="astroVall">{{cite web |langue=fr |title=Revised NGC and IC Catalog by Wolfgang Steinicke, NGC 1 à 99 |url=https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm |site=astrovalleyfield.com |access-date=06-01-2024}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0020]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] di7wpgagyceconsanlei9gvda2ww4w3 4 166768 5563263 5443336 2026-10-22T05:56:38Z Sani939 170886 5563263 wikitext text/x-wiki {{/თავი}} === Lado85 === {{closed}} :{{userlinks|Lado85}} გთხოვთ, მომანიჭოთ შემმოწმებლის სტატუსი. მაგალითის სახით, გთხოვთ, იხილოთ ჩემ მიერ გაფორმებული ან დაწერილი რამდენიმე სტატია: [[Marvel-ის კინოსამყარო]], [[ Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმების სია]], [[Marvel-ის კინოსამყაროს ტელესერიალების და სპეციალური გამოშვებების სია ]], [[კაცები (გადაცემა)]], [[ეროვნული ლიგა 2022]]. [[ეროვნული ლიგა 2023]], [[ეროვნული ლიგა 2024]], [[ბორის აკუნინი]], [[ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ბიბლიოგრაფია]] [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:43, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== *{{არა}} ზემო მოთხოვნიდან დღემდე არაფერი შეცვლილა. ასევე, მომხმარებელმა ვიკიპედიის ელემენტარული წესები არ იცის და ამას მოწმობს მისი დღევანდელი შეცდომა გვერდის გადატანის დროს. აღსანიშნავია ისიც, რომ დღემდე მომხმარებელს ჯერ არ აქვს მიღებული სანდო მომხმარებლის სტატუსი და უკეთესია ჯერ ის მოიპოვოს. ამიტომ, ცალსახად არა. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:15, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:მაგაზე ბოდიშიც მოვიდხადე. ადმინები რო აქტიურობდენ ასეთ რამეს არ ვიზამდი.მარა ფაქტები წლებია განხილვაში არა ერთ ადამიანს ეწერა რო შეცდომითაა გადარქმეული და ორი სხვდადასხვა გუნდია და რეაქცია არავი არ ქონდა. და მსგავსი რამ ხშირად ხვდება. ადმინები ძალიან პასიურები არიან, ფაქტიურად მიგდებულია ქართული ვიკიპედია. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 18:53, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:ან ეს სანდო მოხმარებელი როგორ გავხდე? [[ვიკიპედია:მომხმარებელთა ჯგუფები]] - აქ მსგავსი სტატუსი საერთოდ არა ჩამონათვალში. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 18:55, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:და წესებიც მშენივრად ვიცი. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 18:56, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *::ადმინები საკმარისად აქტიურები არიან, კარგად გადაამოწმეთ სტატისტიკა. ასევე უკვე აგიხსნეს, რომ სტატიის გადატანას ადმინი არ სჭირდება. გაეცანით წესებს. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 19:03, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:::მაგრამ ჩვეულებრივი იუზერი ვერ გადაიტანს, როცა სადაც გადაგაქვს ის გვერდი უქვე არსებობს. პირდაპირ გეუბნება გადატანისას რომ გადატანა შეუძლებელია. ათი წელია რაც განხილვაში მაგაზე იწერება და დავიჯერო არავინ მოიცალა ამდენი ხანია? [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 06:46, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *::::სამაგისოდ არსებობს ფორუმი, სადაც უნდა დაწეროთ და ადმინები დაგეხმარებოდნენ. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 13:18, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *:::::კი, გადამყვებოდნენ თან. რამდნჯერ რამეს დაწერ, კვირები და თვეები ელოდები პასუხს. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:37, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *::::: თან ძალიან ცოტანი არიან. სულ 5 ადმინია, რაც კატასტროფულად არასაკმარისია. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:47, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *:::::სანდო მომხმარებლის სტატუსი როგორ მივიღო (იგივე ავტოშემოწმებულია როგორც გავიგე). სხვა ენობრივ ვიკიპედიებში მაგისთვის მსგვავსი მოთხოვნის გვერდი არსებობს. და აქ როგორაა? [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:53, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *::::::ასეთი აგდებული ტონით საუბრის ადგილი ვიკიპედია არ არის და ასეთი მიდგომით კიდევ დიდი ხანი ვერც სანდო მომხმარებელი და მით უმეტეს ვერც შემმოწმებელი ვერ გახდებით. წარმატებები, — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 00:44, 17 დეკემბერი 2025 (UTC) *{{არა}} დღეს ჩემი და თქვენი მიმოწერიდან გამომდინარე, ვფიქრობ შემმოწმებლის სტატუსი ნაადრევია.--[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 17:44, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== * {{არა|'''უარი'''}}. მომხმარებელმა ვერ მიიღო ვიკისაზოგადოების მხარდაჭერა. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 11:35, 26 იანვარი 2026 (UTC) </div> === Giokiknavelidze === {{closed}} :{{userlinks|Giokiknavelidze}} გთხოვთ, მომანიჭოთ შემმოწმებლის სტატუსი ''(გამარჯობა, მსურს მომენიჭოს შემმოწმებლის სტატუსი, რადგან მაქვს რამოდენიმე მნიშვნელოვანი სტატია და აქტიურად ვარ ჩართული ვიკიპედიის რედაქტირებაში და ვცდილობ სტატიების ხარისხის გაუმჯობესებას. კარგად ვიცნობ ვიკიპედიის ძირითად წესებს. შემმოწმებლის სტატუსი მომცემს შესაძლებლობას უფრო ეფექტურად შევიტანო წვლილი პროექტის განვითარებაში, სწრაფად გადავამოწმო ახალი რედაქტირებები და დავეხმარო ვიკიპედიის ხარისხის შენარჩუნებას. ვიღებ პასუხისმგებლობას, რომ აღნიშნული უფლებები გამოვიყენო ყურადღებით და ვიკიპედიის წესების სრული დაცვით.)''. მაგალითის სახით, გთხოვთ, იხილოთ ჩემ მიერ გაფორმებული ან დაწერილი რამდენიმე სტატია: [[დიმნას ციხე]], [[კუნძა თეთრი]], [[კრახუნა შავი]], [[ნაკუთვნეული]], [[ძელშავი]]. [[მომხმარებელი:Giokiknavelidze|გიორგი კიკნაველიძე]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Giokiknavelidze|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Giokiknavelidze|წვლილი]]) 08:41, 21 მაისი 2026 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== *{{წინააღმდეგი}} მხოლოდ 11 არსებითი რედაქტირებით შემმოწმებლის სტატუსის მოთხოვნა არ არის მიზანშეწონილი, ვიკიპედიაში ათასობით რედაქტირების მქონე მომხმარებელს არ აქვს ეს სტატუსი და აქტიურად მუშაობენ. ვერ ვხედავ მიზეზს და საფუძველს ამ სტატუსის თქვენთვის მისანიჭებლად. პატივისცემით, — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 13:46, 21 მაისი 2026 (UTC) *{{წინააღმდეგი}} შემმოწმებლობა საკმაოდ მნიშვნელოვანი პასუხისმგებლობაა, ვფიქრობ თქვენთვის ეს პასუხისმგებლობა ჯერ ადრეა. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 14:09, 21 მაისი 2026 (UTC) ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== * {{არა|'''უარი'''}}. მომხმარებელმა ვერ მიიღო ვიკისაზოგადოების მხარდაჭერა. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:44, 16 ივნისი 2026 (UTC) </div> === BRUTE === {{closed}} :{{userlinks|BRUTE}} სალამი. არ ვიცი სტატიების შემოწმებისადმი წაყენებული რომელიმე მოთხოვნა თუ [https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AC%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90#%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AC%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AE%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%90 დავარღვიე] და ამის გამო თუ ჩამომერთვა შემმოწმებლის სტატუსი. თუ არა, იქნებ ეს სტატუსი აღადგინოთ ჩემს ანგარიშზე. – [[მომხმარებელი:BRUTE|BruTe]] ([[მომხმარებლის განხილვა:BRUTE|გ]]) 12:13, 16 ივნისი 2026 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== @[[მომხმარებელი:BRUTE|BRUTE]] სალამი. როგორც ვხედავ დათოს აქვს ჩამორთმეული არააქტიურობის მიზეზით, რაც საკმარისად დამაჯერებელი მიზეზია. აღადგინე დაჩქარებული წესით და ვიმედოვნებ, რომ უფრო აქტიური იქნები ამიერიდან. წარმატებები, --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:42, 16 ივნისი 2026 (UTC) </div> === Welaskesi === :{{userlinks|Welaskesi}} გთხოვთ, მომანიჭოთ '''ავტოშემოწმებულის''' სტატუსი, რადგან ვფიქრობ, რომ ვიცი ვიკიპედიის წესების მინიმუმი, როგორც ამას [[ვიკიპედია:შემოწმება#ავტოშემოწმებულის დროშა]] ითხოვს. მაგალითის სახით, გთხოვთ, იხილოთ ჩემ მიერ გაფორმებული ან დაწერილი რამდენიმე სტატია: [[მიშლენის მეგზური]], [[დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისი]]. ასევე ჩემს მიერ შექმნილი თარგები: [[თარგი:ინფოდაფა კერძი]], [[თარგი:საქართველოს თავდაცვის ძალები]], [[თარგი:მიშლენის ვარსკვლავები]]. --[[მომხმარებელი:Welaskesi|Welaskesi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Welaskesi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Welaskesi|წვლილი]]) 11:30, 11 ივლისი 2026 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== *{{წინააღმდეგი}} საერთოდ, როგორც წესი, სანამ შემმოწმებლის სტატუსს მიიღებს მომხმარებელი, მას, როგორც მინიმუმ, სანდო მომხმარებლის სტატუსი უნდა ჰქონდეს, რაც თქვენ არ გაგაჩნიათ. ახლა, ამას რომ თავი დავანებოთ, თქვენი [[დომენ დე ლა რომანე-კონტი|ეს]] და [[რომანე-კონტი|ეს]] სტატია, ჩემი პირადი აზრით, არის სრული კატასტროფა. ნათარგმნია დიდი ალბათობით ხელოვნური ინტელექტით და სუფთა მანქანურ თარჯიმანს წარმოადგენს, თქვენ კიდევ თავი არ შეიწუხეთ მათი გასწორებით. წყაროებიც კი სწორად არ გაქვთ მითითებული. ახლა თქვენ დაფიქრდით, გეკუთვნით შემმოწმებლის სტატუსი? სხვების ნამუშევარი როგორ უნდა დაამოწმოთ, როდესაც თქვენს ნამუშევრებს ვერ ასწორებთ ვიკიპედიის სტანდარტების შესაბამისად. პატივისცემით, --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 19:12, 12 ივლისი 2026 (UTC) ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== === Sani939 === :{{userlinks|Sani939}} გთხოვთ, მომანიჭოთ შემმოწმებლის სტატუსი {{მოიცადეთ|გთხოვთ არ წაშალოთ — სტატია გადამუშავებულია და გამყარებულია დამოუკიდებელი, სანდო წყაროებით. პიროვნება აკმაყოფილებს [[ვპ:ცნობადობა (ადამიანები)]]-ის კრიტერიუმებს: ღირსების მედალი (პრეზიდენტის ბრძანებულება, 1tv.ge), საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი (Fortuna.ge / „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადება), 50-წლიანი პედაგოგიური საქმიანობა, მისი სახელობის საერთაშორისო ფესტივალი. მოსწავლეები დადასტურებულია საერთაშორისო კონკურსების ოფიციალური გვერდებით და პროფესიული ორგანიზაციებით. ფოტოები ატვირთულია Commons-ზე ავტორის მიერ CC BY-SA 4.0 ლიცენზიით. განხილვის გვერდზე დეტალური დასაბუთებაა.}} == წაშლის თარგთან დაკავშირებით - თხოვნა შემოწმებაზე == გამარჯობა, მე ვარ სტატიის საგნის - დოდო (დარეჯან) ცინცაძის (1946-2024) ოჯახის წევრი. ვაცხადებ ინტერესთა კონფლიქტს (COI), თუმცა ვცდილობ დავიცვა ნეიტრალური თვალსაზრისი (NPOV) და მხოლოდ დამოუკიდებელი წყაროებით ვიმუშაო. გთხოვთ, გადაამოწმოთ სტატია და მოხსნათ {{წასაშლელი|subst:void}} თარგი, რადგან პიროვნება აკმაყოფილებს ცნობადობას შემდეგი კრიტერიუმებით: '''1. სახელმწიფო ჯილდო:''' 2021 წლის 3 დეკემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა ღირსების მედლით დააჯილდოვა „ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის“ — ვერა სვანიძე და დარეჯან ცინცაძე. წყარო: 1tv.ge [https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]] '''2. წოდება და სტაჟი:''' „საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი“, „ნიჭიერთა ათწლედში“ ნახევარი საუკუნე აქტიური პედაგოგიური მოღვაწეობა. წყარო: Fortuna.ge-ს ნეკროლოგი, სადაც სკოლის ოფიციალური განცხადებაა ციტირებული: „მის კლასში არაერთი ვარსკვლავი აღიზარდა“ [https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]] '''3. დამოუკიდებლად ცნობადი მოსწავლეები (არა მხოლოდ ნეკროლოგი):''' * თამარ კორძაძე — „After studying in Tbilisi with Prof. Dodo Tsintsadze and Prof. Manana Doidjashvili...“ — ოფიციალური ბიოგრაფია tamarakordzadze.com * ნათია ბერაია — „began her formal training at the Tbilisi Musical Gymnasium with Dodo Tsintsadze“ — natiaberaia.wixsite.com * თამარ ბერაია — „studied at the music school for gifted children 'Z.Paliaschwili' with Dodo Tsintsadze“ — myswitzerland.com / eda.admin.ch * ავთანდილ ვართაგავა — „is a student ... under the guidance of teacher Dodo Tsintsadze“ — kharkivmeetszurich.artistdb.eu (ვლადიმერ კრაინევის საერთაშორისო კონკურსი) * დათო ევგენიძე — „1978 თბ. ნიჭიერთა ათწლედი, პედაგ. ცინცაძე“ — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირი composersunion.ge '''4. მემკვიდრეობა:''' 2024 წელს ვალერიან შიუკაშვილის ინიციატივით და „ნიჭიერთა ათწლედის“ ორგანიზებით დაფუძნდა დოდო ცინცაძის სახელობის საერთაშორისო ფესტივალი. წყარო: Fortuna.ge [https://fortuna.[STRIPPED 95 bytes]] '''5. მედია ფაილები:''' Commons-ზე ატვირთულია ორი საკუთარი ფოტო ავტორის Sani939 მიერ CC BY-SA 4.0 ლიცენზიით: „დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg“ და „დოდო ცინცაძე ღირსების მედალი.jpg“ გთხოვთ, შეამოწმოთ წყაროები და თუკი სტატია ახლა აკმაყოფილებს მოთხოვნებს, მოხსნათ წაშლის თარგი. მზად ვარ დამატებითი დამოუკიდებელი წყაროების მოსაძიებლად. პატივისცემით, [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 05:56, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== ps8pxd2inf4e31jq44lsuooqraaaj62 5563289 5563263 2026-10-22T07:32:30Z Jaba1977 3604 [[Special:Contributions/Sani939|Sani939]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Mehman|Mehman]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 5443336 wikitext text/x-wiki {{/თავი}} === Lado85 === {{closed}} :{{userlinks|Lado85}} გთხოვთ, მომანიჭოთ შემმოწმებლის სტატუსი. მაგალითის სახით, გთხოვთ, იხილოთ ჩემ მიერ გაფორმებული ან დაწერილი რამდენიმე სტატია: [[Marvel-ის კინოსამყარო]], [[ Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმების სია]], [[Marvel-ის კინოსამყაროს ტელესერიალების და სპეციალური გამოშვებების სია ]], [[კაცები (გადაცემა)]], [[ეროვნული ლიგა 2022]]. [[ეროვნული ლიგა 2023]], [[ეროვნული ლიგა 2024]], [[ბორის აკუნინი]], [[ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ბიბლიოგრაფია]] [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:43, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== *{{არა}} ზემო მოთხოვნიდან დღემდე არაფერი შეცვლილა. ასევე, მომხმარებელმა ვიკიპედიის ელემენტარული წესები არ იცის და ამას მოწმობს მისი დღევანდელი შეცდომა გვერდის გადატანის დროს. აღსანიშნავია ისიც, რომ დღემდე მომხმარებელს ჯერ არ აქვს მიღებული სანდო მომხმარებლის სტატუსი და უკეთესია ჯერ ის მოიპოვოს. ამიტომ, ცალსახად არა. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 17:15, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:მაგაზე ბოდიშიც მოვიდხადე. ადმინები რო აქტიურობდენ ასეთ რამეს არ ვიზამდი.მარა ფაქტები წლებია განხილვაში არა ერთ ადამიანს ეწერა რო შეცდომითაა გადარქმეული და ორი სხვდადასხვა გუნდია და რეაქცია არავი არ ქონდა. და მსგავსი რამ ხშირად ხვდება. ადმინები ძალიან პასიურები არიან, ფაქტიურად მიგდებულია ქართული ვიკიპედია. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 18:53, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:ან ეს სანდო მოხმარებელი როგორ გავხდე? [[ვიკიპედია:მომხმარებელთა ჯგუფები]] - აქ მსგავსი სტატუსი საერთოდ არა ჩამონათვალში. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 18:55, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:და წესებიც მშენივრად ვიცი. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 18:56, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *::ადმინები საკმარისად აქტიურები არიან, კარგად გადაამოწმეთ სტატისტიკა. ასევე უკვე აგიხსნეს, რომ სტატიის გადატანას ადმინი არ სჭირდება. გაეცანით წესებს. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 19:03, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) *:::მაგრამ ჩვეულებრივი იუზერი ვერ გადაიტანს, როცა სადაც გადაგაქვს ის გვერდი უქვე არსებობს. პირდაპირ გეუბნება გადატანისას რომ გადატანა შეუძლებელია. ათი წელია რაც განხილვაში მაგაზე იწერება და დავიჯერო არავინ მოიცალა ამდენი ხანია? [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 06:46, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *::::სამაგისოდ არსებობს ფორუმი, სადაც უნდა დაწეროთ და ადმინები დაგეხმარებოდნენ. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 13:18, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *:::::კი, გადამყვებოდნენ თან. რამდნჯერ რამეს დაწერ, კვირები და თვეები ელოდები პასუხს. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:37, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *::::: თან ძალიან ცოტანი არიან. სულ 5 ადმინია, რაც კატასტროფულად არასაკმარისია. [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:47, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *:::::სანდო მომხმარებლის სტატუსი როგორ მივიღო (იგივე ავტოშემოწმებულია როგორც გავიგე). სხვა ენობრივ ვიკიპედიებში მაგისთვის მსგვავსი მოთხოვნის გვერდი არსებობს. და აქ როგორაა? [[მომხმარებელი:Lado85|Lado85]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Lado85|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Lado85|წვლილი]]) 13:53, 16 დეკემბერი 2025 (UTC) *::::::ასეთი აგდებული ტონით საუბრის ადგილი ვიკიპედია არ არის და ასეთი მიდგომით კიდევ დიდი ხანი ვერც სანდო მომხმარებელი და მით უმეტეს ვერც შემმოწმებელი ვერ გახდებით. წარმატებები, — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 00:44, 17 დეკემბერი 2025 (UTC) *{{არა}} დღეს ჩემი და თქვენი მიმოწერიდან გამომდინარე, ვფიქრობ შემმოწმებლის სტატუსი ნაადრევია.--[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 17:44, 15 დეკემბერი 2025 (UTC) ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== * {{არა|'''უარი'''}}. მომხმარებელმა ვერ მიიღო ვიკისაზოგადოების მხარდაჭერა. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 11:35, 26 იანვარი 2026 (UTC) </div> === Giokiknavelidze === {{closed}} :{{userlinks|Giokiknavelidze}} გთხოვთ, მომანიჭოთ შემმოწმებლის სტატუსი ''(გამარჯობა, მსურს მომენიჭოს შემმოწმებლის სტატუსი, რადგან მაქვს რამოდენიმე მნიშვნელოვანი სტატია და აქტიურად ვარ ჩართული ვიკიპედიის რედაქტირებაში და ვცდილობ სტატიების ხარისხის გაუმჯობესებას. კარგად ვიცნობ ვიკიპედიის ძირითად წესებს. შემმოწმებლის სტატუსი მომცემს შესაძლებლობას უფრო ეფექტურად შევიტანო წვლილი პროექტის განვითარებაში, სწრაფად გადავამოწმო ახალი რედაქტირებები და დავეხმარო ვიკიპედიის ხარისხის შენარჩუნებას. ვიღებ პასუხისმგებლობას, რომ აღნიშნული უფლებები გამოვიყენო ყურადღებით და ვიკიპედიის წესების სრული დაცვით.)''. მაგალითის სახით, გთხოვთ, იხილოთ ჩემ მიერ გაფორმებული ან დაწერილი რამდენიმე სტატია: [[დიმნას ციხე]], [[კუნძა თეთრი]], [[კრახუნა შავი]], [[ნაკუთვნეული]], [[ძელშავი]]. [[მომხმარებელი:Giokiknavelidze|გიორგი კიკნაველიძე]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Giokiknavelidze|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Giokiknavelidze|წვლილი]]) 08:41, 21 მაისი 2026 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== *{{წინააღმდეგი}} მხოლოდ 11 არსებითი რედაქტირებით შემმოწმებლის სტატუსის მოთხოვნა არ არის მიზანშეწონილი, ვიკიპედიაში ათასობით რედაქტირების მქონე მომხმარებელს არ აქვს ეს სტატუსი და აქტიურად მუშაობენ. ვერ ვხედავ მიზეზს და საფუძველს ამ სტატუსის თქვენთვის მისანიჭებლად. პატივისცემით, — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 13:46, 21 მაისი 2026 (UTC) *{{წინააღმდეგი}} შემმოწმებლობა საკმაოდ მნიშვნელოვანი პასუხისმგებლობაა, ვფიქრობ თქვენთვის ეს პასუხისმგებლობა ჯერ ადრეა. --[[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 14:09, 21 მაისი 2026 (UTC) ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== * {{არა|'''უარი'''}}. მომხმარებელმა ვერ მიიღო ვიკისაზოგადოების მხარდაჭერა. --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:44, 16 ივნისი 2026 (UTC) </div> === BRUTE === {{closed}} :{{userlinks|BRUTE}} სალამი. არ ვიცი სტატიების შემოწმებისადმი წაყენებული რომელიმე მოთხოვნა თუ [https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AC%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90#%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AC%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%AE%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%90 დავარღვიე] და ამის გამო თუ ჩამომერთვა შემმოწმებლის სტატუსი. თუ არა, იქნებ ეს სტატუსი აღადგინოთ ჩემს ანგარიშზე. – [[მომხმარებელი:BRUTE|BruTe]] ([[მომხმარებლის განხილვა:BRUTE|გ]]) 12:13, 16 ივნისი 2026 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== @[[მომხმარებელი:BRUTE|BRUTE]] სალამი. როგორც ვხედავ დათოს აქვს ჩამორთმეული არააქტიურობის მიზეზით, რაც საკმარისად დამაჯერებელი მიზეზია. აღადგინე დაჩქარებული წესით და ვიმედოვნებ, რომ უფრო აქტიური იქნები ამიერიდან. წარმატებები, --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 16:42, 16 ივნისი 2026 (UTC) </div> === Welaskesi === :{{userlinks|Welaskesi}} გთხოვთ, მომანიჭოთ '''ავტოშემოწმებულის''' სტატუსი, რადგან ვფიქრობ, რომ ვიცი ვიკიპედიის წესების მინიმუმი, როგორც ამას [[ვიკიპედია:შემოწმება#ავტოშემოწმებულის დროშა]] ითხოვს. მაგალითის სახით, გთხოვთ, იხილოთ ჩემ მიერ გაფორმებული ან დაწერილი რამდენიმე სტატია: [[მიშლენის მეგზური]], [[დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისი]]. ასევე ჩემს მიერ შექმნილი თარგები: [[თარგი:ინფოდაფა კერძი]], [[თარგი:საქართველოს თავდაცვის ძალები]], [[თარგი:მიშლენის ვარსკვლავები]]. --[[მომხმარებელი:Welaskesi|Welaskesi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Welaskesi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Welaskesi|წვლილი]]) 11:30, 11 ივლისი 2026 (UTC) ==== კენჭისყრა ==== *{{წინააღმდეგი}} საერთოდ, როგორც წესი, სანამ შემმოწმებლის სტატუსს მიიღებს მომხმარებელი, მას, როგორც მინიმუმ, სანდო მომხმარებლის სტატუსი უნდა ჰქონდეს, რაც თქვენ არ გაგაჩნიათ. ახლა, ამას რომ თავი დავანებოთ, თქვენი [[დომენ დე ლა რომანე-კონტი|ეს]] და [[რომანე-კონტი|ეს]] სტატია, ჩემი პირადი აზრით, არის სრული კატასტროფა. ნათარგმნია დიდი ალბათობით ხელოვნური ინტელექტით და სუფთა მანქანურ თარჯიმანს წარმოადგენს, თქვენ კიდევ თავი არ შეიწუხეთ მათი გასწორებით. წყაროებიც კი სწორად არ გაქვთ მითითებული. ახლა თქვენ დაფიქრდით, გეკუთვნით შემმოწმებლის სტატუსი? სხვების ნამუშევარი როგორ უნდა დაამოწმოთ, როდესაც თქვენს ნამუშევრებს ვერ ასწორებთ ვიკიპედიის სტანდარტების შესაბამისად. პატივისცემით, --[[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 19:12, 12 ივლისი 2026 (UTC) ==== შეკითხვები ==== ==== შედეგი ==== daynzlh0auo0oz3n3qn9udms5sox6ql 0 182686 5563351 3465422 2026-10-22T11:54:07Z Otogi 27089 5563351 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრანდ-ჟორასი | სურათი = GrandesJorasses.jpg | სურათის_წარწერა = გრანდ-ჟორასი | ქვეყანა = {{დროშა|იტალია}}<br>{{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = | სიმაღლე = 4208 | შეფარდებითი სიმაღლე = |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 52 |lat_sec = 0 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 59 |lon_sec = 0 | პოზრუკა = იტალია | პოზრუკა2 = საფრანგეთი | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრანდ-ჟორასი''' ({{lang-fr|Grandes Jorasses}}) — მწვერვალი [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივზე]]. სიმაღლე 4208 მ. აგებულია [[გრანიტები]]თ. მდებარეობს [[იტალია|იტალიისა]] და [[საფრანგეთი]]ს სახელმწიფო საზღვარზე. მწვერვალის ჩრდილოეთი კედელი არის [[ალპები]]ს ერთ-ერთი ყველაზე ძნელადმისადგომი მონაკვეთი. აქვს 6 პიკი, რომელთა თხემის საერთო სიგრძე 1 [[კილომეტრი|კილომეტრამდეა]]. პირველი ასვლა განხორციელდა [[1868]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისს]]. გრანდ-ჟორასის ჩრდილოეთი მონაკვეთი [[საფრანგეთი]]ს ფარგლებშია, ხოლო სამხრეთი მონაკვეთი — [[იტალია|იტალიის]] ფარგლებში. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.summitpost.org/page/150262 მწვერვალი გრანდ-ჟორასი] {{en}} [[კატეგორია:იტალიის მთები]] [[კატეგორია:საფრანგეთის მთები]] [[კატეგორია:ალპები]] m2pg0kog0ea1rgz6a1zyzitt8kebksm 0 185227 5563312 5416670 2026-10-22T10:26:03Z Arkaitz1974 85446 5563312 wikitext text/x-wiki {{მმ*|გერმანიის გაერთიანება}} [[სურათი:Deutsches Reich (1871-1918)-en.png|thumb|upright=1.35|alt=Political map of central Europe showing the 26 areas that became part of the united [[German Empire]] in 1891. Prussia based in the northeast, dominates in size, occupying about 40% of the new empire.|[[გერმანიის იმპერია]] 1871-1918 წლებში]] '''გერმანიის გაერთიანება''' ({{lang-de|Deutsche Einigung}}) — პოლიტიკური პროცესი, რომელიც დასრულდა გერმანულენოვანი სახელმწიფოებისა და პოლიტიკური ერთეულების გადაქცევით [[გერმანიის იმპერია|გერმანიის იმპერიად]], ფედერალური სახელმწიფოს მახასიათებლების მქონე სახელმწიფოდ, რომელშიც [[პრუსია]] დომინანტურ როლს თამაშობდა. ოფიციალურად გამოცხადდა 1871 წლის 18 იანვარს, საფრანგეთის [[ვერსალის სასახლე|ვერსალის სასახლის]] სარკეებიან დარბაზში. ახლადშექმნილმა სახელმწიფომ ჩაანაცვლა [[გერმანიის კონფედერაცია]], სუვერენულ სახელმწიფოთა მყიფე ასოციაცია და უაღრესად დეცენტრალიზებული [[საღვთო რომის იმპერია]]. [[საფრანგეთ-პრუსიის ომი|საფრანგეთ-პრუსიის ომში]] პრუსიის გამარჯვების შემდეგ გერმანიის სახელმწიფოთა მთავრები ([[ავსტრია-უნგრეთი|ავსტრია-უნგრეთისა]] და მისი [[ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტია|ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის]] დინასტიის, რომელიც ითვლებოდა გერმანულენოვანი პოლიტიკური ერთეულების ფორმალურ სუზერენად, გამოკლებით) შეიკრიბნენ ცერემონიაზე სადაც [[ვილჰელმ I]] და [[ჰოჰენცოლერნის სახლი]] გერმანიის იმპერატორად აღიარეს. 843 წლის [[ვერდენის ხელშეკრულება|ვერდენის ხელშეკრულების]] შემდეგ ათასწლეულის განმავლობაში არსებობდა გერმანულენოვანი პოლიტიკური ერთეულების კონფედერაციული სივრცე; მიუხედავად ამისა, 1800-იანი წლების მოვლენებამდე არ არსებობდა საერთო გერმანული იდენტობა, რაც განპირობებული იყო სამთავროების ავტონომიური ხასიათით. საღვთო რომის იმპერიის ის მაცხოვრებლები, რომლებიც უშუალოდ იმპერატორის მიერ პირდაპირ მართულ ტერიტორიებზე არ ცხოვრობდნენ, საკუთარ თავს აიგივებდნენ საკუთარ მმართველთან და არა გერმანულ სახელმწიფოსა თუ იმპერატორთან. იმპერიის მთიანმა რელიეფმა ასევე განაპირობა იზოლირებული საზოგადოებების ჩამოყალიბება, სადაც გამოიკვეთა კულტურული, ენობრივი, საგანმანათლებლო და რელიგიური განსხვავებები. ამ დაყოფას დაერქვა „ქლეინშტატერაის პრაქტიკა“ ({{lang-de|Kleinstaaterei}}), ან „პატარა სახელმწიფოების პრაქტიკა“. XIX საუკუნეში ტრანსპორტირებისა და კომუნიკაციების გაუმჯობესებამ ეს ტერიტორიები დააკავშირა და დააახლოვა. ეს ვითარება მკვეთრად შეიცვალა 1806 წელს საფრანგეთის მიერ საღვთო რომის იმპერიის დამარცხებისა და დაშლის შემდეგ. 1815 წელს, საფრანგეთის დამარცხებისა და გერმანიის კონფედერაციის აღდგენის მიუხედავად, გერმანიაში ნაციონალიზმის უპრეცედენტო ტალღა დაიწყო. XIX საუკუნის შუა წლებში გამოჩნდნენ მოძრაობები, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ცენტრალიზაციას, [[ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტია|ჰაბსგურგების დინასტიასთან]] ერთად, ან ამ დინასტიის გარეშე. ავსტრიის მეტოქე გერმანულენოვანმა ძალამ, [[პრუსია|პრუსიამ]], ჰაბსბურგების ყოფილმა ვასალმა, დაიწყო გერმანიის კონფედერაციის შესუსტება როგორც შიგნიდან, ისე გარედან. 1818 წელს პრუსიამ „[[ცოლფერაინი|ცოლფერაინის]]“ საბაჟო კავშირი შექმნა. მოგვიანებით ეს კავშირი კიდევ უფრო გაფართოვდა და ტრადიციულად ავსტრიის გავლენის ქვეშ მყოფი გერმანული პოლიტიკური ერთეულები მიიერთა. ამ კავშირმა შეამცირა კონკურენცია გერმანულენოვან სახელმწიფოებს შორის და მათ შიგნით. საღვთო რომის იმპერიის დაშლასთან დაკავშირებული სამართლებრივი, ადმინისტრაციული და პოლიტიკური გაუგებრობების მიუხედავად, დაშლილი იმპერიის გერმანულენოვანი რაიონების მოსახლეობას ჰქონდა საერთო ენობრივი, კულტურული და იურიდიული ტრადიცია, რაც კიდევ უფრო გაძლიერდა [[საფრანგეთის რევოლუციური ომები|საფრანგეთის რევოლუციური ომებისა]] და [[ნაპოლეონის ომები|ნაპოლეონური ომების]] დროს. [[ევროპული ლიბერალიზმი|ევროპულმა ლიბერალიზმმა]] შექმნა გაერთიანების ინტელექტუალური საფუძველი სოციალური და პოლიტიკური ორგანიზაციის დინასტიური და აბსოლუტიზმის მოდელების გამოწვევით; მისმა გერმანულმა მანიფესტაციამ ხაზი გაუსვა ტრადიციის, განათლებისა და ხალხთა ენობრივი ერთიანობის მნიშვნელობას გეოგრაფიულ რეგიონში. გაერთიანებამ გამოავლინა დაძაბულობა ახალი ერის მკვიდრთა შორის რელიგიური, ენობრივი, სოციალური და კულტურული განსხვავებების გამო, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ 1871 წელი, უფრო დიდი კულტურული გაერთიანების პროცესების მხოლოდ ერთი მომენტია. გადაადგილების ახალმა მეთოდებმა ხელი შეუწყო ბიზნესსა და მოგზაურობას, რამაც გაზარდა კომუნიკაცია გერმანულენოვან ხალხებს შორის მთელი ცენტრალური ევროპის მასშტაბით. [[ვენის კონგრესი|ვენის კონგრესისა]] და [[ნაპოლეონის ომები|ნაპოლეონური ომების]] შედეგები ხელს უწყობდნენ დიპლომატიური [[გავლენის სფეროები|გავლენის სფეროების]] მოდელის დამტკიცებას, რომელშიც [[ავსტრია|ავსტრიის]] [[ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტია|ჰაბსგურგების დინასტია]] ცენტრალური ევროპის გერმანულენოვან სივრცეში. [[ვენის კონგრესი|ვენის კონგრესმა]] არ გაითვალისწინა პრუსიის მზარდი ძალა და როლი და უარი განაცხადეს გერმანიის სახელმწიფოების მეორე კონფედერაციის შექმნაზე, რომელიც პრუსიის გავლენის ქვეშ იქნებოდა. მათ ვერ შეძლეს წინასწარ იმის განჭვრეტა, რომ პრუსია შეეცილებოდა ავსტრიას გერმანულენოვან სივრცეში დომინირებას. [[ავსტრია]]-[[პრუსია|პრუსიის]] დაპირისპირებამ გერმანიის გაერთიანების ორი გადაწყვეტილება წარმოშვა: {{lang-de|Kleindeutsche Lösung}}, ''მცირე გერმანიის გადაწყვეტილება'' (გერმანია ავსტრიის გარეშე), ან {{lang-de|Großdeutsche Lösung}}, ''დიდი გერმანიის გადაწყვეტილება'' (გერმანია ავსტრიასთან ერთად). ისტორიკოსები მსჯელობენ, ჰქონდა თუ არა [[ოტო ფონ ბისმარკი|ოტო ფონ ბისმარკს]], პრუსიის მინისტრს, გეგმა 1866 წელს, [[ჩრდილოეთ გერმანიის კავშირი|ჩრდილოეთ გერმანიის კონფედერაციის]] გაფართოებასთან დაკავშირებით. მათ დაასკვნეს, რომ ბისმარკის [[რეალპოლიტიკი|Realpolitik-ის]] განსაკუთრებული მნიშვნელობის გარდა, გერმანიის გაერთიანების პროცესში მნიშნველოვანი როლი ასევე განაპირობა იმ ცვლილებებმა და პროგრესმა, რომელსაც ადგილი ჰქონდა XIX საუკუნეში. გერმანული ნაციონალიზმის მანიფესტაციამ, როგორც რეაქციამ ფრანგულ და დანიურ [[ნაციონალიზმი|ნაციონალიზმზე]], პრუსიის სამხედრო წარმატებებთან ერთად, ხელი შეუწყო პრუსიის ირგვლივ გერმანულენოვანი სივრცის გაერთიანების იდეის მხარდაჭერას. [[მეექვსე კოალიციის ომი|მეექვსე კოალიციის ომში]] ერთიანი ბრძოლის გამოცდილებამ ასევე ხელი შეუწყო გერმანულენოვანი სივრცის გაერთიანების იდეას. 1871 წელს, ავსტრიის გარეშე გერმანიის გაერთიანებამ, საბოლოოდ გადაჭრა [[ავსტრია|ავსტრიისა]] და [[პრუსია|პრუსიის]] დაპირისპირების დუალიზმი და საფუძველი ჩაუყარა ერთიან გერმანიის იმპერიას, რომელშიც დომინანტურ როლს პრუსია თამაშობდა. {{გერმანიის ისტორია}} ==ქრონოლოგია== [[File:Philipp Veit 008.jpg|thumb|alt=allegorical figure of Germania (woman, sword, flowing hair, flowing robes), seated, sword on her lap|[[Germania (personification)|გერმანია]], გერმანული ნაციის პერსონიფიკაცია, გვევლინება [[ფილიპ ვეიტის]] ფრესკაში (1834–36). მას უჭირავს ფარი, რომელზეც დატანილია გერმანიის კონფედერაციის გერბი. ფარები, რომლებზეც ის დგას, არიან რომის იმპერიის შვიდი ტრადიციული [[კურფიურსტები | კურფიურსტების]] მკლავები.]] * 1797: [[საფრანგეთის პირველი რესპუბლიკა|საფრანგეთის პირველმა რესპუბლიკამ]], [[პირველი კოალიციის ომი]]ს შედეგად [[რაინი]]ს მარცხენა სანაპირო შემოიერთა. * 1802: საფრანგეთმა განამტკიცა ანექსირებულ ტერიტორიებზე კონტროლი, [[მეორე კოალიციის ომი]]ს შემდგომ. * 1804: [[ფრანც II|ფრანც I]]-მა ახალი [[ავსტრიის იმპერია]] დააარსა, რაც [[ნაპოლეონ ბონაპარტი]]ს მიერ, 1804 წელს, [[საფრანგეთის პირველი იმპერია|საფრანგეთის პირველი იმპერიის]] გამოცხადების რეაქციად შეიძლება ჩაითვალოს. * 1806: [[მესამე კოალიციის ომი]]ს შედეგად, ნაპოლეონ I-მა [[რაინი]]ს აღმოსავლეთით შეიერთა ზოგიერთი ტერიტორია, [[საღვთო რომის იმპერია]] კი შეცვალა [[რაინის კონფედერაცია|რაინის კონფედერაციით]], რომელიც საფრანგეთის კლიენტ-სახელმწიფო იყო. * 1807: [[მეოთხე კოალიციის ომი]]ს შემდეგ [[პრუსია]]მ დაკარგა თავისი ტერიტორიების ნახევარი. * 1815: ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ, [[ვენის კონგრესი|ვენის კონგრესმა]] აღადგინა გერმანიის სახელმწიფოები გერმანიის კონფედერაციაში, [[ავსტრიის იმპერია|ავსტრიის იმპერიის]] ხელმძღვანელობით. * 1819: [[კარლსბანდის განკარგულებები|კარლსბადის განკარგულებებმა]] აღკვეთა პანგერმანული საქმიანობის ნებისმიერი ფორმა, რათა თავიდან ყოფილიყო აცილებული „გერმანიის სახელმწიფოს“ შექმნა; ამასთანავე, [[პრუსიის სამეფო]]მ დაიწყო კონფედერაციის სხვა სახელმწიფოებთან ერთად საბაჟო კავშირის ჩამოყალიბება. * 1834: პრუსიის ეგიდით საბაჟო კავშირი გადაიქცა „[[ცოლფერაინი|ცოლფერაინად]]“, რომელიც მოიცავდა კონფედერაციის თითქმის ყველა სახელმწიფოს, გარდა [[ავსტრიის იმპერია|ავსტრიის იმპერიისა]]. * 1848: [[გერმანიის კავშირი]]ს მასშტაბით აჯანყებებმა, მაგალითად [[ბერლინი|ბერლინში]], [[დრეზდენი|დრეზდენსა]] და [[ფრანკფურტი|ფრანკფურტში]], აიძულა პრუსიის მეფე [[ფრიდრიხ ვილჰელმ IV]] მიენიჭებინა კონსტიტუცია კონფედერაციისთვის. ამასობაში, 1848 წელს შეიქმნა [[ფრანკფურტის პარლამენტი]] და იყო მცდელობა გაერთიანებული გერმანიის გამოცხადების, მაგრამ ვილჰელმ IV-მ უარი თქვა. დაისვა კითხვა, გაერთიანდებოდა გერმანია {{lang-de|„Kleindeutsch“}}-ით (გაერთიანებული გერმანია ავსტრიის გარეშე), თუ {{lang-de|„Großdeutsch“}}-ით (ავსტრიის ჩათვლით). * 1850: [[ერფურტის კავშირი]] [[პრუსიის სამეფო]]ს მიერ შემოთავაზებული გერმანიის ფედერაციის მმართველობის ქვეშ მყოფი სახელმწიფოთა დაკავშირების მოკლევადიანი მცდელობა იყო. ერფურტის კავშირის პარლამენტი ({{lang-de|Erfurter Union Parliament}}), რომელიც გაგრძელდა 1850 წლის 20 მარტიდან 29 აპრილამდე, გაიხსნა ყოფილი ავგუსტინის მონასტერში, ერფურტში. ეს კავშირი არასოდეს ამოქმედებულა და საბოლოოდ დაიშალა ოლმუცის პუნქტუაციით, პრუსიასა და ავსტრიას შორის დადებული ხელშეკრულებით (გაფორმდა 1850 წლის 29 ნოემბერს), რომლითაც პრუსიამ მიატოვა ერფურტის კავშირი და დათანხმა გერმანიის კონფედერაციის აღორძინებას ავსტრიის ხელმძღვანელობით.<ref>Blackbourn, David (1997) ''The Long Nineteenth Century: A History of Germany, 1780-1918'', Oxford: Oxford University Press</ref><ref>Gunter Mai, [2000] ''Die Erfurter Union und das Erfurter Unionsparlament 1850''. Köln: Böhlau</ref> * 1861–62: [[ვილჰელმ I]] გახდა პრუსიის მეფე და მან [[ოტო ფონ ბისმარკი]] დანიშნა პრუსიის მინისტრ-პრეზიდენტად და საგარეო საქმეთა მინისტრად. ბისმარკი მხარს უჭერდა „რკინისა და სისხლის“ პოლიტიკისა, იმისათვის, რომ შეექმნა გაერთიანებული გერმანია, [[პრუსია|პრუსიის]] ხელმძღვანელობით. * 1864: [[შლეზვიგის მეორე ომი|დანიისა და პრუსიის ომი]] დაიწყო, რადგან პრუსიამ გააპროტესტა [[შლეზვიგი | შლეზვიგის]] დანიის სამეფოში შესვლა. [[ავსტრიის იმპერია]] ამ ომში პრუსიის კანცლერმა - [[ოტო ფონ ბისმარკი|ოტო ფონ ბისმარკმა]] - განზრახ „შეიტყუა“. ავსტრია-პრუსიის გამარჯვებამ გამოიწვია ის, რომ ჩრდილოეთ ნაწილში შლეზვიგს მართავდნენ პრუსია და [[ჰოლშტაინი]], სამხრეთ ნაწილს კი ვენის ხელშეკრულების თანახმად (1864) მართავდა ავსტრია. * 1866: [[ოტო ფონ ბისმარკი|ბისმარკმა]] დაადანაშაულა ავსტრიის იმპერია [[შლეზვიგი|შლეზვიგში]] არსებული პრობლემების გაღვივებაში. პრუსიის ჯარი შევიდა ავსტრიის ჰოლშტეინში და დაეპატრონნენ [[შლეზვიგ-ჰოლშტაინი]]ს მთელ ტერიტორიას. ავსტრიამ ომი გამოუცხადა პრუსიას, მაგრამ დამარცხდა. პრაღის ხელშეკრულებამ (1866) ოფიციალურად დაითხოვა გერმანიის კონფედერაცია და პრუსიამ შექმნა [[ჩრდილოეთი გერმანიის კავშირი|ჩრდილოეთ გერმანიის კონფედერაცია]], რომელშიც გაერთიანებული იქნა ყველა გერმანული სახელმწიფო, გარდა [[ბავარია|ბავარიის]], [[ბადენი |ბადენისა]] და [[ვიურტემბერგი | ვიურტემბერგის]] პრო-ფრანგული სამხრეთ სამეფოებისა. * 1870: როდესაც საფრანგეთის იმპერატორმა, [[ნაპოლეონ III]]-მ მოითხოვა რაინლანდის ტერიტორიები მისი ნეიტრალიტეტის სანაცვლოდ [[ავსტრო-პრუსიული ომი]]ს ფონზე, ბისმარკმა გამოიყენა ესპანეთის მემკვიდრეობის საკითხი (1868) და [[ემსის დეპეშა]] (1870), როგორც სამხრეთ სამეფოების გაერთიანების შესაძლებლობა. ნაპოლეონ III-მ პრუსიას ომი გამოუცხადა. * 1871: [[საფრანგეთ-პრუსიის ომი]] დასრულდა პრუსიის გამარჯვებითა და [[პარიზი]]ს აღებით. ბავარია, ბადენი და ვიურტემბერგი შეუერთდნენ ჩრდილოეთ გერმანიის კონფედერაციას, [[ფრანკფურტის ზავი]]თ (1871). ბისმარკმა მეფე [[ვილჰელმ I]], ახალი, გაერთიანებული გერმანიის (გერმანიის რაიხის) კაიზერად გამოაცხადა. საფრანგეთში კი შეიქმნა [[საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა|მესამე რესპუბლიკა]], [[ადოლფ ტიერი]]ს ხელმძღვანელობით. ==გერმანულენოვანი ცენტრალური ევროპა XIX საუკუნის დასაწყისში== {{მთავარი|საღვთო რომის იმპერია}} [[File:HRR 1789 EN.png|thumb|upright=1.35|[[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერიის]] რუკა, 1789 წელს. რუკაზე ნათლად ჩანს [[ჰაბსბურგები]]ს მონარქია (ნარინჯისფრად) და [[პრუსიის სამეფო]] (ლურჯად).]] 1803 წლამდე გერმანულენოვან ცენტრალურ ევროპაში შედიოდა 300-ზე მეტი სხვადასხვა პოლიტიკური სუბიექტი, რომელთა უმეტესობა [[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერიის]] ან [[ჰაბსბურგები|ჰაბსბურგის]] ფართო მემკვიდრეობითი სამფლობელოების ნაწილი იყო. ამ სუბიექტებში მოიაზრებოდა, როგორც, მცირე ტერიტორიები, ასევე საკმაოდ მძლავრი და დიდი ტერიტორიები, მაგალითად: [[ბავარია|ბავარიისა]] და [[პრუსიის სამეფო]]. ასევე განსხვავდებოდა ამ სუბიექტთა მმართველობის ფორმები. [[იმპერიის ოლქი|იმპერიის ოლქების]] ({{lang-de|Reichskreise}}) ორგანიზაციის საშუალებით, სახელმწიფოთა ჯგუფებმა გააერთიანა რესურსები და დააწინაურა რეგიონალური და ორგანიზაციული ინტერესები, მათ შორის ეკონომიკური თანამშრომლობა და თავდაცვა.<ref>See, for example, [[James Allen Vann]], ''The Swabian Kreis: Institutional Growth in the Holy Roman Empire 1648–1715''. Vol. LII, Studies Presented to International Commission for the History of Representative and Parliamentary Institutions. Bruxelles, 1975. Mack Walker. ''German home towns: community, state, and general estate, 1648–1871''. Ithaca, 1998.</ref> [[მეორე კოალიციის ომი]] (1799–1802) [[ნაპოლეონ ბონაპარტი|ნაპოლეონის]] მარცხით დასრულდა. ლუნევილის [[ზავი|ზავმა]] (1801) და 1803 წლის [[მედიატიზაცია]]მ საეკლესიო სამთავროების სეკულარიზაცია მოახდინა და გააუქმა უმეტესი თავისუფალი საიმპერატორო ქალაქები. ეს ტერიტორიები მათ მკვიდრებთან ერთად დინასტიური სახელმწიფოებს მიუერთდა. ამ მოვლენებმა განსაკუთრებით გააძლიერა [[ვიურტემბერგი]]სა და [[ბადენი]]ს ტერიტორიები. 1806 წელს, პრუსიაში წარმატებული შეჭრისა და პრუსიის დამარცხების შემდგომ, დაიდო [[პრესბურგის საზავო ხელშეკრულბეა]], რამაც განაპირობა რაინის კონფედერაციის შექმნა. ამ ყველაფერს მოჰყვა წევრ-სახელმწიფოთა იმპერიიდან გამოყოფა, რამაც საბოლოოდ საღვთო რომის იმპერიის დაშლა გამოიწვია.<ref>[[Robert A. Kann]]. ''History of the Habsburg Empire: 1526–1918'', Los Angeles, 1974, p. 221. In his abdication, Francis released all former estates from their duties and obligations to him, and took upon himself solely the title of King of Austria, which had been established since 1804. Golo Mann, ''Deutsche Geschichte des 19. und 20. Jahrhunderts'', Frankfurt am Main, 2002, p. 70.</ref> ===გერმანული ნაციონალიზმის ზრდა, ნაპოლეონის სისტემის პირობებში=== {{მთავარი|საფრანგეთის პერიოდი}} [[საფრანგეთის იმპერია|საფრანგეთის იმპერიის]] ჰეგემონიის პირობებში (1804–1814) ძალიან პოპულარული გახდა გერმანული ნაციონალიზმის იდეა რეორგანიზებულ გერმანულ სახელმწიფოებში. გაჩნდა აზრი, რომ „გერმანია“ ერთიანი სახელმწიფოა. [[File:Battle Of The Nations-Monument.jpg|thumb|alt=monument commemorating the battle, tall square block, soldier on top, images of soldiers around the monument|[[ერების ბრძოლის მონუმენტი]], აღმართეს 1913 წელს, გერმანელი ხალხის პატივსაცემად, ნაპოლეონის წინააღმდეგ ბრძოლაში გამოჩენილი გმირობისთვის.]] არსებობდა მოსაზრება, რომ საერთო ენა, ერის საფუძველი იყო, მაგრამ როგორც XIX საუკუნის გერმანიის თანამედროვე ისტორიკოსებმა აღნიშნეს, ამ რამდენიმე ასეული პოლიტიკური ერთეულის გაერთიანებას ენათმეცნიერებაზე მეტი სჭირდებოდა.<ref>[[James J. Sheehan]], ''German History, 1780–1866'', Oxford, 1989, p. 434.</ref> საფრანგეთის ჰეგემონიის პერიოდში, გერმანულენოვანი ცენტრალური ევროპის არსებობამ ხელი შეუწყო ფრანგი დამპყრობლების განდევნას. ნაპოლეონის ლაშქრობები პოლონეთში (1806-1807), დასავლეთ გერმანიაში, იბერიის ნახევარკუნძულსა და [[საფრანგეთ-რუსეთის ომი (1812)|რუსეთში]], ძალიან ცუდი შედეგებით დასრულდა. ნაპოლეონის კონტინენტურმა სისტემამ თითქმის გაანადგურა ცენტრალური ევროპის ეკონომიკა. რუსეთში შეჭრაში 125 000 გერმანელის მონაწილეობა, შეიძლება ჩავთვალოთ ცენტრალური ევროპის ნაპოლეონისაგან განთავისუფლების პროცესის საწყის წერტილად.<ref>Jakob Walter, and Marc Raeff. ''The diary of a Napoleonic foot soldier''. Princeton, N.J., 1996.</ref> The creation of student militias such as the [[Lützow Free Corps]] exemplified this tendency.<ref>Sheehan, pp. 384–387.</ref> დროთა განმავლობაში შესუსტდა ფრანგთა გავლენა გერმანელ მთავრებზე. 1813 წელს ნაპოლეონი შეეცადა გერმანელების ფრანგულ „ორბიტაზე“ დაბრუნებას. იმავე წელს დაიწყო ლაიფციგის ბრძოლა, რომელსაც 500 000 ადამიანი შეეწირა. ამ მოვლენებს მოჰყვა ნაპოლეონის მთავრობის დამარცხება და ნაპოლეონის კუნძულ ელბაზე გადასახლება. ვატერლოოსა და ლაიფციგის ბრძოლებმა ენთუზიაზმით აავსო გერმანელი ხალხები და გერმანული ნაციონალიზმი კიდევ უფრო გააძლიერა (ამის დასტურად შეგვიძლია მოვიყვანოთ ბორუსიული მითი, რომელიც პრო-პრუსიელ ისტორიკოსებმა შექმნეს).<ref>[[David Blackbourn]] and [[Geoff Eley]]. ''The peculiarities of German history: bourgeois society and politics in nineteenth-century Germany.'' Oxford & New York, 1984, part 1; [[Thomas Nipperdey]], ''German History From Napoleon to Bismarck, 1800–1871'', New York, Oxford, 1983. Chapter 1.</ref> {{clear}} ===ცენტრალური ევროპის რეორგანიზაცია და გერმანული დუალიზმის აღმასვლა=== {{მთავარი|ვენის კონგრესი}} [[File:Wappen Deutscher Bund.svg|upright|thumb|alt=double eagle, black on gold coat of arms|[[გერმანიის კავშირი]]ს გერბი სახელწოდებით ''Deutscher Bund'']] ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ, [[ვენის კონგრესი|ვენის კონგრესმა]] შექმნა ახალი ევროპული პოლიტიკურ-დიპლომატიური სისტემა, რომელიც დაფუძნებული იყო [[ძალთა ბალანსი|ძალთა ბალანსზე]]. ამ სისტემამ შეცვალა ევროპის გავლენის სფეროები, რაც, ზოგ შემთხვევაში, თრგუნავდა სხვადასხვა ეროვნების, მათ შორის გერმანელებისა და იტალიელების მისწრაფებებს.<ref>Sheehan, pp. 398–410; Hamish Scott, ''The Birth of a Great Power System, 1740–1815'', US, 2006, pp. 329–361.</ref> გაფართოებული [[პრუსია]] და 38 სხვა სახელმწიფო გაერთიანდა და მოექცა ავსტრიის გავლენის ქვეშ. კონგრესმა დააარსა თავისუფალი [[გერმანიის კავშირი|გერმანიის კონფედერაცია]] (1815–1866), რომელსაც ავსტრია მეთაურობდა და რომლის ხელმძღვანელობაც (პარლამენტი) დაფუძნდა ქალაქ ფრანკფურტში. ჰაბსბურგების მიერ იმპერატორული მმართველობის აღიარებისდა გამო, ავსტრიის იმპერატორები გახდნენ ამ პარლამენტის ტიტულოვანი პრეზიდენტები. ავსტრიის ბატონობამ ვერ გაითვალისწინა პრუსიის გამოჩენა XVIII საუკუნის საიმპერატორო პოლიტიკაში. მას შემდეგ, რაც საუკუნის დასაწყისში ბრანდენბურგის არჩეული პრინცი პრუსიაში გამეფდა, მათი სამფლობელოები სტაბილურად გაიზარდა ომებისა და მემკვიდრეობითობის პრინციპის შედეგად. ფრედერიკ დიდის მმართველობისას პრუსიის კონსოლიდირებული ძალა განსაკუთრებით აშკარა გახდა [[შვიდწლიან ომი]]ს პერიოდში.<ref>Sheehan, pp. 398–410.</ref> მაშინ, როდესაც [[მარია ტერეზა]] და [[იოზეფ II|იოზეფი]] ცდილობდნენ აღედგინათ ჰაბსბურგთა ჰეგემონია საღვთო რომის იმპერიაში, 1785 წელს ფრედერიკი დაუპირისპირდა ფიურსტენბუნდის (მთავართა კავშირის) შექმნას. ავსტრო-პრუსიულმა დუალიზმმა მყარად გაიდგა ფესვები ძველ იმპერიულ პოლიტიკაში. ძალაუფლების მანევრების ეს ბალანსი განასახიერა ბავარიის მემკვიდრეობისთვის ომმა, იგივე „კარტოფილის ომმა“. საღვთო რომის იმპერიის აღსასრულის შემდეგაც კი ამ კონკურენციამ გავლენა იქონია მეცხრამეტე საუკუნეში ნაციონალისტური მოძრაობების ზრდასა და განვითარებაზე.<ref>Jean Berenger. ''A History of the Habsburg Empire 1700–1918.'' C. Simpson, Trans. New York: Longman, 1997, {{ISBN|0-582-09007-5}}. pp. 96–97.</ref> ===რეორგანიზაციის პრობლემა=== [[File:Wartburg demonstration 1817.jpg|thumb|alt=students carrying flags and banners march to the castle on the hill|1817 წლის ოქტომბერში, 500-მდე სტუდენტი შეიკრიბა [[ვარტბურგის ციხესიმაგრე]]ში ეროვნული ერთიანობის მხარდასაჭერად. ეს ადგილი სიმბოლური იყო, ვინაიდან უკავშირდებოდა გერმანულ ეროვნულ ხასიათს.<ref>Sheehan, pp. 460–470. [http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_image.cfm?image_id=426&language=english German Historical Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014222428/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_image.cfm?image_id=426&language=english |date=2017-10-14 }}</ref>]] მიუხედავად პარლამენტის ასამბლეის ნომეკლატურისა, ინსტიტუტი არც ერთ შემთხვევაში არ უნდა იქნას გაგებული, როგორც საყოველთაოდ არჩეულ წარმომადგენელთა ჯგუფი. ბევრ შტატს არ ჰქონდა კონსტიტუცია და მათ, ვისაც ჰქონდათ, მაგალითად [[ბადენის საჰერცოგო]]ს, საარჩევნო უფლები ენიჭებოდა მხოლოდ მათ, ვინც მატერიალურად „ძლიერი“ ფენის წარმომადგენლები იყო, რაც ძალიან დიდ გავლენას ახდენდა ელექტორატზე.<ref>Lloyd Lee, ''Politics of Harmony: Civil Service, Liberalism, and Social Reform in Baden, 1800–1850'', Cranbury, New Jersey, 1980.</ref> გარდა ამისა, ეს არაპრაქტიკული ვითარება არ ასახავდა პრუსიის რეალურ სტატუსს საერთო სქემაში. მიუხედავად იმისა, რომ პრუსიის არმია უშანსოდ დამარცხდა 1806 წელს [[იენა-აუერშტედტის ბრძოლა]]ში, მან შეძლო და გაიძლიერა პოზიციები ვატერლოოს ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ. შესაბამისად, მოსალოდნელი იყო, რომ პრუსიის ლიდერები მნიშვნელოვან როლს შეასრულებდნენ გერმანიის პოლიტიკაში.<ref>Adam Zamoyski, ''Rites of Peace: The Fall of Napoleon and the Congress of Vienna'', New York, 2007, pp. 98–115, 239–40.</ref> ნაპოლეონის პერიოდში გერმანელთა გამოცდილებით სტიმულირებულმა გერმანულმა [[ნაციონალიზმი|ნაციონალიზმმა]], რომელიც თავდაპირველად [[ლიბერალიზმი|ლიბერალიზმთან]] ასოცირდებოდა, გააუმჯობესა პოლიტიკური, სოციალური და კულტურული ურთიერთობები გერმანიის სახელმწიფოებში.<ref>L.B. Namier, (1952) ''Avenues of History.'' London, ONT, 1952, p. 34.</ref> [[ბურშენშაფტი]]ს სტუდენტურმა ორგანიზაციებმა და პოპულარულმა დემონსტრაციები (მაგალითად, [[ვარტბურგის ციხესიმაგრე|ვატბურგის ციხესიმაგრესთან]] გამართული დემონსტრაცია 1817 წლის ოქტომბერში) შეიძლება ჩაითვალოს გერმანულენოვანი ხალხების ერთიანობის განმტკიცებად ცენტრალურ ევროპაში. გარდა ამისა, 1813 წლის გერმანიის კამპანიის დროს გაცემულმა დაპირებებმა გამოიწვია ხალხში სუვერენიტეტის მოპოვების მოლოდინი და პოლიტიკურ პროცესებში ჩართულობის მაჩვენებლის მკვეთრი ზრდა. ეს დაპირებები ძირითადად შეუსრულებელი დარჩა მშვიდობის მიღწევის შემდეგაც. სტუდენტური ორგანიზაციების კონსერვატიულმა ხელმძღვანელობამ შეაშინა ისეთი პირები, როგორებიც არიან [[კლემენს ვენცელი]], [[კლემენს ვენცელ ლოთარ მეტერნიხი|პრინცი ფონ მეტტერნიხი]]. მათ ეშინოდათ ეროვნული განწყობების ამაღლებისა. 1819 წლის მარტში რადიკალი სტუდენტის მიერ გერმანელი დრამატურგის ავგუსტ ფონ კოცებუეს მკვლელობას, 1819 წლის 20 სექტემბერს მოჰყვა [[კარლსბადის განკარგულებები]]ს გამოცხადება, რამაც ხელი შეუშალა ნაციონალისტური მოძრაობის ინტელექტუალურ მართვას.<ref>Sheehan, pp. 407–408, 444.</ref> მეტერნიხმა შეძლო მკვლელობაზე არსებული რეაქციის გამოყენება და გაამყარა კანონმდებლობა, რომელმაც კიდევ უფრო შეზღუდა პრესა და როგორც ლიბერალური, ასევე ნაციონალისტური მოძრაობები. შესაბამისად, ამ განკარგულებამ შეძლო ბურშენშაფტენის მიწისქვეშეთქი „განდევნა“, ნაციონალისტური პრესის შეზღუდვა, ცენზურის გამკაცრება და აკადემიურ გამოსვლათა (რომლებიც ეხებოდა ნაციონალისტურ მოტივებს) აკრძალვა.<ref>Sheehan, pp. 442–445.</ref> ==ეკონომიკური თანამშრომლობა: საბაჟო კავშირი== {{მთავარი|ცოლფერაინ}} [[File:Map-GermanConfederation.svg|thumb|upright=1.5|alt=map of Europe, showing territory of predominantly German-speaking population, and Austria's multi-national, multi-linguistic territory|გერმანიის კონფედერაციის საზღვრები. პრუსია ლურჯია, ავსტრია-უნგრეთი ყვითელი, ხოლო დანარჩენი კი ნაცრისფერი]] გერმანული შტატების გაერთიანების ერთ-ერთ მეთოდად შეიძლება ჩავთვალოთ - „ცოლფერაინი“, რომელმაც შექმნა ეკონომიკური ერთიანობის განცდა. თავდაპირველად პრუსიის ფინანსთა მინისტრის მიერ ჩაფიქრებული გეგმა ჰოჰენცოლერნისა და პრუსიის დაკავშირებისა, „ცოლფერაინმა“ აქცია რეალობად. შემდგომი ოცდაათი წლის განმავლობაში, ამ ერთობას გერმანიის სხვა სახელმწიფოებიც შეუერთდნენ. ამ კავშირმა ხელი შეუწყო გერმანიის სახელმწიფოებს შორის პროტექციონისტული ბარიერების შემცირებას, განსაკუთრებით გაუმჯობესდა ნედლეულისა და მზა საქონლის ტრანსპორტირება. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო განვითარებადი ინდუსტრიული ცენტრებისთვის, რომელთა უმეტესობა განლაგებული იყო პრუსიის რაიონებში, [[რაინლანდი|რაინლანდში]], [[საარი|საარში]] და [[რური]]ს ხეობებში.<ref>Sheehan, pp. 465–467; Blackbourn, ''Long Century'', pp. 106–107.</ref> სანაპიროდან შორს არსებული შტატები ყველაზე ადრე შეუერთდნენ [[საბაჟო კავშირი|საბაჟო კავშირს]]. გაწევრიანება უფრო მნიშვნელოვანი იყო სამხრეთ გერმანიის სახელმწიფოთათვის, ვინაიდან საბაჟო კავშირის საგარეო ტარიფი ხელს უშლიდა მოვაჭრეებს სანაპიროზე გასვლაში (რაც საერთაშორისო ბაზრებზე გასვლის შესაძლებლობას იძლეოდა). ამრიგად, 1836 წლისთვის პრუსიის სამხრეთით მდებარე ყველა სახელმწიფო (გარდა ავსტრიისა) გაწევრიანდა საბაჟო კავშირში.<ref name=keller>Wolfgang Keller and Carol Shiue, ''The Trade Impact of the Customs Union'', Boulder, University of Colorado, 5 March 2013, pp.10 and 18</ref> ამის საპირისპიროდ, სანაპირო სახელმწიფოებს უკვე ჰქონდათ წვდომა საერთაშორისო ბაზარზე და არ სურდათ დაეტვირთათ მომხმარებლები და მწარმოებლები გადასახადებით, რომლის გადახდა „ცოლფერაინის“ საბაჟო საზღვრებს შიგნით მყოფ ქვეყნებს უწევდათ. ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარე ჰანოვერმა შექმნა საკუთარი საბაჟო კავშირი - „საგადასახადო კავშირი“ ან „სტიუერვეინი“ - 1834 წელს, ბრუნსვიკთან და ოლდენბურგთან ერთად. საგარეო ტარიფები მზა საქონელზე და საზღვარგარეთულ ნედლეულზე „ცოლფერაინზე“ დაბალი იყო. ბრუნსვიკი შეუერთდა „ცოლფერაინის“ საბაჟო კავშირს 1842 წელს, ხოლო ჰანოვერი და ოლდენბურგი ამ კავშირში გაწევრიანდნენ 1854 წელს.<ref>Florian Ploeckl. ''The Zollverein and the Formation of a Customs Union,'' Discussion Paper no. 84 in the Economic and Social History series, Nuffield College, Oxford, Nuffield College. Retrieved from www.nuff.ox.ac.uk/Economics/History March 2017; p. 23</ref> 1866 წლის ავსტრო-პრუსიის ომის შემდეგ, კი შლეზვიგი. ჰოლშტაინი და ლაუნენბურგი პრუსიას შეუერთეს და შესაბამისად, საბაჟო კავშირსაც შეუერთდნენ. მეკლენბურგის სახელმწიფოები და ჰამბურგისა და ბრემენის ქალაქები გვიან შეუერთდნენ საბაჟო კავშირს, რადგან ისინი საერთაშორისო ვაჭრობაზე იყვნენ დამოკიდებულნი. მეკლენბურგი შეუერთდა 1867 წელს, ხოლო [[ბრემენი]] და [[ჰამბურგი]], კი 1888 წელს.<ref name=keller/> ===გზები და რკინიგზები=== XIX საუკუნის დასაწყისისთვის გერმანიის გზები საგრძნობლად გაუარესდა. მოგზაურები, როგორც უცხოელი, ასევე ადგილობრივი, უკმაყოფილებას გამოთქვამდნენ ჰერსტრაჟენის შტატის სამხედრო გზებზე, რომელთა კარგ მდგომარეობაში ყოფნა არამარტო სამხედროებს უადვილებდა გადაადგილებას, არამედ ჩვეულებრივ მოქალაქეებსაც. დროთა განმავლობაში გზები გაუმჯობესდა. 1816 წელს, მყარი ზედაპირის მქონე გზა პრუსიაში 3 800 კილომეტრიდან გაიზარდა 16 600 კილომეტრამდე, რაც ნაწილობრივ დაეხმარა „მაკადამის“ გამოგონებას. 1835 წლისთვის ჰენრიხ ფონ გაგერნი წერდა, რომ გზები იყო „სხეულის ვენები და არტერიები...“ და იწინასწარმეტყველა, რომ ისინი ხელს შეუწყობდნენ თავისუფლებას, დამოუკიდებლობას და კეთილდღეობას.<ref>Sheehan, p. 465.</ref> ხალხთა გადაადგილების გახშირებასთან ერთად, ბუნებრივად გაიზარდა ამ ხალხთა შორის კავშირები. გაუმჯობესდა წყლის ტრანსპორტიც. 1820-იან წლებში, ნაპოლეონის ბრძანებით, მდინარე რაინზე გამოჩნდა ორთქლის ძრავები, რამაც წყლით გადაადგილება ბევრად უფრო მარტივი გახადა. 1846 წლისთვის 180 ორთქლმავალი მოძრაობდა გერმანიის მდინარეებსა და [[კონსტანტის ტბა]]ზე, ხოლო არხების ქსელი გაფართოვდა [[დუნაი]]ში, [[ვეზერი|ვეზერსა]] და მდინარე [[ელბა]]ში.<ref>Sheehan, p. 466.</ref> [[Image:1834customstarrifs.jpg|thumb|upright=1.3|left|alt=drawing of a wagon loaded with barrels, covered with a tarp, stuck between two border signs, the driver paying a fee to cross. Caption reads "German cartoon on customs prior to the Zollverein, 1834".|ამ ნახატზე შემოთავაზებული იყო სატირული კომენტარი ბილეთების ბარიერების შესახებ გერმანიის მრავალ შტატში, დაახლოებით 1834 წლისთვის.]] აშკარაა, რომ ეს პროგრესი მნიშვნელოვანი იყო, მაგრამ ისინი მაინც ვერ უწევდნენ რკინიგზას კონკურენციას. გერმანელმა ეკონომისტმა [[ფრიდრიხ ლისტი|ფრიდრიხ ლისტმა]] რკინიგზებსა და საბაჟო კავშირს „სიამის ტყუპები“ უწოდა და ხაზი გაუსვა მათ მნიშვნელოვან ურთიერთობას ერთმანეთთან.<ref>Sheehan, pp. 467–468.</ref> ლისტის მოსაზრებას იზიარებდა პოეტი ავგუსტ [[ჰენრიხ ჰოფმან ფონ ფალერსლებენი]], რომელმაც თავის პოემაში „ცოლფერაინისთვის“ საქებარი სიტყვები არ დაიშურა.<ref>Sheehan, p. 502.</ref> [[გერმანიის იმპერია|მეორე იმპერიის]] ისტორიკოსებმა რკინიგზის მნიშვნელობაზე ისაუბრეს და განიხილეს რკინიგზა, როგორც ერთიანი სახელმწიფოს პირველი მაჩვენებელი.<ref>Sheehan, p. 469.</ref> ყველა ენთუზიაზმით არ შეჰხვდა რკინის „ურჩხულს“. პრუსიის მეფე [[ფრიდრიხ ვილჰელმ III]]-მ ვერანაირი უპირატესობა ვერ დაინახა იმაში, რომ [[ბერლინი]]დან [[პოტსდამი|პოტსდამამდე]] რამდენიმე საათით სწრაფად შეიძლებოდა მოხვედრა, ხოლო მეტერნიხმა საერთოდ უარი თქვა მატარებლით მგზავრობაზე. სხვები მსჯელობდნენ, იყო თუ არა რკინიგზა „ბოროტება“, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა პეიზაჟს. [[ნიკოლაუს ლენაუსი]], 1838 წელს გამოქვეყნებული პოემაში - „An Frühling“ (გაზაფხულზე), მწუხარებას გამოთქვამდე იმის გამო, რომ მატარებლებმა გაანადგურეს გერმანიის ტყეების ხელუხლებელი სიმშვიდე.<ref>Sheehan, p. 458.</ref> [[ბავარიის ლუდვიგის რკინიგზა]]მ, რომელიც იყო პირველი სამგზავრო და სატვირთო სარკინიგზო ხაზი გერმანულ მიწებში, დააკავშირა [[ნიურნბერგი]] და [[ფიურტი]] 1835 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ სარკინიგზო გზის სიგრძე მხოლოდ 6 კილომეტრს შეადგენდა და მხოლოდ დღისით მუშაობდა, ის მაინც მომგებიანი და პოპულარული გამოდგა. სამი წლის განმავლობაში დაიგო 141 კმ სიგრძის, 1840 წლისთვის 462 კმ სიგრძის, ხოლო 1860 წლისთვის 11 157 კმ სიგრძის სარკინიგზო გზები. გეოგრაფიულად ცენტრალურ-ორგანიზაციული მახასიათებლის არარსებობის გამო (მაგალითად, დედაქალაქის), რელსები გაყვანილი იქნა ქსელებად, რომლებიც აკავშირებდა ქალაქებსა და ბაზრებს რეგიონებთან, რეგიონებს უფრო დიდ რეგიონებთან და ა.შ. სარკინიგზო ქსელის გაფართოებისთანავე, საქონლის ტრანსპორტირება გაიაფდა: 1840 წელს თითო კილომეტრზე 18 პფენინგი, ხოლო 1870 წელს ხუთი პფენინგი. რკინიგზის განვითარებამ ძალიან დიდი გავლენა იქონია იმ დროინდელ ვითარებაზე. მაგალითად, ნედლეულის გადაზიდვა რურის ხეობაში ზედმეტი ძალისხმევისა და გადატვირთვა, გადმოტვირთვის გარეშე გახდა შესაძლებელი. რკინიგზა ხელს უწყობდა ეკონომიკურ საქმიანობას საქონელზე მოთხოვნის შექმნითა და კომერციის საშუალებებით. 1850 წელს შიდა გადაზიდვებით სამჯერ უფრო დიდი ტვირთის გადატანა მოხერხდა, ვიდრე რკინიგზით; 1870 წლისთვის სიტუაცია მკვეთრად შეიცვალა და რკინიგზის მიერ გადაზიდული საქონელი ოთხჯერ აღემატობოდა შიდა გადაზიდვებით გადატანილს. სარკინიგზო მოგზაურობამ შეცვალა ის, თუ როგორ გამოიყურებოდა ქალაქები და ის, თუ როგორ მოგზაურობდა ხალხი. რკინიგზის გავლენა დაეტყო ყველა სოციალურ ფენას. მიუხედავად იმისა, რომ გერმანიის ზოგიერთ მოშორებულ პროვინციებს რკინიგზა არ ემსახურებოდა 1890 წლამდე, მოსახლეობის უმეტესობა და საწარმოო ცენტრები 1865 წლისთვის სარკინიგზო ქსელს უკავშირდებოდა.<ref>Sheehan, pp. 466–467.</ref> ===გეოგრაფია, პატრიოტიზმი და ენა=== [[File:Maas memel etsch belt.svg|thumb|გერმანიის ენობრივი არეალი (მწვანე) და პოლიტიკური საზღვრები (ნაცრისფერი) დაახლოებით 1841 წელს.]] მგზავრობის გამარტივებასა და გაიაფებას მოჰყვა ის, რომ გერმანელებმა ერთიანობა დაინახეს ენის გარდა სხვა ფაქტორებშიც. [[ძმები გრიმები|ძმებმა გრიმებმა]], რომლებმაც შეადგინეს მასიური ლექსიკონი, ასევე შექმნეს ხალხური ზღაპრებისა და იგავების კრებული, რომელიც ხაზს უსვამდა სხვადასხვა რეგიონების მოთხრობებს შორის პარალელებს.<ref>They traced the roots of the German language, and drew its different lines of development together. ''The Brothers Grimm online.'' [http://www.pitt.edu/~dash/grimm.html#jointpublications Joint Publications].</ref> [[კარლ ბაიდეკერმა]] დაწერა სახელმძღვანელოები ცენტრალური ევროპის სხვადასხვა ქალაქებსა და რეგიონების შესახებ, სადაც აღწერა საცხოვრებელი ადგილები, ღირშესანიშნაობები, ციხეები, ბრძოლის ველები, ცნობილი შენობები და ცნობილი ადამიანების მოკლე ისტორიები.<ref>{{in lang|de}} Hans Lulfing, ''Baedecker, Karl'', ''Neue Deutsche Biographie (NDB)''. Band 1, Duncker & Humblot, Berlin, 1953, p. 516 f.</ref> ასევე აღსანიშნავია, [[ავგუსტ ჰაინრიხ ჰოფმან ფონ ფალერსლებენი]]ს სიტყვები, რომლებიც გამოხატავდა არა მხოლოდ გერმანელი ხალხის ენობრივ ერთობას, არამედ მათ გეოგრაფიულ ერთიანობასაც.<ref>{{in lang|de}} Peter Rühmkorf, Heinz Ludwig Arnold, ''Das Lied der Deutschen'' Göttingen: Wallstein, 2001, {{ISBN|3-89244-463-3}}, pp. 11–14.</ref> შეგვიძლია აღვნიშნოთ არამარტო ეს, არამედ სხვა პატრიოტული ნამუშევრები, მაგალითად, [[მაქს დიე შნეკენბურგერი]]ს „Die Wacht am Rhein“ („The Watch on the Rhine“). აქ უკვე გამოჩნდა ტენდენცია სხვა ფაქტორებზე ყურადღების გამახვილებისა, გარდა საერთო ენისა. შნეკენბურგერმა დაწერა „The Watch on the Rhine“ კონკრეტულ პატრიოტულ პასუხად იმის თაობაზე, რომ [[რაინი]] იყო საფრანგეთის ბუნებრივი აღმოსავლეთ საზღვარი. 1807 წელს ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტი ამტკიცებდა, რომ ეროვნული ხასიათი ასახავდა გეოგრაფიულ გავლენას რაც მოქმედებდა, როგორც ლანდშაფტისა და ხალხის შემაკავშირებელი რგოლი. ამ იდეის პარალელურად, გაჩნდა მოძრაობები, რომელთა მიზანსაც წარმოადგენდა ძველი ციხესიმაგრეებისა და ისტორიული ადგილების შენარჩუნება. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო რაინლანდს, სადაც შედგა უამრავი დაპირისპირება საფრანგეთთან და ესპანეთთან.<ref>Raymond Dominick III, ''The Environmental Movement in Germany'', Bloomington, Indiana University, 1992, pp. 3–41.</ref> ==ფორმერცი და მეცხრამეტე საუკუნის ლიბერალიზმი== პერიოდი ავსტრიისა და პრუსიის ისტორიაში, 1848 წლის რევოლუციებამდე, ცნობილია, როგორც „ფორმერცი“ (ან „მარტამდე“). ამ პერიოდში, ევროპული ლიბერალიზმი გაძლიერდა. მწვავედ დაისვა ეკონომიკური, სოციალური და პოლიტიკური საკითხები. ევროპელი ლიბერალების („ფორმერცის“ წევრთა) უმრავლესობა ცდილობდა გაერთიანებას ნაციონალისტური პრინციპების ეგიდის ქვეშ. მათი აბსოლუტური უმრავლესობა ხელს უწყობდა კაპიტალიზმის პოპულარიზაციას და ცდილობდა ამ ეკონომიკურ მოდელზე გადასვლას. ამ და სხვა მნიშვნელოვან თემებთან ერთად დაისვა მამაკაცთა ელექტორატის გაფართოების საკითხი. „ფორმერცის“ წევრთა „რადიკალურობა“ განისაზღვრებოდა იმით, თუ რას ფიქრობდნენ ისინი მამაკაცთა ელექტორალურ პრობლემაზე: რაც უფრო ფართო სპექტრს მისცემდი არჩევნებში მონაწილეობის უფლებას, მით უფრო რადიკალური იყავი.<ref>[[Jonathan Sperber]], ''Rhineland radicals: the democratic movement and the revolution of 1848–1849''. Princeton, N.J., 1993.</ref> ===ჰამბახის ფესტივალი: ლიბერალური ნაციონალიზმი და კონსერვატიული პასუხი=== [[File:Zug-zum-hambacher-schloss 1-1200x825.jpg|thumb|alt=men and women marching to the ruined castle on top of a hill| 1832 წელი, პრო-ნაციონალისტი პროტესტანტები მიდიან ჰამბახის ციხის ნანგრევებისკენ. ჭარბობენ სტუდენტები. თან აქვთ „ბურშშშაფტის“ დროშა, რომელიც შემდგომში საფუძვლად დაედება თანამედროვე გერმანიის დროშას.]] მიუხედავად მნიშვნელოვანი კონსერვატიული რეაქციისა, ერთიანობის იდეები შეერწყა ხალხური სუვერენიტეტის ცნებებს გერმანულენოვან ქვეყნებში. [[ჰამბახის ფესტივალი|ჰამბახის ფესტივალს]] (Hambacher Fest) 1832 წლის მაისში 30 000-ზე მეტი ადამიანი დაესწრო.<ref name="Sheehan, pp. 610–613">Sheehan, pp. 610–613.</ref> ამ ფესტივალის მონაწილეებმა აღნიშნეს ძმობა, თავისუფლება და ეროვნული ერთობა. დღესასწაულის მონაწილენი შეიკრიბნენ [[ჰამბახის ციხესიმაგრე|ჰამბახის ციხესიმაგრის]] ქვემოთ მდებარე ქალაქში და გაემართნენ ჰამბახის ციხის ნანგრევებისკენ, ბავარიის პფალტის პროვინციაში. დროშების ფრიალით, დრამების და სიმღერის გამოყენებით, მონაწილეებმა დღის უმეტესი ნაწილი ციხის მიდამოებში გაატარეს, სადაც ისმენდნენ ნაციონალისტი ორატორების გამოსვლებს (რომელთა საკმაოდ ფართო სპექტრი, კონსერვატორებიდან დაწყებული, რადიკალებით დამთავრებული არ ერიდებოდა თავისი აზრის გამოთქმას). გამოსვლების საერთო შინაარსი მიგვითითებს ფუნდამენტურ განსხვავებაზე 1830-იანი წლების გერმანულ ნაციონალიზმსა და ივლისის რევოლუციის ფრანგულ ნაციონალიზმს შორის: გერმანული ნაციონალიზმის ფოკუსი ხალხის განათლება იყო; მას შემდეგ რაც მოსახლეობა მიიღებს განათლებას, იმის შესახებ, თუ რა არის მიზანი და როგორ შეიძლება ეს მიზანი იქნას მიღწეული, ისინი ამ მიზანს მიაღწევენ. ჰამბარხის რიტორიკაში ხაზგასმული იყო საკმაოდ მშვიდობიანი ხასიათი გერმანული ნაციონალიზმისა, განსხვავებით, ფრანგული ნაციონალიზმისგან, რომელიც ბარიკადების ჩადგმაში იყვნენ დახელოვნებულნი. გერმანული ნაციონალიზმის მიზანს წარმოადგენდა სოციალურ ჯგუფებს შორის „ხიდების“ აგება.<ref>Sheehan, p. 612.</ref> მეტერნიხმა გამოიყენა ჰამბახში გამართული პოპულარული დემონსტრაცია კონსერვატიული სოციალური პოლიტიკის დასაწყებად (ისევე, როგორც ეს გააკეთა 1819 წელს, [[ავგუსტ ფონ კოცებუე|კოცებუეს]] მკვლელობის შემდგომ). 1832 წლის 28 ივნისის „ექვსმა სტატიამ“ პირველ რიგში დაადასტურა მონარქიული ავტორიტეტის პრინციპი. 5 ივლისს, ფრანკფურტის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა 10 სტატიის დამატებას, რომლებიც ითვალისწინებდა ცენზურის დაწესებას და საზოგადოებრივი გამოსვლების აკრძალვას. გარდა ამისა, წევრი სახელმწიფოები შეთანხმდნენ, რომ სამხედრო დახმარებას გაუგზავნიდნენ მთავრობას, რომელსაც არეულობა ემუქრებოდა.<ref>Sheehan, p. 613.</ref> [[კარლ ფილიპ ფონ ვრედე|პრინცმა ვრედემ]] ბავარიის არმიის ნახევარი მიიყვანა პფალცში, პროვინციის „დასამორჩილებლად“. ჰამბაჩის რამდენიმე სპიკერი დააპატიმრეს და გაასამართლეს; ერთ-ერთი დემონსტრანტი - კარლ ჰენრიხ ბრიგგემანი (1810–1887), იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი და საიდუმლო ბურშშენჩაფის წარმომადგენელი, გაგზავნეს პრუსიაში, სადაც მას ჯერ სიკვდილი მიუსაჯეს, მაგრამ მოგვიანებით შეიწყალეს.<ref name="Sheehan, pp. 610–613"/> ===ლიბერალიზმი და პასუხი ეკონომიკურ პრობლემებს=== [[File:Bildarchiv Preußischer Kulturbesitz.jpg|thumb|upright=1.3|alt=Men sitting around a table. Most of them are muzzled, some are gagged as well, some have blindfolds on, and some have their ears muffled.|გერმანული კარიკატურა დასცინოდა [[კარლსბადის ბრძანებულებებს]], რომელიც თრგუნავდა გამოხატვის თავისუფლებას. ]] რამდენიმე სხვა ფაქტორმა გაართულა [[ნაციონალიზმი]]ს წინსვლა გერმანულ შტატებში. ადამიანური ფაქტორები მოიცავდა პოლიტიკურ დაპირისპირებას გერმანიის კონფედერაციის წევრებს შორის, განსაკუთრებით ავსტრიელებსა და პრუსიელებს შორის, სოციალურ-ეკონომიკურ უთანხმოებას სხვადასხვა ფენის წარმომადგენლებს შორის. ბუნებრივ ფაქტორებს წარმოადგენდა ფართომასშტაბიანი გვალვა 1830-იან და 1840-იან წლებში, რამაც განაპირობა საკვების პროდუქტების დეფიციტი. შემდგომი გართულებები წარმოიშვა ინდუსტრიალიზაციისა და წარმოების ფორმის შეცვლის შედეგად; ადამიანები, რომლებიც ქალაქებში მუშაობდნენ (და მათი რიცხვი საკმაოდ დიდი იყო), ტოვებდნენ სოფლებსა და პატარა ქალაქებს და მხოლოდ შაბათ-კვირის ¾ ატარებდნენ საკუთარ მიდამოებში.<ref>David Blackbourn, ''Marpingen: apparitions of the Virgin Mary in nineteenth-century Germany.'' New York, 1994.</ref> რიგითი ადამიანების ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული დისლოკაცია, გარდამავალი ეკონომიკის თანმსდევმა სიდუხჭირემ და მეტეოროლოგიური კატასტროფების გავლენამ ხელი შეუწყო პრობლემათა რიცხვის ზრდას ცენტრალურ ევროპაში.<ref>Sperber, ''Rhineland radicals.'' p. 3.</ref> მთავრობათა უმრავლესობის მარცხმა 1840-იანი წლების საკვების კრიზისთან, მოსახლეობის დიდ ნაწილს დააჯერა, რომ მდიდრარი და ძლიერი ფენის წარმომადგენლებს მათი პრობლემებისადმი ინტერესი არ ჰქონდათ. მაღალი ფენის წარმომადგენელნი, კი კარგად აანალიზებდნენ სიტუაციას. აშკარა იყო, რომ ვერანაირი ცენზურა, პატიმრობა ან ჯარიმა ვერ დაახშობდა საზოგადოების უკმაყოფილებას. ამასთანავე, ნათელი იყო, რომ ავსტრიასა და პრუსიას სურდათ ყოფილიყვნენ ნებისმიერი გაერთიანების ერთპიროვნული ლიდერები.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', p. 127.</ref> ==გაერთიანების პირველი მცდელობები== ვარტბურგის მიტინგს 1817 წელს და ჰამბახის ფესტივალს 1832 წელს არ გააჩნდა გაერთიანების რაიმე მკაფიო პროგრამა. ჰამბახის მომხსენებელთა განცხადებება ეს უფრო ცხადყო. მხოლოდ გაერთიანების იდეით შექმნილ მათ წარმოდგენებში არ შედიოდა კონკრეტული გეგმები, მაგრამ მაინც არსებობდა იმედი იმისა, რომ ხალხი სწორად მიიღებდა ინფორმაციას (განათლებას), თვითონ მოახდენდა გაერთიანებას დამხმარე გეგმების გარეშე. ბრწყინვალე გამოსვლები, დროშები, სტუდენტთა უხვი რაოდენობა არ გარდაიქმნა ახალ პოლიტიკურ, ბიუროკრატიულ ან ადმინისტრაციულ აპარატად. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრმა ფიქრობდა კონსტიტუციის საჭიროებაზე, ასეთი დოკუმენტი არ არსებობდა, 1848 წლამდე, სანამ ნაციონალისტები შეუდგებოდნენ ამ პრობლემის გამოსწორებას.<ref>Sheehan, pp. 610–615.</ref> ===1484 წლის გერმანული რევოლუციები და ფრანკფურტის პარლამენტი=== [[File:Parliament Frankfurt Pauls Church 1848.jpg|thumb|alt=Romanesque church, men marching into it, through a phalanx of uniformed men, houses and church are draped in banners and flags|წინასაპარლამენტო დელეგატები გადადიან ფრანკფურტში, სადაც მათ საფუძველი ჩაუყარეს ეროვნულ პარლამენტს.<ref>{{in lang|de}} Badische Heimat/Landeskunde online 2006 [http://www.zum.de/Faecher/G/BW/Landeskunde/rhein/geschichte/1848/national03.htm Veit's Pauls Church ''Germania'']. Retrieved 5 June 2009.</ref>]] [[გერმანიის რევოლუცია (1848-1849)|1848-49 წლის რევოლუციები]] ცდილობდნენ გერმანიის გაერთიანებას ერთიანი კონსტიტუციის სახელქვეშ. რევოლუციონერებმა ზეწოლა მოახდინეს სხვადასხვა შტატების მთავრობებზე, განსაკუთრებით რაინლენდში მყოფ მთავრობებზე, საპარლამენტო ასამბლეის მისაღებად, რომელიც პასუხისმგებელი იქნებოდა კონსტიტუციის შემუშავებაზე. საბოლოოდ, მემარცხენე რევოლუციონერთა უმეტესობა იმედოვნებდა, რომ ამ კონსტიტუციით დამყარდებოდა უნივერსალური საარჩევნო უფლება, მუდმივი ეროვნული პარლამენტი და ერთიანი გერმანია, შესაძლოა პრუსიის მეფის ხელმძღვანელობით. ეს, როგორც ჩანს, ყველაზე ლოგიკური კურსი იყო, ვინაიდან პრუსია ყველაზე ძლიერი და გეოგრაფიულად დიდი იყო გერმანიის სახელმწიფოთა შორის. მემარჯვენე რევოლუციონერები ცდილობდნენ გაეფართოვებინათ საარჩევნო უფლებები თავიანთ შტატებში. მათი ზეწოლის შედეგად ჩატარდა „განსხვავებული“ არჩევნები, რომელიც ითვალისწინებდა ამომრჩეველთა ხმების მნიშვნელობის სხვადასხვაგვარ კლასიფიკაციას. მაგალითად, ზოგიერთ საარჩევნო ჯგუფს - ძირითადად უფრო მდიდრებს - უფრო მეტ წარმომადგენლობით ძალას ანიჭებდნენ.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 138–164.</ref> 1849 წლის 27 მარტს [[ფრანკფურტის პარლამენტი|ფრანკფურტის პარლამენტმა]] მიიღო „Paulskirchenverfassung“ (წმინდა პავლეს ეკლესიის კონსტიტუცია), ხოლო მომდევნო თვეში, პრუსიის მეფე - ფრიდრიხ ვილჰელმ IV-ს შესთავაზეს კაიზერის (იმპერატორის) წოდება, რაზეც მან უარი განაცხადა. საჯაროდ გახდა ცნობილი, რომ ის არ აპირებდა გვირგვინის მიღებას სხვა შტატების მთავრების თანხმობის გარეშე. რეალურად, მას ეშინოდა სამხედრო ჩარევის რუსეთისა და ავსტრიის მხრიდან. მან ასევე მკაცრი უარი განაცხადა ხალხის მიერ არჩეული პარლამენტის მინიჭებული გვირგვინისადმი. მეფე ამ გვირგვინს, „თიხის“ გვირგვინი უწოდა.<ref>Jonathan Sperber, ''Revolutionary Europe, 1780–1850'', New York, 2000.</ref> საბოლოოდ მოხერხდა კონსტიტუციის შემუშავება და მიუხედავად იმისა, რომ ლიბერალებმა ვერ მიაღწიეს მათთვის სასურველ გაერთიანებას, მათ მოახერხეს ნაწილობრივი გამარჯვების მოპოვება გერმანიის მთავრებთან საკონსტიტუციო საკითხზე მუშაობით და მათთან თანამშრომლობით, რითაც ნაწილობრივი გავლენა იქონიეს რეფორმებზე.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 176–179.</ref> ===1848 წლისა და ფრანკფურტის პარლამენტის რეტროსპექტიული ანალიზი=== გერმანიის ისტორიის მკვლევრები ათწლეულების განმავლობაში კამათობდნენ იმის თაობაზე, თუ როგორ უწყობდა ხელს ფრანკფურტის პარლამენტის წარმატებები და წარუმატებლობები გერმანელი ერის მშენებლობის ისტორიოგრაფიულ განმარტებებს. ერთი ერთ-ერთი მხარე, რომელიც გაჩნდა [[პირველი მსოფლიო ომი|დიდი ომის]] შემდგომ, ხოლო გაპოპულარულდა [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ, ამტკიცებს, რომ ფრანკფურტის პარლამენტში ლიბერალების მარცხმა გამოიწვია ბურჟუაზიის კომპრომისი კონსერვატორებთან (განსაკუთრებით კონსერვატორებთან, რომლებიც ფლობდნენ იუნკერის მიწებს), რამაც შემდგომ მიიყვანა გერმანია ეგრეთ წოდებულ სონდერვეგამდე (გამორჩეული გზა).<ref>Examples of this argument appear in: Ralf Dahrendorf, ''German History'', (1968), pp. 25–32; {{in lang|de}} Hans Ulrich Wehler, ''Das Deutsche Kaiserreich, 1871–1918'', Göttingen, 1973, pp. 10–14; [[Leonard Krieger]], ''The German Idea of Freedom'', Chicago, 1957; Raymond Grew, ''Crises of Political Development in Europe and the United States'', Princeton, 1978, pp. 312–345; Jürgen Kocka and Allan Mitchell. ''Bourgeois society in nineteenth-century Europe.'' Oxford, 1993; Jürgen Kocka, "German History before Hitler: The Debate about the German Sonderweg." ''Journal of Contemporary History'', Vol. 23, No. 1 (January, 1988), pp. 3–16; Volker Berghahn, ''Modern Germany. Society, Economy and Politics in the Twentieth Century.'' Cambridge, 1982.</ref> ვინაიდან ვერ მოხერხდა გაერთიანება 1848 წელს, ნაციონალური სახელმწიფოს შექმნა გადაიდო 1871 წლამდე, რამაც ხელი შეუშალა ეროვნული ღირებულებების განვითარებას. [[ადოლფ ჰიტლერი]] ხშირად მოუწოდებდა გერმანულ საზოგადოებას, შეეწირათ ყველაფერი თავიანთი დიდი ერისთვის, მაგრამ მისმა რეჟიმმა არ შექმნა გერმანული ნაციონალიზმი: მან მხოლოდ გამოიყენა გერმანული საზოგადოების შინაგანი კულტურული ღირებულებები, რომლებიც დღემდე გავრცელებულია.<ref>World Encyclopedia V.3 p. 542.</ref> გარდა ამისა, 1848 წლის „მარცხმა“ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ფარული არისტოკრატიული ლტოლვები გერმანიის საშუალო ფენას შორის; შესაბამისად, ამ ჯგუფს არასდროს შეუქმნია მოდერნიზაციის პროგრამა.<ref>For a summary of this argument, see David Blackbourn, and Geoff Eley. ''The peculiarities of German history: bourgeois society and politics in nineteenth-century Germany.'' Oxford & New York, 1984, part 1.</ref> ბოლოდროინდელი მოსაზრება დაუპირისპირდა ზემოთხსენებულს და უარყო ჰიპოთეზა იმის შესახებ, რომ გერმანიას არ ჰქონდა სხვა ერებისაგან დიდად „განსხვავებული გზა“ - „ექსეპციონალიზმად“ ცნობილი ისტორიოგრაფიული იდეა.<ref>Blackbourn and Eley. ''Peculiarities'', Part I.</ref> ამის ნაცვლად, თანამედროვე ისტორიკოსები ირწმუნებიან, რომ 1848 წელს ლიბერალმა პოლიტიკოსებმა კონკრეტულ მიზნებს მიაღწიეს. მათი მრავალი იდეა მოგვიანებით შეიტანეს ბისმარკის სოციალურ პროგრამებში (მაგალითად, სოციალური დაზღვევა, საგანმანათლებლო პროგრამები და ხმის უფლების უფრო ფართო განმარტებები). გარდა ამისა, გამორჩეული გზის ცნება ემყარება იმ მოსაზრებას, რომ ზოგიერთი სხვა ერის გზა (ამ შემთხვევაში, გაერთიანებული სამეფოს) არის მიღებული ნორმა.<ref>Blackbourn and Eley, ''Peculiarities'', Chapter 2.</ref> ეს ახალი არგუმენტი კიდევ უფრო ეჭვქვეშ აყენებს ბრიტანეთზე ორიენტირებული განვითარების მოდელის ნორმებს: ბრიტანეთში და სხვა „ჩვეულებრივ“ სახელმწიფოებში (მაგ., საფრანგეთში ან შეერთებულ შტატებში) ეროვნული განვითარების კვლევების თანახმად, თანამედროვე ნაციონალური სახელმწიფო თანაბრად არ განვითარდა. ის არც განსაკუთრებით ადრე განვითარებულა, ძირითადად XIX საუკუნის ფენომენად შეგვიძლია ჩავთვალოთ. გასული საუკუნის 90-იანი წლების მიწურულს, ეს მოსაზრება უფრო ფართო მასშტაბით იქნა აღიარებული, თუმცა ზოგიერთ ისტოიკოსის ანალიზი სონდერვეგის პერიოდისა, [[ნაციონალ-სოციალიზმი]]ს გაანალიზებაში საკმაოდ გამოსადეგი იქნება.<ref>[[Jürgen Kocka]], "Comparison and Beyond.'" ''History and Theory'', Vol. 42, No. 1 (February, 2003), pp. 39–44, and Jürgen Kocka, "Asymmetrical Historical Comparison: The Case of the German ''Sonderweg''", ''History and Theory'', Vol. 38, No. 1 (February, 1999), pp. 40–50.</ref><ref>For a representative analysis of this perspective, see [[Richard J. Evans]], ''Rethinking German history: nineteenth-century Germany and the origins of the Third Reich.'' London, 1987.</ref> ===გავლენის სფეროების პრობლემა: ერფურტის კავშირი და ოლმუცის პუნქცია=== [[File:Image Germania (painting).jpg|thumb|alt=The allegorical figure of Germania (robed woman, sword, flowing hair) is standing, holding sword| [[ფილიპ ვეიტის]] მიერ დახატული „გერმანიას“ ეს გამოსახულება, შეიქმნა ფრანკფურტის პავლეს ეკლესიაში, 1848–49 წლის მარტში, პარლამენტის სხდომის დროს. ხმალი ატარებს ღვთის სიტყვის სიმბოლიკას და ასევე წარმოადგენს ხალხის განახლებისა და ტრიუმფალური სულისკვეთების სიმბოლო.]] ფრანკფურტის პარლამენტის დაშლის შემდეგ, ფრიდრიხ ვილჰელმ IV-მ, გენერალ [[ჯოზეფ მარია ფონ რადოვიცი]]ს გავლენით, მხარი დაუჭირა ერფურტის კავშირის შექმნას - გერმანიის სახელმწიფოთა ფედერაციას (გარდა ავსტრიისა). ეს შეზღუდული კავშირი პრუსიის დაქვემდებარების ქვეშ, თითქმის მთლიანად გააქრობდა ავსტრიის გავლენას გერმანიის სხვა სახელმწიფოებზე. ავსტრიისა და რუსეთის კომბინირებულმა დიპლომატიურმა ზეწოლებამ აიძულა პრუსია უარი ეთქვა ერფურტის კავშირის იდეაზე მორავიაში, დაბა ოლმუცში გამართულ შეხვედრაზე. 1850 წლის ნოემბერში პრუსიელები - კონკრეტულად რადოვიცი და ფრიდრიხ ვილჰელმი - შეთანხმდნენ გერმანიის კონფედერაციის აღდგენაზე ავსტრიის ხელმძღვანელობით. ეს ოლმუცის პუნქციის სახელით გახდა ცნობილი, მაგრამ პრუსიელებში ამ მოვლენას „ოლმუცის დამცირება“ უწოდეს.<ref>[[A. J. P. Taylor]], ''The Struggle for Mastery in Europe 1914–1918'', Oxford, 1954, p. 37.</ref> ერფურტის კავშირის წინადადებამ და ოლმუცის პუნქტმა, ერთი შეხედვით უმნიშვნელო მოვლენები, ყურადღების ცენტში მოაქცია. დაისვა არა ის კითხვა, მოხდებოდა თუ არა საერთოდ გაერთიანება, არამედ როდის მოხდებოდა ეს გაერთიანება. ფრანკფურტის პარლამენტის ერთ-ერთმა ყოფილმა წევრმა, იოჰან გუსტავ დროიზენმა შეაჯამა პრობლემა: <blockquote> ჩვენ ვერ უარვყოფთ იმ ფაქტს, რომ მთლიანი გერმანული საკითხი მარტივი ალტერნატივაა პრუსიასა და ავსტრიას შორის. ამ ქვეყნებში გერმანულ ცხოვრებას აქვს როგორც დადებითი, ისე უარყოფითი მხარეები. ერთი მხრივ, ყველა ინტერესი ეროვნული და რეფორმაციულია, ხოლო მეორე მხრივ დინასტიური და დესტრუქციული. გერმანიის საკითხი არა კონსტიტუციური, არამედ ძალაუფლების საკითხია; პრუსიის მონარქია ახლა მთლიანად გერმანულია, ხოლო ავსტრიის კი ასეთი ვერანაირად ვერ იქნება.<ref>J.G.Droysen, ''[http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html# Modern History Sourcebook: Documents of German Unification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814205029/http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html |date=2014-08-14 }}'', 1848–1871. Retrieved 9 April 2009.</ref> </blockquote> ამ პირობებში გაერთიანებამ წარმოშვა დიპლომატიური პრობლემა. გერმანიისა ან იტალიის გაერთიანება შეცვლიდა [[გავლენის სფერო]]ებს, რომელიც შეიქმნა 1815 წლის ვენის კონგრესზე. ამ კონვენციის მთავარ არქიტექტორებს, [[კლემენს ვენცელ ლოთარ მეტერნიხი|მეტერნიხს]], [[კასტრეა]]ს და [[ალექსანდრე I (რუსეთი)|მეფე ალექსანდრეს]] (თავის საგარეო მდივან - კარლ ნესელროდესთან ერთად) ჰქონდათ გააზრებული და ორგანიზებული ევროპა, რომლის ბალანსის გარანტორი იყო ოთხი „დიდი სახელმწიფო“: დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, რუსეთი და ავსტრია. თითოეულ ძალას ჰქონდა გეოგრაფიული გავლენის სფერო. საფრანგეთს გავლენა ჰქონდა იბერიის ნახევარუნძულებსა და იტალიური სახელმწიფოების ნახევარზე, რუსეთს - ცენტრალურ ევროპის აღმოსავლეთსა და ბალკანეთზე, ავსტრიის გავლენა ვრცელდებოდა ცენტრალური ევროპის დიდ ნაწილზე, რომელიც ადრე საღვთო რომის იმპერიის ხელში იყო. ბრიტანეთის გავლენის სფეროდ, კი დანარჩენი მსოფლიო შეგვიძლია მოვიაზროთ, განსაკუთრებით, კი ზღვები.<ref>Zamoyski, pp. 100–115.</ref> გავლენის ეს სფეროები დამოკიდებული იყო გერმანიისა და იტალიის სახელმწიფოების დანაწევრებაზე და არა მათ კონსოლიდაციაზე. შესაბამისად, გერმანულმა ერმა, რომელიც გაერთიანდა ერთი ბანერის ქვეშ, დასვა მნიშვნელოვანი კითხვები. არ არსებობდა რეალური განსზაღვრება იმისა, თუ ვინ იყვნენ გერმანელები და სად მთავრდებოდა მათი საზღვრები. ასევე იყო გაურკვევლობა იმის შესახებ, თუ ვინ იქნებოდა საუკეთესო და ვინ დაიცავდა „გერმანიას“. სხვადასხვა ჯგუფებმა ამ პრობლემის გადასაჭრელად, განსხავებული გზები განიხილეს. Kleindeutschland („მცირე გერმანია“) აზრით, გერმანიის სახელმწიფოები უნდა გაერთიანებულიყვნენ პრუსიელი ჰოენცოლერნების მეთაურობის ქვეშ. Grossdeutschland („დიდი გერმანია“) აზრით, გერმანიის სახელმწიფოები უნდა გაერთიანებულიყვნენ [[ჰაბსბურგთა მონარქია|ავსტრიელი ჰაბსბურგების]] ხელმძღვანელობით. ეს დაპირისპირება, [[გერმანიის დუალიზმი]]ს შესახებ დებატების უკანასკნელი ეტაპი, რომელიც დომინირებდა გერმანიის სახელმწიფოებისა და ავსტრო-პრუსიული დიპლომატიის პოლიტიკაში, [[პრუსიის სამეფო]]ს (1701 წლის) შექმნის შემდეგ, კიდევ 20 წელი გაგრძელდა.<ref>Blackbourn, ''The long nineteenth century'', pp. 160–175.</ref> ===ერთიანი გერმანიის საგარეო მოლოდინები=== სხვა ნაციონალისტებს დიდი იმედი ჰქონდათ გერმანიის გამაერთიანებელი მოძრაობის, მაგრამ 1850 წლის შემდეგ ხანგრძლივმა გერმანიის გაერთიანების პროცესის მიერ გამოწვეულმა იმედგაცრუებამ, ეროვნული მოძრაობა უკან დასწია. რევოლუციონერებმა ეროვნული გაერთიანება პროგრესს დაუკავშირეს. როგორც [[ჯუზეპე გარიბალდი]]მ გერმანელ რევოლუციონერს [[კარლ ბლინდი|კარლ ბლინდს]] მისწერა 1865 წლის 10 აპრილს, „კაცობრიობის პროგრესი, როგორც ჩანს, შეჩერდა და თქვენ თქვენი უმაღლესი ინტელექტით მქონე ადამიანმა უნდა იცოდეს, თუ რატომ. მიზეზი არის ის, რომ მსოფლიო აკლია ნამდვილი ლიდერი ერი. ასეთი ლიდერობა საჭიროა არა იმისთვის, რომ დომინირება მოახდინო სხვა ერებზე, არამედ იმისთვის, რომ აჩვენო მათ მოვალეობისა და ძმობის გზა. გზა სადაც ეგოიზმი იქნება მიუღებელი და განადგურდება.“ გარიბალდისთვის გერმანია წარმოადგენდა „სახეს შუასაუკუნეობრივი რაინდული ტრადიციების დამცველი და გამგრძელებელი ქვეყნის. ერი, რომელიც თავის თავს მიუძღვნიდა სუსტების და ადამიანების დახმარებას. გერმანია უნდა იყოს ქვეყანა, გარანტი უკეთესი ცხოვრებისა.“ <ref>The remainder of the letter exhorts the Germans to unification: "This role of world leadership, left vacant as things are today, might well be occupied by the German nation. You Germans, with your grave and philosophic character, might well be the ones who could win the confidence of others and guarantee the future stability of the international community. Let us hope, then, that you can use your energy to overcome your moth-eaten thirty tyrants of the various German states. Let us hope that in the center of Europe you can then make a unified nation out of your fifty millions. All the rest of us would eagerly and joyfully follow you." Denis Mack Smith (editor). ''Garibaldi (Great Lives Observed)'', Prentice Hall, Englewood Cliffs, N.J., 1969, p. 76.</ref> გერმანიის გაერთიანება ასევე განიხილებოდა, როგორც წინაპირობა ევროპული ფედერაციის შექმნისა, რომელსაც [[ჯუზეპე მაძინი]] და სხვა ევროპელი პატრიოტები ემსახურებოდნენ სამ ათეულ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში: <blockquote>1834 წლის გაზაფხულზე, [[ბერნი|ბერნში]], მაძინიმ, ათეულობით იტალიელმა ლტოლვილმა, პოლონეთმა და გერმანიამ დააარსეს ახალი ასოციაცია გრანდიოზული სახელით - ახალგაზრდა ევროპა. მათი თანაბრად მარტივი და გრანდიოზული იდეა იყო ის, რომ შეექმნათ თავისუფალი ქვეყნების ერთობა (მაგალითად, როგორიც იყო საფრანგეთი) რაიმე სახის ასამბლეასთან ერთად, რომ დაერიგულირებინათ საერთო ინტერესები. თეორიულად ყველაფერი არაჩვეულებრივი იყო, მაგრამ პრაქტიკულად ახალგაზრდა ევროპამ პოპულარობა და დაფინანსება ვერ მოიპოვა. ამის მიუხედავად, მაძინი და სხვები რჩებოდნენ ერთიანი და ძლიერი კონტინეტის იდეალის ერთგულნი.<ref>{{cite book|author=Mack Smith, Denis|title=Mazzini|url=https://archive.org/details/mazzini00mack_0|url-access=registration|publisher=Yale University Press|year=1994|pages=[https://archive.org/details/mazzini00mack_0/page/11 11–12]}}</ref></blockquote> === პრუსიის მზარდი ძალა: „Realpolitik“ === {{მთავარი|ჰელმუტ მოლტკე}} [[File:BismarckRoonMoltke.jpg|thumb|alt=three men in military uniforms carrying pickel helmets—the ones with pikes sticking out of the crowns| ბისმარკის (მარცხენა) პოლიტიკურმა და დიპლომატიურმა უნარებმა, როონის (შუა) ჯარის რეორგანიზაციამ და გაწვრთნის სტრატეგიამ, მოლტკეს (მარჯვენა) სტრატეგიული და ოპერაციული პრინციპების რეორგანიზაციამ - პრუსია ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერ სახელმწიფოდ ჩამოაყალიბა.]] 1857 წელს მეფე [[ფრიდრიხ ვილჰელმ IV]]-მ ინსულტი გადაიტანა. ამან განაპირობა ის, რომ მისი ძმა უილიამი გახდა პრუსიის სამეფოს [[პრინცი რეგენტი]] 1858 წელს. ამასობაში, 1857 წელს, [[ჰელმუტ მოლტკე]] გახდა პრუსიის გენერალური შტაბის უფროსი, ხოლო [[ალბრეხტ ფონ როონი]] გახდა პრუსიის ომის მინისტრი 1859 წელს.<ref>Holt, p. 27.</ref> უფლებამოსილების შეცვლას პრუსიის სამხედრო დაწესებულებაში მნიშვნელოვანი შედეგები მოყვება. ფონ როონმა და უილიამმა (რომლებიც აქტიურად დაინტერესდნენ სამხედრო სტრუქტურებით) დაიწყეს პრუსიული არმიის რეორგანიზაცია, ხოლო მოლტკემ გადააკეთა პრუსიის სტრატეგიული თავდაცვა ოპერატიული სარდლობის გამარტივებით. 1860 წელს, პრუსიის არმიის რეფორმებმა კონსტიტუციური კრიზისი გამოიწვია, რადგან პარლამენტსა და უილიამს - მისი ომის მინისტრის საშუალებით - სურდათ კონტროლის დამყარება სამხედრო ბიუჯეტზე. უილიამმა, მეფემ ვილჰელმ I 1861 წელს დააგვირგვინა, 1862 წელს პრუსიის მინისტრ-პრეზიდენტის თანამდებობაზე დაინიშნა ოტო ფონ ბისმარკი. ბისმარკმა გადაწყვიტა კრიზისი ომის მინისტრის სასარგებლოდ.<ref>Holt, pp. 13–14.</ref> [[ყირიმის ომი|ყირიმის]] 1854–55 წლების ომმა და [[ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი|იტალიის]] 1859 წლის ომმა დაარღვია ურთიერთობები დიდ ბრიტანეთს, საფრანგეთს, ავსტრიასა და რუსეთს შორის. ამ უწესრიგობის შემდეგ, ფონ მოლტკის ოპერატიული რედიზაინმა, ფონ როონისა და ვილჰელმის არმიის რესტრუქტურიზაციამ და ბისმარკის დიპლომატიამ შეცვალა ევროპული ძალთა ბალანსი. მათი კომბინირებული დღის წესრიგით პრუსია ჩამოყალიბდა, როგორც გერმანიის წამყვანი ძალა უცხოური დიპლომატიური ტრიუმფების კომბინაციით - რასაც ხელს უწყობდა პრუსიული სამხედრო ძალების შესაძლებლობანი - და პრაგმატიზმით შერბილებული შინაგანი კონსერვატიზმი, რომელიც, მოგვიანებით „Realpolitik“-ის სახელით გახდა ცნობილი.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 175–179.</ref> 1862 წლის 30 სექტემბერს, პრუსიის დეპუტატთა პალატის საბიუჯეტო კომიტეტის სხდომაზე, ბისმარკმა ახსნა Realpolitik-ის არსი, ცნობილ [[„სისხლისა და რკინის“]] სიტყვით გამოსვლაში: „ჩვენი დროის მნიშვნელოვანი საკითხები ვერ გადაწყდება სიტყვითი გამოსვლებითა და უმრავლესობის გადაწყვეტილებებით. ასე საკითხების გადაჭრის მცდელობა იყო 1848-1849 წლების ყველაზე დიდი შეცდომა. ეს საკითხები გადაწყდება მხოლოდ რკინითა და სისხლით.“ <ref>Hollyday, 1970, pp. 16–18.</ref> ბისმარკის სიტყვებს, „რკინა და სისხლი“ (ან „სისხლი და რკინა“), ხშირად იყენებდნენ, როგორც მტკიცებულებას გერმანიის სისხლისა და ძალაუფლებისკენ სწრაფვის შესახებ.<ref>Blackbourn, ''Peculiarities'', Part I.</ref> მისი გამოსვლის პირველი ნაწილის - გამოსვლაში: „ჩვენი დროის მნიშვნელოვანი საკითხები ვერ გადაწყდება სიტყვითი გამოსვლებითა და უმრავლესობის გადაწყვეტილებებით.“ ხშირად განიმარტება, როგორც პოლიტიკური პროცესების უარყოფა.<ref>Bismarck had "cut his teeth" on German politics, and German politicians, in Frankfurt: a quintessential politician, Bismarck had built his power-base by absorbing and co-opting measures from throughout the political spectrum. He was first and foremost a politician, and in this lied his strength. Furthermore, since he trusted neither Moltke nor Roon, he was reluctant to enter a military enterprise over which he would have no control. Mann, Chapter 6, pp. 316–395.</ref> მეორე ნაწილში, კი ბისმარკი გულისხმობდა არა გერმანული არმიის შეუდარებელ შესაძლებლობებს, არამედ რკინის და რკინასთან დაკავშირებული საომარი მასალების წარმოების რესურსსა და ამ საომარი მასალის გამოყენებას, საჭიროებისამებრ.<ref>[[Isabel V. Hull]], ''Absolute Destruction: Military culture and the Practices of War in Imperial Germany'', Ithaca, New York, 2005, pp. 90–108; 324–333.</ref> ==ერთიანი სახელმწიფოს დაარსება== {{Quote|„პოლიტიკურ გეოგრაფიაში არ არსებობს გერმანია, რომელზეც ღირს ლაპარაკი. არსებობენ მხოლოდ საჰერცოგოები და სამთავროები სადაც გერმანელები ცხოვრობენ და რომელთაც მართავენ სუვერენული ყველა შესაძლო ხერხებით. მიუხედავად ამისა, არსებობს ბუნებრივი მიდრეკილება ეროვნული ერთობისაკენ და გერმანელთა გაერთიანებისკენ ერთ დიდ ერში, რომელსაც ერთი საერთო ხელმძღვანელი ეყოლება.“ }} <center>—სტატია The New York Times-ში, რომელიც 1866 წლის 1 ივლისს გამოქვეყნდა.<ref>''[https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1866/07/01/79809602.pdf The Situation of Germany.]'' ([[Portable Document Format|PDF]])&nbsp;– ''[[The New York Times]]'', July 1, 1866.</ref></center> 1862 წლისთვის, როდესაც ბისმარკი სიტყვით გამოვიდა, [[პან-გერმანიზმი]]ს მშვიდობიანი სულისკვეთებით გამსჭვალული გერმანული ნაციონალიზმის სახელმწიფოს იდეა 1848 წლის ლიბერალური და დემოკრატიული ხასიათიდან გადავიდა ბისმარკის უფრო კონსერვატიულ Realpolitik-ზე. ბისმარკი ცდილობდა გაერთიანებული სახელმწიფოს ჰოენცოლერნის დინასტიასთან დაკავშირებას. ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით, 1871 წელს, გერმანიის გაერთიანებაში ყველაზე დიდი წვილი ბისმარკს ამ ქმედების გამო მიუძღვის.<ref>[[Michael Howard (historian)|Michael Eliot Howard]], ''The Franco-Prussian War: the German invasion of France, 1870–1871.'' New York, MacMillan, 1961, p. 40.</ref> ხელშეკრულება რომელიც ბისმარკს ერთპიროვნული გადაწყვეტილების მიღებას უკრძალავდა, დიპლომატებსა და პოლიტიკოსებს არაპრაქტიკულად მიაჩნდათ.<ref>Mann, pp. 390–395.</ref> იმისათვის, რომ გერმანიის სახელმწიფოები გაერთიანებულიყვნენ, ბისმარკს ერთი, გარეგანი მტერი სჭირდებოდა, რომელიც პირველ რიგში ომს გამოუცხადებდა ერთ-ერთ გერმანულ შტატს, რითაც უზრუნველყოფდა casus belli-ს ამოქმედებას. ეს შესაძლებლობა გაჩნდა 1870 წელს, ფრანკო-პრუსიული ომის დაწყებისთანავე. ისტორიკოსები დიდი ხანია კამათობენ იმის შესახებ, თუ რა როლი ჰქონდა ბისმარკს იმ მოვლენებში, რომლებმაც სახელმწიფოები ომამდე მიიყვანა. XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისის პრო-პრუსიული ისტორიკოსების მიერ გამოქვეყნებული შეხედულებები ამტკიცებს, რომ ბისმარკის მიზანი ყოველთვის იყო გერმანიის გაერთიანება. ამასთან, 1945 წლის შემდგომი ისტორიკოსები უფრო მოკლევადიან ოპორტუნიზმს და ცინიზმს ხედავენ ბისმარკის მიერ განხორციელებულ მოქმედებებში, ვიდრე ნაციონალური სახელმწიფოს გაერთიანების გრანდიოზულ გეგმას.<ref>[[A. J. P. Taylor]], ''Bismarck: The Man and the Statesman.'' Oxford, Clarendon, 1988. Chapter 1, and Conclusion.</ref> მოტივაციის მიუხედავად, 1866 და 1870 წლების მოვლენების მანიპულირებით, ბისმარკმა აჩვენა პოლიტიკური და დიპლომატიური უნარი. ის , რამაც გამოიწვია ვილჰელმის მისთვის მიმართვა 1862 წელს.<ref>Howard, pp. 40–57.</ref> [[File:Jutland Peninsula map.PNG|thumb|upright=1.1| ჩრდილოეთიდან სამხრეთით: იუტლანდიის დანიური ნაწილი (იასამნისფერი) და ტერაკოტა, შლეზვიგი (წითელი და ყავისფერი), ჰოლშტაინი (ყვითელი). შლეზვიგ-ჰოლშტაინის საკითხი ამ ტერიტორიებს შეეხებოდა.]] სამი ეპიზოდი ფუნდამენტური აღმოჩნდა გერმანიის გაერთიანებისთვის. პირველი, დანიელი [[ფრედერიკ VII]] მამრობითი სქესის მემკვიდრეების გარეშე სიკვდილმა, რომელმაც თავის მხრივ შლეზვიგის მეორე ომი გამოიწვია, 1864 წელს. მეორე, იტალიის გაერთიანებამ პრუსიას ხელი შეუწყო 1866 წელს, ავსტრო-პრუსიის ომში. და ბოლოს, საფრანგეთმა, ჰოენცოლერნის ალყის შიშით, ომი გამოუცხადა პრუსიას - 1870 წელს. ბისმარკის დიპლომატიისა და პოლიტიკური ხელმძღვანელობის, ფონ როონის სამხედრო რეორგანიზაციისა და ფონ მოლტკის სამხედრო სტრატეგიის კომბინაციით, პრუსიამ აჩვენა, რომ 1815 წლის სამშვიდობო ხელშეკრულების ვერცერთმა ევროპელმა ხელმომწერმა ვერ უზრუნველყო ავსტრიისთვის გავლენის სფეროს შენარჩუნება ცენტრალურ ევროპაში. საბოლოოდ, პრუსია გახდა ჰეგემონი გერმანიაში და დუალიზმის შესახებ დებატებიც დასრულდა.<ref>Sheehan, pp. 900–904; Wawro, pp. 4–32; Holt, p. 75.</ref> ===შლეზვიგ-ჰოლშტაინის საკითხი=== პირველი „საგა“ გერმანიის გაერთიანების შემდგომ და ბისმარკის მმართველობის პერიოდში, ეხებოდა შლეზვიგ-ჰოლშტაინს. 1863 წლის 15 ნოემბერს, [[კრისტიან IX]] გახდა დანიის მეფე და [[შლეზვიგი]]ს, [[ჰოლშტაინი]]სა და [[ლაენბურგი]]ს ჰერცოგი. 1863 წლის 18 ნოემბერს, მან ხელი მოაწერა დანიის ნოემბრის კონსტიტუციას და შლეზვიგი დანიის ნაწილად აღიარა. გერმანიის კონფედერაციამ ეს მოქმედება აღიქვა 1852 წლის ლონდონის პროტოკოლის დარღვევად, რომელიც გერმანიის სტატუსს განასხვავებდა დამოუკიდებელი საჰერცოგოებისგან. ასევე აღსანიშნავია, რომ საჰერცოგოების მოსახლებაც აფასებდა დამოუკიდებლობის სტატუსს. გერმანიის კონფედერაციას შეეძლო ეს ვითარება და საჰერცოგოს მოსახლეობა გამოეყენებინა თავისი ინტერესების სასარგებლოდ, ვინაიდან ჰოლშტაინისა და ლაუნებურგის მოსახლეობა ძირითადად გერმანული წარმოშობის და გერმანულად მოლაპარაკეთა რიცხვს მიეკუთვნებოდა. დიპლომატიური მოლაპარაკებები ნოემბრის კონსტიტუციის ბათილად გამოცხადების შესახებ ჩაიშალა, რამაც გამოიწვია ავსტრიისა და პრუსიის ჩართვა შეიარაღებული დაპირისპირების დაწყებაში, 1864 წლის 1 თებერვას [[ეიდერი]]ს მდინარესთან. დანიელები ცდილობდნენ საკუთარი ქვეყნის დაცვას, ანტიკური კედლით, რომელიც [[დანევირკე]]ს სახელით იყო ცნობილი. დანიელებმა პრუსიულ და ავსტრიულ ძალებს დიდი წინააღმდეგობა ვერ გაუწიეს და ამასთანავე დიდი დახმარებაც ვერ მიიღეს მეგობარი, სკანდინავიური ქვეყნებიდან (ვინაიდან დანიამ დაარღვია ლონდონის პროტოკოლი). ამ ომში გამოიყენეს იმ დროისათვის ინოვაციური იარაღი, რომელიც ჯარისკაცებს აძლევდა საშუალებას 5 სროლის ზედიზედ განხორციელებისა. [[შლეზვიგის მეორე ომი]] პრუსიისა და ავსტრიის გამარჯვებით დასრულდა და ამ ორმა ქვეყანამ კონტროლი დაამყარა შლეზვიგსა და ჰოლშტაინზე. ეს გარემოება 1864 წლის 30 ოქტომბრის ვენის მშვიდობის დოკუმენტშიცაა აღწერილი.<ref>Holt, p. 75.</ref> ===ავსტრო-პრუსიული ომი, 1866=== [[File:Map-AustroPrussianWar.svg|thumb|upright=1.3|Situation at the time of the outbreak of the war: {{legend|#0000FF |პრუსია}} {{legend|#FF0000 |ავსტრია}} {{legend|#FFC0CB |ავსტრიის მოკავშირეები}} {{legend|#ADD8E6 |პრუსიის მოკავშირეები}} {{legend|#00FF00|ნეიტრალური}} {{legend|#FFFF00|საერთო ადმინისტრაციის ქვეშ (შლეზვიგ-ჰოლშტაინი)}}]] ბისმარკის გაერთიანების მცდელობის მეორე ეპიზოდი 1866 წელს მოხდა. [[იტალიის გაერთიანება|ახლადშექმნილი იტალიის]] დახმარებით პრუსიამ შექმნა ისეთი დიპლომატიური გარემო, რომელმაც ხელი შეუწყო ავსტრიის მხრიდან პრუსიისთვის ომის გამოცხადებას. 1866 წლის აპრილში, [[ფლორენცია]]ში, პრუსიის წარმომადგენელმა ხელი მოაწერა საიდუმლო დოკუმენტს, რომელიც ავალდებულებდა იტალიას პრუსიისთვის დახმარებაში. მეორე დღეს, პრუსიის დელეგატმა ფრანკფურტის ასამბლეაში წარადგინა გეგმა, რომელიც ითვალისწინებდა ეროვნული კონსტიტუციის, პირდაპირ არჩეული ეროვნული პარლამენტისა და საყოველთაო საარჩევნო უფლებების შეცვლის გეგმას. გერმანელი ლიბერალები ეჭვის თვალით უყურებდნენ ამ გეგმას, ვინაიდან იცოდნენ ბისმარკის პოლიტიკის თავისებურებანი. სკეპტიკოსებმა ეს გეგმა მიიჩნიეს არა პროგრესულ რეფორმად, არამედ კონკრეტული ინდივიდების ძალაუფლების განმტკიცების საშუალებად.<ref>Sheehan, pp. 900–906.</ref> ====მხარეების არჩევა==== დებატები ევოვნული კონსტიტუციის შესახებ შედარებით დაცხრა, როდესაც მოვიდა ცნობები იტალიური ჯარების გადაადგილების შესახებ. ავტრიის მთავრობად გასცა ნაწილობრივი მობილიზაციის ბრძანება სამხრეთ რეგიონებში, იტალიელებმა, კი სრული მობილიზაციის ბრძანება გასცეს. მიუხედავად კონფლიქტის რაციონალურად გადაწყვეტის შესახებ რჩევებისა, იტალია, ავსტრია და პრუსია ჯიუტად მიდიოდნენ შეიარაღებული კონფლიქტის გზით. 1 მაისს, ვილჰელმის ბრძანების შემდგომ, პრუსიამაც ჯარების სრული მობილიზაცია მოახდინა.<ref>Sheehan, p. 906; [[Geoffrey Wawro]], ''The Austro Prussian War: Austria's War with Prussia and Italy in 1866.'' Cambridge, Cambridge University, 1996, pp. 82–84.</ref> პარლამენტში, საშუალოს შტატების ჯგუფმა, რომელიც მიტელსტატენის სახელითაა ცნობილი, მხარი დაუჭირა სრულ დემობილიზაციას კონფედერაციის საზღვრებში. პრუსიის ომის კაბინეტი მიხვდა, რომ მათი მხარდამჭერი მხოლოდ ბრანდერბურგთან მიმდებარე ორი პატარა სამთავრო იყო.<ref>Sheehan, pp. 905–906.</ref> ასევე გამოჩდნენ სოციალური და პოლიტიკური ჯგუფები, რომლებიც ეწინააღდმეგებოდნენ პრუსიის საბრძოლო ტაქტიკას. გერმანულ შტატებში, ქალაქის საბჭოებში ეწინააღმდეგებოდნენ ავსტრიასა და პრუსიას შორის მომხდარ ნებისმიერ კონფლიქტს. მათ სჯეროდათ, რომ კონფლიქტები მხოლოდ დიდგვაროვანთა ინტერესებში შედიოდა და მათი (მოსახლეობის) ინტერესები იჩაგრებოდა. ხალხის აზრიც პრუსიის დომინაციის საწინააღმდეგოდ იყო. კათოლიკე მოსახლეობა რინესა და კოლონიეს მიდამოებში ავსტრიის მხარდაჭერას აგრძელებდა. გვიანი გაზაფხულისთვის, მნიშვნელოვანი შტატების უმრავლესობა, გერმანიის შტატების ძალით რეორგანიზაციის წინააღმდეგნი იყვნენ. პრუსიის კაბინეტი უყურებდა გერმანიის გაერთიანებას, როგორც სიძლიერის საკითხს. არსებობდა კითხვა, თუ ვის ჰქონდა ძალა და მოთმინება იმისათვის, რომ ეს ძალა დაემორჩილებინა. ამასობაში, ფრანკფურტში მყოფი ლიბერალურმა ასამბლეა უყურებდა გერმანიის ერთიანობის პროცესს, როგორც მოვლენას, რომელიც მივიდოდა ძალის გადანაწილების ეტაპამდე.<ref>Sheehan, p. 909.</ref> ====იზოლირებული ავსტრია==== [[File:1866 prinz-friedrich-karl-bei-koeniggraetz 1b-640x428.jpg|thumb|upright=1.3|alt=officer on horseback ordering his enthusiastic massed infantry into battle|პრუსიის პრინცი - ფრიდრიხ კარლო მოუწოდებს პრუსიის არმიას შეტევისკენ; სადოვის ბრძოლა.]] მართალია, ზოგმა გერმანულმა შტატმა ავსტრიის მხარე დაიჭირა, მაგრამ მათ მაინც ვერ შეძლეს პრუსიის ჯარების წინააღმდეგ ეფექტური ზომების მიღება. ავსტრიის ჯარი, კი, თავის მხრივ დაუპირისპირდა ტექნოლოგიურად ბევრად უფრო ძლიერ პრუსიულ არმიას, მხოლოდ და მხოლოდ საქსონიის დახამრების იმედით. საფრანგეთიც დაჰპირდა ავსტრიაას დახმარებას, მაგრამ ამ დახმარებამ დააგვიანა და საბოლოოდ არაეფექტური გამოდგა.<ref>Wawro, pp. 50–60; 75–79.</ref> ავსტრიასთან სიტუაციის გართულების შემდეგ, იტალიას უწევდა ორ ფრონტზე ბრძოლა, რადგან ავსტრიასთან ბრძოლის გარდა მიმდინარეობდა მესამე იტალიური დამოუკიდებლობის ომი, ვენეციასა და ადრიატიკის ზღვაში.<ref>Wawro, pp. 57–75.</ref> [[File:Map-AustroPrussianWar-annexed.svg|thumb|upleft=1.3|Aftermath of the war: {{legend|#0062BD |პრუსია}} {{legend|#81ABDE |პრუსიის მიერ ანექსირებული ტერიტორია}} {{legend|#04C6FF |პრუსიის მოკავშირეები}} {{legend|#FF5850 |ავსტრია}} {{legend|#FFB1BD |ავსტრიის მოკავშირეები}} {{legend|#2DDDA0 |გერმანიის კონფედერაციის ნეიტრალური წევრები}}]] ერთდღიან ომში, სადოვას სოფელთან ახლოს, [[ფრედრიკ კარლი]] და მისი ჯარი გვიან მივიდა და ამ ყველაფერთან ერთად, არასწორ ადგილასაც. სწორ ადგილზე მისვლისთანავე პრუსიელებმა დამაჯერებლად მოიგეს ომი, რამაც აიძულა ჰაბსბურგებს, რომ დამარცხება ეღიარებინათ. ამ მოვლენებმა „შექმნა“ „გერმანია ავსტრიის გარეშე“.<ref>Sheehan, pp. 908–909</ref> ===''Realpolitik'' და ჩრდილოეთ გერმანიის კონფედერაცია=== მშვიდობა მნიშვნელოვანი იყო იმისათვის, რომ რუსეთი არ ჩართულიყო ომში, ავსტრიის მხარეს.<ref>Taylor, ''Bismarck'', pp. 87–88.</ref> პრუსიამ მოახდინა [[ჰანოვერი]]ს, კასელის საჰეცოგოსა და [[ფრანკფურტი]]ს ანექსიერება. დამრსმტადტის საჰერცოგომ დაკარგა ტერიტორიები, მაგრამ არა სუვერენულობა. [[მეინი]]ს მდინარის სამხრეთით მდებარე შტატებმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც, მათ უწევდათ გადასახადების გადახდა და პრუსიის გავლენის სფეროში მოქცევა. ავსტრია და მისი მოკავშირეების უმეტესობა „გაირიცხა“ ჩრდ. გერმანული კონფედერაციიდან.<ref>Sheehan, p. 910.</ref> ავსტრიული დომინაციის დასასრულმა, გერმანული შტატების ინტერესი ბალკანეთისკენ გადაიტანა. 1867 წელს, ავსტრიის იმპერატორი, [[ფრანც იოზეფი]] დათანხმა ავსტრო-უნგრეთის კომპრომისს, რომლის მიხედვითაც იქმნებოდა ორმაგი, ავსტრო-უნგრული მონარქია.<ref>Sheehan, pp. 905–910.</ref> [[პრაღის ზავი|პრაღის ზავმა]], ავსტრიასა და იტალიას შორის ურთიერთობების რესტრუქტურიზაია მოახდინა. მიუხედავად იმისა, რომ ავსტრიელები სამხედრო სფეროში ბევრად უფრო წარმატებულნი იყვნენ, მათ დაკარგეს [[ლომბარდო-ვენეციის სამეფო|ვენეციის]] მნიშვნელოვანი პროვინცია. ჰაბსბურგებმა ვენეცია დაუთმეს საფრანგეთს, რომელმაც შემდეგ ოფიციალურად გადასცა კონტროლი იტალიას.<ref>Rosita Rindler Schjerve ''Diglossia and Power: Language Policies and Practice in the Nineteenth Century Habsburg Empire'', 2003, {{ISBN|3-11-017653-X}}, pp. 199–200.</ref> ფრანგული საზოგადოება აღშფოთდა პრუსიის გამარჯვებით და მოითხოვა რევანში სადოვასთვის, რაც ანტიპრუსიული განწყობის აშკარა მაჩვენებელი იყო. ეს განწყობა, რამდენიმე თვეში, [[საფრანგეთ-პრუსიის ომი|ფრანკო-პრუსიულ]] ომში გადაიზარდა.<ref>Bridge and Bullen, ''The Great Powers and the European States System 1814–1914''.</ref> ავსტრო-პრუსიულმა ომმა ასევე დააზარალა ურთიერთობები საფრანგეთის მთავრობასთან. [[ბიარიცი]]ს შეხვედრაზე, 1865 წლის სექტემბერში, [[ნაპოლეონ III]]-თან, ბისმარკისთვის გასაგები უნდა ყოფილიყო, რომ საფრანგეთი აპირებდა ბელგიისა და ლუქსემბურგის ანექსირებას, იმის სანაცვლოდ, რომ ფრანგები ნეიტრალურნი დარჩნენ ომში. ეს ანექსირებები არ მოხდა, რასაც მოჰყვა ნაპოლეონის მხრიდან მტრული განწყობის გაღვივება, ბისმარკის მიმართ. რეალურად, ავსტრიის დამარცხებამ გამოიწვია ადგილობრივი ავტრონომიისა და ლიბერალიზმის გადაფასება.<ref>Sheehan, pp. 909–910; Wawro, Chapter 11.</ref> ახალი ჩრდილო გერმანულ კონფედერაციას ჰქონდა თავისი კონსტიტუცია, დროშა, სამთავრობო და ადმინისტრაციული სტრუქტურები. სამხედრო გამარჯვების დახმარებით, ბისმარკის პრუსიამ შეძლო დაემარცხებინა ავსტრიის წინააღმდეგობა გაერთიანებული გერმანიის იდეისადმი. შესაძლოა ავსტრიის გავლენა გერმანულ შტატებზე აღარ იყო ისეთი მძლავრი, მაგრამ ომმა ასევე გაანადგურა გერმანული ერთიანობის სულისკვეთება. გერმანიის სახელმწიფოთა უმეტესობა აღშფოთებული იყო პრუსიის ძალაუფლების პოლიტიკით.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', Chapter V: ''From Reaction to Unification'', pp. 225–269.</ref> ==ომი საფრანგეთთან== 1870 წლისთვის, სამი მნიშვნელოვანი გაკვეთილი ავსტრო-პრუსიული ომისა, ნათელი იყო. პირველი იყო, რომ სამხედრო ძალით, ძლიერ ქვეყანას შეუძლია დაუპირისპირდეს ძველ მოკავშირეს და 1815 წელს ჩამოყალიბებულ გავლენის სფეროებს. მეორე, დიპლომატიური მანევრების დახმარებით, ჭკვიან ლიდერს შეეძლო ისეთი გარემოს შექმნა, რომელშიც მოწინააღმდეგე სახელმწიფო მას პირველი დაესხმებოდა თავს, ხოლო თვითონ, კი მსხვერპლის როლს მოირგებდა. და ბოლოს, ვინაიდან, პრუსიის სამხედრო ძალა ბევრად აღემატებოდა ავსტრიისას, პრუსიას ნამდვილად ჰქონდა რესურსი კონფედერაციის სხვა შტატების დაცვისა. 1866 წელს, საშუალო ზომის გერმანული შტატები დაუპირისპირდენენ პრუსიას, მაგრამ 1870-იანი წლისთვის, ეს შტატები უკვე მყარად იდგნენ პრუსიის გვერდით, ნებისმიერ სამხედრო კონფლიქტში. ჭკვიანური დიპლომატიით, ბისმარკმა შექმნა სიტუაცია, რომელშიც საფრანგეთ მოუწია აგრესორის როლის თამაში, ხოლო პრუსია, კი გერმანიის უფლებებისა და თავისუფლებების დამცველად გვევლინებოდა.<ref>Howard, pp. 4–60.</ref> ===ესპანეთში გავლენის სფეროების დაშლა=== 1815 წლის ვენის კონგრესზემ მეტერნიხმა და მისმა კონსერვატორმა მოკავშირეებმა აღადგინეს ესპანეთის მონარქია მეფე [[ფერდინანდ VII]]-ს მეთაურობის ქვეშ. შემდეგი 40 წლის განმავლობაში, ძლიერი ქვეყნები უჭერდნენ მხარს ესპანეთის მონარქიას, მაგრამ 1868 წლის მოვლენებმა ძველ სისტემას გამოცდა მოუწყო. ესპანეთის რევოლუციის შედეგად, გადააგდეს დედოფალი [[იზაბელა II]] და ტახტი ცარიელი დარჩa. ესპანეთი, რომელიც ეძებდა შესაფერის კათოლიკე კანდიდატს, შეთავაზება სამ ევროპელ პრინცს გაუკეთა, რომელთაგანაც ყველა [[ნაპოლეონ III]]-მ დაიწუნა, რომელიც რეგიონალური ძალის „გადამნაწილებლად“ გვევლინებოდა. საბოლოოდ, 1870 წელს, ტახტი შესთავაზეს ლეოპოლდს, ჰოჰენცოლერნის პრინცს.<ref>Howard, pp. 50–57.</ref> შემდეგ მომხარ ფურორს, ისტორიკოსებმა უწოდეს „ჰოენცოლერნის კანდიდატურა“. მომდევნო რამდენიმე კვირის განმავლობაში, ეს მოვლენები მთელი ევროპის სალაპარაკო თემა იყო.<ref>Howard, pp. 55–56.</ref> ლეოპოლდის გამეფება ნიშნავდა საფრანგეთის ორივე მხარეს გერმანელი მეფის არსებობას, რაც მიუღებელი იყო ფრანგული მხარისთვის. საფრანგეთის მხარემ მკაცრად გააფრთხილა ჰოენცოლერნის მხარე. თუ პრინცი შემოთავაზებას დათანხმდებოდა, საფრანგეთი შესაბამის ზომებს მიიღებდა. პრინცმა თავისი კანდიდატურა, სიტუაციის განმუხტვის მიზნით გადააყენა. ფრანგულმა მხარემ ეს არ იკმარა და პირდაპირ მეფე ვილჰელმთან მივიდა და მოსთხოვა პრისიულ მხარეს განცხადების განცხადება.<ref>Howard, pp. 56–57.</ref> განცხადებაში ნათქვამი უნდა ყოფილიყო, რომ პრუსია არასდროს დაუჭერდა ჰოენცოლერნის კანდიდატს მხარს. მეფემ ამაზე უარი განაცხადა და ეს სიტუაცია ბისმარკს აცნობა. ბისმარკმა ფრანგთა მოთხოვნები საჯაროდ გამოაქვეყნა და მასში მცირედი ცვლილებები შეიტანა. ამ ყველაფერმა საფრანგეთში დიდი აღშფოთება გამოიწვია. ფრანგული საზოგადოება, რომელიც ისედაც აღშფოთებული იყო სადოვასთან მარცხის გამო, კიდევ უფრო გაბრაზდა და ომის გამოცხადება მოითხოვა.<ref>Howard, pp. 55–59.</ref> ===საბრძოლო ოპერაციები=== [[File:BismarckundNapoleonIII.jpg|thumb|alt=a tired sick old man in French military uniform, sitting beside an erect senior officer in Prussian uniform, spiked helmet, and sword|იმპერატორი ნაპოელონ III (მარცხენა), ოტო ფონ ბისმარკი (მარჯვენა). ბისმარკს ხელში უჭირავს ხმალი, რომელიც ნაპოლეონის დანებების ნიშანია. 1870 წლის 2 სექტემბერი.]] ნაპოლეონ III-მ სცადა ტერიტორიულ დათმობებზე მოლაპარაკებებს, ავსტრო-პრუსიულ ომამდე და მის შემდეგ, მაგრამ მისი მედიატორის როლისდა მიუხედავად, მას არაფერი შერჩა. ის შემდეგ იმედოვნებდა, რომ ავსტრია შეუერთდებოდა შურისძიების ომს, თავის ყოფილ მოკავშირეებთან ერთად. ეს იმედი არსებობდა 1866 წლამდე, სანამ გერმანიის შტატებს შორის სამხედრო გაერთიანების შეთანხმება დაიდებოდა. იმის მაგივრად, რომ საფრანგეთი შურისძიების ომში ჩაბმულიყო მოკავშირე გერმანელ შტატებთან ერთად, გამოვიდა ისე, რომ ყველა გერმანული შტატის წინააღმდეგ უწევდა ბრძოლა, მაშინ, როდესაც თვითონ არცერთი მოკავშირე არ გააჩნდა.<ref>Howard, pp. 64–68.</ref> პრუსიული ჯარები ბევრად უფრო მობილიზებული და მომზედებულნი შეხვდენენ შეტაკებებს. რამდენიმე ბრძოლის შემდეგ, პრუსიელები დაიძრნენ [[მეცი]]სა და [[პარიზი]]სკენ. მათ ტყვედ ჩაიგდეს ნაპლეონი და მთელი დარჩენილი ფრანგული არმია პატიმრებად წაიყვანეს, სედანში, 1870 წლის 1 სექტემბერს.<ref>Howard, pp. 218–222.</ref> ===გერმანიის იმპერიად გამოცხადება=== საფრანგეთის იმპერატორის სამარცხვინო დატყვევება, და საფრანგეთის არმიის დაკარგვამ, საფრანგეთის მთავრობაში არეულობა გამოიწვია. ნაპოლეონის მოწინააღმდეგეებმა გადააგდეს მისი მთავრობა და თავი [[საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა|მესამე რესპუბლიკად]] გამოაცხადეს.<ref>Howard, pp. 222–230.</ref> გერმანული მხარის მოლოდინი მშვიდობა იყო, მაგრამ ფრანგები უარს ამბობდნენ დანებებაზე. პრუსიულმა არმიამ დაიკავა პარიზი და საფრანგეთის დედაქალაქი იანვრის შუა რიცხვებამდე ამ მდგომარეობაში იყო.<ref>Taylor, ''Bismarck'', p. 126</ref> 1871 წლის 18 იანვას, გერმანელმა პრინცებმა და სამხედრო მეთაურმა [[ვილჰელმ I (გერმანიის იმპერატორი)|ვილჰელმი]] გერმანიის იმპერატორად გამოაცხადა,[[ვერსალის სასახლე]]ში.<ref>[http://www.dhm.de/lemo/html/kaiserreich/innenpolitik/reichsgruendung/index.html Die Reichsgründung 1871] (The Foundation of the Empire, 1871), Lebendiges virtuelles Museum Online, accessed 2008-12-22. German text translated: [...] on the wishes of Wilhelm I, on the 170th anniversary of the elevation of the House of Brandenburg to princely status on 18 January 1701, the assembled German princes and high military officials proclaimed Wilhelm I as German Emperor in the Hall of Mirrors at the Versailles Palace.</ref> ფრანკფურტის შემდგომი ხელშეკრულების თანახმად, საფრანგეთმა დათმო თავისი ტერიტორეიბის ნაწილი ([[ელზასი]] და [[ლორენი]]ს გერმანულენოვანი ნაწილი) და დაეკისრა ანაზღაურების გადახდა.<ref>Taylor, ''Bismarck'', p. 133.</ref><ref>Crankshaw, Edward. ''Bismarck''. New York, The Viking Press, 1981, p. 299.</ref> ===გაერთიანების პროცესის მნიშვნელობა=== [[File:Wernerprokla.jpg|thumb|upright=1.5|alt=painting of well dressed and portly princes and dukes cheering a king on a dais|1871 წლის 18 იანვარი; გერმანიის იმპერიად გამოცხადება პარიზში, ვერსალის სარკეთა დარბაზში.]] ფრანკო-პრუსიულ ომში გამარჯვებამ გაამყარა ნაციონალისტური ქვაკუთხედი. 1860-იანი წლების პირველ ნახევარში, ავსტრია და პრუსია, ორივე ამტკიცებდა, რომ საუბრობდა გერმანულენოვანი სახელმწიფოების სახელით. ორივე ამტკიცებდა, რომ შეეძლო გერმანული შტატების ინტერესების დაცვა. 1866 წელს, ავსტრიაში გამარჯვების შემდგომ, პრუსიამ განამტკიცა თავისი პოზიციები გერმანულ შტატებში, ამასობაში, კი ავსტრიამ ყურადღება ბალკანური მხარისკენ გადაიტანა. 1871 წელს, საფრანგეთში მოპოვებულმა გამარჯვებამ, პრუსიის ჰეგემონია გაზარდა საერთაშორისო დონეზე. ვილჰელმის კაიზერად წოდების შემდგომ, პრუსია ახალი იმპერიის ლიდერად ითვლებოდა. სამხრეთის შტატები ოფიციალურად გერმანიის ნაწილად გამოცხადნენ, ფრანკფურტის 1871 წლის ზავით, რომელმაც ფორმალურად დაასრულა ომი.<ref>Howard, Chapter XI: the Peace, pp. 432–456.</ref> მართალია, ბისმარკმა ხელმძღვანელობდა გერმანიის კონფედერაციიდან, ფედერალურ ნაციონალურ სახელმწიფოდ გადაკეთებაში, მას ეს მარტოს არ გაუკეთებია. გაერთიანება მოხერხდა საღვთო რომის იმპერიის პირობებში სამართლებირივი კოლაბორაციისა და „ზოველერნის“ ეკონომიკური კოლაბორაციის დახმარებით. „ვორმორცთან“ დაკავშირებულ სირთულეებს, 1848 წელს, ლიბერალების გავლენა, ვონ როონის სამხედრო რეორგანიზაციამ და ვონ მოლტკეს სტრატეგიულმა ოსტატობამ დიდი როლი ითამაშა პოლიტიკურ გაერთიანებაში.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 255–257.</ref> ==პოლიტიკური და ადმინისტრაციული გაერთიანება== ახალ გერმანულ იმპერიაში 26 პოლიტიკური ერთეული შედიოდა: 25 კონსტიტუციური სახელმწიფო და ერთი იმპერიული ტერიტორია. რამდენიმე ქვეყნის გაერთიანებას სჭირდებოდა რამდენიმე სამხედრო გამარჯვებაზე ბევრად მეტი. უნდა ამაღლებულიყო და შეცვლილიყო მოსახლეობის მორალი. ასევე გადახედილი უნდა ყოფილიყო პოლიტიკური, სოციალური და კულტურული ქცევა. უნდა შექმნილიყო ახალი მეტაფორები „ჩვენსა“ და „მათ“ შესახებ. ჩნდება კითხვები, ვინ იყვნენ ახალი წევრი ქვეყნები? რას წარმოადგენდნენ? როგორ იყვნენ ორგანიზებულნი?<ref>[[Alon Confino]]. ''The Nation as a Local Metaphor: Württemberg, Imperial Germany, and National Memory, 1871–1918.'' Chapel Hill, University of North Carolina Press, 1997.</ref> ===იმპერიის წევრი სახელმწიფოები=== მართალია, გერმანიის იმპერიამ, რომელიც ხშირად ხასიათდებოდა, როგორც მონარქების ფედერაცია, მოახდინა 26 სხვადასხვა მმართველობის მქონე კონსტიტუციური სახელმწიფოს ფედერაციად გადაქცევა.<ref>Richard J. Evans, ''Death in Hamburg: Society and Politics in the Cholera Years, 1830–1910.'' New York, 2005, p. 1.</ref> {{German Empire States|width=700|include_list=y}} {{Clear}} ===იმპერიის პოლიტიკური სტრუქტურა=== 1866 წლის [[ჩრდილოეთ გერმანიის კონსტიტუცია]] გახდა 1871 წლის გერმანიის იმპერიის კონსტიტუცია, მცირე შესწორებებით. ამ კონსტიტუციით, ახალმა გერმანიამ რამდენიმე დემოკრატიული თვისება შეიძინა. აღსანიშნავია, რომ იმპერიის პარლამენტი, პრუსიის პარლამენტისგან განსხვავებით, მოქალაქეებს თანაბარ საარჩევნო უფლებებს ანიჭებდა (მამაკეცებს, რომელთა ასაკიც შეადგენდა 25 წელს).<ref>Blackbourn, ''Long Century'', p. 267.</ref> აღსანიშნავია პრუსიის დიდი გავლენა როგორც აღმასრულებელ ორგანეობში (ეს გავლენა კაიზერის ხელში იყო, რომელმა ფედერალური კანცლერი დანიშნა) ისე საკანონმდებლო ორგანოებში. კანცლერი ანგარიშვალდებული იყო მხოლოდ იმპერატორის წინაშე და ემსახურებოდა მთლიანად იმპერატორს. ოფიციალურად კანცლერი ფუნქციონირებდა როგორც ერთკაციანი კაბინეტი და პასუხისმგებელი იყო ყველა სახელმწიფო საქმის წარმართვაზე; პრაქტიკაში სახელმწიფო მდივნები (ბიუროკრატიული მაღალჩინოსნები, რომლებიც ხელმძღვანელობდნენ ისეთ სფეროებს, როგორიცაა ფინანსები, ომი, საგარეო საქმეთა და ა.შ.), არაოფიციალური პორტფელის მინისტრების როლს ასრულებდნენ. 1872–1873 და 1892–1894 წლების გარდა, საიმპერატორო კანცლერი ყოველთვის იმპერიული დინასტიის ჰეგემონური სახლის სამეფოს, პრუსიის პრემიერ მინისტრი იყო. საიმპერატორო პარლამენტს ჰქონდა კანონპროექტების მიღების, შეცვლის ან უარყოფის ძალა, მაგრამ მას არ შეეძლო კანონმდებლობის ინიციირება. (ინიციირება ევალებოდა კანცლერს.) ზოგმა სახელმწიფომ შეინარჩუნა საკუთარი მთავრობა, მაგრამ მათი სამხედრო ძალა პრუსიის განკარგულების ქვეშ იმყოფებოდა. უფრო დიდი სახელმწიფოების (მაგალითად, ბავარიისა და საქსონიის სამეფოების) სამხედროებმა გარკვეული ავტონომია შეინარჩუნეს, მაგრამ მათ დიდი რეფორმები გაიარეს პრუსიის სამხედრო პრინციპებთან კოორდინაციისთვის და ომის დროს ფედერალური მთავრობის კონტროლის ქვეშ მოექცნენ.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 225–301.</ref> ===ისტორიული არგუმენტები და იმპერიის სოციალური ანატომია=== [[File:Niederwald memorial 1.JPG|thumb|alt=Statue of the allegorical figure Germania| „გერმანია“ (ქანდაკება, რომელიც აშენდა 1877-83 წლებში.]] სონდერვეგის ჰიპოთეზა აღნიშნავს გერმანიის რთულ XX საუკუნეს, ახალი იმპერიის სუსტ პოლიტიკურ, იურიდიულ და ეკონომიკურ საფუძველს. პრუსიის ელიტამ, იუნკერებმა შეინარჩუნეს პოლიტიკური ძალაუფლების მნიშვნელოვანი ნაწილი გაერთიანებულ სახელმწიფოში. სონდერვეგის ჰიპოთეზა უკავშირებს მათ ძალას რევოლუციური მიღწევის არარსებობას საშუალო ფენაში, ან გლეხებში, 1848 წელს და 1871 წელს.<ref>David Blackbourn and Geoff Eley. ''The peculiarities of German history: bourgeois society and politics in nineteenth-century Germany.'' Oxford [Oxfordshire] and New York, Oxford University Press, 1984. Peter Blickle, ''Heimat: a critical theory of the German idea of homeland'', Studies in German literature, linguistics and culture. Columbia, South Carolina, Camden House; Boydell & Brewer, 2004. Robert W. Scribner, [[Sheilagh C. Ogilvie]], ''Germany: a new social and economic history.'' London and New York, Arnold and St. Martin's Press, 1996.</ref> მსხვილი ბურჟუაზიის როლის შესახებ კვლევამ, რომელიც მოიცავდა ინფორმაციას ბანკირებს, ვაჭრებს, მრეწველებს და მეწარმეებს შესახებ, ახალი სახელმწიფოს მშენებლობაში მნიშვნელოვნად უარყო იუნკერების, როგორც სოციალური ჯგუფის, პოლიტიკური და ეკონომიკური დომინირება. სხვადასხვა ჯგუეფების დამატებითმა კვლევებმა ხელი შეუწყო იმ პერიოდის ახალ ხედვას. მართალია, იუნკერები განაგრძობდნენ კონკრეტული სფეროების კონტროლს, მაგრამ ისინი ვერ დომინირებდნენ სოციალურ, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ საკითხებში. აღმოსავლეთის იუნკერების ძალაუფლებას ჰქონდა შექმნილი საწინააღმდეგო გარემო დასავლეთის პროვინციებში, დიდი ბურჟუაზიის სახით და მზარდ პროფესიონალურ კლასის ბიუროკრატების სახით (მაგ: მასწავლებლების, პროფესორების, ექიმების, იურისტების, მეცნიერთა და ა.შ).<ref>To name only a few of these studies: Geoff Eley, ''Reshaping the German right: radical nationalism and political change after Bismarck.'' New Haven, 1980. Richard J. Evans, ''Death in Hamburg: Society and Politics in the Cholera Years, 1830–1910.''New York, 2005. Richard J. Evans,''Society and politics in Wilhelmine Germany.'' London and New York, 1978. Thomas Nipperdey, ''Germany from Napoleon to Bismarck, 1800–1866.'' Princeton, New Jersey, 1996. Jonathan Sperber, ''Popular Catholicism in nineteenth-century Germany.'' Princeton, N.J., 1984. (1997).</ref> ==პოლიტიკურ მექანიზმს მიღმა: ერის ჩამოყალიბება== [[File:Koblenz im Buga-Jahr 2011 - Deutsches Eck 01.jpg|thumb|upright=1.5|alt=high angle view the confluence of two major rivers, marked by the statue of a man on a horse, with a city behind|კაიზერ ვილჰელმის ძეგლი ქალაქ კონბლენცში.]] თუ ვარტნურგისა და ჰამბარხის მიტინგებს აკლდა კონსტიტუცია და ადმინისტრაციული აპარატი, ეს პრობლემა 1867 და 1871 წლებში მოგვარდა. მაგრამ. გერმანელებმა აღმოაჩინებეს რომ დროშები, სახალხო გამოსვლები, ენთუზიაზმით აღსავსე ხალხი, კონსტიტუცია, პოლიტიკური რეოგრანიზაცია და ა.შ არ იყო საკმარისი [[ერი]]ს შესაქმნელად.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 240–290.</ref> ყველაზე მნიშვნელოვანი ასპექტი ერის შესაქმნელად იყო ეროვნული კულტურის შექმნა, ხშირად (მაგრამ არა აუცილებლად), ეროვნული პოლიტიკის დახმარებით. ახალ გერმანულ ერში, რომელსაც მოჰყვა პოლიტიკური, ეკონომიკური და ადმინისტრაციული გაერთიანებამ გერმანიის საზოგადოებაში არსებული წინააღმდეგობების მოგვარება. კერძოდ, ეს გულისხმობდა ბრძოლას ენასთან, განათლებასთან, რელიგიასთან. გერმანიზაციის პოლიტიკა მოიცავდა არაგერმანელი ერების იმპერიის ნაწილად აღქმნის პროცესს, დანიელი და პლონელი მოსახლეობის ჩათვლით. იმპერია შეეცადა სკოლებში დაენერგა სისტემა, რომელიც ხაზს გაუსვამდა საერთო წარსულს ამ ერებისა. და ბოლოს, საკითხი ახალი იმპეიის რელიგიამდეც მივიდა.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 243–282.</ref> ===''Kulturkampf''=== ზოგიერთი გერმანელისთვის, სიტყვა ერი, არ მოიცავდა პლურალიზმს და ძირითადად კათოლიკეები, ყურადღების ქვეშ მოექცნენ. ზოგი გერმანელი, განსაკუთრებით, კი ბისამრკი, შიშობდა, რომ კათოლიკეების კავშირს პაპთან, შეიძლება ერისთვის ცუდი შედეგები მოეტანა. როგორც კანცლერი, ბისმარკი შეეცადა რომის კათოლიკური ეკლესიის გავლენის შემცირებას, რაც არ გამოუვიდა. კათოლიკური ეკლესიის გავლენის შემცირება შესაძლებელი იყო მისი პოლიტ ერთეული, კათოლიკურ ცენტრალური პარტიის შეზღუდვით. მაგრამ, ეს პარტია კარგად იყო დამკვიდრებული გერმანიის ქალაქებსა და რეგიონებში.<ref>Blackbourn, ''Long Century'', pp. 283; 285–300.</ref> 1873 წლის მაისში, სახელმწიფოს მხრიდან რეგულირებადი გახდა მღვდლებისა დანიშვნისა და განათლების პროცესი. 1875 წელს, კანონში ცვლილებების შედეგად, კათოლიკური ეკლესიის სუბსიდირება შეწყდა და რელიგიას, პრუსიის კონსტიტუციის მიხედვით, შეუწყდა დაცვა.<ref>Jonathan Sperber. ''Popular Catholicism in nineteenth-century Germany'', Princeton, N.J., 1984.</ref> ===ებრაული საზოგადოების ინტეგრაცია=== გერმანიზებული ებრაელები დარჩნენ კიდევ ერთ დაუცველ მოსახლეობად ახალ გერმანულ სახელმწიფოში. 1780 წლიდან, საღვთო რომის იმპერატორის, [[იოზეფ II|იოზეფ II-]]ს ემანსიპაციის შემდეგ, ებრაელებს, ყოფილი ჰაბსბურგის ტერიტორიებზე ჰქონდათ მნიშვნელოვანი ეკონომიკური და იურიდიული პრივილეგიები, რაც მათ კოლეგებს სხვა გერმანულენოვან ტერიტორიებზე არ ჰქონდათ. მაგალითად, მათ შეეძლოთ მიწის საკუთრება. მათ ასევე შეეძლოთ განათლების მიღება პროფესიულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებსა, თუ უნივერსიტეტებში. ნაპოლეონის ეპოქის პერიოდში, ქრისტიანებსა და ებრაელებს შორის არსებული ბარიერები ჩამოინგრა. ნაპოლეონმა ბრძანა ებრაელების განთავისუფლება საფრანგეთის მიერ მართულ ყველა ტერიტორიაზე. მათი ფრანგი კოლეგების მსგავსად, მდიდარი გერმანელი ებრაელები ასპონსორობდნენ სალონებს; კერძოდ, რამდენიმე ებრაელმა სალონმა მნიშვნელოვანი თავყრილობები ჩაატარა ფრანკფურტში და ბერლინში, რომლის დროსაც გერმანელმა ინტელექტუალებმა განავითარეს რესპუბლიკური ინტელექტუალიზმის საკუთარი ფორმა. სალონებს მიღმა, ებრაელებმა განაგრძეს გერმანიზაციის პროცესი. მათ მიიღეს ჩაცმულობისა და მეტყველების გერმანული მოდელები, რომლითაც ცდილობდნენ თავი დაეკავებინათ XIX საუკუნის განვითარებადი გერმანიის საზოგადოებრივ სფეროში.<ref>Marion Kaplan, ''The making of the Jewish middle class: women, family, and identity in Imperial Germany'', New York, 1991.</ref> გაერთიანების წლების განმავლობაში, გერმანელმა ებრაელებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს გერმანიის პროფესიული, ინტელექტუალური და სოციალური ცხოვრების ინტელექტუალურ საფუძვლების შექმნაში. 1880-იან და 1890-იან წლებში, რუსეთიდან ებრაელების განდევნამ გაართულა ინტეგრაციის პროცესი გერმანიის საზოგადოებრივ სფეროში. რუსი ებრაელები ათასობით გერმანულ ქალაქებში ჩავიდნენ; ნაკლებად განათლებულნი და ნაკლებად შეძლებულნი, მათმა სავალალო სიღარიბე ბევრი გერმანიზებული ებრაელი შეაშფოთა. სიღარიბესთან დაკავშირებული მრავალი პრობლემა (როგორიცაა ავადმყოფობა, გადატვირთული საცხოვრებელი ფართი, უმუშევრობა, გერმანული ენის სწავლაზე უარი და ა.შ.) ხაზს უსვამს მათ გამორჩეულობას არა მხოლოდ ქრისტიანი გერმანელების, არამედ ადგილობრივი ებრაელი მოსახლეობიდანაც.<ref>Kaplan, in particular, pp. 4–7 and Conclusion.</ref> ===ერის ისტორიის დაწერის პროცესი=== ერის მშენებლობის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტი, გმირული წარსულის ისტორია, ისეთ ნაციონალისტ გერმანელ ისტორიკოსებს ეკუთვნოდათ, როგორიცაა ლიბერალი კონსტიტუციონალისტი [[ფრიდრიხ დალმანი]] (1785–1860), მისი კონსერვატორი სტუდენტი [[ჰაინრიხ ფონ ტრეიჩკე]] (1834–1896) და სხვები ნაკლებად კონსერვატორები სტუდენტები, მაგალითად, [[თეოდორ მომმსენი]] (1817–1903) და [[ჰაინრიხ ფონ სიბელი]] (1817–1895). თვით დალმანი გარდაიცვალა გაერთიანებამდე, მაგრამ მან საფუძველი ჩაუყარა ნაციონალისტურ ისტორიებს ინგლისისა და საფრანგეთის რევოლუციების ისტორიებში არსებობას.<ref>Blackbourn and Eley, ''Peculiarities'', p. 241.</ref> [[ჰაინრიხ ფონ ტრეიტშკე]]ს XIX საუკუნის გერმანიის ისტორია, რომელიც 1879 წელს გამოქვეყნდა, და რომელსაც შესაძლოა შეცდომაში შემყვანი სათაური ჰქონდეს, გვაწვდის მეტწილად ინფორმაციას პრუსიის ისტორიასა და ხალხებზე. ბორუსიული მითის შექმნამ (ბორუსია ლათინური სახელია პრუსისთვის) წარმოაჩინა პრუსია, როგორც გერმანიის მხსნელი; ამ მითის მიხედვით, გაერთიანება გერმანიის ბედი იყო, ხოლო გამაერთიანებელის როლში ყოფნა, კი პრუსიის ბედი აღმოჩნდა.<ref>Karin Friedrich, ''The other Prussia: royal Prussia, Poland and liberty, 1569–1772'', New York, 2000, p. 5.</ref> ამ მოთხრობის თანახმად, პრუსიამ დომინანტური როლი ითამაშა გერმანიის სახელმწიფოების, როგორც ნაციონალური სახელმწიფოს გაერთიანებაში და მხოლოდ პრუსიას შეეძლო დაეცვა გერმანიის თავისუფლებები საფრანგეთის ან რუსეთის გავლენისგან. ამბავი გრძელდება იმით, რომ პრუსიის როლი შეირჩა გერმანელებში, 1815 წელს, ვატერლოოში, როდესაც ( და სადაც) შეიქმნა ეკონომიკური ერთიანობის „იდეა“, ხოლო 1871 წელს, კი ამას მოჰყვა გერმანიის გაერთიანება ერთი დროში ქვეშ.<ref>Many modern historians describe this myth, without subscribing to it: for example, [[Rudy Koshar]], ''Germany's Transient Pasts: Preservation and the National Memory in the Twentieth Century.'' Chapel Hill, 1998; Hans Kohn. ''German history; some new German views.'' Boston, 1954; Thomas Nipperdey, ''Germany history from Napoleon to Bismarck.''</ref> მომსენის კონტრიბუციამ Monumenta Germaniae Historica-ში საფუძველი ჩაუყარა დამატებით გზებს გამოჩენას გერმანიის ერის შესწავლაში. გაფართოვდა ცნება „გერმანია“ პრუსიის მიღმა, სხვა ტერიტორიებზეც. ლიბერალური პროფესორი, ისტორიკოსი, თეოლოგი და ზოგადად ტიტანი XIX საუკუნის მკვლევარებს შორის, მომსენი მსახურობდა პრუსიის წარმომადგენელთა პალატაში 1863-1866 და 1873-1879 წლებში. იგი ასევე მსახურობდა რაიხსტაგის დელეგატად 1881-1884 წლებში, ლიბერალური გერმანიის პროგრესის პარტიაში (Deutsche Fortschrittspartei) და მოგვიანებით ნაციონალურ ლიბერალურ პარტიაში. იგი ეწინააღმდეგებოდა ბისმარკის კულტურკამპფის ანტისემიტურ პროგრამებსა და ტექსტს, რომელსაც ხშირად იყენებდა ტრეიტშკე მისი Studien über die Judenfrage-ის (ებრაული საკითხის შესწავლა) გამოცემაში, რაც ხელს უწყობდა ებრაელთა ასიმილაციას და გერმანიზაციას.<ref>Josep R. Llobera and Goldsmiths' College. ''The role of historical memory in (ethno)nation-building.'' Goldsmiths sociology papers. London, Goldsmiths College, 1996.</ref> ==სქოლიო== {{reflist|colwidth=30em}} ==ლიტერატურა== {{refbegin|colwidth=60em}} * [[Volker Berghahn|Berghahn, Volker]]. ''Modern Germany: Society, Economy and Politics in the Twentieth Century.'' Cambridge: Cambridge University Press, 1982. {{ISBN|978-0-521-34748-8}} * Beringer, Jean. ''A History of the Habsburg Empire 1700–1918.'' C. Simpson, Trans. New York: Longman, 1997, {{ISBN|0-582-09007-5}}. * [[David Blackbourn|Blackbourn, David]], ''Marpingen: apparitions of the Virgin Mary in Bismarckian Germany''. New York: Knopf, 1994. {{ISBN|0-679-41843-1}} * Blackbourn, David. ''The long nineteenth century: a history of Germany, 1780–1918''. New York: Oxford University Press, 1998. {{ISBN|0-19-507672-9}} * Blackbourn, David and [[Geoff Eley|Eley, Geoff]]. ''The peculiarities of German history: bourgeois society and politics in nineteenth-century Germany''. Oxford & New York: Oxford University Press, 1984. {{ISBN|978-0-19-873057-6}} * Blickle, Peter. ''Heimat: a critical theory of the German idea of homeland.'' Studies in German literature, linguistics and culture. Columbia, South Carolina: Camden House Press, 2004. {{ISBN|978-0-582-78458-1}} * Bridge, Roy and Roger Bullen, ''The Great Powers and the European States System 1814–1914'', 2nd ed. Longman, 2004. {{ISBN|978-0-582-78458-1}} * Confino, Alon. ''The Nation as a Local Metaphor: Württemberg, Imperial Germany, and National Memory, 1871–1918''. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1997. {{ISBN|978-0-8078-4665-0}} * Crankshaw, Edward. ''Bismarck''. New York, The Viking Press, 1981. {{ISBN|0-333-34038-8}} * [[Ralf Dahrendorf|Dahrendorf, Ralf]]. '' Society and Democracy in Germany'' (1979) * Dominick, Raymond, III. ''The Environmental Movement in Germany'', Bloomington, Indiana University, 1992. {{ISBN|0-253-31819-X}} * [[Richard J. Evans|Evans, Richard J.]] ''Death in Hamburg: Society and Politics in the Cholera Years, 1830–1910.'' New York: Oxford University Press, 2005. {{ISBN|978-0-14-303636-4}} * Evans, Richard J. ''Rethinking German history: nineteenth-century Germany and the origins of the Third Reich.'' London, Routledge, 1987. {{ISBN|978-0-00-302090-8}} * Flores, Richard R. ''Remembering the Alamo: memory, modernity, and the master symbol.'' Austin: University of Texas, 2002. {{ISBN|978-0-292-72540-9}} * Friedrich, Karin, ''The other Prussia: royal Prussia, Poland and liberty, 1569–1772'', New York, 2000. {{ISBN|978-0-521-02775-5}} * Grew, Raymond. ''Crises of Political Development in Europe and the United States.'' Princeton, Princeton University Press, 1978. {{ISBN|0-691-07598-0}} * Hollyday, F. B. M. ''Bismarck.'' New Jersey, Prentice Hall, 1970. {{ISBN|978-0-13-077362-3}} * Holt, Alexander W. ''The History of Europe from 1862–1914: From the Accession of Bismarck to the Outbreak of the Great War.'' New York: MacMillan, 1917. {{oclc|300969997}} * [[Michael Howard (historian)|Howard, Michael Eliot.]] ''The Franco-Prussian War: the German invasion of France, 1870–1871''. New York, MacMillan, 1961. {{ISBN|978-0-415-02787-8}} * [[Isabel Hull|Hull, Isabel]]. ''Absolute Destruction: Military culture and the Practices of War in Imperial Germany.'' Ithaca, New York, Syracuse University Press, 2005. {{ISBN|978-0-8014-7293-0}} * Kann, Robert A. ''History of the Habsburg Empire: 1526–1918.'' Los Angeles, University of California Press, 1974 {{ISBN|978-0-520-04206-3}} * Kaplan, Marion. ''The making of the Jewish middle class: women, family, and identity in Imperial Germany''. New York, Oxford University Press, 1991. {{ISBN|978-0-19-509396-4}} * Kocka, Jürgen and Mitchell, Allan. ''Bourgeois society in nineteenth century Europe.'' Oxford, Oxford University Press, 1993. {{ISBN|978-0-85496-414-7}} * Kocka, Jürgen and Mitchell, Allan. "German History before Hitler: The Debate about the German Sonderweg." ''Journal of Contemporary History'' Vol. 23, No. 1 (January 1988), p.&nbsp;3–16. * Kocka, Jürgen and Mitchell, Allan. "Comparison and Beyond.'" ''History and Theory'' Vol. 42, No. 1 (February 2003), p.&nbsp;39–44. * Kocka, Jürgen and Mitchell, Allan. "Asymmetrical Historical Comparison: The Case of the German ''Sonderweg''". ''History and Theory'' Vol. 38, No. 1 (February 1999), p.&nbsp;40–50. * [[Hans Kohn|Kohn, Hans.]] ''German history; some new German views.'' Boston: Beacon, 1954. {{oclc|987529}} * [[Rudy Koshar|Koshar, Rudy]]. ''Germany's Transient Pasts: Preservation and the National Memory in the Twentieth Century.'' Chapel Hill, 1998. {{ISBN|978-0-8078-4701-5}} * Krieger, Leonard. ''The German Idea of Freedom'', Chicago, University of Chicago Press, 1957. {{ISBN|978-1-59740-519-5}} * Lee, Lloyd. ''The politics of Harmony: Civil Service, Liberalism, and Social Reform in Baden, 1800–1850''. Cranbury, New Jersey, Associated University Presses, 1980. {{ISBN|978-0-87413-143-7}} * Llobera, Josep R. and Goldsmiths' College. "The role of historical memory in (ethno)nation-building." ''Goldsmiths Sociology Papers.'' London, Goldsmiths College, 1996. {{ISBN|978-0-902986-06-0}} * [[Golo Mann|Mann, Golo]]. '' The History of Germany Since 1789'' (1968) * [[Lewis Bernstein Namier|Namier, L.B.]]. ''Avenues of History.'' New York, Macmillan, 1952. {{oclc|422057575}} * [[Thomas Nipperdey|Nipperdey, Thomas]]. ''Germany from Napoleon to Bismarck, 1800–1866.'' Princeton, Princeton University Press, 1996. {{ISBN|978-0-691-02636-7}} * Schjerve, Rosita Rindler, ''Diglossia and Power: Language Policies and Practice in the nineteenth century Habsburg Empire.'' Berlin, De Gruyter, 2003. {{ISBN|978-3-11-017654-4}} * [[Hagen Schulze|Schulze, Hagen.]] ''The course of German nationalism: from Frederick the Great to Bismarck, 1763–1867''. Cambridge & New York, Cambridge University Press, 1991. {{ISBN|978-0-521-37759-1}} * Scott, H. M. ''The Birth of a Great Power System.'' London & New York, Longman, 2006. {{ISBN|978-0-582-21717-1}} * Scribner, Robert W. and Sheilagh C. Ogilvie. ''Germany: a new social and economic history.'' London: Arnold Publication, 1996. {{ISBN|978-0-340-51332-3}} * [[James J. Sheehan|Sheehan, James J.]] ''German history 1770–1866''. Oxford History of Modern Europe. Oxford, Oxford University Press, 1989. {{ISBN|978-0-19-820432-9}} * Sked, Alan. ''Decline and Fall of the Habsburg Empire 1815–1918''. London, Longman, 2001. {{ISBN|978-0-582-35666-5}} * Sorkin, David, ''The transformation of German Jewry, 1780–1840'', Studies in Jewish history. New York, Wayne State University Press, 1987. {{ISBN|978-0-8143-2828-6}} * [[Jonathan Sperber|Sperber, Jonathan]]. ''The European Revolutions, 1848–1851''. New Approaches to European History. Cambridge, Cambridge University Press, 1984. {{ISBN|978-0-521-54779-6}} * Sperber, Jonathan. ''Popular Catholicism in nineteenth-century Germany.'' Princeton, Princeton University Press, 1984. {{ISBN|978-0-691-05432-2}} * Sperber, Jonathan. ''Rhineland radicals: the democratic movement and the revolution of 1848–1849''. Princeton, Princeton University Press, 1993. {{ISBN|978-0-691-00866-0}} * Stargardt, Nicholas. ''The German idea of militarism: radical and socialist critics, 1866–1914''. Cambridge, Cambridge University Press, 1994. {{ISBN|978-0-521-46692-9}} * Steinberg, Jonathan. ''Bismarck: A Life'' (2011) * [[A. J. P. Taylor|Taylor, A. J. P.]], ''The Struggle for Mastery in Europe 1914–1918'', Oxford, Clarendon, 1954. {{ISBN|978-0-19-881270-8}} * [[A. J. P. Taylor|Taylor, A. J. P.]]. ''Bismarck: The Man and the Statesman.'' Oxford: Clarendon, 1988. {{ISBN|978-0-394-70387-9}} * Victoria and Albert Museum, Dept. of Prints and Drawings, and Susan Lambert. ''The Franco-Prussian War and the Commune in caricature, 1870–71''. London, 1971. {{ISBN|0-901486-30-2}} * [[Mack Walker|Walker, Mack]]. ''German home towns: community, state, and general estate, 1648–1871.'' Ithaca, Syracuse University Press, 1998. {{ISBN|978-0-8014-8508-4}} * [[Geoffrey Wawro|Wawro, Geoffrey]]. ''The Austro-Prussian War.'' Cambridge, Cambridge University Press, 1996. {{ISBN|0-521-62951-9}} * Wawro, Geoffrey]. ''Warfare and Society in Europe, 1792–1914''. 2000. {{ISBN|978-0-415-21445-2}} * [[Hans-Ulrich Wehler|Wehler, Hans Ulrich]]. '' The German Empire, 1871–1918'' (1997) * Zamoyski, Adam. ''Rites of Peace: The Fall of Napoleon and the Congress of Vienna.'' New York, HarperCollins, 2007. {{ISBN|978-0-06-077519-3}} {{refend}} ==დამატებითი ლიტერატურა== {{refbegin|colwidth=60em}} * Bazillion, Richard J. ''Modernizing Germany: Karl Biedermann's career in the kingdom of Saxony, 1835–1901''. American university studies. Series IX, History, vol. 84. New York, Peter Lang, 1990. {{ISBN|0-8204-1185-X}} * Brose, Eric Dorn. ''German History, 1789–1871: From the Holy Roman Empire to the Bismarckian Reich.'' (1997) [https://www.questia.com/read/10401562 online edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201220843/http://www.questia.com/read/10401562 |date=2010-12-01 }} * Bucholz, Arden. ''Moltke, Schlieffen, and Prussian war planning''. New York, Berg Pub Ltd, 1991. {{ISBN|0-85496-653-6}} * Bucholz, Arden. ''Moltke and the German Wars 1864–1871.'' New York, Palgrave MacMillan, 2001. {{ISBN|0-333-68758-2}} * [[Christopher Clark|Clark, Christopher]]. ''Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600–1947.'' Cambridge, Belknap Press of Harvard University Press, 2006, 2009. {{ISBN|978-0-674-03196-8}} * Clemente, Steven E. ''For King and Kaiser!: the making of the Prussian Army officer, 1860–1914''. Contributions in military studies, no. 123. New York: Greenwood, 1992. {{ISBN|0-313-28004-5}} * Cocks, Geoffrey and Konrad Hugo Jarausch. ''German professions, 1800–1950''. New York, Oxford University Press, 1990. {{ISBN|0-19-505596-9}} * Droysen, J.G. ''[http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html# Modern History Sourcebook: Documents of German Unification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814205029/http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html |date=2014-08-14 }}'', 1848–1871. Accessed April 9, 2009. * Dwyer, Philip G. ''Modern Prussian history, 1830–1947''. Harlow, England, New York: Longman, 2001. {{ISBN|0-582-29270-0}} * Friedrich, Otto. ''Blood and iron: from Bismarck to Hitler the von Moltke family's impact on German history''. New York, Harper, 1995. {{ISBN|0-06-016866-8}} * Groh, John E. ''Nineteenth-century German Protestantism: the church as social model''. Washington, D.C., University Press of America, 1982. {{ISBN|0-8191-2078-2}} * Henne, Helmut, and Georg Objartel. ''German student jargon in the eighteenth and nineteenth centuries''. Berlin & NY, de Gruyter, 1983. {{oclc|9193308}} * Hughes, Michael. ''Nationalism and society: Germany, 1800–1945''. London & New York, Edward Arnold, 1988. {{ISBN|0-7131-6522-7}} * Kollander, Patricia. ''Frederick III: Germany's liberal emperor'', Contributions to the study of world history, no. 50. Westport, Conn., Greenwood, 1995. {{ISBN|0-313-29483-6}} * Koshar, Rudy. ''Germany's Transient Pasts: Preservation and the National Memory in the Twentieth Century.'' Chapel Hill, University of North Carolina Press, 1998. {{ISBN|0-8078-4701-1}} * Lowenstein, Steven M. ''The Berlin Jewish community: enlightenment, family, and crisis, 1770–1830''. Studies in Jewish history. New York, Oxford University Press, 1994. {{ISBN|0-19-508326-1}} * Lüdtke, Alf. ''Police and State in Prussia, 1815–1850''. Cambridge, New York & Paris, Cambridge University Press, 1989. {{ISBN|0-521-11187-0}} * Ogilvie, Sheilagh, and Richard Overy. ''Germany: A New Social and Economic History Volume 3: Since 1800'' (2004) * Ohles, Frederik. ''Germany's rude awakening: censorship in the land of the Brothers Grimm''. Kent, Ohio, [[Ohio State University Press]], 1992. {{ISBN|0-87338-460-1}} * Pflanze Otto, ed. ''The Unification of Germany, 1848–1871'' (1979), essays by historians * Schleunes, Karl A. ''Schooling and society: the politics of education in Prussia and Bavaria, 1750–1900''. Oxford & New York, Oxford University Press, 1989. {{ISBN|0-85496-267-0}} * Showalter, Dennis E. ''The Wars of German Unification'' (2nd ed. 2015), 412pp by a leading military historian * Showalter, Dennis E. ''Railroads and rifles: soldiers, technology, and the unification of Germany''. Hamden, Connecticut, Hailer Publishing, 1975. {{ISBN|0-9798500-9-6}} * Smith, Woodruff D. ''Politics and the sciences of culture in Germany, 1840–1920''. New York, Oxford University Press, 1991. {{ISBN|0-19-506536-0}} * Wawro, Geoffrey. ''The Franco-Prussian War: The German Conquest of France.'' Cambridge, Cambridge University Press, 2005. {{ISBN|0-521-61743-X}} {{refend}} ==დამატებითი ლინკები== *[http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html Documents of German Unification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814205029/http://www.fordham.edu/halsall/mod/germanunification.html |date=2014-08-14 }} *[http://www.age-of-the-sage.org/history/german_unification.html Bismarck and the Unification of Germany] [[კატეგორია:გერმანიის ისტორია]] [[კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია]] [[კატეგორია:ნაპოლეონის ომები]] hfoubd0vywdd93rxaq99t0us1f1ax2o 0 195859 5563090 5368852 2026-10-21T21:17:34Z გიო ოქრო 84301 // რედაქტირება [[:en:User:镜音铃/Wikiplus|Wikiplus]]-ით 5563090 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება|ბელუჯისტანი|ბელუჯისტანი (მრავალმნიშვნელოვანი)}} [[ფაილი:Major ethnic groups of Pakistan in 1980.jpg|მინი|ძირითადი ეთნიკური ჯგუფები [[პაკისტანი|პაკისტანსა]] და მის მოსაზღვრე ქვეყნებში [[1980]] წელს. ვარდისფერით აღნიშნულია [[ბელუჯები]]თ დასახლებული ტერიტორია.]] '''ბელუჯისტანი''' ([[ბელუჯური ენა|ბელუჯური]]: بلوچستان) — რეგიონი [[სამხრეთი აზია|სამხრეთ აზიაში]], [[ინდოეთის ოკეანე|ინდოეთის ოკეანის]] ჩრდილოეთ სანაპიროზე, [[ირანის მთიანეთი]]ს ნაწილი. მოიცავს [[ირანი]]ს სამხრეთ ნაწილს, დასავლეთ [[პაკისტანი|პაკისტანსა]] და სამხრეთ-დასავლეთ [[ავღანეთი|ავღანეთს]]. სახელწოდება მომდინარეობს [[ბელუჯები]]სგან, რომლებიც ამ რეგიონის ძირითად მაცხოვრებლებს წარმოადგენენ. == იხილეთ აგრეთვე == *[[სისტანი და ბელუჯისტანის ოსტანი]] *[[მერგარჰი]] == ლიტერატურა == *{{citation |last=Dashti |first=Naseer |title=The Baloch and Balochistan: A Historical Account from the Beginning to the Fall of the Baloch State |url=https://books.google.com/books?id=xIjyLNpusbAC&pg=PA33 |date=2012 |publisher=Trafford Publishing |isbn=978-1-4669-5896-8 |pages=33– |ref={{sfnref|Dashti, The Baloch and Balochistan|2012}}}} *{{citation |last=Hansman |first=John |year=1973 |title=A Periplus of Magan and Meluhha |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=36 |number=3 |pp=553-587 |JSTOR=613582 |DOI=10.1017/S0041977X00119858}} *{{citation |last=Hansman |first=John |title=A further note on Magan and Meluhha (Notes and Communications) |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=38 |number=3 |year=1975 |pp=609–610 |JSTOR=613711 |doi=10.1017/s0041977x00048126}} == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.wdl.org/en/item/2675 Persia (Iran), Afghanistan and Baluchistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102001351/http://www.wdl.org/en/item/2675 |date=2019-11-02 }} *[http://www.wdl.org/en/item/2676 Afghanistan, Beloochistan, etc.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200801001614/http://www.wdl.org/en/item/2676 |date=2020-08-01 }} *[http://balochistanarchives.gob.pk/ Balochistan Archives- Preserving our Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614012814/http://balochistanarchives.gob.pk/ |date=2015-06-14 }} {{ესკიზი-გეოგრაფია}} [[კატეგორია:სამხრეთი აზია]] [[კატეგორია:ირანის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:პაკისტანის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:ავღანეთის გეოგრაფია]] nxmciec6fhh0csqtmycipf27m1vu4ro 10 198828 5562766 5561062 2026-10-21T13:25:13Z Surprizi 14671 5562766 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ინფოდაფა |სხეულის სტილი = width:300px; font-size: 88%; |ზევით = {{#if:{{{ჯერადობა|}}}|{{{ჯერადობა|}}}|ვარსკვლავი}} |ზედა სტილი =text-align:center;font-size:10px |ზედა კლასი = |ქვეთავი = <big><big>'''{{{სახელი|}}}'''</big></big> |ქვეთავის სტილი1 = background: yellow; color:inherit; |ქვეთავის კლასი = |ქვეთავი2 = ''<small>{{{ორიგინალური სახელი|}}}</small>'' |ქვეთავის სტილი2 = |წარწერა = |სურათი = {{#if:{{{სურათი|}}}|[[ფაილი:{{{სურათი|}}}|{{#if:{{{სურათის ზომა|}}}|{{{სურათის ზომა|}}}|280}}პქ]]|{{wikidata/p18|}}}} |ტიტრი = {{{წარწერა|}}} |თავის სტილი = background: yellow; color:inherit; |თავი1 = {{#if:{{{ეპოქა|}}}|დაკვირვების მონაცემები<br/><small>([[ეპოქა (ასტრონომია)|ეპოქა]] {{{ეპოქა|}}})</small>|}} |სახელი2 = [[თანავარსკვლავედები|თანავარსკვლავედი]] |მონაცემი2 = {{{თანავარსკვლავედი|}}} |სახელი3 = აღმომჩენი |მონაცემი3 = {{{აღმომჩენი|}}} |სახელი4 = აღმოჩენის თარიღი |მონაცემი4 = {{{აღმოჩენის თარიღი|}}} |სახელი5 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი5 = {{{ra|}}} |სახელი6 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი6 = {{{dec|}}} |სახელი7 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი7 = {{{წითელი წანაცვლება|}}} |სახელი8 = მანძილი |მონაცემი8 = {{{მანძილი|}}} |სახელი9 = მასა |მონაცემი9 = {{{მასა|}}} |სახელი10 = რადიუსი |მონაცემი10 = {{{რადიუსი|}}} |სახელი11 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი11 = {{{ტიპი|}}} |სახელი12 = [[ნათობა]] |მონაცემი12 = {{{ნათობა|}}} |სახელი13 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი13 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია|}}} |სახელი14 = ტემპერატურა |მონაცემი14 ={{{ტემპერატურა|}}} |სახელი15 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი15 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე|}}} |სახელი16 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი16 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე|}}} |თავი17 = {{{სახელი1|}}} |სახელი18 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი18 = {{{ra1|}}} |სახელი19 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი19 = {{{dec1|}}} |სახელი20 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი20 = {{{წითელი წანაცვლება1|}}} |სახელი21 = მანძილი |მონაცემი21 = {{{მანძილი1|}}} |სახელი22 = მასა |მონაცემი22 = {{{მასა1|}}} |სახელი23 = რადიუსი |მონაცემი23 = {{{რადიუსი1|}}} |სახელი24 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი24 = {{{ტიპი1|}}} |სახელი25 = [[ნათობა]] |მონაცემი25 = {{{ნათობა1|}}} |სახელი26 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი26 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია1|}}} |სახელი27 = ტემპერატურა |მონაცემი27 ={{{ტემპერატურა1|}}} |სახელი28 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი28 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1|}}} |სახელი29 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი29 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1|}}} |თავი30 = {{{სახელი2|}}} |სახელი31 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი31 = {{{ra2|}}} |სახელი32 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი32 = {{{dec2|}}} |სახელი33 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი33 = {{{წითელი წანაცვლება2|}}} |სახელი34 = მანძილი |მონაცემი34 = {{{მანძილი2|}}} |სახელი35 = მასა |მონაცემი35 = {{{მასა2|}}} |სახელი36 = რადიუსი |მონაცემი36 = {{{რადიუსი2|}}} |სახელი37 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი37 = {{{ტიპი2|}}} |სახელი38 = [[ნათობა]] |მონაცემი38 = {{{ნათობა2|}}} |სახელი39 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი39 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია2|}}} |სახელი40 = ტემპერატურა |მონაცემი40 ={{{ტემპერატურა2|}}} |სახელი41 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი41 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2|}}} |სახელი42 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი42 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2|}}} |თავი43 = {{{სახელი3|}}} |სახელი44 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი44 = {{{ra3|}}} |სახელი45 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი45 = {{{dec3|}}} |სახელი46 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი46 = {{{წითელი წანაცვლება3|}}} |სახელი47 = მანძილი |მონაცემი47 = {{{მანძილი3|}}} |სახელი48 = მასა |მონაცემი48 = {{{მასა3|}}} |სახელი49 = რადიუსი |მონაცემი49 = {{{რადიუსი3|}}} |სახელი50 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი50 = {{{ტიპი3|}}} |სახელი51 = [[ნათობა]] |მონაცემი51 = {{{ნათობა3|}}} |სახელი52 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი52 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია3|}}} |სახელი53 = ტემპერატურა |მონაცემი53 ={{{ტემპერატურა3|}}} |სახელი54 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი54 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე3|}}} |სახელი55 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი55 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე3|}}} |სახელი56 = სხვა აღნიშვნები |მონაცემი56 = {{{სხვა აღნიშვნები|}}} |თავი57 = {{#if:{{{ლოკაცია|}}}|{{{სახელი|}}} ვარსკვლავიერ ცაზე|}} |სახელი58 = |მონაცემი58 ={{{ლოკაცია|}}} | belowclass = | ქვევით= {{#if:{{wikidata|P373|}}|<div style="border:solid #ddd;border-width:1px 0px 0px 0px;width:100%;background:yellow; color:inherit;"> [[:commons:Category:{{wikidata|P373||plain=true}}|'''{{PAGENAMEBASE|{{PAGENAME}}}}''']] [[ფაილი:Commons-logo.svg|12px|link=Commons:{{{1|Special:Search/{{wikidata|P373|}}}}}]] ვიკისაწყობში</div>|}} }}</includeonly><noinclude> {{თარგის ინფო}} </noinclude> g822k3fm3wcvlaigdfihtovizn9wrrk 5562769 5562766 2026-10-21T13:27:57Z Surprizi 14671 5562769 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ინფოდაფა |სხეულის სტილი = width:300px; font-size: 88%; |ზევით = {{#if:{{{ჯერადობა|}}}|{{{ჯერადობა|}}}|ვარსკვლავი}} |ზედა სტილი =text-align:center;font-size:10px |ზედა კლასი = |ქვეთავი = <big><big>'''{{{სახელი|}}}'''</big></big> |ქვეთავის სტილი1 = background: yellow; color:inherit; |ქვეთავის კლასი = |ქვეთავი2 = ''<small>{{{ორიგინალური სახელი|}}}</small>'' |ქვეთავის სტილი2 = |წარწერა = |სურათი = {{#if:{{{სურათი|}}}|[[ფაილი:{{{სურათი|}}}|{{#if:{{{სურათის ზომა|}}}|{{{სურათის ზომა|}}}|280}}პქ]]|{{wikidata/p18|}}}} |ტიტრი = {{{წარწერა|}}} |თავის სტილი = background: yellow; color:inherit; |თავი1 = {{#if:{{{ეპოქა|}}}|დაკვირვების მონაცემები<br/><small>([[ეპოქა (ასტრონომია)|ეპოქა]] {{{ეპოქა|}}})</small>|}} |სახელი2 = [[თანავარსკვლავედები|თანავარსკვლავედი]] |მონაცემი2 = {{{თანავარსკვლავედი|}}} |სახელი3 = აღმომჩენი |მონაცემი3 = {{{აღმომჩენი|}}} |სახელი4 = აღმოჩენის თარიღი |მონაცემი4 = {{{აღმოჩენის თარიღი|}}} |სახელი5 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი5 = {{{ra|}}} |სახელი6 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი6 = {{{dec|}}} |სახელი7 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი7 = {{{წითელი წანაცვლება|}}} |სახელი8 = მანძილი |მონაცემი8 = {{{მანძილი|}}} |სახელი9 = მასა |მონაცემი9 = {{{მასა|}}} |სახელი10 = რადიუსი |მონაცემი10 = {{{რადიუსი|}}} |სახელი11 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი11 = {{{ტიპი|}}} |სახელი12 = [[ნათობა]] |მონაცემი12 = {{{ნათობა|}}} |სახელი13 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი13 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია|}}} |სახელი14 = ტემპერატურა |მონაცემი14 ={{{ტემპერატურა|}}} |სახელი15 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი15 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე|}}} |სახელი16 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი16 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე|}}} |თავი17 = {{{სახელი1|}}} |სახელი18 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი18 = {{{ra1|}}} |სახელი19 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი19 = {{{dec1|}}} |სახელი20 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი20 = {{{წითელი წანაცვლება1|}}} |სახელი21 = მანძილი |მონაცემი21 = {{{მანძილი1|}}} |სახელი22 = მასა |მონაცემი22 = {{{მასა1|}}} |სახელი23 = რადიუსი |მონაცემი23 = {{{რადიუსი1|}}} |სახელი24 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი24 = {{{ტიპი1|}}} |სახელი25 = [[ნათობა]] |მონაცემი25 = {{{ნათობა1|}}} |სახელი26 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი26 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია1|}}} |სახელი27 = ტემპერატურა |მონაცემი27 ={{{ტემპერატურა1|}}} |სახელი28 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი28 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1|}}} |სახელი29 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი29 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1|}}} |თავი30 = {{{სახელი2|}}} |სახელი31 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი31 = {{{ra2|}}} |სახელი32 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი32 = {{{dec2|}}} |სახელი33 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი33 = {{{წითელი წანაცვლება2|}}} |სახელი34 = მანძილი |მონაცემი34 = {{{მანძილი2|}}} |სახელი35 = მასა |მონაცემი35 = {{{მასა2|}}} |სახელი36 = რადიუსი |მონაცემი36 = {{{რადიუსი2|}}} |სახელი37 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი37 = {{{ტიპი2|}}} |სახელი38 = [[ნათობა]] |მონაცემი38 = {{{ნათობა2|}}} |სახელი39 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი39 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია2|}}} |სახელი40 = ტემპერატურა |მონაცემი40 ={{{ტემპერატურა2|}}} |სახელი41 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი41 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2|}}} |სახელი42 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი42 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2|}}} |თავი43 = {{{სახელი3|}}} |სახელი44 = [[პირდაპირი აღვლენა]]&nbsp;(''α'') |მონაცემი44 = {{{ra3|}}} |სახელი45 = [[დახრილობა (ასტრონომია)|დახრილობა]]&nbsp;(''δ'') |მონაცემი45 = {{{dec3|}}} |სახელი46 = [[წითელი წანაცვლება]] |მონაცემი46 = {{{წითელი წანაცვლება3|}}} |სახელი47 = მანძილი |მონაცემი47 = {{{მანძილი3|}}} |სახელი48 = მასა |მონაცემი48 = {{{მასა3|}}} |სახელი49 = რადიუსი |მონაცემი49 = {{{რადიუსი3|}}} |სახელი50 = [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|სპექტრული ტიპი]] |მონაცემი50 = {{{ტიპი3|}}} |სახელი51 = [[ნათობა]] |მონაცემი51 = {{{ნათობა3|}}} |სახელი52 = ზედაპირის გრავიტაცია |მონაცემი52 = {{{ზედაპირის გრავიტაცია3|}}} |სახელი53 = ტემპერატურა |მონაცემი53 ={{{ტემპერატურა3|}}} |სახელი54 = [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''m'') |მონაცემი54 ={{{ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე3|}}} |სახელი55 = [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]]&nbsp;(''M'') |მონაცემი55 = {{{აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე3|}}} |თავი56 = {{#if:{{{სხვა აღნიშვნები|}}}|სხვა აღნიშვნები|}} |სახელი57 = |მონაცემი57 = {{{სხვა აღნიშვნები|}}} |თავი58 = {{#if:{{{ლოკაცია|}}}|{{{სახელი|}}} ვარსკვლავიერ ცაზე|}} |სახელი59 = |მონაცემი59 ={{{ლოკაცია|}}} | belowclass = | ქვევით= {{#if:{{wikidata|P373|}}|<div style="border:solid #ddd;border-width:1px 0px 0px 0px;width:100%;background:yellow; color:inherit;"> [[:commons:Category:{{wikidata|P373||plain=true}}|'''{{PAGENAMEBASE|{{PAGENAME}}}}''']] [[ფაილი:Commons-logo.svg|12px|link=Commons:{{{1|Special:Search/{{wikidata|P373|}}}}}]] ვიკისაწყობში</div>|}} }}</includeonly><noinclude> {{თარგის ინფო}} </noinclude> iw1fl4qmodm8ynh8dus9cdgdw9q3sqh 0 217649 5562669 5562636 2026-10-21T12:20:10Z Surprizi 14671 5562669 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 18 | სურათი = NGC 0008 SDSS.jpg | წარწერა = NGC 18 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 8}} | აღმომჩენი = [[ოტო ვილჰელმ ფონ სტრუვე|ოტო სტრუვე]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1865]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = ZTF J000845.21+235018.5 | ra1 = {{RA|00|08|45.21221}}<ref name ="Simbad1"/> | dec1 = {{Dec|+23|50|18.496669}}<ref name ="Simbad1"/> | წითელი წანაცვლება1 = -0.000598<ref name ="Simbad1"/> | მანძილი1 = ~215 ათ. სინ. წელი | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = III E<ref name ="Simbad1"/> | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = 15.2<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = SDSS J000845.63+235018.6 | ra2 = {{RA|00|08|45.64144}}<ref name ="Simbad2"/> | dec2 = {{Dec|+23|50|18.674743}}<ref name ="Simbad2"/> | წითელი წანაცვლება2 = -0.000173<ref name ="Simbad2"/> | მანძილი2 = ~10 ათ. სინ. წელი | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = F9 E<ref name ="Simbad2"/> | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = 16.5<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = M40, WNC 4, BD+56 1372, CCDM 12223+5805, WDS J12222+5805 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 70px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 18''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. ეს ვარსკვლავებია: აღმოსავლეთით მდებარე ZTF J000845.21+235018.5<ref name ="Simbad1"/> და SDSS J000845.63+235018.6<ref name ="Simbad2"/>. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 18}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Simbad1>{{Cite web|langue=en|title=ZTF J000845.21+235018.5 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=ZTF+J000845.21%2B235018.5& |consulté le=08-03-2026}}</ref> <ref name=Simbad2>{{Cite web|langue=en|title=SDSS J000845.63+235018.6 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS+J000845.63%2B235018.6&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id |consulté le=08-03-2026}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0018]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] 3znd0rz6s2qiue2z1fhcbubpc2eza0d 5562675 5562669 2026-10-21T12:23:57Z Surprizi 14671 5562675 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 18 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 18 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 18}} | აღმომჩენი = [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1866]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = ZTF J000845.21+235018.5 | ra1 = {{RA|00|08|45.21221}}<ref name ="Simbad1"/> | dec1 = {{Dec|+23|50|18.496669}}<ref name ="Simbad1"/> | წითელი წანაცვლება1 = -0.000598<ref name ="Simbad1"/> | მანძილი1 = ~215 ათ. სინ. წელი | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = III E<ref name ="Simbad1"/> | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = 15.2<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = SDSS J000845.63+235018.6 | ra2 = {{RA|00|08|45.64144}}<ref name ="Simbad2"/> | dec2 = {{Dec|+23|50|18.674743}}<ref name ="Simbad2"/> | წითელი წანაცვლება2 = -0.000173<ref name ="Simbad2"/> | მანძილი2 = ~10 ათ. სინ. წელი | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = F9 E<ref name ="Simbad2"/> | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = 16.5<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = M40, WNC 4, BD+56 1372, CCDM 12223+5805, WDS J12222+5805 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 70px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 18''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. ეს ვარსკვლავებია: აღმოსავლეთით მდებარე ZTF J000845.21+235018.5<ref name ="Simbad1"/> და SDSS J000845.63+235018.6<ref name ="Simbad2"/>. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 18}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Simbad1>{{Cite web|langue=en|title=ZTF J000845.21+235018.5 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=ZTF+J000845.21%2B235018.5& |consulté le=08-03-2026}}</ref> <ref name=Simbad2>{{Cite web|langue=en|title=SDSS J000845.63+235018.6 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS+J000845.63%2B235018.6&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id |consulté le=08-03-2026}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0018]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] taulq2e674i9q5xro1x38k66xnt8cqa 5562729 5562675 2026-10-21T12:56:15Z Surprizi 14671 5562729 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 18 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 18 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 18}} | აღმომჩენი = [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1866]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = ZTF J000845.21+235018.5 | ra1 = {{RA|00|08|45.21221}}<ref name ="Simbad1"/> | dec1 = {{Dec|+23|50|18.496669}}<ref name ="Simbad1"/> | წითელი წანაცვლება1 = -0.000598<ref name ="Simbad1"/> | მანძილი1 = ~215 ათ. სინ. წელი | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = III E<ref name ="Simbad1"/> | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = 15.2<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = SDSS J000845.63+235018.6 | ra2 = {{RA|00|08|45.64144}}<ref name ="Simbad2"/> | dec2 = {{Dec|+23|50|18.674743}}<ref name ="Simbad2"/> | წითელი წანაცვლება2 = -0.000173<ref name ="Simbad2"/> | მანძილი2 = ~10 ათ. სინ. წელი | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = F9 E<ref name ="Simbad2"/> | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = 16.5<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = M40, WNC 4, BD+56 1372, CCDM 12223+5805, WDS J12222+5805 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 70px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 18''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. ეს ვარსკვლავებია: აღმოსავლეთით მდებარე ZTF J000845.21+235018.5<ref name ="Simbad1"/> და SDSS J000845.63+235018.6<ref name ="Simbad2"/>. 1) USNOA2 1125-00061090 2) == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 18}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Simbad1>{{Cite web|langue=en|title=ZTF J000845.21+235018.5 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=ZTF+J000845.21%2B235018.5& |consulté le=08-03-2026}}</ref> <ref name=Simbad2>{{Cite web|langue=en|title=SDSS J000845.63+235018.6 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS+J000845.63%2B235018.6&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id |consulté le=08-03-2026}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0018]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] qv9dqtk1vrikq386yj3egnvusphywo5 5562762 5562729 2026-10-21T13:20:32Z Surprizi 14671 5562762 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 18 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 18 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 18}} | აღმომჩენი = [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1866]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = Pul-3 10207<ref name=namu.wiki/> | ra1 = {{RA|00|09|22.998}}<ref name=namu.wiki/> | dec1 = {{Dec|+27|43|54.3822}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +13.4<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = Pul-3 10208<ref name=namu.wiki/> | ra2 = {{RA|00|09|23.299}}<ref name=namu.wiki/> | dec2 = {{Dec|+27|43|56.90}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +13.6<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = Pul-3 10207/Pul-3 10208, LEDA 5067692 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 70px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 18''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. ეს ვარსკვლავებია: Pul-3 10207 და Pul-3 10208.<ref name=namu.wiki/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 18}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 18|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0018]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] 1fhumt7ninqxt9u8m0kn2r9dcqn9sfg 5562763 5562762 2026-10-21T13:22:12Z Surprizi 14671 5562763 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 18 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 18 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 18}} | აღმომჩენი = [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1866]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = Pul-3 10207<ref name=namu.wiki/> | ra1 = {{RA|00|09|22.998}}<ref name=namu.wiki/> | dec1 = {{Dec|+27|43|54.3822}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +13.4<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = Pul-3 10208<ref name=namu.wiki/> | ra2 = {{RA|00|09|23.299}}<ref name=namu.wiki/> | dec2 = {{Dec|+27|43|56.90}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +13.6<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = Pul-3 10207/Pul-3 10208, LEDA 5067692 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 70px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 18''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]].<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> ეს ვარსკვლავებია: Pul-3 10207 და Pul-3 10208.<ref name=namu.wiki/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 18}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 18|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0018]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] fwjjzyqk6rzjq0uissn3nmhutj3k624 5562771 5562763 2026-10-21T13:31:53Z Surprizi 14671 5562771 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 18 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 18 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 18}} | აღმომჩენი = [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1866]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = Pul-3 10207<ref name=namu.wiki/> | ra1 = {{RA|00|09|22.998}}<ref name=namu.wiki/> | dec1 = {{Dec|+27|43|54.3822}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +13.4<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = Pul-3 10208<ref name=namu.wiki/> | ra2 = {{RA|00|09|23.299}}<ref name=namu.wiki/> | dec2 = {{Dec|+27|43|56.90}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +13.6<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = Pul-3 10207/Pul-3 10208, LEDA 5067692 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 70px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 18''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]].<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> ეს ვარსკვლავებია: Pul-3 10207 და Pul-3 10208.<ref name=namu.wiki/> NGC 18 პირველად [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცმა]] დააფიქსირა [[1866]] წლის 15 ოქტომბერს. [[1882]] წლის 2 ოქტომბერს [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] მისი პოვნა სცადა, თუმცა უშედეგოდ. [[1886]] წლის ნოემბერში ობიექტი დამოუკიდებლად დააფიქსირა [[გიიომ ბიგურდანი|გიიომ ბიგურდანმა]].<ref name=Seligman/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 18}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 18|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0018]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] 4y60mn1tq8q1se9esufxqpaquhss6jq 0 217650 5563247 2413257 2026-10-22T05:10:54Z Surprizi 14671 დაემატა [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563247 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ფონის ფერი = yellow | სახელი = NGC 30 | სურათი = | წარწერა = | დაკვირვების მონაცემები = yes | აღმოჩენის თარიღი = [[30 ოქტომბერი]], [[1864]] | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | ra = | dec = | წითელი წანაცვლება = | მანძილი = | მასა = | ტიპი = ორმაგი ვარსკვლავი | ვარსკვლავიერი სიდიდე = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = }} '''NGC 30''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. ეს ობიექტი შედის [[ახალი საერთო კატალოგი|ახალ საერთო კატალოგში]]. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[მესიეს ობიექტების სია]] *[[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?NGC30 ინფორმაცია ინგლისურად] და [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?NGC30 ფრანგულად] ორიგინალი [[ახალი საერთო კატალოგი]]დან <noinclude> [[კატეგორია:ვარსკვლავები]] [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] </noinclude> r0y5nni13wr3rqxhhip84mkq7vs9vpd 5563248 5563247 2026-10-22T05:14:04Z Surprizi 14671 5563248 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 30 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 30 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 30}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = Pul-3 10207<ref name=namu.wiki/> | ra1 = {{RA|00|09|22.998}}<ref name=namu.wiki/> | dec1 = {{Dec|+27|43|54.3822}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +13.4<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = Pul-3 10208<ref name=namu.wiki/> | ra2 = {{RA|00|09|23.299}}<ref name=namu.wiki/> | dec2 = {{Dec|+27|43|56.90}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +13.6<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = Pul-3 10207/Pul-3 10208, LEDA 5067692 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 30''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]].<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> ეს ვარსკვლავებია: Pul-3 10207 და Pul-3 10208.<ref name=namu.wiki/> NGC 18 პირველად [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცმა]] დააფიქსირა [[1866]] წლის 15 ოქტომბერს. [[1882]] წლის 2 ოქტომბერს [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] მისი პოვნა სცადა, თუმცა უშედეგოდ. [[1886]] წლის ნოემბერში ობიექტი დამოუკიდებლად დააფიქსირა [[გიიომ ბიგურდანი|გიიომ ბიგურდანმა]].<ref name=Seligman/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 30}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0030]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] 3khmuappgzkv9n56o7dyv8b4vwfs2ix 5563249 5563248 2026-10-22T05:21:48Z Surprizi 14671 5563249 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 30 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 30 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 30}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = A | ra1 = {{RA|00|10|50}}<ref name=namu.wiki/> | dec1 = {{Dec|21|58|37}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +14.8<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = B | ra2 = {{RA|00|10|50}}<ref name=namu.wiki/> | dec2 = {{Dec|21|58|37}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +15<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = NGC 28, LEDA 5067665 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 30''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]].<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 30}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0030]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] s2nik813crcm4ip5t4xm6je3vutb0yy 5563250 5563249 2026-10-22T05:27:42Z Surprizi 14671 5563250 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 30 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 30 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 30}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = A | ra1 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=namu.wiki/> | dec1 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +14.8<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = B | ra2 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=namu.wiki/> | dec2 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +15<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = NGC 28, LEDA 5067665 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 30''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წლის 30 ოქტომბერს.<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 30}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0030]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] 43tst9atelhgj4it8he8z6oam21u73y 5563251 5563250 2026-10-22T05:29:09Z Surprizi 14671 5563251 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 30 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 30 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 30}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = A | ra1 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec1 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +14.8<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = B | ra2 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec2 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +15<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = NGC 28, LEDA 5067665 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 30''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წლის 30 ოქტომბერს.<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 30}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 1 |access-date=2026-06-24}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0030]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] 5tlve0ryms14rx18smcm58vrb2gsjpu 5563252 5563251 2026-10-22T05:30:03Z Surprizi 14671 /* სქოლიო */ 5563252 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 30 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 30 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 30}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = A | ra1 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec1 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +14.8<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = B | ra2 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec2 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +15<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = NGC 28, LEDA 5067665 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 30''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წლის 30 ოქტომბერს.<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 30}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 30|access-date=2026-06-24}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0030]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] 141rybgqwtzovtgv7pwanljybq3kl3a 5563253 5563252 2026-10-22T05:34:00Z Surprizi 14671 5563253 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 30 | სურათი = NGC_0030_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 30 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 30}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = A | ra1 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec1 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +14.8<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = B | ra2 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec2 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +15<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = NGC 28, LEDA 5067665 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 30''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წლის 30 ოქტომბერს.<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 30}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 30|access-date=2026-06-24}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0030]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] 5hpul0siuqlhurlr0pukda028p1its1 0 217651 5563323 4217273 2026-10-22T11:08:24Z Surprizi 14671 5563323 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 32 | სურათი = NGC_0032_DSS.jpg | წარწერა = NGC 32 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 32}} | აღმომჩენი = [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1861]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი = | ra = {{RA|00|10|53.6339}}<ref name=ned/> | dec = {{Dec|18|47|45.612}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი = | მასა = | რადიუსი = | ტიპი = | ნათობა = | ზედაპირის გრავიტაცია = | ტემპერატურა = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = +13.5<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | სხვა აღნიშვნები = WISEA J001053.63+184745.6; 2MASS J00105361+1847455; GALEXASC J001053.64+184746.5 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 32''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი|იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტმა]] [[1861]] წლის 10 ოქტომბერს.<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 32}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2032}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 32|access-date=2026-06-24}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0032]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] ezkdgk77yvq7btcp5qyc3tszizkzh4c 5563327 5563323 2026-10-22T11:24:25Z Surprizi 14671 5563327 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 32 | სურათი = NGC_0032_DSS.jpg | წარწერა = NGC 32 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 32}} | აღმომჩენი = [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1861]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | ra = {{RA|00|10|53.6339}}<ref name=ned/> | dec = {{Dec|18|47|45.612}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება = | მანძილი = | მასა = | რადიუსი = | ტიპი = | ნათობა = | ზედაპირის გრავიტაცია = | ტემპერატურა = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = +13.5<ref name=Seligman/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | სხვა აღნიშვნები = WISEA J001053.63+184745.6; 2MASS J00105361+1847455; GALEXASC J001053.64+184746.5 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 50px; top: 97px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 32''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი|იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტმა]] [[1861]] წლის 10 ოქტომბერს.<ref name=Seligman/> იგი არ არის ისეთი ცნობილი, როგორც NGC-ის სხვა ვარსკვლავთგროვები. მის შესახებ არ არსებობს არც კვლევები და არც ნაშრომები, მეტიც — არც ინფორმაცია ცალკეული ვარსკვლავების მანძილებისა თუ ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეების შესახებ. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 32}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 32|access-date=2026-06-24}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0032]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] 57rurq4t1iamypze0499nurl11hstsz 5563329 5563327 2026-10-22T11:26:43Z Surprizi 14671 5563329 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 32 | სურათი = NGC_0032_DSS.jpg | წარწერა = NGC 32 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 32}} | აღმომჩენი = [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1861]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | ra = {{RA|00|10|53.6339}}<ref name=ned/> | dec = {{Dec|18|47|45.612}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება = | მანძილი = | მასა = | რადიუსი = | ტიპი = | ნათობა = | ზედაპირის გრავიტაცია = | ტემპერატურა = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = +13.5<ref name=Seligman/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | სხვა აღნიშვნები = WISEA J001053.63+184745.6; 2MASS J00105361+1847455; GALEXASC J001053.64+184746.5 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 50px; top: 97px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 32''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი|იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტმა]] [[1861]] წლის 10 ოქტომბერს.<ref name=Seligman/> იგი არ არის ისეთი ცნობილი, როგორც NGC-ის სხვა ვარსკვლავთგროვები. მის შესახებ არ არსებობს არც კვლევები და არც ნაშრომები, მეტიც — არც ინფორმაცია ცალკეული ვარსკვლავების მანძილებისა თუ ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეების შესახებ.<ref name=namu.wiki/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 32}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 32|access-date=2026-06-24}}</ref> <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0032]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] 2k1yzpsgukay5gzxcskfmjbzgv1i2yj 0 218270 5562835 4217140 2026-10-21T15:15:01Z Surprizi 14671 5562835 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 22 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 22 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 22}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00082+3304, NGC 29, UGC 100, MCG +05-01-048, PGC 767, CGCG 499-066 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 22''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 22}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0022 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+22&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0022]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] 1ynn0ucdv1qi2ld449d1al7yudt61nn 5562842 5562835 2026-10-21T15:28:24Z Surprizi 14671 5562842 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 22 | სურათი = NGC22 - SDSS DR14.jpg | წარწერა = NGC 22 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 22}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|48.199}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|49|56.177}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.027726|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8312|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|8484|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|384|117.63 ± 8.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|205|62.92}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1883]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 22''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|384|117.63 ± 8.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.6; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1883]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 22}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0022 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+22&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0022]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] hfo0at2x880ts3yl2lz5g6joob3uu69 5562890 5562842 2026-10-21T16:52:31Z Surprizi 14671 5562890 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 22 | სურათი = NGC22 - SDSS DR14.jpg | წარწერა = NGC 22 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 22}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|48.199}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|49|56.177}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.027726|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8312|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|8484|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|384|117.63 ± 8.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|205|62.92}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.58<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1883]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 22''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|384|117.63 ± 8.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.6; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1883]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 22}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0022 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+22&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC22 NGC22] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0022]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] 3hb2v8o4cqguswopu1c2za7uo1dd1ss 5562892 5562890 2026-10-21T16:53:28Z Surprizi 14671 5562892 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 22 | სურათი = NGC22 - SDSS DR14.jpg | წარწერა = NGC 22 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 22}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|48.199}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|49|56.177}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.027726|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8312|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|8484|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|384|117.63 ± 8.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|205|62.92}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.58<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1883]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 22''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|384|117.63 ± 8.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.6, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.58); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1883]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 22}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0022 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+22&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC22 NGC22] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0022]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] tl2rjc67erkc11b0kgzh7ei2mkimlhq 0 218271 5562870 4217141 2026-10-21T16:37:12Z Surprizi 14671 5562870 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 22 | სურათი = NGC22 - SDSS DR14.jpg | წარწერა = NGC 22 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 22}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|48.199}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|49|56.177}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.027726|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8312|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|8484|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|384|117.63 ± 8.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|205|62.92}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1883]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 22''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|384|117.63 ± 8.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.6; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1883]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 22}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0022 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+22&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0022]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] hfo0at2x880ts3yl2lz5g6joob3uu69 5562871 5562870 2026-10-21T16:38:26Z Surprizi 14671 5562871 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 23 | სურათი = NGC22 - SDSS DR14.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 23}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|48.199}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|49|56.177}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.027726|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8312|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|8484|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|384|117.63 ± 8.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|205|62.92}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1883]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 23''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|384|117.63 ± 8.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.6; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1883]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 23}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0023 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+23&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0023]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] jmchsesdrhkesh9bhcevbtxtm5s2p56 5562881 5562871 2026-10-21T16:46:44Z Surprizi 14671 5562881 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 23 | სურათი = NGC_0023_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 23}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(s)a SB(rs)ab SBa | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|53.416}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|55|26.045}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015054|0.0000334}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4513|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4681|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|201|61.54 ± 4.32}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|124|38.01}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 89, Mrk 545, PGC 698, GC 9 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 75px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 23''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|201|61.54 ± 4.32}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|124|38.01}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 23}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0023 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+23&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0023]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] im0moe2cyhg3ujw0cwtqx9in4hsdtxe 5562883 5562881 2026-10-21T16:47:22Z Surprizi 14671 5562883 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 23 | სურათი = NGC_0023_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 23}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(s)a SB(rs)ab SBa | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|53.416}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|55|26.045}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015054|0.0000334}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4513|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4681|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|201|61.54 ± 4.32}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|124|38.01}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 89, Mrk 545, PGC 698, GC 9 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 75px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 23''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|201|61.54 ± 4.32}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|124|38.01}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 23}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0023 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+23&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0023]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] 57tkxab3gtfwof5al3xdymf344k8gvh 5562885 5562883 2026-10-21T16:50:04Z Surprizi 14671 5562885 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 23 | სურათი = NGC_0023_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 23}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(s)a SB(rs)ab SBa | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|53.416}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|55|26.045}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015054|0.0000334}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4513|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4681|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|201|61.54 ± 4.32}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|124|38.01}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.69 | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 89, Mrk 545, PGC 698, GC 9 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 75px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 23''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|201|61.54 ± 4.32}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|124|38.01}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 23}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0023 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+23&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0023]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] co4ujfq8srz96slgde5syzgb4vucfkc 5562888 5562885 2026-10-21T16:51:40Z Surprizi 14671 5562888 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 23 | სურათი = NGC_0023_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 23}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(s)a SB(rs)ab SBa | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|53.416}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|55|26.045}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015054|0.0000334}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4513|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4681|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|201|61.54 ± 4.32}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|124|38.01}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.69<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 89, Mrk 545, PGC 698, GC 9 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 75px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 23''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|201|61.54 ± 4.32}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.69); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|124|38.01}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 23}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0023 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+23&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC23 NGC23] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0023]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] tguw9pok2da80134ndbpqgx9l6qz3xz 0 218272 5562977 4217143 2026-10-21T19:27:00Z Surprizi 14671 5562977 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 26 | სურათი = NGC_0026_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 26 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 26}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(rs)ab Sab Sab/R | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|25.859}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|49|54.982}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015321|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4593|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4761|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|205|62.72 ± 4.40}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.9<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.4|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|138|42.41}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.17<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჰაინრიხ ლუი დ’არე]] | აღმოჩენის წელი = [[1865]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 26''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|205|62.72 ± 4.40}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.9, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.17); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|138|42.41}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.4|u=arcmin}}; აღმოაჩინა გერმანელმა ასტრონომმა [[ჰაინრიხ ლუი დ’არე|ჰაინრიხ ლუი დ’არემ]] [[1865]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 26}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0026 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+26&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC26 NGC26] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0026]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] qapghh8j1vun3f15ablo06fz6pxzbvz 0 236250 5563302 5478505 2026-10-22T08:52:57Z BRUTE 12555 /* შუა საუკუნეები */ 5563302 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ლიმასოლი |მშობლიური სახელი =Λεμεσός |ქვეყანა = კვიპროსი |დაქვემდებარება = |პანორამა =The Oval.jpg |პანორამის სიგანე =300 |წარწერა = ქალაქ ლიმასოლის პანორამა |დროშა = |დროშწარწ = |გერბი = |გერბწარწ = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |ჩარჩო = |ქვეყნის რუკა2 = |ქვეყნის რუკის ზომა2 = |წარწერა2= |lat_dir = N |lat_deg =34 |lat_min =40 |lat_sec = 29 |lon_dir = E |lon_deg = 33 |lon_min = 02 |lon_sec = 39 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |ქვეყნის რუკა= |რეგიონის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა= |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი= |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= |მოსახლეობა = |აღწერის წელი = |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი= |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = |add1n= |add1= }} '''ლიმასოლი''', ''ლემესოსი'' — [[ქალაქი]] [[კვიპროსის რესპუბლიკა|კვიპროსის რესპუბლიკის]] სამხრეთ ნაწილში, [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] სანაპიროზე. [[ლიმასოლის რაიონი]]ს ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 107 ათასი კაცი ([[2021]]). [[ღვინო|ღვინისა]] და [[კონიაკი]]ს წარმოების მთავარი ცენტრი. == სახელწოდება == სახელწოდება „ლიმასოლი“ ძველი ბერძნული სიტყვიდან „ნემესოს“ (ბერძნულად „Νέμεσος“) მომდინარეობს, რაც „შუაში მყოფს“ ნიშნავს. სავარაუდოდ, იგულისხმება ქალაქის მდებარეობა ანტიკური ქალაქების, [[ამათუსი|ამათუსსა]] და [[კურიონი|კურიონს]] შორის. დროთა განმავლობაში სახელწოდება „ლემესოსად“ განვითარდა.<ref>{{Cite web |title=Limassol: Explore Cyprus' most vibrant Coastal Town - My Cyprus Travel {{!}} Imagine. Explore. Discover. |url=https://mycyprustravel.com/limassol/ |website=My Cyprus Travel}}</ref> == ისტორია == === ძველი ისტორია === [[სურათი:Limestone sarcophagus- the Amathus sarcophagus MET DT352.jpg|მარცხნივ|მინი|180x180px|ამათუსში ნაპოვნი [[კირქვა|კირქვის]] [[სარკოფაგი]], თარიღდება ძვ. წ. V საუკუნით<ref>{{Cite web |title=Limestone sarcophagus: the Amathus sarcophagus {{!}} Cypriot {{!}} Archaic |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/242006 |access-date=2024-10-04 |website=The Metropolitan Museum of Art |language=en}}</ref>]] ლიმასოლი მდებარეობს [[ამათუსი|ამათუსისა]] და [[კურიონი|კურიონის]] უძველეს ქალაქ-სამეფოებს შორის. ორივე მათგანი დაახლოებით [[ძვ. წ. 1100]] წელს ბერძენი მოსახლეების მიერ დაარსდა. ლიმასოლის თანამედროვე ტერიტორიაზე დასახლებები, სავარაუდოდ, ამათუსის დაცემისა და განადგურების შემდეგ, დაახლოებით ჩვენი წელთაღრიცხვით VII საუკუნეში შეიქმნა. ქალაქის მიმდებარე ტერიტორიაზე ადამიანის კვალი [[ნეოლითი]]ს პერიოდიდან (ძვ. წ. 7000 წელი) ფიქსირდება. [[ხიროკიტია]], რომელიც უშუალოდ ლიმასოლში არ მდებარეობს, ადრეული სასოფლო-სამეურნეო თემების არსებობაზე მიუთითებს. [[ბრინჯაოს ხანა]]ში უფრო განვითარებული საზოგადოება შეინიშნება, დასტურდება მეზობელ რეგიონებთან ვაჭრობა და კულტურული ურთიერთობები. ამ ადრეულმა დასახლებებმა და ქალაქ-სამეფოებმა საფუძველი ჩაუყარა ლიმასოლის განვითარებას, ჩამოაყალიბა რა მისი ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობა. ძველი მწერლებისა და გეოგრაფების ნაშრომებში ქალაქის დაარსების შესახებ ცნობები არ მოიპოვება.<ref name=":1">{{Cite web |title=History of Limassol |url=https://www.limassol.org.cy/en/history |website=www.limassol.org.cy |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=allaboutlimassol.com |title=Allaboutlimassol.com - Ancient Times |url=https://allaboutlimassol.com/en/ancient-times/ |access-date= |website=allaboutlimassol.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130195526/https://allaboutlimassol.com/en/ancient-times/ |archivedate=2024-11-30 }}</ref><ref>{{Cite web |last=cyprustravellerguide.com |date=2024-06-30 |title=A BRIEF HISTORY OF LIMASSOL |url=https://cyprustravellerguide.com/a-brief-history-of-limassol/ |website=CYPRUS TRAVELLER GUIDE |language=en-GB}}</ref> [[451]] წელს ჩატარებული [[ქალკედონის საეკლესიო კრება|ქალკედონის კრების]] თანახმად, ქალაქის დაარსებაში, რომელიც მოგვიანებით თეოდოსიანად და ნეაპოლისად მოიხსენიებოდა, ადგილობრივი და ასევე, ამათუსისა და არსინოეს ეპისკოპოსები მონაწილეობდნენ.<ref>''The acts of the Council of Chalcedon'' by Council of Chalcedon, Richard Price, Michael Gaddis 2006 {{ISBN|0-85323-039-0}} [https://books.google.com/books?id=6IUaOOT1G3UC&dq=Chalcedon+catholic+anglican+eastern&pg=PA94]</ref> ნეაპოლისელი ეპისკოპოსი ლეონტიოსი VII საუკუნის მნიშვნელოვანი საეკლესიო მწერალი იყო. VII სინოდის ([[757|757 წელი]]) ჩანაწერებში ქალაქი საეპისკოპოსო ეპარქიად არის მოხსენიებული. X საუკუნისთვის ქალაქი ლემესოსის სახელით იყო ცნობილი.<ref>{{Cite web |title=History of Limassol |url=https://www.limassol.org.cy/en/history |access-date= |website=www.limassol.org.cy |language=en}}</ref> === შუა საუკუნეები === [[სურათი:Kolossi Castle 01.JPG|მინი|[[კოლოსის ციხე]], რომლის თავდაპირველი ნაგებობა [[ფრანკები|ფრანკებმა]] XIII საუკუნეში ააშენეს|მარცხნივ|250x250px]] ლიმასოლის ისტორიაში მნიშვნელოვანია [[მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობა|მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის]] მოვლენები. ინგლისის მეფე, [[რიჩარდ ლომგული]], [[1190]] წელს [[წმინდა მიწა]]ზე მიემგზავრებოდა.<ref name="CyprusHistory">{{cite web |url=http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/history/17.htm |title=Cyprus History: Cyprus under Richard I – cypnet.co.uk |last=Cypnet.co.uk |work=cypnet.co.uk |year=2011 |access-date=}}</ref> მისი საცოლე, [[ბერენგარია ნავარელი]], და მისი და, [[ჯოან ინგლისელი (1165-1199)|ჟანა]], ასევე იქ მიემგზავრებოდნენ, მაგრამ სხვა გემით.<ref name="CyprusHistory"/> ქარიშხლის გამო, ქალბატონების გემი ლიმასოლში შევიდა. კვიპროსის ბიზანტიელმა მმართველმა, ისააკ კომნენოსმა, დიდგვაროვნები ნაპირზე მიიწვია გამოსასყიდის სანაცვლოდ მათი შეპყრობის განზრახვით, მაგრამ მათ უარი თქვეს. პასუხად, კომნენოსმაც უარი თქვა ლიმასოლის მისადგომებთან მათ გაჩერებაზე და ქალბატონებსაც, ტყვედ ჩავარდნის თავიდან ასაცილებლად, კვლავ ზღვაში გასვლა მოუხდათ. როდესაც რიჩარდი ლიმასოლში ჩავიდა და ისააკ კომნენოსს შეხვდა, წმინდა მიწის განთავისუფლების ლაშქრობაში დახმარება სთხოვა.<ref name="CyprusHistory"/> თავდაპირველად ისააკი დათანხმდა, მოგვიანებით კი გადაიფიქრა. რიჩარდმა ის შეიპყრო და მთელი კუნძული [[ანგლო-ნორმანული ინგლისი|ანგლო-ნორმანებმა]] დაიკავეს, რითაც კვიპროსზე ბიზანტიის ხანგრძლივი ბატონობა დასრულდა. ინგლისის მეფემ ბერენგარიასთან თავისი ქორწინება კვიპროსზე აღნიშნა, რომელმაც ინგლისის დედოფლის გვირგვინი მიიღო. რიჩარდმა გაანადგურა ქალაქი ამათუსი, მისი მაცხოვრებელი კი ლიმასოლში გადმოასახლეს.<ref name="CyprusHistory"/> ერთი წლის შემდეგ, [[1191]] წელს, კვიპროსი 100 000 ბეზანტად იყიდეს [[ტამპლიერები|ტამპლიერებმა]], მდიდარი ბერებისა და ჯარისკაცების ორდენმა, რომელთა მიზანი [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] წმინდა საფლავის დაცვა იყო.<ref name="CyprusHistory"/> [[სურათი:Limassol 01-2017 img21 Castle exterior.jpg|მარჯვნივ|მინი|250პქ|[[ლიმასოლის ციხე]]]] გადახდილი თანხის ასანაზღაურებლად ორდენის რაინდებმა მაღალი გადასახადები დააწესეს. ამან კვიპროსელთა აჯანყება გამოიწვია. რიჩარდმა მათი თხოვნა შეისმინა და ახალი მყიდველი იპოვეს: კათოლიკე [[გი დე ლუზინიანი]] [[პუატუ]]დან, რომელმაც კვიპროსი [[ლუზინიანები|ლუზინიანების საგვარეულოს]] გადასცა, რითაც საფუძველი ჩაეყარა შუა საუკუნეების [[კვიპროსის სამეფო]]ს.<ref>{{Cite journal |last=Bozkurtoğlu |first=Özge |date=2018-01-01 |title=A Multi-lingual Island in the Middle Ages: Cyprus of the Lusignan Dynasty |url=https://www.academia.edu/39786867 |journal=A Multi-lingual Island in the Middle Ages: Cyprus of the Lusignan Dynasty}}</ref><ref>{{Citation |last=Nicholson |first=Helen |title=Remembering the crusaders in Cyprus: the Lusignans, the Hospitallers and the 1191 conquest of Cyprus in Jean d'Arras' Mélusine |date=2018-01-18 |pages=158–172 |editor-last=Parsons |editor-first=Simon Thomas |url=https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/108535/ |access-date= |place=Woodbridge, Suffolk |publisher=D. S. Brewer |isbn=978-1-84384-458-7 |editor2-last=Paterson |editor2-first=Linda M.}}</ref> მომდევნო სამი საუკუნის განმავლობაში ([[1192]]–[[1489]]) ლიმასოლისთვის კეთილდღეობის ხანა იდგა. კვიპროსში მოღვაწეობდნენ დიდი რაოდენობით ლათინელი ეპისკოპოსები, რომლებიც [[1570]] წელს [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] მიერ კვიპროსის დაპყრობამდე შემორჩნენ. ლათინელებმა დააარსეს მონასტრები და იქ დასახლდნენ. XIII საუკუნეში კვიპროსში, განსაკუთრებით კი ლიმასოლში, ვაჭრების დასახლების შემდეგ გაიზარდა მოსახლეობის კეთილდღეობა. ქალაქის ნავსადგური იქცა ტრანსპორტისა და ვაჭრობის ცენტრად, რამაც ხელი შეუწყო მის ეკონომიკურ და კულტურულ განვითარებას.<ref name=":1" /> === ვენეციური მმართველობა === [[1489]] წელს, კვიპროსის დედოფალმა [[კატერინა კორნარო]]მ კუნძული [[ვენეციის რესპუბლიკა|ვენეციას]] მიჰყიდა.<ref name="ChurchillDavenport1900">{{cite book|last1=Churchill|first1=Lady Randolph Spencer|last2=Davenport|first2=Cyril James Humphries|title=The Anglo-Saxon Review|url=https://archive.org/details/anglosaxonrevie08churgoog|access-date=13 March 2013|year=1900|publisher=John Lane|pages=[https://archive.org/details/anglosaxonrevie08churgoog/page/n261 215]–22}}</ref> ვენეციელები კვიპროსით არ იყვნენ დაინტერესებულნი და მხოლოდ გადასახადების და კუნძულის რესურსების მიღება სურდათ. მათ ყველა მაცხოვრებელს შემოსავლის მესამედის გადახდა დააკისრეს, მათ შორის სოფლის მეურნეობის პროდუქტების. მოგზაურები, რომლებიც XVI საუკუნეში კვიპროსს სტუმრობდნენ, წერდნენ კუნძულის ქალაქებში ადგილობრივი მოსახლეობის სიღარიბეზე.<ref name=":1" /> [[1538]] წელს ქალაქი და [[ლიმასოლის ციხე|მისი ციხე]] [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალებმა]] აიღეს. კვიპროსის ვენეციელმა მმართველმა, შეძლო ციხის დაბრუნება, თუმცა გარდაუვალი დაპყრობის მოლოდინით, მისი დანგრევა გადაწყვიტა. [[1567]]-[[1568]] წლებში ციხე განადგურდა. ორი წლის შემდეგ ოსმალებმა ქალაქი საბოლოოდ აიღეს.<ref name=":2">{{Cite web |title=Τμήμα Αρχαιοτήτων - Αρχική Σελίδα |url=http://www.culture.gov.cy/dmculture/da/da.nsf/DMLindex_gr/DMLindex_gr?OpenDocument |access-date= |website=www.culture.gov.cy}}</ref> === ოსმალური მმართველობა === [[სურათი:Ottomans conquering the Limassol Castle.png|მინი|მარჯვნივ|250პქ|ოსმალების მიერ ლიმასოლის ციხის აღება 1570 წელს]] [[ოსმალეთის იმპერია]]მ კვიპროსი [[ოსმალეთ-ვენეციის ომი (1570-1573)|1570–1577 წლებში დაიპყრო]].<ref name="Turnbull57">Turnbull (2000), p. 57</ref><ref name="Abulafia447">Abulafia (2012), p. 447</ref> ლიმასოლი [[1570]] წლის ივლისში ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე ჩაბარდა. [[1576]] წელს ოსმალეთის მიერ კვიპროსის ანექსიის შემდეგ, ლიმასოლის ძველი ციხის ნაშთები ახალ ოსმალურ ციხესიმაგრეს შეუერთეს, რომლის მშენებლობა [[1590]] წელს დასრულდა და რომელიც მნიშვნელოვნად გამაგრდა. მიწისქვეშა ტერიტორია და პირველი სართული ციხის საკნებად გადაკეთდა და [[1950]] წლამდე გამოიყენებოდა.<ref name=":2" /> ზოგიერთი უბანი, ძირითადად ქალაქის აღმოსავლეთით, უპირატესად ბერძნული იყო, ხოლო დასავლეთით — თურქული, ციხის გარშემო შერეული დასახლებით. ქრისტიანები პატარა, დაბალ სახლებში ცხოვრობდნენ, სადაც შესასვლელად მოხრა იყო საჭირო. ეს განზრახ იყო გაკეთებული, რათა თურქებს სახლებში ცხენებით შეღწევა ვერ შეძლებოდათ. ოსმალური მმართველობის პერიოდში კვიპროსი დაკნინდა. დამპყრობლებს განვითარებაში არანაირი წვლილი არ შეჰქონდათ და ბერძნები და თურქები ცალ-ცალკე უბნებში ცხოვრობდნენ. ოსმალების მხრიდან ინტერესის ნაკლებობის, ჩაგვრისა და მაღალი გადასახადების გამო, კვიპროსელთა ინტელექტუალური განვითარების დონე დაეცა.<ref name=":1" /> ეკლესიამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ბერძნების განათლებაში [[1754]]–[[1821]] წლებში. ამ წლებში კუნძულზე დაარსდა მრავალი ახალი სკოლა, რომელთაგან აღსანიშნავია ლიმასოლის ბერძნული სკოლა (ახლანდელი ლანიტიოს ლიცეუმი). სკოლებში ისწავლებოდა [[საბერძნეთის ისტორია]], [[თურქული ენა|თურქული]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგული]] ენები.<ref name=":1" /> === ბრიტანეთის კოლონია === [[სურათი:Limassol Old Town 19.JPG|მინი|მარცხნივ|250პქ|ლიმასოლის ძველი ქალაქი ბრიტანული კოლონიური არქიტექტურით]] [[1878]] წელს, [[კვიპროსის კონვენცია|კვიპროსის საიდუმლო კონვენციის]] შემდეგ, [[ბრიტანეთის იმპერია|ბრიტანელებმა]] კვიპროსზე ადმინისტრაციული კონტროლი დაამყარეს. ლიმასოლის პირველი ბრიტანელი გუბერნატორი პოლკოვნიკი უორენი იყო.<ref name="Daedalus">{{cite web|url=http://www.daedalus.gr/prdinformatics/HOC/britishoccupationofcyprusAEn.htm |title=The History of Cyprus – The British occupation |last=Daedalus Informatics |work=daedalus.gr |year=2006 |access-date=9 September 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402085458/http://www.daedalus.gr/prdinformatics/HOC/britishoccupationofcyprusAEn.htm |archive-date=April 2, 2012 }}</ref> მას განსაკუთრებული ინტერესი ჰქონდა ლიმასოლის მიმართ და მისი მმართველობის პირველივე დღეებიდანვე, ქალაქის მდგომარეობა გაუმჯობესდა. გაიწმინდა გზები, ქალაქის ცენტრი გასუფთავდა ცხოველებისგან, შეკეთდა გზები, დაირგო ხეები და აშენდა ნავმისადგომები. 1880-იან წლებში ცენტრალური ტერიტორიების განათებისთვის დამონტაჟდა ფარნები. [[1912]] წელს ძველი ფარნები ელექტროენერგიამ ჩაანაცვლა.<ref name="Daedalus"/> ბრიტანული ოკუპაციის პირველივე წლებიდან, მუშაობა დაიწყო ფოსტამ, ტელეგრაფმა და საავადმყოფომ.<ref name="Daedalus"/> [[1880]] წელს გაიხსნა პირველი სტამბა. სწორედ ამ სტამბაში გამოიცა გაზეთები „ალითია“ და „ანაგენნისისი“ [[1897]] წელს. [[სურათი:Limasol, Cyprus. Photograph by John Thomson, 1878. Wellcome L0056813.jpg|მინი|მარჯვნივ|250პქ|ლიმასოლი, 1878. ფოტოგრაფი ჯონ ტომპსონი]] XIX საუკუნის ბოლოს, ამოქმედდა პირველი სასტუმროები. მათ შორის იყო „ევროპა“ და „ამათუსი“. ბრიტანელების მიერ განხორციელებულმა ამ ცვლილებებმა ხელი შეუწყო ინტელექტუალური და შემოქმედებითი ცხოვრების განვითარებას. დაარსდა სკოლები, თეატრები, კლუბები, სამხატვრო გალერეები, მუსიკალური დარბაზები, სპორტული საზოგადოებები, [[ფეხბურთი|საფეხბურთო]] კლუბები და ა.შ., რაც დიდ როლს თამაშობდა ლიმასოლის კულტურულ ცხოვრებაში.<ref name=":1" /> === თანამედროვეობა === [[სურათი:Altstadt Limassol Zypern (01).jpg|მინი|მარჯვნივ|250პქ|ლიმასოლის ძველი ქალაქი 1999 წელს]] [[1974]] წელს კვიპროსზე [[თურქეთის შეჭრა კვიპროსზე|თურქეთის შეჭრის]] გამო, ლიმასოლის თურქი კვიპროსელი მაცხოვრებლები ქვეყნის ჩრდილოეთით გადაასახლეს. სანაცვლოდ, ქალაქში დასახლდა ბევრი კვიპროსელი ბერძენი ლტოლვილი ჩრდილოეთიდან. როდესაც [[ფამაგუსტა]] თურქულმა ჯარებმა დაიკავეს, ლიმასოლი სწრაფად გაიზარდა, რაც მოსახლეობის დიდი ზრდითა და საცხოვრებლის საჭიროებით იყო განპირობებული. აშენდა მრავალი მდიდრული სასტუმრო, რესტორანი და გასართობი სივრცე, რამაც ქალაქი კვიპროსის ახალ სავაჭრო ცენტრად აქცია. ამ როლს მანამდე ფამაგუსტა ასრულებდა.<ref name=":1" /> ლიმასოლი გახდა კვიპროსის მეორე უდიდესი ქალაქი, მასპინძლობს ქვეყნის მთავარ პორტს. ცნობილია ყოველწლიური ექსტრავაგანტული ღონისძიებებით. იზიდავს მრავალ სტუმარს როგორც ქვეყნის შიგნიდან, ასევე მთელი მსოფლიოდან.<ref name=":3" /> == ეკონომიკა == [[სურათი:Limassol Marina 03.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|იახტები, „ლიმასოლის მარინა“]] ლიმასოლში ტურიზმი [[1974]] წლის შემდეგ აყვავდა, კვიპროსის მთავარი ტურისტული კურორტების, [[ფამაგუსტა]]სა და [[კირენია|კირენიის]] [[თურქეთის შეჭრა კვიპროსზე|თურქეთის მიერ ოკუპაციის]] შემდეგ. ლიმასოლს აქვს მრავალი [[პლაჟი]], რომელიც შესაფერისია მზის აბაზანების მისაღებად და ცურვისთვის. 1974 წლიდან [[ლიმასოლის პორტი]] კვიპროსის რესპუბლიკის მთავარი საზღვაო პორტიცაა.<ref name=":0">{{Cite web |title=History |url=https://www.hba.com.cy/en/page/history |access-date= |website=Hull Blyth Araouzos |language=en |archive-date=2021-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210805024550/https://www.hba.com.cy/en/page/history }}</ref> მანამდე ამ როლს ფამაგუსტას პორტი ასრულებდა. ლიმასოლში კვიპროსის მრავალი [[ღვინო|ღვინის]] კომპანია მდებარეობს, რომლებიც [[ტროოდოსი|ტროოდოსის მთების]] სამხრეთ კალთებზე მდებარე მეღვინეობის რეგიონებს ემსახურებიან. ისეთი ცნობილი კომპანიები, როგორიცაა „KEO“, „LOEL“, „SODAP“ და „ETKO“, საერთაშორისო გამოფენებზე ჯილდოს მფლობელ ღვინოებსა და [[ბრენდი|ბრენდებს]] ([[კონიაკი|კონიაკებს]]) აწარმოებენ.<ref>{{Cite web |last=wncy |date=2012-04-29 |title=Cyprus Wine Awards distinguishes it's wines with Gold |url=https://winecyprus-naturally.com/cyprus-wines/awards/cyprus-wine-awards-distinguishes-its-wines-with-gold/ |access-date=2024-03-12 |website=Wine Cyprus Naturally |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title="Gastronomos Quality Awards-Cyprus" for the year 2021 |url=https://vlassideswinery.com/2022/06/20/gastronomos-quality-awards-cyprus-for-the-year-2021/ |access-date= |website=Vlassides Winery |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-12 |title=Cyprus wines shine bright at major World Wine Awards |url=https://in-cyprus.philenews.com/local/cyprus-wines-shine-bright-at-major-world-wine-awards/ |access-date= |website=in-cyprus.philenews.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Awards |url=https://vlassideswinery.com/awards/ |access-date= |website=Vlassides Winery |language=en-US}}</ref> ამ პროდუქტებს დიდი რაოდენობით მოიხმარენ როგორც ადგილობრივები, ასევე ტურისტები, ხოლო მნიშვნელოვანი რაოდენობით გადის ექსპორტზე ევროპაში. ლიმასოლი კვიპროსის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრია, რაც ნაწილობრივ [[აკროტირი და დეკელია|ეპისკოპსა და აკროტირიში დიდი ბრიტანეთის სუვერენული ბაზის]] არსებობითა და 1974 წლის შემდეგ მოსახლეობის ზრდითაა განპირობებული. ძირითადი სავაჭრო წერტილები მდებარეობს ქალაქის ცენტრში და სანაპირო ტურისტულ ზონაში, რომელიც ძველი პორტიდან ამათუსის ტერიტორიამდეა გადაჭიმული. ამ ტერიტორიაზე განთავსებულია სასტუმროების, რესტორნების, საკონდიტრო მაღაზიების, ღამის კლუბებისა და გასართობი ადგილების უმეტესობა. მსხვილი გლობალური საცალო მაღაზიები მდებარეობს ანექსარტისიასის ქუჩასა და მაკარიუს გამზირზე, ქალაქის მთავარ სავაჭრო ქუჩებზე,<ref>{{Cite web |title=Anexartisias: The main shopping street of the city |url=https://www.limassolchamber.eu/En/31/articles/349/2017/03/10/Anexartisias--The-main-shopping-street-of-the-city |access-date= |website=www.limassolchamber.eu |language=en}}</ref> ასევე „MYMALL“-ში, რაიონის უდიდეს სავაჭრო ცენტრში. ლიმასოლს ორი პორტი აქვს, - ძველი პორტი და ახალი პორტი. ახალი პორტი კომერციული და სამგზავრო ნაკადების უმეტეს ნაწილს ემსახურება და [[ხმელთაშუა ზღვა|ხმელთაშუა ზღვის]] სატრანზიტო ვაჭრობის მარშრუტის ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული პორტია.<ref name=":0" /> 11 მეტრის სიღრმისა და 1300 მეტრის სიგრძის ტალღმტეხი ნაგებობით, საშუალოდ, დაახლოებით ათი გემის მიღება შეუძლია. ძველი პორტი, 250 მეტრის სიგრძის ტალღმტეხი ნაგებობით, ერთდროულად მხოლოდ სამ პატარა გემს იტევს და ძირითადად სათევზაო ნავებისთვის გამოიყენება. ეს პორტები გამოიყენება [[ყურძენი|ყურძნის]], [[ღვინო|ღვინის]], [[კერატი (მცენარე)|კერატისა]] და [[ციტრუსოვანი კულტურები|ციტრუსების]] ექსპორტზე გასატანად, ასევე [[მარცვლეული კულტურები|მარცვლეულის]], სატრანსპორტო საშუალებების, დანადგარების, [[ტექსტილი]]ს, სასოფლო-სამეურნეო მედიკამენტების, [[სასუქი|სასუქებისა]] და [[რკინა|რკინის]] შემოსატანად. [[2014]] წელს, ძველი პორტის ტერიტორიაზე, ლიმასოლის ციხიდან 500 მეტრით დასავლეთით, აშენდა ნავმისადგომი „ლიმასოლის მარინა“.<ref>{{cite web|title=Limassol Marina open to the public|url=http://cyprus-mail.com/2014/06/10/limassol-marina-open-to-the-public/|newspaper=Cyprus Mail|access-date=8 May 2016|archive-date=25 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221225140352/https://cyprus-mail.com/2014/06/10/limassol-marina-open-to-the-public/|url-status=dead}}</ref> ეს ნავმისადგომი იღებს საოკეანო იახტებს. [[სურათი:Lemesos-seafront-promenade-b.jpg|მინი|მარჯვნივ|250პქ|მოლოსის ზღვისპირა პარკი]] 2014 წლიდან ლიმასოლში მშენებლობის ბუმია, რაც ტურიზმის სექტორისა და უცხოური ინვესტიციების ზრდამ განაპირობა.<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-01-19 |title=Construction boom driven by demand for apartments {{!}} Cyprus News |url=https://estateofcyprus.com/construction-boom-driven-by-demand-for-apartments/ |access-date= |website=Estate of Cyprus |language=ru |archive-date=2026-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260203044512/https://estateofcyprus.com/construction-boom-driven-by-demand-for-apartments/ }}</ref> საზოგადოებრივმა პროექტებმა, როგორიცაა კილომეტრიანი მოლოსის ზღვისპირა პარკის განვითარებამ, გააუმჯობესა ცხოვრების ხარისხი და გაამყარა ლიმასოლის, როგორც კოსმოპოლიტური ქალაქის იმიჯი. ინფრასტრუქტურულმა პროექტებმა, რომლებიც ნაწილობრივ ევროპული პროგრამებით დაფინანსდა, გადაჭრა საგზაო მოძრაობის პრობლემები ახალი ესტაკადებითა და წრიული გზაჯვარედინებით. ლიმასოლი ტურიზმის, ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა. ქალაქი სტუმრებს სთავაზობს მრავალ მუზეუმსა და არქეოლოგიურ ძეგლს. ქალაქი თავის მრავალფეროვან სასტუმროებსა და აპარტამენტებში იზიდავს ტურისტების სხვადასხვა სპექტრს, განსაკუთრებით ზაფხულის გახანგრძლივებულ სეზონზე. ლიმასოლის სანაპირო ზოლი, ცნობილი როგორც „ლიმასოლის რივიერა“, მნიშვნელოვან სამშენებლო ბუმს განიცდის [[2013]] წლის ბოლოსდან; ის ევროპის უახლეს რივიერად იქცა.<ref>{{Cite web |date=2024-01-08 |title=Cyprus' Limassol ascends as Europe's new riviera |url=https://gulfnews.com/business/cyprus-limassol-ascends-as-europes-new-riviera-1.1704711187727 |access-date= |website=gulfnews.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=office |first=blumarine |date=2022-05-03 |title=Limassol is shaping up to become Europe's new Riviera |url=https://limassolblumarine.com/news/limassol-is-shaping-up-to-become-europes-new-riviera-3/ |access-date= |website=Limassol Blu Marine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zawya: Cyprus' Limassol ascends as Europe's new riviera, offering GCC investors among the highest returns in Europe {{!}} Leptos Estates |url=https://www.leptosestates.com/press-coverage/zawya-cyprus-limassol-ascends-as-europes-new-riviera-offering-gcc-investors-among-the-highest-returns-in-europe/ |access-date= |website=www.leptosestates.com |language=en-US}}</ref> მას შემდეგ, ყოველწლიურად, ქალაქში ასობით ახალი საცხოვრებელი ერთეული და ბიზნესი ჩნდება.<ref>{{Cite web |date=2017-07-25 |title=Limassol Upcoming Skyline Fears {{!}} Cyprus Property Valuers |work=Cyprus Property Valuers |url=https://imvaluers.com/limassol-upcoming-skyline-fears/ |access-date= |language=en-US |archive-date=2022-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221225150906/https://imvaluers.com/limassol-upcoming-skyline-fears/ }}</ref> ამჟამად, 50 მეტრზე მაღალი 70-ზე მეტი შენობა შენდება ან მათი მშენებლობაა დაგეგმილი, აქედან - 32 ცათამბჯენის. მათ შორისაა 170-მეტრიანი და 38-სართულიანი „ONE“, კვიპროსის ყველაზე მაღალი შენობა და ევროპის ყველაზე მაღალი სანაპირო საცხოვრებელი.<ref>{{Cite web |title=Pafilia launches ONE, the tallest residential seafront tower in Europe. |url=https://www.blueorangeservices.com/news/one-residential-tower |access-date= |website=www.blueorangeservices.com |archive-date=2024-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130194441/https://www.blueorangeservices.com/news/one-residential-tower }}</ref><ref>{{Cite web |title=ONE - The Skyscraper Center |url=https://www.skyscrapercenter.com/building/one/27905 |access-date= |website=www.skyscrapercenter.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Europe's Tallest Seafront Tower in Limassol Riviera |url=https://www.astons.com/property/cyprus/europes-tallest-seafront-tower-in-limassol-riviera/ |access-date= |website=Astons |language=en-GB}}</ref> კიდევ ერთი აღსანიშნავი პროექტია „City of Dreams Mediterranean“ (CoDM), პირველი და უდიდესი ინტეგრირებული კაზინო-კურორტი ევროპაში.<ref>{{Cite web |last=Solutions |first=BDigital Web |title=Europe's first multi-themed resort opens in Limassol |url=https://knews.kathimerini.com.cy/en/news/europe-s-first-multi-themed-resort-opens-in-limassol |access-date= |website=knews.com.cy}}</ref><ref>{{Cite web |title=City of Dreams Mediterranean officially opens |url=https://agbrief.com/news/europe/12/07/2023/city-of-dreams-mediterranean-officially-opens/ |access-date= |website=AGB Asia Gaming Brief|date=12 July 2023 }}</ref> == ღირსშესანიშნაობები == === არქეოლოგიური ძეგლები === [[სურათი:010Zypern Amathus Akropolis (14058047132).jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|ამათუსის აკროპოლისი. ფოტო გადაღებულია 1982 წელს]] [[ამათუსი]] უძველესი ქალაქ-სამეფოა, რომელიც ლიმასოლის აღმოსავლეთით დაახლოებით 11 კილომეტრში მდებარეობს და [[ძვ. წ. 1100]] წლით თარიღდება. გამოირჩევა მდიდარი ისტორიით, რომელზეც მრავალმა ცივილიზაციამ მოახდინა გავლენა. ყველაზე აღსანიშნავი [[აფროდიტე]]ს ტაძრის ნანგრევებია, რომელიც ამათუსის აკროპოლისის თავზე მდებარეობდა და თაყვანისცემის, ცერემონიებისა და შესაწირის წმინდა ადგილს წარმოადგენდა. გვხვდება [[რკინის ხანა|რკინის ხანის]] მრავალი სამარხი, ასევე საზოგადოებრივი აბანოებისა და სხვა შენობების ნაშთები უძველეს [[აგორა]]ზე. ამათუსის ერთ-ერთი ყველაზე შესანიშნავი აღმოჩენა დიდი [[კირქვა|კირქვის]] [[ამფორა]]ა, რომელიც ამჟამად [[პარიზი|პარიზში]], [[ლუვრი|ლუვრის მუზეუმში]] ინახება. ეს ვაზა ძვ.წ. VI საუკუნით თარიღდება და 14 ტონას (14,000 კგ) იწონის.<ref>{{Cite news |date=2017-03-15 |title=Amathus Archaeological Site |url=https://www.cyprusisland.net/attractions/amathus-archaeological-site |access-date= |website=Cyprus Island |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Christos |date=2015-11-04 |title=Amathous Archaeological Site |url=https://www.visitcyprus.com/discover-cyprus/culture/sites-and-monuments/amathous-archaeological-site/ |access-date=|website=Visit Cyprus |language=en-US}}</ref> [[სურათი:Episkopi 01-2017 img06 Kourion.jpg|მინი|მარჯვნივ|250პქ|კურიონის [[აგორა]]]] [[კურიონი]] კიდევ ერთი უძველესი ქალაქ-სამეფოა, რომელიც ლიმასოლის დასავლეთით დაახლოებით 19 კილომეტრში მდებარეობს. გამოირჩევა მდიდარი ისტორიით, რომელიც [[ნეოლითი|ნეოლითის პერიოდიდან]] იწყება, მნიშვნელოვანი განვითარებით [[ელინიზმი|ელინისტურ]], [[კვიპროსი (რომის პროვინცია)|რომაულ]] და ადრექრისტიანულ პერიოდებში. კურიონის მთავარ ღირსშესანიშნაობას ბერძნულ-რომაული თეატრი წარმოადგენს, რომელიც ძვ. წ. II საუკუნეში აშენდა და ახ. წ. II საუკუნეში გაფართოვდა. თეატრი, რომელიც [[ხმელთაშუა ზღვა]]ს გადაჰყურებს, აღდგენილია და დღემდე გამოიყენება ღია წარმოდგენებისთვის. კურიონშია [[ჰილატესი]]ს (ტყის ღმერთი) ტაძარი, რომელიც ასევე მოიცავს აბანოების კომპლექსსა და [[პალესტრა]]ს (ჭიდაობის სკოლა) ნანგრევებს.<ref>{{Cite web |last=Christos |date=2015-11-04 |title=Kourion Archaeological Site |url=https://www.visitcyprus.com/discover-cyprus/culture/sites-and-monuments/kourion-archaeological-site/ |access-date= |website=Visit Cyprus |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Move |first=Brit on the |date=2023-12-09 |title=Ancient Kourion: Cyprus' House of Eustolios |url=https://britonthemove.com/ancient-kourion-cyprus/ |access-date= |language=en-US}}</ref> === მუზეუმები === შუა საუკუნეების [[ლიმასოლის ციხე]] კვიპროსის ათი ციხესიმაგრიდან ერთ-ერთია. ის [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიელებმა]] ააშენეს დაახლოებით ჩვენი წელთაღრიცხვით [[1000]] წელს. იმავე პერიოდში ამ ადგილას სამლოცველოც აშენდა. ითვლება, რომ [[რიჩარდ ლომგული]] თავის საცოლეზე, [[ნავარის სამეფო|ნავარის]] პრინცესა [[ბერენგარია ნავარელი|ბერენგარიაზე]], ამ ადგილას დაქორწინდა [[1191]] წელს, როდესაც ის მას [[მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობა|მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში]] ახლდა. [[1790]]-[[1940]] წლებში ციხე საპყრობილედ გამოიყენებოდა, ამჟამად მასში მუზეუმია განთავსებული. მუზეუმის კოლექცია მოიცავს მრავალფეროვან ექსპონატებს ჩვენი წელთაღრიცხვით [[400]] წლიდან [[1870]] წლამდე, მათ შორის ქვემეხებს, XVII და XVIII საუკუნეების ხის ნაკეთობებს, ნახატებს, საფლავის ქვებს, ქანდაკებებს, ჯავშანჟილეტებს, მონეტებს, [[ტერაკოტა]]ს, ლითონის ნაკეთობებს, კერამიკას, მინისა და მარმარილოს არტეფაქტებს.<ref>{{Cite web |date=2017-06-28 |title=Medieval Museum of Cyprus (Limassol Castle) |url=https://www.cyprusisland.net/cyprus-museums-galleries/medieval-museum-cyprus-limassol-castle |access-date= |website=Cyprus Island |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Limassol Castle |url=https://www.cyprusalive.com/en/location/limassol-castle |access-date= |website=Cyprus Alive}}</ref> [[სურათი:Folk museum Limassol.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|ხალხური ხელოვნების მუზეუმი]] [[კოლოსის ციხე]], რომელიც ლიმასოლის დასავლეთით დაახლოებით 11 კილომეტრში მდებარეობს, შუა საუკუნეების ციხესიმაგრეა, რომელიც თავდაპირველად XIII საუკუნეში აშენდა [[ჰოსპიტალიერები|ჰოსპიტალიერების სახელით ცნობილი იერუსალიმის წმინდა იოანეს ორდენის რაინდების]] მიერ. ამჟამინდელი ნაგებობა, რომელიც [[1454]] წელს აღადგინეს, გამოირჩევა კარგად შემონახული სამსართულიანი ციხესიმაგრითა და მართკუთხა გალავნით. ციხე მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ადგილობრივი შაქრის ლერწმისგან [[შაქარი|შაქრის]] წარმოებაში. ასევე ასოცირდება ცნობილ [[კომანდარია]]ს ღვინოსთან.<ref>{{Cite web |title=Why This Castle Held Such a Strategic Position During the Crusades |url=https://www.historyhit.com/locations/kolossi-castle/ |access-date= |website=History Hit |language=en-GB}}</ref> ხალხური ხელოვნების მუზეუმი მდებარეობს ისტორიულ შენობაში და წარმოადგენს ბოლო ორი საუკუნის კვიპროსის ხალხური ხელოვნების კოლექციას. კოლექციაში შედის ეროვნული კოსტიუმები, [[გობელენი|გობელენები]], ნაქარგები, ხის ზარდახშები, ყელსაბამები, სოფლის იარაღები, ჟილეტები, მამაკაცის ქურთუკები და სხვადასხვა ტანსაცმელი. [[1985]] წელს დაარსებული მუზეუმი ექვს ოთახში 500-ზე მეტ ექსპონატს იტევს. [[1989]] წელს მას მიენიჭა „[[ევროპა ნოსტრა]]ს“ პრემია. აქ განთავსებული ხელნაკეთი ექსპონატების საშუალებით ვიზიტორებს კვიპროსის კულტურის შესწავლა შეუძლიათ.<ref>{{Cite web |title=The Municipal Museum of Folk Art |url=https://www.limassol.org.cy/en/museum-laikis-texnis |access-date= |website=www.limassol.org.cy |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Solutions |first=BDigital Web |title=Folk Art Museum |url=https://www.limassoltourism.com/en/things-to-do/local-experience/arts-culture/museums/1-municipal-folk-art-museum |access-date= |website=Limassol Tourism Development & Promotion Company |archive-date=2025-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251110161730/https://www.limassoltourism.com/en/things-to-do/local-experience/arts-culture/museums/1-municipal-folk-art-museum }}</ref> [[სურათი:Agia Napa (Limassol) (2).jpg|მინი|მარჯვნივ|250პქ|ლიმასოლის აია-ნაპას ეკლესია]] არქეოლოგიური მუზეუმი სტუმრებს რაიონში აღმოჩენილ სიძველეთა კოლექციას სთავაზობს, [[ნეოლითი|ნეოლითის ხანიდან]] [[რომის იმპერია|რომაულ პერიოდამდე]]. აღსანიშნავ არტეფაქტებს შორისაა ნეოლითის და [[ენეოლითის ხანა|ენეოლითის ხანის]] ქვის ცულები, კერამიკა და ნივთები [[კურიონი]]სა და [[ამათუსი]]ს უძველესი ქალაქებიდან, ასევე რომაული ტერაკოტები, ოქროს სამკაულები, მონეტები, სვეტები, ვაზები, საყურეები, ბეჭდები, ყელსაბამები და მარმარილოს ქანდაკებები. მუზეუმი თავდაპირველად ლიმასოლის ციხესიმაგრეში იყო განთავსებული, მოგვიანებით კი საზოგადოებრივი ბაღის მახლობლად მდებარე ადგილას გადაიტანეს.<ref>{{Cite web |last=Solutions |first=BDigital Web |title=Limassol District Archaeological Museum |url=https://www.limassoltourism.com/en/things-to-do/local-experience/arts-culture/museums/limassol-district-archaeological-museum |access-date= |website=Limassol Tourism Development & Promotion Company |archive-date=2025-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251110171001/https://www.limassoltourism.com/en/things-to-do/local-experience/arts-culture/museums/limassol-district-archaeological-museum }}</ref><ref>{{Cite web |title=Department of Antiquities - Museums |url=http://www.culture.gov.cy/dmculture/da/da.nsf/All/F326C998358D550BC225719900203AEA?OpenDocument |access-date= |website=www.culture.gov.cy}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-03-15 |title=Limassol Archaeological Museum |url=https://www.cyprusisland.net/cyprus-museums-galleries/limassol-archaeological-museum |access-date= |website=Cyprus Island |language=en}}</ref> [[2024]] წლიდან ლიმასოლის ინდუსტრიულ ზონაში მდებარე ძველი [[კერატი (მცენარე)|კერატის]] საწყობში დაფუძნებული არაკომერციული ფონდი „PSI“ მასპინძლობს თანამედროვე ხელოვნების, ასევე კვიპროსის ისტორიის გამოფენებს. პირველი გამოფენა კვიპროსში შეჭრის 50 წლისთავს მიეძღვნა.<ref>{{Cite web |title=PSI FOUNDATION |url=https://psi.art/ |access-date= |website=psifoundation}}</ref><ref>{{Cite web |title=Thoukis awards of the Year 2024: Ο υπουργός της χρονιάς, η Μητέρα Τερέζα και οι προσωπικότητες |url=https://politis.com.cy/884636/article |access-date= |website=ΠΟΛΙΤΗΣ |archive-date=2025-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250109203621/https://politis.com.cy/884636/article }}</ref> === პარკები === [[სურათი:Limassol 01-2017 img03 Pattichion Municipal Museum.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|მუნიციპალური მუზეუმი]] სანაპირო გზის გასწვრივ მდებარე [[ლიმასოლის საზოგადოებრივი ბაღი]] მრავალფეროვანი მცენარეულობით გამოირჩევა, მათ შორის [[ევკალიპტი]]ს ხეებით, [[ფიჭვი|ფიჭვებითა]] და [[კვიპაროზი|კვიპაროზებით]]. ბაღში სტუმრებს შეუძლიათ ლიმასოლის ზოოპარკის დათვალიერება, სადაც ბინადრობენ [[ირემი|ირმები]], [[მუფლონი|მუფლონები]], [[სირაქლემა|სირაქლემები]], [[ხოხობი|ხოხბები]], [[ვეფხვი|ვეფხვები]], [[ლომი|ლომები]], [[მაიმუნი|მაიმუნები]], [[სვავი|სვავები]], [[პელიკანი|პელიკანები]], [[ფლამინგო]]ები და სხვადასხვა ცხოველები და ფრინველები.<ref>{{Cite web |title=Limassol zoo /Limassol/ |url=https://zooinstitutes.com/zooinstitutes/limassol-zoo-26.html?id_type=2 |access-date= |website=Zoo Institutes}}</ref> ბაღში ასევე განთავსებულია მუნიციპალური მუზეუმი და ღია თეატრი, რომელიც აღადგინეს საერთაშორისო წარმოდგენების ჩასატარებლად. ლიმასოლის ზღვისპირა პარკი, იგივე „მოლოსი“, მრავალფუნქციური სანაპირო პარკია, რომელიც ერთ კილომეტრზეა გადაჭიმული. „მოლოსი“ კუნძულის ერთ-ერთი უდიდესი პარკია. მის ნავმისადგომებთან შესაძლებელია [[თევზაობა]], [[კაიაკი]]თა და სხვა მრავალი წყლის სპორტით დაკავება.<ref>{{Cite web |title=Sea side Multi-fuctional Park |url=https://www.limassol.org.cy/en/polylitourgiko-parathalasio-parko |access-date= |website=www.limassol.org.cy |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=allaboutlimassol.com |title=Limassol Molos |url=https://allaboutlimassol.com/en/limassol-molos |access-date= |website=allaboutlimassol.com |language=en}}</ref> აქ მდებარეობს ლიმასოლის ქანდაკებების პარკი.<ref>{{Cite web |title=Limassol Sculpture Park |url=https://www.limassol.org.cy/en/parko-gliptikis |access-date= |website=www.limassol.org.cy |language=en}}</ref> ქანდაკებები შექმნეს კოსტას დიკეფალოსმა, თოდოროს პაპაიანისმა, ვასილის ვასილიმ და კირიაკოს როკოსმა [[საბერძნეთი]]დან, ჰელენ ბლეკმა კვიპროსიდან და სხვებმა.<ref>{{Cite web |last=CyprusNet |title=Limassol Sculpture Park |url=https://www.cyprus-hotel.com/article/limassol-sculpture-park.html |access-date= |website=Cyprus Hotels |language=en}}</ref> == კულტურა == === ფესტივალები === [[სურათი:Carnival in Limassol 2014 (12887507525).jpg|მინი|ლიმასოლის კარნავალი]] ლიმასოლი ცნობილია თავისი ცოცხალი ფესტივალებით, განსაკუთრებით კარნავალისა და ღვინის ფესტივალებით. ლიმასოლის პოპულარულ კარნავალს, ათდღიან ღონისძიებას, რომელიც სავსეა სახალისო მასკარადებით, უძველესი ფესვები აქვს წარმართული რიტუალებიდან. მაკარიუს გამზირზე გამართული გრანდიოზული კარნავალი იზიდავს უამრავ ადამიანს მთელი კუნძულიდან, რომლებიც მოდიან ეტლების, სერენადებისა და სხვადასხვა მასკარადების სანახავად. სასტუმროები მასპინძლობენ კოსტიუმირებულ ბალებისა და წვეულებებს.<ref name="CyprusEvents">{{cite web |last=CyprusEvents.net |year=2011 |title=Limassol events |url=http://www.cyprusevents.net/annual/limassol-events |access-date= |work=cyprusevents.net}}</ref> ოქტომბრის დასაწყისში, ლიმასოლის საზოგადოებრივ ბაღში, იმართება კვიპროსის გრანდიოზული ღვინის ფესტივალი. ამ ფესტივალის ფარგლებში, სტუმრებს უფასოდ შეუძლიათ დააგემოვნონ კვიპროსის საუკეთესო ღვინოები. ღონისძიებაზე ასევე წარმოდგენილია კვიპროსელი და უცხოელი ჯგუფების მიერ დადგმული ხალხური ცეკვები, გუნდური წარმოდგენები და სხვა გასართობები.<ref name="CyprusEvents" /> ქალაქის სხვა აღსანიშნავი ფესტივალებია ლიმასოლის ქუჩის ცხოვრების ფესტივალი, ყვავილების ფესტივალი მაისში, წყლის ფესტივალი, შექსპირის ფესტივალი ივნისში, ძველი ბერძნული დრამის ფესტივალი.<ref>{{Cite web |title=Limassol's Must-See Events and Festivals - Limassol Tourism Board |url=https://www.limassoltourism.com/en/things-to-do/activities/festival-events/ |access-date= |website=www.limassoltourism.com |archive-date=2025-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251110163044/https://www.limassoltourism.com/en/things-to-do/activities/festival-events }}</ref> === სპორტი === [[სურათი:Queue of participants at the starting line of the Limassol Marathon 2024.jpg|მინი|ლიმასოლის 2024 წლის მარათონი]] [[ალფამეგას სტადიონი]], ასევე ცნობილი როგორც ლიმასოლის სტადიონი, 11 ათას მაყურებელს იტევს. ის ქალაქის სამი ძირითადი საფეხბურთო კლუბის — „[[აელი ლიმასოლი (საფეხბურთო კლუბი)|აელ-ის]]“, „[[აპოლონი ლიმასოლი (საფეხბურთო კლუბი)|აპოლონისა]]“ და „[[არისი ლიმასოლი (საფეხბურთო კლუბი)|არისის]]“ - საშინაო მოედანია. პირველი ორი ლიმასოლის უდიდესი სპორტული კლუბია, რომლებსაც აქვთ ფეხბურთის, კალათბურთის და ფრენბურთის სექციები, ასევე გუნდები სპორტის სხვა სახეობებში. „აელ-ი“ და „არისი“ [[კვიპროსის ფეხბურთის ასოციაცია|კვიპროსის ფეხბურთის ასოციაციის]] რვა დამფუძნებელ წევრებს შორის შედიან. არსებობს მრავალი სხვა გუნდი მძლეოსნობაში, ბოულინგში, ველოსპორტსა და სხვა სპორტულ სახეობებში. [[ცირიოს სტადიონი]], 13,331-იანი ტევადობით, წარსულში ლიმასოლის სამი ზემოხსენებული საფეხბურთო გუნდისა და [[კვიპროსის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]]ს საშინაო ბაზა იყო. ასევე გამოიყენება მძლეოსნობისთვის. ზემოთ ხსენებული ორი სტადიონის გარდა, ქალაქში სხვა მრავალიც არსებობს. ქალაქში მდებარეობს [[სპიროს კიპრიანუს სპორტული ცენტრი]], დახურული არენა, რომელსაც მრავალი სპორტული ღონისძიებისთვის უმასპინძლია, მათ შორის [[ევრობასკეტი 2025]]-ის ერთ-ერთ ქვეჯგუფს. ლიმასოლის მარათონი ყოველწლიურად იმართება [[2006]] წლიდან. 2024 წელი მარათონისთვის მნიშვნელოვანი წელი იყო, რადგან მოიხსნა მონაწილეობის რეკორდი; მასში მსოფლიოს 70-ზე მეტი ქვეყნიდან 17 000-ზე მეტი მორბენალი მონაწილეობდა.<ref name=":3">{{Cite web |date=2024-06-24 |title=More than 17,000 participants at Limassol marathon |url=https://in-cyprus.philenews.com/local/more-than-17000-participants-at-limassol-marathon/ |access-date= |website=in-cyprus.philenews.com |language=en-US}}</ref> ღონისძიების ფარგლებში ტარდება სხვადასხვა რბოლა, მათ შორის მარათონი, ნახევარმარათონი, 10-კილომეტრიანი, 5-კილომეტრიანი და 1-კილომეტრიანი რბოლები. ქალაქში არის [[რაგბი]]სა და [[ხელბურთი]]ს კლუბები. ბოლო წლებში პოპულარობა მოიპოვა [[ნიჩბოსნობა]]მ და კანოემ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები]] r92ny04m93r8m3pdn9n90ue6cx4aj4s 0 239794 5563310 4428373 2026-10-22T10:23:26Z Potuzhnich 188869 5563310 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ემანუელ დე მარტონი''' ({{lang-fr|Emmanuel de Martonne;}} დ. [[1 აპრილი]] [[1873]] — გ. [[24 ივლისი]] [[1955]]) — ფრანგი [[გეოგრაფი]]. მონაწილეობა აქვს მიღებული პარიზის მშვიდობის კონფერენციაში. [[1882|1882 წელს]] შევიდა [[პარიზის უმაღლესი ნორმალური სკოლა|პარიზის უმაღლეს ნორმალურ სკოლაში]]. უმაღლესი განათლება მიიღო [[ისტორია|ისტორიისა]] და [[გეოგრაფია|გეოგრაფიის]] დარგში. საველე კვლევები ჩაატარა ევროპის ქვეყნებში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. მისი ძირითადი შრომები მიეძღვნა ზოგად და რეგიონულ ფიზიკურ გეოგრაფიას. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა [[ფიზიკური გეოგრაფია|ფიზიკური გეოგრაფიისა]] და [[გეომორფოლოგია|გეომორფოლოგიის]] საფუძვლების დამუშავებაში; კლიმატების კლასიფიკაციის შემუშავებაში, აგრეთვე ფიზიკურ-გეოგრაფიულ ქვეყანათმცოდნეობაში. მუშაობდა [[ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენი|ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენთან]] და [[ალბრეხტ პენკი|ალბრეხტ პენკთან]] ერთად. [[1899|1899 წლიდან]] ასწავლიდა რენის უნივერსიტეტში. [[1905|1905 წელს]] ჩააბარა ლიონის უნივერსიტეტში, ხოლო 4 წლის შემდეგ [[პარიზის უნივერსიტეტი|სორბონში]]. [[1909]] წლიდან [[პარიზის უნივერსიტეტი]]ს პროფესორია. პარიზის მშვიდობის კონფერენციის დროს [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის — ანდრე ტარდიესა და პრემიერ-მინისტრის ჟორჟ კლემანსოს მრჩეველი; აგრეთვე ლობირებდა საფრანგეთის შემადგენლობაში ელზას-ლოთარინგიის დაბრუნებას. [[1933|1933 წელს]] გახდა [[რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება|რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების]] საპატიო წევრი. [[1938]]-[[1952|1952 წლებში]] იყო [[საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი]]ს პრეზიდენტი ([[1952|1952 წლიდან]] საპატიო პრეზიდენტი). [[1939|1939 წელს]] მიენიჭა [[კალუმის გეოგრაფიული მედალი]], ხოლო [[1950|1950 წელს]] ვიქტორიას მედალი. [[1942|1942 წლიდან]] გახდა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://people.wku.edu/charles.smith/chronob/MART1873.htm ემანუელ დე მარტონი] {{en}} * [http://www.rjgeo.ro/atasuri/revue%20roumaine_55_2/G.%20Bowd.pdf ემანუელ დე მარტონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151225030436/http://www.rjgeo.ro/atasuri/revue%20roumaine_55_2/G.%20Bowd.pdf |date=2015-12-25 }} {{en}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:დე მარტონი, ემანუელ}} [[კატეგორია:ფრანგი გეოგრაფები]] [[uk:Еммануель де Мартонн]] kivsgwe62sxv2nnjgjur4ojidzzjha6 5563313 5563310 2026-10-22T10:36:20Z Seewolf 3217 [[Special:Contributions/Potuzhnich|Potuzhnich]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 4428373 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ემანუელ დე მარტონი''' ({{lang-fr|Emmanuel de Martonne;}} დ. [[1 აპრილი]] [[1873]] — გ. [[24 ივლისი]] [[1955]]) — ფრანგი [[გეოგრაფი]]. მონაწილეობა აქვს მიღებული პარიზის მშვიდობის კონფერენციაში. [[1882|1882 წელს]] შევიდა [[პარიზის უმაღლესი ნორმალური სკოლა|პარიზის უმაღლეს ნორმალურ სკოლაში]]. უმაღლესი განათლება მიიღო [[ისტორია|ისტორიისა]] და [[გეოგრაფია|გეოგრაფიის]] დარგში. საველე კვლევები ჩაატარა ევროპის ქვეყნებში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. მისი ძირითადი შრომები მიეძღვნა ზოგად და რეგიონულ ფიზიკურ გეოგრაფიას. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა [[ფიზიკური გეოგრაფია|ფიზიკური გეოგრაფიისა]] და [[გეომორფოლოგია|გეომორფოლოგიის]] საფუძვლების დამუშავებაში; კლიმატების კლასიფიკაციის შემუშავებაში, აგრეთვე ფიზიკურ-გეოგრაფიულ ქვეყანათმცოდნეობაში. მუშაობდა [[ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენი|ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენთან]] და [[ალბრეხტ პენკი|ალბრეხტ პენკთან]] ერთად. [[1899|1899 წლიდან]] ასწავლიდა რენის უნივერსიტეტში. [[1905|1905 წელს]] ჩააბარა ლიონის უნივერსიტეტში, ხოლო 4 წლის შემდეგ [[პარიზის უნივერსიტეტი|სორბონში]]. [[1909]] წლიდან [[პარიზის უნივერსიტეტი]]ს პროფესორია. პარიზის მშვიდობის კონფერენციის დროს [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის — ანდრე ტარდიესა და პრემიერ-მინისტრის ჟორჟ კლემანსოს მრჩეველი; აგრეთვე ლობირებდა საფრანგეთის შემადგენლობაში ელზას-ლოთარინგიის დაბრუნებას. [[1933|1933 წელს]] გახდა [[რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება|რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების]] საპატიო წევრი. [[1938]]-[[1952|1952 წლებში]] იყო [[საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი]]ს პრეზიდენტი ([[1952|1952 წლიდან]] საპატიო პრეზიდენტი). [[1939|1939 წელს]] მიენიჭა [[კალუმის გეოგრაფიული მედალი]], ხოლო [[1950|1950 წელს]] ვიქტორიას მედალი. [[1942|1942 წლიდან]] გახდა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://people.wku.edu/charles.smith/chronob/MART1873.htm ემანუელ დე მარტონი] {{en}} * [http://www.rjgeo.ro/atasuri/revue%20roumaine_55_2/G.%20Bowd.pdf ემანუელ დე მარტონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151225030436/http://www.rjgeo.ro/atasuri/revue%20roumaine_55_2/G.%20Bowd.pdf |date=2015-12-25 }} {{en}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:დე მარტონი, ემანუელ}} [[კატეგორია:ფრანგი გეოგრაფები]] 8c7j6rxbe1s57z1qho8fd5bcccvunow 0 253941 5562731 5509777 2026-10-21T12:57:51Z David1010 704 5562731 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი ნემსაძე |სურათი = გიორგი ნემსაძე.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = გიორგი ნემსაძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი |df=y|1972|5|10}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2026|10|21|1972|5|10}} |გარდაცვალების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = 1.80 მ |პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]] |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |ახალგაზრდული წელი2 = |ახალგაზრდული კლუბი2 = |ახალგაზრდული წელი3 = |ახალგაზრდული კლუბი3 = |წელი1 = 1992–1994 |წელი2 = 1994–1997 |წელი3 =1997–1998 |წელი4 = 1998–1999 |წელი5 =2000 |წელი6 = 2001 |წელი7 = 2002 |წელი8 = 2002 |წელი9 =2003–2005 |წელი10 =2005 |წელი11 =2006 |წელი12 =2006-2007 |წელი13 =2007-2008 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი2 = [[იბერია თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია თბილისი]] |კლუბი3 = [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|გურია ლანჩხუთი]] |კლუბი4 = [[შევარდენი-1906 თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|შევარდენი თბილისი]] |კლუბი5 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი6 = [[ჰომბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|ჰომბურგი]] |კლუბი7 = [[ტრაბზონსფორი (საფეხბურთო კლუბი)|ტრაბზონსფორი]] |კლუბი8 = [[გრასჰოფერი (საფეხბურთო კლუბი)|გრასჰოფერი]] |კლუბი9 = [[რეჯიანა (საფეხბურთო კლუბი)|რეჯიანა]] |კლუბი10 =[[ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ლოკომოტივი თბილისი]] |კლუბი11 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი12 =[[დანდი (საფეხბურთო კლუბი)|დანდი]] |კლუბი13 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |მატჩი1 =5 |მატჩი2 = 27 |მატჩი3 = 34 |მატჩი4 = 32 |მატჩი5 =47 |მატჩი6 = 29 |მატჩი7 = 32 |მატჩი8 = 27 |მატჩი9 = 6 |მატჩი10 =3 |მატჩი11 =6 |მატჩი12 =79 |მატჩი13 =16 |გოლი1 = 1 |გოლი2 =3 |გოლი3 = 4 |გოლი4 = 9 |გოლი5 = 11 |გოლი6 =2 |გოლი7 =1 |გოლი8 = 2 |გოლი9 = 0 |გოლი10 =0 |გოლი11 = 2 |გოლი12 = 4 |გოლი13 =2 |სულ მატჩი = 343 |სულ გოლი = 43 |ეროვნული წელი1 =1992-2004 |ეროვნული წელი2 = |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული ნაკრები2 = |ეროვნული მატჩი1 =69 |ეროვნული მატჩი2 = |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''გიორგი ნემსაძე''' (დ. [[10 მაისი]], [[1972]], [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] — გ. [[21 ოქტომბერი]], [[2026]], [[თბილისი]], [[საქართველო]]<ref>{{cite web |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/882778-giorgi-nemsaze-54-clis-asakshi-gardaicvala |title=გიორგი ნემსაძე 54 წლის ასაკში გარდაიცვალა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] ფეხბურთელი, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების]] ყოფილი [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]]. ==საფეხბურთო კარიერა== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს კომერციის ფაკულტეტი 1995 წელს. 1988-1991 წლებში და 1993-1995 წლებში თამაშობდა თბილისის „დინამოში“; 1991-1992 წლებში ლანჩხუთის „გურიაში“; 1992-1993 წლებში თბილისის „შევარდენში“; 1995-1996 წლებში გერმანიის „ჰამბურგში“; 1996-1997 წლებში თურქეთის „ტრაბზონსპორში“; 1997-1998 წლებში შვეიცარიის „გრასჰოპერში“. საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში 1992-2004 წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. 2011 წლის მარტში თბილისის „დინამოს“ სპორტულ დირექტორად დაინიშნა, მაგრამ წელიწადნახევარში კლუბი დატოვა და სამწვრთნელო საქმიანობას შეუდგა. ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი. თურქეთის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი; ბრინჯაოს და ვერცხლის მედლის მფლობელი; საქართველოს ოთხგზის ჩემპიონი. [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში]] [[1992]]-[[2004]] წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. ==პოლიტიკა== 2006-2010 წლებში იყო [[თბილისის საკრებულო]]ს დეპუტატი [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან]]. 2021-2022 წლებში იყო [[ცაგერის მუნიციპალიტეტი]]ს მერი [[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]] ნომინირებით.<ref>[https://www.radiotavisupleba.ge/a/32148769.html#0_8_9004_7769_2169_244792168 გიორგი ნემსაძე ცაგერის მერის თანამდებობას ტოვებს]</ref> ==მიღწევები== *საქართველოს ეროვნული ნაკრების კაპიტანი 42 შეხვედრაში *2007 წლის 13 მაისს გაიმარჯვა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა რამდენიმე საათში თანამდებობა დატოვა *2017 წლიდან საქართველოს 17-წლამდელთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელია ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 1998-1999. - გვ. 254. == რესურსები ინტერნეტში == *[http://sportstat.gov.ge/?pg=sportsman&sid=410 ქართული სპორტის სტატისტიკა]{{Dead link|date=სექტემბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/georgi-nemsadze/profil/spieler_12818.html პროფილი Transfermarkt-ზე] {{en icon}} *[https://eu-football.info/_player.php?id=14898 პროფილი eu-football.info-ზე] {{en icon}} *[http://int.soccerway.com/players/giorgi-nemsadze/225474/ პროფილი Soccerway-ზე] {{en icon}} *[http://www.national-football-teams.com/player/2546/Giorgi_Nemsadze.html პროფილი national-football-teams.com-ზე] {{en icon}} *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/geor-recintlp.html ნაკრებში ჩატარებული მატჩები] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ნემსაძე, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 1972]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ჰომბურგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ტრაბზონსფორის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ციურიხის გრასჰოფერის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დანდის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:რეჯიანას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] hj4suggtdy5nd6e5pkwakrntza3uisb 5562741 5562731 2026-10-21T13:05:01Z Otogi 27089 5562741 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი ნემსაძე |სურათი = გიორგი ნემსაძე.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = გიორგი ნემსაძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი |df=y|1972|5|10}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2026|10|21|1972|5|10}} |გარდაცვალების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = 1.80 მ |პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]] |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |ახალგაზრდული წელი2 = |ახალგაზრდული კლუბი2 = |ახალგაზრდული წელი3 = |ახალგაზრდული კლუბი3 = |წელი1 = 1992–1994 |წელი2 = 1994–1997 |წელი3 =1997–1998 |წელი4 = 1998–1999 |წელი5 =2000 |წელი6 = 2001 |წელი7 = 2002 |წელი8 = 2002 |წელი9 =2003–2005 |წელი10 =2005 |წელი11 =2006 |წელი12 =2006-2007 |წელი13 =2007-2008 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი2 = [[იბერია თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია თბილისი]] |კლუბი3 = [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|გურია ლანჩხუთი]] |კლუბი4 = [[შევარდენი-1906 თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|შევარდენი თბილისი]] |კლუბი5 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი6 = [[ჰომბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|ჰომბურგი]] |კლუბი7 = [[ტრაბზონსფორი (საფეხბურთო კლუბი)|ტრაბზონსფორი]] |კლუბი8 = [[გრასჰოფერი (საფეხბურთო კლუბი)|გრასჰოფერი]] |კლუბი9 = [[რეჯიანა (საფეხბურთო კლუბი)|რეჯიანა]] |კლუბი10 =[[ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ლოკომოტივი თბილისი]] |კლუბი11 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი12 =[[დანდი (საფეხბურთო კლუბი)|დანდი]] |კლუბი13 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |მატჩი1 =5 |მატჩი2 = 27 |მატჩი3 = 34 |მატჩი4 = 32 |მატჩი5 =47 |მატჩი6 = 29 |მატჩი7 = 32 |მატჩი8 = 27 |მატჩი9 = 6 |მატჩი10 =3 |მატჩი11 =6 |მატჩი12 =79 |მატჩი13 =16 |გოლი1 = 1 |გოლი2 =3 |გოლი3 = 4 |გოლი4 = 9 |გოლი5 = 11 |გოლი6 =2 |გოლი7 =1 |გოლი8 = 2 |გოლი9 = 0 |გოლი10 =0 |გოლი11 = 2 |გოლი12 = 4 |გოლი13 =2 |სულ მატჩი = 343 |სულ გოლი = 43 |ეროვნული წელი1 =1992-2004 |ეროვნული წელი2 = |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული ნაკრები2 = |ეროვნული მატჩი1 =69 |ეროვნული მატჩი2 = |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''გიორგი ნემსაძე''' (დ. [[10 მაისი]], [[1972]], [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] — გ. [[21 ოქტომბერი]], [[2026]], [[თბილისი]], [[საქართველო]]<ref>{{cite web |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/882778-giorgi-nemsaze-54-clis-asakshi-gardaicvala |title=გიორგი ნემსაძე 54 წლის ასაკში გარდაიცვალა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] ფეხბურთელი, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების]] ყოფილი [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]]. ==საფეხბურთო კარიერა== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს კომერციის ფაკულტეტი 1995 წელს. 1988-1991 წლებში და 1993-1995 წლებში თამაშობდა თბილისის „დინამოში“; 1991-1992 წლებში ლანჩხუთის „გურიაში“; 1992-1993 წლებში თბილისის „შევარდენში“; 1995-1996 წლებში გერმანიის „ჰამბურგში“; 1996-1997 წლებში თურქეთის „ტრაბზონსპორში“; 1997-1998 წლებში შვეიცარიის „გრასჰოპერში“. საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში 1992-2004 წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. 2011 წლის მარტში თბილისის „დინამოს“ სპორტულ დირექტორად დაინიშნა, მაგრამ წელიწადნახევარში კლუბი დატოვა და სამწვრთნელო საქმიანობას შეუდგა. ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი. თურქეთის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი; ბრინჯაოს და ვერცხლის მედლის მფლობელი; საქართველოს ოთხგზის ჩემპიონი. [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში]] [[1992]]-[[2004]] წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. ==პოლიტიკა== 2006-2010 წლებში იყო [[თბილისის საკრებულო]]ს დეპუტატი [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან]]. 2021-2022 წლებში იყო [[ცაგერის მუნიციპალიტეტი]]ს მერი [[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]] ნომინირებით.<ref>[https://www.radiotavisupleba.ge/a/32148769.html#0_8_9004_7769_2169_244792168 გიორგი ნემსაძე ცაგერის მერის თანამდებობას ტოვებს]</ref> ==მიღწევები== *საქართველოს ეროვნული ნაკრების კაპიტანი 42 შეხვედრაში *2007 წლის 13 მაისს გაიმარჯვა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა რამდენიმე საათში თანამდებობა დატოვა *2017 წლიდან საქართველოს 17-წლამდელთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელია ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 1998-1999. - გვ. 254. == რესურსები ინტერნეტში == *[http://sportstat.gov.ge/?pg=sportsman&sid=410 ქართული სპორტის სტატისტიკა]{{Dead link|date=სექტემბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/georgi-nemsadze/profil/spieler_12818.html პროფილი Transfermarkt-ზე] {{en icon}} *[https://eu-football.info/_player.php?id=14898 პროფილი eu-football.info-ზე] {{en icon}} *[http://int.soccerway.com/players/giorgi-nemsadze/225474/ პროფილი Soccerway-ზე] {{en icon}} *[http://www.national-football-teams.com/player/2546/Giorgi_Nemsadze.html პროფილი national-football-teams.com-ზე] {{en icon}} *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/geor-recintlp.html ნაკრებში ჩატარებული მატჩები] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ნემსაძე, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 1972]] [[კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ჰომბურგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ტრაბზონსფორის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ციურიხის გრასჰოფერის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დანდის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:რეჯიანას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] flfrvgfhet9sq1nb7owvc9gzlodrev8 5562745 5562741 2026-10-21T13:06:00Z Otogi 27089 5562745 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი ნემსაძე |სურათი = გიორგი ნემსაძე.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = გიორგი ნემსაძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი |df=y|1972|5|10}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2026|10|21|1972|5|10}} |გარდაცვალების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = 1.80 მ |პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]] |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |ახალგაზრდული წელი2 = |ახალგაზრდული კლუბი2 = |ახალგაზრდული წელი3 = |ახალგაზრდული კლუბი3 = |წელი1 = 1992–1994 |წელი2 = 1994–1997 |წელი3 =1997–1998 |წელი4 = 1998–1999 |წელი5 =2000 |წელი6 = 2001 |წელი7 = 2002 |წელი8 = 2002 |წელი9 =2003–2005 |წელი10 =2005 |წელი11 =2006 |წელი12 =2006-2007 |წელი13 =2007-2008 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი2 = [[იბერია თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია თბილისი]] |კლუბი3 = [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|გურია ლანჩხუთი]] |კლუბი4 = [[შევარდენი-1906 თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|შევარდენი თბილისი]] |კლუბი5 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი6 = [[ჰომბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|ჰომბურგი]] |კლუბი7 = [[ტრაბზონსფორი (საფეხბურთო კლუბი)|ტრაბზონსფორი]] |კლუბი8 = [[გრასჰოფერი (საფეხბურთო კლუბი)|გრასჰოფერი]] |კლუბი9 = [[რეჯიანა (საფეხბურთო კლუბი)|რეჯიანა]] |კლუბი10 =[[ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ლოკომოტივი თბილისი]] |კლუბი11 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი12 =[[დანდი (საფეხბურთო კლუბი)|დანდი]] |კლუბი13 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |მატჩი1 =5 |მატჩი2 = 27 |მატჩი3 = 34 |მატჩი4 = 32 |მატჩი5 =47 |მატჩი6 = 29 |მატჩი7 = 32 |მატჩი8 = 27 |მატჩი9 = 6 |მატჩი10 =3 |მატჩი11 =6 |მატჩი12 =79 |მატჩი13 =16 |გოლი1 = 1 |გოლი2 =3 |გოლი3 = 4 |გოლი4 = 9 |გოლი5 = 11 |გოლი6 =2 |გოლი7 =1 |გოლი8 = 2 |გოლი9 = 0 |გოლი10 =0 |გოლი11 = 2 |გოლი12 = 4 |გოლი13 =2 |სულ მატჩი = 343 |სულ გოლი = 43 |ეროვნული წელი1 =1992-2004 |ეროვნული წელი2 = |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული ნაკრები2 = |ეროვნული მატჩი1 =69 |ეროვნული მატჩი2 = |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''გიორგი ნემსაძე''' (დ. [[10 მაისი]], [[1972]], [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] — გ. [[21 ოქტომბერი]], [[2026]], [[თბილისი]], [[საქართველო]]<ref>{{cite web |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/882778-giorgi-nemsaze-54-clis-asakshi-gardaicvala |title=გიორგი ნემსაძე 54 წლის ასაკში გარდაიცვალა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] ფეხბურთელი, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების]] ყოფილი [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]]. ==საფეხბურთო კარიერა== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს კომერციის ფაკულტეტი 1995 წელს. 1988-1991 წლებში და 1993-1995 წლებში თამაშობდა თბილისის „დინამოში“; 1991-1992 წლებში ლანჩხუთის „გურიაში“; 1992-1993 წლებში თბილისის „შევარდენში“; 1995-1996 წლებში გერმანიის „ჰამბურგში“; 1996-1997 წლებში თურქეთის „ტრაბზონსპორში“; 1997-1998 წლებში შვეიცარიის „გრასჰოპერში“. საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში 1992-2004 წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. 2011 წლის მარტში თბილისის „დინამოს“ სპორტულ დირექტორად დაინიშნა, მაგრამ წელიწადნახევარში კლუბი დატოვა და სამწვრთნელო საქმიანობას შეუდგა. ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი. თურქეთის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი; ბრინჯაოს და ვერცხლის მედლის მფლობელი; საქართველოს ოთხგზის ჩემპიონი. [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში]] [[1992]]-[[2004]] წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. ==პოლიტიკა== 2006-2010 წლებში იყო [[თბილისის საკრებულო]]ს დეპუტატი [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან]]. 2021-2022 წლებში იყო [[ცაგერის მუნიციპალიტეტი]]ს მერი [[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]] ნომინირებით.<ref>[https://www.radiotavisupleba.ge/a/32148769.html#0_8_9004_7769_2169_244792168 გიორგი ნემსაძე ცაგერის მერის თანამდებობას ტოვებს]</ref> ==მიღწევები== *საქართველოს ეროვნული ნაკრების კაპიტანი 42 შეხვედრაში *2007 წლის 13 მაისს გაიმარჯვა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა რამდენიმე საათში თანამდებობა დატოვა *2017 წლიდან საქართველოს 17-წლამდელთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელია ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 1998-1999. - გვ. 254. == რესურსები ინტერნეტში == *[http://sportstat.gov.ge/?pg=sportsman&sid=410 ქართული სპორტის სტატისტიკა]{{Dead link|date=სექტემბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/georgi-nemsadze/profil/spieler_12818.html პროფილი Transfermarkt-ზე] {{en icon}} *[https://eu-football.info/_player.php?id=14898 პროფილი eu-football.info-ზე] {{en icon}} *[http://int.soccerway.com/players/giorgi-nemsadze/225474/ პროფილი Soccerway-ზე] {{en icon}} *[http://www.national-football-teams.com/player/2546/Giorgi_Nemsadze.html პროფილი national-football-teams.com-ზე] {{en icon}} *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/geor-recintlp.html ნაკრებში ჩატარებული მატჩები] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ნემსაძე, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 1972]] [[კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ჰომბურგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ტრაბზონსფორის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ციურიხის გრასჰოფერის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დანდის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:რეჯიანას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] g445vell0audd9aecrw02ndyfuuq0g2 5562746 5562745 2026-10-21T13:06:09Z Otogi 27089 წაიშალა [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562746 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = გიორგი ნემსაძე |სურათი = გიორგი ნემსაძე.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = გიორგი ნემსაძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი |df=y|1972|5|10}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2026|10|21|1972|5|10}} |გარდაცვალების ადგილი = [[თბილისი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = 1.80 მ |პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]] |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |ახალგაზრდული წელი2 = |ახალგაზრდული კლუბი2 = |ახალგაზრდული წელი3 = |ახალგაზრდული კლუბი3 = |წელი1 = 1992–1994 |წელი2 = 1994–1997 |წელი3 =1997–1998 |წელი4 = 1998–1999 |წელი5 =2000 |წელი6 = 2001 |წელი7 = 2002 |წელი8 = 2002 |წელი9 =2003–2005 |წელი10 =2005 |წელი11 =2006 |წელი12 =2006-2007 |წელი13 =2007-2008 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი2 = [[იბერია თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია თბილისი]] |კლუბი3 = [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|გურია ლანჩხუთი]] |კლუბი4 = [[შევარდენი-1906 თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|შევარდენი თბილისი]] |კლუბი5 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი6 = [[ჰომბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|ჰომბურგი]] |კლუბი7 = [[ტრაბზონსფორი (საფეხბურთო კლუბი)|ტრაბზონსფორი]] |კლუბი8 = [[გრასჰოფერი (საფეხბურთო კლუბი)|გრასჰოფერი]] |კლუბი9 = [[რეჯიანა (საფეხბურთო კლუბი)|რეჯიანა]] |კლუბი10 =[[ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ლოკომოტივი თბილისი]] |კლუბი11 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |კლუბი12 =[[დანდი (საფეხბურთო კლუბი)|დანდი]] |კლუბი13 =[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] |მატჩი1 =5 |მატჩი2 = 27 |მატჩი3 = 34 |მატჩი4 = 32 |მატჩი5 =47 |მატჩი6 = 29 |მატჩი7 = 32 |მატჩი8 = 27 |მატჩი9 = 6 |მატჩი10 =3 |მატჩი11 =6 |მატჩი12 =79 |მატჩი13 =16 |გოლი1 = 1 |გოლი2 =3 |გოლი3 = 4 |გოლი4 = 9 |გოლი5 = 11 |გოლი6 =2 |გოლი7 =1 |გოლი8 = 2 |გოლი9 = 0 |გოლი10 =0 |გოლი11 = 2 |გოლი12 = 4 |გოლი13 =2 |სულ მატჩი = 343 |სულ გოლი = 43 |ეროვნული წელი1 =1992-2004 |ეროვნული წელი2 = |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველო]] |ეროვნული ნაკრები2 = |ეროვნული მატჩი1 =69 |ეროვნული მატჩი2 = |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 = |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''გიორგი ნემსაძე''' (დ. [[10 მაისი]], [[1972]], [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]] — გ. [[21 ოქტომბერი]], [[2026]], [[თბილისი]], [[საქართველო]]<ref>{{cite web |url=https://www.interpressnews.ge/ka/article/882778-giorgi-nemsaze-54-clis-asakshi-gardaicvala |title=გიორგი ნემსაძე 54 წლის ასაკში გარდაიცვალა |accessdate= |author= |date= |work= |publisher= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>) — [[ქართველები|ქართველი]] ფეხბურთელი, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების]] ყოფილი [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]]. ==საფეხბურთო კარიერა== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს კომერციის ფაკულტეტი 1995 წელს. 1988-1991 წლებში და 1993-1995 წლებში თამაშობდა თბილისის „დინამოში“; 1991-1992 წლებში ლანჩხუთის „გურიაში“; 1992-1993 წლებში თბილისის „შევარდენში“; 1995-1996 წლებში გერმანიის „ჰამბურგში“; 1996-1997 წლებში თურქეთის „ტრაბზონსპორში“; 1997-1998 წლებში შვეიცარიის „გრასჰოპერში“. საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში 1992-2004 წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. 2011 წლის მარტში თბილისის „დინამოს“ სპორტულ დირექტორად დაინიშნა, მაგრამ წელიწადნახევარში კლუბი დატოვა და სამწვრთნელო საქმიანობას შეუდგა. ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი. თურქეთის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი; ბრინჯაოს და ვერცხლის მედლის მფლობელი; საქართველოს ოთხგზის ჩემპიონი. [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში]] [[1992]]-[[2004]] წლებში ჩატარებული აქვს 69 მატჩი. ==პოლიტიკა== 2006-2010 წლებში იყო [[თბილისის საკრებულო]]ს დეპუტატი [[ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა|ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან]]. 2021-2022 წლებში იყო [[ცაგერის მუნიციპალიტეტი]]ს მერი [[ქართული ოცნება|ქართული ოცნების]] ნომინირებით.<ref>[https://www.radiotavisupleba.ge/a/32148769.html#0_8_9004_7769_2169_244792168 გიორგი ნემსაძე ცაგერის მერის თანამდებობას ტოვებს]</ref> ==მიღწევები== *საქართველოს ეროვნული ნაკრების კაპიტანი 42 შეხვედრაში *2007 წლის 13 მაისს გაიმარჯვა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა რამდენიმე საათში თანამდებობა დატოვა *2017 წლიდან საქართველოს 17-წლამდელთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელია ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 1998-1999. - გვ. 254. == რესურსები ინტერნეტში == *[http://sportstat.gov.ge/?pg=sportsman&sid=410 ქართული სპორტის სტატისტიკა]{{Dead link|date=სექტემბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/georgi-nemsadze/profil/spieler_12818.html პროფილი Transfermarkt-ზე] {{en icon}} *[https://eu-football.info/_player.php?id=14898 პროფილი eu-football.info-ზე] {{en icon}} *[http://int.soccerway.com/players/giorgi-nemsadze/225474/ პროფილი Soccerway-ზე] {{en icon}} *[http://www.national-football-teams.com/player/2546/Giorgi_Nemsadze.html პროფილი national-football-teams.com-ზე] {{en icon}} *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/geor-recintlp.html ნაკრებში ჩატარებული მატჩები] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ნემსაძე, გიორგი}} [[კატეგორია:დაბადებული 1972]] [[კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ჰომბურგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ტრაბზონსფორის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ციურიხის გრასჰოფერის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დანდის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:რეჯიანას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] 8lbr2a8r8x3mfp18ser90er1l321acf 0 255770 5563344 5560661 2026-10-22T11:43:45Z Arkaitz1974 85446 5563344 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ჯემალ ზეინკლიშვილი |სურათი = Jemal Zeinklishvili (1937–2011) — FC Dinamo Tbilisi Defender (1959−1965).png |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ჯემალ ვასილის ძე ზეინკლიშვილი |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1937|1|7}} |დაბადების ადგილი = [[ბორჯომი]],<br/>[[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]],<br/>[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრ კავშირი]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2011|9|1|1937|1|7}} |გარდაცვალების ადგილი = [[ბორჯომი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = |პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]] |ახალგაზრდული წელი1 = 1954–1955 |ახალგაზრდული წელი2 = 1956–1957 |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[პიშჩევიკი ბორჯომი (საფეხბურთო კლუბი)|პიშჩევიკი]] |ახალგაზრდული კლუბი2 = ფშმ თბილისი |წელი1 = 1958 |კლუბი1 = [[ბურევესტნიკი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ბურევესტნიკი]] |მატჩი1 = ? |გოლი1 = ? |წელი2 = 1959–1965 |კლუბი2 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბ.]] |მატჩი2 = 171 |გოლი2 = 6 |წელი3 = 1967 |კლუბი3 = [[მეშახტე ტყიბული (საფეხბურთო კლუბი)|მეშახტე]] |მატჩი3 = 3 |გოლი3 = 1 |გაწვრთნის წელი1 = |გაწვრთნილი კლუბი1 = |მედლის თარგები = {{ღირსების ორდენი}} }} '''ჯემალ ზეინკლიშვილი''' (დ. [[7 იანვარი]], [[1937]], [[ბორჯომი]], [[საქართველოს სსრ]] — გ. [[1 სექტემბერი]], [[2011]], [[ბორჯომი]], [[საქართველო]]) — [[ქართველები|ქართველი]] და [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] [[ფეხბურთელი]], [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველი]]. იცავდა თბილისის „ბურევესტნიკის“, [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოსა“]] და [[მეშახტე ტყიბული (საფეხბურთო კლუბი)|ტყიბულის „მეშახტის“]] ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1959).{{sfn-2|აკოფოვი, გ.; ენუქიძე, ჯ.|1989|გვ=108.}}<ref>[https://www.dinamo-tbilisi.ru/personalii/igroki/zejnklishvili-dzhemal-vasilevich/ Зейнклишвили Джемал Васильевич]. ''dinamo-tbilisi.ru''</ref> == ბიოგრაფია == ჯემალ ზეინკლიშვილი დაიბადა და გაიზარდა [[ბორჯომი|ბორჯომში]]. ფეხბურთით ბავშვობიდანვე ინტერესდება და მიუხედავად იმისა, რომ ადრეულ ახალგაზრდობაში გატაცებული იყო სათხილამურო სპორტითაც, სადაც გარკვეული წარმატებებიც ჰქონდა, ბოლოს მაინც ფეხბურთს ირჩევს. [[ფეხბურთი]]ს თამაშს აქვე, ადგილობრივ სპორტსკოლაში იწყებს და მალევე, თითქმის ყველა ამპლუაში თამაშის თანაბარი უნარისა და გამორჩეული საფეხბურთო მონაცემების წყალობით [[ბორჯომი]]ს მთავარი გუნდის, „პიშჩევიკის“ წევრი ხდება. [[1955]] წლის [[ზაფხული|ზაფხულში]] საქართველოს ჩემპიონატის კალენდარულ მატჩში ბორჯომელთა გუნდი [[დინამო სოხუმი (საფეხბურთო კლუბი)|სოხუმის „დინამოს“]] მასპინძლობს. მატჩს საგანგებოდ ესწრებიან [[ანდრო ჟორდანია]], ნესტორ ჩხატარაშვილი და სპორტკომიტეტის თავმჯდომარე გიორგი სიხარულიძე. თამაში მასპინძელთა გამარჯვებით, ანგარიშით 3–2 მთავრდება, რომელთა რიგებში ქართული ფეხბურთის აღიარებული სპეციალისტების ყურადღებას ჯემალ ზეინკლიშვილის თამაში იპყრობს და მას თბილისის ახალგაზრდობის საფეხბურთო სკოლაში (ფშმ)<ref group="კომ.">ფშმ ({{lang-ru|Футбольная школа молодёжи (ФШМ)}}) — ახალგაზრდობის საფეხბურთო სკოლა. ქართულ სპორტულ პრესაში აღნიშნული საფეხბურთო კლუბი წარმოდგენილია ასევე, როგორც ახალგაზრდა ფეხბურთელთა სკოლა (თბილისი) ან ახალგაზრდული საფეხბურთო სკოლა (თბილისი). იხ. [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/203664/1/Lelo_1975_N68.pdf „ლელო“] // 6 აპრილი, 1975, № 68 (5358), გვ. 4.</ref> იწვევენ, სადაც ცნობილი ფეხბურთელისა და მწვრთნელის, [[მიხეილ მესხი]]ს აღმზრდელის, [[არჩილ კიკნაძე (ფეხბურთელი)|არჩილ კიკნაძის]] ხელმძღვანელობით აგრძელებს საფეხბურთო ოსტატობის ამაღლებას. [[1956]] წელს საქართველოს ნაკრების რიგებში, რომელსაც ანდრო ჟორდანია უდგას სათავეში, მონაწილეობას იღებს ჭაბუკ ფეხბურთელთა საკავშირო ტურნირზე, რომელიც [[სანქტ-პეტერბურგი|ლენინგრადში]] იმართება. ტურნირის ფინალურ შეხვედრაში ქართველები უკრაინელ თანატოლებს უპირისპირდებიან. გადამწყვეტი მატჩი ანდრო ჟორდანიას შეგირდების გამარჯვებით მთავრდება და ქართველი ფეხბურთელები საპატიო თასს ეუფლებიან, ხოლო ჯემალ ზეინკლიშვილი ტურნირის საუკეთესო ფეხბურთელის პრიზის მფლობელი ხდება. [[1957]] წლიდან [[საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი|თბილისის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის]] [[სტუდენტი]]ა, რომლის საფეხბურთო გუნდის რიგებში წარმატებით ასპარეზობს, როგორც საქართველოს პირველობაზე, ასევე, სტუდენტთა საკავშირო საფეხბურთო ტურნირებში.<ref group="კომ.">ბორჯომიდან დაწყებული გზა. თბილისის „დინამოს“ „ოქროს ბიჭების“ თაობის შესანიშნავი წარმომადგენელი, ტაშკენტის მატჩის ერთ-ერთი გმირი ჯემალ („სვისტუნა“) ზეინკლიშვილი დღესაც უდიდესი სიამოვნებით იგონებს 1964 წლის 18 ნოემბრის დაუვიწყარ შეხვედრას და საერთოდ, თბილისის „დინამოში“ გატარებულ წლებს. ''ქართული პრესის ელექტრონული არქივი. ვაჟა ჭიაურელი'', 17 დეკემბერი, 2002.</ref> [[1958]] წლიდან [[თბილისი]]ს „ბურევესტნიკის“ რიგებში თამაშობს,<ref>{{სტატია |სათაური = თამაში გამოცოცხლდა ბურთის გატანის შემდეგ |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/224411/1/Lelo_1958_N115.pdf |გამოცემა = [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]] |წელი = 25 სექტემბერი, 1958 |ნომერი = 115 (1285) |გვერდები = 3 }}</ref> საიდანაც [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] მესვეურები მას საქართველოს პირველი გუნდის რიგებში იწვევენ. [[1959]] წლიდან თბილისის „დინამოშია“. გუნდის ძირითად შემადგენლობაში პირველად 1959 წლის 16 მაისს [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1959|საბჭოთა კავშირის პირველობის]] მე-5 ტურის კალენდარულ მატჩში, [[ტორპედო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|მოსკოვის „ტორპედოს“]] წინააღმდეგ გამოდის.<ref group="კომ.">შეხვედრა [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|თბილისის „დინამოს“ სტადიონზე]] გაიმართა და მას 35 ათასი ფეხბურთის გულშემატკივარი დაესწრო.</ref> დინამოელებმა თამაში ასეთი შემადგენლობით დაიწყეს: [[სერგო კოტრიკაძე]], [[ვლადიმერ ელოშვილი]], [[გივი ჩოხელი]], გივი ხოჭოლავა, [[ალექსანდრე კოტრიკაძე]], [[ბორის სიჭინავა]], თენგიზ მელაშვილი, [[შოთა იამანიძე]], [[ზაურ კალოევი]], [[ავთანდილ ღოღობერიძე]] და [[მიხეილ მესხი]]. შეხვედრის 21-ე წუთზე ჯემალ ზეინკლიშვილი [[ავთანდილ ღოღობერიძე|ავთანდილ ღოღობერიძის]] ნაცვლად შემოდის მოედანზე. თამაში სტუმართა თავდამსხმელის იური ფალინის მე-11 წუთზე გატანილი ერთადერთი გოლის წყალობით მოსკოველთა გამარჯვებით 1–0 მთავრდება.<ref>Динамо (Тбилиси) 0–1 Торпедо (Москва) / [http://fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=323600 fc-dynamo.ru]</ref> თბილისის „დინამოს“ მაისურით [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის]] ფარგლებში ბოლოჯერ 1965 წლის 13 ივნისს, საკავშირო ჩემპიონატის მე-8 ტურის კალენდარულ მატჩში, [[დინამო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|მოსკოვის „დინამოს“]] წინააღმდეგ ითამაშა.<ref group="კომ.">შეხვედრა [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|თბილისის „დინამოს“ სტადიონზე]] გაიმართა და მას 40 ათასი ფეხბურთის გულშემატკივარი დაესწრო.</ref> თბილისელთა შემადგენლობაში თამაშობდნენ: [[რამაზ ურუშაძე]], [[ბორის სიჭინავა]], [[მურთაზ ხურცილავა]], ჯემალ ზეინკლიშვილი, [[გურამ ცხოვრებოვი]], [[გიორგი სიჭინავა]], გოჩა ხართიშვილი, [[ილია დათუნაშვილი]] (ნოდარ მაისურაძე 46'), [[ვლადიმერ ბარქაია]], [[სლავა მეტრეველი]] და ელგუჯა ხუციშვილი. შეხვედრა კვლავ მოსკოველთა გამარჯვებით, ამჯერად, ანგარიშით 2–1 დამთავრდა.<ref>«Динамо» Тбилиси 1–2 «Динамо» Москва / [https://footballfacts.ru/match/11644-dinamotbilisidinamomoskva12 Footballfacts.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220405154059/https://footballfacts.ru/match/11644-dinamotbilisidinamomoskva12 |date=2022-04-05 }}</ref> [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამოს“]] რიგებში შვიდი სეზონის განმავლობაში თამაშობს. გუნდთან ერთად [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1959|1959]] და [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962|1962]] წლებში [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საკავშირო ჩემპიონატის]] ბრინჯაოს პრიზიორი, ხოლო [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1964|1964]] წელს [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი]] და ოქროს მედლის მფლობელი ხდება.<ref name="18 ноября 1964" /> ჯემალ ზეინკლიშვილი თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში (1959–1965) [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|უმაღლეს ლიგის საკავშირო პირველობის]] 171 შეხვედრას (6 გოლი) და [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საკავშირო თასის გათამაშების]] 14 მატჩს ატარებს. ამას გარდა, საერთაშორისო ამხანაგური შეხვედრების ფარგლებში „დინამოელთა“ მაისურით კიდევ 35-ჯერ გამოდის მწვანე მინდორზე. საფეხბურთო კარიერას [[1967]] წელს [[მეშახტე ტყიბული (საფეხბურთო კლუბი)|ტყიბულის „მეშახტეში“]], 30 წლის ასაკში ამთავრებს. გარდაიცვალა 2011 წლის 1 სექტემბერს. დაკრძალულია ბორჯომში.<ref>{{Cite web |url=http://sportall.ge/fexburti/qarthuli-fekhburthi/skhvadaskhva/18422-qdinamosq-veterani-fekhburtheli-jemal-zeinklishvili-gardaicvala.html |title=„დინამოს“ ვეტერანი ფეხბურთელი ჯემალ ზეინკლიშვილი გარდაიცვალა |access-date=2014-07-15 |archive-date=2016-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160625003050/http://www.sportall.ge/fexburti/qarthuli-fekhburthi/skhvadaskhva/18422-qdinamosq-veterani-fekhburtheli-jemal-zeinklishvili-gardaicvala.html }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141019120239/http://news.rambler.ru/10950753/ Смерть Джемала Зеинклишвили — большая потеря для Грузии]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141016020726/http://www.apsny.ge/2011/soc/1314903607.php Скончался ветеран тбилисского «Динамо» Джемал Зеинклишвили]</ref> == მიღწევები == ; {{დროშანიშანი|საქართველოს სსრ}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი]] * {{Gold1}} ჩემპიონი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1964|1964]] * {{Bronze3}} ბრინჯაოს პრიზიორი (2): [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1959|1959]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962|1962]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საბჭოთა კავშირის თასი]] * [[File:Cup Finalist.png]] ფინალისტი: 1960<ref>Torpedo Moskva 4–3 Dinamo Tbilisi // [http://www.rsssf.com/tabless/su60.html#60c Soviet Union Cup 1959/60]</ref> === ინდივიდუალური === ; {{Tooltip|33 საუკეთესო|საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში დასახელებულია შემდეგ ნომრად:}} * №3: 1964 ==ფაქტები== 1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე.<ref>{{Cite web |url=https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2228 |title=გამორჩეული და სასიხარულო დღე ქართული ფეხბურთის ისტორიაში |access-date=2020-01-08 |archive-date=2020-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200810165652/https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2228 }}</ref><ref group="კომ.">{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200810165652/https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2228 |date=2020-08-10 }}— თბილისის „დინამო“ საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი პირველად გახდა. თბილისის „დინამომ“ და მოსკოვის „ტორპედომ“ რეგულარულ პირველობაზე 46–46 ქულა დააგროვეს, ჩემპიონის გამოსავლენად დამატებითი შეხვედრა დაინიშნა. ოქროს მატჩი, ტაშკენტში, ზუსტად 49 წლის წინ — 1964 წლის 18 ნოემბერს ჩატარდა. ოქროს მატჩში თბილისის „დინამოს“ ღირსებას იცავდნენ: სერგო კოტრიკაძე, ბორის სიჭინავა, ვახტანგ რეხვიაშვილი, ჯემალ ზეინკლიშვილი, გურამ ცხოვრებოვი, გიორგი სიჭინავა, შოთა იამანიძე (კაპ), სლავა მეტრეველი, ვლადიმერ ბარქაია, ილია დათუნაშვილი და მიხეილ მესხი. 18 ნოემბერი, 2013. [https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2228 ''თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი''].</ref><ref>{{Cite web |url=https://worldsport.ge/ge/page/erti-dge-msoflio-sportis-istoriashi-18-noemberi |title=ერთი დღე მსოფლიო სპორტის ისტორიაში — 18 ნოემბერი |access-date=2019-08-14 |archive-date=2022-04-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220408134615/https://worldsport.ge/ge/page/erti-dge-msoflio-sportis-istoriashi-18-noemberi }}</ref><ref group="კომ.">[https://web.archive.org/web/20220408134615/https://worldsport.ge/ge/page/erti-dge-msoflio-sportis-istoriashi-18-noemberi 1964]. თბილისის „დინამომ“ ტაშკენტში, საბჭოთა კავშირის ჩემპიონის გამოსავლენად დანიშნულ გადათამაშებაში მოსკოვის „ტორპედოს“ 4:1 სძლია და თავის ისტორიაში პირველად მოიგო საკავშირო პირველობა. ქართველთაგან გოლები ილია დათუნაშვილმა (2), მიხეილ მესხმა და სლავა მეტრეველმა გაიტანეს. „დინამო“: [[სერგო კოტრიკაძე]], [[ბორის სიჭინავა]], [[ვახტანგ რეხვიაშვილი]], ჯემალ ზეინკლიშვილი, [[გურამ ცხოვრებოვი]], [[გიორგი სიჭინავა]], [[შოთა იამანიძე]], [[ილია დათუნაშვილი]], [[სლავა მეტრეველი]], [[ვლადიმერ ბარქაია]], [[მიხეილ მესხი]]. მათ გარდა ჩემპიონობისათვის განკუთვნილი ოქროს მედლები [[გურამ პეტრიაშვილი|გურამ პეტრიაშვილსა]] და ალექსანდრე აფშევს გადაეცათ. იმ ჩემპიონატის მატჩებში მეკარე ნოდარ ლეჟავამ (10 მატჩი), [[მურთაზ ხურცილავა]]მ (8), ელგუჯა ხუციშვილმა (5), [[ზაურ კალოევი|ზაურ კალოევმა]] (1) და ნომადი მაისურაძემ (1) იასპარეზეს. გუნდს გავრილ კაჩალინი წვრთნიდა. 18 ნოემბერი, 2013.</ref><ref name="18 ноября 1964">"Динамо" Тб. 4–1 "Торпедо" М. / [https://web.archive.org/web/20160323041158/http://fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=500100 Чемпионат СССР 1964].</ref><ref group="კომ.">{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160323041158/http://fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=500100 |date=2016-03-23 }}: Котрикадзе, Б.Сичинава, Зейнклишвили, Цховребов, Рехвиашвили, Яманидзе (к), Г.Сичинава, Метревели, Датунашвили, Баркая, Месхи. "Торпедо" М: Шаповаленко, Андреюк, Мещеряков, Шустиков, Сараев, Марушко, Воронин, Соловьёв, Вал.Иванов (к) (Сидоров, 62), Щербаков, Сергеев. Голы: 0:1 Щербаков (56), 1:1 Датунашвили (73), 2:1 Датунашвили (92), 3:1 Месхи (102), 4:1 Метревели (107, с пенальти). [http://www.fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=500100 ''fc-dynamo.ru''].</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=f0pJd1AaPGU Золотой матч чемпионата СССР 1964 года]</ref> 1964 წელს დასახელებული იყო საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.<ref>{{Cite web |url=http://ru.unionpedia.org/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_33_%D0%BB%D1%83%D1%87%D1%88%D0%B8%D1%85_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D1%81%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%B2_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0 |title=33 лучших футболистов сезона в СССР |access-date=2021-05-20 |archive-date=2022-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220128014724/https://ru.unionpedia.org/%d0%a1%d0%bf%d0%b8%d1%81%d0%be%d0%ba_33_%d0%bb%d1%83%d1%87%d1%88%d0%b8%d1%85_%d1%84%d1%83%d1%82%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%b2_%d1%81%d0%b5%d0%b7%d0%be%d0%bd%d0%b0_%d0%b2_%d0%a1%d0%a1%d0%a1%d0%a0 }}</ref><ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/685003 საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სია]</ref><ref group="კომ.">საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიის შედგენა ხდებოდა [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი]]ს სეზონის შედეგების მიხედვით 1926 წლიდან არარეგულარულად, ხოლო 1948 წლიდან — ყოველწლიურად (1954 წლის გარდა). თავდაპირველად საუკეთესოებს ავლენდნენ გაზეთები „კრასნი სპორტი“ («Красный спорт»), ხოლო შემდეგ ჟურნალი „ფიზკულტურა და სპორტი“ («Физкультура и спорт»). 1933 წლიდან საუკეთესოთა სიის დამტკიცება ხდებოდა საბჭოთა კავშირის სახალხო კომისართა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურის უმაღლესი საბჭოს, 1938 წლიდან — საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის სექციის, ხოლო 1959 წლიდან — საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის ფედერაციის მიერ. 1930 წლიდან სია წარმოადგენდა ფეხბურთელთა სამ სიმბოლურ შემადგენლობას იმ მოთამაშეთაგან, რომელთაც მიღწეული სეზონური მაჩვენებლებიდან გამომდინარე აკუთვნებდნენ შესაბამის ნომერს (№ 1, № 2 და № 3). 1928 წელს სიაში შეიყვანეს 44 ფეხბურთელი, ხოლო 1938 წელს — ქვეყნის 55 საუკეთესო მოთამაშე. საბჭოთა ფეხბურთის მთელი ისტორიის მანძილზე 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში სულ 616 ფეხბურთელი იყო წარმოდგენილი.</ref> [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] ძირითად შემადგენლობაში [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატისა]] და თასის გათამაშების ფარგლებში ჩატარებულ 177 შეხვედრაში მსაჯებმა მას მხოლოდ ერთი ყვითელი ბარათი უჩვენეს. 1997 წლის 25 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის ჯემალ ზეინკლიშვილი ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.<ref>[http://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/110542?publication=0 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №541]. ''matsne.gov.ge''</ref><ref group="კომ.">საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №541. 1997 წლის 25 სექტემბერი, ქ. თბილისი. თბილისის „დინამოს“ ვეტერან ფეხბურთელთა ღირსების ორდენით დაჯილდოების შესახებ. სსიპ „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე“.</ref> მისი ხსოვნის უკვდავსაყოფად ქართული ფეხბურთის გულშემატკივართა, ასევე, ადგილობრივი სპორტული საზოგადოების ინიციატივით და ქალაქის თვითმმართველობის გადაწყვეტილებით [[ჯემალ ზეინკლიშვილის სტადიონი|ბორჯომის სტადიონს]] ჯემალ ზეინკლიშვილის სახელი მიენიჭა. 2017 წელს ჯემალ ზეინკლიშვილის 80 წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო თარიღი ღონისძიებით აღნიშნეს მის მშობლიურ ქალაქ ბორჯომში, რომელსაც ფეხბურთის გულშემატკივრებთან ერთად მისი მეგობრები, კოლეგები და ოჯახის წევრები ესწრებოდნენ. ბორჯომის კულტურისა და ხელოვნების ცენტრში წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა დროს შესრულებული მისი ფოტოები და მეგობრული შარჟები, რამაც განსაკუთრებული ინტერესი გამოიწვია და უფრო მეტი სიხალისე შემატა ღონისძიებას. მისმა მეგობრებმა დამსწრე საზოგადოებასთან ერთად კიდევ ერთხელ გაიხსენეს მის მიერ განვლილი საფეხბურთო გზა, მათ შორის თბილისის „დინამოს“ მიერ 1964 წლის 18 ნოემბერს ტაშკენტში მოპოვებული პირველი საჩემპიონო ტიტული, რაშიც თავისი მნიშვნელოვანი წვლილი თანაგუნდელებთან ერთად ჯემალ ზეინკლიშვილმაც შეიტანა.<ref>[https://web.archive.org/web/20210228061232/https://borjomi.tv/axali-ambebi/sporti/article/5916-borjomshijemalzeinklishviligaikhsenes ბორჯომში ჯემალ ზეინკლიშვილი გაიხსენეს]. ''borjomi.tv''</ref> == ბიბლიოგრაფია == {{Refbegin}} * {{წიგნი |ავტორი = აკოფოვი, გ.; ენუქიძე, ჯ. |ნაწილი = |სათაური = ფეხბურთი – 89 : ცნობარი |ორიგინალი = |ბმული = https://archive.today/20191222023106/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%98&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-89&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა |წელი = 1989 |ტომი = |გვერდები = 108 |გვერდნი = 158 |isbn = |ref = აკოფოვი, გ.; ენუქიძე, ჯ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ბერიშვილი, ელგუჯა |ნაწილი = |სათაური = ქართული სპორტის ოქროს წიგნი |ორიგინალი = |ბმული = https://archive.today/20200101050101/https://evergreen.tsu.ge/eg/opac/record/163020 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = პალიტრა L |წელი = [https://archive.today/20191216133630/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98+%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A1+%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%9C%E1%83%98 2013] |ტომი = |გვერდები = |გვერდნი = 371 |isbn = |ref = ბერიშვილი, ე. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |ნაწილი = |სათაური = თბილისის „დინამო“ ციფრებში, 1936–1989 |ორიგინალი = |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = სტამბა–96 |წელი = 1999 |ტომი = |გვერდები = |გვერდნი = 33 |isbn = |ref = თედორაძე, ზ. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |ნაწილი = |სათაური = თბილისის „დინამო“ : ციფრები, ფაქტები, კომენტარები, 1936–1989 |ორიგინალი = |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2002 |ტომი = |გვერდები = |გვერდნი = 41 |isbn = |ref = თედორაძე, ზ. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |ნაწილი = |სათაური = საკლუბო გუნდების შედეგები სსრ კავშირის ჩემპიონატებში : უმაღლესი ლიგა, 1936–1991 |ორიგინალი = |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2001 |ტომი = |გვერდები = |გვერდნი = 52 |isbn = |ref = თედორაძე, ზ. }} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} {{nplg ბიოგრაფია|7091}}{{nplg სპორტსმენი|00000763}} {{refend}} {| width="580" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[https://web.archive.org/web/20211124230337/http://www.dinamo-tbilisi.ru/personalii/igroki/igroki-na-z/zejnklishvili-dzhemal-vasilevich/ dinamo-tbilisi.ru] · [https://footballfakts.ru/person/46739 FootballFakts.ru] |} {| width="580" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ფოტო |- ! scope=row |[http://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?query=ჯემალ+ზეინკლიშვილი ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“] · [https://web.archive.org/web/20231215234859/http://sport.gov.ge/index.php?pg=news&newsid=20 ქართული სპორტი] |} ==კომენტარები== {{Reflist|group=კომ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{DEFAULTSORT:ზეინკლიშვილი, ჯემალ}} [[კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1937]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2011]] [[კატეგორია:ბორჯომში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] 9heesd1qyneunobjsdw5vrb1lmmmddj 0 257997 5563314 5546222 2026-10-22T10:40:35Z Arkaitz1974 85446 5563314 wikitext text/x-wiki {{მმ*|ებრალიძე}} {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ზორბეგ ებრალიძე |სურათი = ზორბეგ ებრალიძე.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ზორბეგ ებრალიძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1944|9|20}} |დაბადების ადგილი = [[ლანჩხუთი]],<br/>[[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]],<br/>[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრ კავშირი]] |სიმაღლე = 178 [[სანტიმეტრი|სმ]] |პოზიცია = [[მცველი (ფეხბურთი)|მცველი]] |მიმდინარე კლუბი = |ახალგაზრდული წელი1 = 1963–1964 |ახალგაზრდული წელი2 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|გურია ლანჩხუთი]] |ახალგაზრდული კლუბი2 = |წელი1 = 1965–1970 |წელი2 = 1971–1976 |კლუბი1 = [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ტორპედო ქ.]] |კლუბი2 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბ.]] |მატჩი1 = 139 |მატჩი2 = 131 |გოლი1 = 1 |გოლი2 = 5 |ეროვნული წელი1 = |ეროვნული ნაკრები1 = |ეროვნული მატჩი1 = |ეროვნული გოლი1 = |გაწვრთნის წელი1 = 1981 |გაწვრთნის წელი2 = 2011–2012 |გაწვრთნილი კლუბი1 = [[ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ლოკომოტივი თბილისი]] |გაწვრთნილი კლუბი2 = [[ნორჩი დინამოელი (საფეხბურთო კლუბი)|ნორჩი დინამოელი]] |მედლის თარგები = }} '''ზორბეგ ებრალიძე''' (დ. [[20 სექტემბერი]], [[1944]], [[ლანჩხუთი]], [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]]) — [[ქართველები|ქართველი]] და [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] [[ფეხბურთელი]] და [[ფეხბურთი]]ს მწვრთნელი, თამაშობდა [[მცველი (ფეხბურთი)|მცველის]] პოზიციაზე. იცავდა [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|ლანჩხუთის „გურიას“]], [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ქუთაისის „ტორპედოს“]] და [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] ღირსებას. [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის]] სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი და [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საბჭოთა კავშირის თასის]] მფლობელი (1976) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1966), საქართველოს სსრ დამსახურებული მწვრთნელი (1983).<ref name="Lelo_1983_N85">{{cite news | author = | title = წოდებათა მინიჭება | url = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/299022/1/Lelo_1983_N85.pdf | publisher = [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]], № 85 (7396), გვ. 2. | work = nplg.gov.ge | location = თბ. }}</ref> == კარიერა == ფეხბურთის თამაში დაიწყო [[1956]] წელს [[ლანჩხუთი]]ს საფეხბურთო სკოლაში მწვრთნელ იოსებ ჟორდანიას ხელმძღვანელობით. 1963–1964 წლებში [[გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი)|ლანჩხუთის „გურიას“]], 1965–1970 წლებში კი [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ქუთაისის „ტორპედოს“]] რიგებში ასპარეზობს, სადაც [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის]] უმაღლესი ლიგის 139 შეხვედრაში იცავს ამ კლუბის ღირსებას. 1971 წლიდან [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოშია“]]. იმავე წელს „დინამოს“ მაისურით [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ქვეყნის პირველობის]] 20 შეხვედრაში გამოდის საფეხბურთო მინდორზე. ამას გარდა, [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საკავშირო თასის]] გათამაშების სამ მატჩშიც იღებს მონაწილეობას. გუნდთან ერთად თავის სადებიუტო სეზონშივე [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საკავშირო ჩემპიონატის]] ბრინჯაოს პრიზიორი ხდება. მომდევნო წელს [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ჩემპიონატის]] თხუთმეტ, ხოლო [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|თასის]] გათამაშების სამ მატჩში იცავს თბილისელთა ღირსებას და კიდევ ერთხელ ეუფლება [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ქვეყნის ჩემპიონატის]] ბრინჯაოს მედლებს. 1973 წელს [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] შემადგენლობაში საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო ტურნირის ე. წ. „კარაველას თასის“ — ტროფეო კოლომბინოს ({{lang-es|Trofeo Colombino de fútbol}}) გამარჯვებული ხდება, სადაც ტურნირის ფინალში [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოელები“]] [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|ლისაბონის „ბენფიკას“]] ანგარიშით 3–1 ამარცხებენ.<ref>{{cite web |url= https://fcdinamo.ge/ge/news?n=1922 |title= კარაველას თასი |work= fcdinamo.ge }}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.rsssf.com/tablesc/colombino.html |title= Trofeo Colombino (Huelva-Spain) 1965-2019 |work= RSSSF }}</ref><ref>{{cite web |url= http://fc-dynamo.ru/other/prot.php?id=19730819000 |title= Динамо (Тбилиси) 3–1 Бенфика (Лиссабон) |work= fc-dynamo.ru }}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.dinamo-tbilisi.ru/statistika/mezhdunarodnye-tovarishheskie/turnir-v-uelve-v-1973-godu/ |title= IX Trofeo Colombino de fútbol |work= dinamo-tbilisi.ru }}</ref> ზორბეგ ებრალიძემ [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] შემადგენლობაში უმაღლესი ლიგის [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საკავშირო ჩემპიონატების]] 131 მატჩი ჩაატარა და 5 გოლი გაიტანა, ხოლო ევროპული საერთაშორისო საფეხბურთო ტურნირების ფარგლებში [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამოს“]] ღირსება 10 შეხვედრაში დაიცვა და ერთი ბურთი გაიტანა, აქედან სამი შეხვედრა — [[უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი|თასების მფლობელთა თასის]], ხოლო 7 — [[უეფა-ს ევროპა ლიგა|უეფა-ს თასის]] გათამაშებაში. აღსანიშნავია, რომ ორი მატჩის გარდა, მან ყველა ეს შეხვედრა შეუცვლელად ითამაშა. == მიღწევები == === საკლუბო === ; {{დროშანიშანი|საქართველოს სსრ}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი]] * ბრინჯაოს პრიზიორი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1971|1971]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1972|1972]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1976 (შემოდგომა)|1976 (შ.)]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საბჭოთა კავშირის თასი]] * თასის მფლობელი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი 1976|1976]] <ref>[http://fc-dynamo.ru/cup/rezult.php?vk=%C4%E8%ED%E0%EC%EE+%28%D2%E1%E8%EB%E8%F1%E8%29&vs=&qq=&gd=1976&ch=&ms=&dn=&dv=&zb=&pr=&vy=on&ny=on&po=on Протоколы кубка СССР 1976 года Динамо (Тбилиси)]</ref> ; კარაველას თასი * თასის მფლობელი: 1973<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/19877 თბილისის „დინამო“ კარაველას თასს დაეუფლა]</ref> == ლიტერატურა == {{Refbegin}} * {{Cite book|last=ბერიშვილი|first=ელგუჯა|title=ქართული სპორტის ოქროს წიგნი|publisher=პალიტრა L|year=2013|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98+%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A1+%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%9C%E1%83%98|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20191216133630/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98+%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A1+%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%9C%E1%83%98|archive-date=2019-12-16}} * {{Cite book|last=თედორაძე|first=ზურაბ|title=თბილისის „დინამო“ : ციფრები, ფაქტები, კომენტარები, 1936–1989|publisher=|year=2002|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/}} * {{Cite book|last=თედორაძე|first=ზურაბ|title=თბილისის „დინამო“ ციფრებში, 1936–1989|publisher=სტამბა–96|year=1999|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|title=ფეხბურთი—76 : (ცნობარი–კალენდარი )|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1976|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98+:+%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98+1976|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20191216140513/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98+:+%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98+1976|archive-date=2019-12-16}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|title=ფეხბურთი—75 : (ცნობარი–კალენდარი )|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1975|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-1975|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20190819195930/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-1975|archive-date=2019-08-19}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|title=ფეხბურთი—74 : (ცნობარი–კალენდარი )|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1974|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-1974|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20190819195846/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-1974|archive-date=2019-08-19}} * {{Cite book|last=აკოფოვი|first=გარუნ|title=ფეხბურთი—72 : (ცნობარი–კალენდარი )|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1972|location=თბ.|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98+:+%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98+1972|access-date=2023-09-13|archive-url=https://archive.today/20190819195551/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98+:+%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98+1972|archive-date=2019-08-19}} * {{წიგნი |ავტორი = ქურდობაძე, ალექსანდრე |სათაური = ფეხბურთი : ენციკლოპედია |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/410953/1/Fexburti_1996.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = „ჯისიაი“ |წელი = 1996 |გვერდები = 45 |გვერდნი = 280 |ref = ქურდობაძე, ა. }} {{Refend}} ==პერიოდიკა== {{Refbegin}} * {{სტატია |ავტორი = დოლიძე, ბეჟან |სათაური = „კარაველას“ რაინდები |ბმული = http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/21593/1/SakartvelosRespublika_2013_N160.pdf |ენა = |გამოცემა = გაზ. [[საქართველოს რესპუბლიკა (გაზეთი)|„საქართველოს რესპუბლიკა“]] |სახეობა = |წელი = 22 აგვისტო, 2013 |ტომი = |ნომერი = 160 (7287) |გვერდები = 10 |doi = |issn = }} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == * {{nplg ბიოგრაფია|00015968}} * {{nplg სპორტსმენი|00001352}} * [https://fcdinamo.ge/ge/news?n=102484 თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი] * [http://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?location=%2F&query=ზორბეგ+ებრალიძე ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“] * [https://footballfakts.ru/person/48077 FootballFakts.ru] · [http://football.lg.ua/index.php?option=com_joomleague&view=player&p=104%3A-lr-1967-&tid=571%3A-&pid=8175%3A-- Football.lg.ua] · [http://www.klisf.net/gamer340.htm КЛИСФ] * [https://fcdinamo.ge/ge/news/?n=3045 FCDinamo.ge] · [http://www.magyarfutball.hu/hu/merkozes/2113 MagyarFutball.hu] · [https://web.archive.org/web/20210418045119/http://www.dinamo-tbilisi.ru/personalii/igroki/igroki-na-e-2/ebralidze-zorbeg-kapitonovich/ Dinamo-Tbilisi.ru] · [http://sport-strana.ru/jebralidze-zorbeg-kapitonovich/ sport-strana.ru] * [http://www.youtube.com/watch?v=bi4Oo4ejvfk ვიზიტი ვეტერანთან — ზორბეგ ებრალიძე] ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{DEFAULTSORT:ებრალიძე, ზორბეგ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1944]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი]] [[კატეგორია:ლანჩხუთში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:ნორჩი დინამოელის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] pint0h0a3dq065cqk8vmute18gwl45k 0 283482 5562809 5428707 2026-10-21T14:24:52Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:GBU-12 xxl.jpg]] → [[File:GBU-12 profile view picture.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise 5562809 wikitext text/x-wiki '''საქართველოს თავდაცვის ძალების შეიარაღება და ეკიპირება''' — [[საქართველოს თავდაცვის ძალები|საქართველოს თავდაცვის ძალების]] განკარგულებაში არსებული სხვადასხვა სახის სამხედრო ტექნიკა, ნაღმები, რაკეტები და ცეცხლსასროლი იარაღი. ==ქვეითთა სასროლი იარაღი == === პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[UMP45]]<ref>http://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.asp?smallarms_id=592</ref> |[[File:HKUMP45.JPG|150px]] | {{flag|გერმანია}} | გამოიყენება სპეც დანიშნულების ძალების მიერ. |- | [[Heckler & Koch MP5]]<ref>http://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.asp?smallarms_id=21</ref> |[[File:MP5.jpg|150px]] | {{flag|გერმანია}} | გამოიყენება სპეც დანიშნულების ძალების მიერ. |- |} === საიერიშო შაშხანები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | Bushmaster XM-15 |[[File:AR15 A3 Tactical Carbine pic1.jpg|150px]] | {{flag|აშშ}} | გამოიყენება რეგულარული ნაწილების და სპეც დანიშნულების ბრიგადის მიერ. |- | [[M4A1]]<ref name="geo-army.ge">http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=9&lang=en</ref> | [[File:M4A1 ACOG.png|150px]] | {{flag|აშშ}} | გამოიყენება სპეც დანიშნულების ბრიგადის მიერ. 2017-18 წლებში თავდაცვის სამინისტრომ შეიძინა შაშხანების დიდი რაოდენობა, რომლებიც რეგულარულ დანაყოფებში გადანაწილდა.<ref>https://web.archive.org/web/20180722130226/https://special-ops.org/news/middle-east/colt-wins-multimillion-contract-sell-m4-carbines-georgia-iraq/</ref><ref>https://www.thefirearmblog.com/blog/2017/04/27/colt-capitalizes-foreign-military-sales-program/</ref> |- | [[As Val]] |[[File:AS Val (541-03).jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | ჩუმი შაშხანა შერჩეული დანაყოფებისთვის. |- | [[AK-74]]M<ref name="geo-army.ge"/> |[[ფაილი:Ak-74mpdomain.JPG|150x150პქ]] | {{flag|რუსეთი}} | ფართოდ გამოიყენება შეიარაღებულ ჯარებში, მომავალში ჩანაცვლებული იქნება M4-ის ტიპის შაშხანით. |- | [[AK-74]] | [[File:Ak74l.png|150px]]<br>[[File:AKS-74.png|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | გამოიყენება სარეზერვო, ლოჯისტიკურ და საარტელირეო ნაწილებში. |- | [[AKS-74U]] | [[File:Aks74u.png|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | გამოიყენება როგორც თავდაცვითი იარაღი საარტილერიო და ჯავშან ნაწილებში, მცირედი ნაწილი გამოიყენება სპეციალური ოპერაციების ბრიგადაში. |- | [[AKM]] | [[File:AKM automatkarbin - 7,62x39mm.jpg|150px]]<br>[[File:1972AKMSright.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | გამოიყენება რეზერვში და საარტილერიო ნაწილებში. |- | [[PM md. 63]] | [[File:AKROMAIM.jpg|150px]] | {{დროშა|რუმინეთი}} | პირველი პაკეტი შეძენილი იქნა 1991 წელს და გამოყენებული იქნა ქართული ძალების მიერ აფხაზეთის ომსა და საქართველოს სამოქალაქო ომში. შემორჩენილი ნაწილი ინახება რეზერვში. |- | [[AMD-65]] | [[ფაილი:AMD-65M behajtott válltámasszal.jpg|150x150პქ]] | {{დროშა|უნგრეთი}} | ინახება რეზერვში. |- |} === ტყვიამფრქვევები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''მსუბუქი ტყვიამფრქვევები''' |- | [[IMI Negev]]<ref>{{Cite web |url=http://www.georgianews.ge/military/8800-georgian-army-goes-for-m4-.html |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714175704/http://www.georgianews.ge/military/8800-georgian-army-goes-for-m4-.html |archivedate=2014-07-14 }}</ref> |[[File:IWI-Negev-Zachi-Evenor-01-white.jpg|150px]] | {{flag|ისრაელი}} | მსუბუქი ტყვიამფრქვევი, ფართოდ გამოიყებნება შეიარაღებულ ძალებში. |- | [[RPK-74]] | [[File:Soviet RPK-74.JPEG|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | მსუბუქი ტყვიამფრქვევი, მცირედი ნაწილი გამოიყენება ქვეითთა და სპეციალური დანიშნულების ბრიგადების მიერ, დიდი რაოდენობა ინახება რეზერვში. |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''საყოველთაო დანიშნულების ტყვიამფრქვევები''' |- | [[PK ტყვიამფრქვევი]] |[[File:7,62 KK PKM Helsinki 2012.JPG|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | საყოველთაო დანიშნულების ტყვიამფრქვევი, გამოიყენება ჯავშან ტრანსპორტიორებზე და ტანკებზე. |- | [[M240 ტყვიამფრქვევი]] |[[File:PEO M240L MG Telescoping Stock Right Side.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | ახალი საყოველთაო დანიშნულების ტყვიამფრქვევი, მომავალში ჩაანაცვლებს PK ტყვიამფრქვევს. |- |[[Uk vz. 59]] |[[File:Kulomet UK-L vzor 59.jpg|150px]] |{{დროშა|ჩეხეთი}} |მცირე რაოდენობა ინახება რეზერვში. |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''მძიმე ტყვიამფრქვევები''' |- | [[NSV ტყვიამფრქვევი]] |[[File:NSV machine gun-01.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | ქართული არმიის სტანდარტული მძიმე ტყვიამფრქვევი, გამოიყენება სახმელეთო ჯავშან ტრანსპორტიორებზე და ტანკებზე. |- | [[DShK]] |[[File:MITRALOZ 12.7 mm KA.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | მცირედი რაოდენობა გამოიყენება სახელეთო ავტომობილებზე და საარტილერიო დანადგარებზე, დიდი რაოდენობა ინახება რეზერვში. |- | [[M2 ტყვიამფრქვევი]] |[[File:M2 Browning, Musée de l'Armée.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | გამოიყენება მცირე რაოდენობით. |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''მინიგანი ტყვიამფრქვევები''' |- | [[M134]] | | {{დროშა|აშშ}} | მინიგანი, გამოიყენება ჯავშან ავტომობილებზე და საფრენ აპარატებზე. |- |} === ყუმბარები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[F1]] | [[File:F1 grenade travmatik com 02 by-sa.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}}<br>{{დროშა|საქართველო}} | |- | [[RGO hand grenade|RGO]]<br>[[RGN hand grenade|RGN]] | [[File:RGO defensive grenade Navy.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | თავდაცვითი ყუმბარა<br>საიერიშო ყუმბარა. |- | [[RGD-5]] | [[File:Rgd 5 hand grenade.jpeg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}}<br>{{დროშა|საქართველო}} | ფრაგმენტირებადი ყუმბარა. |- | [[M84 stun grenade|M84]] | [[File:M84 stun grenade.gif|130px]] | {{დროშა|აშშ}} | ფლეშბენგის ტიპის ყუმბარა. |- |} === ყუმბარმტყორცნები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''ავტომატური ყუმბარმტყორცნები''' |- | [[CIS 40 AGL]] | | {{დროშა|სინგაპური}} | ავტომატური ყუმბარმტყორცნი. |- | [[AGS-17]] |[[File:AGS-17 grenade launcher - RaceofHeroes-part2-15.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | ავტომატური ყუმბარმტყორცნი. |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები''' |- | [[GP-25]] |[[File:Georgian under barrel grenade launchers stc delta (3).JPG|150px]] | {{დროშა|სსრკ}}<br>{{დროშა|საქართველო}} | ლულისქვედა ყუმბარმტყორცნი (AK-74/Ak-74M/AKM). |- | [[AG-40]] |[[Image:PA md.86 with AG-40 grenade launcher.jpg|150px]] | {{დროშა|რუმინეთი}}<br>{{დროშა|საქართველო}}<ref name="autogenerated77">[http://mod.gov.ge/index.php?page=77&lang=1&type=1&Id=1404 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო]. Mod.gov.ge. Retrieved on November 5, 2013.</ref> | ლულისქვედა ყუმბარმტყორცნი (AK-74/Ak-74M/M4). |- | [[M203]] |[[Image:M203 1.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | ლულისქვედა ყუმბარმტყორცნი (M4/TAR-21). |- | [[ქართული წარმოების ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები|უბგლ-1]] | [[File:Georgian under barrel grenade launchers stc delta (1).JPG|150px]] |{{დროშა|საქართველო}} |სტანდარტული ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნი ქართულ არმიაში (AK-74/Ak-74M/AKM/M4). |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''რევოლვერის ტიპის ყუმბარმტყორცნები''' |- |[[Milkor MGL]] |[[File:M-32 Grenade Launcher.jpg|150px]] |{{დროშა|სამხრეთ აფრიკა}} |გამოიყენება სპეციალური ოპერაციის ძალებში. |- |} === სნაიპერული შაშხანები (სტანდარტული კალიბრის) === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[Desert Tactical Arms Stealth Recon Scout]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=9&lang=en</ref> |[[File:SRS 338 - Side view.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | სპეციალური ძალების სნაიპერული დანაყოფების აღჭურვილობაში. |- | [[M24 Sniper Weapon System]]<ref>http://dailycaller.com/2013/08/17/the-ever-evolving-m24-sniper-rifle/</ref> |[[File:PEO M24 SWS.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | სხვადასხვა სნაიპერული დანაყოფების აღჭურვილობაში. |- | [[Sako TRG|TRG-22/42 rifle]]<ref>http://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.asp?smallarms_id=663</ref> |[[Image:Sako TRG-42.jpg|150px]] | {{დროშა|ფინეთი}} | სხვადასხვა სნაიპერული დანაყოფების აღჭურვილობაში. |- |[[Brügger & Thomet APR]] |[[File:Brügger & Thomet APR338.jpg|150px]] |{{დროშა|შვეიცარია}} | სპეციალური ძალების სნაიპერული დანაყოფების აღჭურვილობაში. |- |} === სნაიპერული შაშხანები (მსხვილი კალიბრის) === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- |- | [[Barrett M95]]<ref>http://shelf3d.com/i/Barrett%20M95</ref> |[[Image:Barrett M95SP.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | გამოიყენება რეგულარულ და სპეციალური დანიშნულების ნაწილებში. |- | [[McMillan Tac-50]]<ref>{{Cite web |url=http://www.prweb.com/releases/2009/12/prweb3285694.htm |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715045213/http://www.prweb.com/releases/2009/12/prweb3285694.htm |archivedate=2014-07-15 }}</ref> |[[Image:Tac50.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | გამოიყენება სპეციალური ოპერაციის ძალების მიერ. |- | [[M93 Black Arrow|Zastava M93 Black Arrow]] |[[File:Sniper Zastava M93.jpg|150px]] | {{დროშა|სერბეთი}} | გამოიყენება სპეციალური დანიშნულების ნაწილების მიერ. |- |} === სნაიპერული შაშხანები (ნახევრადავტომატური) === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[PDSHP]]<ref>http://www.docstoc.com/docs/6486088/M82-Barrett-rifle</ref> |[[File:PDSHP 12.7mm rifle.jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}} | შეიარაღებაშია რამდენიმე სახეობა: <br>-შორსმსროლი შაშხანა 12.7მმ ტყვიებით.<br>-ახლომსროლი კომპაქტური შაშხანა 14.5მმ ტყვიებით.<br>-ორივე კალიბრის შაშხანები. |- | [[Barrett M82A1]]<ref>http://www.docstoc.com/docs/6486088/M82-Barrett-rifle</ref> |[[File:M82A1 afmil.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | გამოიყენება სხვადასხვა სნაიპერულ ნაწილებში. |- |} === მარკსმენებისათვის განკუთვნილი შაშხანები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[Galil|Galil Galatz sniper rifle]]<ref name="militaryfactory.com">{{cite web|url=http://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.asp?smallarms_id=23|title=IMI Galil ARM / SAR - Assault Rifle / Carbine / Submachine Gun / Designated Marksman Rifle - History, Specs and Pictures - Military, Security and Civilian Guns and Equipment|publisher=|accessdate=19 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150217032401/http://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.asp?smallarms_id=23#|archive-date=2015-02-17|dead-url=no|df=}}</ref> |[[File:Galil-Sniper-Galatz-r001.jpg|150px]] | {{დროშა|ისრაელი}} | სტანდარტული მარსკმენის შაშხანა ქართულ არმიაში. |- | [[VSS Vintorez]] |[[File:Vss vintorez 01.jpeg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | სპეციალური ძალების შეიარაღებაზე არსებული ჩუმი სნაიპერული შაშხანა. |- | [[SVD rifle|Dragunov SVD]] | [[File:SVD Dragunov.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | ჩანაცვლებული Galatz-ის სნაიპერული შაშხანით, მცირე რაოდენობა გამოიყენება სპეციალური დანიშნულების ძალების მიერ. |- |} === საფანტები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[Benelli M4]]<ref>{{Cite web |url=http://www.hendonpub.com/law_and_order/articles/2014/01/ati_upgrades_for_benelli_m4 |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141219205542/http://www.hendonpub.com/law_and_order/articles/2014/01/ati_upgrades_for_benelli_m4 |archivedate=2014-12-19 }}</ref> |[[Image:Benelli m4 2.jpg|150px]] | {{დროშა|იტალია}} | გამოიყენება სპეციალური ოპერაციის ძალების და რეგულარი ნაწილების მიერ. |- |} === პისტოლეტები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[Glock 21]]<br>[[Glock 17]] |[[File:Criminologygunglock.jpg|150px]] | {{დროშა|ავსტრია}} | სხვადასხვა დანაყოფების შეიარაღებაში. |- | [[CZ-75]] |[[File:Czp01-001.jpg|150px]] | {{დროშა|ჩეხეთი}} | გამოიყენება სპეციალური დანიშნულების ნაწილების მიერ. |- | [[Jericho 941]]<ref>http://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.asp?smallarms_id=461</ref><br>[[BUL Cherokee]]<br>[[SP-21 Barak]] |[[Image:Jericho 941F.jpg|150px]] | {{დროშა|ისრაელი}} | გამოიყენება სპეც დანიშნულების ძალების მიერ. |- |[[FN Five-seven]] |[[File:FN57mag01.JPG|150px]] |{{flag|ბელგია}} | პისტოლეტი შერჩეული დანაყოფებისთვის. |- |} == ნაღმმტყორცნები == {| class="wikitable" ! style="text-align: left;"|დანადგარი ! style="text-align: left;"|სურათი ! style="text-align: left;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;"|ვერსიები ! style="text-align: left;"|რაოდენობა ! style="text-align: left;"|შენიშვნები |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="6" | 120მმ |- | [[GM-120]] |[[File:120 mm Mortar GM-120 of STC Delta (Georgia).jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}} | 120&nbsp;მმ | უცნობია |ცეცხლის რადიუსი — 480 მეტრიდან 7,1&nbsp;კმ-მდე. |- |[[Soltam K6]] |[[File:GIs in Konar Province -b.jpg|150px]] |{{დროშა|აშშ}}<br>{{დროშა|ისრაელი}} |120&nbsp;მმ |135<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> |ცეცხლის რადიუსი - 7,1&nbsp;კმ. |- |[[2B11]] |[[ფაილი:LT 2B11.jpg|150x150პქ]] |{{დროშა|სსრკ}} |120&nbsp;მმ |14<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |ცეცხლის რადიუსი - 7,1&nbsp;კმ. |- |[[M74/M75 ნაღმმტყორცნი]] |[[File:Mortar 120 mm M-75 Croatian Army.JPG|150px]] |{{დროშა|იუგოსლავია}} |120&nbsp;მმ |35<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188</ref> |ცეცხლის რადიუსი - 7,1&nbsp;კმ. |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="6" | 82მმ |- | [[2B14 Podnos|GM-82]] |[[File:82 mm Mortar – GM-82 of STC Delta (Georgia).jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}} | 82&nbsp;მმ | უცნობია | საქართველოში წარმოებული 82 მმ-ის ნაღმმტყორცნი, ცეცხლის რადიუსი 4&nbsp;კმ. ეკიპაჟი: 4 |- | [[2B14 Podnos]] |[[File:2B14 Podnos at "Engineering Technologies 2010" forum.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} | 82&nbsp;მმ | უცნობია | ცეცხლის რადიუსი 4&nbsp;კმ. ეკიპაჟი: 4 |- | [[2B9 Vasilek]] |[[File:2B9 Vasilek mortar-4058.JPG|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | 82&nbsp;მმ | უცნობია | ცეცხლის რადიუსი 4&nbsp;კმ. |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="6" | 60მმ |- | [[GNM-60 მყუდრო|GNM-60 „მყუდრო“]] |[[File:GNM 60 mortar STC DELTA (1).jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}}<ref name="ReferenceB">[http://mod.gov.ge/index.php?page=77&lang=1&type=&Id=1404 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო]. Mod.gov.ge. Retrieved on November 5, 2013.</ref> | 40–82&nbsp;მმ | უცნობია | 40 მმ, 60 მმ და 80 მმ კალიბრის ნაღმის მსროლი ჩუმი, ხელის ნაღმმტყორცნი. იარაღი მარტივად სატარებელი და გამოსაყენებია ერთი ჯარისკაცის მეირ. |- | GM-60 |[[File:60 mm Mortar GM-60 of STC Delta (Georgia).jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}}<ref name="ReferenceB"/> | 60&nbsp;მმ | უცნობია | წუთში 15 გასროლას ახორციელებს, ცეცხლის რადიუსი 3 კმ. ეკიპაჟი: 3. |- |[[M57 mortar]] |[[ფაილი:Минобацач М57 60мм.jpg|190x190პქ]] |{{flag|იუგოსლავია}} |60&nbsp;მმ |50<ref>[https://web.archive.org/web/20180102191455/http://www.un-register.org/SmallArms/CountryDetail.aspx?Register_Id=558# "UN-Register"]</ref> |ცეცხლის რადიუსი 2.5&nbsp;კმ. ეკიპაჟი: 3. |- |[[Hirtenberger M6C-210]]<ref>[https://web.archive.org/web/20141006093336/http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=9&lang=en "geo-army.ge"]</ref> |[[ფაილი:Mo60 newHirtenberg.jpg|196x196პქ]] |{{flag|ავსტრია}} |60&nbsp;მმ |უცნობია |ცეცხლის რადიუსი 3 &nbsp;კმ. ეკიპაჟი: 3. |} == ჯავშანსაწინააღმდეგო სისტემები == === ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | [[ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7|რდ-7]]<ref name="ReferenceB"/> | [[File:ტანკსაწინააღმდეგო ბორტსაწინააღმდეგო ნაღმი რდ-7 03.jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}} | |- | [[TM-62]] |[[File:Winz7.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | |- | [[TM-57]] | [[File:TM-57 held with tilt fuze.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | |} === ჯავშანსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''მრავალჯერადი გამოყენების ყუმბარმტყორცნები''' |- | [[რპგ-7გ|RPGL-7G]] | [[File:Anti-tank Rocket-propelled Grenade Launcher – RPG-7G (STC Delta - Georgia).jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}}<ref>{{Cite web |url=http://tbilaviamsheni.ge/gallery/rpg%20stc%20delta.pdf |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026105230/http://tbilaviamsheni.ge/gallery/rpg%20stc%20delta.pdf |archivedate=2014-10-26 }}</ref> | დაფუძნებულია RPG-7-ზე. სიცოცხლისუნარიანობა გაზრდილია 1000 გასროლამდე. |- | [[RPG-7]] | [[File:RPG-7 - ETIF-2010.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | ფართოდ გამოიყენება შეიარაღებულ ძალებში. |- | [[SPG-9|SPG-9 recoilless rifle]] |[[File:Spg 9 from libya.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | ტანკ სააწინააღმდეგო დაზგიანი ყუმბარმტყორცნი. |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''ერთჯერადი გამოყენების ყუმბარმტყორცნები''' |- | [[პდმ-1]]<ref name="ReferenceC">[http://geo-army.ge/index.php?option=com_easyblog&view=entry&id=241&Itemid=172&lang=ka სამხედრო ტექნიკის გამოფენა თბილისში – ცეცხლსასროლი იარაღი (28 ფოტო) ნაწ-1]. Geo-army.ge. Retrieved on November 5, 2013.</ref> | [[File:Single-shot Grenade Launcher PDM-1 of STC Delta (Georgia).jpg|150px]] | {{დროშა|საქართველო}} | PDM-1 დაფუძნებულია [[RPG-26]]/[[RPG-22]]-ზე |- | [[RPG-26]] | [[File:Tula State Museum of Weapons (79-59) (cropped) RPG-26.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | გამოიყენება მცირედი რაოდენობით. |- | [[RPG-22]] | [[File:RPG-22 rocket launcher.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | გამოიყენება დიდი რაოდენობით რეგულარულ და სპეციალური დანიშნულების დანაყოფებში. |- | [[RPG-18]] | [[File:Tula State Museum of Weapons (79-59) (cropped) RPG-18.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | გამოიყენება საშუალო რაოდენობით, ძირითადად სპეციალური ოპერაციების ბრიგადის მიერ. |- | [[RPO-A Shmel]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=201&lang=en</ref> | [[File:RPO-A missile and launcher.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | რეაქტიული ცეცხლსატყორცნი, გამოიყენება სპეციალური დანიშნულების რაზმების მიერ. |- |[[M80 Zolja]] |[[ფაილი:Zolja1.jpg|137x137პქ]] |{{flag|იუგოსლავია}} |შეზღუდული რაოდენობით გამოყენება სპეციალური დანიშნულების რაზმების მიერ. |- |[[AT4]] |[[ფაილი:M136_AT4_Light_Anti-tank_Weapon_(7414625190).jpg|150x150პქ]] |{{flag|შვედეთი}} |გამოიყენება მცირედი რაოდენობით. |- |[[C90-CR (M3)|C90]]<ref>[https://mod.gov.ge/ge/news/read/9234/saqartvelos-tavdacvis-ministri-espanuri-tanksawinaagmdego-sistemebis-sachvenebel-swavlebas-daeswro საქართველოს თავდაცვის მინისტრი ესპანური ტანკსაწინააღმდეგო სისტემების საჩვენებელ სწავლებას დაესწრო]</ref> |[[ფაილი:C-90.jpg|150x150პქ]] |{{flag|ესპანეთი}} |პირველი პარტია ესპანეთიდან 2023 წლის სექტემბერში იქნა მოწოდებული, დანარჩენი პარტების მიწოდება გაგრძელდება წლის ბოლომდე. |- |[[MATADOR|RGW-90]]<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=caWVje27O9A მინისტრის საათი - საქართველოს თავდაცვის მინისტრი ჯუანშერ ბურჭულაძე - 17.10.2023]</ref> |[[ფაილი:RGW 90 (MATADOR)-Slovenia.jpg|150x150პქ]] |{{flag|გერმანია}} | |} === ტანკსაწინააღმდეგო სარაკეტო სისტემები === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- |[[FGM-148 Javelin]] |[[File:Allied Spirit V 161008-A-BS310-103 (29982224400).jpg|150px]] |{{დროშა|აშშ}} |2018-2019 წლებში ამერიკიდან მოწოდებული იქნა 72 გამშვები,10 სავარჯიშო ტრეინერი და 410 რაკეტა.<ref>https://sputniknews.com/military/201711211059278916-usa-javelin-missile-sale-georgia/</ref><ref>{{Cite web |url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |title="Trade Registers" |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100414022558/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |archivedate=2010-04-14 }}</ref> 2021 წელს საქართველომ აშშ-დან დამატებით 46 გამშვები და 88 რაკეტა შეიძინა.<ref>[https://www.thedefensepost.com/2021/08/05/us-javelin-missiles-georgia/ "US Approves Javelin Missile Sale to Georgia in Deal Worth $30 Million"]</ref> |- | [[Skif]] | [[File:Shershen 01.jpg|150px]] |{{დროშა|უკრაინა}} | |- | [[9K115-2 მეტის-მ]] |[[File:Metis-M1 with 9М131М missile at Engineering Technologies 2012.jpg|150px]] | {{დროშა|რუსეთი}}<br>{{დროშა|უკრაინა}} | |- |[[9K115 მეტის]] |[[File:POLK 9K115 Metis.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} |გამოიყენება მცირედი რაოდენობით, გარკვეული რაოდენობა ინახება რეზერვში. |- | [[9K111 ფაგოტი]] |[[File:POLK 9K111 Fagot.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}}<br>{{დროშა|ბულგარეთი}} | ფართოდ გამოიყენება შეიარაღებულ ძალებში, ასევე ხმარებაშია ბულგარული წარმოების „ფაკტორია“. |- | [[9M113 კონკურსი]] |[[File:Flickr - Israel Defense Forces - Russian-Made Missile Found in Hezbollah Hands.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} | |} === ტანკსაწინააღმდეგო ამუნიცია === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|Weapon ! style="text-align: left;background:#ddb;"|Photo ! style="text-align: left;background:#ddb;"|Origin ! style="text-align: left;background:#ddb;"|Notes |- | [[Kombat (ATGM)]] |[[File:Kombat ATGM.JPG|150px]] | {{flag|Ukraine}} | გამოიყენება ტ-72სიმ1 ტანკებზე, 400 რაკეტა შეიარაღებაში.<ref>{{Cite web |url=http://www.armstrade.org/includes/periodics/mainnews/2010/0809/10325448/detail.shtml |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2017-12-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171218222917/http://www.armstrade.org/includes/periodics/mainnews/2010/0809/10325448/detail.shtml |archivedate=2017-12-18 }}</ref> |- | [[9K114 შტურმი]] |[[File:9M120 Ataka.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}}<br>{{დროშა|ყაზახეთი}} | გამოიყენება მი-24-ის ტიპის ვერტმფრენებზე, 754 რაკეტა შეიარაღებაში. |- |} ==შეჯავშნული საბრძოლო საშუალებები== {| class="wikitable" ! style="text-align: left;"|მანქანა ! style="text-align: left;"|სურათი ! style="text-align: left;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;"|დანიშნულება ! style="text-align: left;"|რაოდენობა ! style="text-align: left;"|შენიშვნები |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '' მთავარი საბრძოლო ტანკი '' |- | [[T-72]]Sim1<br>[[T-72]]B | [[File:Georgian T-72Sim1 01.jpg|150px]] <br>[[File:T72 Georgia.jpg|150px]] | {{Flag|ჩეხეთი}}<br>{{POL}}<br>{{UKR}}<br>{{GEO}}<br>{{flagcountry|Israel}} | მთავარი საბრძოლო ტანკი | 92 აქტიურ სერვისში <ref>[https://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php "Trade Registers"]</ref> | T-72 Sim1-ისრაელის დახმარებით მოდიფიცირდა საქართველოში, განუახლდა ჯავშანი, იარაღის პომპონენტები, GPS-ნავიგაციის სისტემები, ღამის-თერმული ხედვა, სატელიტთან დაკავშირებული მიზნის დაფიქსირების სისტემა და ტაქტიკური საბრძოლო რუკა მეგობარი-მტრის აღნიშვნის სისტემით. |- | [[Т-54/55]]AM2 | [[File:T-55A VS 3.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}}<br>{{Flag|ჩეხეთი}} | მთავარი საბრძოლო ტანკი | 0 <ref>[https://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php "Trade Registers"]</ref> |დარჩენილი T-55-ები რეზერვშია |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" |''ქვეითთა საბრძოლო მანქანა'' |- | [[ლაზიკა (ქვეითთა საბრძოლო მანქანა)|ლაზიკა]] |[[File:Tbilisi, Georgia — Lazika IFV on military exhibition of Independence day, May 26, 2012 (1).jpg|150px]] | {{flagcountry|Georgia}} | ქვეითთა საბრძოლო მანქანა | უცნობია | შეიარაღებულია მოდულარული იარაღთა სისტემით რომელიც საშუალებას იძლევა რომ ქსმ შეიარაღებული იქნას ავტომატური ქვემეხებით, ტყვიამფრქვევებით და ტანკსაწინააღმდეგო რაკეტებით, ლაზიკა ამჟამად ტესტირების სტადიაშია და არ ირიცხება ქართული არმიის შეიარაღებაში. |- | [[BMP-1]]U<br>[[BMP-1]]P<br>[[BMP-1]]K | [[File:БМП-1 с учебного полигона Алматинского Института Сухопутных Войск.JPG|150px]] | {{flagcountry|Soviet Union}}<br>{{flagcountry|Ukraine}} | ქვეითთა საბრძოლო მანქანა | 31<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | შეიარაღებაშია ბმპ-1კ სადაზვერვო ვერსიაც. |- | [[BMP-2]] |[[File:BMP-2 military parade rehearsal.jpg|150px]] | {{flagcountry|Soviet Union}} | ქვეითთა საბრძოლო მანქანა | 50<ref>[https://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php "Trade Registers"]</ref> | მოიცავს ძველ ვარიანტებსაც აღჭურვილებს [[S-8 rocket]] და [[S-13 rocket]]-ების გამშვები სისტემით, ზოგიერთი მოდელი აღჭურვილია ტანკსაწინააღმდეგო რაკეტების გამშვებით. |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | ''ჯავშანტრანსპორტიორები'' |- | [[დიდგორი 1]]<br>[[დიდგორი 2]]<br>[[დიდგორი 3]] |[[File:DidgoriAPCsmallversion.JPG|150px]]<br>[[File:PairOfDidgoriAPCs.JPG|150px]]<br>[[File:Didgori medevac.jpg|150px]]<br>[[File:Didgori-3apc.jpg|150px]] | {{flagcountry|Georgia}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | უცნობია | დამატებით 40 ერთეული იქნა მიღებული შეიარაღებაში 2020 წელს.ქართული არმიის შეიარაღებაში ძირითადად გამოიყენება სამედიცინო-საევაკუაციო, კავშირგაბmულობის უზრუნველყოფის და სპეციალური დანიშნულების ვარიანტები, შეჯავშნული ვარიანტები შეიარაღებულია ნვს და მ134 ტყვიამფრქვევებით, ასევე შესაძლებელია საბრძოლო მოდულის დაყენებაც. |- | [[ნუროლ ეჯდერი]] |[[File:Ejder.jpg|150px]] | {{flagcountry|Turkey}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | 90<ref>https://wikileaks.org/gifiles/docs/27/2704332_re-land-forces-of-georgia-.html</ref><ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | აღჭურვილია ავტომატური ყუმბარ მტყორცნით ან ტყვიამფრქვევებით, გარკვეული რაოდენობა ინახება რეზერვში. |- | [[BTR-80]] |[[File:Georgian army APCs.jpg|150px]] | {{flagcountry|Soviet Union}}<br>{{flagcountry|Ukraine}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | 43<ref>[https://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php "Trade Registers"]</ref> | |- | [[BTR-70]] |[[File:BTR-70T.jpg|150px]] | {{flagcountry|Soviet Union}}<br>{{flagcountry|Ukraine}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | 30<ref>[https://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php "Trade Registers"]</ref> | ზოგიერთი მოდელი მოდერნიზებული იქნა ბტრ-70დი სტანდარტამდე – ევრო 2-ის ტიპის 276 ცხენის ძალიანი დიზელის ძრავით ივექოსგან. ასევე შეისაძლოა სხვადასხვა ტიპის საბრძოლო მოდულების დაყენებაც.<ref>[http://geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=9&lang=en Armament of the Georgian Army]</ref> |- | [[Wolf Armoured Vehicle]] |[[File:Zeev-jeep001.jpg|150px]] | {{flagcountry|Israel}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | 15 | შეიარაღებულია პკ ტყვიამფრქვევით ან ავტომატური ყუმბარმტყორცნით, გამოიყენება პოლიციის და შეირაღებული ძალების მიერ. | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | ''MRAP'' |- |[[BMC Vuran]]<ref>http://x.com/visionergeo/status/1715002244385423623</ref> |[[ფაილი:Kirpi.jpg|150x150პქ]] |{{დროშა|თურქეთი}} |ჯავშანტრანსპორტიორი |46 |- | [[Cougar (vehicle)|Cougar HE]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=819%3A-26052014-&catid=46%3A2&lang=en</ref> |[[Image:Mine resistant ambush protected vehicles.jpg|150px]] | {{flagcountry|United States}} | MRAP | 10<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | |- | [[International MaxxPro]] | [[File:International MaxxPro.jpg|150px]] | {{flagcountry|United States}} | MRAP | უცნობია | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | ''სატრანსპორტო მანქანები'' |- | [[Humvee]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=819%3A-26052014-&catid=46%3A2&lang=en</ref> |[[File:060322-N-5438H-018 U.S. Army soldiers assigned to the Bravo Battery 3rd Battalion 320th Field Artillery Regiment along with Iraq Army soldiers from the 1st Battalion 1st Brigade 4th Division perform a routine patrol.jpg|border|150px]] | {{flagcountry|United States}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | 100 | გამოიყენება რეგულარული ნაწილების მიერ, შეჯავშნული ვერსიები გამოიყენება სპეციალური ოპერაციების ბრიგადის და სამშვიდობო ნაწილების მიერ. |- | [[Otokar Cobra]] |[[File:Armoured car during the independence day of Georgia, Tbilisi (1).jpg|150px]] | {{flagcountry|Turkey}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | 300 | გამოიყენება პოლიციის და შეიარაღებული ძალების მიერ, შეიარაღებულ ძალებში გამოიყენება სპეციალური დანიშნულების ბრიგადაში და ქართველი სამშვიდობოების მიერ, შეიარაღებულია მძიმე ტყვიამფრქვევებით ან ავტომატური ყუმბარმტყორნებით. |- |- | [[Otokar Akrep]]<ref>http://www.army-technology.com/projects/akrep-4x4-vehicle/</ref> |[[Image:Otokar Cobra in Kabul.jpg|150px]] | {{flagcountry|Turkey}} | ჯავშანტრანსპორტიორი | 250 | ძირითადად გამოიყენება პოლიციის მიერ, მცირე რაოდენობა ირიცხება ქართული არმიის შეიარაღებაში. |- | [[BRDM-2]] |[[File:Modernized BRDM-2 of STC Delta (Georgia) 01.jpg|150px]] | {{flagcountry|Soviet Union}} | შეჯავშნული სადაზვერვო მანქანა | 17<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | ყველა არსებული ბრდმ-2 მოდერნიზებულია დელტას მიერ, მოდერნიზებული ბრდმ-2 აღჭურვილი იქნა 23 მილიმეტრიანი ავტომატური ქვემეხით, თერმუმული ხედვის ხელსაწყოებით და გაძლიერებილი ჯავშანით. |- | [[MT-LB]] |[[File:Amna Sur 02.JPG|150px]] | {{flagcountry|Soviet Union}} | შეჯავშნული მუხლუხებიანი მანქანა | 66<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | შეიარაღებაშია ზუ-23-2-ით აღჭურვილი საზენიტო, სამედიცინო-საევაკუაციო და სატრანსპორტო ვარიანტები. |- | [[DELGA-1]] | | {{flagcountry|Georgia}} | სწრაფი შეტევის მანქანა | უცნობია | დამზადული და დაპროექტებულია გარკვეული რაოდენობის 4x4 და 6x6 ვერსიები, 4 ბორბლიანი ვერსიის შეიარაღებაში შედის 2 მსუბუქი ტყვიამფრქვევი და 1 ავტომატური ყუმბარმტყორცნი. |} == არტილერია == {| class="wikitable" ! style="text-align: left;"|მანქანა ! style="text-align: left;"|სურათი ! style="text-align: left;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;"|ვერსიები ! style="text-align: left;"|რაოდენობა ! style="text-align: left;"|შენიშვნები |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''ზალპური ცეცხლის სარაკეტო სისტემები''' |- | [[LAR-160|IMI LAR-160]] |[[File:רקטת כידון קסום.jpg|150px]] | {{flagicon|Israel }} | 160&nbsp;მმ | 6<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | რადიუსი: 45&nbsp;კმ<ref name="imi-israel.com">{{Cite web |url=http://www.imi-israel.com/home/doc.aspx?mCatID=68412 |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150321124630/http://imi-israel.com/home/doc.aspx?mCatID=68412 |archivedate=2015-03-21 }}</ref> |- | [[რს-122]] |[[File:DRS-122 georgian MLRS (3).jpg|150px]] | {{flagicon|Georgia }} | 122&nbsp;მმ | 3+ | რადიუსი: 40+კმ |- | [[LAR-160|IMI Grad-LAR]]<ref name="georgiatimes.info">{{cite web|url=http://www.georgiatimes.info/en/articles/4398.html|title=Israel does not stop arms supply to Georgia|work=GeorgiaTimes.info|accessdate=19 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219203925/http://www.georgiatimes.info/en/articles/4398.html#|archive-date=2014-12-19|dead-url=no|df=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141219203925/http://www.georgiatimes.info/en/articles/4398.html|archivedate=2014-12-19}}</ref> |[[File:APR-40-beyt-hatotchan-2.jpg|150px]] | {{flagicon|Israel }} | 122&nbsp;მმ | 6<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | რადიუსი: 20&nbsp;კმ <ref name="imi-israel.com"/> |- | [[RM-70]] |[[File:T813 army2.JPG|150px]] | {{flagicon|ჩეხოსლოვაკია}} | 122&nbsp;მმ | 28<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> | რადიუსი: 20&nbsp;კმ |- | [[BM-21]] |[[File:Russian BM-21 Grad in Saint Petersburg.JPG|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 122&nbsp;მმ | 15<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | რადიუსი: 20&nbsp;კმ |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''თვითმავალი არტილერია''' |- | [[2S19 Msta]] |[[File:2S19 Msta-S of the Ukrainian Army.jpg|150px]] | {{flagicon|Russia}} | 152&nbsp;მმ |1<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | |- | [[152მმ თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი DANA]] |[[File:Lešany, Vojenské muzeum, bojová technika IV.JPG|150px]] | {{flagicon|Czechoslovakia}} | 152&nbsp;მმ | 34<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |- | [[2S3 აკაცია]] |[[File:2S3 Akatsiya -2.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 152&nbsp;მმ | 33<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> | |- | [[2S1 გვოზდიკა]] |[[File:Ukrainian 2S1 Gvozdika SPG.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} {{დროშანიშანი|უკრაინა}} | 122მმ | 20<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | |- | [[2С7]] |[[File:Armata samobiezna 2S7 Pion.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}}{{დროშანიშანი|უკრაინა}} | 203&nbsp;მმ | 1<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''ბუქსირებადი საარტილერიო დანადგარები''' |- | [[85 mm antitank gun D-48]] |[[File:85-мм противотанковая пушка Д-48 (8).jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 85&nbsp;მმ | 55<ref>[https://www.files.ethz.ch/isn/92062/mdb_3_2008.pdf "source"]</ref> | |- | [[122 მმ ჰაუბიცა 2A18 (D-30)]] |[[File:122- мм гаубица Д-30 (1).jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 122&nbsp;მმ | 74<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> | |- | [[152 mm towed gun-howitzer M1955 (D-20)]] |[[File:Howitzer D-20.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 152&nbsp;მმ | 22<ref>[https://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php "Trade Registers"]</ref> | |- | [[152 mm howitzer 2A65|152 mm Msta-B]] |[[Image:2A65 Msta-B.JPG|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 152&nbsp;მმ | 15<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | |- | [[152 mm gun 2A36|152 mm Giatsint-B]] |[[File:152-мм пушка Гиацинт-Б (1).jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 152&nbsp;მმ | 7<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''ტანკსაწინააღმდეგო ქვემეხები''' |- | [[T-12 antitank gun|MT-12]] |[[File:100-мм противотанковая пушка Т-12 Рапира (2).jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 100&nbsp;მმ | 47<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> | |} == საფრენი აპარატები == {| class="wikitable" ! style="text-align: left;"|საფრენი აპარატი ! style="text-align: left;"|სურათი ! style="text-align: left;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;"|რაოდენობა ! style="text-align: left;"|შენიშვნა |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''საბრძოლო საფრენი აპარატი''' |- |[[სუ-25|სუ-25KM „Scorpion“]]<br>[[სუ-25|სუ-25UB „Frogfoot“]] |[[Image:Su-25UB.JPG|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 12<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | მომავალში ჩანაცვლებული იქნა საბრძოლო დრონებით. |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''სავარჯიშო საფრენი აპარატი''' |- | [[Aero L-39 Albatros|L-39]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=138&Itemid=8&lang=ka</ref> |[[File:Bret Cox L-39 - Reno Race -58.jpg|150px]] | {{დროშა|ჩეხეთი}} | 4<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | ზოგიერთი მოდელი შეიარაღებულია რაკეტებით და ბომბებით. |- | [[Aero L-29 Delfín|L-29]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=138&Itemid=8&lang=en</ref> |[[Image:Georgian Aero L-29 Delfin.jpg|150px]] | {{დროშა|ჩეხეთი}}<br>{{დროშა|უკრაინა}} | 4<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | |- | [[Yak-52]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=138&Itemid=8&lang=en</ref> |[[File:07 Yellow Yakolev Yak.52B Russian Air Force (7985640947).jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | 10 | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''გადამზიდავი საფრენი აპარატი''' |- | [[An-2]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=138&Itemid=8&lang=en</ref> |[[File:An-2 on skis.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | 10<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | |- | [[An-28]]<ref>http://img.en25.com/Web/flightglobal/%7B88f2f053-6c3d-4ab4-a297-0b453358a560%7D_FC055_PREM_201312.pdf?elq=&elqCampaignId=</ref> |[[image:Rodina Antonov An-28-1.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}}<br>{{flagicon|Poland}} | 2<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> | |- | [[An-32]] |[[image:AirMark Antonov An-32 Spijkers-2.jpg|150px]] | {{დროშა|უკრაინა}} | 1 | |- | [[Tu-134]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=138&Itemid=8&lang=ka</ref> | [[image:MAGAS Kosmos Tupolev Tu-134 Misko.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | უცნობია | |- | [[Bombardier CRJ700 series|Bombardier CRJ]] |[[image:DeltaConnection.CRJ900.YUL.2009.jpg|150px]] | {{დროშა|კანადა}} | 2 | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''მოიერიშე შვეულმფრენები''' |- | [[Mil Mi-24 variants|Mi-24V 'Hind-E'/Mi-24P 'Hind-F']]<ref name="armyrecognition.com">{{Cite web |url=http://www.armyrecognition.com/georgia_georgian_army_land_ground_forces_uk/georgia_georgian_army_land_ground_armed_forces_military_equipment_armoured_armored_vehicle_uk.html |title=http://www.armyrecognition.com/georgia_georgian_army_land_ground_forces |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150415001925/http://www.armyrecognition.com/georgia_georgian_army_land_ground_forces_uk/georgia_georgian_army_land_ground_armed_forces_military_equipment_armoured_armored_vehicle_uk.html |archivedate=2015-04-15 }}</ref> |[[Image:Mi-24 N09 l.JPG|150px]] | {{დროშა|უკრაინა}} | 15<ref>[https://www.flightglobal.com/download?ac=90688 „World Air Forces 2023“]</ref> | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''შეიარაღების არ მქონე შვეულმფრენები''' |- | [[Eurocopter Super Puma]] |[[File:Eurocopter Cougar.jpg|150px]] | {{დროშა|საფრანგეთი}} | 2 | |- | [[Mi-8|Mi-8T 'Hip-C']] |[[Image:SSCN5029.JPG|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | 20 | |- | [[Mil Mi-14|Mi-14PS 'Haze-C']] |[[File:SSCN5028.JPG|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | 2 | არ იმყოფება საბრძოლო მდგომარეობაში. |- | [[Mil Mi-17]]<ref name="geo-army.ge"/> |[[File:KazakhstanMi-8MT2000(DF-SD-01-06442).jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | უცნობია |- | [[Bell UH-1H Iroquois]] |[[Image:Georgian_Air_Force_UH-1H_21.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} | 13 | |- | [[Bell 212]]<ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=138&Itemid=8&lang=en</ref> |[[File:Z3-hhb.jpg|150px]] | {{დროშა|აშშ}} |6<ref name="armyrecognition.com"/><ref>http://www.geo-army.ge/index.php?option=com_content&view=article&id=138&Itemid=8&lang=en</ref> | |- | [[Mil Mi-2]] |[[Image:Mil Mi-2.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}}<br>{{flag|პოლონეთი}} | 2 | გამოიყენება პილოტების სავარჯიშოდ. |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="7" | '''უპილოტო საფრენი აპარატები''' |- | [[Elbit Hermes 450]] |[[File:US Customs and Border Protection unmanned aerial vehicle.jpg|150px]] | {{დროშა|ისრაელი}} | უცნობია | |- | [[Aeronautics Defense Systems|Aerostar]]<ref name="armstrade.sipri.org">{{Cite web |url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100414022558/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |archivedate=2010-04-14 }}</ref> |[[File:Aerostar.jpg|150px]] | {{დროშა|ისრაელი}} | 4 | |- | [[Elbit Skylark]] | [[File:Skylark 1.jpg|150px]] | {{დროშა|ისრაელი}} | უცნობია | |- | [[ქართული წარმოების უპილოტო საფრენი აპარატი]] | [[File:Georgian Unmanned Aerial Vehicle.JPG|150px]] | {{დროშა|საქართველო}} | უცნობია | |} === საფრენი აპარატების შეიარაღბა === {| class="wikitable" ! style="text-align: left;background:#ddb;"|იარაღი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|სურათი ! style="text-align: left;background:#ddb;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;background:#ddb;"|შენიშვნა |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''ბომბები'''<ref name="armstrade.sipri.org"/><ref name="globalsecurity.org">http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/su-25km-specs.htm</ref> |- |[[General-purpose bomb|FAB-250M]] |[[File:FAB-250 M46 Bomb.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | LDGP (Low-Drag General Purpose) ბომბი (550&nbsp;ფნტ.). |- |[[General-purpose bomb|FAB-500M]] |[[File:FAB-500 M54 Bomb.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | LDGP ბომბი (1100&nbsp;ფნტ.). |- |[[KAB-500L]] | | {{დროშანიშანი|სსრკ}} |ლაზერული დამიზნების ბომბი. |- |[[Mark 82 bomb]]<br>[[GBU-54]] |[[File:Mk-82 xxl.jpg|150px]] |{{დროშანიშანი|აშშ}} | LDGP ბომბი (500&nbsp;ფნტ.)<br>ლაზერული დამიზნების ბომბი. |- |[[Mark 83 bomb]]<br>[[GBU-32]] |[[File:Mk-84 xxl.jpg|150px]] |{{დროშანიშანი|აშშ}} | LDGP ბომბი (1000&nbsp;ფნტ.)<br>ლაზერული დამიზნების ბომბი. |- |[[Mark 84 bomb]]<br>[[GBU-31]] |[[File:GBU-31 xxl.jpg|150px]] |{{დროშანიშანი|აშშ}} | LDGP ბომბი (2000&nbsp;ფნტ.)<br>ლაზერული დამიზნების ბომბი. |- |[[GBU-12]] |[[File:GBU-12 profile view picture.jpg|150px]] |{{დროშანიშანი|აშშ}} | ლაზერული დამიზნების ბომბი. |- |[[GBU-16]] |[[Image:GBU-16 3 (ORDATA).jpg|100px]] |{{დროშანიშანი|აშშ}} | ლაზერული დამიზნების ბომბი. |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''ჰაერი-ჰაერი ტიპის რეაქტიული ჭურვები'''<ref name="armstrade.sipri.org"/><ref name="globalsecurity.org"/> |- |[[R-60 (missile)|R-60M AA-8 Aphid]] |[[File:Aphid Missile.svg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}}<br>{{დროშანიშანი|საქართველო}} | მცირე რადიუსის, ჰაერი-ჰაერი ტიპის რეაქტიული ჭურვი. |- |[[R-73 (missile)|R-73M AA-11 Archer]] |[[File:R-73 NTW - 94.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}}<br>{{დროშანიშანი|საქართველო}} | მცირე რადიუსის, ჰაერი-ჰაერი ტიპის რეაქტიული ჭურვი. |- |[[R-77|R-77 AA-12 Adder]] |[[Image:Vympel-R-77-maks2009.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | საშუალო რადიუსის, ჰაერი-ჰაერი ტიპის რეაქტიული ჭურვი. |- |[[Python 5]] |[[File:Python5 missile.jpg|150px]] |{{flagicon|ისრაელი}} |მცირე რადიუსის, ჰაერი-ჰაერი ტიპის რეაქტიული ჭურვი. |- |[[Python (missile)|Derby]] |[[File:Derby missile.jpg|150px]] |{{flagicon|ისრაელი}} |საშუალო რადიუსის, ჰაერი-ჰაერის ტიპის რეაქტიული ჭურვი. |- |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''ჰაერი-მიწა ტიპის რეაქტიული ჭურვები<ref name="globalsecurity.org"/>''' |- |[[Kh-25|Kh-25M]]<br>[[Kh-25|Kh-25MT]]<br>[[Kh-25|Kh-25MP]] |[[File:Kh-25ML.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} |ლაზერული დამიზნების, ჰაერი-მიწა ტიპის რეაქტიული ჭურვი<br>TV დამიზნების ჰაერი-მიწა ტიპის რეაქტიული ჭურვი<br>ანტი-რადიაციული ჰაერი-მიწა ტიპის რეაქტიული ჭურვი. |- |[[Kh-29|Kh-29L]]<br>[[Kh-29|Kh-29T]] |[[File:Kh-29L (1).jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} |ლაზერული დამიზნების, ჰაერი-მიწა ტიპის რეაქტიული ჭურვი<br>TV დამიზნების ჰაერი-მიწა ტიპის რეაქტიული ჭურვი. |- |- | colspan="4" style="background:#eec;"|'''რაკეტები'''<ref name="globalsecurity.org"/> |- |[[S-5 rocket|S-5M]] |[[Image:S-5M 57 mm rocket.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 57&nbsp;მმ რაკეტა. |- |[[S-8 rocket|S-8]] |[[Image:S-8 KOM 80 mm rocket.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 80&nbsp;მმ რაკეტა. |- |[[S-13 rocket|S-13]] |[[Image:Блоки Б-13Л на Су-30МК.png|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 122&nbsp;მმ რაკეტა. |- |[[S-24 rocket|S-24]] |[[Image:S24B maks2009.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 240&nbsp;მმ რაკეტა. |- |[[S-25 rocket|S-25]] |[[File:S-25 rocket.jpg|150px]] | {{დროშანიშანი|სსრკ}} | 340&nbsp;მმ რაკეტა. |- |} == საჰაერო თავდაცვის სისტემები == ===საზენიტო არტილერია=== {| class="wikitable" ! style="text-align: left;"|იარაღის სახელი ! style="text-align: left;"|სურათი ! style="text-align: left;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;"|რაოდენობა ! style="text-align: left;"|შენიშვნა |- | [[ZU-23-2]] |[[File:Zu-23 30 M1-3 - InnovationDay2013part1-40.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}}<br>{{დროშა|ბულგარეთი}} | 200 | გამოიყენება მტ-ლბ ჯავშანტრანსპორტიორებზე, მაღალი განმავლობის ავტომობილებზე და სხვა პლათფორმებზე. გამოიყენება როგორც საარტილერიო, ისევე ქვეით ბრიგადებში. |- | [[ZSU-23-4]] |[[File:ZSU-23-4 Shilka 01.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} | 20<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> | |- | [[57 mm AZP S-60]] |[[Image:S-60-57mm-hatzerim-1.jpg|150px]] | {{დროშა|სსრკ}} |[http://www.armyrecognition.com/georgia_georgian_army_land_ground_forces_uk/georgia_georgian_army_land_ground_armed_forces_military_equipment_armoured_armored_vehicle_uk.html 15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150415001925/http://www.armyrecognition.com/georgia_georgian_army_land_ground_forces_uk/georgia_georgian_army_land_ground_armed_forces_military_equipment_armoured_armored_vehicle_uk.html |date=2015-04-15 }} | მცირე რაოდენობა გამოიყენება საარტილერიო ბრიგადებში. |- |} ===საზენიტო-სარაკეტო სისტემები=== {| class="wikitable" ! style="text-align: left;" |იარაღის სახელი ! style="text-align: left;" |სურათი ! style="text-align: left;" |წარმოშობა ! style="text-align: left;" |რაოდენობა ! style="text-align: left;" |შენიშვნა |- ! colspan="7" style="align: center; background: lavender;" |შორი მანძილის საჰაერო თავდაცვა |- |[[Buk-M1]]<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> |[[ფაილი:Engineering_Technologies_2010_Part1_0045_copy.jpg|150x150პქ]] |{{დროშა|უკრაინა}} |15<ref>{{Cite web |url=http://www.armyrecognition.com/georgia_georgian_army_land_ground_forces_uk/georgia_georgian_army_land_ground_armed_forces_military_equipment_armoured_armored_vehicle_uk.html |title="Georgia Georgian army land ground armed forces military equipment armoured armored vehicle UK" |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150415001925/http://www.armyrecognition.com/georgia_georgian_army_land_ground_forces_uk/georgia_georgian_army_land_ground_armed_forces_military_equipment_armoured_armored_vehicle_uk.html |archivedate=2015-04-15 }}</ref> |მანძილი 30-50 კმ, 96 9M38 რაკეტა მოწოდებული იქნა 2007-2008 წლებში [[უკრაინა|უკრაინიდან]]. <ref>{{Cite web |url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |title="Trade Registers" |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100414022558/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |archivedate=2010-04-14 }}</ref> |- ! colspan="7" style="align: center; background: lavender;" |მრავალფუნქციური საჰაერო თავდაცვის აპარატები |- |[[SPYDER]]<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> |[[ფაილი:SPYDER.jpg|150x150პქ]] |{{დროშა|ისრაელი}} |უცნობია |მანძილი 15-35 კმ, 75 პითონ-5 რაკეტა მოწოდებული იქნა [[ისრაელი|ისრაელიდან]] 2008 წელს.<ref>{{Cite web |url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |title="Trade Registers" |accessdate=2014-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100414022558/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |archivedate=2010-04-14 }}</ref> |- ! colspan="7" style="align: center; background: lavender;" |მოკლე მანძილის საჰაერო თავდაცვის სისტემები |- |[[Mistral]] |[[ფაილი:54RA-IMG_9142.jpg|150x150პქ]] |{{დროშა|საფრანგეთი}} |უცნობია |მანძილი 6 კმ, შეიარაღებაში მიღებული იქნა 2018 წელს.<ref>[https://1tv.ge/en/news/french-air-defense-systems-already-georgia/ "French air defense systems are already in Georgia"]</ref> |- |[[Osa-AKM]] |[[ფაილი:Bulgarian_SA-8.jpg|150x150პქ]] |{{დროშა|უკრაინა}}{{დროშა|ბულგარეთი}} |18<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |მანძილი 15 კმ. |- |} ===ხელით გადასატანი საზენიტო სარაკეტო კომპლექსები=== {| class="wikitable" ! style="text-align: left;"|იარაღის სახელი ! style="text-align: left;"|სურათი ! style="text-align: left;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;"|რაოდენობა ! style="text-align: left;"|შენიშვნა |- |[[9კ32 სტრელა-2]]<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |[[File:SA-7.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} |უცნობია |მანძილი 4კმ. |- |[[9კ34 სტრელა-3]]<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |[[File:SA-14 missile and launch tube.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} |უცნობია |მანძილი 4,1კმ. |- |[[9კ38 იგლა]]<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |[[File:SA-16 launcher and missile.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} |უცნობია |მანძილი 5,2კმ. |- |[[Grom]]<ref>The Military Balance 2016,p.394</ref> |[[File:PZR-Grom-02.jpg|150px]] |{{დროშა|პოლონეთი}} |24 |30 გამშვები და 100 რაკეტა იქნა ნაყიდი, გარკვეული რაოდენობა დაკარგული იქნა 2008 წელს. |- |[[FIM-92 Stinger]]<ref>''Military Balance 2022''. IISS. 2022. p. 188.</ref> |[[ფაილი:1-7 repels enemy assault at Lava Training Area 140203-M-OM885-094.jpg|150x150პქ]] |{{დროშა|აშშ}} |უცნობია | |} ===ელექტრონული საბრძოლო მხარდაჭერის დანადგარები=== {| class="wikitable" ! style="text-align: left;"|იარაღის სახელი ! style="text-align: left;"|სურათი ! style="text-align: left;"|წარმოშობა ! style="text-align: left;"|რაოდენობა ! style="text-align: left;"|შენიშვნა |- |[[Grouund Master 400]]<ref>https://www.latribune.fr/entreprises-finance/industrie/aeronautique-defense/armement-la-france-fait-une-belle-percee-en-georgie-492729.html</ref> |[[File:Ground Master 403 (KEVA2010) Kokonaisturvallisuus 2015 01.JPG|150px]] |{{დროშა|საფრანგეთი}} |უცნობია | აქტიური ელექტრონული სკანირების დიდი მანძილის რადარი. |- | [[Kolchuga passive sensor]]<ref>https://zn.ua/POLITICS/ukrspetseksport_voenno-tehnicheskoe_sotrudnichestvo_s_gruziey_osuschestvlyaetsya_legalno.html</ref><ref>https://lenta.ru/news/2008/12/11/weapon/</ref> |[[Image:Kolchuga-passive-sensor maks2009.jpg|150px]] | {{დროშა|უკრაინა}} | 4 | ელექტრონული საბრძოლო მხარდაჭერის რადარი. |- | [[P-18 radar]] |[[Image:P-18 radar on Ural-4320 & Ural-375D trucks.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} | უცნობია | დიდი მანძილის რადარი, გამოირჩევა მაღალი სიხშირით. |- | 36D6-M | [[File:ST-68U radar.jpg|150px]] | {{დროშა|უკრაინა}} | უცნობია | დიდი მანძილის რადარი. |- | ST-68U(19zh6) | [[File:ST68U Altensalzwedel.jpg|150px]] | {{დროშა|უკრაინა}} | უცნობია | ძალიან მაღალი სიხშირის რადარი. |- | 1L117 | [[File:P-37 in the Technical museum Togliatti.jpg|150px]] |{{დროშა|სსრკ}} | უცნობია | ადრეული გაფრთხილების რადარი. |- |} == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:საქართველოს შეიარაღებული ძალები|საქართველო]] [[კატეგორია:საბრძოლო მანქანები]] mafa88k5xoz168fy4svgohjkguxka94 10 325888 5563325 4742747 2026-10-22T11:16:22Z Gobrona 28077 5563325 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable infobox {{#ifeq:{{{state|}}}|plain||collapsible {{{state|}}}}}" style="float: {{{align|right}}}; width: {{{width|23em}}}; font-size: 80%; text-align: center; margin:{{#ifeq:{{{align}}}|left|0.5em 1em 0.5em 0|0.5em 0 0.5em 1em}}; padding:0;" cellpadding="0" cellspacing="0" ! colspan="2" style="font-size:120%;" {{!}} {{#ifeq:{{{state|}}}|plain||{{pad|2.25em}}}}{{#if:{{{title|}}}|{{{title}}}|შეფასება}} |- {{#if:{{{subtitle|}}}| {{!}} colspan="2" style="font-size:120%" {{!}} {{{subtitle|}}} {{!}}-პროფესიონალური შეფასებები }} {{#if:{{{GR|}}}{{{MC|}}}{{{agg1|}}}{{{agg2|}}}| ! colspan="2" style="background:#d1dbdf;font-size:120%;" {{!}} საერთო შეფასება {{!}}- ! აგრეგატორი ! შეფასება {{!}}- {{#if:{{{GR|}}}| {{!}} [[GameRankings]] {{!}} {{{GR}}} {{!}}- }} {{#if:{{{MC|}}}| {{!}} [[Metacritic]] {{!}} {{{MC}}} {{!}}- }} {{#if:{{{agg1|}}}| {{!}} {{{agg1}}} {{!}} {{{agg1Score|}}} {{!}}- }} {{#if:{{{agg2|}}}| {{!}} {{{agg2}}} {{!}} {{{agg2Score|}}} {{!}}- }} }}<!--end of aggregate --> ! colspan="2" style="background:#d1dbdf; font-size:120%;" {{!}} ქულები |- ! წყარო ! რეიტინგი |- {{#if:{{{1UP|}}}| {{!}} [[1UP.com]] {{!}} {{{1UP}}} {{!}}- }} {{#if:{{{AdvGamers|}}}| {{!}} [[Adventure Gamers]] {{!}} {{{AdvGamers}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Allgame|}}}| {{!}} [[Allgame]] {{!}} {{{Allgame}}} {{!}}- }} {{#if:{{{AAction|}}}| {{!}} ''[[Amstrad Action]]'' {{!}} {{{AAction}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Amtix|}}}| {{!}} ''[[Amtix!]]'' {{!}} {{{Amtix}}} {{!}}- }} {{#if:{{{C&VG|}}}{{{CVG|}}}| {{!}} ''[[Computer and Video Games]]'' {{!}} {{{C&VG|{{{CVG}}}}}} {{!}}- }} {{#if:{{{CRASH|}}}| {{!}} ''[[Crash (ჟურნალი)|Crash]]'' {{!}} {{{CRASH}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Dragon|}}}| {{!}} ''[[Dragon (ჟურნალი)|Dragon]]'' {{!}} {{{Dragon}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Edge|}}}| {{!}} ''[[Edge (ჟურნალი)|Edge]]'' {{!}} {{{Edge}}} {{!}}- }} {{#if:{{{EGM|}}}| {{!}} ''[[Electronic Gaming Monthly]]'' {{!}} {{{EGM}}} {{!}}- }} {{#if:{{{EuroG|}}}| {{!}} [[Eurogamer]] {{!}} {{{EuroG}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Fam|}}}| {{!}} ''[[Famitsu]]'' {{!}} {{{Fam}}} {{!}}- }} {{#if:{{{G4|}}}| {{!}} [[G4 (TV შოუ)|G4]] {{!}} {{{G4}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GameFan|}}}| {{!}} ''[[GameFan]]'' {{!}} {{{GameFan}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GI|}}}| {{!}} ''[[Game Informer]]'' {{!}} {{{GI}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GamePro|}}}| {{!}} ''[[GamePro]]'' {{!}} {{{GamePro}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GameRev|}}}| {{!}} [[Game Revolution]] {{!}} {{{GameRev}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GMaster|}}}| {{!}} ''[[GamesMaster]]'' {{!}} {{{GMaster}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GSpot|}}}| {{!}} [[GameSpot]] {{!}} {{{GSpot}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GSpy|}}}| {{!}} [[GameSpy]] {{!}} {{{GSpy}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GRadar|}}}| {{!}} [[GamesRadar]] {{!}} {{{GRadar}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GTM|}}}| {{!}} ''[[GamesTM]]'' {{!}} {{{GTM}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GT|}}}| {{!}} [[GameTrailers]] {{!}} {{{GT}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GW|}}}| {{!}} GameWire {{!}} {{{GW}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GameZone|}}}| {{!}} [[GameZone]] {{!}} {{{GameZone}}} {{!}}- }} {{#if:{{{GB|}}}| {{!}} [[Giant Bomb]] {{!}} {{{GB}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Hyper|}}}| {{!}} ''[[Hyper (ჟურნალი)|Hyper]]'' {{!}} {{{Hyper}}} {{!}}- }} {{#if:{{{IGN|}}}| {{!}} [[IGN]] {{!}} {{{IGN}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Joystiq|}}}| {{!}} [[Joystiq]] {{!}} {{{Joystiq}}} {{!}}- }} {{#if:{{{MaxPC|}}}| {{!}} ''[[Maximum PC]]'' {{!}} {{{MaxPC}}} {{!}}- }} {{#if:{{{N64|}}}{{{NGC|}}}| {{!}} ''[[NGC Magazine]]'' {{!}} {{{N64|{{{NGC}}}}}} {{!}}- }} {{#if:{{{NLife|}}}| {{!}} ''NintendoLife'' {{!}} {{{NLife}}} {{!}}- }} {{#if:{{{NP|}}}| {{!}} ''[[Nintendo Power]]'' {{!}} {{{NP}}} {{!}}- }} {{#if:{{{NWR|}}}| {{!}} Nintendo World Report {{!}} {{{NWR}}} {{!}}- }} {{#if:{{{ONM|}}}| {{!}} ''[[Official Nintendo Magazine]]'' {{!}} {{{ONM}}} {{!}}- }} {{#if:{{{OPM|}}}| {{!}} [[Official U.S. PlayStation Magazine|''Official PlayStation Magazine'' (US)]] {{!}} {{{OPM}}} {{!}}- }} {{#if:{{{OPMUK|}}}| {{!}} [[PlayStation Official Magazine (ბრიტანეთი)|''Official PlayStation Magazine'' (UK)]] {{!}} {{{OPMUK}}} {{!}}- }} {{#if:{{{OPMAU|}}}| {{!}} ''[[PlayStation Official Magazine (ავსტრალია)]]'' {{!}} {{{OPMAU}}} {{!}}- }} {{#if:{{{OXM|}}}| {{!}} ''[[Official Xbox Magazine]]'' {{!}} {{{OXM}}} {{!}}- }} {{#if:{{{OXMUK|}}}| {{!}} [[Official Xbox Magazine|''Official Xbox Magazine'' (UK)]] {{!}} {{{OXMUK}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PALGN|}}}| {{!}} [[PALGN]] {{!}} {{{PALGN}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PCF|}}}| {{!}} ''[[PC Format]]'' {{!}} {{{PCF}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PCGN|}}}| {{!}} ''[[PCGamesN]]'' {{!}} {{{PCGN}}} {{!}}- }} {{#if:{{{NGen|}}}| {{!}} [[Next Generation]] {{!}} {{{NGen}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PCGUK|}}}| {{!}} [[PC Gamer|''PC Gamer'' (UK)]] {{!}} {{{PCGUK}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PCGUS|}}}| {{!}} [[PC Gamer|''PC Gamer'' (US)]] {{!}} {{{PCGUS}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PCPP|}}}| {{!}} ''[[PC PowerPlay]]'' {{!}} {{{PCPP}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PCZone|}}}| {{!}} ''[[PC Zone]]'' {{!}} {{{PCZone}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Play|}}}| {{!}} ''[[Play (ჟურნალი)|Play]]'' {{!}} {{{Play}}} {{!}}- }} {{#if:{{{Poly|}}}| {{!}} [[Polygon]] {{!}} {{{Poly}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PSM|}}}| {{!}} ''[[PlayStation: The Official Magazine|PSM]]'' {{!}} {{{PSM}}} {{!}}- }} {{#if:{{{PSM3|}}}| {{!}} ''[[PSM3]]'' {{!}} {{{PSM3}}} {{!}}- }} {{#if:{{{SUser|}}}| {{!}} ''[[Sinclair User]]'' {{!}} {{{SUser}}} {{!}}- }} {{#if:{{{TX|}}}| {{!}} [[TeamXbox]] {{!}} {{{TX}}} {{!}}- }} {{#if:{{{VG247|}}}| {{!}} ''[[VG247]]'' {{!}} {{{VG247}}} }} {{#if:{{{VG|}}}| {{!}} [[VideoGamer.com]] {{!}} {{{VG}}} {{!}}- }} {{#if:{{{XPlay|}}}| {{!}} ''[[X-Play]]'' {{!}} {{{XPlay}}} {{!}}- }} {{#if:{{{YSinclair|}}}| {{!}} ''[[Your Sinclair]]'' {{!}} {{{YSinclair}}} {{!}}- }} {{!}}- {{#if:{{{rev1|}}}| {{!}} {{{rev1}}} {{!}} {{{rev1Score|}}} {{!}}- {{#if:{{{rev2|}}}| {{!}} {{{rev2}}} {{!}} {{{rev2Score|}}} {{!}}- {{#if:{{{rev3|}}}| {{!}} {{{rev3}}} {{!}} {{{rev3Score|}}} {{!}}- {{#if:{{{rev4|}}}| {{!}} {{{rev4}}} {{!}} {{{rev4Score|}}} {{!}}- {{#if:{{{rev5|}}}| {{!}} {{{rev5}}} {{!}} {{{rev5Score|}}} {{!}}- {{#if:{{{rev6|}}}| {{!}} {{{rev6}}} {{!}} {{{rev6Score|}}} {{!}}- {{#if:{{{rev7|}}}| {{!}} {{{rev7}}} {{!}} {{{rev7Score|}}} {{!}}- }}}}}}}}}}}}}} {{#if:{{{award1|}}}| {{!}} colspan="2" style="padding:0;" {{!}} {{{!}} cellspacing="0" cellpadding="0" style="width:100%; padding:0; margin:0; border-collapse:collapse; border: hidden;" ! colspan="2" style="background:#d1dbdf; font-size:120%;" {{!}} ჯილდოები {{!}}- {{#if:{{{award1Pub|}}}| ! ობიექტი ! ჯილდო {{!}}- }} {{#if:{{{award1Pub|}}}| {{!}} {{{award1Pub}}}}} {{!}} {{{award1}}} {{!}}- {{#if:{{{award2|}}}| {{#if:{{{award2Pub|}}}| {{!}} {{{award2Pub}}}}} {{!}} {{{award2}}} {{!}}- {{#if:{{{award3|}}}| {{#if:{{{award3Pub|}}}| {{!}} {{{award3Pub}}}}} {{!}} {{{award3}}} {{!}}- {{#if:{{{award4|}}}| {{#if:{{{award4Pub|}}}| {{!}} {{{award4Pub}}}}} {{!}} {{{award4}}} {{!}}- {{#if:{{{award5|}}}| {{#if:{{{award5Pub|}}}| {{!}} {{{award5Pub}}}}} {{!}} {{{award5}}} {{!}}- {{#if:{{{award6|}}}| {{#if:{{{award6Pub|}}}| {{!}} {{{award6Pub}}}}} {{!}} {{{award6}}} {{!}}- {{#if:{{{award7|}}}| {{#if:{{{award7Pub|}}}| {{!}} {{{award7Pub}}}}} {{!}} {{{award7}}} {{!}}- {{#if:{{{award8|}}}| {{#if:{{{award8Pub|}}}| {{!}} {{{award8Pub}}}}} {{!}} {{{award8}}} {{!}}- {{#if:{{{award9|}}}| {{#if:{{{award9Pub|}}}| {{!}} {{{award9Pub}}}}} {{!}} {{{award9}}} {{!}}- {{#if:{{{award10|}}}| {{#if:{{{award10Pub|}}}| {{!}} {{{award10Pub}}}}} {{!}} {{{award10}}} {{!}}- {{#if:{{{award11|}}}| {{#if:{{{award11Pub|}}}| {{!}} {{{award11Pub}}}}} {{!}} {{{award11}}} {{!}}- {{#if:{{{award12|}}}| {{#if:{{{award12Pub|}}}| {{!}} {{{award12Pub}}}}} {{!}} {{{award12}}} {{!}}- }}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}} {{!}}} }} |}<noinclude>{{თარგის ინფო}}</noinclude> kjnq5aqgpe8xlf3uvay3xzn6u092se8 0 330890 5562969 5352305 2026-10-21T19:21:50Z HVL 72911 Better picture 5562969 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = სანტანა-დუ-რიაშუ |მშობლიური სახელი =Santana do Riacho |ქვეყანა = ბრაზილია |პანორამა = Santana do Riacho1.JPG |პანორამის სიგანე = 250px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Coat of arms of Santana do Riacho MG.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S|lat_deg=19 |lat_min=10 |lat_sec=11 |lon_dir = W|lon_deg= 43|lon_min=42 |lon_sec=55 |ქვეყნის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკის ზომა = 200px |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = შტატი |რეგიონი = მინას-ჟერაისი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 677 207 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 750 |მოსახლეობა =4 023 |აღწერის წელი = 2010 |სიმჭიდროვე =5.94 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = -4 |DST = -3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი = |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = Santana do Riacho }} '''სანტანა-დუ-რიაშუ''' ({{lang-pt|Santana do Riacho}}) — მუნიციპალიტეტი [[ბრაზილია]]ში, [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისის შტატში]]; მდებარეობს [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 750 მეტრზე. მიეკუთვნება [[ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონი|ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს]]. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ [[სეტი-ლაგოასი (მიკრორეგიონი)|სეტი-ლაგოასის]] შემადგენლობაში. [[2010]] წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 023 ადამიანს შეადგენდა, [[მოსახლეობის სიმჭიდროვე]] 5,94 კმ²-ზე. ფართობი 677 207 კმ²-ია. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მინას-ჟერაისი]] * [[ბრაზილიის შტატები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://cidades.ibge.gov.br/xtras/perfil.php?lang=&codmun=310163&search=minas-gerais ''ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები''] [[კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები]] 2dzsplhb0pg3wvwnli109qsxm0skk3j 0 359243 5563347 4206129 2026-10-22T11:45:42Z J4keeS237 143476 5563347 wikitext text/x-wiki '''ინვაირონმენტალიზმი''' ({{lang-en|environmentalism}}) ჩვეულებრივ ეკოლოგიურ, ანუ სხვანაირად “მწვანეთა მოძრაობის” გაჩენას უკავშირებენ. მისი წარმოშობა ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში ინდუსტრიალიზმის საწინააღმდეგო გამოსვლას უკავშირდება. ზოგადად მწვანეთა იდეოლოგია იმ ზიანის წინააღმდეგ იმაღლებს ხმას, რაც მზარდმა ეკონომიკურმა განვითარებამ მიაყენა ბუნებრივ გარემოს. გარემოს დამცველთა იდეოლოგიის თანახმად დღის წესრიგში უკვე საერთოდ ადამიანის არსებობის საკითხი დგას. მსგავსი პრობლემების დასმა ხშირად ჩვეულ იდეოლოგიურ კლიშეებს ვერ ცდება. მაგალითად ეკოსოციალიზმი გარემოს განადგურებას კაპიტალიზმის სიხარბით ხსნის. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.britannica.com/topic/environmentalism ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“] {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ეკოლოგია]] [[კატეგორია:იდეოლოგიები]] [[კატეგორია:პოლიტიკური თეორიები]] gjfcslq4z3dr0tcadkij5riz5sz49e4 0 370594 5563010 4229040 2026-10-21T19:42:17Z ~2026-56251-68 188848 /* ბიოგრაფია */ 5563010 wikitext text/x-wiki '''ხერხეულიძეების დედა''' — ქართველი გმირი ქალი, რომელიც ცხოვრობდა XVII საუკუნეში. უცნობია მისი სახელი, ასევე დაბადებისა და გარდაცვალების წლები. == ბიოგრაფია == 302 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც [[შაჰ აბას I|შაჰ-აბასმა]] საქართველოს წინააღმდეგ გამოგზავნა მრავალათასიანი ჯარი. [[1624]] წლის 15-16 ივლისს, მარადსახსოვარ მარაბდის ველზე განთიადისას ომი დაიწყო. [[ქართველები|ქართველებმა]] სძლიეს მტერს, მაგრამ მოწინააღმდეგის სარდალი ყორჩიბაში ბრძოლის ველს არ თმობდა, ამ დაძაბულ ვითარებაში მას მაშველი ჯარი მოუვიდა და ძლიერი შეტევა განავითარა, თან ხმა დაირხა, თვით შაჰი მოვიდაო. მეორე მხრივ მოღალატეებმა ხმა გაავრცელეს — [[თეიმურაზ I|თეიმურაზი]] მოკლესო. ქართველებს გული გაუტყდათ და პირი იბრუნეს. [[ყიზილბაშები]] კი გაქცეულთ უმოწყალოდ ხოცავდნენ. ომში განსაკუთრებით გლეხობა დაიღუპა. ქვეყნის თავისუფლებისათვის თავდადებულთა შორის იყვნენ გლეხთა წრიდან გამოსული ქართველი ქალებიც, რომელთა შესახებ „ქართლის ცხოვრების“ აღმწერნი „სიგრძისათვის“ ენას „იდუმებდნენ“. ამ სახელოვან პლეადას ეკუთვნის [[XVII საუკუნე|XVII]] საუკუნის პირველ ნახევარში სამშობლოსათვის თავდადებული ცხრა ძმა ხერხეულიძე და მათი დედა, რომელიც მტრის წინააღმდეგ საბრძოლველად ერთი მოკლული შვლის მაგივრად მეორეს გზავნიდა, ვიდრე მეცხრე შვილიც არ გასწირა, ხოლო შემდეგ, როცა საშველი აღარ იყო, თვითონ აიღო იარაღი და მტერს ეკვეთა. მან ბევრი მომხდური გამოასალმა სიცოცხლეს, მაგრამ უთანასწორო ბრძოლაში შვილებთან ერთად თვითონაც დაიღუპა. === გადმოცემები === არსებობს გადმოცემა: დაჭრილი დედა დადიოდა მკვდრებით მოფენილ ველზე და თავის გმირულად დაღუპულ შვილებს ეძებდა, თითოეულს ჭრილობებს უსინჯავდა და წყევლა-კრულვას უგზავნიდა მტერს. ბოლოს, როცა მან მკვდარი შვილები ერთად დაასვენა, ჩამოიარა ორმა [[სპარსელი|სპარსელმა]]. ისინი დაჭრილებს ხოცავდნენ და მკვდრებს ძარცვავდნენ. ერთმა მათგანმა ცხრა ძმაზე წამოიძახა: ამათ შეხედე, როგორ გოჭებივით ყრიანო. გამწარებულმა დედამ მტარვალს შეხედა და შეევედრა: გეთაყვა, ეგ ხმალი მომაწოდე, თავი მეც უნდა მოვიკლა, ამ შვილების დამკარგავს რაღათ მინდა სიცოცხლეო. სპარსელებს დახოცილთა ქამარ-ხანჯლებსა და სამკაულებზე ეჭირათ თვალი და დედაკაცს სიხარულით გაუწოდეს ხმალი, შურისძიებით ანთებულმა დედამ სპარსელებს თავი ხმლით შუაზე გაუჩეხა და თვითონაც იმ ხმლით მოიკლა თავი. მსგავსი, მაგრამ რამდენადმე განსხვავებული გადმოცემის მიხედვით იქვე ჩაუვლია ორ სპარსელს. ერთ მათგანს უთქვამს: დედას რა გოჭებივით ჩაკვრიანო. ამის გამგონე დედა წამომდგარა ფეხზე, გადასდგომია მტრებს: თქვენ მე დედა ღორი მიწოდეთ, ჩემ შვილებს — გოჭები. ახლა დედა ღორს სურს ანგარიში გაგისწოროთო. ამისთქმისთანავე ორივე სპარსელი დაუხოცავს და მომაკვდავთათვის მიუძახია: ასე იცის დედა ღორმა ძაღლების მოკვლაო. შემდეგ დედასა და მეცხრე შვილს კიდევ დიდხანს უბრძოლიათ მტრის წინააღმდეგ და ბოლოს ისინიც დაღუპულან. ==ლიტერატურა== *დავით ქორიძე, „სახელოვანი ქართველი ქალები“, თბილისი,1965. [[კატეგორია:ქართველი ქალები]] hnbmq25n4uch9vhh0fgwgb1hctcxov0 0 374101 5562715 5545462 2026-10-21T12:45:50Z Otogi 27089 5562715 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მონუმენტი |მონუმენტის სახელი = პელეშის ციხესიმაგრე |მშობლიური სახელი = Castelul Peleş |სურათი = Peles-2007-bgiu.jpg |სურათის ზომა = 300პქ |წარწერა = |კოორდინატები = |მდებარეობა = [[სინაია]], [[რუმინეთი]] |არქიტექტორი =იოჰან შულცი |მოქანდაკე = |ტიპი = [[ნეორენესანსი]] |მასალა = |სიგრძე = |სიგანე = |სიმაღლე = |დაწყება =[[1873]] |დასრულება = [[1914]] |გახსნა = |თარიღდება = |მიძღვნილია = |რუკის სურათი = |რუკის ტექსტი = |რუკის სიგანე = |რელიეფი = |latd = |latm = |lats = |latNS = |longd = |longm = |longs = |longEW = |lat = |long = |ექსტრა = }} '''პელეშის ციხესიმაგრე''' ({{lang-ro|Castelul Peleş}}) — ციხესიმაგრე [[რუმინეთი|რუმინეთში]]. მდებარეობს [[შუა საუკუნეები]]ს გზაზე, რომელიც აკავშირებდა [[ტრანსილვანია]]სა და [[ვლახეთი|ვლახეთს]], [[კარპატები|კარპატებში]], ქალაქ [[სინაია|სინაიის]] ახლოს. ციხესიმაგრე აგებულია [[ნეორენესანსი]]ს სტილში [[1873]]-[[1914]] წლებში. სახელწოდება მიიღო იქვე, მთებიდან გამომდინარე მდინარის მიხედვით. ამჟამად ციხესიმაგრე ისტორიული ძეგლია. == ისტორია == რუმინეთის მეფე [[კაროლ I]] ამ ადგილებს პირველად ეწვია [[1866]] წელს. აღნიშნულმა ადგილებმა მას მშობლიური გერმანია გაახსენა. [[1872]] წელს მეფემ იყიდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი და უწოდა სინაიის სამეფო დომენი. აღნიშნული ადგილები მეფის სანადირო და საზაფხულო რეზიდენციად იქცა. ციხესიმაგრის პირველი სამი პროექტი, ფაქტობრივად, იყო ევროპული სასახლეების კოპირებული ვერსია. კაროლ I-მა ისინი დაიწუნა, რადგან ამ პროექტზე დაფუძნებით მისი აშენება გაჭიანურდებოდა და, თანაც, ორიგინალური არ იქნებოდა. არქიტექტორმა იოჰან შულცმა წარმოადგინა ყველაზე საინტერესო პროექტი, რომელიც მოეწონა მეფეს: პატარა სასახლე უნდა აგებულიყო [[ნეორენესანსი]]ს არქიტექტურულ სტილში. მშენებლობა შეფასდა 16 მლნ რუმინულ ოქროს ლეიდ. ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო [[1873]] წლის 22 აგვისტოს. ამავდროულად შენდებოდა სხვა დამხმარე ნაგებობები. გარდა ამისა, ააშენეს ელექტროსადგური და პელეშის ციხესიმაგრე გახდა მსოფლიოში პირველი ელექტროფიცირებული ციხესიმაგრე. მშენებლობაზე ყოველდღიურად მუშაობდა 100-ზე მეტი კაცი. მშენებლობა დროებით რამდენიმეჯერ შეჩერდა [[1877]]-[[1878]] წლებში რუმინეთის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის დროს. [[1893]] წელს ციხესიმაგრეში დაიბადა რუმინეთის მეფე [[კაროლ II]]. [[1947]] წელს კომუნისტური მმართველობის დამყარების შემდეგ მოხდა სასახლის ნაციონალიზაცია. ციხესიმაგრე დახურეს ტურისტებისათვის და მცირე ხნის შემდეგ მასში განათავსეს მუზეუმი. [[1989]] წლის [[რუმინეთის რევოლუცია (1989)|რუმინეთის რევოლუციის]] შემდეგ ციხესიმაგრე კვლავ გახსნეს ტურისტებისათვის. [[2006]] წელს რუმინეთის მთავრობამ გამოაცხადა, რომ ციხესიმაგრეს უბრუნებდა რუმინეთის ყოფილ მეფეს [[მიჰაი I]]-ს. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.peles.ro პელეშის ციხესიმაგრის ოფიციალური ვებ-გვერდი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუმინეთის ციხესიმაგრეები]] [[კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით]] 1dl7zn23ockb61ozsk2ymcl1negkyen 10 390210 5562805 5562465 2026-10-21T14:15:49Z Surprizi 14671 5562805 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = Ngc5 | მდგომარეობა = {{{მდგომარეობა|autocollapse}}} |სათაური = [[ახალი საერთო კატალოგი]] <small>''1-დან 499-ის ჩათვლით''</small> |სიაკლასი = hlist |ჯგუფსტილი = padding:0.35em 1.0em; line-height:1.1em; |სიასტილი = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; |სათსტილი = |ჯგუფი1 = NGC-ის სხვა ობიექტები | სია1 = <div style="text-align: center;"> * [[თარგი:Ngc5|1-499]] * [[თარგი:Ngc10|500-999]] * [[თარგი:Ngc15|1000-1499]] * [[თარგი:Ngc20|1500-1999]] * [[თარგი:Ngc25|2000-2499]] * [[თარგი:Ngc30|2500-2999]] * [[თარგი:Ngc35|3000-3499]] * [[თარგი:Ngc40|3500-3999]] * [[თარგი:Ngc45|4000-4499]] * [[თარგი:Ngc50|4500-4999]] * [[თარგი:Ngc55|5000-5499]] * [[თარგი:Ngc60|5500-5999]] * [[თარგი:Ngc65|6000-6499]] * [[თარგი:Ngc70|6500-6999]] * [[თარგი:Ngc75|7000-7499]] * [[თარგი:Ngc80|7500-7840]] </div> | ჯგუფი2 = NGC 1-99 | სია2= * [[NGC 1|1]] * [[NGC 2|2]] * [[NGC 3|3]] * [[NGC 4|4]] * [[NGC 5|5]] * [[NGC 20|6]] * [[NGC 7|7]] * [[NGC 8|8]] * [[NGC 9|9]] * [[NGC 10|10]] * [[NGC 11|11]] * [[NGC 12|12]] * [[NGC 13|13]] * [[NGC 14|14]] * [[NGC 15|15]] * [[NGC 16|16]] * [[NGC 17|17]] * [[NGC 18|18]] * [[NGC 19|19]] * [[NGC 20|20]] * [[NGC 21|21]] * [[NGC 22|22]] * [[NGC 23|23]] * [[NGC 24|24]] * [[NGC 25|25]] * [[NGC 26|26]] * [[NGC 27|27]] * [[NGC 28|28]] * [[NGC 21|29]] * [[NGC 30|30]] * [[NGC 31|31]] * [[NGC 32|32]] * [[NGC 33|33]] * [[NGC 17|34]] * [[NGC 35|35]] * [[NGC 36|36]] * [[NGC 37|37]] * [[NGC 38|38]] * [[NGC 39|39]] * [[NGC 40|40]] * [[NGC 41|41]] * [[NGC 42|42]] * [[NGC 43|43]] * [[NGC 44|44]] * [[NGC 45|45]] * [[NGC 46|46]] * [[NGC 47|47]] * [[NGC 48|48]] * [[NGC 49|49]] * [[NGC 50|50]] * [[NGC 51|51]] * [[NGC 52|52]] * [[NGC 53|53]] * [[NGC 54|54]] * [[NGC 55|55]] * [[NGC 56|56]] * [[NGC 57|57]] * [[NGC 47|58]] * [[NGC 59|59]] * [[NGC 60|60]] * [[NGC 61|61]] * [[NGC 62|62]] * [[NGC 63|63]] * [[NGC 64|64]] * [[NGC 65|65]] * [[NGC 66|66]] * [[NGC 67|67]] * [[NGC 68|68]] * [[NGC 69|69]] * [[NGC 70|70]] * [[NGC 71|71]] * [[NGC 72|72]] * [[NGC 73|73]] * [[NGC 74|74]] * [[NGC 75|75]] * [[NGC 76|76]] * [[NGC 77|77]] * [[NGC 78|78]] * [[NGC 79|79]] * [[NGC 80|80]] * [[NGC 81|81]] * [[NGC 82|82]] * [[NGC 83|83]] * [[NGC 84|84]] * [[NGC 85|85]] * [[NGC 86|86]] * [[NGC 87|87]] * [[NGC 88|88]] * [[NGC 89|89]] * [[NGC 90|90]] * [[NGC 91|91]] * [[NGC 92|92]] * [[NGC 93|93]] * [[NGC 94|94]] * [[NGC 95|95]] * [[NGC 96|96]] * [[NGC 97|97]] * [[NGC 98|98]] * [[NGC 99|99]] | ჯგუფი3 = NGC 100-199 | სია3= * [[NGC 100|100]] * [[NGC 101|101]] * [[NGC 102|102]] * [[NGC 103|103]] * [[47 Tucanae|104]] * [[NGC 105|105]] * [[NGC 106|106]] * [[NGC 107|107]] * [[NGC 108|108]] * [[NGC 109|109]] * [[NGC 110|110]] * [[NGC 111|111]] * [[NGC 112|112]] * [[NGC 113|113]] * [[NGC 114|114]] * [[NGC 115|115]] * [[NGC 116|116]] * [[NGC 117|117]] * [[NGC 118|118]] * [[NGC 119|119]] * [[NGC 120|120]] * [[NGC 121|121]] * [[NGC 122|122]] * [[NGC 123|123]] * [[NGC 124|124]] * [[NGC 125|125]] * [[NGC 126|126]] * [[NGC 127|127]] * [[NGC 128|128]] * [[NGC 129|129]] * [[NGC 130|130]] * [[NGC 131|131]] * [[NGC 132|132]] * [[NGC 133|133]] * [[NGC 134|134]] * [[NGC 135|135]] * [[NGC 136|136]] * [[NGC 137|137]] * [[NGC 138|138]] * [[NGC 139|139]] * [[NGC 140|140]] * [[NGC 141|141]] * [[NGC 142|142]] * [[NGC 143|143]] * [[NGC 144|144]] * [[NGC 145|145]] * [[NGC 146|146]] * [[NGC 147|147]] * [[NGC 148|148]] * [[NGC 149|149]] * [[NGC 150|150]] * [[NGC 151|151]] * [[NGC 152|152]] * [[NGC 151|153]] * [[NGC 154|154]] * [[NGC 155|155]] * [[NGC 156|156]] * [[NGC 157|157]] * [[NGC 158|158]] * [[NGC 159|159]] * [[NGC 160|160]] * [[NGC 161|161]] * [[NGC 162|162]] * [[NGC 163|163]] * [[NGC 164|164]] * [[NGC 165|165]] * [[NGC 166|166]] * [[NGC 167|167]] * [[NGC 168|168]] * [[NGC 169|169]] * [[NGC 170|170]] * [[NGC 171|171]] * [[NGC 172|172]] * [[NGC 173|173]] * [[NGC 174|174]] * [[NGC 171|175]] * [[NGC 176|176]] * [[NGC 177|177]] * [[NGC 178|178]] * [[NGC 179|179]] * [[NGC 180|180]] * [[NGC 181|181]] * [[NGC 182|182]] * [[NGC 183|183]] * [[NGC 184|184]] * [[NGC 185|185]] * [[NGC 186|186]] * [[NGC 187|187]] * [[NGC 188|188]] * [[NGC 189|189]] * [[NGC 190|190]] * [[NGC 191|191]] * [[NGC 192|192]] * [[NGC 193|193]] * [[NGC 194|194]] * [[NGC 195|195]] * [[NGC 196|196]] * [[NGC 197|197]] * [[NGC 198|198]] * [[NGC 199|199]] | ჯგუფი4 = NGC 200-299 | სია4= * [[NGC 200|200]] * [[NGC 201|201]] * [[NGC 202|202]] * [[NGC 203|203]] * [[NGC 204|204]] * [[მესიე 110|205]] * [[NGC 206|206]] * [[NGC 207|207]] * [[NGC 208|208]] * [[NGC 209|209]] * [[NGC 210|210]] * [[NGC 203|211]] * [[NGC 212|212]] * [[NGC 213|213]] * [[NGC 214|214]] * [[NGC 215|215]] * [[NGC 216|216]] * [[NGC 217|217]] * [[NGC 218|218]] * [[NGC 219|219]] * [[NGC 220|220]] * [[მესიე 32|221]] * [[NGC 222|222]] * [[NGC 223|223]] * [[ანდრომედეს გალაქტიკა|224]] * [[NGC 225|225]] * [[NGC 226|226]] * [[NGC 227|227]] * [[NGC 228|228]] * [[NGC 229|229]] * [[NGC 230|230]] * [[NGC 231|231]] * [[NGC 232|232]] * [[NGC 233|233]] * [[NGC 234|234]] * [[NGC 235|235]] * [[NGC 236|236]] * [[NGC 237|237]] * [[NGC 238|238]] * [[NGC 239|239]] * [[NGC 240|240]] * [[NGC 241|241]] * [[NGC 241|242]] * [[NGC 243|243]] * [[NGC 244|244]] * [[NGC 245|245]] * [[NGC 246|246]] * [[NGC 247|247]] * [[NGC 248|248]] * [[NGC 249|249]] * [[NGC 250|250]] * [[NGC 251|251]] * [[NGC 252|252]] * [[NGC 253|253]] * [[NGC 254|254]] * [[NGC 255|255]] * [[NGC 256|256]] * [[NGC 257|257]] * [[NGC 258|258]] * [[NGC 259|259]] * [[NGC 260|260]] * [[NGC 261|261]] * [[NGC 262|262]] * [[NGC 263|263]] * [[NGC 264|264]] * [[NGC 265|265]] * [[NGC 266|266]] * [[NGC 267|267]] * [[NGC 268|268]] * [[NGC 269|269]] * [[NGC 270|270]] * [[NGC 271|271]] * [[NGC 272|272]] * [[NGC 273|273]] * [[NGC 274|274]] * [[NGC 275|275]] * [[NGC 276|276]] * [[NGC 277|277]] * [[NGC 278|278]] * [[NGC 279|279]] * [[NGC 280|280]] * [[NGC 281|281]] * [[NGC 282|282]] * [[NGC 283|283]] * [[NGC 284|284]] * [[NGC 285|285]] * [[NGC 286|286]] * [[NGC 287|287]] * [[NGC 288|288]] * [[NGC 289|289]] * [[NGC 290|290]] * [[NGC 291|291]] * [[მაგელანის პატარა ღრუბელი|292]] * [[NGC 293|293]] * [[NGC 294|294]] * [[NGC 295|295]] * [[NGC 296|296]] * [[NGC 297|297]] * [[NGC 298|298]] * [[NGC 299|299]] | ჯგუფი5 = NGC 300-399 | სია5= * [[NGC 300|300]] * [[NGC 301|301]] * [[NGC 302|302]] * [[NGC 303|303]] * [[NGC 304|304]] * [[NGC 305|305]] * [[NGC 306|306]] * [[NGC 307|307]] * [[NGC 308|308]] * [[NGC 309|309]] * [[NGC 310|310]] * [[NGC 311|311]] * [[NGC 312|312]] * [[NGC 313|313]] * [[NGC 314|314]] * [[NGC 315|315]] * [[NGC 316|316]] * [[NGC 317|317]] * [[NGC 318|318]] * [[NGC 319|319]] * [[NGC 320|320]] * [[NGC 321|321]] * [[NGC 322|322]] * [[NGC 323|323]] * [[NGC 324|324]] * [[NGC 325|325]] * [[NGC 326|326]] * [[NGC 327|327]] * [[NGC 328|328]] * [[NGC 329|329]] * [[NGC 330|330]] * [[NGC 331|331]] * [[NGC 332|332]] * [[NGC 333|333]] * [[NGC 334|334]] * [[NGC 335|335]] * [[NGC 336|336]] * [[NGC 337|337]] * [[NGC 338|338]] * [[NGC 339|339]] * [[NGC 340|340]] * [[NGC 341|341]] * [[NGC 342|342]] * [[NGC 343|343]] * [[NGC 344|344]] * [[NGC 345|345]] * [[NGC 346|346]] * [[NGC 347|347]] * [[NGC 348|348]] * [[NGC 349|349]] * [[NGC 350|350]] * [[NGC 351|351]] * [[NGC 352|352]] * [[NGC 353|353]] * [[NGC 354|354]] * [[NGC 355|355]] * [[NGC 356|356]] * [[NGC 357|357]] * [[NGC 358|358]] * [[NGC 359|359]] * [[NGC 360|360]] * [[NGC 361|361]] * [[NGC 362|362]] * [[NGC 363|363]] * [[NGC 364|364]] * [[NGC 365|365]] * [[NGC 366|366]] * [[NGC 367|367]] * [[NGC 368|368]] * [[NGC 369|369]] * [[NGC 370|370]] * [[NGC 371|371]] * [[NGC 372|372]] * [[NGC 373|373]] * [[NGC 374|374]] * [[NGC 375|375]] * [[NGC 376|376]] * [[NGC 377|377]] * [[NGC 378|378]] * [[NGC 379|379]] * [[NGC 380|380]] * [[NGC 381|381]] * [[NGC 382|382]] * [[NGC 383|383]] * [[NGC 384|384]] * [[NGC 385|385]] * [[NGC 386|386]] * [[NGC 387|387]] * [[NGC 388|388]] * [[NGC 389|389]] * [[NGC 390|390]] * [[NGC 391|391]] * [[NGC 392|392]] * [[NGC 393|393]] * [[NGC 394|394]] * [[NGC 395|395]] * [[NGC 396|396]] * [[NGC 397|397]] * [[NGC 398|398]] * [[NGC 399|399]] | ჯგუფი6 = NGC 400-499 | სია6= * [[NGC 400|400]] * [[NGC 401|401]] * [[NGC 402|402]] * [[NGC 403|403]] * [[NGC 404|404]] * [[NGC 405|405]] * [[NGC 406|406]] * [[NGC 407|407]] * [[NGC 408|408]] * [[NGC 409|409]] * [[NGC 410|410]] * [[NGC 411|411]] * [[NGC 412|412]] * [[NGC 413|413]] * [[NGC 414|414]] * [[NGC 415|415]] * [[NGC 416|416]] * [[NGC 417|417]] * [[NGC 418|418]] * [[NGC 419|419]] * [[NGC 420|420]] * [[NGC 421|421]] * [[NGC 422|422]] * [[NGC 423|423]] * [[NGC 424|424]] * [[NGC 425|425]] * [[NGC 426|426]] * [[NGC 427|427]] * [[NGC 428|428]] * [[NGC 429|429]] * [[NGC 430|430]] * [[NGC 431|431]] * [[NGC 432|432]] * [[NGC 433|433]] * [[NGC 434|434]] * [[NGC 435|435]] * [[NGC 436|436]] * [[NGC 437|437]] * [[NGC 438|438]] * [[NGC 439|439]] * [[NGC 440|440]] * [[NGC 441|441]] * [[NGC 442|442]] * [[NGC 443|443]] * [[NGC 444|444]] * [[NGC 445|445]] * [[NGC 446|446]] * [[NGC 447|447]] * [[NGC 448|448]] * [[NGC 449|449]] * [[NGC 450|450]] * [[NGC 451|451]] * [[NGC 452|452]] * [[NGC 453|453]] * [[NGC 454|454]] * [[NGC 455|455]] * [[NGC 456|456]] * [[NGC 457|457]] * [[NGC 458|458]] * [[NGC 459|459]] * [[NGC 460|460]] * [[NGC 461|461]] * [[NGC 462|462]] * [[NGC 463|463]] * [[NGC 464|464]] * [[NGC 465|465]] * [[NGC 466|466]] * [[NGC 467|467]] * [[NGC 468|468]] * [[NGC 469|469]] * [[NGC 470|470]] * [[NGC 471|471]] * [[NGC 472|472]] * [[NGC 473|473]] * [[NGC 474|474]] * [[NGC 475|475]] * [[NGC 476|476]] * [[NGC 477|477]] * [[NGC 478|478]] * [[NGC 479|479]] * [[NGC 480|480]] * [[NGC 481|481]] * [[NGC 482|482]] * [[NGC 483|483]] * [[NGC 484|484]] * [[NGC 485|485]] * [[NGC 486|486]] * [[NGC 487|487]] * [[NGC 488|488]] * [[NGC 489|489]] * [[NGC 490|490]] * [[NGC 491|491]] * [[NGC 492|492]] * [[NGC 493|493]] * [[NGC 494|494]] * [[NGC 495|495]] * [[NGC 496|496]] * [[NGC 497|497]] * [[NGC 498|498]] * [[NGC 499|499]] |ქვედა= [[პალომარის სფეროსებრი ვარსკვლავთგროვები|პალომარის ობიექტები]] · [[მესიეს ობიექტების სია|მესიეს ობიექტები]] · [[უფსალას საერთო კატალოგი|UGC-ის ობიექტები]] }}<noinclude> [[კატეგორია:ასტრონომიის თარგები]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები| ]] </noinclude> 2xaphvaeggemzlymot3nvur4ang3sbs 0 398658 5563304 4890314 2026-10-22T09:42:31Z Arkaitz1974 85446 5563304 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Vladimir Putin 22 October 2001-2.jpg|thumb|[[ბურჰანუდინ რაბანი]] [[ვლადიმერ პუტინი|ვლადიმერ პუტინთან]] [[დუშანბე]]ში. 2001 წლის 22 ოქტომბერი.]] [[File:ARSayaf-Jaji-19840830-P1010012.JPG|thumb|საველე მეთაური აბდულ რასულ საიაფი (მარცხნივ) 1984 წლის აგვისტო]] '''პეშავარის შვიდეული''' (ოფიციალური სახელწოდება — „ავღანეთის მოჯაჰედთა ისლამური კავშირი“, აგრეთვე, „შვიდის ალიანსი“ ან „შვიდის კავშირი“) — [[ავღანეთის ომი]]ს პერიოდში [[ავღანეთი]]ს მოჯაჰედთა ლიდერების სამხედრო-პოლიტიკური კავშირი. იგი შეიქმნა 1982 წელს. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობდა [[პაკისტანი]]ს ქალაქ [[პეშავარი|პეშავარში]]. მასში შედიოდნენ ფუნდამენტური [[ისლამი]]ს მიმართულების სხვადასხვა პარტიათა ლიდერები, რომლებიც, ძირითადად, იყვნენ [[პუშტუ]]ნთა უმრავლესობიდან და წარმოადგენდნენ ისლამის სუნიტურ მიმართულებას. გამოიყენებოდა, ასევე, როგორც ინსტრუმენტი [[აშშ]]-დან (პროგრამა "[[ოპერაცია ციკლონი]]" [[ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო|ცსს]]), [[საუდის არაბეთი]]დან, [[პაკისტანი]]დან, ისლამურ ქვეყნებში და დასავლეთ [[ევროპა]]ში ფინანსური და სამხედრო დახმარების მოსაზიდად. „7-ის კავშირი“ („პეშავარის შვიდეული“) სხვა ისლამური პოლიტიკური ალიანსების მსგავსად (მაგ: „[[შიიტური რვიანი]]“, რომელიც შედგებოდა ავღანელი [[შიიტები]]ს რვა მსხვილი პარტიისაგან) შეიქმნა კონფესიური პრინციპით ომის პერიოდში მრავალი მიზნისა და ამოცანების შესასრულებლად. ==ავღანეთის მოჯაჰედთა ისლამური კავშირი== [[File:Sibghatullah Mojaddedi of Afghanistan in 2009.jpg|thumb|[[სიბგატულა მოჯადედი]]]] [[File:Gailani in September 2014.jpg|thumb|სეიდ აჰმად გილანი|alt=Портрет]] [[ავღანეთი]]ს საზოგადოება ისტორიულად მრავალ განსხვავებულ სოციალურ ჯგუფს წარმოადგენს, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ეთნიკური, კონფესიური და სხვა ნიშნებით. ისინი ცხოვრობენ პატარა ავტონომიურ ჯგუფებად, ან სხვა ჯგუფებთან მჭიდრო კავშირში. 1981 წლის ბოლოს ავღანეთის სხვადასხვა ოპოზიციური პარტიები გაერთიანდნენ ავღანეთის მოჯაჰედთა ისლამური კავშირშში. ალიანსი შეადგენდა შვიდი პოლიტიკური ორგანიზაციის გაერთიანებას, რომელთა საერთო მიზანი იყო [[ავღანეთი]]ს ისლამური რესპუბლიკის შექმნა. * „ავღანეთის ისლამური პარტია“ [[გულბედინ ჰექმათიარი]]ს მეთაურობით. ის სარგებლობდა [[აშშ]]-ს განსაკუთრებული ყურადღებით და ავღანური ოპოზიციის ამერიკული დახმარების 40%-ანი წილით. * „ავღანეთის ისლამური საზოგადოება“ („ჯამიათ-ი-ისლამი“), მეთაური [[ბურჰანუდინ რაბანი]] - [[ქაბული]]ს [[უნივერსიტეტი]]ს ღვთისმეტყველების ყოფილი პროფესორი. * „ავღანეთის განთავისუფლების ისლამური კავშირი“, მეთაური [[აბდულ რასულ საიაფი]], ძირითადად ორიენტირებული იყო [[საუდის არაბეთი|საუდის არაბეთზე]] და დახმარების დიდ ნაწილს მისგან იღებდა. * „ავღანეთის ისლამური პარტია“ - [[გულბედინ ჰექმათიარი]]ს პარტიიდან გამოსული სამხედრო დაჯგუფება საველე მეთაურის [[იუნუს ჰალესი]]ს ხელმძღვანელობით. * „ავღანეთის ისლამური რევოლუციის მოძრაობა“, ერთი დაჯგუფების ლიდერი [[საიდ მანსური]], მეორე დაჯგუფების ლიდერი ნაბი მუჰამადი, ცნობილი, აგრეთვე, როგორც მუჰამადი - რელიგიური მოღვაწე. * „ავღანეთის ეროვნული ისლამური ფრონტი“, ხელმძღვანელი საიდ აჰმად გილანი. პარტიის შეიარაღებული დაჯგუფების ლიდერი [[აბდულ რაჰიმ ბარდაკი]] * ავღანეთის გადარცენის ეროვნული ფრონტი, მეთაური [[სიბგატულა მოჯადედი]], პარტია მცირერიცხოვანი იყო და იდგა მონარქიულ პოზიციაზე, მხარს უჭერდა ავრანეთში ყოფილი მეფის [[ზაჰირ შაჰი]]ს დაბრუნებას. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ავღანეთის ომი (1979-1989)]] *[[ავღანელი მოჯაჰედები]] *[[შიიტური რვიანი]] ==ლიტერატურა== *Kaplan, Robert D. ''Soldiers of God: With the Mujahidin in Afghanistan''. Boston: Houghton Mifflin Company, 1990. {{ISBN|0-395-52132-7}} *Weisman, Steven R. "Rebel Rivalry is Hampering Afghan Talks", ''The New York Times'', March 1, 1988. [[კატეგორია:ავღანეთის ომი (1979-1989)]] [[კატეგორია:ავღანეთი]] [[კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით]] b74tmbhhle4vhexjcn6o61391vjjled 10 414860 5562976 5379163 2026-10-21T19:26:15Z Jaba1977 3604 5562976 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი|სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] | სიასტილი = | მდგომარეობა = | სათსტილი = | ჯგუფსტილი = |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= [[სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა|სლოვენიის სოციალისტური <br />რესპუბლიკა]], 1945-1990 |სია1= * [[ბორის კიდრიჩი]] * [[მიჰა მარინკო]] * [[ბორის კრაიგერი]] * [[ვიქტორ ავბელი]] * [[იანკო სმოლე]] * [[სტანე კავჩიჩი]] * [[ანდრეი მარინცი]] * [[ანტონ ვრატუშა]] * [[იანეზ ზემლიარიჩი]] * [[დუშან შინიგოი]] |ჯგუფი2= [[სლოვენია]], <br /> 1990-დან |სია2 = * [[ალიოზ პეტერლე]] * [[იანეს დრნოვშეკი]] * [[ანდრეი ბაიუკი]] * [[იანეს დრნოვშეკი]] * [[ანტონ როპი]] * [[იანეზ იანშა]] * [[ბორუტ პაჰორი]] * [[იანეზ იანშა]] * [[ალენკა ბრატუშეკი]] * [[მირო ცერარი]] * [[მარიან შარეცი]] * [[იანეზ იანშა]] * [[რობერტ გოლობი]] * [[იანეზ იანშა]] }} <noinclude> [[კატეგორია:სლოვენიის თარგები]] [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] </noinclude> c3l2sf8ua8rwrcnyyhvlnh5ntlou2h1 5562980 5562976 2026-10-21T19:27:53Z Jaba1977 3604 5562980 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი|სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] | სიასტილი = | მდგომარეობა = | სათსტილი = | ჯგუფსტილი = |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= [[სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა|სლოვენიის სოციალისტური <br />რესპუბლიკა]], 1945-1990 |სია1= * [[ბორის კიდრიჩი]] * [[მიჰა მარინკო]] * [[ბორის კრაიგერი]] * [[ვიქტორ ავბელი]] * [[იანკო სმოლე]] * [[სტანე კავჩიჩი]] * [[ანდრეი მარინცი]] * [[ანტონ ვრატუშა]] * [[იანეზ ზემლიარიჩი]] * [[დუშან შინიგოი]] |ჯგუფი2= [[სლოვენია]], <br /> 1990-დან |სია2 = * [[ალიოზ პეტერლე]] * [[იანეს დრნოვშეკი]] * [[ანდრეი ბაიუკი]] * [[იანეს დრნოვშეკი]] * [[ანტონ როპი]] * [[იანეზ იანშა]] * [[ბორუტ პაჰორი]] * [[იანეზ იანშა]] * [[ალენკა ბრატუშეკი]] * [[მირო ცერარი]] * [[მარიან შარეცი]] * [[იანეზ იანშა]] * [[რობერტ გოლობი]] * [[იანეზ იანშა]] }} <noinclude> [[კატეგორია:სლოვენიის თარგები]] </noinclude> 596w70b1yi9siug5meo1gly5atgeaek 0 459965 5563246 4013228 2026-10-22T05:02:33Z ნანა1962 171202 5563246 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წარჩინებული |სახელი = მარია პავლეს ასული |სურათი = Maria Pawlowna J.F.A. Tischbein@Weimar Schlossmuseum.jpg |ფოტოს სიგანე = 225პქ |წოდებები = საქსენ-ვაიმარ-აიზენახის ჰერცოგინია<br/>რუსეთის დიდი მთავარი |საგვარეულო = [[რომანოვები]] |მეუღლე = კარლ ფრიდრიხი, საქსენ-ვაიმარ-აიზენახის ჰერცოგი |დაიბადა = [[16 თებერვალი]], [[1786]] |დაბადების ადგილი = [[სანქტ-პეტერბურგი]], [[რუსეთი]] |გარდაიცვალა = [[23 ივნისი]], [[1859]], (73 წლის) |გარდაცვალების ადგილი = [[ვაიმარი]], [[გერმანია]] |შვილი = მარია, პრუსიის პრინცესა<br/>[[ავგუსტა საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელი|ავგუსტა, გერმანიის იმპერატრიცა]]<br/>კარლი, საქსენ-ვაიმარ-აიზენახის ჰერცოგი |მამა = [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I, რუსეთის იმპერატორი]] |დედა = [[მარია თეოდორეს ასული]] |რელიგია = [[მართლმადიდებლობა]] }} '''მარია პავლეს ასული''' ({{Lang-ru|Мария Павловна}}, {{Lang-de|Maria Pawlowna}}; დ. [[16 თებერვალი]], [[1786]], [[სანქტ-პეტერბურგი]], [[რუსეთი]] — გ. [[23 ივნისი]], [[1859]], [[ვაიმარი]], [[გერმანია]]) — [[რომანოვები|რომანოვების დინასტიის]] წარმომადგენელი. რუსეთის იმპერატორ [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I]]-ისა და იმპერატრიცა [[მარია თეოდორეს ასული|სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის]] ქალიშვილი. რუსეთის ორი იმპერატორის: [[ალექსანდრე I (რუსეთი)|ალექსანდრე I]]-ისა და [[ნიკოლოზ I (რუსეთი)|ნიკოლოზ I]]-ის და. საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელის ჰერცოგ კარლ ფრიდრიხის მეუღლე. გერმანიისა და პრუსიის დედოფალ [[ავგუსტა საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელი|ავგუსტა საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელის]] დედა. == ბიოგრაფია == მარია პავლოვნა დაიბადა 1786 წლის 16 თებერვალს სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო რუსეთის იმპერატრიცა [[ეკატერინე II]]-ის ერთადერთი ვაჟის, დიდ მთავარ [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე პეტროვიჩისა]] და მისი მეორე ცოლის, [[მარია თეოდორეს ასული|სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის]] შუათანა ქალიშვილი. ბავშვობიდანვე, იგი ლამაზ პრინცესად არ მიიჩნეოდა, რადგან ყვავილის ვირუსმა მისი სახე დაამახინჯა. ამის მიუხედავად, იგი ყველას აოცებდა თავისი პიანისტობის ნიჭით. ბებიამისს, იმპერატრიცა ეკატერინეს ძალიან მოსწონდა მარია მისი ნიჭიერების გამო, თუმცა ყოველთვის ამბობდა, რომ „უკეთესი იქნებოდა ვაჟი ყოფილიყო“. მისი ნიჭისათვის გასაქანის მისაცემად ეკატერინემ მას სახელგანთქმული მუსიკოსები ჩამოუყვანა იტალიიდან და გერმანიიდან. [[ფაილი:Maria Pavlovna of Russia by V.Borovikovskiy (1804, Gatchina).jpg|მარცხნივ|მინი|318x318პქ|მარია პავლოვნა 1804 წელს.]] 1796 წელს ეკატერინე II გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტი მარიას მამამ, იმპერატორმა [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I]]-მა დაიკავა. მან მალევე წამოიწყო თავისი ქალიშვილების საქორწინო მოლაპარაკებები. იმპერატორმა თავისი უფროსი ქალიშვილების: ალექსანდრასა და ელენას გათხოვების შემდეგ, მარიას დაქორწინებაც მოისურვა. მართალია 1801 წელს პავლე I შეთქმულებმა მოკლეს და მის გათხოვებას ვეღარ მოესწრო, თუმცა მოლაპარაკებები მისმა ძმამ, იმპერატორმა [[ალექსანდრე I (რუსეთი)|ალექსანდრე I]]-მა გააგრძელა. 1804 წლის 3 აგვისტოს მარია პავლოვნა ცოლად შერთეს საქსენ-ვაიმარ-აიზენახის ჰერცოგ კარლ ფრიდრიხს. წყვილი ქორწინებიდან პირველი ცხრა თვე პეტერბურგში დარჩა, რის შემდეგაც გადასახლდნენ გერმანიაში, კერძოდ კი ვაიმარში. აღსანიშნავია, რომ მარია მშობლიურ რუსეთს ბოლოჯერ 1855 წელს ეწვია თავისი ძმისწულის, იმპერატორ [[ალექსანდრე II (რუსეთი)|ალექსანდრე II]]-ის კორონაციაზე. გერმანიაში მარია ხელოვნებისა და მეცნიერების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მფარველი გახდა. იგი განსაკუთრებით პატრონობდა იენის უნივერსიტეტს, სადაც ათ ლექციას თავადაც დაესწრო. ვაიმარის კარზე მან გამოჩენილი გერმანელი და შვეიცარიელი სპეციალისტები მიიწვია სამუშაოდ. იგი მათ პროექტებსაც აფინანსებდა და თანაც, ამის პარალელურად მათ ფულს უხდიდა, რომ მისი შვილებისათვის უმაღლესი განათლება მიეცათ. მსგავსი პატრონაჟის გამო, მარია პავლოვნაზე თავის წერილებში დადებითად საუბრობდნენ თავად დიდი გერმანელი განმანათლებლები — [[იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთე]] და [[ფრიდრიხ შილერი]]. 1853 წელს მარიას მეუღლე, კარლ ფრიდრიხი გარდაიცვალა, რის გამოც ახალი ჰერცოგი მისი ვაჟი, კარლ ალექსანდერი გახდა. დარჩენილი ცხოვრება მარიამ ვაიმარში გაატარა, რომელიც მისი გარდაცვალებისათვის უკვე გერმანიის ერთ-ერთი კულტურული ცენტრი იყო. იგი 1859 წლის 23 ივნისს, 73 წლის ასაკში გარდაიცვალა. == შვილები == # პაულ ალექსანდერი (1805-1806), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი; # მარია ლუიზა (1808-1877), ცოლად გაჰყვა პრინც კარლ პრუსიელს, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა; # [[ავგუსტა საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელი|ავგუსტა ლუიზა]] (1811-1890), ცოლად გაჰყვა პრუსიისა და გერმანიის იმპერატორ [[ვილჰელმ I (გერმანიის იმპერატორი)|ვილჰელმ I]]-ს, რომელთანაც შეეძინა მომავალი იმპერატორი [[ფრიდრიხ III (გერმანიის იმპერია)|ფრიდრიხ III]]; # კარლ ალექსანდერი (1818-1901), საქსენ-ვაიმარ-აიზენახის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო სოფია ნიდერლანდელი, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა; == ლიტერატურა == * Jena, Detlef, Maria Pawlowna. Großherzogin an Weimars Musenhof, Regensburg 1999. * Ihre Kaiserliche Hoheit. Maria Pawlowna. Zarentochter am Weimarer Hof, ed. Stiftung Weimarer Klassik und Kunstsammlungen, Weimar, Weimar 2004. * Jeanne Huc-Mazelet, Je suis moi, ils sont eux. Lettres et journal d'une gouvernante à la cour de Russie, 1790-1804, fr:Ethno-Doc, 2018, 256 p. (ISBN 978-2-8290-0584-8). (Jeanne Huc-Mazelet was at Maria Pavlovna's service). {{რუსეთის იმპერატორებისა და დიდი მთავრების ასულები}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1786]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივნისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1859]] [[კატეგორია:რომანოვების დინასტია]] [[კატეგორია:რუსეთის იმპერატორებისა და დიდი მთავრების ასულები]] [[კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები]] bm6ph32941x52qk5dq1747tw5mrv9t4 0 469216 5563308 5141367 2026-10-22T09:45:41Z Arkaitz1974 85446 5563308 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''ალეკო გვარამია''' (დ. [[7 სექტემბერი]], [[1940]], [[გუფი]], [[ოჩამჩირის რაიონი]], [[აფხაზეთის ასსრ]], [[საქართველოს სსრ]]) — ე. წ. [[აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] რექტორი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა [[დოქტორი]], აფხაზეთის მეცნიერებათა და [[ადიღე|ადიღეის]] საერთაშორისო მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, [[ევროპა|ევროპის]] რექტორთა კლუბის წევრი. ==ბიოგრაფია და მოღვაწეობა== ალეკო (ბავშვობაში მაკარი) გვარამია დაიბადა [[1940]] წლის [[7 სექტემბერი|7 სექტემბერს]] [[ოჩამჩირის რაიონი]]ს სოფელ [[გუფი|გუფში]], [[აფხაზეთის ასსრ]], [[საქართველოს სსრ]]. დაამთავრა [[ტყვარჩელი]]ს № 2 საშუალო სკოლა და ჩააბარა სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში, მათემატიკის ფაკულტეტზე. მესამე კურსიდან ესწრება [[მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი|მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის]] უმაღლესი [[ალგებრა|ალგებრის]] კათედრის კვლევით სემინარებს. მეოთხე კურსზე დაწერა პირველი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლითაც იგი წარსდგა [[ბელარუსი|ბელორუსის]] უნივერსიტეტში ალგებრის მიმართ მიძღვნილ კოლოქვიუმზე. მომდევნო წელს კი მონაწილეობა მიიღო მათემატიკოსთა მსოფლიო კონგრესში. ასპირანტურა [[მოსკოვი|მოსკოვში]], ალგებრისა და რიცხვთა თეორიის კათედრაზე მათემატიკოს ლეონიდ კულიკოვის ხელმძღვანელობით გაიარა. მოხსენიებულია [[მოლდოვა|მოლდოვი]]ს ენციკლოპედიაში, როგორც ცნობილი მათემატიკოსის, პროფესორ [[ვალერი ბელოუსოვი|ვალერი ბელოუსოვის]] ერთ-ერთი საუკეთესო მოსწავლე. [[1967]] წელს მოსკოვში დაიცვა აკადემიკოსის წოდების მისაღები დისერტაცია თემაზე „კვლევა კვაზი ჯგუფების კლასისა და იგივეობების შესახებ“ და სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „აქსიომატიზირებული კვაზიჯგუფების კლასი და მრავალმხრივი უნივერსალური ალგებრა“ – [[1985]] წელს ქალაქ [[ნოვოსიბირსკი|ნოვოსიბირსკში]], [[სსრკ]]-ს მეცნიერებათა აკადემიის მათემატიკის უნივერსიტეტის [[ციმბირი|ციმბირის]] განყოფილებაში. რამდენიმე წელიწადი მუშაობდა გერმანიის სხვადასხვა უნივერსიტეტებში. კითხულობდა ლექციებს მსოფლიოს ჩვიდმეტ უნივერსიტეტში ([[მოსკოვი]]ს, [[ბელორუსი]]ს, [[ლაიპციგი]]ს, [[პოტსდამი]]ს, [[სოფია|სოფიის]], [[ბუდაპეშტი]]ს და სხვა სასწავლებლებში). მოხსენებით გამოვიდა 18 საერთაშორისო და საბჭოთა კავშირის 30 კონფერენციაზე. თანამედროვე ალგებრის სფეროში დაწერა რიგი ფუნდამენტალური ნაშრომები, რომლებიც აქცენტს სვამენ - ალგორითმების ამოხსნის საკითხზე, ფუნქციურ განტოლებებზე კვაზიჯგუფებში, ნაწილობრივი იგივეობის შესწავლაზე, მრავალმხრივი ალგებრის ცალკეულ საკითხებზე, აქსიომატიზირებული კვაზიჯგუფების კლასის ინვარიანტობის კრიტერიუმების გამოვლინებაზე იზოტოპიის დროს. მისმა ნაშრომებმა, როგორც ევრაზიის უნივერსიტეტთა ასოციაციაში ამბობენ, - უმაღლეს მათემატიკაში ახალი შესაძლებლობები დაანახა მეცნიერებს. დისკრეტულ მათემატიკაში ხშირად შეხვდებით თეორემებს რომლებიც ალგებრულ გამოსათვლელ მანქანებზეა დაწერილი, მათ „გვარამიას თეორემებს“ უწოდებენ. [[198]]6 წელს, სსრკ-ს უმაღლესმა საატესტაციო საბჭომ ალეკო გვარამიას მიანიჭა საპატიო პროფესორის წოდება. [[1989]] წლიდან იგი ე. წ. აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორია. მისი ინიციატივებისა და საერთაშორისო ავტორიტეტის დამსახურებაა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო კავშირების მოწესრიგება რიგ უნივერსიტეტებთან. ცნობილია, რომ ალეკო გვარამია მონაწილეობას იღებდა [[ვლადისლავ არძინბა|ვლადისლავ არძინბას]] პოლიტიკური კარიერის დაწყებაში. თავდაპირველად ე. წ. აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის კანდიდატურაზე განიხილებოდა ისტორიკოსი და აზიათმცოდნე ვლადისლავ არძინბა, მის კანდიდატურას ალეკო გვარამიამაც დაუჭირა მხარი, მაგრამ თავად ვლადისლავმა უარი განაცხადა ამ პოსტზე და ალეკო გვარამიას კანდიდატურა წამოაყენა. როგორც ალეკო გვარამიას მიერ მიცემული ინტერვიუებიდან ჩანს [[ბორის ადლეიბა|ორის ადლეიბამ]] (აფხაზეთის კომისარიატის პირველი თავმჯდომარე) ალეკო გვარამიას შესთავაზა, რომ აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატობის არჩევნებში ჯერ მონაწილეობა ვლადისლავ არძინბას მიეღო და შემდეგ არჩევნებში ისევ ალეკოს კანდიდატურას წამოაყენებდნენ, რაზეც ალეკო გვარამიამ თანხმობა განაცხადა და თქვა რომ მას დეპუტატობა სარექტორო საქმიანობაში ხელს უშლიდა. ალეკო გვარამია აქტიურად არის ჩართული აფხაზეთში მიმდინარე პოლიტიკურ და სოციო-კულტურულ პროცესებში, იგი აფხაზეთის [[დე ფაქტო|დე ფაქტო]] პარლამენტის დეპუტატი გახლდათ [[1991]]-[[1996]] წლებში. ტელეკომპანია „აბაზისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში ალეკო გვარამია საუბრობს უმაღლესი საბჭოს [[1991]]-[[1996]] წლების მოწვევაზე, და მას ისტორიულს და გამართლებულს უწოდებს. უმაღლესი საბჭოს პირველი მოწვევის წევრები [[იური ვორონოვი]], [[ზორიკ აჩბა]], [[სტანისლავ ლაკობა]], [[სერგეი ბაღაფში]], [[სერგეი შამბა]] იყვნენ. [[1992]] წელს აირჩიეს აკადემიკოსად, ე. წ. აკადემიის პრეზიდიუმის წევრად, [[მათემატიკა|მათემატიკის]],მექანიკისა და ინფორმატიკის განყოფილების ხელმძღვანელად, ადიღეის საერთაშორისო მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად. [[1993]] წლის ნოემბერში გახდა უნივერსიტეტთა ევრაზიული ასოციაციის (მოსკოვი) წევრი. აქტიურ მონაწილეობას იღებს რუსეთის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებათა რექტორთა კავშირის საქმიანობაში. ალეკო გვარამიას რექტორობის პერიოდში მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტს შორის გაფორმდა რამდენიმე მემორანდუმი. [[აფხაზეთის ომი (1992-1993)|ომის პერიოდში]] - ქალაქ [[გუდაუთა|გუდაუთაში]] [[1993]] წლის აპრილში -დაიწყო აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღდგენა და მის გარშემო პროფესურის შეკრება . [[2009]] წელს ალეკო გვარამისას მიერ ხელმოწერილი მემორანდუმის ფარგლებში, საერთაშორისო ურთიერთობების მოსკოვის სახელმწიფო ინსტიტუტი დაეხმარა აფხაზეთს, სამთავრობო სტრუქტურებში დასაქმებული სტუდენტების კვალიფიური გადამზადებაში. ხელშეკრულებას ხელი ქალაქ [[სოხუმი|სოხუმში]] მოეწერა და იგი საერთაშორისო კადრების მომზადება-გადამზადებას ითვალისწინებდა. როგორც ალეკო გვარამია რუსული გაზეთისთვის მიცემულ ინტერვიუში საუბრობს - აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში [[2007]] წელს შეიქმნა საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი, რომლის სტუდენტებმა გაიარეს სტაჟირებები სხვადასხვა ქვეყანაში - როგორიცაა [[ეგვიპტე]], [[თურქეთი]], [[ამერიკა]], [[რუსეთი]]. მოსკოვის უნივერსიტეტის ლექტორები ხშირად იყვნენ მოწვეულები ლექცია-სემინარების ჩასატარებლად და სწორედ აქედან გაჩნდა უნივერსიტეტებს შორის ხელშეკრულებების მომზადების იდეა. [[2010]] წელს, ალეკო გვარამიას დამსახურებით, უნივერსიტეტმა [[სანქტ-პეტერბურგი|სანქტ-პეტერბურგში]] მდებარე ა.ი. გერცენის სახელობის რუსეთის სახელმწიფო პედაგოგიკის ინსტიტუტთან და მოსკოვის ეკონომიკის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან თანამშრომლობის ხელშეკრულება გააფორმა. მთლიანობაში აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტს ორმოცდაათამდე ხელშეკრულება აქვს გაფორმებული რუსეთის უმაღლეს სასწავლებლებთან. [[2010]]-[[2016]] წლებში იყო აფხაზეთის საზოგადოებრივი პალატის წევრი. [[2010]] წელს მისი მოწვევით აფხაზეთს ესტუმრა გერმანელი დიპლომატი [[დიტერ ბოდენი]], რომელიც [[1999]]-[[2002]] წლებში საქართველოში [[გაერო]]-ს გენერალური მდივნის სპეციალური წარმომადგენელი და მისიის ხელმძღვანელი იყო, მან ხაზი გაუსვა [[ჟენევა|ჟენევის]] კონსულტაციების ფორმატის მნიშვნელობას და აღნიშნა, რომ აფხაზეთისა და თბილისის კომპეტენციები ერთიანი საქართველოს საზღვრებში უნდა გაიმიჯნოს. ალეკო გვარამია ხშირად აწყობს უნივერსიტეტში სხვადასხვა თემაზე პრეზენტაციებსა და კონფერენციებს, რაც მიმართულია „აფხაზეთის დამოუკიდებლობისა და მისი უძველესი ისტორიის„ განსამტკიცებლად. [[2016]] წელს ე. წ. აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში „ უახლესი დამოუკიდებელი სახელმწიფოების უნივერსიტეტების ასოციაციის“ ონლაინ-კონფერენცია ჩატარდა. კონფერენციას უნივერსიტეტის რექტორი ალეკო გვარამია გაუძღვა. აღსანიშნავია, რომ ეს ამ სახის პირველი კონფერენცია არ არის და იგი მუდმივად ატარებს კონფერენციებს რომლებიც ე. წ. „აფხაზეთის დამოუკიდებლობის„ განმტკიცებას შეძლებს. [[2018]] წლის [[19 დეკემბერი|19 დეკემბერს]] ალეკო გვარამიას ოქსფორდის აკადემიურმა კავშირმა საპატიო პროფესორის წოდება მიანიჭა. ეს წოდება კავშირს მხოლოდ ცამეტი პროფესორისთვის აქვს მინიჭებული. ალეკო გვარამია ოქსფორდის აკადემიურ კავშირში [[2009]] წლიდან იკავებს ადგილს. სოკრატეს უმაღლესმა საერთაშორისო კომიტეტმა (ოქსფორდი) ალეკო გვარამიას „მსოფლიო მეცნიერებაში შეტანილი წვლილისთვის“ ორდენი მიანიჭა და მისი სახელი შეიტანა ოცდამეერთე საუკუნის ცნობილ მეცნიერთა მსოფლიო რეესტრში. ალეკო გვარამია [[რუსეთის მეცნიერებათა აკადემია|რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიისა]] და აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის მოქმედი წევრი, [[2013]] წლიდან კი მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიწვეული ლექტორია. [[2011]] წელს იგი გახდა სამეცნიერო სფეროში არსებული საერთაშორისო პრემიის - „The name in Science“-ის ლაურეატი. მეცნიერების სფეროში შეტანილი ღვაწლისთვის, საერთაშორისო ასპარეზზე სახელის მოხვეჭისთვის, მათემატიკის სფეროს განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის და მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადებისთვის, ალეკო გვარამიას აფხაზეთში არსებული უმაღლესი ჯილდო მიეენიჭა - პირველი ხარისხის ორდენი „პატივი და დიდება“. [[2018]] წელს იგი აკადემიურმა საბჭომ ფარული კენჭისყრით ერთხმად აირჩია აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორად, რაც მას პირადად მიულოცა აფხაზეთის ყოფილმა დე ფაქტო პრეზიდენტმა [[რაულ ჰაჯიმბა|რაულ ხაჯიმბამ]] და მადლობა გადაუხადა უნივერსიტეტის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის. აკადემიურ საბჭოში 57 ადამიანი შედის, მათ შორის არიან წამყვანი მეცნიერები, საუნივერსიტეტო სტრუქტურების წარმომადგენლები და ცხრა სტუდენტი. როგორც „აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის“ პრორექტორი ვიქტორ მალანძია აღნიშნავდა, ალეკო გვარამიას არჩევა უალტერნატივო იყო და ეჭვებს არ ბადებდა. ეგრეთ წოდებული „აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის“ სამეცნიერო საბჭომ ალეკო გვარამიას მეთაურობით [[2019]] წლის [[14 მარტი|14 მარტს]] რუს პოლიტიკოსებს - კონსტანტინ ზატულინს და სერგეი ბაბურინს, ასევე პოლიტოლოგ ანდრანიკ მიგრანიანს უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორების წოდება მიანიჭა. ეს წოდება ასევე აქვთ- მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორ ვიქტორ სადოვნიჩს, მეცნიერ მათემატიკოს ბორის პლოტკინს, აფხაზეთის დიასპორის წარმომადგენელს თურქეთში ომარ ბეიგუას და ნოვოსიბირსკის უნივერსიტეტის ყოფილ რექტორს იური ერშოვს. [[2015]] წელს ესწრებოდა კვლევით სემინარს თელ-ავივში, სადაც ბარპლანსის უნივერსიტეტში მოხსენებით წარსდგა თემაზე „მრავალკუთხური ალგებრული ლოგიკის სახესხვაობები ალგებრაში“. ბავშვობაში იყო დაკავებული კრივით, მონაწილეობდა იღებდა სხვადასხვა შეჯიბრში, შემდგომში კი 22 წლის განმავლობაში იყო აფხაზეთის კრივის ფედერაციის თავმჯდომარე. იყო ხელმძღვანელი საბჭოთა დელეგაციის - პირველ მსოფლიო ჩემპიონატზე კრივში, მიიღო მსაჯის ტიტული და [[1980]] წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მსაჯთა ბრიგადაში შედიოდა. ალეკო გვარამია მისი რექტორობის პერიოდის განმავლობაში დიდი ძალისხმევით ცდილობდა უნივერსიტეტის კადრების კვალიფიკაციის ამაღლებასა და პერსონალის გადამზადებას, რათა სტუდენტთა რაოდენობდა უნივერსიტეტში გაიზრდილიყო, მაგრამ როგორც თავადვე აღნიშნავდა ყოველწლიურად მეტი ახალგაზრდა მიდის [[რუსეთი|რუსეთში]] და [[საქართველო|საქართველოში]] განათლების მისაღებად, რაც მიანიშნებს იმაზე, რომ უნივერსიტეტის პოლიტიკა და საგანმანათლებლო პროცესი მეტად უნდა დაიხვეწოს. ==ოჯახი== მამა - ალექსი გვარამია (ბუღალტერი). დედა გარდაიცვალა [[1945]] წელს, რის შემდეგაც ალექსი გვარამიამ ხელმეორედ იქორწინა. მოგვიანებით ოჯახი სოფელ გუფიდან ქალაქ [[ტყვარჩელი|ტყვარჩელში]] გადასახლდა, მალევე კი სოხუმში გადავიდნენ. დაოჯახებულია, ჰყავს ერთი შვილი. ალეკო გვარამიას ჰყავს 2 და ირინა და გალინა გვარამიები. ==პუბლიკაციები და ნაშრომები== ალეკო გვარამია გახლავთ ასამდე პუბლიკაციისა და მონოგრაფიის, ავტორი წამყვან მათემატიკურ გამოცემებში -[[სსრკ]]-ში, [[რუსეთი|რუსეთში]], [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]], [[უნგრეთი|უნგრეთში]], [[გერმანია]]ში, [[ბულგარეთი|ბულგარეთში]], [[პოლონეთი|პოლონეთში]] , [[ისრაელი|ისრაელსა]] და [[ბალკანეთის ნახევარკუნძული|ბალკანეთში]]. მისი ნაშრომები ეხება კვაზიჯგუფების გარშემო არსებულ საკითხებს, რაც სრულიად ახალ ხედვას ხსნის მანქანურ მათემატიკაში. მისი კვლევები ფართოდ გამოიყენება პრაქტიკულ მეცნიერებაში, მანქანათ-მშენებლობასა და ელექტო-ტექნიკის შექმნაში . არის თანაავტორი მონოგრაფიისა: *„ალგებრული სტრუქტურები მანქანურ ალგებრაში და მისი მონაცემთა ბაზების თეორიაში“. [[სინგაპური]], [[ნიუ-ჯერსი]], [[ლონდონი]], [[ჰონგ-კონგი]], მსოფლიო მეცნიერება. [[1992]] წელი . *„ მანქანური ალგებრული თეორიის ელემენტები“ მოსკოვი, უმაღლესი სკოლა, დამხმარე სახელმძღვანელო უმაღლესი სასწავლებლებისთვის, [[1994]] წელი. *კვაზიჯგუფების წრფივი განტოლებების შესახებ (ალეკო გვარამია, ბორის პლოტკინი /ფუნდამენტი და უმაღლესი მათემატიკა“ 15:3 (2009) , 113-118 * ჯგუფური შეხედულებების კლასის მოქმედებების ლოგიკის აქსიომატიზირება (ალეკო გვარამია და ბორის პლოტკინი ) // ფუნდამენტი და უმაღლესი მათემატიკა,11:2 (2005), 73-85 *კვაზიჯგუფები და მანქანური კვაზიჯგუფებების სწავლება (ალეკო გვარამია ) // ფუნდამენტი და უმაღლესი მათემატიკა ., 3:3 (1997) , 775-800 *ჰალმოშის ალგებრა და კვაზიჯგუფების აქსიომატიზირებული კლასები ( ალეკო გვარამია )//“მათემატიკური მეცნიერებების წარმატებები“ , 40:4 (244) (1985) , 215-216. *საბჭოთა კავშირის პირველი სიმპოზიუმი კვაზიჯგუფების და მისი მიმდევრების თეორიის შესახებ (ვალერი ბელოუსოვი , ალეკო გვარამია) // „ მათემატიკური მეცნიერებების წარმატებები“ , 23:6 (144) (1968) , 197-199. *Algorithmic problems for certain classes of quasigroups – Sov. Math . doc. Volum.8, 1967,#6 USA – M.Gluhov , A. Gvaramia. *ლუპების კლასის შესახებ, (ლენინის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის სამეცნიერო ჩანაწერები , ტ.375 1971 წ. *Uber eine Klasse von Functionalgleichungen allgemeiner Distributivitat (Wiss. Zeitschr. PH Dresden , #1 1973). *Partielle Associativgesetze in ternären Quasigruppen (Mitteil. Der Math. Ges. Der. DDR, Heft 2:3, 1973, Berlin). *Zur Theorie der Quasigruppen (Mitteil. Der Math. Ges. Der. DDR, Heft 1:2, 1974, Berlin). *Gleichmäβige ldentitäten erster Art der länge 6 in Quasigruppen (Wiss. Zeitschr. PH Dresden, Bd. 8 №3, 1974) A. Lehman G. Ulrich. *Glasses of quasiqroups invariant under isotopy and abstract classes of reversible automata Sov. Math. Dok. Vol. 31, 1985, №3, USA. *Multi-sorted logic, models and logical geometry. ( Jour. оf Math. Sci. New-York». 2015, vol. 214, №6) B. Plotkin / E. Aladova /T. Plotkin/ A. Gvaramia. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.agu.site/about/personalities/11/254.html აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი- თანამშრომლები] *[https://rg.ru/2009/09/07/mgimo.html „აფხაზეთი დიპლომატებს ამზადებს“] *[http://www.materik.ru/rubric/detail.php?ID=66286 „აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეგობრები“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191210002804/http://materik.ru/rubric/detail.php?ID=66286 |date=2019-12-10 }} *[https://abkhazworld.com/aw/current-affairs/544-aleko-gvaramia-awarded-the-international-prize Rector of the Abkhazian State University, Aleko Gvaramia, awarded the international prize "United Europe")] *[http://abkhazia.org.ge/index.php?content_id=2052&&cat_id=9016 აფხაზეთის ე. წ. სახელმწიფო უნივერსიტეტში „უახლესი დამოუკიდებელი სახელმწიფოების უნივერსიტეტების ასოციაციის „ ონლაინ-კონფერენცია ჩატარდა]{{Dead link|date=აპრილი 2023 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://presidentofabkhazia.org/about/info/news/?ELEMENT_ID=7365&print=Y რაულ ხაჯიმბას მილოცვა] *[https://aiaaira.com/life-styles/item/1634-aleko-gvaramiya-stal-pochetnym-professorom-oksfordskogo-akademicheskogo-soyuza ალეკო გვარამია და ოქსფორდის კავშირი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250121072312/https://aiaaira.com/life-styles/item/1634-aleko-gvaramiya-stal-pochetnym-professorom-oksfordskogo-akademicheskogo-soyuza |date=2025-01-21 }} {{DEFAULTSORT:გვარამია, ალეკო}} [[კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1940]] [[კატეგორია:აფხაზი მათემატიკოსები]] [[კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის უზენაესი საბჭოს დეპუტატები]] d6cmshd6qy4jqe40762maxta0y8q4lv 15 475027 5563309 5183422 2026-10-22T10:06:01Z Sani939 170886 /* ღირსების მედალი */ პასუხი 5563309 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} „'''კავალერ-ი''' (კავალრისა) [ფრან. cavalier რუს. ენის მეშვ.] რომელიმე ორდენის მქონე პირი; ორდენოსანი.“ — ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი. უნდა იყოს '''... მედლით დაჯილდოებულები'''. კავალერი ჰყავს ორდენს. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 18:05, 27 ივლისი 2020 (UTC) :{{გაკეთდა}}. [[მომხმარებელი:გიო ოქრო|<font color="gold">'''''გიო'''''</font>]] [[მომხმარებლის განხილვა:გიო ოქრო|<font color="#66FF00">'''''ოქრო'''''</font>]] 10:17, 13 დეკემბერი 2021 (UTC) == ღირსების მედალი == ღირსების მედალოსნებს შორის არარის ნახსენები რეჟისორი გაიოზ ქართველიშვილი.გთხოვთ ჩასწორებას აღნიშნულზე. [[მომხმარებელი:Partika777|Partika777]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Partika777|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Partika777|წვლილი]]) 20:52, 13 აგვისტო 2022 (UTC) ვეთანხმები [[მომხმარებელი:Partika777|Partika777]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Partika777|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Partika777|წვლილი]]) 20:56, 13 აგვისტო 2022 (UTC) დიახ [[მომხმარებელი:Partika777|Partika777]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Partika777|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Partika777|წვლილი]]) 20:57, 13 აგვისტო 2022 (UTC) :კატეგორიაში მხოლოდ მაშინ მოხვდება თუკი სტატია დაიწერება, რადგან სტატია არ წერია ბუნებრივია აქაც ვერ ნახავდით. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:41, 14 აგვისტო 2022 (UTC) ::ღირსების მედალოსნებს შორის არარის ნახსენები დამსახურებული პედაგოგები დოდო(დარეჯან) ცინცაძე და ვერა სხვანიძე .გთხოვთ ჩასწორებას აღნიშნულზე, გიზიარებთ სტატიებს და სიუჟეტებს https://ghn.ge/news/275674-prezidentma-nichierta-attsledis-pedagogebi-ghirsebis-medlit-daajildova https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%9D_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94_%E1%83%A6%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98.jpg https://imedi.ge/ge/sazogadoeba/229460/prezidentma-girsebis-medlit-nichierta-attsledis-pedagogebi-vera-svanidze-da-darejan-tsintsadze-daajildova https://1tv.ge/news/salome-zurabishvilma-ghirsebis-medlit-nichierta-atwledis-pedagogebi-vera-svanidze-da-darejan-cincadze-daajildova/ https://1tv.ge/video/prezidentis-gadawyvetileba-8 [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 10:06, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) ieexcev93lbxumkdeci4cb7t2a7rofd 0 483085 5562699 5560816 2026-10-21T12:33:59Z Otogi 27089 5562699 wikitext text/x-wiki '''თემურ ჯავახიშვილი''', ''თემო ჯავახი'' (დ. [[16 თებერვალი]], [[1951]], [[თბილისი]] გ. — [[17 ოქტომბერი]], [[2026]]) — [[ქართველი]] [[მსახიობი]] და [[მხატვარი]]. ==ბიოგრაფია== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია|თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის]] ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი [[1976]] წელს, ხოლო კინოს სტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმთან]]“ არსებული სამსახიობო სტუდია [[1974]] წელს. [[1995]] წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. [[1976]] წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); [[ზაარბრიუკენი]] (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), [[გიუმრი]] (სომხეთი), [[სოჭი (ქალაქი)|სოჭი]] (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — [[კალინინგრადი]] და [[ეკატერინბურგი]] (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ ([[სან-დიეგო]], 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან). ==შემოქმედება== თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს. ==ლიტერატურა== *ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 2006.-გვ.602 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00014682}} {{DEFAULTSORT:ჯავახიშვილი, თემურ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1951]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:ქართველი მხატვრები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი]] lxebetpjeu7eq60321cst5iczm191tj 5562701 5562699 2026-10-21T12:34:26Z Otogi 27089 5562701 wikitext text/x-wiki '''თემურ ჯავახიშვილი''', ''თემო ჯავახი'' (დ. [[16 თებერვალი]], [[1951]], [[თბილისი]] გ. — [[17 ოქტომბერი]], [[2026]]) — [[ქართველი]] [[მსახიობი]] და [[მხატვარი]]. ==ბიოგრაფია== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია|თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის]] ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი [[1976]] წელს, ხოლო კინოს სტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმთან]]“ არსებული სამსახიობო სტუდია [[1974]] წელს. [[1995]] წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. [[1976]] წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); [[ზაარბრიუკენი]] (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), [[გიუმრი]] (სომხეთი), [[სოჭი (ქალაქი)|სოჭი]] (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — [[კალინინგრადი]] და [[ეკატერინბურგი]] (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ ([[სან-დიეგო]], 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან). ==შემოქმედება== თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს. ==ლიტერატურა== *ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 2006.-გვ.602 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00014682}} {{DEFAULTSORT:ჯავახიშვილი, თემურ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1951]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:ქართველი მხატვრები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი]] fy8a7dht4ycyumtxhaoviuciomwgze6 5562702 5562701 2026-10-21T12:35:25Z Otogi 27089 5562702 wikitext text/x-wiki '''თემურ ჯავახიშვილი''', ''თემო ჯავახი'' (დ. [[16 თებერვალი]], [[1951]], [[თბილისი]] გ. — [[17 ოქტომბერი]], [[2026]]) — [[ქართველი]] [[მსახიობი]] და [[მხატვარი]]. ==ბიოგრაფია== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია|თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის]] ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი [[1976]] წელს, ხოლო კინოს სტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმთან]]“ არსებული სამსახიობო სტუდია [[1974]] წელს. [[1995]] წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. [[1976]] წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); [[ზაარბრიუკენი]] (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), [[გიუმრი]] (სომხეთი), [[სოჭი (ქალაქი)|სოჭი]] (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — [[კალინინგრადი]] და [[ეკატერინბურგი]] (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ ([[სან-დიეგო]], 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან). ==შემოქმედება== თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს. ==ლიტერატურა== *ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 2006.-გვ.602 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00014682}} {{DEFAULTSORT:ჯავახიშვილი, თემურ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1951]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:ქართველი მხატვრები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] h52vjejpnlrtcst1atzv7h5gl0yhe57 5562703 5562702 2026-10-21T12:35:53Z Otogi 27089 5562703 wikitext text/x-wiki '''თემურ ჯავახიშვილი''', ''თემო ჯავახი'' (დ. [[16 თებერვალი]], [[1951]], [[თბილისი]] — გ. [[17 ოქტომბერი]], [[2026]]) — [[ქართველი]] [[მსახიობი]] და [[მხატვარი]]. ==ბიოგრაფია== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია|თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის]] ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი [[1976]] წელს, ხოლო კინოს სტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმთან]]“ არსებული სამსახიობო სტუდია [[1974]] წელს. [[1995]] წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. [[1976]] წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); [[ზაარბრიუკენი]] (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), [[გიუმრი]] (სომხეთი), [[სოჭი (ქალაქი)|სოჭი]] (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — [[კალინინგრადი]] და [[ეკატერინბურგი]] (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ ([[სან-დიეგო]], 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან). ==შემოქმედება== თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს. ==ლიტერატურა== *ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 2006.-გვ.602 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00014682}} {{DEFAULTSORT:ჯავახიშვილი, თემურ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1951]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:ქართველი მხატვრები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] h4fh2t0ng54883g59vwgtn64ks954uj 5562705 5562703 2026-10-21T12:37:55Z Otogi 27089 5562705 wikitext text/x-wiki '''თემურ ჯავახიშვილი''', ''თემო ჯავახი'' (დ. [[16 თებერვალი]], [[1951]], [[თბილისი]] — გ. [[17 ოქტომბერი]], [[2026]]) — [[ქართველი]] [[მსახიობი]] და [[მხატვარი]]. ==ბიოგრაფია== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია|თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის]] ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი [[1976]] წელს, ხოლო კინოს სტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმთან]]“ არსებული სამსახიობო სტუდია [[1974]] წელს. [[1995]] წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. [[1976]] წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); [[ზაარბრიუკენი]] (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), [[გიუმრი]] (სომხეთი), [[სოჭი (ქალაქი)|სოჭი]] (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — [[კალინინგრადი]] და [[ეკატერინბურგი]] (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ ([[სან-დიეგო]], 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან). ==შემოქმედება== თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს. ==ლიტერატურა== *ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 2006.-გვ.602 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00014682}} {{DEFAULTSORT:ჯავახიშვილი, თემურ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1951]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:ქართველი მხატვრები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] is2t9epuldh527dwofwhhzfbctlq4zd 5562706 5562705 2026-10-21T12:38:01Z Otogi 27089 წაიშალა [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562706 wikitext text/x-wiki '''თემურ ჯავახიშვილი''', ''თემო ჯავახი'' (დ. [[16 თებერვალი]], [[1951]], [[თბილისი]] — გ. [[17 ოქტომბერი]], [[2026]]) — [[ქართველი]] [[მსახიობი]] და [[მხატვარი]]. ==ბიოგრაფია== დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია|თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის]] ქსოვილების მხატვრული გაფორმების ფაკულტეტი [[1976]] წელს, ხოლო კინოს სტუდია „[[ქართული ფილმი|ქართულ ფილმთან]]“ არსებული სამსახიობო სტუდია [[1974]] წელს. [[1995]] წლამდე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მარიონეტების თეატრში. [[1976]] წლიდან მონაწილეობდა გამოფენებში, მათ შორისაა: სეგ (1976); საფოსტო ხელოვნების გამოფენა — იტალია (1994), პორტუგალია (1995); თურქეთი (1995); ფიროსმანის კლუბი და „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1997); [[ზაარბრიუკენი]] (1998); 3 გამოფენა, „ძველი გალერეა“ (თბილისი, 1999); 2000 წელს — „N-გალერეა“ (თბილისი), [[გიუმრი]] (სომხეთი), [[სოჭი (ქალაქი)|სოჭი]] (რუსეთი); ორი გამოფენა რუსეთში (2001); 2002 წელს — [[კალინინგრადი]] და [[ეკატერინბურგი]] (რუსეთი), საბერძნეთი, საფრანგეთი; ვიზუალური ხელოვნების ინტერნაციონალური ფორუმები (ქარვასლა, „აპენდიქსი“, „კავკასიის ხელოვნება“, თბილისი, 2004); ჯგუფური გამოფენა იტალიაში (2005). პერსონალური გამოფენები: „One man Exhibition“ ([[სან-დიეგო]], 1989); ვიდეო შოუ (თბილისი, 1994); „აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ“ (თბილისი, 1999); „სხვადასხვა“ (თბილისი, 2000). არის პერფორმანსების პროდიუსერი და შემსრულებელი; მარიონეტების თეატრის თანადამფუძნებელი (1981); ავტორი კრებულისა „ექსპერიმენტული პოეზია“ (1993). საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი (1981 წლიდან) და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი (1976 წლიდან). ==შემოქმედება== თემო ჯავახი არის ერთ-ერთი პირველი უფროსი თაობის, კერძოდ ე.წ. 80-იანელების წარმომადგენელი, რომელიც ნონკორფომისტულ, ექსპერიმენტულ ხელოვნებას ავითარებდა. ჯავახის სახელოვნებო პრაქტიკები მოიცავს ვიდეო-არტს, კონცეპტუალურ ინსტალაციას, ნახატ ობიექტს, კონკრეტულ პოეზიას, ფერწერასა და ინსტალაციას. ხელოვანის მედიუმები მასალის ექსპერიმენტთან ერთად ყოველთვის კონცეპტუალურ შრეებს აერთიანებს და ამდენად წარმოგვიდგენს ხელოვანს, როგორც მოაზროვნეს, დამკვირვებელსა და გარემოს კრიტიკულად შემფასებელს. ==ლიტერატურა== *ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. – თბ., 2006.-გვ.602 ==რესურსები ინტერნეტში== {{Nplg ბიოგრაფია|00014682}} {{DEFAULTSORT:ჯავახიშვილი, თემურ}} [[კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1951]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2026]] [[კატეგორია:ქართველი მსახიობები]] [[კატეგორია:ქართველი მხატვრები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები]] h4mu3zcreudyq4iv4cy3xlplqmu9bld 0 514418 5562981 5292663 2026-10-21T19:28:56Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5562981 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ივან იანშა''', უფრო მეტად ცნობილი როგორც '''იანეზ იანშა''' (დ. [[17 სექტემბერი]], [[1958]]) — [[სლოვენიელები|სლოვენიელი]] [[პოლიტიკოსი]]. [[1990]] წლიდან არის სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის წევრი. [[1993]] წლიდან სლოვენიის დემოკრატიული პარტიის ლიდერი. [[1990]]-[[1994]] წლებში სლოვენიის თავდაცვის მინისტრი. [[2000]] წლის [[7 ივნისი]]დან ამავე წლის 30 ნოემბრამდე მეორედ იკავებდა სლოვენიის თავდაცვის მინისტრის თანამდებობას. 2008 წლის იანვრიდან ამავე წლის ივლისამდე ევროპული საბჭოს თავმჯდომარე. [[2004]]-[[2008]] წლებში სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი. [[2012]]-[[2013]] წლებში ხელმეორედ იკავებდა სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას. [[2020]] წლის [[3 მარტი]]დან არის სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.britannica.com/biography/Janez-Jansa ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:იანშა, იანეზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს]] laov4lcj66qew2wpt643e9zl6psnvqn 0 533374 5562732 4594493 2026-10-21T12:58:03Z Otogi 27089 წაიშალა [[კატეგორია:ქართველი ექიმები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562732 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ნინო სავანელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1924|6|28}} | დაბადგილი = [[თბილისი]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2023|12|5|1924|6|28}} | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = {{მედალი „შრომის ვეტერანი“}} {{მედალი შრომითი წარჩინებისათვის}} | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ნინო სავანელი''' (დ. [[28 ივნისი]], [[1924]], [[თბილისი]] — გ. [[5 დეკემბერი]], [[2023]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ექიმი და მეცნიერი. ==ბიოგრაფია== [[1947]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]ს პედიატრიული ფაკულტეტი. [[1947]]–[[1948]] წლებში იყო მ. ასათიანის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ფსიქიატრიის უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი ხოლო [[1958]] წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. [[1968]] წელს სწავლული მდივანი, [[1978]] წელს ორგანული მეთოდური განყოფილების ხელმძღვანელი, [[1979]] წელს ნევროლოგიური განყოფილების მეცნიერ ხელმძღვანელი. [[1979]]–[[1993]] წლებში ნარკოლოგიური განყოფილების სამეცნიერო ხელმძღვანელი; [[1993]] წელს წამყვანი მეცნიერ მუშაკი; [[1998]] წლიდან უნივერსიტეტის საკონსულტაციო პოლიკლინიკის კონსულტანტია. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე [[მონოგრაფია]]. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით [[1947]]–[[1948]] წლებში მუშაობდა ი. ბერიტაშვილის უნივერსიტეტში, [[მოსკოვი]]ს უმაღლესი ნერვული მოქმედების უნივერსიტეტში, სერბსკის ზოგადი და სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის სამეცნიერო კვლევით უნივერსიტეტში, მოსკოვის ფსიქოთერაპიის კურსებზე ([[1951]]; [[1958]]; [[1986]]), საზოგადოება „ცოდნის“ ხაზით გაზეთებსა და ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სტატიები, მეთოდური რეკომენდაციები, ბროშურები. იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1958 წელს „უმაღლესი ნერვული მოქმედების შესწავლა იპოქონდრიული სინდრომების დროს“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1970 წელს „მეტყველებით–მოძრაობითი რეაქციების დინამიკური შესწავლა შიზოფრენიის პარანოიდული ფორმის დროს“. == ჯილდოები == * 1992 — მედალი „შრომის ვეტერანი“ * 1988 — მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის“ ==ბიბლიოგრაფია== * მოზარდთა ალკოჰოლიზმი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 21 * ალკოჰოლიზმი და სპორტი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 11 * ნარკოლოგია (ავტორი), თბ., განათლება, 1987, გვ. 158 ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 245 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001829}} {{DEFAULTSORT:სავანელი, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] 9ib2asi9sdgmysxnti57pu7g72hj7j2 5562733 5562732 2026-10-21T12:58:30Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:ქართველი ნარკოლოგები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562733 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ნინო სავანელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1924|6|28}} | დაბადგილი = [[თბილისი]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2023|12|5|1924|6|28}} | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = {{მედალი „შრომის ვეტერანი“}} {{მედალი შრომითი წარჩინებისათვის}} | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ნინო სავანელი''' (დ. [[28 ივნისი]], [[1924]], [[თბილისი]] — გ. [[5 დეკემბერი]], [[2023]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ექიმი და მეცნიერი. ==ბიოგრაფია== [[1947]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]ს პედიატრიული ფაკულტეტი. [[1947]]–[[1948]] წლებში იყო მ. ასათიანის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ფსიქიატრიის უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი ხოლო [[1958]] წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. [[1968]] წელს სწავლული მდივანი, [[1978]] წელს ორგანული მეთოდური განყოფილების ხელმძღვანელი, [[1979]] წელს ნევროლოგიური განყოფილების მეცნიერ ხელმძღვანელი. [[1979]]–[[1993]] წლებში ნარკოლოგიური განყოფილების სამეცნიერო ხელმძღვანელი; [[1993]] წელს წამყვანი მეცნიერ მუშაკი; [[1998]] წლიდან უნივერსიტეტის საკონსულტაციო პოლიკლინიკის კონსულტანტია. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე [[მონოგრაფია]]. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით [[1947]]–[[1948]] წლებში მუშაობდა ი. ბერიტაშვილის უნივერსიტეტში, [[მოსკოვი]]ს უმაღლესი ნერვული მოქმედების უნივერსიტეტში, სერბსკის ზოგადი და სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის სამეცნიერო კვლევით უნივერსიტეტში, მოსკოვის ფსიქოთერაპიის კურსებზე ([[1951]]; [[1958]]; [[1986]]), საზოგადოება „ცოდნის“ ხაზით გაზეთებსა და ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სტატიები, მეთოდური რეკომენდაციები, ბროშურები. იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1958 წელს „უმაღლესი ნერვული მოქმედების შესწავლა იპოქონდრიული სინდრომების დროს“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1970 წელს „მეტყველებით–მოძრაობითი რეაქციების დინამიკური შესწავლა შიზოფრენიის პარანოიდული ფორმის დროს“. == ჯილდოები == * 1992 — მედალი „შრომის ვეტერანი“ * 1988 — მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის“ ==ბიბლიოგრაფია== * მოზარდთა ალკოჰოლიზმი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 21 * ალკოჰოლიზმი და სპორტი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 11 * ნარკოლოგია (ავტორი), თბ., განათლება, 1987, გვ. 158 ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 245 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001829}} {{DEFAULTSORT:სავანელი, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ნარკოლოგები]] sgzm97bj2unuz3g0ggms72lo3ygbfz2 5562734 5562733 2026-10-21T12:58:47Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:ქართველი ნევროლოგები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562734 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ნინო სავანელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1924|6|28}} | დაბადგილი = [[თბილისი]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2023|12|5|1924|6|28}} | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = {{მედალი „შრომის ვეტერანი“}} {{მედალი შრომითი წარჩინებისათვის}} | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ნინო სავანელი''' (დ. [[28 ივნისი]], [[1924]], [[თბილისი]] — გ. [[5 დეკემბერი]], [[2023]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ექიმი და მეცნიერი. ==ბიოგრაფია== [[1947]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]ს პედიატრიული ფაკულტეტი. [[1947]]–[[1948]] წლებში იყო მ. ასათიანის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ფსიქიატრიის უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი ხოლო [[1958]] წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. [[1968]] წელს სწავლული მდივანი, [[1978]] წელს ორგანული მეთოდური განყოფილების ხელმძღვანელი, [[1979]] წელს ნევროლოგიური განყოფილების მეცნიერ ხელმძღვანელი. [[1979]]–[[1993]] წლებში ნარკოლოგიური განყოფილების სამეცნიერო ხელმძღვანელი; [[1993]] წელს წამყვანი მეცნიერ მუშაკი; [[1998]] წლიდან უნივერსიტეტის საკონსულტაციო პოლიკლინიკის კონსულტანტია. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე [[მონოგრაფია]]. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით [[1947]]–[[1948]] წლებში მუშაობდა ი. ბერიტაშვილის უნივერსიტეტში, [[მოსკოვი]]ს უმაღლესი ნერვული მოქმედების უნივერსიტეტში, სერბსკის ზოგადი და სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის სამეცნიერო კვლევით უნივერსიტეტში, მოსკოვის ფსიქოთერაპიის კურსებზე ([[1951]]; [[1958]]; [[1986]]), საზოგადოება „ცოდნის“ ხაზით გაზეთებსა და ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სტატიები, მეთოდური რეკომენდაციები, ბროშურები. იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1958 წელს „უმაღლესი ნერვული მოქმედების შესწავლა იპოქონდრიული სინდრომების დროს“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1970 წელს „მეტყველებით–მოძრაობითი რეაქციების დინამიკური შესწავლა შიზოფრენიის პარანოიდული ფორმის დროს“. == ჯილდოები == * 1992 — მედალი „შრომის ვეტერანი“ * 1988 — მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის“ ==ბიბლიოგრაფია== * მოზარდთა ალკოჰოლიზმი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 21 * ალკოჰოლიზმი და სპორტი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 11 * ნარკოლოგია (ავტორი), თბ., განათლება, 1987, გვ. 158 ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 245 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001829}} {{DEFAULTSORT:სავანელი, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ნარკოლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ნევროლოგები]] spah7m7ex7788jv5hof38gg5f9ioogf 5562735 5562734 2026-10-21T12:59:07Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:ქართველი ფსიქიატრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562735 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ნინო სავანელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1924|6|28}} | დაბადგილი = [[თბილისი]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2023|12|5|1924|6|28}} | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = {{მედალი „შრომის ვეტერანი“}} {{მედალი შრომითი წარჩინებისათვის}} | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ნინო სავანელი''' (დ. [[28 ივნისი]], [[1924]], [[თბილისი]] — გ. [[5 დეკემბერი]], [[2023]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ექიმი და მეცნიერი. ==ბიოგრაფია== [[1947]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]ს პედიატრიული ფაკულტეტი. [[1947]]–[[1948]] წლებში იყო მ. ასათიანის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ფსიქიატრიის უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი ხოლო [[1958]] წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. [[1968]] წელს სწავლული მდივანი, [[1978]] წელს ორგანული მეთოდური განყოფილების ხელმძღვანელი, [[1979]] წელს ნევროლოგიური განყოფილების მეცნიერ ხელმძღვანელი. [[1979]]–[[1993]] წლებში ნარკოლოგიური განყოფილების სამეცნიერო ხელმძღვანელი; [[1993]] წელს წამყვანი მეცნიერ მუშაკი; [[1998]] წლიდან უნივერსიტეტის საკონსულტაციო პოლიკლინიკის კონსულტანტია. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე [[მონოგრაფია]]. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით [[1947]]–[[1948]] წლებში მუშაობდა ი. ბერიტაშვილის უნივერსიტეტში, [[მოსკოვი]]ს უმაღლესი ნერვული მოქმედების უნივერსიტეტში, სერბსკის ზოგადი და სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის სამეცნიერო კვლევით უნივერსიტეტში, მოსკოვის ფსიქოთერაპიის კურსებზე ([[1951]]; [[1958]]; [[1986]]), საზოგადოება „ცოდნის“ ხაზით გაზეთებსა და ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სტატიები, მეთოდური რეკომენდაციები, ბროშურები. იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1958 წელს „უმაღლესი ნერვული მოქმედების შესწავლა იპოქონდრიული სინდრომების დროს“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1970 წელს „მეტყველებით–მოძრაობითი რეაქციების დინამიკური შესწავლა შიზოფრენიის პარანოიდული ფორმის დროს“. == ჯილდოები == * 1992 — მედალი „შრომის ვეტერანი“ * 1988 — მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის“ ==ბიბლიოგრაფია== * მოზარდთა ალკოჰოლიზმი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 21 * ალკოჰოლიზმი და სპორტი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 11 * ნარკოლოგია (ავტორი), თბ., განათლება, 1987, გვ. 158 ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 245 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001829}} {{DEFAULTSORT:სავანელი, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ნარკოლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ნევროლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ფსიქიატრები]] 26vf1z6ctq3hu8k92vp3ar7r5xfey57 5562736 5562735 2026-10-21T13:00:18Z Otogi 27089 5562736 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ნინო სავანელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1924|6|28}} | დაბადგილი = [[თბილისი]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2023|12|5|1924|6|28}} | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = {{მედალი „შრომის ვეტერანი“}} {{მედალი შრომითი წარჩინებისათვის}} | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ნინო სავანელი''' (დ. [[28 ივნისი]], [[1924]], [[თბილისი]] — გ. [[5 დეკემბერი]], [[2023]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ნარკოლოგი, ნევროლოგი და ფსიქიატრი. ==ბიოგრაფია== [[1947]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]ს პედიატრიული ფაკულტეტი. [[1947]]–[[1948]] წლებში იყო მ. ასათიანის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ფსიქიატრიის უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი ხოლო [[1958]] წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. [[1968]] წელს სწავლული მდივანი, [[1978]] წელს ორგანული მეთოდური განყოფილების ხელმძღვანელი, [[1979]] წელს ნევროლოგიური განყოფილების მეცნიერ ხელმძღვანელი. [[1979]]–[[1993]] წლებში ნარკოლოგიური განყოფილების სამეცნიერო ხელმძღვანელი; [[1993]] წელს წამყვანი მეცნიერ მუშაკი; [[1998]] წლიდან უნივერსიტეტის საკონსულტაციო პოლიკლინიკის კონსულტანტია. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე [[მონოგრაფია]]. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით [[1947]]–[[1948]] წლებში მუშაობდა ი. ბერიტაშვილის უნივერსიტეტში, [[მოსკოვი]]ს უმაღლესი ნერვული მოქმედების უნივერსიტეტში, სერბსკის ზოგადი და სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის სამეცნიერო კვლევით უნივერსიტეტში, მოსკოვის ფსიქოთერაპიის კურსებზე ([[1951]]; [[1958]]; [[1986]]), საზოგადოება „ცოდნის“ ხაზით გაზეთებსა და ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სტატიები, მეთოდური რეკომენდაციები, ბროშურები. იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1958 წელს „უმაღლესი ნერვული მოქმედების შესწავლა იპოქონდრიული სინდრომების დროს“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1970 წელს „მეტყველებით–მოძრაობითი რეაქციების დინამიკური შესწავლა შიზოფრენიის პარანოიდული ფორმის დროს“. == ჯილდოები == * 1992 — მედალი „შრომის ვეტერანი“ * 1988 — მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის“ ==ბიბლიოგრაფია== * მოზარდთა ალკოჰოლიზმი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 21 * ალკოჰოლიზმი და სპორტი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 11 * ნარკოლოგია (ავტორი), თბ., განათლება, 1987, გვ. 158 ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 245 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001829}} {{DEFAULTSORT:სავანელი, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ნარკოლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ნევროლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ფსიქიატრები]] c6e6aja4ai4a7ejrxpyfckmsihmhz6h 5562738 5562736 2026-10-21T13:00:51Z Otogi 27089 5562738 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ნინო სავანელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1924|6|28}} | დაბადგილი = [[თბილისი]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2023|12|5|1924|6|28}} | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = {{მედალი „შრომის ვეტერანი“}} {{მედალი შრომითი წარჩინებისათვის}} | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ნინო სავანელი''' (დ. [[28 ივნისი]], [[1924]], [[თბილისი]] — გ. [[5 დეკემბერი]], [[2023]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ნარკოლოგი, ნევროლოგი და ფსიქიატრი. ==ბიოგრაფია== [[1947]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი|თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]ს პედიატრიული ფაკულტეტი. [[1947]]–[[1948]] წლებში იყო მ. ასათიანის სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ფსიქიატრიის უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი ხოლო [[1958]] წელს უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. [[1968]] წელს სწავლული მდივანი, [[1978]] წელს ორგანული მეთოდური განყოფილების ხელმძღვანელი, [[1979]] წელს ნევროლოგიური განყოფილების მეცნიერ ხელმძღვანელი. [[1979]]–[[1993]] წლებში ნარკოლოგიური განყოფილების სამეცნიერო ხელმძღვანელი; [[1993]] წელს წამყვანი მეცნიერ მუშაკი; [[1998]] წლიდან უნივერსიტეტის საკონსულტაციო პოლიკლინიკის კონსულტანტია. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე [[მონოგრაფია]]. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით [[1947]]–[[1948]] წლებში მუშაობდა ი. ბერიტაშვილის უნივერსიტეტში, [[მოსკოვი]]ს უმაღლესი ნერვული მოქმედების უნივერსიტეტში, სერბსკის ზოგადი და სასამართლო–ფსიქიატრიული ექსპერტიზის სამეცნიერო კვლევით უნივერსიტეტში, მოსკოვის ფსიქოთერაპიის კურსებზე ([[1951]]; [[1958]]; [[1986]]), საზოგადოება „ცოდნის“ ხაზით გაზეთებსა და ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სტატიები, მეთოდური რეკომენდაციები, ბროშურები. იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სადისერტაციო საბჭოს წევრი. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1958 წელს „უმაღლესი ნერვული მოქმედების შესწავლა იპოქონდრიული სინდრომების დროს“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1970 წელს „მეტყველებით–მოძრაობითი რეაქციების დინამიკური შესწავლა შიზოფრენიის პარანოიდული ფორმის დროს“. == ჯილდოები == * 1992 — მედალი „შრომის ვეტერანი“ * 1988 — მედალი „შრომითი წარჩინებისთვის“ ==ბიბლიოგრაფია== * მოზარდთა ალკოჰოლიზმი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 21 * ალკოჰოლიზმი და სპორტი (ავტორი), თბ., განათლება, 1989, გვ. 11 * ნარკოლოგია (ავტორი), თბ., განათლება, 1987, გვ. 158 ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 245 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00001829}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:სავანელი, ნინო}} [[კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1924]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი ნარკოლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ნევროლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი ფსიქიატრები]] jcsoi93efz00xoczla3rg7yenxtdns8 0 533692 5562727 4389514 2026-10-21T12:55:30Z Otogi 27089 წაიშალა [[კატეგორია:ქართველი ექიმები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562727 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = გულიკო საკანდელიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1939|2|2}} | დაბადგილი = | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''გულიკო საკანდელიძე''' (დ. [[2 თებერვალი]], [[1939]], [[ქუთაისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ექიმი მიკრობიოლოგ–იმუნოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი. ==ბიოგრაფია== [[1958]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]ს სამკურნალო ფაკულტეტი. [[1960]]–[[1977]] წლებში მუშაობდა თბილისის საკავშირო ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის უმცროს, შემდეგ უფროს მეცნიერ–თანამშრომლად; [[1977]] წლიდან თბილისის ი. ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის [[ბაქტერიოლოგია|ბაქტერიოლოგი]]ის და იმუნოლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელად. ავტორია 124 სამეცნიერო ნაშრომის. ხელმძღვანელობს ლაბორატორიის სამეცნიერო შრომებს და პრაქტიკულ მუშაობას. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1971 წელს „პროტეუსის გვარის მიკრობების მიმართ, ანტიბიოტიკებისა და ჰომოგენური ფაგების შედარებითი ეფექტურობის დადგენის საკითხისათვის in vitro -in vivo“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1990 წელს „ანთებითი პროცესების კომბინირებული ანტიბაქტერიალური მკურნალობა“. ==ორგანიზაციის წევრი== * მეან–გინეკოლოგთა საზოგადოება, წევრი * მიკრობიოლოგთა საზოგადოება, წევრი ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000 გვ. 246 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00006047}} {{DEFAULTSORT:საკანდელიძე, გულიკო}} [[კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1939 ]] [[კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] gvjufjiaataqqlc3lxp5fqny3pa6ik3 5562728 5562727 2026-10-21T12:56:10Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:ქართველი მიკრობიოლოგები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562728 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = გულიკო საკანდელიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1939|2|2}} | დაბადგილი = | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''გულიკო საკანდელიძე''' (დ. [[2 თებერვალი]], [[1939]], [[ქუთაისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ექიმი მიკრობიოლოგ–იმუნოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი. ==ბიოგრაფია== [[1958]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]ს სამკურნალო ფაკულტეტი. [[1960]]–[[1977]] წლებში მუშაობდა თბილისის საკავშირო ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის უმცროს, შემდეგ უფროს მეცნიერ–თანამშრომლად; [[1977]] წლიდან თბილისის ი. ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის [[ბაქტერიოლოგია|ბაქტერიოლოგი]]ის და იმუნოლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელად. ავტორია 124 სამეცნიერო ნაშრომის. ხელმძღვანელობს ლაბორატორიის სამეცნიერო შრომებს და პრაქტიკულ მუშაობას. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1971 წელს „პროტეუსის გვარის მიკრობების მიმართ, ანტიბიოტიკებისა და ჰომოგენური ფაგების შედარებითი ეფექტურობის დადგენის საკითხისათვის in vitro -in vivo“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1990 წელს „ანთებითი პროცესების კომბინირებული ანტიბაქტერიალური მკურნალობა“. ==ორგანიზაციის წევრი== * მეან–გინეკოლოგთა საზოგადოება, წევრი * მიკრობიოლოგთა საზოგადოება, წევრი ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000 გვ. 246 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00006047}} {{DEFAULTSORT:საკანდელიძე, გულიკო}} [[კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1939 ]] [[კატეგორია:ქართველი ექიმები]] [[კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მიკრობიოლოგები]] mwo72pile3xbek7yk6yqw0k5u8w85gq 5562730 5562728 2026-10-21T12:56:24Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:ქართველი იმუნოლოგები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562730 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = გულიკო საკანდელიძე | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1939|2|2}} | დაბადგილი = | მოქალაქეობა = {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება = | ალმა-მატერი = [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]] | აქტიურობის წლები = | სიმაღლე = | წონა = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''გულიკო საკანდელიძე''' (დ. [[2 თებერვალი]], [[1939]], [[ქუთაისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ექიმი მიკრობიოლოგ–იმუნოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი. ==ბიოგრაფია== [[1958]] წელს დაამთავრა [[თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი]]ს სამკურნალო ფაკულტეტი. [[1960]]–[[1977]] წლებში მუშაობდა თბილისის საკავშირო ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის უმცროს, შემდეგ უფროს მეცნიერ–თანამშრომლად; [[1977]] წლიდან თბილისის ი. ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის სამეცნიერო კვლევითი უნივერსიტეტის [[ბაქტერიოლოგია|ბაქტერიოლოგი]]ის და იმუნოლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელად. ავტორია 124 სამეცნიერო ნაშრომის. ხელმძღვანელობს ლაბორატორიის სამეცნიერო შრომებს და პრაქტიკულ მუშაობას. საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1971 წელს „პროტეუსის გვარის მიკრობების მიმართ, ანტიბიოტიკებისა და ჰომოგენური ფაგების შედარებითი ეფექტურობის დადგენის საკითხისათვის in vitro -in vivo“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1990 წელს „ანთებითი პროცესების კომბინირებული ანტიბაქტერიალური მკურნალობა“. ==ორგანიზაციის წევრი== * მეან–გინეკოლოგთა საზოგადოება, წევრი * მიკრობიოლოგთა საზოგადოება, წევრი ==ლიტერატურა== * ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000 გვ. 246 ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00006047}} {{DEFAULTSORT:საკანდელიძე, გულიკო}} [[კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1939 ]] [[კატეგორია:ქართველი ექიმები]] [[კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქართველი მიკრობიოლოგები]] [[კატეგორია:ქართველი იმუნოლოგები]] 3wntsybb0j90kvs4dno42ryxsf06xts 0 564340 5563348 4664711 2026-10-22T11:49:42Z VulcanSphere 105325 5563348 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ანიმანგა/ზედა | სახელწოდება = ბერსერკი | სურათი =Berserk anime logo.svg | ტიტრი = | იაპონურარდ = オールドボーイ―ルーズ戦記 | ტრანსლიტი = | ჟანრი = [[ეპიკური ფენტეზი]] }} {{ინფოდაფა ანიმანგა/ბეჭდური გამოცემა | ტიპი = მანგა | ავტორი = [[კენტარო მიურა]] | ილუსტრატორი = | გამომცემელი = [[Hakusensha]] | პირველად = 1989 | უკანასკნელად = დღემდე | ტომები =42 }} {{ინფოდაფა ანიმანგა/სხვა | სახელწოდება = დაკავშირებული ნამუშევრები | შინაარსი = }} {{ინფოდაფა ანიმანგა/ქვედა}} '''''ბერსერკი''''' — იაპონური [[მანგა|მანგის]] სერია, შექმნილი [[კენტარო მიურა]]ს მიერ. მისი სიუჟეტი მოგვითხრობს მთავარი პერსონაჟის, გუტსის ირგვლივ მისტიურ მოვლენებსა და მის ურთიერთობას გრიფიტთან, დაქირავებული ჯარისკაცების დაჯგუფების ლიდერთან, რომელიც ცნობილია როგორც „ქორის რაზმი“. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.younganimal.com/berserk/ ოფიციალური საიტი] * [https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=2298 Berserk (manga)] — [[Anime News Network]] 34u6ow6ayl25osp7oz9gf1rbdqbgqph 0 564501 5562878 5562086 2026-10-21T16:45:52Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562878 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ისააკ იაკუბა ზიდა''' ({{lang-fr|Isaac Yacouba Zida}}; დ.[[16 ნოემბერი]],[[1965]], [[ზემო ვოლტა]]) — [[ბურკინა-ფასო|ბურკინა-ფასოს]] [[სახელმწიფო]] და სამხედრო მოღვაწე; [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბლეზ კომპაორე|ბლეზ კამპაორე]]ს უშიშროების ყოფილი უფროსი; პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ([[1 ნოემბერი]]-[[17 ნოემბერი]], [[2014]] წელი)<ref name="отставка">{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре объявил о своей отставке |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031174728/http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |deadlink=no }}</ref> და ბურკინა—ფასოს [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ მინისტრი]] [[2014]] წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრიდან]] [[2016]] წლის [[7 იანვარი|7 იანვრამდე]]. სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობისთვის, მას ეს თანამდებობა 2015 წლის 16-დან 23 სექტემბრამდე, ერთი კვირით ჩამოერთვა; ==ბიოგრაფია== [[1993]]-[[1996]] წლებში სწავლობდა პაუს (ბურკინა-ფასო) სამხედრო აკადემიაში, სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა პრეზიდენტის გვარდიის პოლკში. გაიარა ტრენინგი საზღვარგარეთ, [[მაროკო|მაროკოში]], [[კამერუნი|კამერუნში]] ([[2010]]-[[2011]]), ხოლო 2012 წელს [[ფლორიდა|ფლორიდაში]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://africanrulers.ru/main/biographies/burkina-faso_zida/|title=Исаак Зида, глава государства Буркина-Фасо: биография и правление|author=Кусов В.Г.|website=Правители Африки: XXI век|access-date=2022-04-14}}</ref> ესწრებოდა [[ტერორიზმი|ტერორისტულ]] კურსებს. [[2008]]-[[2009]] წლებში ზიდა იყო სამხედრო დამკვირვებელი [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სამშვიდობო მისიაში [[კონგო]]ს დემოკრატიულ [[რესპუბლიკა|რესპუბლიკაში]].<ref name=":0" /> [[2011]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] დაინიშნა [[პრეზიდენტი]]ს გვარდიის პოლკის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=":0" /> [[2014]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]] ბურკინა ფასოში აჯანყების დროს სამხედროებმა განაცხადეს, რომ [[ბლეზ კომპაორე]] აღარ ხელმძღვანელობდა ქვეყანას. კომპაორეს სახელით გავრცელებულ განცხადებაში ნათქვამია, რომ [[არჩევნები]] ბურკინა ფასოში [[90]] დღის განმავლობაში უნდა ჩატარდეს. [[პრეზიდენტი]]ს გადადგომის შემდეგ, [[ნაბერე ონორე ტრაორე]]მ აიღო მისი ფუნქციები და ამავე დროს გახდა ბურკინა-ფასოს თავდაცვის [[მინისტრი]].<ref>{{Cite web |url=http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре покинул свой пост |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031184429/http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |deadlink=no }}</ref> მეორე დღეს, [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრი]]ს დილას, [[დედაქალაქი|დედაქალაქში]] რამდენიმე წუთის განმავლობაში პრეზიდენტის სასახლის ტერიტორიაზე<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ინტენსიური სროლის ხმა ისმოდა. განხეთქილება მოხდა [[შეიარაღებული ძალები|შეიარაღებულ ძალებში]].<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ამგვარად, პრეზიდენტის გვარდიის უფროსის მოადგილემ, [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკმა]] ისააკ ზიდამ სატელევიზიო მიმართვაში გამოაცხადა, რომ საკუთარ თავზე იღებდა [[სახელმწიფო]]ს მეთაურის როლს და თქვა, რომ „სამოქალაქო და შეიარაღებულმა ძალებმა გადაწყვიტეს ხალხის ბედი საკუთარ ხელში აეღოთ.ეს ძვირი დაუჯდა ბურკინა ფასოს ახალგაზრდობას.მე მინდა დავარწმუნო ისინი, რომ მათი მისწრაფებები [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] ცვლილებებისკენ არ იქნება ღალატი ან იმედგაცრუება, ვიღებ პრეზიდენტის პასუხისმგებლობას და მოვუწოდებ [[დასავლეთი|დასავლეთ]] [[აფრიკა|აფრიკი]]ს ეკონომიკურ და საერთაშორისო [[საზოგადოება]]ს, გამოხატონ თავიანთი მხარდაჭერა ახალი ხელისუფლების მიმართ,ასევე „გარდამავალი ორგანოს შემადგენლობა მოგვიანებით გახდება ცნობილი“.<ref name="europa">{{cite web|url=http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|title=El teniente coronel Issaac Zida asume el poder en Burkina Faso y promete una "transición democrática"|publisher=[[EUROPA PRESS]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101114356/http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|deadlink=no}}</ref><ref name="lenru">{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|title=Власть в Буркина-Фасо захватил подполковник Исаак Зида|publisher=[[Lenta.ru]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101033910/http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|title=Подполковник Исаак Зида захватил власть в Буркина-Фасо|publisher=[[РИА Новости]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101083700/http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|deadlink=no}}</ref> მან ასევე გამოაცხადა, რომ მთელი არმიის კორპუსი, მათ შორის საპრეზიდენტო გვარდიის პოლკები, ხალხის მხარეს გადავიდა<ref>{{cite web|url=http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|title=URGENT/Burkina: Colonel Issaac Zida, vient d’annoncer depuis la Place de la nation, où sont rassemblés de nombreux Burkinabè….. cliquez pour lire la suite|publisher=ivoireweb.net|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101170931/http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|archivedate=2014-11-01|deadlink=yes}}</ref> ასევე გამოაცხადა,რომ მიიღო გადაუდებელი ზომები და თავისი ჯარები განალაგა ქუჩებში.<ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|title=UPDATE 5-Protests force out Burkina president, soldiers vie for power|publisher=[[Reuters]]|date=2014-10-31|accessdate=2014-11-01|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924210128/http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|deadlink=yes}}</ref> საღამოს, ბურკინა ფასოს სამხედრო ხელმძღვანელობის შეხვედრის შემდეგ, სამხედროებმა ერთხმად აირჩიეს [[პოდპოლკოვნიკი]] ისააკ ზიდი გარდამავალი პერიოდის [[სახელმწიფო]] ლიდერად. მისი დანიშვნის შესახებ დოკუმენტს ხელი მოაწერეს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსმა, თავდაცვის მინისტრმა და ქვეყნის პრეზიდენტმა [[ონორე ტრაორემ]]. მან ადრე განაცხადა, რომ პრეზიდენტის პოსტს თავად დაიკავებს.ამრიგად, აღარ იყო საჭირო ერთ დღეში მეორე გადატრიალების შესახებ საუბარი.<ref>{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |title=Военные Буркина-Фасо утвердили нового главу переходного правительства |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102030854/http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |deadlink=no }}</ref> [[2014]] წლის [[17 ნოემბერი|17 ნოემბერს]] პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა მიშელ კაფანდო. ისაკ ზიდა დარჩა გარდამავალი მთავრობის მეთაურად.2014 წლის [[23 ნოემბერი|23 ნოემბერს]] მიშელ კაფანდომ დაამტკიცა ისააკის მთავრობა, რომელშიც ზიდამ, პრემიერ-მინისტრის გარდა, თავდაცვის მინისტრის პოსტიც დაიკავა.[[2015]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]] კაფანდომ ზიდა შეცვალა თავდაცვის მინისტრის პოსტზე.<ref>{{cite web|url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|title=Burkina Faso reshuffles government 3 months before elections|publisher=[[Reuters]]|date=2015-07-20|accessdate=2016-01-20|archive-date=2019-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|archivedate=2019-02-10}}</ref> [[2015]] წლის [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერს]] სამხედრო გადატრიალების შედეგად იგი გადააყენეს და მასთან ერთად დააკავეს პრეზიდენტი კაფანდო.<ref>{{Cite web |url=http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |title=В Буркина-Фасо военные задержали и. о. президента и правительство |access-date=2015-09-17 |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116070846/http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |deadlink=no }}</ref> თუმცა, საერთაშორისო თანამეგობრობის ზეწოლის შედეგად, მოსახლეობისა და არმიის მხრიდან პუტჩისტების მხარდაჭერის არარსებობის გამო, ამ თანამდებობაზე ისევ აღადგინეს.<ref>{{Cite web |url=https://slon.ru/posts/56924 |title=Временное правительство Буркина-Фасо официально вернулось к власти |access-date=2015-09-24 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925072925/https://slon.ru/posts/56924 |deadlink=no }}</ref> 2016 წლის იანვარში მან დატოვა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა,ახლად არჩეული პრეზიდენტის [[კაბორე]]ს ინაუგურაციის შემდეგ და მაშინვე გაემგზავრა [[კანადა|კანადაში]], სადაც მისი [[ოჯახი]] ცხოვრობდა. მან უარი თქვა სამშობლოში დაბრუნებაზე, როდესაც მის წინააღმდეგ ანტიკორუფციული საქმე აღიძრა. 2016 წლის ბოლოს ის [[სამხედრო დანაშაული|სამხედრო]] დეზერტირად გამოცხადდა და დაითხოვილ იქნა [[ჯარი]]დან.<ref name=":0" /> მონაწილეობდა 2020 წლის საპრეზიდენტო [[არჩევნები|არჩევნებში]], რომელშიც ხმების მხოლოდ 1,5 % მიიღო.<ref name=":0" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ზიდა, ისააკ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] 9c8972oix6pyrmci1h4whhhvm7kah0h 5562879 5562878 2026-10-21T16:46:12Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562879 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ისააკ იაკუბა ზიდა''' ({{lang-fr|Isaac Yacouba Zida}}; დ.[[16 ნოემბერი]],[[1965]], [[ზემო ვოლტა]]) — [[ბურკინა-ფასო|ბურკინა-ფასოს]] [[სახელმწიფო]] და სამხედრო მოღვაწე; [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბლეზ კომპაორე|ბლეზ კამპაორე]]ს უშიშროების ყოფილი უფროსი; პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ([[1 ნოემბერი]]-[[17 ნოემბერი]], [[2014]] წელი)<ref name="отставка">{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре объявил о своей отставке |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031174728/http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |deadlink=no }}</ref> და ბურკინა—ფასოს [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ მინისტრი]] [[2014]] წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრიდან]] [[2016]] წლის [[7 იანვარი|7 იანვრამდე]]. სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობისთვის, მას ეს თანამდებობა 2015 წლის 16-დან 23 სექტემბრამდე, ერთი კვირით ჩამოერთვა; ==ბიოგრაფია== [[1993]]-[[1996]] წლებში სწავლობდა პაუს (ბურკინა-ფასო) სამხედრო აკადემიაში, სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა პრეზიდენტის გვარდიის პოლკში. გაიარა ტრენინგი საზღვარგარეთ, [[მაროკო|მაროკოში]], [[კამერუნი|კამერუნში]] ([[2010]]-[[2011]]), ხოლო 2012 წელს [[ფლორიდა|ფლორიდაში]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://africanrulers.ru/main/biographies/burkina-faso_zida/|title=Исаак Зида, глава государства Буркина-Фасо: биография и правление|author=Кусов В.Г.|website=Правители Африки: XXI век|access-date=2022-04-14}}</ref> ესწრებოდა [[ტერორიზმი|ტერორისტულ]] კურსებს. [[2008]]-[[2009]] წლებში ზიდა იყო სამხედრო დამკვირვებელი [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სამშვიდობო მისიაში [[კონგო]]ს დემოკრატიულ [[რესპუბლიკა|რესპუბლიკაში]].<ref name=":0" /> [[2011]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] დაინიშნა [[პრეზიდენტი]]ს გვარდიის პოლკის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=":0" /> [[2014]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]] ბურკინა ფასოში აჯანყების დროს სამხედროებმა განაცხადეს, რომ [[ბლეზ კომპაორე]] აღარ ხელმძღვანელობდა ქვეყანას. კომპაორეს სახელით გავრცელებულ განცხადებაში ნათქვამია, რომ [[არჩევნები]] ბურკინა ფასოში [[90]] დღის განმავლობაში უნდა ჩატარდეს. [[პრეზიდენტი]]ს გადადგომის შემდეგ, [[ონორე ტრაორე]]მ აიღო მისი ფუნქციები და ამავე დროს გახდა ბურკინა-ფასოს თავდაცვის [[მინისტრი]].<ref>{{Cite web |url=http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре покинул свой пост |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031184429/http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |deadlink=no }}</ref> მეორე დღეს, [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრი]]ს დილას, [[დედაქალაქი|დედაქალაქში]] რამდენიმე წუთის განმავლობაში პრეზიდენტის სასახლის ტერიტორიაზე<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ინტენსიური სროლის ხმა ისმოდა. განხეთქილება მოხდა [[შეიარაღებული ძალები|შეიარაღებულ ძალებში]].<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ამგვარად, პრეზიდენტის გვარდიის უფროსის მოადგილემ, [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკმა]] ისააკ ზიდამ სატელევიზიო მიმართვაში გამოაცხადა, რომ საკუთარ თავზე იღებდა [[სახელმწიფო]]ს მეთაურის როლს და თქვა, რომ „სამოქალაქო და შეიარაღებულმა ძალებმა გადაწყვიტეს ხალხის ბედი საკუთარ ხელში აეღოთ.ეს ძვირი დაუჯდა ბურკინა ფასოს ახალგაზრდობას.მე მინდა დავარწმუნო ისინი, რომ მათი მისწრაფებები [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] ცვლილებებისკენ არ იქნება ღალატი ან იმედგაცრუება, ვიღებ პრეზიდენტის პასუხისმგებლობას და მოვუწოდებ [[დასავლეთი|დასავლეთ]] [[აფრიკა|აფრიკი]]ს ეკონომიკურ და საერთაშორისო [[საზოგადოება]]ს, გამოხატონ თავიანთი მხარდაჭერა ახალი ხელისუფლების მიმართ,ასევე „გარდამავალი ორგანოს შემადგენლობა მოგვიანებით გახდება ცნობილი“.<ref name="europa">{{cite web|url=http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|title=El teniente coronel Issaac Zida asume el poder en Burkina Faso y promete una "transición democrática"|publisher=[[EUROPA PRESS]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101114356/http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|deadlink=no}}</ref><ref name="lenru">{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|title=Власть в Буркина-Фасо захватил подполковник Исаак Зида|publisher=[[Lenta.ru]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101033910/http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|title=Подполковник Исаак Зида захватил власть в Буркина-Фасо|publisher=[[РИА Новости]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101083700/http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|deadlink=no}}</ref> მან ასევე გამოაცხადა, რომ მთელი არმიის კორპუსი, მათ შორის საპრეზიდენტო გვარდიის პოლკები, ხალხის მხარეს გადავიდა<ref>{{cite web|url=http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|title=URGENT/Burkina: Colonel Issaac Zida, vient d’annoncer depuis la Place de la nation, où sont rassemblés de nombreux Burkinabè….. cliquez pour lire la suite|publisher=ivoireweb.net|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101170931/http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|archivedate=2014-11-01|deadlink=yes}}</ref> ასევე გამოაცხადა,რომ მიიღო გადაუდებელი ზომები და თავისი ჯარები განალაგა ქუჩებში.<ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|title=UPDATE 5-Protests force out Burkina president, soldiers vie for power|publisher=[[Reuters]]|date=2014-10-31|accessdate=2014-11-01|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924210128/http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|deadlink=yes}}</ref> საღამოს, ბურკინა ფასოს სამხედრო ხელმძღვანელობის შეხვედრის შემდეგ, სამხედროებმა ერთხმად აირჩიეს [[პოდპოლკოვნიკი]] ისააკ ზიდი გარდამავალი პერიოდის [[სახელმწიფო]] ლიდერად. მისი დანიშვნის შესახებ დოკუმენტს ხელი მოაწერეს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსმა, თავდაცვის მინისტრმა და ქვეყნის პრეზიდენტმა [[ონორე ტრაორემ]]. მან ადრე განაცხადა, რომ პრეზიდენტის პოსტს თავად დაიკავებს.ამრიგად, აღარ იყო საჭირო ერთ დღეში მეორე გადატრიალების შესახებ საუბარი.<ref>{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |title=Военные Буркина-Фасо утвердили нового главу переходного правительства |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102030854/http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |deadlink=no }}</ref> [[2014]] წლის [[17 ნოემბერი|17 ნოემბერს]] პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა მიშელ კაფანდო. ისაკ ზიდა დარჩა გარდამავალი მთავრობის მეთაურად.2014 წლის [[23 ნოემბერი|23 ნოემბერს]] მიშელ კაფანდომ დაამტკიცა ისააკის მთავრობა, რომელშიც ზიდამ, პრემიერ-მინისტრის გარდა, თავდაცვის მინისტრის პოსტიც დაიკავა.[[2015]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]] კაფანდომ ზიდა შეცვალა თავდაცვის მინისტრის პოსტზე.<ref>{{cite web|url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|title=Burkina Faso reshuffles government 3 months before elections|publisher=[[Reuters]]|date=2015-07-20|accessdate=2016-01-20|archive-date=2019-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|archivedate=2019-02-10}}</ref> [[2015]] წლის [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერს]] სამხედრო გადატრიალების შედეგად იგი გადააყენეს და მასთან ერთად დააკავეს პრეზიდენტი კაფანდო.<ref>{{Cite web |url=http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |title=В Буркина-Фасо военные задержали и. о. президента и правительство |access-date=2015-09-17 |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116070846/http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |deadlink=no }}</ref> თუმცა, საერთაშორისო თანამეგობრობის ზეწოლის შედეგად, მოსახლეობისა და არმიის მხრიდან პუტჩისტების მხარდაჭერის არარსებობის გამო, ამ თანამდებობაზე ისევ აღადგინეს.<ref>{{Cite web |url=https://slon.ru/posts/56924 |title=Временное правительство Буркина-Фасо официально вернулось к власти |access-date=2015-09-24 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925072925/https://slon.ru/posts/56924 |deadlink=no }}</ref> 2016 წლის იანვარში მან დატოვა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა,ახლად არჩეული პრეზიდენტის [[კაბორე]]ს ინაუგურაციის შემდეგ და მაშინვე გაემგზავრა [[კანადა|კანადაში]], სადაც მისი [[ოჯახი]] ცხოვრობდა. მან უარი თქვა სამშობლოში დაბრუნებაზე, როდესაც მის წინააღმდეგ ანტიკორუფციული საქმე აღიძრა. 2016 წლის ბოლოს ის [[სამხედრო დანაშაული|სამხედრო]] დეზერტირად გამოცხადდა და დაითხოვილ იქნა [[ჯარი]]დან.<ref name=":0" /> მონაწილეობდა 2020 წლის საპრეზიდენტო [[არჩევნები|არჩევნებში]], რომელშიც ხმების მხოლოდ 1,5 % მიიღო.<ref name=":0" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ზიდა, ისააკ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] la4zw8dto98ekbngd5m8wdgr9tozi3w 5562880 5562879 2026-10-21T16:46:32Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562880 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ისააკ იაკუბა ზიდა''' ({{lang-fr|Isaac Yacouba Zida}}; დ.[[16 ნოემბერი]],[[1965]], [[ზემო ვოლტა]]) — [[ბურკინა-ფასო|ბურკინა-ფასოს]] [[სახელმწიფო]] და სამხედრო მოღვაწე; [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბლეზ კომპაორე|ბლეზ კამპაორე]]ს უშიშროების ყოფილი უფროსი; პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ([[1 ნოემბერი]]-[[17 ნოემბერი]], [[2014]] წელი)<ref name="отставка">{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре объявил о своей отставке |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031174728/http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |deadlink=no }}</ref> და ბურკინა—ფასოს [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ მინისტრი]] [[2014]] წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრიდან]] [[2016]] წლის [[7 იანვარი|7 იანვრამდე]]. სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობისთვის, მას ეს თანამდებობა 2015 წლის 16-დან 23 სექტემბრამდე, ერთი კვირით ჩამოერთვა; ==ბიოგრაფია== [[1993]]-[[1996]] წლებში სწავლობდა პაუს (ბურკინა-ფასო) სამხედრო აკადემიაში, სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა პრეზიდენტის გვარდიის პოლკში. გაიარა ტრენინგი საზღვარგარეთ, [[მაროკო|მაროკოში]], [[კამერუნი|კამერუნში]] ([[2010]]-[[2011]]), ხოლო 2012 წელს [[ფლორიდა|ფლორიდაში]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://africanrulers.ru/main/biographies/burkina-faso_zida/|title=Исаак Зида, глава государства Буркина-Фасо: биография и правление|author=Кусов В.Г.|website=Правители Африки: XXI век|access-date=2022-04-14}}</ref> ესწრებოდა [[ტერორიზმი|ტერორისტულ]] კურსებს. [[2008]]-[[2009]] წლებში ზიდა იყო სამხედრო დამკვირვებელი [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სამშვიდობო მისიაში [[კონგო]]ს დემოკრატიულ [[რესპუბლიკა|რესპუბლიკაში]].<ref name=":0" /> [[2011]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] დაინიშნა [[პრეზიდენტი]]ს გვარდიის პოლკის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=":0" /> [[2014]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]] ბურკინა ფასოში აჯანყების დროს სამხედროებმა განაცხადეს, რომ [[ბლეზ კომპაორე]] აღარ ხელმძღვანელობდა ქვეყანას. კომპაორეს სახელით გავრცელებულ განცხადებაში ნათქვამია, რომ [[არჩევნები]] ბურკინა ფასოში [[90]] დღის განმავლობაში უნდა ჩატარდეს. [[პრეზიდენტი]]ს გადადგომის შემდეგ, [[ონორე ტრაორე]]მ აიღო მისი ფუნქციები და ამავე დროს გახდა ბურკინა-ფასოს თავდაცვის [[მინისტრი]].<ref>{{Cite web |url=http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре покинул свой пост |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031184429/http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |deadlink=no }}</ref> მეორე დღეს, [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრი]]ს დილას, [[დედაქალაქი|დედაქალაქში]] რამდენიმე წუთის განმავლობაში პრეზიდენტის სასახლის ტერიტორიაზე<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ინტენსიური სროლის ხმა ისმოდა. განხეთქილება მოხდა [[შეიარაღებული ძალები|შეიარაღებულ ძალებში]].<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ამგვარად, პრეზიდენტის გვარდიის უფროსის მოადგილემ, [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკმა]] ისააკ ზიდამ სატელევიზიო მიმართვაში გამოაცხადა, რომ საკუთარ თავზე იღებდა [[სახელმწიფო]]ს მეთაურის როლს და თქვა, რომ „სამოქალაქო და შეიარაღებულმა ძალებმა გადაწყვიტეს ხალხის ბედი საკუთარ ხელში აეღოთ.ეს ძვირი დაუჯდა ბურკინა ფასოს ახალგაზრდობას.მე მინდა დავარწმუნო ისინი, რომ მათი მისწრაფებები [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] ცვლილებებისკენ არ იქნება ღალატი ან იმედგაცრუება, ვიღებ პრეზიდენტის პასუხისმგებლობას და მოვუწოდებ [[დასავლეთი|დასავლეთ]] [[აფრიკა|აფრიკი]]ს ეკონომიკურ და საერთაშორისო [[საზოგადოება]]ს, გამოხატონ თავიანთი მხარდაჭერა ახალი ხელისუფლების მიმართ,ასევე „გარდამავალი ორგანოს შემადგენლობა მოგვიანებით გახდება ცნობილი“.<ref name="europa">{{cite web|url=http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|title=El teniente coronel Issaac Zida asume el poder en Burkina Faso y promete una "transición democrática"|publisher=[[EUROPA PRESS]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101114356/http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|deadlink=no}}</ref><ref name="lenru">{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|title=Власть в Буркина-Фасо захватил подполковник Исаак Зида|publisher=[[Lenta.ru]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101033910/http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|title=Подполковник Исаак Зида захватил власть в Буркина-Фасо|publisher=[[РИА Новости]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101083700/http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|deadlink=no}}</ref> მან ასევე გამოაცხადა, რომ მთელი არმიის კორპუსი, მათ შორის საპრეზიდენტო გვარდიის პოლკები, ხალხის მხარეს გადავიდა<ref>{{cite web|url=http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|title=URGENT/Burkina: Colonel Issaac Zida, vient d’annoncer depuis la Place de la nation, où sont rassemblés de nombreux Burkinabè….. cliquez pour lire la suite|publisher=ivoireweb.net|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101170931/http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|archivedate=2014-11-01|deadlink=yes}}</ref> ასევე გამოაცხადა,რომ მიიღო გადაუდებელი ზომები და თავისი ჯარები განალაგა ქუჩებში.<ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|title=UPDATE 5-Protests force out Burkina president, soldiers vie for power|publisher=[[Reuters]]|date=2014-10-31|accessdate=2014-11-01|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924210128/http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|deadlink=yes}}</ref> საღამოს, ბურკინა ფასოს სამხედრო ხელმძღვანელობის შეხვედრის შემდეგ, სამხედროებმა ერთხმად აირჩიეს [[პოდპოლკოვნიკი]] ისააკ ზიდი გარდამავალი პერიოდის [[სახელმწიფო]] ლიდერად. მისი დანიშვნის შესახებ დოკუმენტს ხელი მოაწერეს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსმა, თავდაცვის მინისტრმა და ქვეყნის პრეზიდენტმა [[ონორე ტრაორე]]მ. მან ადრე განაცხადა, რომ პრეზიდენტის პოსტს თავად დაიკავებს.ამრიგად, აღარ იყო საჭირო ერთ დღეში მეორე გადატრიალების შესახებ საუბარი.<ref>{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |title=Военные Буркина-Фасо утвердили нового главу переходного правительства |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102030854/http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |deadlink=no }}</ref> [[2014]] წლის [[17 ნოემბერი|17 ნოემბერს]] პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა მიშელ კაფანდო. ისაკ ზიდა დარჩა გარდამავალი მთავრობის მეთაურად.2014 წლის [[23 ნოემბერი|23 ნოემბერს]] მიშელ კაფანდომ დაამტკიცა ისააკის მთავრობა, რომელშიც ზიდამ, პრემიერ-მინისტრის გარდა, თავდაცვის მინისტრის პოსტიც დაიკავა.[[2015]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]] კაფანდომ ზიდა შეცვალა თავდაცვის მინისტრის პოსტზე.<ref>{{cite web|url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|title=Burkina Faso reshuffles government 3 months before elections|publisher=[[Reuters]]|date=2015-07-20|accessdate=2016-01-20|archive-date=2019-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|archivedate=2019-02-10}}</ref> [[2015]] წლის [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერს]] სამხედრო გადატრიალების შედეგად იგი გადააყენეს და მასთან ერთად დააკავეს პრეზიდენტი კაფანდო.<ref>{{Cite web |url=http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |title=В Буркина-Фасо военные задержали и. о. президента и правительство |access-date=2015-09-17 |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116070846/http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |deadlink=no }}</ref> თუმცა, საერთაშორისო თანამეგობრობის ზეწოლის შედეგად, მოსახლეობისა და არმიის მხრიდან პუტჩისტების მხარდაჭერის არარსებობის გამო, ამ თანამდებობაზე ისევ აღადგინეს.<ref>{{Cite web |url=https://slon.ru/posts/56924 |title=Временное правительство Буркина-Фасо официально вернулось к власти |access-date=2015-09-24 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925072925/https://slon.ru/posts/56924 |deadlink=no }}</ref> 2016 წლის იანვარში მან დატოვა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა,ახლად არჩეული პრეზიდენტის [[კაბორე]]ს ინაუგურაციის შემდეგ და მაშინვე გაემგზავრა [[კანადა|კანადაში]], სადაც მისი [[ოჯახი]] ცხოვრობდა. მან უარი თქვა სამშობლოში დაბრუნებაზე, როდესაც მის წინააღმდეგ ანტიკორუფციული საქმე აღიძრა. 2016 წლის ბოლოს ის [[სამხედრო დანაშაული|სამხედრო]] დეზერტირად გამოცხადდა და დაითხოვილ იქნა [[ჯარი]]დან.<ref name=":0" /> მონაწილეობდა 2020 წლის საპრეზიდენტო [[არჩევნები|არჩევნებში]], რომელშიც ხმების მხოლოდ 1,5 % მიიღო.<ref name=":0" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ზიდა, ისააკ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] j83m4y3zyyuu9mcf6wq2jszklug0zkw 5562882 5562880 2026-10-21T16:47:22Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562882 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ისააკ იაკუბა ზიდა''' ({{lang-fr|Isaac Yacouba Zida}}; დ.[[16 ნოემბერი]],[[1965]], [[ზემო ვოლტა]]) — [[ბურკინა-ფასო|ბურკინა-ფასოს]] [[სახელმწიფო]] და სამხედრო მოღვაწე; [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ბლეზ კომპაორე|ბლეზ კამპაორე]]ს უშიშროების ყოფილი უფროსი; პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ([[1 ნოემბერი]]-[[17 ნოემბერი]], [[2014]] წელი)<ref name="отставка">{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре объявил о своей отставке |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031174728/http://www.echo.msk.ru/news/1428964-echo.html |deadlink=no }}</ref> და ბურკინა—ფასოს [[პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ მინისტრი]] [[2014]] წლის [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრიდან]] [[2016]] წლის [[7 იანვარი|7 იანვრამდე]]. სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობისთვის, მას ეს თანამდებობა 2015 წლის 16-დან 23 სექტემბრამდე, ერთი კვირით ჩამოერთვა; ==ბიოგრაფია== [[1993]]-[[1996]] წლებში სწავლობდა პაუს (ბურკინა-ფასო) სამხედრო აკადემიაში, სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა პრეზიდენტის გვარდიის პოლკში. გაიარა ტრენინგი საზღვარგარეთ, [[მაროკო|მაროკოში]], [[კამერუნი|კამერუნში]] ([[2010]]-[[2011]]), ხოლო 2012 წელს [[ფლორიდა|ფლორიდაში]] ([[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]])<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://africanrulers.ru/main/biographies/burkina-faso_zida/|title=Исаак Зида, глава государства Буркина-Фасо: биография и правление|author=Кусов В.Г.|website=Правители Африки: XXI век|access-date=2022-04-14}}</ref> ესწრებოდა [[ტერორიზმი|ტერორისტულ]] კურსებს. [[2008]]-[[2009]] წლებში ზიდა იყო სამხედრო დამკვირვებელი [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერო]]ს სამშვიდობო მისიაში [[კონგო]]ს დემოკრატიულ [[რესპუბლიკა|რესპუბლიკაში]].<ref name=":0" /> [[2011]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] დაინიშნა [[პრეზიდენტი]]ს გვარდიის პოლკის მეთაურის მოადგილედ.<ref name=":0" /> [[2014]] წლის [[31 ოქტომბერი|31 ოქტომბერს]] ბურკინა ფასოში აჯანყების დროს სამხედროებმა განაცხადეს, რომ [[ბლეზ კომპაორე]] აღარ ხელმძღვანელობდა ქვეყანას. კომპაორეს სახელით გავრცელებულ განცხადებაში ნათქვამია, რომ [[არჩევნები]] ბურკინა ფასოში [[90]] დღის განმავლობაში უნდა ჩატარდეს. [[პრეზიდენტი]]ს გადადგომის შემდეგ, [[ონორე ტრაორე]]მ აიღო მისი ფუნქციები და ამავე დროს გახდა ბურკინა-ფასოს თავდაცვის [[მინისტრი]].<ref>{{Cite web |url=http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |title=Президент Буркина-Фасо Блез Компаоре покинул свой пост |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141031184429/http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1546500 |deadlink=no }}</ref> მეორე დღეს, [[1 ნოემბერი|1 ნოემბრი]]ს დილას, [[დედაქალაქი|დედაქალაქში]] რამდენიმე წუთის განმავლობაში პრეზიდენტის სასახლის ტერიტორიაზე<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ინტენსიური სროლის ხმა ისმოდა. განხეთქილება მოხდა [[შეიარაღებული ძალები|შეიარაღებულ ძალებში]].<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2014/11/141101_rn_burkina_faso_split|title=В вооруженных силах Буркина Фасо наметился раскол|publisher=[[BBC Russian]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01}}</ref> ამგვარად, პრეზიდენტის გვარდიის უფროსის მოადგილემ, [[პოლკოვნიკი|პოლკოვნიკმა]] ისააკ ზიდამ სატელევიზიო მიმართვაში გამოაცხადა, რომ საკუთარ თავზე იღებდა [[სახელმწიფო]]ს მეთაურის როლს და თქვა, რომ „სამოქალაქო და შეიარაღებულმა ძალებმა გადაწყვიტეს ხალხის ბედი საკუთარ ხელში აეღოთ.ეს ძვირი დაუჯდა ბურკინა ფასოს ახალგაზრდობას.მე მინდა დავარწმუნო ისინი, რომ მათი მისწრაფებები [[დემოკრატია|დემოკრატიული]] ცვლილებებისკენ არ იქნება ღალატი ან იმედგაცრუება, ვიღებ პრეზიდენტის პასუხისმგებლობას და მოვუწოდებ [[დასავლეთი|დასავლეთ]] [[აფრიკა|აფრიკი]]ს ეკონომიკურ და საერთაშორისო [[საზოგადოება]]ს, გამოხატონ თავიანთი მხარდაჭერა ახალი ხელისუფლების მიმართ,ასევე „გარდამავალი ორგანოს შემადგენლობა მოგვიანებით გახდება ცნობილი“.<ref name="europa">{{cite web|url=http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|title=El teniente coronel Issaac Zida asume el poder en Burkina Faso y promete una "transición democrática"|publisher=[[EUROPA PRESS]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101114356/http://www.europapress.es/internacional/noticia-teniente-coronel-issaac-zida-asume-poder-burkina-faso-promete-transicion-democratica-20141101055742.html|deadlink=no}}</ref><ref name="lenru">{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|title=Власть в Буркина-Фасо захватил подполковник Исаак Зида|publisher=[[Lenta.ru]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101033910/http://lenta.ru/news/2014/11/01/zida/|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|title=Подполковник Исаак Зида захватил власть в Буркина-Фасо|publisher=[[РИА Новости]]|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archive-date=2014-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101083700/http://ria.ru/world/20141101/1031257998.html|deadlink=no}}</ref> მან ასევე გამოაცხადა, რომ მთელი არმიის კორპუსი, მათ შორის საპრეზიდენტო გვარდიის პოლკები, ხალხის მხარეს გადავიდა<ref>{{cite web|url=http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|title=URGENT/Burkina: Colonel Issaac Zida, vient d’annoncer depuis la Place de la nation, où sont rassemblés de nombreux Burkinabè….. cliquez pour lire la suite|publisher=ivoireweb.net|date=2014-11-01|accessdate=2014-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101170931/http://www.ivoireweb.net/urgentburkina-colonel-issaac-zida-vient-dannoncer-depuis-place-nation-rassembles-nombreux-burkinabe-cliquez-lire-suite/|archivedate=2014-11-01|deadlink=yes}}</ref> ასევე გამოაცხადა,რომ მიიღო გადაუდებელი ზომები და თავისი ჯარები განალაგა ქუჩებში.<ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|title=UPDATE 5-Protests force out Burkina president, soldiers vie for power|publisher=[[Reuters]]|date=2014-10-31|accessdate=2014-11-01|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924210128/http://www.reuters.com/article/2014/10/31/burkina-politics-idUSL5N0SQ1L320141031|deadlink=yes}}</ref> საღამოს, ბურკინა ფასოს სამხედრო ხელმძღვანელობის შეხვედრის შემდეგ, სამხედროებმა ერთხმად აირჩიეს [[პოდპოლკოვნიკი]] ისააკ ზიდი გარდამავალი პერიოდის [[სახელმწიფო]] ლიდერად. მისი დანიშვნის შესახებ დოკუმენტს ხელი მოაწერეს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსმა, თავდაცვის მინისტრმა და ქვეყნის პრეზიდენტმა [[ონორე ტრაორე]]მ. მან ადრე განაცხადა, რომ პრეზიდენტის პოსტს თავად დაიკავებს.ამრიგად, აღარ იყო საჭირო ერთ დღეში მეორე გადატრიალების შესახებ საუბარი.<ref>{{Cite web |url=http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |title=Военные Буркина-Фасо утвердили нового главу переходного правительства |access-date=2014-11-01 |archive-date=2014-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102030854/http://www.echo.msk.ru/news/1429500-echo.html |deadlink=no }}</ref> [[2014]] წლის [[17 ნოემბერი|17 ნოემბერს]] პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა მიშელ კაფანდო. ისაკ ზიდა დარჩა გარდამავალი მთავრობის მეთაურად.2014 წლის [[23 ნოემბერი|23 ნოემბერს]] მიშელ კაფანდომ დაამტკიცა ისააკის მთავრობა, რომელშიც ზიდამ, პრემიერ-მინისტრის გარდა, თავდაცვის მინისტრის პოსტიც დაიკავა.[[2015]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]] კაფანდომ ზიდა შეცვალა თავდაცვის მინისტრის პოსტზე.<ref>{{cite web|url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|title=Burkina Faso reshuffles government 3 months before elections|publisher=[[Reuters]]|date=2015-07-20|accessdate=2016-01-20|archive-date=2019-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190210215102/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN0PU0HN20150720|archivedate=2019-02-10}}</ref> [[2015]] წლის [[16 სექტემბერი|16 სექტემბერს]] სამხედრო გადატრიალების შედეგად იგი გადააყენეს და მასთან ერთად დააკავეს პრეზიდენტი კაფანდო.<ref>{{Cite web |url=http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |title=В Буркина-Фасо военные задержали и. о. президента и правительство |access-date=2015-09-17 |archive-date=2021-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116070846/http://warsonline.info/afrika-obschee/v-burkina-faso-voennie-zaderzhali-i-o-prezidenta-i-pravitelstvo.html |deadlink=no }}</ref> თუმცა, საერთაშორისო თანამეგობრობის ზეწოლის შედეგად, მოსახლეობისა და არმიის მხრიდან პუტჩისტების მხარდაჭერის არარსებობის გამო, ამ თანამდებობაზე ისევ აღადგინეს.<ref>{{Cite web |url=https://slon.ru/posts/56924 |title=Временное правительство Буркина-Фасо официально вернулось к власти |access-date=2015-09-24 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925072925/https://slon.ru/posts/56924 |deadlink=no }}</ref> 2016 წლის იანვარში მან დატოვა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, ახლად არჩეული პრეზიდენტის [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]ს ინაუგურაციის შემდეგ და მაშინვე გაემგზავრა [[კანადა|კანადაში]], სადაც მისი [[ოჯახი]] ცხოვრობდა. მან უარი თქვა სამშობლოში დაბრუნებაზე, როდესაც მის წინააღმდეგ ანტიკორუფციული საქმე აღიძრა. 2016 წლის ბოლოს ის [[სამხედრო დანაშაული|სამხედრო]] დეზერტირად გამოცხადდა და დაითხოვეს [[ჯარი]]დან.<ref name=":0" /> მონაწილეობდა 2020 წლის საპრეზიდენტო [[არჩევნები|არჩევნებში]], რომელშიც ხმების მხოლოდ 1,5 % მიიღო.<ref name=":0" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ზიდა, ისააკ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:დამხობილი პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] p9o6dgv3ilwi162gy78jlf8lxf3ood9 0 569198 5563082 5494400 2026-10-21T20:50:21Z Otogi 27089 5563082 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ლამინე იამალი |სურათი = Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ლამინე იამალ ნასრაუი ებანა |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2007|7|13}} |დაბადების ადგილი = ესპლუგეს-დე-ლობრეგატი, [[ესპანეთი]] |სიმაღლე = 180 [[სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|მარჯვენა გარემარბი]] |მიმდინარე კლუბი = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |ნომერი = 10 |ახალგაზრდული წელი1 = 2012–2013 |ახალგაზრდული კლუბი1 = ლა ტორეტა |ახალგაზრდული წელი2 = 2014–2023 |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |წელი1 = 2022–2023 |კლუბი1 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა B]] |მატჩი1 = 1 |გოლი1 = 0 |წელი2 = 2023– |კლუბი2 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |მატჩი2 = 100 |გოლი2 = 29 |ეროვნული წელი1 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები1 = ესპანეთი 15-წლ. |ეროვნული მატჩი1 = 4 |ეროვნული გოლი1 = 1 |ეროვნული წელი2 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები2 = ესპანეთი 16-წლ. |ეროვნული მატჩი2 = 6 |ეროვნული გოლი2 = 3 |ეროვნული წელი3 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები3 = ესპანეთი 17-წლ. |ეროვნული მატჩი3 = 20 |ეროვნული გოლი3 = 8 |ეროვნული წელი4 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები4 = ესპანეთი 19-წლ. |ეროვნული მატჩი4 = 1 |ეროვნული გოლი4 = 0 |ეროვნული წელი5 = 2023– |ეროვნული ნაკრები5 = [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]] |ეროვნული მატჩი5 = 25 |ეროვნული გოლი5 = 6 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 11 აპრილი, 2026 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 31 მარტი, 2026 }} '''ლამინე იამალ ნასრაუი ებანა''' ({{lang2|ca|es|Lamine Yamal Nasraoui Ebana}}; დ. [[13 ივლისი]], [[2007]], ესპლუგეს-დე-ლობრეგატი, [[ბარსელონის პროვინცია]], [[ესპანეთი]]) — [[ესპანელები|ესპანელი]] [[ფეხბურთელი]], [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|„ბარსელონასა“]] და [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთის ეროვნული ნაკრების]] [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|მარჯვენა გარემარბი]]. აღიარებულია მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად.<ref>[https://www.givemesport.com/best-young-players-in-world-football-soccer-ranked/ The 25 best young players in world football right now ranked in order]</ref> ==სანაკრებო კარიერა== [[2021]] წლიდან იცავდა ესპანეთის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებს]], მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში [[2023]] წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბერს]], [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონატის]] შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] წინააღმდეგ გამართულ მატჩში შედგა. ლამინე იამალი მოედანზე შეხვედრის 44-ე წუთზე [[დანი ოლმო]]ს ნაცვლად შემოვიდა, ხოლო 74-ე წუთზე თავის პირველ სანაკრებო მატჩში პირველი გოლიც გაიტანა.<ref>Georgia 1–7 Spain / [https://www.11v11.com/matches/georgia-v-spain-08-september-2023-380632/ European Championship Qualifying].</ref> ==სანაკრებო სტატისტიკა== {{updated|12 ოქტომბერი, 2024}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="3"|[[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]]<br />{{დროშანიშანი|ესპანეთი}} |- |2023||4||2 |- |2024||13||1 |- !colspan="2"|ჯამში!!17!!3 |} ==მიღწევები== ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} ბარსელონა * [[ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი|ლა ლიგა]]: 2022–23,<ref>[https://web.archive.org/web/20181202111602/https://www.fcbarcelona.com/ FC Barcelona, Liga champions 2022/23!]</ref> 2024-25 * [[ესპანეთის საფეხბურთო თასი|ესპანეთის თასი]]: 2024-25 * [[ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი|ესპანეთის სუპერთასი]]: 2025 ===სანაკრებო=== ; {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]] * [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონი]]: [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024]] ===ინდივიდუალური=== * ლა ლიგის თვის მოთამაშე 23 წლამდე ფეხბურთელთა შორის: აგვისტო 2023 * ლა ლიგის სეზონის მოთამაშე 23 წლამდე ფეხბურთელთა შორის: 2023–24<ref>[https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4029590/fc-barcelona-winners-at-the-laliga-awards OFFICIAL: FC Barcelona winners at the LALIGA Awards]</ref> * ''Tuttosport's'' ყველაზე ახალგაზრდა დაჯილდოვებული: 2023<ref>[https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/3788705/aitana-bonmati-and-lamine-yamal-win-golden-boy-2023-awards Aitana Bonmatí and Lamine Yamal win Golden Boy 2023 awards]</ref> * Globe Soccer Awards – საუკეთესო დამწყები მოთამაშე: 2024<ref>[https://web.archive.org/web/20240529073640/https://www.globesoccer.com/winners/lamine-yamal-emerging-player-2024/ Lamine Yamal (Emerging Player)]</ref> * IFFHS-ის უეფა-ს მამაკაცთა ახალგაზრდული (20 წლამდელთა) სიმბოლური გუნდი: 2023<ref>{{Cite web |url=https://iffhs.com/posts/3387 |title=IFFHS Men's Youth (U20) UEFA Team 2023 |access-date=2024-07-13 |archive-date=2024-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207122604/https://iffhs.com/posts/3387 }}</ref> * უეფა-ს ევროპის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 2023<ref>[https://web.archive.org/web/20231215211504/https://www.uefa.com/under17/news/0281-180c7c9f5b3a-1c2b2785d1e8-1000--2023-under-17-euro-top-scorers/ 2023 Under-17 EURO: Top scorers]</ref> * უეფა-ს ევროპის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატის სიმბოლური გუნდი: 2023<ref>[https://web.archive.org/web/20231209191823/https://www.uefa.com/under17/news/0282-1838df4ead94-bd5ca598e6c8-1000--2023-uefa-european-under-17-championship-team-of-the-tourn/ 2023 UEFA European Under-17 Championship Team of the Rezwan Tournament]</ref> * ლა ლიგის თვის გოლი: 2024 წლის მარტი<ref>[https://www.laliga.com/en-GB/news/lamine-yamal-wins-laliga-ea-sports-goal-of-the-month-for-march Lamine Yamal wins LALIGA EA SPORTS Goal of the Month for March]</ref> * [[ოქროს ბურთი]] ''მეორე ადგილი'': 2025 ==ფაქტები== * 2024 წლის მაისის ბოლოს ლა ლიგის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშედ „ბარსელონას“ 16 წლის გარემარბი ლამინ იამალი დასახელდა, რომელმაც ჩემპიონატის 37 მატჩში ხუთი გოლი გაიტანა და ამდენივე შედეგიანი გადაცემა შეასრულა.<ref>[https://1tv.ge/news/lamin-iamali-la-ligas-sauketeso-akhalgazrda-motamashea-1tvsport/ ლამინ იამალი ლა ლიგის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშეა]</ref> * 2023 წლის 8 სექტემ­ბერს საქართველოს ნაკრების წინააღმდეგ ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში ლამინ იამალის დებიუტი შედგა 16 წლისა და 57 დღის ასაკში, რის შედეგადაც იგი [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|„ფურია როხას“]] ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა და გავის რეკორდი გააუმჯობესა. ამასთან, ლამინმა გოლიც გაიტანა და, OptaJose-ს ინფორმაიცით, ისტორიაში მე-3 ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე გახდა, ვინც ევროპული ქვეყნისთვის გოლი გაიტანა. * 16 წლისა და 38 დღის იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე, რომელმაც „ბარ­სე­ლო­ნას“ მაისურით ლა ლიგის თამაში ძირითადი შემადგენლობიდან დაიწყო. * ლამინე იამალმა 2023–24 წლების სეზონში ყველაზე მეტი წარმატებული დრიბლინგი შეასრულა ტოპ 5 ქვეყნების ჩემპიონატებში. პორტალმა Sofascore-მა შეადგინა საუკეთესო დრიბლიორების რეიტინგი იმ მოთამაშეებს შორის, რომლებსაც ამ სეზონში დრიბლინგის მინიმუმ 50 მცდელობა ჰქონდათ. „ბარსელონას“ 16 წლის გარემარბმა დრიბლინგების 70.6 პროცენტის რეალიზება შეძლო — 51-დან 36 წარმატებული დრიბლინგი. რეიტინგში მეორე ადგილზეა ჟოაო კანსელო, მესამეზე — ბრუნო გიმარაეში.<ref>[https://1tv.ge/news/lamin-iamali-top-5-ligebis-sauketeso-driblioria-1tvsport/ ლამინ იამალი TOP 5 ლიგების საუკეთესო დრიბლიორია]</ref><ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90-45488/ |title=იამალი საუკეთესო დრიბლიორია |access-date=2025-01-28 |archive-date=2025-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128194614/https://lelo.ge/article/%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90-45488/ }}</ref> * 16 წლის და 362 დღის ლამინე იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, ვინც მსოფლიოს ან ევროპის ჩემპიონატის ნახევარფინალში ითამაშა. მან გააუმჯობესა პელეს (17 წლის და 244 დღის) რეკორდი, რომელიც დამყარდა 1958 წელს, ასევე საფრანგეთთან მატჩში. * 16 წლის და 362 დღის ლამინე იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, რომელმაც დაამხო პელეს (17 წლის და 239 დღის) კიდევ ერთი რეკორდი.<ref>[https://lelo.ge/article/video-ევრო-2024-12-ფინალი-ესპანეთი-21-საფრანგეთი-ბიჭი-რომელმაც-ერთ-საღამოს-პელეს-ორი-რეკორდი-დაამხო-სტატისტიკა-ფაქტები-შეფასებები-47705/ ბიჭი, რომელმაც ერთ საღამოს პელეს ორი რეკორდი დაამხო]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Lamine Yamal|ლამინ იამალი}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129404/lamine-yamal-nasraoui-ebana ლამინე იამალი] — „ბარსელონას“ ოფიციალურ საიტზე * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/lamine-yamal-absoluta ლამინე იამალი] — ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე * [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250176450/ ლამინე იამალი] — UEFA-ს ოფიციალურ საიტზე {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[http://www.90minut.pl/kariera.php?id=47700 90minut] • [https://www.11v11.com/players/lamine-yamal-274106/ AFS] • [https://bdfa.com.ar/jugadores-143290.html BDFA] • [https://www.bdfutbol.com/en/j/j304240.html BDFutbol] • [https://eu-football.info/_player.php?id=32440 EU-Football.info] • [https://fbref.com/en/players/82ec26c1/ FBref.com] • [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/523081 FootballDatabase.eu] • [https://www.fussballdaten.de/person/lamine-yamal/ Fussballdaten.de] • [https://www.kicker.de/lamine-yamal/spieler Kicker.de] • [https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur102481.html L’Équipe] • [https://www.lapreferente.com/J363051/.html lapreferente.com] • [https://national-football-teams.com/player/92078/Lamine_Yamal.html National Football Teams.com] • [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=176764 Soccerbase] • [https://int.soccerway.com/players/-/864378/ Soccerway] • [https://www.playmakerstats.com/player.php?id=1013243 playmarkerstats.com]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} • [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/937958 Transfermarkt] • [https://www.worldfootball.net/player_summary/lamine-yamal/ WorldFootball.net] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://lelo.ge/tags/ლამინ%20იამალი/ Lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250425215256/https://lelo.ge/tags/%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%20%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98/ |date=2025-04-25 }} • [https://1tv.ge/news_tag/lamin-iamali/ 1tv.ge] |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარსელონის შემადგენლობა}} {{DEFAULTSORT:იამალი, ლამინე}} [[კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2007]] [[კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში]] sx55r8jvne0zvezyoipkypcd1bbb0i8 5563083 5563082 2026-10-21T20:51:30Z Otogi 27089 5563083 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ლამინე იამალი |სურათი = Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ლამინე იამალ ნასრაუი ებანა |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2007|7|13}} |დაბადების ადგილი = ესპლუგეს-დე-ლობრეგატი, [[ესპანეთი]] |სიმაღლე = 180 [[სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|მარჯვენა გარემარბი]] |მიმდინარე კლუბი = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |ნომერი = 10 |ახალგაზრდული წელი1 = 2012–2013 |ახალგაზრდული კლუბი1 = ლა ტორეტა |ახალგაზრდული წელი2 = 2014–2023 |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |წელი1 = 2022–2023 |კლუბი1 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა B]] |მატჩი1 = 1 |გოლი1 = 0 |წელი2 = 2023– |კლუბი2 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |მატჩი2 = 110 |გოლი2 = 38 |ეროვნული წელი1 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები1 = ესპანეთი 15-წლ. |ეროვნული მატჩი1 = 4 |ეროვნული გოლი1 = 1 |ეროვნული წელი2 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები2 = ესპანეთი 16-წლ. |ეროვნული მატჩი2 = 6 |ეროვნული გოლი2 = 3 |ეროვნული წელი3 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები3 = ესპანეთი 17-წლ. |ეროვნული მატჩი3 = 20 |ეროვნული გოლი3 = 8 |ეროვნული წელი4 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები4 = ესპანეთი 19-წლ. |ეროვნული მატჩი4 = 1 |ეროვნული გოლი4 = 0 |ეროვნული წელი5 = 2023– |ეროვნული ნაკრები5 = [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]] |ეროვნული მატჩი5 = 25 |ეროვნული გოლი5 = 6 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 11 აპრილი, 2026 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 31 მარტი, 2026 }} '''ლამინე იამალ ნასრაუი ებანა''' ({{lang2|ca|es|Lamine Yamal Nasraoui Ebana}}; დ. [[13 ივლისი]], [[2007]], ესპლუგეს-დე-ლობრეგატი, [[ბარსელონის პროვინცია]], [[ესპანეთი]]) — [[ესპანელები|ესპანელი]] [[ფეხბურთელი]], [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|„ბარსელონასა“]] და [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთის ეროვნული ნაკრების]] [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|მარჯვენა გარემარბი]]. აღიარებულია მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად.<ref>[https://www.givemesport.com/best-young-players-in-world-football-soccer-ranked/ The 25 best young players in world football right now ranked in order]</ref> ==სანაკრებო კარიერა== [[2021]] წლიდან იცავდა ესპანეთის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებს]], მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში [[2023]] წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბერს]], [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონატის]] შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] წინააღმდეგ გამართულ მატჩში შედგა. ლამინე იამალი მოედანზე შეხვედრის 44-ე წუთზე [[დანი ოლმო]]ს ნაცვლად შემოვიდა, ხოლო 74-ე წუთზე თავის პირველ სანაკრებო მატჩში პირველი გოლიც გაიტანა.<ref>Georgia 1–7 Spain / [https://www.11v11.com/matches/georgia-v-spain-08-september-2023-380632/ European Championship Qualifying].</ref> ==სანაკრებო სტატისტიკა== {{updated|12 ოქტომბერი, 2024}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="3"|[[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]]<br />{{დროშანიშანი|ესპანეთი}} |- |2023||4||2 |- |2024||13||1 |- !colspan="2"|ჯამში!!17!!3 |} ==მიღწევები== ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} ბარსელონა * [[ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი|ლა ლიგა]]: 2022–23,<ref>[https://web.archive.org/web/20181202111602/https://www.fcbarcelona.com/ FC Barcelona, Liga champions 2022/23!]</ref> 2024-25 * [[ესპანეთის საფეხბურთო თასი|ესპანეთის თასი]]: 2024-25 * [[ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი|ესპანეთის სუპერთასი]]: 2025 ===სანაკრებო=== ; {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]] * [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონი]]: [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024]] ===ინდივიდუალური=== * ლა ლიგის თვის მოთამაშე 23 წლამდე ფეხბურთელთა შორის: აგვისტო 2023 * ლა ლიგის სეზონის მოთამაშე 23 წლამდე ფეხბურთელთა შორის: 2023–24<ref>[https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4029590/fc-barcelona-winners-at-the-laliga-awards OFFICIAL: FC Barcelona winners at the LALIGA Awards]</ref> * ''Tuttosport's'' ყველაზე ახალგაზრდა დაჯილდოვებული: 2023<ref>[https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/3788705/aitana-bonmati-and-lamine-yamal-win-golden-boy-2023-awards Aitana Bonmatí and Lamine Yamal win Golden Boy 2023 awards]</ref> * Globe Soccer Awards – საუკეთესო დამწყები მოთამაშე: 2024<ref>[https://web.archive.org/web/20240529073640/https://www.globesoccer.com/winners/lamine-yamal-emerging-player-2024/ Lamine Yamal (Emerging Player)]</ref> * IFFHS-ის უეფა-ს მამაკაცთა ახალგაზრდული (20 წლამდელთა) სიმბოლური გუნდი: 2023<ref>{{Cite web |url=https://iffhs.com/posts/3387 |title=IFFHS Men's Youth (U20) UEFA Team 2023 |access-date=2024-07-13 |archive-date=2024-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207122604/https://iffhs.com/posts/3387 }}</ref> * უეფა-ს ევროპის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 2023<ref>[https://web.archive.org/web/20231215211504/https://www.uefa.com/under17/news/0281-180c7c9f5b3a-1c2b2785d1e8-1000--2023-under-17-euro-top-scorers/ 2023 Under-17 EURO: Top scorers]</ref> * უეფა-ს ევროპის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატის სიმბოლური გუნდი: 2023<ref>[https://web.archive.org/web/20231209191823/https://www.uefa.com/under17/news/0282-1838df4ead94-bd5ca598e6c8-1000--2023-uefa-european-under-17-championship-team-of-the-tourn/ 2023 UEFA European Under-17 Championship Team of the Rezwan Tournament]</ref> * ლა ლიგის თვის გოლი: 2024 წლის მარტი<ref>[https://www.laliga.com/en-GB/news/lamine-yamal-wins-laliga-ea-sports-goal-of-the-month-for-march Lamine Yamal wins LALIGA EA SPORTS Goal of the Month for March]</ref> * [[ოქროს ბურთი]] ''მეორე ადგილი'': 2025 ==ფაქტები== * 2024 წლის მაისის ბოლოს ლა ლიგის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშედ „ბარსელონას“ 16 წლის გარემარბი ლამინ იამალი დასახელდა, რომელმაც ჩემპიონატის 37 მატჩში ხუთი გოლი გაიტანა და ამდენივე შედეგიანი გადაცემა შეასრულა.<ref>[https://1tv.ge/news/lamin-iamali-la-ligas-sauketeso-akhalgazrda-motamashea-1tvsport/ ლამინ იამალი ლა ლიგის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშეა]</ref> * 2023 წლის 8 სექტემ­ბერს საქართველოს ნაკრების წინააღმდეგ ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში ლამინ იამალის დებიუტი შედგა 16 წლისა და 57 დღის ასაკში, რის შედეგადაც იგი [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|„ფურია როხას“]] ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა და გავის რეკორდი გააუმჯობესა. ამასთან, ლამინმა გოლიც გაიტანა და, OptaJose-ს ინფორმაიცით, ისტორიაში მე-3 ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე გახდა, ვინც ევროპული ქვეყნისთვის გოლი გაიტანა. * 16 წლისა და 38 დღის იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე, რომელმაც „ბარ­სე­ლო­ნას“ მაისურით ლა ლიგის თამაში ძირითადი შემადგენლობიდან დაიწყო. * ლამინე იამალმა 2023–24 წლების სეზონში ყველაზე მეტი წარმატებული დრიბლინგი შეასრულა ტოპ 5 ქვეყნების ჩემპიონატებში. პორტალმა Sofascore-მა შეადგინა საუკეთესო დრიბლიორების რეიტინგი იმ მოთამაშეებს შორის, რომლებსაც ამ სეზონში დრიბლინგის მინიმუმ 50 მცდელობა ჰქონდათ. „ბარსელონას“ 16 წლის გარემარბმა დრიბლინგების 70.6 პროცენტის რეალიზება შეძლო — 51-დან 36 წარმატებული დრიბლინგი. რეიტინგში მეორე ადგილზეა ჟოაო კანსელო, მესამეზე — ბრუნო გიმარაეში.<ref>[https://1tv.ge/news/lamin-iamali-top-5-ligebis-sauketeso-driblioria-1tvsport/ ლამინ იამალი TOP 5 ლიგების საუკეთესო დრიბლიორია]</ref><ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90-45488/ |title=იამალი საუკეთესო დრიბლიორია |access-date=2025-01-28 |archive-date=2025-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128194614/https://lelo.ge/article/%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90-45488/ }}</ref> * 16 წლის და 362 დღის ლამინე იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, ვინც მსოფლიოს ან ევროპის ჩემპიონატის ნახევარფინალში ითამაშა. მან გააუმჯობესა პელეს (17 წლის და 244 დღის) რეკორდი, რომელიც დამყარდა 1958 წელს, ასევე საფრანგეთთან მატჩში. * 16 წლის და 362 დღის ლამინე იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, რომელმაც დაამხო პელეს (17 წლის და 239 დღის) კიდევ ერთი რეკორდი.<ref>[https://lelo.ge/article/video-ევრო-2024-12-ფინალი-ესპანეთი-21-საფრანგეთი-ბიჭი-რომელმაც-ერთ-საღამოს-პელეს-ორი-რეკორდი-დაამხო-სტატისტიკა-ფაქტები-შეფასებები-47705/ ბიჭი, რომელმაც ერთ საღამოს პელეს ორი რეკორდი დაამხო]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Lamine Yamal|ლამინ იამალი}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129404/lamine-yamal-nasraoui-ebana ლამინე იამალი] — „ბარსელონას“ ოფიციალურ საიტზე * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/lamine-yamal-absoluta ლამინე იამალი] — ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე * [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250176450/ ლამინე იამალი] — UEFA-ს ოფიციალურ საიტზე {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[http://www.90minut.pl/kariera.php?id=47700 90minut] • [https://www.11v11.com/players/lamine-yamal-274106/ AFS] • [https://bdfa.com.ar/jugadores-143290.html BDFA] • [https://www.bdfutbol.com/en/j/j304240.html BDFutbol] • [https://eu-football.info/_player.php?id=32440 EU-Football.info] • [https://fbref.com/en/players/82ec26c1/ FBref.com] • [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/523081 FootballDatabase.eu] • [https://www.fussballdaten.de/person/lamine-yamal/ Fussballdaten.de] • [https://www.kicker.de/lamine-yamal/spieler Kicker.de] • [https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur102481.html L’Équipe] • [https://www.lapreferente.com/J363051/.html lapreferente.com] • [https://national-football-teams.com/player/92078/Lamine_Yamal.html National Football Teams.com] • [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=176764 Soccerbase] • [https://int.soccerway.com/players/-/864378/ Soccerway] • [https://www.playmakerstats.com/player.php?id=1013243 playmarkerstats.com]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} • [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/937958 Transfermarkt] • [https://www.worldfootball.net/player_summary/lamine-yamal/ WorldFootball.net] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://lelo.ge/tags/ლამინ%20იამალი/ Lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250425215256/https://lelo.ge/tags/%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%20%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98/ |date=2025-04-25 }} • [https://1tv.ge/news_tag/lamin-iamali/ 1tv.ge] |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარსელონის შემადგენლობა}} {{DEFAULTSORT:იამალი, ლამინე}} [[კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2007]] [[კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში]] hgkj2xsyrjgwilzc8dkqfk4ywf6d57s 5563119 5563083 2026-10-22T00:14:18Z Otogi 27089 5563119 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ლამინე იამალი |სურათი = Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ლამინე იამალ ნასრაუი ებანა |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|2007|7|13}} |დაბადების ადგილი = ესპლუგეს-დე-ლობრეგატი, [[ესპანეთი]] |სიმაღლე = 180 [[სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|მარჯვენა გარემარბი]] |მიმდინარე კლუბი = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |ნომერი = 10 |ახალგაზრდული წელი1 = 2012–2013 |ახალგაზრდული კლუბი1 = ლა ტორეტა |ახალგაზრდული წელი2 = 2014–2023 |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |წელი1 = 2022–2023 |კლუბი1 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა B]] |მატჩი1 = 1 |გოლი1 = 0 |წელი2 = 2023– |კლუბი2 = [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |მატჩი2 = 110 |გოლი2 = 38 |ეროვნული წელი1 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები1 = ესპანეთი 15-წლ. |ეროვნული მატჩი1 = 4 |ეროვნული გოლი1 = 1 |ეროვნული წელი2 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები2 = ესპანეთი 16-წლ. |ეროვნული მატჩი2 = 6 |ეროვნული გოლი2 = 3 |ეროვნული წელი3 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები3 = ესპანეთი 17-წლ. |ეროვნული მატჩი3 = 20 |ეროვნული გოლი3 = 8 |ეროვნული წელი4 = 2019–2020 |ეროვნული ნაკრები4 = ესპანეთი 19-წლ. |ეროვნული მატჩი4 = 1 |ეროვნული გოლი4 = 0 |ეროვნული წელი5 = 2023– |ეროვნული ნაკრები5 = [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]] |ეროვნული მატჩი5 = 25 |ეროვნული გოლი5 = 6 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = 11 აპრილი, 2026 |ეროვნული ნაკრები-განახლება = 31 მარტი, 2026 }} '''ლამინე იამალ ნასრაუი ებანა''' ({{lang2|ca|es|Lamine Yamal Nasraoui Ebana}}; დ. [[13 ივლისი]], [[2007]], ესპლუგეს-დე-ლობრეგატი, [[ბარსელონის პროვინცია]], [[ესპანეთი]]) — [[ესპანელები|ესპანელი]] [[ფეხბურთელი]], [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|„ბარსელონასა“]] და [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთის ეროვნული ნაკრების]] [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|მარჯვენა გარემარბი]]. აღიარებულია მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად.<ref>[https://www.givemesport.com/best-young-players-in-world-football-soccer-ranked/ The 25 best young players in world football right now ranked in order]</ref> ==სანაკრებო კარიერა== [[2021]] წლიდან იცავდა ესპანეთის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებს]], მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში [[2023]] წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბერს]], [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონატის]] შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში, [[საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საქართველოს ეროვნული ნაკრების]] წინააღმდეგ გამართულ მატჩში შედგა. ლამინე იამალი მოედანზე შეხვედრის 44-ე წუთზე [[დანი ოლმო]]ს ნაცვლად შემოვიდა, ხოლო 74-ე წუთზე თავის პირველ სანაკრებო მატჩში პირველი გოლიც გაიტანა.<ref>Georgia 1–7 Spain / [https://www.11v11.com/matches/georgia-v-spain-08-september-2023-380632/ European Championship Qualifying].</ref> ==სანაკრებო სტატისტიკა== {{updated|12 ოქტომბერი, 2024}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="3"|[[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]]<br />{{დროშანიშანი|ესპანეთი}} |- |2023||4||2 |- |2024||13||1 |- !colspan="2"|ჯამში!!17!!3 |} ==მიღწევები== ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} ბარსელონა * [[ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი|ლა ლიგა]]: 2022–23,<ref>[https://web.archive.org/web/20181202111602/https://www.fcbarcelona.com/ FC Barcelona, Liga champions 2022/23!]</ref> 2024-25 * [[ესპანეთის საფეხბურთო თასი|ესპანეთის თასი]]: 2024-25 * [[ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი|ესპანეთის სუპერთასი]]: 2025 ===სანაკრებო=== ; {{დროშანიშანი|ესპანეთი}} [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ესპანეთი]] * [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი|ევროპის ჩემპიონი]]: [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2024|2024]] ===ინდივიდუალური=== * ლა ლიგის თვის მოთამაშე 23 წლამდე ფეხბურთელთა შორის: აგვისტო 2023 * ლა ლიგის სეზონის მოთამაშე 23 წლამდე ფეხბურთელთა შორის: 2023–24<ref>[https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4029590/fc-barcelona-winners-at-the-laliga-awards OFFICIAL: FC Barcelona winners at the LALIGA Awards]</ref> * ''Tuttosport's'' ყველაზე ახალგაზრდა დაჯილდოვებული: 2023<ref>[https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/3788705/aitana-bonmati-and-lamine-yamal-win-golden-boy-2023-awards Aitana Bonmatí and Lamine Yamal win Golden Boy 2023 awards]</ref> * Globe Soccer Awards – საუკეთესო დამწყები მოთამაშე: 2024<ref>[https://web.archive.org/web/20240529073640/https://www.globesoccer.com/winners/lamine-yamal-emerging-player-2024/ Lamine Yamal (Emerging Player)]</ref> * IFFHS-ის უეფა-ს მამაკაცთა ახალგაზრდული (20 წლამდელთა) სიმბოლური გუნდი: 2023<ref>{{Cite web |url=https://iffhs.com/posts/3387 |title=IFFHS Men's Youth (U20) UEFA Team 2023 |access-date=2024-07-13 |archive-date=2024-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207122604/https://iffhs.com/posts/3387 }}</ref> * უეფა-ს ევროპის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 2023<ref>[https://web.archive.org/web/20231215211504/https://www.uefa.com/under17/news/0281-180c7c9f5b3a-1c2b2785d1e8-1000--2023-under-17-euro-top-scorers/ 2023 Under-17 EURO: Top scorers]</ref> * უეფა-ს ევროპის 17 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატის სიმბოლური გუნდი: 2023<ref>[https://web.archive.org/web/20231209191823/https://www.uefa.com/under17/news/0282-1838df4ead94-bd5ca598e6c8-1000--2023-uefa-european-under-17-championship-team-of-the-tourn/ 2023 UEFA European Under-17 Championship Team of the Rezwan Tournament]</ref> * ლა ლიგის თვის გოლი: 2024 წლის მარტი<ref>[https://www.laliga.com/en-GB/news/lamine-yamal-wins-laliga-ea-sports-goal-of-the-month-for-march Lamine Yamal wins LALIGA EA SPORTS Goal of the Month for March]</ref> * [[ოქროს ბურთი]] ''მეორე ადგილი'': 2025 ==ფაქტები== * 2024 წლის მაისის ბოლოს ლა ლიგის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშედ „ბარსელონას“ 16 წლის გარემარბი ლამინ იამალი დასახელდა, რომელმაც ჩემპიონატის 37 მატჩში ხუთი გოლი გაიტანა და ამდენივე შედეგიანი გადაცემა შეასრულა.<ref>[https://1tv.ge/news/lamin-iamali-la-ligas-sauketeso-akhalgazrda-motamashea-1tvsport/ ლამინ იამალი ლა ლიგის საუკეთესო ახალგაზრდა მოთამაშეა]</ref> * 2023 წლის 8 სექტემ­ბერს საქართველოს ნაკრების წინააღმდეგ ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში ლამინ იამალის დებიუტი შედგა 16 წლისა და 57 დღის ასაკში, რის შედეგადაც იგი [[ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|„ფურია როხას“]] ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა და გავის რეკორდი გააუმჯობესა. ამასთან, ლამინმა გოლიც გაიტანა და, OptaJose-ს ინფორმაიცით, ისტორიაში მე-3 ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე გახდა, ვინც ევროპული ქვეყნისთვის გოლი გაიტანა. * 16 წლისა და 38 დღის იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე, რომელმაც „ბარ­სე­ლო­ნას“ მაისურით ლა ლიგის თამაში ძირითადი შემადგენლობიდან დაიწყო. * ლამინე იამალმა 2023–24 წლების სეზონში ყველაზე მეტი წარმატებული დრიბლინგი შეასრულა ტოპ 5 ქვეყნების ჩემპიონატებში. პორტალმა Sofascore-მა შეადგინა საუკეთესო დრიბლიორების რეიტინგი იმ მოთამაშეებს შორის, რომლებსაც ამ სეზონში დრიბლინგის მინიმუმ 50 მცდელობა ჰქონდათ. „ბარსელონას“ 16 წლის გარემარბმა დრიბლინგების 70.6 პროცენტის რეალიზება შეძლო — 51-დან 36 წარმატებული დრიბლინგი. რეიტინგში მეორე ადგილზეა ჟოაო კანსელო, მესამეზე — ბრუნო გიმარაეში.<ref>[https://1tv.ge/news/lamin-iamali-top-5-ligebis-sauketeso-driblioria-1tvsport/ ლამინ იამალი TOP 5 ლიგების საუკეთესო დრიბლიორია]</ref><ref>{{Cite web |url=https://lelo.ge/article/%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90-45488/ |title=იამალი საუკეთესო დრიბლიორია |access-date=2025-01-28 |archive-date=2025-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128194614/https://lelo.ge/article/%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98-%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9D-%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90-45488/ }}</ref> * 16 წლის და 362 დღის ლამინე იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, ვინც მსოფლიოს ან ევროპის ჩემპიონატის ნახევარფინალში ითამაშა. მან გააუმჯობესა პელეს (17 წლის და 244 დღის) რეკორდი, რომელიც დამყარდა 1958 წელს, ასევე საფრანგეთთან მატჩში. * 16 წლის და 362 დღის ლამინე იამალი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, რომელმაც დაამხო პელეს (17 წლის და 239 დღის) კიდევ ერთი რეკორდი.<ref>[https://lelo.ge/article/video-ევრო-2024-12-ფინალი-ესპანეთი-21-საფრანგეთი-ბიჭი-რომელმაც-ერთ-საღამოს-პელეს-ორი-რეკორდი-დაამხო-სტატისტიკა-ფაქტები-შეფასებები-47705/ ბიჭი, რომელმაც ერთ საღამოს პელეს ორი რეკორდი დაამხო]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Lamine Yamal|ლამინ იამალი}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129404/lamine-yamal-nasraoui-ebana ლამინე იამალი] — „ბარსელონას“ ოფიციალურ საიტზე * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/lamine-yamal-absoluta ლამინე იამალი] — ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე * [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250176450/ ლამინე იამალი] — UEFA-ს ოფიციალურ საიტზე {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[http://www.90minut.pl/kariera.php?id=47700 90minut] • [https://www.11v11.com/players/lamine-yamal-274106/ AFS] • [https://bdfa.com.ar/jugadores-143290.html BDFA] • [https://www.bdfutbol.com/en/j/j304240.html BDFutbol] • [https://eu-football.info/_player.php?id=32440 EU-Football.info] • [https://fbref.com/en/players/82ec26c1/ FBref.com] • [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/523081 FootballDatabase.eu] • [https://www.fussballdaten.de/person/lamine-yamal/ Fussballdaten.de] • [https://www.kicker.de/lamine-yamal/spieler Kicker.de] • [https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur102481.html L’Équipe] • [https://www.lapreferente.com/J363051/.html lapreferente.com] • [https://national-football-teams.com/player/92078/Lamine_Yamal.html National Football Teams.com] • [https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=176764 Soccerbase] • [https://int.soccerway.com/players/-/864378/ Soccerway] • [https://www.playmakerstats.com/player.php?id=1013243 playmarkerstats.com]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} • [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/937958 Transfermarkt] • [https://www.worldfootball.net/player_summary/lamine-yamal/ WorldFootball.net] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://lelo.ge/tags/ლამინ%20იამალი/ Lelo.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250425215256/https://lelo.ge/tags/%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%20%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98/ |date=2025-04-25 }} • [https://1tv.ge/news_tag/lamin-iamali/ 1tv.ge] |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარსელონის შემადგენლობა}} {{DEFAULTSORT:იამალი, ლამინე}} [[კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2007]] [[კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში]] 8eddrbmmamc8x99umj0vu6emdwnh5e4 0 569557 5563349 4685361 2026-10-22T11:50:32Z VulcanSphere 105325 5563349 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი | სახელი = | მშობლიური სახელი = | სურათი= | ტიტრი = | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | სრული სახელი = | დაბადების თარიღი = | დაბადების ადგილი = | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | საქმიანობა = | ეროვნება = | პერიოდი = | ჟანრი = | ენა = | მოქალაქეობა = | alma_mater = | თემატიკა = | მიმდინარეობა = | დებიუტი = | magnum_opus = | მეუღლე = | პარტნიორი = | შვილები = | ნათესავები = | გავლენა მოახდინეს = | გავლენა მოახდინა = | საიტი = | ხელმოწერა = | სქოლიო = }} '''კენტარო მიურა''' ({{lang-ja|三浦建太郎}}; დ. [[1966]] წელი [[11 ივლისი]] [[ჩიბა (ქალაქი)|ჩიბა]], [[იაპონია]], გ. [[2021]] წელი [[6 მაისი]]) — [[იაპონელები|იაპონელი]] [[მანგაკა]]. ==ბიოგრაფია== დაიბადა [[1966]] წლის [[11 ივლისი|11 ივლისს]] [[ჩიბა (ქალაქი)|ჩიბაში]], [[იაპონია]]. გარდაიცვალა [[2021]] წლის [[6 მაისი|6 მაისს]] [[აორტის დისექცია|აორტის მწვავე დისექციის]] გამო. მის ადრეულ წლებში დადიოდა [[ნიჰონის უნივერსიტეტი|ნიჰონის უნივერსიტეტში]]. ==ნამუშევრები== [[ფაილი:Berserk anime logo.svg|მინი|ბერსერკის ლოგო]] როდესაც დადიოდა [[ნიჰონის უნივერსიტეტი|ნიჰონის უნივერსიტეტში]], [[1988]] წელს, მიურამ 48 გვერდიანი [[მანგა]], ნაცნობი როგორც ''[[Berserk Prototype]]'', რომელიც იყო მისი ერთ-ერთი ნამუშევრის [[ბერსერკი (მანგა)|ბერსერკის]] პროტოტიპი. მან მოიგო პრიზი [[Comi Manga]] სკოლისგან. [[1989]] წელს, დოქტორის ხარისხის მიღების შემდეგ, კენტარომ დაიწყო პროექტი სახელწოდებით მგლების მეფე, რომელიც დაფუძნებულია [[ბურონსონი|ბურონსონის]], მწერლის სცენარზე ''[[Hokuto no Ken (Fist Of The North Star)]]''. [[1990]] წელს, [[ბერსერკი (მანგა)|ბერსერკის]] პირველი ვოლიუმი გამოვიდა შედარებით შეზღუდული წარმატებით. მიურა კვლავ თანამშრომლობდა [[ბურონსონი|ბურონსონთან]] მანგაზე სახელწოდებით "Japan". მიურას პოპულარობა გაიზარდა მას შემდეგ, რაც ბერსერკმა დაიწყო "ოქროს ხანის" სიუჟეტური რკალი და ამ შედევრის უზარმაზარმა წარმატებამ ის გახადა ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული თანამედროვე [[მანგაკა]].<ref>[https://www.imdb.com/name/nm1176135/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm ბიოგრაფია]</ref> 10 წლის ასაკში მან გააკეთა თავისი პირველი მანგა, სახელად ''[[Miuranger]]''. მანგა 40 ტომს მოიცავდა. ==ლიტერატურა== *Kentaro Miura "Berserk Prototype" 1988 წელი. *Kentaro Miura "Berserk" 1990 წელი, Hakusensha. *Kentaro Miura/Buronson "Japan" 1992 წელი, Hakusensha. ==რესურსები ინტერნეტში== {{imdb სახელი|nm1176135}} ==სქოლიო== {{სქოლიოს სია}} {{DEFAULTSORT:მიურა, კენტარო}} [[კატეგორია:იაპონელი მწერლები]] [[კატეგორია:იაპონელი მხატვრები]] ozxt705ymypa5aji3jnov6va7o4ygdt 0 575233 5562854 5496099 2026-10-21T16:09:42Z ~2026-56396-81 188840 /* */ 5562854 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Silk Road in the I century AD - en.svg|მინი|352x352პქ|დიდი აბრეშუმის გზა. I საუკუნე ]] '''ახალი აბრეშუმის გზა''' (ასევე ცნობილია, როგორც '''ევრაზიის სახმელეთო ხიდი''') — ახალი პან-ევრაზიული სატრანსპორტო სისტემის კონცეფცია, რომელიც მიზნად ისახავს [[ჩინეთი]]ს, [[ყაზახეთი]]ს, [[ყირგიზეთი]]სა და სხვა ქვეყნების თანამშრომლობით საქონლისა და მგზავრების გადაადგილებას ჩინეთიდან ევროპის ქვეყნებში სახმელეთო გზებით. == ისტორია == ახალი აბრეშუმის გზის იდეა ძველი აბრეშუმის გზის ისტორიულ მაგალითს ეფუძნება, რომელიც ძვ.წ. II საუკუნიდან მოქმედებდა და ანტიკურ და შუა საუკუნეებში ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან სავაჭრო გზად ითვლებოდა. თანამედროვე ახალი აბრეშუმის გზა არის ჩინეთის განვითარების სტრატეგიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, რომელიც ევრაზიის ცენტრში მიზნად ისახავს არა მხოლოდ ყველაზე სწრაფი და მოსახერხებელი სატრანზიტო მარშრუტების შექმნას, არამედ ჩინეთის შიდა რეგიონებისა და მეზობელი ქვეყნების ეკონომიკური განვითარებისთვის ხელშეწყობას, ახალი ბაზრების შექმნას ჩინური პროდუქციისთვის და სავაჭრო ურთიერთობების გაღრმავებას. 2007 წლის ნოემბრის მდგომარეობით, აზიიდან ევროპაში სახმელეთო გზებით ყოველწლიურად დაახლოებით 600 მილიარდი დოლარის საქონლის მხოლოდ 1 % ტრანსპორტირდებოდა.<ref>Berk, Michael (2007-11-27). "The Arctic Bridge; Churchill, Man., is the key to linking Afghans with the world". ''National Post''. Canada. p. FP 15.</ref> == გლობალური მნიშვნელობა == [[ფაილი:New Silk Road - ru.svg|მინი|324x324პქ|ახალი აბრეშუმის გზა]] ჩინეთი „ახალი აბრეშუმის გზის“ პროექტს განიხილავს, როგორც ევრაზიის სავაჭრო და ეკონომიკური მოდელის ფართომასშტაბიან ტრანსფორმაციას. ამ პროექტს ჩინეთში '''''„სარტყელი და გზა“''''' ეწოდება და მრავალ ინფრასტრუქტურულ პროექტს მოიცავს, რომლებიც სატრანსპორტო დერეფნების მსოფლიო ქსელის შექმნას მიზნად ისახავს, რომელიც დააკავშირებს [[ავსტრალია|ავსტრალიას]], [[ინდონეზია|ინდონეზიას]], ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აზიას, [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთს]], [[ევროპა]]ს, [[აფრიკა]]ს, [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკასა]] და [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკას]]. ევრაზიის სახმელეთო ხიდის ფარგლებში დაგეგმილ პროექტებში შედის: * ''სარკინიგზო ხაზები'', * ''მაგისტრალები'', * ''საზღვაო და საჰაერო მარშრუტები'', * ''მილსადენები და ელექტროგადამცემი ხაზები'', * ''დაკავშირებული ინფრასტრუქტურა''. ევრაზიის სახმელეთო ხიდის გაფართოების ფარგლებში სარკინიგზო ხაზები მოიცავს ტრანსკონტინენტურ ხაზებს [[ირანი|ირანში]], [[ინდოეთი|ინდოეთში]], [[მიანმარი|მიანმარში]], [[ტაილანდი|ტაილანდში]], [[პაკისტანი|პაკისტანში]], [[ნეპალი|ნეპალში]], [[ავღანეთი|ავღანეთსა]] და [[მალაიზია]]ში, ასევე ამიერკავკასიის რეგიონში - [[აზერბაიჯანი]], [[საქართველო]]. მარშრუტი ასევე მოიცავს მარმარის გვირაბს ბოსფორის ქვეშ, საბორნე გადასასვლელებს კასპიის ზღვაზე (აზერბაიჯანი-ირანი-თურქმენეთი-ყაზახეთი) და ჩრდილოეთ-სამხრეთის დერეფანს. [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია]] მხარს უჭერს ტრანსაზიის რკინიგზის პროექტის განხორციელებას.<ref name=":0">[https://www.economist.com/asia/2022/09/06/two-new-railway-lines-could-transform-central-asia Two new railway lines could transform Central Asia]</ref> სატრანსპორტო მარშრუტი თავდაპირველად მოიცავდა [[ტრანსციმბირის რკინიგზა]]ს, თუმცა 2022 წელს [[უკრაინა]]ში რუსეთის შეჭრის შემდეგ, სატვირთო მიმოსვლა რუსეთის ტერიტორიის გვერდის ავლით დაიწყო.<ref name=":0" /> ყველაზე კონსერვატიული შეფასებით, ახალი აბრეშუმის გზა მოიცავს 4,4 მილიარდ ადამიანს, რაც დედამიწის მოსახლეობის ნახევარზე მეტს შეადგენს.<ref>[https://cyberleninka.ru/article/n/velikiy-shelkovyy-put-perspektivy ВЕЛИКИЙ ШЕЛКОВЫЙ ПУТЬ. ПЕРСПЕКТИВЫ]</ref> 2014 წლის დეკემბერში ინფრასტრუქტურული პროექტების განვითარებისა და ჩინური პროდუქციის გაყიდვის ხელშეწყობის მიზნით „აბრეშუმის გზის საინვესტიციო ფონდი“ შეიქმნა, იმ ქვეყნებში, რომლებიც ახალი აბრეშუმის გზისა და საზღვაო აბრეშუმის გზის გასწვრივ მდებარეობენ.<ref>[https://web.archive.org/web/20160217060937/http://riss.ru/analitycs/26095/ Фонд Шёлкового пути: результаты первого года работы]</ref> === '''ტრანს-ციმბირული რკინიგზა''' === [[ფაილი:Map Trans-Siberian railway.png|მინი|320x320პქ|ტრანს-ციმბირული რკინიგზა]] ტრანს-ციმბირული რკინიგზა მსოფლიოში ყველაზე გრძელი სარკინიგზო ხაზია, სიგრძით 9200 კმ, რომელიც მოსკოვს ვლადივოსტოკსა და ნახოდკასთან აკავშირებს. ეს არის ძირითადი სატრანსპორტო დერეფანი, რომელიც კავშირს ევროპასა და აზიას შორის უზრუნველყოფს.<ref>Rodrigue; Wehrfritz.</ref><ref>Ōtsuka, pp. 48–49.</ref> რკინიგზა სრულად ელექტრიფიცირებულია და ორმაგი ლიანდაგითაა აღჭურვილი. მისი ტვირთზიდვის შესაძლებლობა წელიწადში 100 მილიონ ტონას აღწევს, მათ შორის 200 000 [[:en:Twenty-foot_equivalent_unit|TEU]] კონტეინერის ტვირთს.<ref>[https://web.archive.org/web/20111127112131/http://eng.rzd.ru/isvp/public/rzdeng?STRUCTURE_ID=87 Trans-Siberian Railway]</ref> ტრანს-ციმბირული რკინიგზა აზიასა და ევროპას აკავშირებს, ხოლო მარშრუტს იაპონიიდან, ჩინეთიდან და კორეიდან დასავლეთ ევროპამდე, უფრო მოკლე დროში გადააქვს ტვირთი, ვიდრე საზღვაო მარშრუტებს.<ref>[https://web.archive.org/web/20130613122344/http://wyborcza.pl/1,126565,14012866,Pociag_Lodz___Chiny__trzy_razy_w_tygodniu.html Pociąg Łódź - Chiny: trzy razy w tygodniu]</ref> 2009-2014 წლებში რკინიგზამ 7-ჯერ გაზარდა კონტეინერული ტვირთების გადაზიდვა და 131 000 TEU-ს მიაღწია. ბელორუსის რკინიგზის მონაცემებით, 2014 წელს ჩინეთიდან ევროპაში 40 600 TEU კონტეინერი გაიგზავნა.<ref>[https://www.vedomosti.ru/business/articles/2024/04/05/1030001-tranzit-konteinerov-iz-kitaya-v-evropu-cherez-rossiyu-viros Транзит контейнеров из Китая в Европу через Россию вырос в 1,5 раза]</ref> === '''პირდაპირი კავშირები რუსეთსა და ჩინეთს შორის''' === [[მანჯურია]], ჩინეთის უძველესი და ყველაზე დატვირთული სარკინიგზო კარიბჭე რუსეთში, მნიშვნელოვანი კავშირია ორი ქვეყნის სარკინიგზო ქსელებს შორის. დასავლეთის სასაზღვრო პუნქტი განახლდა, რაც საშუალებას აძლევს დღეში 30 სატვირთო მატარებელს საზღვარი გაიაროს[19]. აქ ასევე სამგზავრო მიმოსვლა მოსკოვსა და პეკინს შორის ხორციელდება.<ref>Reconstruction of the bogie exchange facility: workers at Zabaykalsk Station of the Transbaikalian Railway are working round the clock, renovating the passenger railcar bogie exchange facility"). (Transbaikalian Railway official web site, 8 June 2008 (in Russian)</ref> სუიფენჰე/გროდეკოვოს პუნქტი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ტვირთისა და მგზავრების გადაზიდვაში.<ref>[https://web.archive.org/web/20110716200503/http://vladivostoktimes.ru/show.php?id=18199&p= Primorye Export to China Increased]</ref> ჰუნჩუნსა და მახალინოს შორის კავშირი, რომელიც პირველად 2000 წელს გაიხსნა, დროთა განმავლობაში დაიხურა, თუმცა 2011 წელს მისი ფუნქციონირება კვლავ განახლდა.<ref>[https://web.archive.org/web/20140506092309/http://www.erina.or.jp/en/Ec/Forum2001/Session1/eKawamura.htm Nine Transportation Corridors in Northeast Asia and Their Discontinuous Points]</ref> რუსეთი და ჩინეთი შეთანხმდნენ ახალი სარკინიგზო ხიდის მშენებლობაზე მდინარე ამურზე, რომელიც ტონძიანგს ნიჟნელენინსკოიესთან დააკავშირებს. მშენებლობა 2011 წელს უნდა დაწყებულიყო.<ref>[http://russian.china.org.cn/china/txt/2008-11/27/content_16842776.htm Строительство первого трансграничного железнодорожного моста через реку Хэйлунцзян, соединяющего Китай и Россию, начнется в 2009 году '''''Эксклюзив''''']</ref> ტრანს-მონღოლური ხაზი, რომელიც აკავშირებს ულან-უდეს ტრანს-ციმბირის რკინიგზასთან ჩინეთის ერენჰოტთან ულან-ბაატარის გავლით, უმოკლეს გზას ტრანს-ციმბირის რკინიგზასა და პეკინს შორის წარმოადგენს, თუმცა მისი სიმძლავრე შეზღუდულია ერთლიანდაგიანი ხაზით.<ref>{{Cite web |url=http://www.erina.or.jp/en/Research/dp/pdf/0409e.pdf |title=''Economist Intelligence Unit''; Hisako Tsuji, A competitive environment for linking the TSR & TKR Archived 22 July 2011 at the Wayback Machine. P. 9 |accessdate=13 დეკემბერი 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722121125/http://www.erina.or.jp/en/Research/dp/pdf/0409e.pdf |archivedate=22 ივლისი 2011 }}</ref> === '''ყაზახეთისა და ჩინეთის ურთიერთობა''' === [[ფაილი:Western-most end of Northern Xinjiang Railway.jpg|მინი|300x300პქ|ყაზახეთსა და ჩინეთს შორის არსებული რკინიგზა]] ყაზახეთისა და ჩინეთის სარკინიგზო კავშირი 1950-იანი წლების ბოლოს დამყარდა, როდესაც საბჭოთა კავშირმა სარკინიგზო ხაზი აქტოგაიდან (აღმოსავლეთ ყაზახეთი) დოსტიკამდე (ჩინეთის საზღვარი) დაამთავრა. თუმცა ჩინეთის მხარეს მშენებლობა 1960-იანი წლების სსრკ-სა და ჩინეთს შორის დაძაბულობის გამო შეჩერდა. 1985 წელს დაიწყო ახალი სარკინიგზო ხაზი, რომელიც 1990 წლის 16 სექტემბერს ჩინეთისა და რუსეთის სარკინიგზო ქსელები დოსტიკში დააკავშირა. 1991 წელს პირველი საქონლის მატარებელი გაემგზავრა ჩინეთიდან ყაზახეთის დედაქალაქ [[ალმათი]]მდე.<ref>[https://web.archive.org/web/20110927045812/http://www.xinhuanet.com/chinanews/2010-07/06/content_20258480.htm 精伊霍铁路打破交通瓶颈 助推新疆伊犁经济发展]</ref> 2009 წელს ჩინეთმა მეორე სარკინიგზო ხაზი ყაზახეთის საზღვართან ხორგოსში ააშენა. 2013 წელს სარკინიგზო ხაზი სარიოზეკამდე გაგრძელდა, ხოლო 2012 წელს კორგასის უღელტეხილზე დასრულდა.<ref>Xinhua News Agency, "China Opens Second Railway To Kazakhstan", 22 December 2012</ref> ყაზახეთი თავის სარკინიგზო სისტემაში იყენებს ერთსა და იმავე სარკინიგზო ლიანდაგებს, რაც სისტემას რუსეთის მსგავსად არეგულირებს, ასევე ცენტრალურ აზიაში.<ref>Ōtsuka, pp. 42–43, 48.</ref> ქვეყანა ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს „ახალ აბრეშუმის გზის“ ინიციატივაში, რომელიც ჩინეთსა და ევროპას ცენტრალური აზიისა და რუსეთის გავლით აკავშირებს.<ref>[https://www.forbes.com/sites/helenwang/2016/01/15/chinas-triple-wins-the-new-silk-roads/#411f44e1520b China's Triple Wins: The New Silk Roads]</ref> 2016 წლის იანვარში ამოქმედდა ახალი აბრეშუმის გზის მიმართულება უკრაინა-საქართველო-აზერბაიჯანი-ყაზახეთი-ჩინეთის მარშრუტით.<ref>[https://astanatimes.com/2016/01/silk-road-renewed-with-launch-of-new-commercial-transit-route/ Silk Road Renewed With Launch of New Commercial Transit Route]</ref> ყაზახეთის ინფრასტრუქტურის განვითარების პროგრამა ''Nurly Zhol'' არის ახალ აბრეშუმის გზის ეკონომიკური სარტყლის ნაწილი.<ref>[https://web.archive.org/web/20180612163736/https://www.inform.kz/eng/article/2819255 Nazarbayev: Nurly zhol is a part of New Silk Road Economic Belt]</ref> === '''სარკინიგზო კავშირები ევროპასა და ჩინეთს შორის''' === ჩინეთმა და გერმანიამ 2008 წელს გახსნეს პირველი სარკინიგზო სატვირთო მატარებელი პეკინსა და ჰამბურგს შორის, რომელიც 10 000 კილომეტრიანი მარშრუტით გადიოდა ჩინეთის რკინიგზით და ტრანს-ციმბირის ხაზით. ტრანზიტის დრო შეადგენდა 15 დღეს, რაც ბევრად სწრაფი იყო გემით გადაზიდვებთან შედარებით. თუმცა, 2009 წელს სერვისი გლობალური ეკონომიკური კრიზისის გამო გადავადდა. 2011 წელს ჩატარდა საცდელი გარბენი ჩონკინგიდან დუისბურგამდე, რომელმაც 16 დღეში დაფარა 10 300 კმ, ხოლო 2014 წლისთვის ჩონკინგი-დუისბურგის მარშრუტი რეგულარულად უზრუნველყოფდა სამ სერვისს კვირაში, თითოეული 50 კონტეინერით. 2016 წლისთვის ჩინეთ-ევროპის სარკინიგზო სერვისი რეგულარული გახდა და საავტომობილო და საზღვაო ვარიანტებს შორის ძირითადი ალტერნატივა გახდა. სარკინიგზო მომსახურება განსაკუთრებით გამოიყენება ღირებული ტვირთებისთვის, რომლებიც დროის მახასიათებლებთან მგრძნობიარეა. [[ფაილი:The train route from China to Europe.png|მინი|349x349პქ|მატარებლის მარშრუტი ჩინეთიდან ევროპაში]] 2014 წლის აპრილში ვუჰანის სატრანსპორტო ხელისუფლებამ პირდაპირი სატვირთო მატარებლის სერვისის შემოღება ჩინეთსა და ევროპას შორის დაიწყო, რომელიც ყოველთვიურად მოძრაობს. დუისბურგის მდინარის პორტში განლაგებული რკინიგზის ტერმინალი არის მთავარი დანიშნულება და 2018 წლის მონაცემებით, დუისბურგი ჩინეთ-ევროპის სარკინიგზო ტვირთების 80 %-ს წარმოადგენს. ჩინეთიდან ევროპაში კონტეინერების მომსახურების სამი ძირითადი მარშრუტია: აღმოსავლეთი მარშრუტი ვოსტოჩნის პორტიდან (რუსეთი), ჩრდილოეთი მარშრუტი დასავლეთ ჩინეთიდან მანჯურის/ზაბაიკალსკის სასაზღვრო სადგურების გავლით და სამხრეთი მარშრუტი აღმოსავლეთ ჩინეთიდან დოსტიკის სასაზღვრო სადგურის გავლით, რომელიც 2014 წლისთვის რკინიგზაზე გადაიყვანეს.<ref>[https://railturkey.org/2014/10/09/china-europe-railway-routes/ Iron silk road from China to Europe via Russia in 15 days]</ref> 2008 წლის იანვარში ჩინეთმა და გერმანიამ გახსნეს საქალაქთაშორისო სატვირთო მატარებელი პეკინსა და ჰამბურგს შორის. მატარებელმა, 10 000 კილომეტრის გავლისას, გამოიყენა ჩინეთის რკინიგზა და ტრანს-მონღოლური ხაზი. მთლიანი ტრანზიტის დრო შეადგენს 15 დღეს. პირველი მატარებელი ტვირთით (კომპანია Fujitsu-სთვის) ექვსი სხვადასხვა რკინიგზის საშუალებით მუშაობდა.<ref>Rodrigue; International Railway Journal; Underhill; Batbayar.</ref> 2011 წლის მარტ-აპრილში საცდელი გარბენი ჩონკინგიდან [[დუისბურგი|დუისბურგამდე]] ჩატარდა. 2014 წლის მარტის მდგომარეობით, ჩონკინგი-დუისბურგი მარშრუტი კვირაში სამ სერვისს ახორციელებს.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-03-28/germany-plans-to-expand-chinese-rail-link-as-xi-visits-duisburg Germany Plans to Expand Chinese Rail Link as Xi Visits]</ref> 2016 წლისთვის ჩინეთ-ევროპის რკინიგზის სერვისი რეგულარული გახდა. ქალაქებს შორის კვირაში ერთი მატარებელი მოძრაობს.<ref>[https://www.forbes.com/sites/wadeshepard/2016/01/28/why-china-europe-silk-road-rail-transport-is-growing-fast/ Why The China-Europe 'Silk Road' Rail Network Is Growing Fast]</ref> === '''ახალი ევრაზიული სახმელეთო ხიდი''' === [[ფაილი:Транспортные коридоры в Средней Азии.jpg|მინი|314x314პქ|სატრანსპორტო დერეფნები ცენტრალურ აზიაში]] ახალი ევრაზიის სახმელეთო ხიდი, ასევე ცნობილი როგორც ახალი ევრაზიის კონტინენტური ხიდი, არის ჩინეთის სარკინიგზო კავშირი ცენტრალურ აზიასთან. მარშრუტი მოიცავს ჩინეთის აღმოსავლეთ-დასავლეთის რკინიგზას, მათ შორის ლონხაის რკინიგზასა და ლანჯოუ-სინძიანის რკინიგზას. რკინიგზა ქმნის უწყვეტ კავშირს ძიანგსუს პროვინციის ლიანიუნგანსა და ყაზახეთს შორის. 1995 წელს ჩინეთისა და ყაზახეთის მთავრობებმა შეთანხმება გააფორმეს, რაც საშუალებას აძლევს ყაზახეთს გამოიყენოს ლიანიუნგანი, როგორც ძირითადი საზღვაო პორტი ექსპორტისა და იმპორტისთვის.<ref>''China Daily'', Ōtsuka, pp. 42–43.</ref> ყაზახეთის ალმაათიდან რკინიგზა ვრცელდება უზბეკეთის ტაშკენტში, თურქმენეთის თეჯენსა და აშხაბადში და კასპიის ზღვის პორტზე.<ref>ვაშლთა და კულინარიის სახელმძღვანელო</ref> 2013 წლიდან ფუნქციონირებს ტრანსკასპიური საერთაშორისო მარშრუტი, რომელიც ყაზახეთიდან კასპიის ზღვით აზერბაიჯანში და შემდეგ საქართველოს ფოთის პორტიდან შავი ზღვისკენ მიემართება. ეს მარშრუტი უკრაინაში რუსეთის შემოჭრის შემდეგ უფრო აქტუალური გახდა. === '''ალტერნატიული მარშრუტები''' === 1996 წელს თეჯენის განშტოება ირანის საზღვარზე აშენდა და ირანის რკინიგზას დაუკავშირდა. ეს კავშირი საშუალებას აძლევს ჩინეთიდან ტვირთს მიაღწიოს სპარსეთის ყურის პორტებს და კავკასიას.<ref>Ōtsuka, pp. 42, 44; Mirak-Weissbach.</ref> 2016 წელს იუსიდან თეირანში საკონტეინერო მატარებლის მომსახურება გაიხსნა; მოგზაურობას 14 დღე სჭირდება.<ref>Ōtsuka, pp. 42, 44.</ref> 2013 წლის ოქტომბერში გაიხსნა სარკინიგზო ბილიკი ბოსფორის გასწვრივ მარმარიას ბმულით. ეს მარშრუტი საშუალებას აძლევს ჩინეთიდან ტვირთს ევროპისკენ გადაადგილდეს. მარმარიას გვირაბმა შეიძლება შეზღუდული მომსახურება მისცეს სატვირთო მატარებლებს.<ref>[https://railturkey.org/2013/10/29/marmaray-opened/ Marmaray opened]</ref> ჩინეთიდან ევროპისკენ ალტერნატიული მარშრუტი გადის თურქეთის გავლით. მარშრუტი მოიცავს ყაზახეთს, უზბეკეთს, თურქმენეთს, ირანსა და თურქეთს. მარშრუტის სიცოცხლისუნარიანობის გასაუმჯობესებლად მიმდინარეობს მუშაობა, მათ შორის მარმარის პროექტი, რომელიც აკავშირებს ევროპასა და აზიას.<ref>[https://railturkey.org/2013/05/20/completely-false-facts-about-marmaray/ Completely false facts about Marmaray]</ref> 2019 წლის 7 ნოემბერს პირველი ჩინური სატვირთო მატარებელი მარმარის გვირაბით ევროპაში გავიდა, რაც იმის მაჩვენებელია, რომ ტრანსპორტირების დრო 12 დღემდე შემცირდა.<ref>[https://railturkey.org/2013/11/12/marmaray-connects-asia-europe/ Is Marmaray key for Europe-Asia rail connection?]</ref> 2015 წლის 13 დეკემბერს [[თბილისი|თბილისში]] ჩინეთიდან პირველი საკონტეინერო მატარებელი ''Nomad Express'' ჩამოვიდა, რომელსაც სავარაუდო სიმძლავრე 1 მილიონ მგზავრსა და 6,5 მილიონ ტონა ტვირთს მოემსახურა. ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ, ამ მარშრუტით ვაჭრობა სავარაუდოდ 10 მილიარდ დოლარამდე გაიზრდება. მიუხედავად იმისა, რომ ტრანსკასპიური მარშრუტი ეკონომიკურად ნაკლებად მომგებიანია (საბაჟო საზღვრების გადაკვეთის გამო), ის მაინც განიხილება როგორც ერთ-ერთი მთავარი ტრანზიტული მარშრუტი.<ref>[http://periskop.livejournal.com/1497861.html "Новый Шёлковый путь" через Грузию, или Нью-Васюки 2015 года]</ref> 2016 წლის 14 იანვარს უკრაინა, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი და საქართველო შეთანხმდნენ რუსეთის გვერდის ავლით ტვირთების გადაზიდვის შეღავათიანი ტარიფების შესახებ. იმავე წლის 15 იანვარს ჩერნომორსკის პორტიდან პირველად გაიგზავნა საკონტეინერო მატარებელი ჩინეთში. თუმცა, ეს მარშრუტი შეფასდა როგორც ნაკლებად ეფექტიანი და მას შემდეგ განახლება შეჩერდა. 2016 წელს უკრაინამ და ლიეტუვამ მემორანდიუმი გააფორმეს, რომლის ფარგლებში ჩინეთში ''აბრეშუმის გზის'' პროექტი გაერთიანდა „ვიკინგების პროექტთან“, რომელიც 2003 წლიდან ფუნქციონირებს.<ref>[https://www.gazeta.ru/business/news/2016/02/02/n_8199485.shtml Белоруссия и Литва присоединились к «Шелковому пути» в обход России]</ref><ref>[https://www.gazeta.ru/business/news/2016/02/02/n_8197493.shtml «Потерянный» в Казахстане украинский поезд задерживали из-за неуплаты]</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საერთაშორისო რკინიგზები]] [[კატეგორია:აბრეშუმის გზა]] 73uzyuu5os4vamk9f1tf2z17x99eqfy 5562857 5562854 2026-10-21T16:14:15Z Mehman 75871 [[Special:Contributions/~2026-56396-81|~2026-56396-81]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:GiorgiXIII|GiorgiXIII]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 5496099 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Silk Road in the I century AD - en.svg|მინი|352x352პქ|დიდი აბრეშუმის გზა. I საუკუნე ]] '''ახალი აბრეშუმის გზა''' (ასევე ცნობილია, როგორც '''ევრაზიის სახმელეთო ხიდი''') — ახალი პან-ევრაზიული სატრანსპორტო სისტემის კონცეფცია, რომელიც მიზნად ისახავს [[ჩინეთი]]ს, [[ყაზახეთი]]ს, [[ყირგიზეთი]]სა და სხვა ქვეყნების თანამშრომლობით საქონლისა და მგზავრების გადაადგილებას ჩინეთიდან ევროპის ქვეყნებში სახმელეთო გზებით. == ისტორია და კონცეფცია == ახალი აბრეშუმის გზის იდეა ძველი აბრეშუმის გზის ისტორიულ მაგალითს ეფუძნება, რომელიც ძვ.წ. II საუკუნიდან მოქმედებდა და ანტიკურ და შუა საუკუნეებში ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან სავაჭრო გზად ითვლებოდა. თანამედროვე ახალი აბრეშუმის გზა არის ჩინეთის განვითარების სტრატეგიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, რომელიც ევრაზიის ცენტრში მიზნად ისახავს არა მხოლოდ ყველაზე სწრაფი და მოსახერხებელი სატრანზიტო მარშრუტების შექმნას, არამედ ჩინეთის შიდა რეგიონებისა და მეზობელი ქვეყნების ეკონომიკური განვითარებისთვის ხელშეწყობას, ახალი ბაზრების შექმნას ჩინური პროდუქციისთვის და სავაჭრო ურთიერთობების გაღრმავებას. 2007 წლის ნოემბრის მდგომარეობით, აზიიდან ევროპაში სახმელეთო გზებით ყოველწლიურად დაახლოებით 600 მილიარდი დოლარის საქონლის მხოლოდ 1 % ტრანსპორტირდებოდა.<ref>Berk, Michael (2007-11-27). "The Arctic Bridge; Churchill, Man., is the key to linking Afghans with the world". ''National Post''. Canada. p. FP 15.</ref> == გლობალური მნიშვნელობა == [[ფაილი:New Silk Road - ru.svg|მინი|324x324პქ|ახალი აბრეშუმის გზა]] ჩინეთი „ახალი აბრეშუმის გზის“ პროექტს განიხილავს, როგორც ევრაზიის სავაჭრო და ეკონომიკური მოდელის ფართომასშტაბიან ტრანსფორმაციას. ამ პროექტს ჩინეთში '''''„სარტყელი და გზა“''''' ეწოდება და მრავალ ინფრასტრუქტურულ პროექტს მოიცავს, რომლებიც სატრანსპორტო დერეფნების მსოფლიო ქსელის შექმნას მიზნად ისახავს, რომელიც დააკავშირებს [[ავსტრალია|ავსტრალიას]], [[ინდონეზია|ინდონეზიას]], ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აზიას, [[ახლო აღმოსავლეთი|ახლო აღმოსავლეთს]], [[ევროპა]]ს, [[აფრიკა]]ს, [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკასა]] და [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ ამერიკას]]. ევრაზიის სახმელეთო ხიდის ფარგლებში დაგეგმილ პროექტებში შედის: * ''სარკინიგზო ხაზები'', * ''მაგისტრალები'', * ''საზღვაო და საჰაერო მარშრუტები'', * ''მილსადენები და ელექტროგადამცემი ხაზები'', * ''დაკავშირებული ინფრასტრუქტურა''. ევრაზიის სახმელეთო ხიდის გაფართოების ფარგლებში სარკინიგზო ხაზები მოიცავს ტრანსკონტინენტურ ხაზებს [[ირანი|ირანში]], [[ინდოეთი|ინდოეთში]], [[მიანმარი|მიანმარში]], [[ტაილანდი|ტაილანდში]], [[პაკისტანი|პაკისტანში]], [[ნეპალი|ნეპალში]], [[ავღანეთი|ავღანეთსა]] და [[მალაიზია]]ში, ასევე ამიერკავკასიის რეგიონში - [[აზერბაიჯანი]], [[საქართველო]]. მარშრუტი ასევე მოიცავს მარმარის გვირაბს ბოსფორის ქვეშ, საბორნე გადასასვლელებს კასპიის ზღვაზე (აზერბაიჯანი-ირანი-თურქმენეთი-ყაზახეთი) და ჩრდილოეთ-სამხრეთის დერეფანს. [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია]] მხარს უჭერს ტრანსაზიის რკინიგზის პროექტის განხორციელებას.<ref name=":0">[https://www.economist.com/asia/2022/09/06/two-new-railway-lines-could-transform-central-asia Two new railway lines could transform Central Asia]</ref> სატრანსპორტო მარშრუტი თავდაპირველად მოიცავდა [[ტრანსციმბირის რკინიგზა]]ს, თუმცა 2022 წელს [[უკრაინა]]ში რუსეთის შეჭრის შემდეგ, სატვირთო მიმოსვლა რუსეთის ტერიტორიის გვერდის ავლით დაიწყო.<ref name=":0" /> ყველაზე კონსერვატიული შეფასებით, ახალი აბრეშუმის გზა მოიცავს 4,4 მილიარდ ადამიანს, რაც დედამიწის მოსახლეობის ნახევარზე მეტს შეადგენს.<ref>[https://cyberleninka.ru/article/n/velikiy-shelkovyy-put-perspektivy ВЕЛИКИЙ ШЕЛКОВЫЙ ПУТЬ. ПЕРСПЕКТИВЫ]</ref> 2014 წლის დეკემბერში ინფრასტრუქტურული პროექტების განვითარებისა და ჩინური პროდუქციის გაყიდვის ხელშეწყობის მიზნით „აბრეშუმის გზის საინვესტიციო ფონდი“ შეიქმნა, იმ ქვეყნებში, რომლებიც ახალი აბრეშუმის გზისა და საზღვაო აბრეშუმის გზის გასწვრივ მდებარეობენ.<ref>[https://web.archive.org/web/20160217060937/http://riss.ru/analitycs/26095/ Фонд Шёлкового пути: результаты первого года работы]</ref> === '''ტრანს-ციმბირული რკინიგზა''' === [[ფაილი:Map Trans-Siberian railway.png|მინი|320x320პქ|ტრანს-ციმბირული რკინიგზა]] ტრანს-ციმბირული რკინიგზა მსოფლიოში ყველაზე გრძელი სარკინიგზო ხაზია, სიგრძით 9200 კმ, რომელიც მოსკოვს ვლადივოსტოკსა და ნახოდკასთან აკავშირებს. ეს არის ძირითადი სატრანსპორტო დერეფანი, რომელიც კავშირს ევროპასა და აზიას შორის უზრუნველყოფს.<ref>Rodrigue; Wehrfritz.</ref><ref>Ōtsuka, pp. 48–49.</ref> რკინიგზა სრულად ელექტრიფიცირებულია და ორმაგი ლიანდაგითაა აღჭურვილი. მისი ტვირთზიდვის შესაძლებლობა წელიწადში 100 მილიონ ტონას აღწევს, მათ შორის 200 000 [[:en:Twenty-foot_equivalent_unit|TEU]] კონტეინერის ტვირთს.<ref>[https://web.archive.org/web/20111127112131/http://eng.rzd.ru/isvp/public/rzdeng?STRUCTURE_ID=87 Trans-Siberian Railway]</ref> ტრანს-ციმბირული რკინიგზა აზიასა და ევროპას აკავშირებს, ხოლო მარშრუტს იაპონიიდან, ჩინეთიდან და კორეიდან დასავლეთ ევროპამდე, უფრო მოკლე დროში გადააქვს ტვირთი, ვიდრე საზღვაო მარშრუტებს.<ref>[https://web.archive.org/web/20130613122344/http://wyborcza.pl/1,126565,14012866,Pociag_Lodz___Chiny__trzy_razy_w_tygodniu.html Pociąg Łódź - Chiny: trzy razy w tygodniu]</ref> 2009-2014 წლებში რკინიგზამ 7-ჯერ გაზარდა კონტეინერული ტვირთების გადაზიდვა და 131 000 TEU-ს მიაღწია. ბელორუსის რკინიგზის მონაცემებით, 2014 წელს ჩინეთიდან ევროპაში 40 600 TEU კონტეინერი გაიგზავნა.<ref>[https://www.vedomosti.ru/business/articles/2024/04/05/1030001-tranzit-konteinerov-iz-kitaya-v-evropu-cherez-rossiyu-viros Транзит контейнеров из Китая в Европу через Россию вырос в 1,5 раза]</ref> === '''პირდაპირი კავშირები რუსეთსა და ჩინეთს შორის''' === [[მანჯურია]], ჩინეთის უძველესი და ყველაზე დატვირთული სარკინიგზო კარიბჭე რუსეთში, მნიშვნელოვანი კავშირია ორი ქვეყნის სარკინიგზო ქსელებს შორის. დასავლეთის სასაზღვრო პუნქტი განახლდა, რაც საშუალებას აძლევს დღეში 30 სატვირთო მატარებელს საზღვარი გაიაროს[19]. აქ ასევე სამგზავრო მიმოსვლა მოსკოვსა და პეკინს შორის ხორციელდება.<ref>Reconstruction of the bogie exchange facility: workers at Zabaykalsk Station of the Transbaikalian Railway are working round the clock, renovating the passenger railcar bogie exchange facility"). (Transbaikalian Railway official web site, 8 June 2008 (in Russian)</ref> სუიფენჰე/გროდეკოვოს პუნქტი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ტვირთისა და მგზავრების გადაზიდვაში.<ref>[https://web.archive.org/web/20110716200503/http://vladivostoktimes.ru/show.php?id=18199&p= Primorye Export to China Increased]</ref> ჰუნჩუნსა და მახალინოს შორის კავშირი, რომელიც პირველად 2000 წელს გაიხსნა, დროთა განმავლობაში დაიხურა, თუმცა 2011 წელს მისი ფუნქციონირება კვლავ განახლდა.<ref>[https://web.archive.org/web/20140506092309/http://www.erina.or.jp/en/Ec/Forum2001/Session1/eKawamura.htm Nine Transportation Corridors in Northeast Asia and Their Discontinuous Points]</ref> რუსეთი და ჩინეთი შეთანხმდნენ ახალი სარკინიგზო ხიდის მშენებლობაზე მდინარე ამურზე, რომელიც ტონძიანგს ნიჟნელენინსკოიესთან დააკავშირებს. მშენებლობა 2011 წელს უნდა დაწყებულიყო.<ref>[http://russian.china.org.cn/china/txt/2008-11/27/content_16842776.htm Строительство первого трансграничного железнодорожного моста через реку Хэйлунцзян, соединяющего Китай и Россию, начнется в 2009 году '''''Эксклюзив''''']</ref> ტრანს-მონღოლური ხაზი, რომელიც აკავშირებს ულან-უდეს ტრანს-ციმბირის რკინიგზასთან ჩინეთის ერენჰოტთან ულან-ბაატარის გავლით, უმოკლეს გზას ტრანს-ციმბირის რკინიგზასა და პეკინს შორის წარმოადგენს, თუმცა მისი სიმძლავრე შეზღუდულია ერთლიანდაგიანი ხაზით.<ref>{{Cite web |url=http://www.erina.or.jp/en/Research/dp/pdf/0409e.pdf |title=''Economist Intelligence Unit''; Hisako Tsuji, A competitive environment for linking the TSR & TKR Archived 22 July 2011 at the Wayback Machine. P. 9 |accessdate=13 დეკემბერი 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722121125/http://www.erina.or.jp/en/Research/dp/pdf/0409e.pdf |archivedate=22 ივლისი 2011 }}</ref> === '''ყაზახეთისა და ჩინეთის ურთიერთობა''' === [[ფაილი:Western-most end of Northern Xinjiang Railway.jpg|მინი|300x300პქ|ყაზახეთსა და ჩინეთს შორის არსებული რკინიგზა]] ყაზახეთისა და ჩინეთის სარკინიგზო კავშირი 1950-იანი წლების ბოლოს დამყარდა, როდესაც საბჭოთა კავშირმა სარკინიგზო ხაზი აქტოგაიდან (აღმოსავლეთ ყაზახეთი) დოსტიკამდე (ჩინეთის საზღვარი) დაამთავრა. თუმცა ჩინეთის მხარეს მშენებლობა 1960-იანი წლების სსრკ-სა და ჩინეთს შორის დაძაბულობის გამო შეჩერდა. 1985 წელს დაიწყო ახალი სარკინიგზო ხაზი, რომელიც 1990 წლის 16 სექტემბერს ჩინეთისა და რუსეთის სარკინიგზო ქსელები დოსტიკში დააკავშირა. 1991 წელს პირველი საქონლის მატარებელი გაემგზავრა ჩინეთიდან ყაზახეთის დედაქალაქ [[ალმათი]]მდე.<ref>[https://web.archive.org/web/20110927045812/http://www.xinhuanet.com/chinanews/2010-07/06/content_20258480.htm 精伊霍铁路打破交通瓶颈 助推新疆伊犁经济发展]</ref> 2009 წელს ჩინეთმა მეორე სარკინიგზო ხაზი ყაზახეთის საზღვართან ხორგოსში ააშენა. 2013 წელს სარკინიგზო ხაზი სარიოზეკამდე გაგრძელდა, ხოლო 2012 წელს კორგასის უღელტეხილზე დასრულდა.<ref>Xinhua News Agency, "China Opens Second Railway To Kazakhstan", 22 December 2012</ref> ყაზახეთი თავის სარკინიგზო სისტემაში იყენებს ერთსა და იმავე სარკინიგზო ლიანდაგებს, რაც სისტემას რუსეთის მსგავსად არეგულირებს, ასევე ცენტრალურ აზიაში.<ref>Ōtsuka, pp. 42–43, 48.</ref> ქვეყანა ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს „ახალ აბრეშუმის გზის“ ინიციატივაში, რომელიც ჩინეთსა და ევროპას ცენტრალური აზიისა და რუსეთის გავლით აკავშირებს.<ref>[https://www.forbes.com/sites/helenwang/2016/01/15/chinas-triple-wins-the-new-silk-roads/#411f44e1520b China's Triple Wins: The New Silk Roads]</ref> 2016 წლის იანვარში ამოქმედდა ახალი აბრეშუმის გზის მიმართულება უკრაინა-საქართველო-აზერბაიჯანი-ყაზახეთი-ჩინეთის მარშრუტით.<ref>[https://astanatimes.com/2016/01/silk-road-renewed-with-launch-of-new-commercial-transit-route/ Silk Road Renewed With Launch of New Commercial Transit Route]</ref> ყაზახეთის ინფრასტრუქტურის განვითარების პროგრამა ''Nurly Zhol'' არის ახალ აბრეშუმის გზის ეკონომიკური სარტყლის ნაწილი.<ref>[https://web.archive.org/web/20180612163736/https://www.inform.kz/eng/article/2819255 Nazarbayev: Nurly zhol is a part of New Silk Road Economic Belt]</ref> === '''სარკინიგზო კავშირები ევროპასა და ჩინეთს შორის''' === ჩინეთმა და გერმანიამ 2008 წელს გახსნეს პირველი სარკინიგზო სატვირთო მატარებელი პეკინსა და ჰამბურგს შორის, რომელიც 10 000 კილომეტრიანი მარშრუტით გადიოდა ჩინეთის რკინიგზით და ტრანს-ციმბირის ხაზით. ტრანზიტის დრო შეადგენდა 15 დღეს, რაც ბევრად სწრაფი იყო გემით გადაზიდვებთან შედარებით. თუმცა, 2009 წელს სერვისი გლობალური ეკონომიკური კრიზისის გამო გადავადდა. 2011 წელს ჩატარდა საცდელი გარბენი ჩონკინგიდან დუისბურგამდე, რომელმაც 16 დღეში დაფარა 10 300 კმ, ხოლო 2014 წლისთვის ჩონკინგი-დუისბურგის მარშრუტი რეგულარულად უზრუნველყოფდა სამ სერვისს კვირაში, თითოეული 50 კონტეინერით. 2016 წლისთვის ჩინეთ-ევროპის სარკინიგზო სერვისი რეგულარული გახდა და საავტომობილო და საზღვაო ვარიანტებს შორის ძირითადი ალტერნატივა გახდა. სარკინიგზო მომსახურება განსაკუთრებით გამოიყენება ღირებული ტვირთებისთვის, რომლებიც დროის მახასიათებლებთან მგრძნობიარეა. [[ფაილი:The train route from China to Europe.png|მინი|349x349პქ|მატარებლის მარშრუტი ჩინეთიდან ევროპაში]] 2014 წლის აპრილში ვუჰანის სატრანსპორტო ხელისუფლებამ პირდაპირი სატვირთო მატარებლის სერვისის შემოღება ჩინეთსა და ევროპას შორის დაიწყო, რომელიც ყოველთვიურად მოძრაობს. დუისბურგის მდინარის პორტში განლაგებული რკინიგზის ტერმინალი არის მთავარი დანიშნულება და 2018 წლის მონაცემებით, დუისბურგი ჩინეთ-ევროპის სარკინიგზო ტვირთების 80 %-ს წარმოადგენს. ჩინეთიდან ევროპაში კონტეინერების მომსახურების სამი ძირითადი მარშრუტია: აღმოსავლეთი მარშრუტი ვოსტოჩნის პორტიდან (რუსეთი), ჩრდილოეთი მარშრუტი დასავლეთ ჩინეთიდან მანჯურის/ზაბაიკალსკის სასაზღვრო სადგურების გავლით და სამხრეთი მარშრუტი აღმოსავლეთ ჩინეთიდან დოსტიკის სასაზღვრო სადგურის გავლით, რომელიც 2014 წლისთვის რკინიგზაზე გადაიყვანეს.<ref>[https://railturkey.org/2014/10/09/china-europe-railway-routes/ Iron silk road from China to Europe via Russia in 15 days]</ref> 2008 წლის იანვარში ჩინეთმა და გერმანიამ გახსნეს საქალაქთაშორისო სატვირთო მატარებელი პეკინსა და ჰამბურგს შორის. მატარებელმა, 10 000 კილომეტრის გავლისას, გამოიყენა ჩინეთის რკინიგზა და ტრანს-მონღოლური ხაზი. მთლიანი ტრანზიტის დრო შეადგენს 15 დღეს. პირველი მატარებელი ტვირთით (კომპანია Fujitsu-სთვის) ექვსი სხვადასხვა რკინიგზის საშუალებით მუშაობდა.<ref>Rodrigue; International Railway Journal; Underhill; Batbayar.</ref> 2011 წლის მარტ-აპრილში საცდელი გარბენი ჩონკინგიდან [[დუისბურგი|დუისბურგამდე]] ჩატარდა. 2014 წლის მარტის მდგომარეობით, ჩონკინგი-დუისბურგი მარშრუტი კვირაში სამ სერვისს ახორციელებს.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-03-28/germany-plans-to-expand-chinese-rail-link-as-xi-visits-duisburg Germany Plans to Expand Chinese Rail Link as Xi Visits]</ref> 2016 წლისთვის ჩინეთ-ევროპის რკინიგზის სერვისი რეგულარული გახდა. ქალაქებს შორის კვირაში ერთი მატარებელი მოძრაობს.<ref>[https://www.forbes.com/sites/wadeshepard/2016/01/28/why-china-europe-silk-road-rail-transport-is-growing-fast/ Why The China-Europe 'Silk Road' Rail Network Is Growing Fast]</ref> === '''ახალი ევრაზიული სახმელეთო ხიდი''' === [[ფაილი:Транспортные коридоры в Средней Азии.jpg|მინი|314x314პქ|სატრანსპორტო დერეფნები ცენტრალურ აზიაში]] ახალი ევრაზიის სახმელეთო ხიდი, ასევე ცნობილი როგორც ახალი ევრაზიის კონტინენტური ხიდი, არის ჩინეთის სარკინიგზო კავშირი ცენტრალურ აზიასთან. მარშრუტი მოიცავს ჩინეთის აღმოსავლეთ-დასავლეთის რკინიგზას, მათ შორის ლონხაის რკინიგზასა და ლანჯოუ-სინძიანის რკინიგზას. რკინიგზა ქმნის უწყვეტ კავშირს ძიანგსუს პროვინციის ლიანიუნგანსა და ყაზახეთს შორის. 1995 წელს ჩინეთისა და ყაზახეთის მთავრობებმა შეთანხმება გააფორმეს, რაც საშუალებას აძლევს ყაზახეთს გამოიყენოს ლიანიუნგანი, როგორც ძირითადი საზღვაო პორტი ექსპორტისა და იმპორტისთვის.<ref>''China Daily'', Ōtsuka, pp. 42–43.</ref> ყაზახეთის ალმაათიდან რკინიგზა ვრცელდება უზბეკეთის ტაშკენტში, თურქმენეთის თეჯენსა და აშხაბადში და კასპიის ზღვის პორტზე.<ref>ვაშლთა და კულინარიის სახელმძღვანელო</ref> 2013 წლიდან ფუნქციონირებს ტრანსკასპიური საერთაშორისო მარშრუტი, რომელიც ყაზახეთიდან კასპიის ზღვით აზერბაიჯანში და შემდეგ საქართველოს ფოთის პორტიდან შავი ზღვისკენ მიემართება. ეს მარშრუტი უკრაინაში რუსეთის შემოჭრის შემდეგ უფრო აქტუალური გახდა. === '''ალტერნატიული მარშრუტები''' === 1996 წელს თეჯენის განშტოება ირანის საზღვარზე აშენდა და ირანის რკინიგზას დაუკავშირდა. ეს კავშირი საშუალებას აძლევს ჩინეთიდან ტვირთს მიაღწიოს სპარსეთის ყურის პორტებს და კავკასიას.<ref>Ōtsuka, pp. 42, 44; Mirak-Weissbach.</ref> 2016 წელს იუსიდან თეირანში საკონტეინერო მატარებლის მომსახურება გაიხსნა; მოგზაურობას 14 დღე სჭირდება.<ref>Ōtsuka, pp. 42, 44.</ref> 2013 წლის ოქტომბერში გაიხსნა სარკინიგზო ბილიკი ბოსფორის გასწვრივ მარმარიას ბმულით. ეს მარშრუტი საშუალებას აძლევს ჩინეთიდან ტვირთს ევროპისკენ გადაადგილდეს. მარმარიას გვირაბმა შეიძლება შეზღუდული მომსახურება მისცეს სატვირთო მატარებლებს.<ref>[https://railturkey.org/2013/10/29/marmaray-opened/ Marmaray opened]</ref> ჩინეთიდან ევროპისკენ ალტერნატიული მარშრუტი გადის თურქეთის გავლით. მარშრუტი მოიცავს ყაზახეთს, უზბეკეთს, თურქმენეთს, ირანსა და თურქეთს. მარშრუტის სიცოცხლისუნარიანობის გასაუმჯობესებლად მიმდინარეობს მუშაობა, მათ შორის მარმარის პროექტი, რომელიც აკავშირებს ევროპასა და აზიას.<ref>[https://railturkey.org/2013/05/20/completely-false-facts-about-marmaray/ Completely false facts about Marmaray]</ref> 2019 წლის 7 ნოემბერს პირველი ჩინური სატვირთო მატარებელი მარმარის გვირაბით ევროპაში გავიდა, რაც იმის მაჩვენებელია, რომ ტრანსპორტირების დრო 12 დღემდე შემცირდა.<ref>[https://railturkey.org/2013/11/12/marmaray-connects-asia-europe/ Is Marmaray key for Europe-Asia rail connection?]</ref> 2015 წლის 13 დეკემბერს [[თბილისი|თბილისში]] ჩინეთიდან პირველი საკონტეინერო მატარებელი ''Nomad Express'' ჩამოვიდა, რომელსაც სავარაუდო სიმძლავრე 1 მილიონ მგზავრსა და 6,5 მილიონ ტონა ტვირთს მოემსახურა. ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ, ამ მარშრუტით ვაჭრობა სავარაუდოდ 10 მილიარდ დოლარამდე გაიზრდება. მიუხედავად იმისა, რომ ტრანსკასპიური მარშრუტი ეკონომიკურად ნაკლებად მომგებიანია (საბაჟო საზღვრების გადაკვეთის გამო), ის მაინც განიხილება როგორც ერთ-ერთი მთავარი ტრანზიტული მარშრუტი.<ref>[http://periskop.livejournal.com/1497861.html "Новый Шёлковый путь" через Грузию, или Нью-Васюки 2015 года]</ref> 2016 წლის 14 იანვარს უკრაინა, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი და საქართველო შეთანხმდნენ რუსეთის გვერდის ავლით ტვირთების გადაზიდვის შეღავათიანი ტარიფების შესახებ. იმავე წლის 15 იანვარს ჩერნომორსკის პორტიდან პირველად გაიგზავნა საკონტეინერო მატარებელი ჩინეთში. თუმცა, ეს მარშრუტი შეფასდა როგორც ნაკლებად ეფექტიანი და მას შემდეგ განახლება შეჩერდა. 2016 წელს უკრაინამ და ლიეტუვამ მემორანდიუმი გააფორმეს, რომლის ფარგლებში ჩინეთში ''აბრეშუმის გზის'' პროექტი გაერთიანდა „ვიკინგების პროექტთან“, რომელიც 2003 წლიდან ფუნქციონირებს.<ref>[https://www.gazeta.ru/business/news/2016/02/02/n_8199485.shtml Белоруссия и Литва присоединились к «Шелковому пути» в обход России]</ref><ref>[https://www.gazeta.ru/business/news/2016/02/02/n_8197493.shtml «Потерянный» в Казахстане украинский поезд задерживали из-за неуплаты]</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საერთაშორისო რკინიგზები]] [[კატეგორია:აბრეშუმის გზა]] nz0p42q9t9n7wj44uepjqawuqwg4avo 0 583609 5563102 4825346 2026-10-21T22:11:19Z Redaktor GLAM 165322 Higher resolution version of image 5563102 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი = პორტეზეს კარიბჭე | სურათი = Porta Portese, Rome.jpg | წარწერა = ''Porta Portese'' | მდებარეობა = {{დროშა|იტალია}} |lat_dir = N |lat_deg = 41 |lat_min = 53 |lat_sec = 02.03 |lon_dir = E |lon_deg = 12 |lon_min = 28 |lon_sec = 26.48 | პოზრუკა = იტალია | სტატუსი = მოქმედი | აშენების წელი = 1644 წ. }} '''პორტა პორტესე''' — [[რომი|რომის]] ერთ-ერთი კარიბჭე, აშენებული [[1644 |1644 წელს]], ძველი [[პორტა პორტუენსი|პორტა პორტუენსის]] ადგილზე. == ისტორია == იგი აშენდა [[იანიკულუმის კედელი|იანიკულუმის კედლის]] მშენებლობის პარალელურად, როგორც [[ლეონინეს კედელი|ლეონინეს კედლის]] გაგრძელება, [[იანიკული|იანიკულის]] დასაცავად, რომის პაპ [[ურბან VIII |ურბან VIII ბარბერინის]] დაკვეთით. აშენდა [[1644 |1644 წელს]], არქიტექტორ მარკანტონიო დე როსის (მათიას დე როსის მამა) მიერ, ადამიანის, რომელმაც ააშენა მთლიანი [[იანიკულუმის კედელი]]. <ref>{{cite book|last=Quercioli|first=Mauro|title=Le mura e le porte di Roma|location=Rome|year=1982}}</ref><ref>{{cite book|last=Quercioli|first=Mauro|title=Le mura e le porte di Roma|location=Rome|year=1982}}</ref> კარიბჭიდან იწყება ''Via Portuense'', გზა, რომელიც მიდის [[პორტო (უძველესი ქალაქი)|პორტომდე]], [[ტიბრი|ტიბრის]] [[ყურე|ყურამდე]], [[ოსტია (უძველესი ქალაქი)|ოსტიასთან]] ახლოს. საზღვაო ხაზის განვითარებასთან ერთად, პორტო შეიცვალა [[ფიუმიცინო|ფიუმიცინოთი]]. [[ფაილი:Porta Portese (77563954).jpg|მინი|პორტეზეს კარიბჭე, აღდგენილი ურბან VIII-ს მიერ, 17 საუკუნე|212x212პქ]] == რიპა გრანდეს პორტი და პაპის არსენალი == რომის მთავარი მდინარის ნავსადგური მდებარეობდა პორტეზეს კარიბჭესთან (საბაჟო მიზეზების გამო, კედლების შიგნით), რომელსაც სწორედ ამ მიზეზით უწოდებდნენ ''"რიპა გრანდეს"''. კარიბჭის მიღმა (იგივე საბაჟო მიზეზების გამო, ანუ იმისთვის, რომ [[რომის პაპი|პაპის]] ნავსადგურებისთვის განკუთვნილ მასალებს არ მოუწევდა გადასახადის გადახდა, განსხვავებით ქალაქისთვის განკუთვნილი საქონლისგან), პაპის არსენალი აშენდა [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] შუა რიცხვებში. ტიბრის კედლების მშენებლობის შემდეგ, ნავსადგურიდან აღარაფერი დარჩა, გარდა სახელისა, რომელიც განსაზღვრავს [[ლუნგოტევერი|ლუნგოტევერის]] მონაკვეთს სან მიქელისა და მდინარის გასწვრივ არსებულ [[რამპა|რამპას]] შორის. ამის შემდეგ, ათწლეულების განმავლობაში, [[1970-იანები|1970-იან წლებამდე]], [[რომი|რომის]], როგორც დედაქალაქის, ურბანული განვითარება ყურადღებას აქცევდა ამ ტერიტორიას, რომელიც დიდი და დაბალი პრესტიჟის მომსახურებისთვის იყო განკუთვნილი და ჰქონდა: სანიაღვრე სისტემები, სამშენებლო მასალების საცავები და სხვა. იგივე მონუმენტური კომპლექსი, ''San Michele a Ripa Grande'', გარდაქმნილი და გამოყენებული მხოლოდ ნაწილობრივ, როგორც [[არასრულწლოვანი|არასრულწლოვანთა]] ციხე, [[1938 |1938 წლამდე]], დარჩა მიტოვებული და ნანგრევებად ქცეული უკვე [[1969|1969 წლისთვის]]. დაიწყო მისი ხანგრძლივი რესტავრაცია, რამაც მთელი კომპლექსი გადააკეთა ''MiBAC''-ის (კულტურული მემკვიდრეობისა და საქმიანობის სამინისტრო) ოფისების სივრცედ: ორი გენერალური დირექტორატი, კატალოგისა და დოკუმენტაციის ცენტრალური ინსტიტუტი და უმაღლესი განათლების სკოლა, რესტავრაციის ლაბორატორიები, [[ფიზიკა|ფიზიკის]] ლაბორატორია და კონსერვაციისა და რესტავრაციის უმაღლესი ინსტიტუტის ბიბლიოთეკა. == პორტეზეს კარიბჭის მარკეტი == [[ფაილი:Rome porta portese july 2006.jpg|მინი|პორტეზეს კარიბჭის ბაზრობა, 2006 წელი|255x255პქ]] დაახლოებით [[1945 |1945 წელს]], წარმოიშვა რომის ყველაზე ცნობილი და პოპულარული არასასურსათო ბაზრობა, რომელიც მდებარეობს კარიბჭის გარეთ, ''Via Portuense''-ის გასწვრივ. ბაზრობა დღემდე მხოლოდ კვირა დილით იმართება, მაგრამ დროთა განმავლობაში, ზოგიერთი მაღაზიის მფლობელმა გზის გასწვრივ არსებული სივრცეები კომერციულ ობიექტებად გადააკეთა. ტრადიციული ბაზრის ორგანიზატორები,'<nowiki/>'''პორტეზეს კარიბჭის ოპერატორთა ასოციაციიდან'''', წლების განმავლობაში იბრძოდნენ რომის მუნიციპალიტეტთან, ბაზრის წარმართვის უფლებების მოსაპოვებლად. [[2008 |2008 წელს]], ''Occhio del Riciclone''-თან ერთად, პორტეზეს კარიბჭის ოპერატორთა ასოციაციამ გამოაქვეყნა ხელახალი გამოყენების ხელშეკრულება, [[2010 |2010 წელს]], როგორც ''National Network of Second-Hand Operators''-ის დამფუძვნებელმა, კარიბჭის ოპერატორების ასოციაციამ ხელი მოაწერა ეროვნულ [[მანიფესტი|მანიფესტს]]. <ref>[http://files.meetup.com/206764/MANIFESTONAZIONALERIUSO.pdf Manifesto Nazionale del Riuso, Rete ONU…]</ref>. კვირას, პორტეზეს კარიბჭის ვიზიტი კვლავ პოპულარული გასართობია, როგორც რომაელებისთვის, ასევე [[ტურისტები|ტურისტებისთვის]]. ბოლო წლებში, სულ უფრო მეტი რაოდენობის უცხოელი [[ემიგრაცია|ემიგრანტიც]] ინტენსიურად სტუმრობს ამ ღირსშესანიშნაობას, ისევე როგორც [[იტალია|იტალიელი]] სტენდის მენეჯერები. როგორც ბაზრის [[პარადიგმა]], გაზეთმა ასევე მიიღო ''Porta Portese''-ის სახელი, [[რომი|რომის]] და მთელი [[ლაციო|ლაციოს]] უფასო და კლასიფიცირებული რეკლამების ერთსახელიანი სათაურიდან. ==ლიტერატურა== * Mauro Quercioli, Le mura e le porte di Roma, Roma, Newton Compton Editori, 2007 ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://books.google.com/books?id=laMDAQAAQBAJ The Rome Guide: Step by Step through History's Greatest City] * [https://web.archive.org/web/20071025031511/http://www.arti.beniculturali.it/organizzazione/direzione/fabbrica.html MBAC: The San Michele a Ripa factory] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{რომის ღირსშესანიშნაობები}} [[კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები]] [[კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები]] [[კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები]] [[კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ევროპული არქიტექტურა]] [[კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნე]] [[კატეგორია:არქიტექტურა საუკუნის მიხედვით]] [[კატეგორია:იტალიის კარიბჭეები]] p6lo3mvdcoeal7m5xfgotg48tvkkvca 3 589297 5562837 4808201 2026-10-21T15:15:28Z Jaba1977 3604 5562837 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 3 ივნისი 2025 (UTC) ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:15, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) b3iwkbeg60juuaxjqqcz0ah76o8i95i 5563288 5562837 2026-10-22T07:29:40Z Jaba1977 3604 /* გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ */ 5563288 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 3 ივნისი 2025 (UTC) ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:15, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) ==განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი 2/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:29, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) 1wbded7ln821hxp0hgygkd215emc1q4 5563291 5563288 2026-10-22T07:39:57Z Sani939 170886 /* განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ */ პასუხი 5563291 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 3 ივნისი 2025 (UTC) ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:15, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) ==განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი 2/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:29, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) :გამარჯობა, ვანდალიზმის მიზეზით რატომ ბლოკავთ გვერდს, მოყვანილი მაქვს წყაროები და დაზუსტებული ინფორმაცია, გთხოვთ გადაამოწმოთ [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 07:39, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) jyo2pvsd82edplqdu98izcw7gsujbv3 5563293 5563291 2026-10-22T07:45:01Z Jaba1977 3604 /* განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ */ პასუხი 5563293 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 3 ივნისი 2025 (UTC) ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:15, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) ==განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი 2/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:29, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) :გამარჯობა, ვანდალიზმის მიზეზით რატომ ბლოკავთ გვერდს, მოყვანილი მაქვს წყაროები და დაზუსტებული ინფორმაცია, გთხოვთ გადაამოწმოთ [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 07:39, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) ::გამარჯობა, თავად აცხადებთ რომ ოჯახის წევრი ბრძანდებით, ესაა ვიკიპედიის წესის დარღვევა. გაგაფრთხილეთ და კიდევ დაწერეთ სტატია. ეს სტატია წაიშლება, ამიტომ დაელოდეთ სხვას და დაწეროს სხვამ, რაც მთავარია ნაკლებად მიკერძოებული წყაროებით. წარმატებები. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:45, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) 7ynopd7992c6p74mpb9bs18c1qal5m0 5563295 5563293 2026-10-22T07:57:40Z Sani939 170886 /* განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ */ პასუხი 5563295 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 3 ივნისი 2025 (UTC) ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:15, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) ==განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი 2/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:29, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) :გამარჯობა, ვანდალიზმის მიზეზით რატომ ბლოკავთ გვერდს, მოყვანილი მაქვს წყაროები და დაზუსტებული ინფორმაცია, გთხოვთ გადაამოწმოთ [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 07:39, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) ::გამარჯობა, თავად აცხადებთ რომ ოჯახის წევრი ბრძანდებით, ესაა ვიკიპედიის წესის დარღვევა. გაგაფრთხილეთ და კიდევ დაწერეთ სტატია. ეს სტატია წაიშლება, ამიტომ დაელოდეთ სხვას და დაწეროს სხვამ, რაც მთავარია ნაკლებად მიკერძოებული წყაროებით. წარმატებები. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:45, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) :::ბოდიში ვიკთხავ, ოჯახის წევს არ შეუძლია მასალის დამატება? მიკერძოებული წყაროებში რა იგულისხმება, პრესის სტატიები და ღონისძიებების ინფომრაცია მაქვს მოწოდებული რაც იძებნება ინტერნეტ სივრცეში [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 07:57, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) 21y3s3f3gwlmfrwt4mc6f0q7l7x8pen 5563298 5563295 2026-10-22T08:11:35Z Sani939 170886 /* განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ */ პასუხი 5563298 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 13:51, 3 ივნისი 2025 (UTC) ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 15:15, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) ==განმეორებითი გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი 2/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:29, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) :გამარჯობა, ვანდალიზმის მიზეზით რატომ ბლოკავთ გვერდს, მოყვანილი მაქვს წყაროები და დაზუსტებული ინფორმაცია, გთხოვთ გადაამოწმოთ [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 07:39, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) ::გამარჯობა, თავად აცხადებთ რომ ოჯახის წევრი ბრძანდებით, ესაა ვიკიპედიის წესის დარღვევა. გაგაფრთხილეთ და კიდევ დაწერეთ სტატია. ეს სტატია წაიშლება, ამიტომ დაელოდეთ სხვას და დაწეროს სხვამ, რაც მთავარია ნაკლებად მიკერძოებული წყაროებით. წარმატებები. [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 07:45, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) :::ბოდიში ვიკთხავ, ოჯახის წევს არ შეუძლია მასალის დამატება? მიკერძოებული წყაროებში რა იგულისხმება, პრესის სტატიები და ღონისძიებების ინფომრაცია მაქვს მოწოდებული რაც იძებნება ინტერნეტ სივრცეში [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 07:57, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) :@Wiki - ჯაბა გამარჯობა, მადლობა პასუხისთვის. ბოდიში თუ წესი არასწორად გავიგე. მე ზუსტად იმიტომ განვაცხადე რომ ოჯახის წევრი ვარ, რომ [[ვპ:ინტერესთა კონფლიქტი]]-ის წესის თანახმად გამჭვირვალე ვყოფილიყავი. ვიცი რომ COI-ის შემთხვევაში პირდაპირი რედაქტირება არ არის რეკომენდებული, ამიტომ ამიერიდან სტატიას თავად აღარ შევეხები და მხოლოდ განხილვის გვერდზე შემოთავაზებებს დავწერ {{თხოვნა რედაქტირებაზე}}-ით. „მიკერძოებულ წყაროებთან“ დაკავშირებით მინდა დაზუსტება, რომ ჩემს მიერ მოყვანილი წყაროები არ არის ოჯახის მოგონებები, არამედ დამოუკიდებელი: :* 1tv.ge — საქართველოს პირველი არხი, პრეზიდენტის მიერ ღირსების მედლით დაჯილდოება :* Fortuna.ge — რადიო ფორტუნა, „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური ნეკროლოგი (სადაც წერია „დამსახურებული პედაგოგი“ და „50 წელი“) :* composersunion.ge — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირი (დავით ევგენიძის ბიოგრაფია, სადაც პედაგოგად ცინცაძეა მითითებული) :* tamarakordzadze.com / natiaberaia.wixsite.com / kharkivmeetszurich.artistdb.eu — მოსწავლეების ოფიციალური ბიოგრაფიები და საერთაშორისო კონკურსების ოფიციალური გვერდები :ეს ყველაფერი [[ვპ:სანდო წყარო]]-ს აკმაყოფილებს და ინტერნეტში საჯაროდ იძებნება. ვანდალიზმი არ ყოფილა — მხოლოდ წყაროების დამატება ვცადე. თუ სტატია მაინც წასაშლელად მიგაჩნიათ, გთხოვთ არ წაშალოთ [[ვპ:წაშლის წესი]]-ის დარღვევით, არამედ მომცეთ საშუალება განხილვის გვერდზე შევთავაზო გამოსწორებული ვერსია და სხვამ გადაწყვიტოს. ფოტოები Commons-ზე ჩემი ავტორობით CC BY-SA 4.0 ლიცენზიით ავტვირთე და ისინი დამოუკიდებლად გამოიყენება. პატივისცემით, [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 08:11, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) bljyrs1hhlvt39mzbqcdrusurjgrhkn 0 595639 5563278 5562373 2026-10-22T07:02:13Z Sagarejo1 188818 რედაქტირება 5563278 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სკოლა | სახელწოდება = საგარეჯოს პირველი საჯარო სკოლა | სურათი = [[File:საგარეჯოს N1 საჯარო სკოლა..jpg|250პქ]] | დევიზი = | დაარსდა = 1875 | დაიხურა = | დირექტორი = მაია ხებრელაშვილი | ტიპი = საჯარო | მოსწავლე = 741 | მასწავლებელი = | მისამართი = დავით აღმაშენებლის ქ. №58, [[საგარეჯო]], [[საქართველო]] | კოორდინატები = | ფაქსი = | E-mail = sagarejo1@mes.gov.ge | ვებ–გვერდი = [https://sagarejos-pirveli-skola.web.app ოფიციალური საიტი] | ველი = | ტექსტის ველი = }} '''საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლა''' — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება [[საგარეჯო]]ში, [[კახეთი|კახეთის რეგიონში]]. საგარეჯოში სკოლის ფუნქციონირება 1865 წლიდან იწყება. == ისტორია == საგარეჯოში სკოლის ფუნქციონირება დაიწყო [[1865]] წელს, როცა წერა-კითხვას და მარტივ ანგარიშს ასწავლიდა ნათლისმცემლის ეკლესიის მღვდელი. სისტემური სწავლა ხშირად იშლებოდა სხვადასხვა მიზეზით. საგარეჯოს იმდროინდელი მამასახლისი ზურაბ მაკანტაშვილი და სპირიდონ ჯაბადარი დახმარებისთვის მიმართავდნენ [[ილია ჭავჭავაძე]]სა და სხვა საზოგადო მოღვაწეებს. სკოლის ჩამოყალიბებაში აქტიურად იყვნენ ჩართულნი [[ილია ჭავჭავაძე]], [[ნიკო ავალიშვილი]], [[დიმიტრი ბაქრაძე]] და სხვა ადგილობრივი ინიციატორები. მათ დახმარებით 1874 წელს საგარეჯოში დაინიშნა ახალგაზრდა პედაგოგი, [[ალექსანდრე ცხვედაძე]], რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა პირველი საერო სასწავლებლის მშენებლობას. მშენებლობა დაიწყო ბუზარიაშვილების ნაკვეთზე და სწრაფადვე დასრულდა. სკოლა საზეიმოდ გაიხსნა [[1875]] წლის 21 ოქტომბერს. საწყის ეტაპზე იგი ორ განყოფილებად ფუნქციონირებდა. სწავლა ოთხწლიან კურსს მოიცავდა და კურსდამთავრებულებს საშუალება ეძლეოდათ სწავლა გაეგრძელებინათ მაღალტიპის სასწავლებელში. ალექსანდრე ცხვედაძე პარალელურად ხელმძღვანელობდა სკოლის გაფართოების პროცესებს, თუმცა იგი გარდაიცვალა ახალ შენობაში სწავლის დაწყებამდე. [[1919]] წელს სკოლა გარდაიქმნა მუშა-ახალგაზრდობის საშუალო სკოლად. მისი პირველი დირექტორი იყო იერემია გულისაშვილი, ცნობილი პედაგოგი და საგარეჯოს განათლების განყოფილების გამგე. == კულტურული მემკვიდრეობა == სკოლაში კულტურული ცხოვრება განსაკუთრებით გააქტიურდა 1870-იანი წლებიდან. ალექსანდრე ცხვედაძემ და ნიკო ავალიშვილმა დააარსეს თეატრალური წრე. პირველი წარმოდგენები გაიმართა 1876–78 წლებში. მათ შორის, განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა ცხვედაძის პიესამ „ბედნიერი ქორწილი“. 1878 წლიდან თეატრში მონაწილეობდნენ ადგილობრივი გლეხებიც. წარმოდგენების ნაწილი ქველმოქმედებით ხასიათდებოდა და შემოსული თანხით გაჭირვებულ მოსწავლეებს ეხმარებოდნენ. [[1912]] წელს საგარეჯოში აშენდა მუდმივი თეატრის შენობა. [[1917]] წელს თეატრს ეწვია [[ვასო აბაშიძე]] და დადგა სპექტაკლი „სიძე-სიმამრი“. თეატრი აქტიურად ფუნქციონირებდა [[1921]] წლამდე და მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საქართველოს კულტურის ისტორიაში. == 9 აპრილის მემორიალი == სკოლის ეზოში დგას [[9 აპრილი|9 აპრილის]] მემორიალი. იგი 1989 წელს IXგ კლასის მოსწავლეებმა დადგეს კლასის ხელმძღვანელის, ნატა ასთავიშვილის თაოსნობით. მემორიალი დადგა ტრაგედიიდან 40 დღის შემდეგ და მას შემდეგ წარმოადგენს ადგილობრივი პატივისცემის ცენტრს. == სკოლის ხელმძღვანელობა == საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლას სხვადასხვა პერიოდში ხელმძღვანელობდნენ ცნობილი პედაგოგები: {| class="wikitable" ! № !! დირექტორი !! საქმიანობის წლები |- | 1 || მიხეილ მანდარია || 1958-1966 |- | 2 || ეთერი ქურთიშვილი || 1966–1967 |- | 3 || ვანო ბედიაშვილი || 1968–1978 |- | 4 || ვოვა მათიაშვილი || 1981–1982 |- | 5 || ნელი ქაიხოსროშვილი || 1982–2004 |- | 6 || დალი ბედოშვილი || 2006–2012 |- | 7 || თამარ ლაფაჩიშვილი || 2012–2014 |- | 8 || ლელა ფანოზიშვილი || 2014–2023 |- | '''9''' '''|| '''მაია ხებრელაშვილი'''|| '''2024–დღემდე''' |} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://sagarejos-pirveli-skola.web.app სკოლის ოფიციალური ვებსაიტი] * [https://www.facebook.com/sagarejospirveli სკოლის ოფიციალური ფეისბუქ გვერდი] [[კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სკოლები]] hoiy47t0r7perecr50fd0vqqxaoyq23 5563339 5563278 2026-10-22T11:40:19Z Otogi 27089 5563339 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სკოლა | სახელწოდება = საგარეჯოს პირველი საჯარო სკოლა | სურათი = [[File:საგარეჯოს N1 საჯარო სკოლა..jpg|250პქ]] | დევიზი = | დაარსდა = 1875 | დაიხურა = | დირექტორი = მაია ხებრელაშვილი | ტიპი = საჯარო | მოსწავლე = 741 | მასწავლებელი = | მისამართი = დავით აღმაშენებლის ქ. №58, [[საგარეჯო]], [[საქართველო]] | კოორდინატები = | ფაქსი = | E-mail = sagarejo1@mes.gov.ge | ვებ–გვერდი = [https://sagarejos-pirveli-skola.web.app ოფიციალური საიტი] | ველი = | ტექსტის ველი = }} '''საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლა''' — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება [[საგარეჯო]]ში, [[კახეთი|კახეთის მხარეში]]. საგარეჯოში სკოლის ფუნქციონირება 1865 წლიდან იწყება. == ისტორია == საგარეჯოში სკოლის ფუნქციონირება დაიწყო [[1865]] წელს, როცა წერა-კითხვას და მარტივ ანგარიშს ასწავლიდა ნათლისმცემლის ეკლესიის მღვდელი. სისტემური სწავლა ხშირად იშლებოდა სხვადასხვა მიზეზით. საგარეჯოს იმდროინდელი მამასახლისი ზურაბ მაკანტაშვილი და სპირიდონ ჯაბადარი დახმარებისთვის მიმართავდნენ [[ილია ჭავჭავაძე]]სა და სხვა საზოგადო მოღვაწეებს. სკოლის ჩამოყალიბებაში აქტიურად იყვნენ ჩართულნი [[ილია ჭავჭავაძე]], [[ნიკო ავალიშვილი]], [[დიმიტრი ბაქრაძე]] და სხვა ადგილობრივი ინიციატორები. მათ დახმარებით 1874 წელს საგარეჯოში დაინიშნა ახალგაზრდა პედაგოგი, [[ალექსანდრე ცხვედაძე]], რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა პირველი საერო სასწავლებლის მშენებლობას. მშენებლობა დაიწყო ბუზარიაშვილების ნაკვეთზე და სწრაფადვე დასრულდა. სკოლა საზეიმოდ გაიხსნა [[1875]] წლის 21 ოქტომბერს. საწყის ეტაპზე იგი ორ განყოფილებად ფუნქციონირებდა. სწავლა ოთხწლიან კურსს მოიცავდა და კურსდამთავრებულებს საშუალება ეძლეოდათ სწავლა გაეგრძელებინათ მაღალტიპის სასწავლებელში. ალექსანდრე ცხვედაძე პარალელურად ხელმძღვანელობდა სკოლის გაფართოების პროცესებს, თუმცა იგი გარდაიცვალა ახალ შენობაში სწავლის დაწყებამდე. [[1919]] წელს სკოლა გარდაიქმნა მუშა-ახალგაზრდობის საშუალო სკოლად. მისი პირველი დირექტორი იყო იერემია გულისაშვილი, ცნობილი პედაგოგი და საგარეჯოს განათლების განყოფილების გამგე. == კულტურული მემკვიდრეობა == სკოლაში კულტურული ცხოვრება განსაკუთრებით გააქტიურდა 1870-იანი წლებიდან. ალექსანდრე ცხვედაძემ და ნიკო ავალიშვილმა დააარსეს თეატრალური წრე. პირველი წარმოდგენები გაიმართა 1876–78 წლებში. მათ შორის, განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა ცხვედაძის პიესამ „ბედნიერი ქორწილი“. 1878 წლიდან თეატრში მონაწილეობდნენ ადგილობრივი გლეხებიც. წარმოდგენების ნაწილი ქველმოქმედებით ხასიათდებოდა და შემოსული თანხით გაჭირვებულ მოსწავლეებს ეხმარებოდნენ. [[1912]] წელს საგარეჯოში აშენდა მუდმივი თეატრის შენობა. [[1917]] წელს თეატრს ეწვია [[ვასო აბაშიძე]] და დადგა სპექტაკლი „სიძე-სიმამრი“. თეატრი აქტიურად ფუნქციონირებდა [[1921]] წლამდე და მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საქართველოს კულტურის ისტორიაში. == 9 აპრილის მემორიალი == სკოლის ეზოში დგას [[9 აპრილი|9 აპრილის]] მემორიალი. იგი 1989 წელს IXგ კლასის მოსწავლეებმა დადგეს კლასის ხელმძღვანელის, ნატა ასთავიშვილის თაოსნობით. მემორიალი დადგა ტრაგედიიდან 40 დღის შემდეგ და მას შემდეგ წარმოადგენს ადგილობრივი პატივისცემის ცენტრს. == სკოლის ხელმძღვანელობა == საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლას სხვადასხვა პერიოდში ხელმძღვანელობდნენ ცნობილი პედაგოგები: {| class="wikitable" ! № !! დირექტორი !! საქმიანობის წლები |- | 1 || მიხეილ მანდარია || 1958-1966 |- | 2 || ეთერი ქურთიშვილი || 1966–1967 |- | 3 || ვანო ბედიაშვილი || 1968–1978 |- | 4 || ვოვა მათიაშვილი || 1981–1982 |- | 5 || ნელი ქაიხოსროშვილი || 1982–2004 |- | 6 || დალი ბედოშვილი || 2006–2012 |- | 7 || თამარ ლაფაჩიშვილი || 2012–2014 |- | 8 || ლელა ფანოზიშვილი || 2014–2023 |- | '''9''' '''|| '''მაია ხებრელაშვილი'''|| '''2024–დღემდე''' |} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://sagarejos-pirveli-skola.web.app სკოლის ოფიციალური ვებსაიტი] * [https://www.facebook.com/sagarejospirveli სკოლის ოფიციალური ფეისბუქ გვერდი] [[კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სკოლები]] 6u7u5prl6wb4m4u9e5mdlpr69gnyc1a 5563340 5563339 2026-10-22T11:40:35Z Otogi 27089 5563340 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სკოლა | სახელწოდება = საგარეჯოს პირველი საჯარო სკოლა | სურათი = [[File:საგარეჯოს N1 საჯარო სკოლა..jpg|250პქ]] | დევიზი = | დაარსდა = 1875 | დაიხურა = | დირექტორი = მაია ხებრელაშვილი | ტიპი = საჯარო | მოსწავლე = 741 | მასწავლებელი = | მისამართი = დავით აღმაშენებლის ქ. №58, [[საგარეჯო]], [[საქართველო]] | კოორდინატები = | ფაქსი = | E-mail = sagarejo1@mes.gov.ge | ვებ–გვერდი = [https://sagarejos-pirveli-skola.web.app ოფიციალური საიტი] | ველი = | ტექსტის ველი = }} '''საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლა''' — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება [[საგარეჯო]]ში, [[კახეთის მხარე]]ში. საგარეჯოში სკოლის ფუნქციონირება 1865 წლიდან იწყება. == ისტორია == საგარეჯოში სკოლის ფუნქციონირება დაიწყო [[1865]] წელს, როცა წერა-კითხვას და მარტივ ანგარიშს ასწავლიდა ნათლისმცემლის ეკლესიის მღვდელი. სისტემური სწავლა ხშირად იშლებოდა სხვადასხვა მიზეზით. საგარეჯოს იმდროინდელი მამასახლისი ზურაბ მაკანტაშვილი და სპირიდონ ჯაბადარი დახმარებისთვის მიმართავდნენ [[ილია ჭავჭავაძე]]სა და სხვა საზოგადო მოღვაწეებს. სკოლის ჩამოყალიბებაში აქტიურად იყვნენ ჩართულნი [[ილია ჭავჭავაძე]], [[ნიკო ავალიშვილი]], [[დიმიტრი ბაქრაძე]] და სხვა ადგილობრივი ინიციატორები. მათ დახმარებით 1874 წელს საგარეჯოში დაინიშნა ახალგაზრდა პედაგოგი, [[ალექსანდრე ცხვედაძე]], რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა პირველი საერო სასწავლებლის მშენებლობას. მშენებლობა დაიწყო ბუზარიაშვილების ნაკვეთზე და სწრაფადვე დასრულდა. სკოლა საზეიმოდ გაიხსნა [[1875]] წლის 21 ოქტომბერს. საწყის ეტაპზე იგი ორ განყოფილებად ფუნქციონირებდა. სწავლა ოთხწლიან კურსს მოიცავდა და კურსდამთავრებულებს საშუალება ეძლეოდათ სწავლა გაეგრძელებინათ მაღალტიპის სასწავლებელში. ალექსანდრე ცხვედაძე პარალელურად ხელმძღვანელობდა სკოლის გაფართოების პროცესებს, თუმცა იგი გარდაიცვალა ახალ შენობაში სწავლის დაწყებამდე. [[1919]] წელს სკოლა გარდაიქმნა მუშა-ახალგაზრდობის საშუალო სკოლად. მისი პირველი დირექტორი იყო იერემია გულისაშვილი, ცნობილი პედაგოგი და საგარეჯოს განათლების განყოფილების გამგე. == კულტურული მემკვიდრეობა == სკოლაში კულტურული ცხოვრება განსაკუთრებით გააქტიურდა 1870-იანი წლებიდან. ალექსანდრე ცხვედაძემ და ნიკო ავალიშვილმა დააარსეს თეატრალური წრე. პირველი წარმოდგენები გაიმართა 1876–78 წლებში. მათ შორის, განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა ცხვედაძის პიესამ „ბედნიერი ქორწილი“. 1878 წლიდან თეატრში მონაწილეობდნენ ადგილობრივი გლეხებიც. წარმოდგენების ნაწილი ქველმოქმედებით ხასიათდებოდა და შემოსული თანხით გაჭირვებულ მოსწავლეებს ეხმარებოდნენ. [[1912]] წელს საგარეჯოში აშენდა მუდმივი თეატრის შენობა. [[1917]] წელს თეატრს ეწვია [[ვასო აბაშიძე]] და დადგა სპექტაკლი „სიძე-სიმამრი“. თეატრი აქტიურად ფუნქციონირებდა [[1921]] წლამდე და მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საქართველოს კულტურის ისტორიაში. == 9 აპრილის მემორიალი == სკოლის ეზოში დგას [[9 აპრილი|9 აპრილის]] მემორიალი. იგი 1989 წელს IXგ კლასის მოსწავლეებმა დადგეს კლასის ხელმძღვანელის, ნატა ასთავიშვილის თაოსნობით. მემორიალი დადგა ტრაგედიიდან 40 დღის შემდეგ და მას შემდეგ წარმოადგენს ადგილობრივი პატივისცემის ცენტრს. == სკოლის ხელმძღვანელობა == საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლას სხვადასხვა პერიოდში ხელმძღვანელობდნენ ცნობილი პედაგოგები: {| class="wikitable" ! № !! დირექტორი !! საქმიანობის წლები |- | 1 || მიხეილ მანდარია || 1958-1966 |- | 2 || ეთერი ქურთიშვილი || 1966–1967 |- | 3 || ვანო ბედიაშვილი || 1968–1978 |- | 4 || ვოვა მათიაშვილი || 1981–1982 |- | 5 || ნელი ქაიხოსროშვილი || 1982–2004 |- | 6 || დალი ბედოშვილი || 2006–2012 |- | 7 || თამარ ლაფაჩიშვილი || 2012–2014 |- | 8 || ლელა ფანოზიშვილი || 2014–2023 |- | '''9''' '''|| '''მაია ხებრელაშვილი'''|| '''2024–დღემდე''' |} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://sagarejos-pirveli-skola.web.app სკოლის ოფიციალური ვებსაიტი] * [https://www.facebook.com/sagarejospirveli სკოლის ოფიციალური ფეისბუქ გვერდი] [[კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სკოლები]] 0z8g1dvwkbp9w95gn5soxlfo9dt88cj 0 612581 5563076 5561472 2026-10-21T20:16:09Z GagaMumladze2020 126180 /* მოქმედი შემადგენლობა */ 5563076 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი | სახელი = ს.კ. სპაერი| ლოგო =[[ფაილი: FC_Spaeri_logo.png|300პქ]] | upright = | სრული სახელი = საფეხბურთო კლუბი სპაერი | დაარსდა = [[2017]] | სტადიონი = სპაერის სტადიონი , [[თბილისი]] | თევადობა = 2,500 | პრეზიდენტი =ზურაბ ჯავახიშვილი | მწვრთნელი = ანზორ კიღურაძე| ლიგა = [[ეროვნული ლიგა]] | სეზონი = [[ეროვნული ლიგა 2|2025]] | ადგილი = 2 (დაწინაურდა)| საიტი = |pattern_la1 = _macronpolis1rbw |pattern_b1 = _macronpolis1rbw |pattern_ra1 = _macronpolis1rbw |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = 0000FF |socks1 = 0000FF |pattern_la2 = _macronpolis1cc |pattern_b2 = _macronpolis1cc |pattern_ra2 = _macronpolis1cc |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = 800000 |socks2 = 800000 |pattern_la3 = _macronpolis1yb |pattern_b3 = _macronpolis1yb |pattern_ra3 = _macronpolis1yb |pattern_sh3 = |pattern_so3 = |leftarm3 = FFFFFF |body3 = FFFFFF |rightarm3 = FFFFFF |shorts3 = 000066 |socks3 = 000066 }} '''სპაერი''' (საფეხბურთო კლუბი სპაერი) — ქართული პროფესიული საფეხბურთო კლუბი, ქალაქ [[თბილისი|თბილისიდან]]. [[ეროვნული ლიგა 2|2025 სეზონის]] შემდეგ კლუბი დაწინაურდა [[ეროვნული ლიგა|ეროვნულ ლიგაში]]. [[გაგრა (საფეხბურთო კლუბი)|გაგრას]] გარდა, ეს ერთადერთი მეორე დივიზიონის კლუბია, რომლემაც [[საქართველოს თასი]] მოიგო.<ref>{{cite news |title=სპაერმა საქართველოს თასი "დინამოს" არ დაანება |url=https://atiani.ge/2024/12/05/spaerma-saqarthvelos-thasi-dinamos-ar-daaneba/ |access-date=8 March 2025 |website=atiani.ge |date=5 December 2024 |language=KA}}</ref> ==ისტორია== „სპაერი“ 2017 წელს დააარსა [[საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური|საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალურ სამსახურში]] მომუშავე ხუთმა პირმა.<ref>{{cite web |title=გავიცნოთ სპაერი |url=https://www.worldsport.ge/ge/page/152894_gavicნომერიt-spaeri-saxelmwifo-dacvis-specialuri-samsaxuris-klubi |website=worldsport.ge (in Georgian) |access-date=24 October 2021 |archive-date=24 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024132747/https://www.worldsport.ge/ge/page/152894_gavicნომერიt-spaeri-saxelmwifo-dacvis-specialuri-samsaxuris-klubi |url-status=live }}</ref> გუნდი ძირითადად ამ ორგანიზაციის სამხედრო მოსამსახურეებისგან შედგებოდა და თავდაპირველად მონაწილეობდა თბილისის ღია ლიგაში - მაშინდელ მე-5 (ახლა მე-6) და ყველაზე დაბალ დონეზე,<ref>{{cite web |title=გავიცნოთ "სპაერი" - სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის კლუბი |url=http://www.worldsport.ge/ge/page/152894_gavicნომერიt-spaeri-saxelmwifo-dacvis-specialuri-samsaxuris-klubi?fbclid=IwAR2A8zFSnSUS34_5o-cxfeSIOyfXiStRLy5a1pRyZGmh98mku65lsWUC834 |website=worldsport.ge (in Georgian) |access-date=6 March 2023 |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306135454/http://www.worldsport.ge/ge/page/152894_gavicნომერიt-spaeri-saxelmwifo-dacvis-specialuri-samsaxuris-klubi?fbclid=IwAR2A8zFSnSUS34_5o-cxfeSIOyfXiStRLy5a1pRyZGmh98mku65lsWUC834 |url-status=live }}</ref> სანამ [[საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატის რეგიონული ლიგა|რეგიონული ლიგის]] წევრი არ გახდა.<ref>{{cite web |title=ახალი ქართული კლუბი სპაერი |url=https://sportall.ge/fekhburthi/fekhburthii/erovnuli-liga/114092-akhali-qarthuli-klubi-qspaeriq-romelic-sakhelmtsifo-dacvis-samsakhuris-bazaze-sheiqmna.html |website=sportall.ge (in Georgian) |access-date=24 October 2021 |archive-date=24 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024132746/https://sportall.ge/fekhburthi/fekhburthii/erovnuli-liga/114092-akhali-qarthuli-klubi-qspaeriq-romelic-sakhelmtsifo-dacvis-samsakhuris-bazaze-sheiqmna.html |url-status=live }}</ref> სპაერმა 2018 წლის სეზონი მეორე ადგილით დაასრულა და ახლადშექმნილ [[ლიგა 4|ლიგა 4-ში]] მონაწილეობის უფლება მოიპოვა. 2019 წლის [[ლიგა 4|ლიგა 4-ში]] 27 მატჩიდან 21 მოგებით, სპაერმა პირველი ადგილი დაიკავა და ავტომატურად დაწინაურდა [[[ლიგა 3]]ლიგა 3-ში]]. მათი დებიუტი მესამე დივიზიონში შთამბეჭდავი იყო. სპაერი ბოლომდე იბრძოდა დაწინაურების პლეი-ოფში ამოსახვედრად, და საბოლოოდ ორი ქულით ჩამორჩა მესამეადგილოსანს.<ref>{{cite web |title=2020 regular season |url=https://us.soccerway.com/ნაკional/georgia/meore-liga/2020/regular-season/r56740/ |website=soccerway.com |access-date=24 October 2021 }}{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> გუნდმა თვის შედეგი 2021 წელს გააუმჯობესა და ლიგის 20 მატჩიანი წაუგებელი სერიის შემდეგ, ჩემპიონატის დასრულებამდე ექვსი ტურით ადრე, [[ლიგა 3|ლიგა 3 2021-ის]] გამარჯვებული გახდა.<ref>{{cite web |title=Liga 3, 2021 |url=http://liga.gff.ge/ |website=gff.ge |access-date=2021-10-24 |archive-date=2021-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024132757/http://liga.gff.ge/ |url-status=live }}</ref> თავიდან მეორე დივიზიონში თავი კარგად ვერ წარმოჩინეს. საწყის ოთხ მატჩში ერთი ქულით სპაერი ცხრილის ბოლოში იმყოფებოდა. თუმცა, ამის მერე გუნდი ათამაშდა, და სეზონის ყველაზე გრძელი წაუგებელი სერია მოაწყო, და ლიგაში მე-2 ადგილზე გასვლით პლეი-ოფში გავიდა. ლევან პაპავა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა რეგულარული სეზონის განმავლობაში გატანილი 17 გოლით.<ref>{{cite web |title=Statistics, 2022 |url=https://erovnuliliga.ge/en/stats |website=erovnuliliga.ge |access-date=2022-12-02 |archive-date=2022-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203050246/https://erovnuliliga.ge/en/stats |url-status=live }}</ref> მან დუბლი შეასრულა ეროვნული ლიგის გუნდ [[გაგრა (საფეხბურთო კლუბი)|გაგრასთნ]] პლაი-ოფის დრამატულ მატჩში, თუმცა გუნდმა ლიგაში დაწინაურება ვერ მოახერხა, რადგან „გაგრამ“ პენალტების სერიაში გაიმარჯვა<ref>{{cite web |title=თრილერი ფლეი-ოფში: 3:3 და გაგრას გამარჯვება პენალტებში |trans-title=Gagra wins on penalties after a 3:3 playoff thriller |url=https://www.crystalsport.ge/news/49644 |website=crystalsport.ge |date=12 December 2022 |language=KA}}</ref> სპაერმა პლე-ოფში მომდევნო წელსაც გავიდა, სადაც [[თელავი (საფეხბურთო კლუბი)|თელავთან]] დამარცხდა. 2024 წელს სპაერმა მოახერხა [[საქართველოს თასი|საქართველოს თასის]] მოგება. ფინალში მათ [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] დაამარცხეს.<ref>{{cite web |url=https://www.worldsport.ge/ge/page/243343_dinamo-evroturnirebs-migma-darcha-saqartvelos-tasi-moigo-spaerma-moigo |title="დინამო" ევროტურნირებს მიღმა დარჩა: საქართველოს თასი "სპაერმა" მოიგო |trans-title=Dinamo are out of European competitions as Spaeri win Georgian Cup |access-date=8 March 2025 |website=worldsport.ge |date=5 December 2024 |language=KA}}</ref> ამით მათ პირველად მოიპოვეს ევროპულ ტურნირზე, უეფა-ს კონფერენს ლიგის მეორე საკვალიფიკაციო რაუნდში., თმაში უფლება. როდესაც ''Flashscore''-მა 2025 წლის ივნისში ევროპული თასების სეზონები შეაჯამა, მათ სპაერის ტრიუმფი პირველ ათეულში შიყვანეს.<ref>{{cite web |last1=Parks |first1=David |title=10 of the biggest 'cupsets' across Europe throughout the 2024/25 season |url=https://www.flashscore.com/news/soccer-fa-cup-10-of-the-biggest-cupsets-across-europe-throughout-the-2024-25-season-part-1/QwSW8TFb/ |website=flashscore.com |access-date=3 July 2025 |date=10 June 2025}}</ref> [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|სუპერთასზე]] სადებიუტო მატჩში გუნდმა დომინანტური თამაში აჩვენა [[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|ტორპედო ქუთაისთნ]]და ფინალში გავიდა, სადაც [[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|დილა გორთან]]დამარცხდა.<ref>{{cite news |title=გორის "დილამ" ისტორიაში პირველად საქართველოს სუპერთასი მოიგო (+VIDEO) |url=https://www.worldsport.ge/ge/page/248962_goris-dilam-istoriashi-pirvelad-saqartvelos-supertasi-moigo-video |access-date=3 July 2025 |agency=worldsport.ge |date=2 July 2025 |language=ka |trans-title=Dila Gori wins their first Georgian Super cup in history}}</ref> მოგვიანებით, იმავე სეზონში, სპაერმა ოთხ წელიწადში მესამედ მოიპოვა ეროვნული ლიგის პლეი-ოფში გასვლის უფლება. ამჯერად მათ პირველი ლიგის მეტოქე მინიმალური ანგარიშით დაამარცხეს და უმაღლეს ლიგაში აზღევდნენ.<ref>{{cite web |title=ისტორიაში პირველად მეშახტე და სპაერი Crystalbet საფეხბურთო ეროვნულ ლიგაში აღზევდნენ |url=https://www.crystalsport.ge/news/80262-pirvelad-istoriashi---meshakhte-da-spaeri-crystalbet-erovnul-sapekhburto-ligashi-aghzevdne |website=crystalsport.ge |access-date=14 December 2025 |language=ka |trans-title=Meshakhte and Spaeri are promoted to Crystalbet Erovnuli Liga for first time in history}}</ref> ==სეზონები== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center" |+ |- ! სეზონი !! ლიგა !! ადგილი !! თ !! მ !! ფ !! წ !! გტ–გშ !! ქ !! თასი |- | 2017|| [https://web.archive.org/web/20171016003004/http://tbff.ge/ თბილისის ღია ლიგა] ||bgcolor=Gold| 1|| 21|| 19|| 2|| 0|| 112-18 || 59|| — |- | 2018|| [[რეგიონული ლიგა]], ა ჯგუფი || bgcolor="Silver" | 2|| 20|| 15|| 4|| 1|| 79-18 || 61|| 1 რაუნდი |- | 2019|| [[ლიგა 4]]|| bgcolor="Gold" |1|| 27|| 21|| 1|| 5|| 73-29|| 64 ||3 რაუნდი |- | 2020|| rowspan="2" |[[ლიგა 3]]|| 4|| 18|| 9|| 3|| 6|| 31-20|| 30|| 3 რაუნდი |- | 2021|| bgcolor="Gold" |1||26 ||20 ||4 ||2 ||79-20 ||64 ||3 რაუნდი |- | 2022|| rowspan="4" |[[ეროვნული ლიგა 2]]|| bgcolor="Silver" |2 ||28 ||15 ||6 ||7 ||57-35 ||51 ||1/8 ფინალი |- | 2023|| bgcolor="#F1A33F" |3 ||36 ||20 ||6 ||10 ||68-48 ||66 ||1/8 ფინალი |- | 2024 || 5||36 ||14 ||9 ||13 ||50–47 ||51 || bgcolor=Gold|გამარჯვებული |- | 2025|| bgcolor="Silver" | 2 || 30|| 17|| 13|| 6|| 54-34 || 64|| 1/4ფინალი |} == ევროთასებზე == {| class="wikitable" ! Season ! Competition ! Round ! Club ! Home ! Away ! Aggregate |- | 2025–26 | [[უეფა-ს კონფერენს ლიგა]] | მე-2საკვალიფიკაციო რაუნდი | {{flagicon|AUT}} აუსტრია ვენა |0–2 |0–5 |'''0–7''' |} == შემადგენლობა == === მოქმედი შემადგენლობა === ''მონაცემები განახლდა 2026 წლის 10 ოქტომბერს''.<ref name="first team squad">{{cite web |title=Spaeri Squad |url=https://www.soccerway.com/team/spaeri/lhbBhs66/ |publisher=Soccerway |access-date=10 October 2026}}</ref> {{საფეხბურთო გუნდი დასაწყისი}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=23|ნაკ=საქართველო|პოზ=მეკარე|სახელი=[[ნიკოლოზ ჩომახიძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=1|ნაკ=საქართველო|პოზ=მეკარე|სახელი=[[ბუხუტი ფუტკარაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=31|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[გიორგი ბუნტური]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=22|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[ნიკა ჩაგუნავა]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=16|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[საბა ძნელაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=4|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[გიორგი გრიგალაშვილი]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=3|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[ლუკა ქაჩიბაია]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=20|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[ნიკოლოზ კენჭაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=13|ნაკ=სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|პოზ=მცველი|სახელი=[[სიანდა მათენჯვა]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=2|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[გიორგი პირტახია]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=14|ნაკ=საქართველო|პოზ=მცველი|სახელი=[[გიგა სამხარაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდი შუა}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=6|ნაკ=საქართველო|პოზ=ნახევარმცველი|სახელი=[[თორნიკე ასკურავა]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=24|ნაკ=საქართველო|პოზ=ნახევარმცველი|სახელი=[[ზურაბ გოლუბიანი]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=21|ნაკ=საქართველო|პოზ=ნახევარმცველი|სახელი=[[ოთარ გორდეზიანი]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=8|ნაკ=საქართველო|პოზ=ნახევარმცველი|სახელი=[[საბა მაისურაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=5|ნაკ=საქართველო|პოზ=ნახევარმცველი|სახელი=[[თემურ ცალუღელაშვილი (ფეხბურთელი)|თემურ ცალუღელაშვილი]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=10|ნაკ=საქართველო|პოზ=ნახევარმცველი|სახელი=[[თამაზ ცეცხლაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=30|ნაკ=საქართველო|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[ზაქარია ბასილაშვილი]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=7|ნაკ=საქართველო|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[საბა გეგიაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=25|ნაკ=საქართველო|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[რევაზ ინჯგია]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=26|ნაკ=განა|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[ბილი ჯიბრილი]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=17|ნაკ=საქართველო|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[ლაშა კოხრეიძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=38|ნაკ=ნიგერია|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[ფრენკ ოსემენე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=9|ნაკ=საქართველო|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[გიორგი ცეცხლაძე (ფეხბურთელი)|გიორგი ცეცხლაძე]]}} {{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=19|ნაკ=საქართველო|პოზ=თავდამსხმელი|სახელი=[[გოჩა ცირდავა]]}} {{საფეხბურთო გუნდი დასასრული}} == მწვრთნელები== {| class="wikitable" style="text-align: left; font-size: 100%;" |- !სახელი !ეროვნება !დან. !მდე. |- | კახა მაისურაძე | {{flagicon|Georgia}} | 2017 | 2024 |- | ანზორ კიღურაძე | {{flagicon|Georgia}} | 2024 | |} ==სხვა გუნდები== სპაერს ჰყავს ახალგაზრდული აკადემია, რომლის გუნდებიც სხვადასხვა ლიგებზე და ტურნირენზე მონაწილეობენ. სარეზერვო გუნდი სპაერი-2 [[რეგიონული ლიგა|რეგიონულ ლიგაში]] მონაწიელობს.<ref>{{cite web |title=Regionuli Liga B |url=https://gff.ge/ge/championships/regional-league/group-b |website=gff.ge |access-date=17 December 2025}}</ref> ==სტადიონი== საპერის სტადიონი, თბილისში, ვაზისუბანის რაიონში, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის ბაზის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ის ოფიციალურად 2018 წლის 22 სექტემბერს გაიხსნა.<ref>{{cite web |title=სპაერის სტადიონი საზეიმო ვითარებაში გაიხსნა |url=https://sportall.ge/fekhburthi/fekhburthii/skhvadaskhva/122869-qspaerisq-stadioni-sazeimo-vitharebashi-gaikhsna.html |access-date=24 October 2021 |website=sportall.ge (in Georgian) |archive-date=24 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024132746/https://sportall.ge/fekhburthi/fekhburthii/skhvadaskhva/122869-qspaerisq-stadioni-sazeimo-vitharebashi-gaikhsna.html |url-status=live }}</ref> მოედანი ხელოვნურსაფარიანია. ==მიღწევები== '''ლიგა''' * [[ეროვნული ლიგა 2]] ** მეორეადგილოსანი (2):2022, 2025 ** მესამეადგილოსანი (1): 2023 * [[ლიგა 3]] ** გამარჯვებული (1): 2021 * [[ლიგა 4]] ** გამარჯვებული (1): 2019 * [[რეგიონული ლიგა]] ** მეორეადგილოსანი (1): 2018 (ა ჯგუფი) * თბილისის ღია ლიგა ** გამარჯვებული (1): 2017 '''თასი''' * [[საქართველოს თასი|საქართველოს თასი]] ** გამარჯვებული (1): 2024 * [[საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი|სუპერთასი]] ** ფინალისტი (1): 2025 ==სქოლიო== {{Reflist}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.flashscore.ge/team/spaeri/lhbBhs66/results/ შედეგები Flashscore-ზე] * [https://us.soccerway.com/teams/georgia/spaeri/42925/ პროფილი Soccerway-ზე] * [https://www.facebook.com/SpaeriFC გვერდი Facebook-ზე] {{ეროვნული ლიგა}} [[კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები]] ses9dozgzv2ngjmfr8jpxp9o9b3qctm 1 649661 5563100 5028442 2026-10-21T22:02:04Z Mgel Darion 101224 /* სტატიის სახელის შეცვლა */ ახალი სექცია 5563100 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == სტატიის სახელის შეცვლა == გამარჯობა, სახელმწიფო ენის დეპარტამენტმა რამდენიმე წლის წინ გამოსცა [https://www.enadep.gov.ge/norms/69c5527e2dc1fd9df11a1a28 ჩინური მარცვლების ქართულზე ტრანსკრიფცია-ტრანსლიტერაციის წესები], ხუანგლუნგი უნდა იყოს სწორი თარგმანი. [[მომხმარებელი:Mgel Darion|Mgel Darion]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Mgel Darion|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Mgel Darion|წვლილი]]) 22:02, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) m7ox9ihqvj53sg2mbdfzzwnu5wtuxif 1 803306 5563081 5562392 2026-10-21T20:35:00Z Gioprofox 188817 /* განხილვა */ 5563081 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == განხილვა == ცვლილება მოითხოვს დადასტურებას. [[მომხმარებელი:Gioprofox|Gioprofox]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Gioprofox|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Gioprofox|წვლილი]]) 20:35, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) i7hqnurh2e45b9hjf032zu49xtqo08q 0 811408 5562933 5372713 2026-10-21T18:27:55Z Yousiphh 111202 5562933 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = იაგუბ მამადოვი | სურათი=Ягуб Маммадов, Конференция, Мирная инициатива на Южном Кавказе, Баку, 24.05.2013.jpg | სურათის ზომა =200px | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | დაბადების თარიღი = [[3 მარტი]], [[1941]] (84 წლის) | დაბადების ადგილი= [[ალნაბათი]], [[გადაბეის რაიონი|გადაბეი]], [[აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | რეზიდენცია = | დაკრძალულია = | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = | შვილები= | ნათესავები = | განათლება = | პროფესია = | საქმიანობა = [[პროფესორი]] | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = [[დამოუკიდებელი პოლიტიკოსი]] | საიტი= | რიგი = [[აზერბაიჯანის პრეზიდენტი|აზერბაიჯანის პრეზიდენტის]] მოვალეობის შემსრულებელი | თანამდებობა დაიკავა = [[6 მარტი]], [[1992]] | თანამდებობა დატოვა = [[14 მაისი]], 1992 | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი =[[ჰასან ჰასანოვი]] [[ფირუზ მუსტაფაევი]] | წინამორბედი = [[აიაზ მიუტალიბოვი]] | მემკვიდრე = აიაზ მიუტალიბოვი | რიგი2 = აზერბაიჯანის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე | თანამდებობა დაიკავა2 = [[5 მარტი]], [[1992]] | თანამდებობა დატოვა2= [[18 მაისი]], 1992 | წინამორბედი2 = [[ელმირა გაფაროვა]] | მემკვიდრე2 = [[ისა გამბარი]] | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''იაგუბ ჯავად ოღლუ მამედოვი''' ({{lang-az|Yaqub Cavad oğlu Məmmədov}}), ასევე ცნობილ როგორც '''იაგუბ მამადოვი'''. ( დ.[[3 მარტი]], [[1941]]) — [[აზერბაიჯანის პრეზიდენტი|აზერბაიჯანის პრეზიდენტის]] მოვალეობის შემსრულებელი, [[1992]] წლის [[6 მარტი|6 მარტიდან]] [[14 მაისი|14 მაისამდე]] და 18-დან [[19 მაისი|19 მაისამდე]]. ამჟამად მამედოვი ოპოზიციური პოლიტიკოსი, [[პროფესორი]] და [[მეცნიერი|მეცნიერია]]. ==ადრეული ცხოვრება== მამედოვი დაიბადა [[1941]] წლის [[3 მარტი|3 მარტს]], [[გადაბეის რაიონი|გადაბეის რაიონის]] სოფელ [[ალნაბათი|ალნაბათში]]. მან დაამთავრა [[აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი|აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის]] [[პედიატრია|პედიატრიის]] ფაკულტეტი. მამედოვი აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორია და [[1966]] წლიდან კითხულობს ლექციებს [[პათოფიზიოლოგია|პათოფიზიოლოგიაზე]]. მისი სამეცნიერო კვლევა მოიცავს [[ლიმფური სისტემა|ლიმფოლოგიის]] ფუნდამენტური პრობლემების შესწავლას. მამედოვს 370 სამეცნიერო პუბლიკაცია აქვს გამოქვეყნებული.<ref name=Academy>{{cite web|url=http://www.science.az/en/comembers/mamedovygjd.htm|title=Azerbaijan National Academy of Sciences. Yagub Javad oglu Mamedov|access-date=5 May 2010|archive-date=26 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226092546/http://www.science.az/en/comembers/mamedovygjd.htm|url-status=dead}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== აზერბაიჯანში პოლიტიკური არეულობის ფონზე, აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის მაშინდელი რექტორი, იაგუბ მამედოვი, 5 მარტს პარლამენტის რიგგარეშე სხდომაზე, რომელიც ეხებოდა [[ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა|ხოჯალის მასობრივ მკვლელობას]] აზერბაიჯანელი მშვიდობიანი მოქალაქეების მიმართ, აირჩიეს აზერბაიჯანის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ, მას შემდეგ, რაც პარლამენტის თავმჯდომარემ, [[ელმირა გაფაროვა|ელმირა გაფაროვამ]], თანამდებობა დატოვა.<ref>{{cite news|url= http://www.day.az/news/showbiz/24895.html|title= Ягуб Мамедов тоже примет участие в парламентских выборах со своей партией|trans-title=Yagub Mammadov will also participate in parliamentary elections representing his party|publisher= Day|date=13 May 2003|access-date=6 May 2010}}</ref> [[6 მარტი|6 მარტს]] პრეზიდენტი [[აიაზ მიუტალიბოვი]] იძულებული გახდა გადამდგარიყო და იმდროინდელი [[აზერბაიჯანის კონსტიტუცია|აზერბაიჯანის კონსტიტუციის]] თანახმად, ახალ არჩევნებამდე პრეზიდენტის მოვალეობას პარლამენტის თავმჯდომარე იაგუბ მამადოვი ასრულებდა.<ref>{{cite book|title=Elections in Asia and the Pacific: A Data Handbook: Vol. I. Middle East, Central Asia, and South Asia|last1=Nohlen|first1=Dieter|last2=Grotz |first2=Florian|last3=Hartmann|first3=Christof|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn= 0-19-924958-X|page=365|url=https://books.google.com/books?id=BVFBXa69tWMC&dq=Yaqub+Mammadov+1992&pg=PA365}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dem.az/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=186|title=История парламентаризма в Азербайджане|trans-title=The history of parliamentarism in Azerbaijan|access-date=5 May 2010|archive-date=4 May 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/67PizlZmu?url=http://www.dem.az/index2.php?option=com_content|url-status=dead}}</ref> აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებისას მამედოვი [[თეირანი|თეირანში]] შეხვდა [[სომხეთი|სომხეთის]] მაშინდელ [[პრეზიდენტი|პრეზიდენტს]] .[[ლევონ ტერ-პეტროსიანი|ლევონ ტერ-პეტროსიანს]], [[ირანი|ირანის]] შუამავლობით სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყების მიზნით. [[8 მაისი|8 მაისს]], როდესაც ტერ-პეტროსიანსა და მამადოვს შორის [[თეირანის კომუნიკე|თეირანის კომუნიკეს]] ხელი მოეწერა, სომხურმა ძალებმა [[შუშა (ქალაქი)|შუშა]] აიღეს.<ref>{{cite web|url=http://www.c-r.org/our-work/accord/nagorny-karabakh/chronology.php|title=Conciliation resources. Chronology|access-date=5 May 2010|archive-date=29 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130929145243/http://www.c-r.org/accord-article/chronology-accord-nagorny-karabakh|url-status=dead}}</ref> ინტერვიუებში მამადოვი ყოველთვის უარს ამბობდა შუშას დაკარგვაზე რაიმე პასუხისმგებლობის აღებაზე.<ref>{{cite news|url=http://www.day.az/news/politics/25509.html|title=Ягуб Мамедов: "Я не сдавал Шушу"|trans-title=Yagub Mammadov: "I never surrendered Shusha|publisher=Day.az|date=25 May 2005| access-date=5 May 2010}}</ref> [[14 მაისი|14 მაისს]], პარლამენტმა მას ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტის პასუხისმგებლობა მოუხსნა და ხელისუფლებაში დაბრუნდა ყოფილი პრეზიდენტი მუტალიბოვი, თუმცა [[15 მაისი|15 მაისს]] აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის მეთაურობით შეიარაღებული აჯანყების შედეგად იგი თანამდებობიდან გადააყენეს. იაკუბ მამედოვმა პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობიდან [[1992]] წლის [[18 მაისი|18 მაისს]] გადადგა და მისი ადგილი [[ისა გამბარი|ისა გამბარმა]] დაიკავა.<ref>{{cite web|url= http://www.archontology.org/nations/azerbaijan/00_1990_td_s.php|title= Azerbaijan: Heads of State: 1990-2010|access-date= 5 May 2010|archive-date= 29 March 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20190329222709/http://www.archontology.org/nations/azerbaijan/00_1990_td_s.php|url-status= dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://az.trend.az/news/politics/movements/1628587.html|title=Azərbaycan müxalifəti parlament seçkilərində vahid namizədlə iştirak edərsə, uğur qazana bilər – Parlamentin eks-spikeri|trans-title=Azerbaijani opposition will succeed if it is represented by single candidate|publisher=[[Trend News Agency]]|author=A. Huseynbala|date=29 January 2010|access-date=5 May 2010|archive-date=2 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100402004308/http://az.trend.az/news/politics/movements/1628587.html|url-status=dead}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.science.az/en/comembers/mamedovygjd.htm Page de Yaqub Məmmədov sur le site de l'Académie nationale des sciences d'Azerbaïdjan (en anglais)] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მამედოვი, იაგუბ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1941]] [[კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანელი აკადემიკოსები]] [[კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის თავმჯდომარეები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] gs67qov9i1y8il54f6ium1m2121vu7y 0 884781 5562692 5560869 2026-10-21T12:31:42Z Otogi 27089 [[Special:Contributions/Dn9ahx|Dn9ahx]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:DerFuchs|DerFuchs]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 5378516 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ორგანიზაცია |სახელი = ევროპის პოლიტიკური საზოგადოება |ორგანიზაციის სახელი მშობლიური = European Political Community |ორგანიზაციის სახელი მშობლიური კოდი = en |სურათი = |ზომა = |სურათის წარწერა = |ფოტო = |ფოტოს ზომა = |ფოტოს წარწერა = |ლოგო = European Political Community logo.svg |ლოგოს ზომა = 190px |ლოგოს წარწერა = |რუკა = European_Political_Community.svg |რუკის ზომა = |რტიტრი = {{legend|#0042acff|მონაწილე სახელმწიფოები}} |აბრევიატურა = EPC |დევიზი = |შეიქმნა = 6 ოქტომბერი, 2022 ([[პრაღა]]) |გაუქმდა = |ტიპი = [[მთავრობათაშორისი ორგანიზაცია]] |სტატუსი = |მიზანი = |შტაბ-ბინა = |ადგილმდებარეობა = |ემსახურება რეგიონს = ევროპა |წევრები = 47 მონაწილე სახელმწიფო |ენა = |მდივანი = |ლიდერი წარწერა = მომავალი მასპინძელი |ლიდერი სახელი = {{დროშა|სომხეთი}}, [[ერევანი]] |ლიდერი წარწერა2 = წინა მასპინძელი |ლიდერი სახელი2 = {{დროშა|დანია}} |ლიდერი წარწერა3 = |ლიდერი სახელი3 = |მნიშვნელოვანი პირები = |მთავარი ორგანო = |მშობელი ორგანიზაცია = |გაწევრიანება = |ბიუჯეტი = |შტატი = |მოხალისე = |საიტი = |შენიშვნები = პირველად შემოთავაზებულ იქნა 2022 წლის 9 მაისს; შეთანხმდნენ [[ევროპის საბჭო]]ზე 2022 წლის 24 ივნისს; ინაუგურაციული სამიტი ჩატარდა 2022 წლის 6 ოქტომბერს [[პრაღა]]ში. |ყოფილი სახელი = |ფერები = }} '''ევროპის პოლიტიკური საზოგადოება''' ({{lang-en|European Political Community}}, '''EPC''') — [[ევროპა|ევროპის]] მომავლის შესახებ პოლიტიკური და სტრატეგიული დისკუსიებისთვის შექმნილი [[საერთაშორისო ორგანიზაცია|მთავრობათაშორისი]] ფორუმი. დაარსდა 2022 წელს, რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ.<ref name="euronews">{{Cite news |last=Tidey |first=Alice |date=5 October 2022 |title=What we know and don't know about the new European Political Community |language=en |work=euronews |url=https://www.euronews.com/my-europe/2022/10/05/what-we-know-and-dont-know-about-the-european-political-community |url-status=live |access-date=6 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018060311/https://www.euronews.com/my-europe/2022/10/05/what-we-know-and-dont-know-about-the-european-political-community |archive-date=18 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 September 2023 |title=EPC Observatory – Think Tank Forum in Granada |url=https://www.ceps.eu/ceps-events/epc-observatory-think-tank-forum-in-granada/ |access-date=5 October 2023 |website=CEPS |language=en-US}}</ref> ჯგუფი პირველად 2022 წლის ოქტომბერში [[პრაღა|პრაღაში]] შეიკრიბა და პირველ შეხვედრაში მონაწილეობა 44 [[ევროპის სუვერენულ სახელმწიფოთა სია|ევროპულმა ქვეყანამ]], ასევე ევროპის საბჭოსა და [[ევროკომისიის პრეზიდენტი|ევროკომისიის]] პრეზიდენტებმა მიიღეს.<ref>{{Cite news |date=6 October 2022 |title=Meeting of the European Political Community, 6 October 2022 |language=en |publisher=Europa (web portal) |url=https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-summit/2022/10/06/ |url-status=live |access-date=6 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028164448/https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-summit/2022/10/06/ |archive-date=28 October 2022}}</ref> ფორმატი განსხვავდება როგორც [[ევროკავშირი|ევროკავშირისგან]] (რომელიც ევროპის პოლიტიკური საზოგადოების წევრია), ასევე [[ევროპის საბჭო|ევროპის საბჭოსგან]] (წარმოდგენილია მისი გენერალური მდივნის მიერ). EPC-ის 47 მონაწილე სახელმწიფოში ცხოვრობს 689.5 მილიონი ადამიანი და გლობალური მშპ-ს დაახლოებით 23.5 პროცენტს წარმოადგენენ.<ref>{{Cite web |date=21 November 2023 |title=The Polish Economic Institute is a public economic think tank dating back to 1928. |url=https://pie.net.pl/en/the-european-political-community-could-potentially-account-for-up-to-1-4-of-the-global-gdp/ |access-date=4 October 2025 |website=BIP-Bulletin of Information for the Public |language=en-US}}</ref> 2025 წლის მაისში გამოცხადდა, რომ ევროპის ეკონომიკური თანამშრომლობის საბჭოს გაზაფხულის სამიტებს 2026 წელს სომხეთი,<ref>{{Cite web |title=Pashinyan: Armenia to host European Political Community summit |url=https://arka.am/en/news/politics/pashinyan-armenia-to-host-european-political-community-summit/ |website=arka.am}}</ref> 2027 წელს — შვეიცარია,<ref>{{Cite web |last=swissinfo.ch |first=S. W. I. |date=24 May 2025 |title=Switzerland to host European Political Community summit in 2027 |url=https://www.swissinfo.ch/eng/foreign-affairs/switzerland-to-host-epc-summit-in-2027-antonio-costa/89404403}}</ref> და 2028 წელს — აზერბაიჯანი,<ref>{{Cite web |date=24 May 2025 |title=Regional transformation begins as EPC looks to Baku for leadership [OPINION] |url=https://www.azernews.az/analysis/242232.html |website=Azernews.Az}}</ref> ხოლო შემოდგომის სამიტებს 2026 წელს ირლანდია, 2027 წელს — საბერძნეთი და 2028 წელს — ლატვია უმასპინძლებს. ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:ევროპის პარლამენტი]] [[კატეგორია:ევროკომისია]] [[კატეგორია:ევროპული საბჭო]] [[კატეგორია:ევროკავშირის საგარეო ურთიერთობები]] [[კატეგორია:ევროპული ინტეგრაცია]] [[კატეგორია:ევროპის საერთაშორისო ორგანიზაციები]] [[კატეგორია:დიპლომატიური კონფერენციები]] o67vfe5jt07jrireemtr5av80fziilo 5562698 5562692 2026-10-21T12:32:58Z Otogi 27089 მომხმარებლის [[სპეციალური:წვლილი/Otogi|Otogi]] ცვლილებების გაუქმება (№5562692) 5562698 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ორგანიზაცია |სახელი = ევროპის პოლიტიკური საზოგადოება |ორგანიზაციის სახელი მშობლიური = European Political Community |ორგანიზაციის სახელი მშობლიური კოდი = en |სურათი = |ზომა = |სურათის წარწერა = |ფოტო = |ფოტოს ზომა = |ფოტოს წარწერა = |ლოგო = Interim logo of the European Political Community.png |ლოგოს ზომა = 190px |ლოგოს წარწერა = |რუკა = European_Political_Community.svg |რუკის ზომა = |რტიტრი = {{legend|#0042acff|მონაწილე სახელმწიფოები}} |აბრევიატურა = EPC |დევიზი = |შეიქმნა = 6 ოქტომბერი, 2022 ([[პრაღა]]) |გაუქმდა = |ტიპი = [[მთავრობათაშორისი ორგანიზაცია]] |სტატუსი = |მიზანი = |შტაბ-ბინა = |ადგილმდებარეობა = |ემსახურება რეგიონს = ევროპა |წევრები = 47 მონაწილე სახელმწიფო |ენა = |მდივანი = |ლიდერი წარწერა = მომავალი მასპინძელი |ლიდერი სახელი = {{დროშა|სომხეთი}}, [[ერევანი]] |ლიდერი წარწერა2 = წინა მასპინძელი |ლიდერი სახელი2 = {{დროშა|დანია}} |ლიდერი წარწერა3 = |ლიდერი სახელი3 = |მნიშვნელოვანი პირები = |მთავარი ორგანო = |მშობელი ორგანიზაცია = |გაწევრიანება = |ბიუჯეტი = |შტატი = |მოხალისე = |საიტი = |შენიშვნები = პირველად შემოთავაზებულ იქნა 2022 წლის 9 მაისს; შეთანხმდნენ [[ევროპის საბჭო]]ზე 2022 წლის 24 ივნისს; ინაუგურაციული სამიტი ჩატარდა 2022 წლის 6 ოქტომბერს [[პრაღა]]ში. |ყოფილი სახელი = |ფერები = }} '''ევროპის პოლიტიკური საზოგადოება''' ({{lang-en|European Political Community}}, '''EPC''') — [[ევროპა|ევროპის]] მომავლის შესახებ პოლიტიკური და სტრატეგიული დისკუსიებისთვის შექმნილი [[საერთაშორისო ორგანიზაცია|მთავრობათაშორისი]] ფორუმი. დაარსდა 2022 წელს, რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ.<ref name="euronews">{{Cite news |last=Tidey |first=Alice |date=5 October 2022 |title=What we know and don't know about the new European Political Community |language=en |work=euronews |url=https://www.euronews.com/my-europe/2022/10/05/what-we-know-and-dont-know-about-the-european-political-community |url-status=live |access-date=6 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018060311/https://www.euronews.com/my-europe/2022/10/05/what-we-know-and-dont-know-about-the-european-political-community |archive-date=18 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 September 2023 |title=EPC Observatory – Think Tank Forum in Granada |url=https://www.ceps.eu/ceps-events/epc-observatory-think-tank-forum-in-granada/ |access-date=5 October 2023 |website=CEPS |language=en-US}}</ref> ჯგუფი პირველად 2022 წლის ოქტომბერში [[პრაღა|პრაღაში]] შეიკრიბა და პირველ შეხვედრაში მონაწილეობა 44 [[ევროპის სუვერენულ სახელმწიფოთა სია|ევროპულმა ქვეყანამ]], ასევე ევროპის საბჭოსა და [[ევროკომისიის პრეზიდენტი|ევროკომისიის]] პრეზიდენტებმა მიიღეს.<ref>{{Cite news |date=6 October 2022 |title=Meeting of the European Political Community, 6 October 2022 |language=en |publisher=Europa (web portal) |url=https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-summit/2022/10/06/ |url-status=live |access-date=6 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028164448/https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-summit/2022/10/06/ |archive-date=28 October 2022}}</ref> ფორმატი განსხვავდება როგორც [[ევროკავშირი|ევროკავშირისგან]] (რომელიც ევროპის პოლიტიკური საზოგადოების წევრია), ასევე [[ევროპის საბჭო|ევროპის საბჭოსგან]] (წარმოდგენილია მისი გენერალური მდივნის მიერ). EPC-ის 47 მონაწილე სახელმწიფოში ცხოვრობს 689.5 მილიონი ადამიანი და გლობალური მშპ-ს დაახლოებით 23.5 პროცენტს წარმოადგენენ.<ref>{{Cite web |date=21 November 2023 |title=The Polish Economic Institute is a public economic think tank dating back to 1928. |url=https://pie.net.pl/en/the-european-political-community-could-potentially-account-for-up-to-1-4-of-the-global-gdp/ |access-date=4 October 2025 |website=BIP-Bulletin of Information for the Public |language=en-US}}</ref> 2025 წლის მაისში გამოცხადდა, რომ ევროპის ეკონომიკური თანამშრომლობის საბჭოს გაზაფხულის სამიტებს 2026 წელს სომხეთი,<ref>{{Cite web |title=Pashinyan: Armenia to host European Political Community summit |url=https://arka.am/en/news/politics/pashinyan-armenia-to-host-european-political-community-summit/ |website=arka.am}}</ref> 2027 წელს — შვეიცარია,<ref>{{Cite web |last=swissinfo.ch |first=S. W. I. |date=24 May 2025 |title=Switzerland to host European Political Community summit in 2027 |url=https://www.swissinfo.ch/eng/foreign-affairs/switzerland-to-host-epc-summit-in-2027-antonio-costa/89404403}}</ref> და 2028 წელს — აზერბაიჯანი,<ref>{{Cite web |date=24 May 2025 |title=Regional transformation begins as EPC looks to Baku for leadership [OPINION] |url=https://www.azernews.az/analysis/242232.html |website=Azernews.Az}}</ref> ხოლო შემოდგომის სამიტებს 2026 წელს ირლანდია, 2027 წელს — საბერძნეთი და 2028 წელს — ლატვია უმასპინძლებს. ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:ევროპის პარლამენტი]] [[კატეგორია:ევროკომისია]] [[კატეგორია:ევროპული საბჭო]] [[კატეგორია:ევროკავშირის საგარეო ურთიერთობები]] [[კატეგორია:ევროპული ინტეგრაცია]] [[კატეგორია:ევროპის საერთაშორისო ორგანიზაციები]] [[კატეგორია:დიპლომატიური კონფერენციები]] 6jab1fu5n7qezirepbd372tsk9nzzhr 2 900443 5562920 5562244 2026-10-21T18:10:42Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5562920 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = ლაზარე ზანგური/სავარჯიშო/ინფო |სათაური = |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = |სია1 = |ჯგუფი2 = |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} oufy7iizf5uouqadyyjjekv8lzwu5vz 5562921 5562920 2026-10-21T18:12:44Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5562921 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში |სათაური = წლები ირლანდიაში |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = |სია1 = |ჯგუფი2 = |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} 2chv2g5ihpbu3prqkm48ics7fevthxb 5562922 5562921 2026-10-21T18:15:56Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5562922 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = |სია1 = |ჯგუფი2 = |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} 2rsh77f3z4p3dgfv38ft5tsxgcia73q 5562923 5562922 2026-10-21T18:17:13Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5562923 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = 1101 |ჯგუფი2 = |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} t6673xujub28zgm9rl3b5jcbnel7t7y 5562925 5562923 2026-10-21T18:18:00Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5562925 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = 1101 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} kebypxj0v7xohovkw07beih0pzrv9e6 5562949 5562925 2026-10-21T18:52:26Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5562949 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = 1101 • 1102 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} 3hch7vdo7hqzutomy8xycj1un7cf0cb 5562953 5562949 2026-10-21T18:56:22Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5562953 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = 1101 • 1102 • 1103 • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 •••••• |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} b8ba534jzg3y6b58o1uxzjcq5gybtyd 5563050 5562953 2026-10-21T19:57:57Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563050 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = 1101 * 1102 • 1103 • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ae05he0es7wkmqthry28msp9pyftaye 5563053 5563050 2026-10-21T19:59:18Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563053 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = 1101 • 1102 • 1103 • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 •••••••••••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} 8tpj9atbv3ywyyfge489v83nkrnacvi 5563058 5563053 2026-10-21T20:01:09Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563058 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = 1101 • 1102 • 1103 • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 ••••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} cvrujhq7g9cso16skp0qnbu6lyk34fh 5563063 5563058 2026-10-21T20:03:20Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563063 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • 1102 • 1103 • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 ••••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} f31qfofz3cm4uhjbx4kdnvbso91ve3m 5563071 5563063 2026-10-21T20:06:11Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563071 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • 1102 • 1103 • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 ••••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = XIV |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} njdf4glmrmnrzo8tknns7o2zm0x1efc 5563077 5563071 2026-10-21T20:27:40Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563077 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • 1103 • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 ••••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = XIV |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} opz4iuuhp8afjhzokyk1pw0eseee99h 5563078 5563077 2026-10-21T20:29:38Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563078 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 ••••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = XIV |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} 528hvg5l0oaa7fol8pi277mjn032ks0 5563079 5563078 2026-10-21T20:31:36Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563079 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 ••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = XIV |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} 7sqpu8umi4djkgyj5zj82kv5xbmwej0 5563080 5563079 2026-10-21T20:32:14Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563080 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 ••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = XIV |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} eeig0twkulp03m25hvji97wf69yqj04 5563093 5563080 2026-10-21T21:42:04Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563093 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 ••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = |ჯგუფი8 = XIX |სია8 = ... |ჯგუფი30 = XX |სია30 = |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = |ქვედა = }} j45tayf9vb3iafo9111b3n4yus7p8qq 5563094 5563093 2026-10-21T21:43:28Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563094 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 ••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 ... |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} 45ef63v89jv17uduoia6mu2ge2uehfu 5563095 5563094 2026-10-21T21:44:10Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563095 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 ••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} c3nshnidsdilczrvvd7alu504hc1txt 5563096 5563095 2026-10-21T21:48:20Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563096 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 •••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} ea35xhs27ohlvljm3kjg52u4bsffviv 5563097 5563096 2026-10-21T21:50:49Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563097 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 ••••••••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} ddvrro7i3vaxgo9b673cmorlxi4w418 5563098 5563097 2026-10-21T21:54:13Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563098 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 •••••••••••••••••• 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} rvp7vqmafbds9408lzr64vedpd61p10 5563099 5563098 2026-10-21T21:57:45Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563099 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • 1104 • 1105 • 1106 • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • 1186 • 1187 • 1188 • 1189 • 1190 • 1191 • 1192 • 1193 • 1194 • 1195 • 1196 • 1197 • 1198 • 1199 • 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} e54733by8uhdk34yxvh16x4ft41tqto 5563108 5563099 2026-10-21T22:49:19Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563108 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • 1186 • 1187 • 1188 • 1189 • 1190 • 1191 • 1192 • 1193 • 1194 • 1195 • 1196 • 1197 • 1198 • 1199 • 1200 |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} 0oiqgzp71zrt2yh78bk68upjz1uhpgf 5563109 5563108 2026-10-21T22:50:12Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563109 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • 1107 • 1108 •1109 • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • 1186 • 1187 • 1188 • 1189 • 1190 • 1191 • 1192 • 1193 • 1194 • 1195 • 1196 • 1197 • 1198 • 1199 • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} gyefia3idbowzcxa8i0v5fb4q247fjg 5563110 5563109 2026-10-21T22:52:12Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563110 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • 1110 • 1111 • 1112 • 1113 • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • 1186 • 1187 • 1188 • 1189 • 1190 • 1191 • 1192 • 1193 • 1194 • 1195 • 1196 • 1197 • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} iujm7v27bffb4dsdxtfc3dtjsmyhhm0 5563111 5563110 2026-10-21T22:53:53Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563111 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • 1186 • 1187 • 1188 • 1189 • 1190 • 1191 • 1192 • 1193 • 1194 • 1195 • 1196 • 1197 • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} 2j2ldy2o276w4ty4feqa6zrd63kx268 5563112 5563111 2026-10-21T22:55:04Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563112 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • 1186 • 1187 • 1188 • 1189 • 1190 • 1191 • 1192 • 1193 • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} jshve0xpo5wmbhvs6u8q98oywqjilnj 5563113 5563112 2026-10-21T22:56:16Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563113 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • 1186 • 1187 • 1188 • 1189 • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} cxlbfv4a5742lyn2jhv2yjquy8atnu6 5563114 5563113 2026-10-21T22:57:38Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563114 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • 1114 • 1115 • 1116 • 1117 • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} hknqp993zj9rzi9q10icvn2xe03cmaz 5563115 5563114 2026-10-21T22:59:09Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563115 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • 1118 • 1119 • 1120 • 1121 • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} 8omvz1rj7rdlmrp5j7jd4j3iq8xzujp 5563116 5563115 2026-10-21T23:00:35Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563116 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • 1122 • 1123 • 1124 •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} 2tjwwnis9lvkymtjo2le8udbpbrh513 5563117 5563116 2026-10-21T23:01:44Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563117 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • 1183 • 1184 • 1185 • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} gieq1ojppy7aq0x97re5614px4rg7rm 5563118 5563117 2026-10-21T23:03:06Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5563118 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •1125 • 1126 • 1127 • 1128 • 1129 •1130 • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 • 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 • 1141 • 1142 • 1143 •1144 •1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 • 1159 • 1160 • 1161 • 1162 • 1163 • 1164 • 1166 • 1167 • 1168 • 1169 • 1170 • 1171 • 1172 • 1173 • 1174 • 1175 • 1176 • 1177 • 1178 • 1179 • 1180 • 1181 • 1182 • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = 1201 |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = 1301 |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი30 = XX |სია30 = 1901 |ჯგუფი30 = XXI |სია30 = 2001 |ქვედა = }} 5d4e05rqvkkisl9mreh9llsh0vbodue 0 920743 5563328 5562356 2026-10-22T11:25:07Z J4keeS237 143476 5563328 wikitext text/x-wiki {{გასაწმენდი}} {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია |პარტიის სახელი = '''მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის''' |პარტიის ვიკიფერი = #91141a |აბრევიატურა = მსდ |პარტიის სახელი ფერი = white |პარტიის ლოგო = |ლიდერი = საორგანიზაციო ჯგუფი ''კოლექტიური მმართველობა'' |დაფუძნდა = {{start date|2025|2|17|df=y}} |იდეოლოგია = [[სოციალური დემოკრატია]]<br>[[მწვანე პოლიტიკა]]<br>[[პროგრესივიზმი]]<br>[[პრო-ევროპული]] |პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარცხენე-ცენტრიზმი]], [[მემარცხენეობა]] |ფერები = {{colorbox|#91141a}} წითელი <br> {{colorbox|#77b8a0}} მწვანე |ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]] |ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex=#F59D07}}| |ადგილები2_სათაური = [[საქართველოს მუნიციპალიტეტები|საკრებულოები]] |ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|hex=#F59D07}} |დევიზი ქართულად = თავისუფლება! თანასწორობა! სოლიდარობა! <i>ვხედავთ ერთმანეთს, ვხვდებით ერთმანეთს, ვდგავართ მხარდამხარ </i> |საიტი = [https://socialdemocracy.ge socialdemocracy.ge] |გაზეთი = გაზეთი სოციალური დემოკრატიისთვის |ქვეყანა = საქართველო |შტაბ-ბინა = [[თბილისი]] }} '''მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის''' — პოლიტიკური მოძრაობა [[საქართველო|საქართველოში]], რომელიც დააარსეს [[მემარცხენეობა|მემარცხენე]] აქტივისტებმა [[საქართველოს საპროტესტო აქციები (2024-2026)|2024–2026 წლების საპროტესტო აქციების]] დროს.<ref>{{Cite news |title=დაფუძნდა მოძრაობა „სოციალური დემოკრატიისთვის“ |url=https://1tv.ge/news/dafudznda-modzraoba-socialuri-demokratiistvis/ |date=17 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=პირველი არხი}}</ref> == ისტორია == === პოლიტიკურ მოძრაობამდე === [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების]] წინ, 11 ივლისს „მზიურის“ ამფითეატრში დაფუძნდა კამპანია „ამომრჩევლები“. შეკრებას ესწრებოდნენ აქტივისტები, [[პროფესიული კავშირი|პროფკავშირელები]], [[ინვაირონმენტალიზმი|გარემოსდამცველები]], სახელოვნებო და აკადემიური წრეებისა თუ არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები. კამპანიას ორი მთავარი მიზანი ჰქონდა: # პარლამენტი უმრავლესობის გარეშე: კამპანიის წევრები მოსახლეობას იმგვარი არჩევანის გაკეთებისკენ მოუწოდებდნენ, რომლის შედეგადაც პარლამენტში ვერც ერთი ძალა ვერ მოიპოვებდა უმრავლესობას. „პარლამენტი უმრავლესობის გარეშე“ განიხილებოდა ავტორიტარიზმისა და საგარეო პოლიტიკური კურსის ცვლილების შეჩერების წინაპირობად. # წინასაარჩევნო კამპანიაში სოციალური სამართლიანობის საკითხების აქტუალიზება. === პოლიტიკური მოძრაობის დაარსება === [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|არჩევნების]] შემდგომ და მიმდინარე [[საქართველოს საპროტესტო აქციები (2024-2026)|საპროტესტო აქციების]] ფონზე, საარჩევნო კამპანიამ გადაწყვიტა მუდმივ პოლიტიკურ მოძრაობად გარდაქმნა. მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის [[17 თებერვალი|17 თებერვალს]] [[თბილისი|თბილისში]] დაარსდა და მასში სხვადასხვა პროფესიული გამოცდილების 100-ზე მეტი წევრია გაერთიანებული. მოძრაობა ოფიციალურად გაიხსნა მწერალ [[ეგნატე ნინოშვილი]]ს ბიუსტთან გამართული საჯარო ღონისძიებით, რომლის მემკვიდრეობა [[მესამე დასი|საქართველოში ადრეულ სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობას]] უკავშირდება. შეკრებაზე მოძრაობის ლიდერებმა წარმოადგინეს თავიანთი მანიფესტი, სადაც გაამჟღავნეს მიზნები და მოუწოდეს საზოგადოებას უფრო ფართო მონაწილეობისკენ. მოძრაობა აერთიანებს სხვადასხვა პროფესიის, წარმომავლობისა და ინტერესების მქონე მოქალაქეებს, რომლებიც იზიარებენ რწმენას, რომ სოციალ-დემოკრატია საქართველოს გადარჩენისა და განვითარების ერთადერთი სიცოცხლისუნარიანი გზაა. წარსულისა და აწმყოს უბრალოდ კრიტიკის ნაცვლად, ისინი უკეთესი მომავლის საერთო ხედვას წარმოადგენენ.<ref name="JAM" /> დამფუძნებელ წევრებს შორის იყვნენ აქტივისტები, იურისტები და სამოქალაქო ჩართულობის გამოცდილების მქონე პროფესიონალები. საწყისი ნაბიჯების ფარგლებში, მოძრაობამ გამოაცხადა გეგმები, რომ უახლოეს თვეებში შეიმუშავებს ყოვლისმომცველ საპროგრამო დოკუმენტს და აქტიურად მოიზიდავს ახალ წევრებს მისი ინიციატივების მხარდასაჭერად.<ref>{{Cite news |title=დაარსდა “მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის” |url=https://civil.ge/ka/archives/663681 |date=18 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=სივილ ჯორჯია}}</ref> == იდეოლოგია == მოძრაობა პოზიციონირებს, როგორც მემარცხენე ძალა, რომელიც ერთგულია [[სოციალური სამართლიანობა|სოციალური სამართლიანობის]], თანასწორობისა და დემოკრატიის, და შთაგონებულია როგორც ევროპული სოციალ-დემოკრატიით, ასევე საქართველოს ისტორიული სოციალისტური ტრადიციებით. მოძრაობა საქართველოს დამოუკიდებლობის შემდგომ პერიოდს პოლიტიკური ელიტების მიერ სისტემური ეკონომიკური და სოციალური ექსპლუატაციის ეპოქად წარმოაჩენს, რაც უთანასწორობას, ავტორიტარულ ტენდენციებსა და სტაგნაციას იწვევს. ის ცდილობს, როგორც ამჟამინდელი, ასევე ყოფილი მმართველი პარტიები გააკრიტიკოს და მათ ბრალი დასდოს ან [[ნეოლიბერალიზმი|ნეოლიბერალური]] ეკონომიკური პოლიტიკის პრიორიტეტად ქცევაში, რომელიც უთანასწორობას აღრმავებს, ან [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტური]] რიტორიკის, რომელიც დაყოფას უწყობს ხელს. მოძრაობა ხაზს უსვამს ძლიერი [[საყოველთაო კეთილდღეობის სახელმწიფო|სოციალური სახელმწიფოს]], შრომითი უფლებების, ხელმისაწვდომი ჯანდაცვისა და განათლების, ასევე სამართლიანი სასამართლო სისტემის აუცილებლობას. [[საქართველო-ევროპის კავშირის ურთიერთობები|ევროპულ ინტეგრაციას]] სამართლიანი და პროგრესული საზოგადოების მშენებლობის მთავარ გზად მიიჩნევს და მოძრაობა მხარს უჭერს სახალხო მობილიზაციას და პროევროპული საპროტესტო მოძრაობის სტრუქტურირებულ პოლიტიკურ ძალად გაფართოებას. მისი ლიდერები ხაზს უსვამენ აქტიური სამოქალაქო მონაწილეობის მნიშვნელობას, უარყოფენ გარე ძალებზე დამოკიდებულებას საქართველოს მომავლის ჩამოყალიბებისთვის და ამის ნაცვლად მოუწოდებენ კოლექტიური ძალისხმევისკენ დემოკრატიული, სოციალურად სამართლიანი სახელმწიფოს ასაშენებლად.<ref name="JAM">{{Cite news |title=საქართველოში მოქალაქეებმა ახალი პოლიტიკური მოძრაობა, "სოციალური დემოკრატიისთვის" დააფუძნეს |url=https://jam-news.net/ge/modzraoba-socialuri-demokratiistvis/?fbclid=IwY2xjawIgF6JleHRuA2FlbQIxMAABHZMyhlROWDlG8dMIxDNFXrO8AKVDhennRJnklovFjVTquUR3CzKBe9OjrQ_aem_Kpc6MVxL9oQqsCc-c01J9w |date=17 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=ჯემნიუსი}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.facebook.com/forsocialdemocracy მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის] [[Facebook]]-ზე == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სოციალიზმი საქართველოში]] [[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკა]] [[კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები საქართველოში]] 980kswwoy5nxldzohmla2dpcrz7h1h5 5563336 5563328 2026-10-22T11:36:15Z J4keeS237 143476 5563336 wikitext text/x-wiki {{გასაწმენდი}} {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია |პარტიის სახელი = '''მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის''' |პარტიის ვიკიფერი = #91141a |აბრევიატურა = მსდ |პარტიის სახელი ფერი = white |პარტიის ლოგო = |ლიდერი = საორგანიზაციო ჯგუფი ''კოლექტიური მმართველობა'' |დაფუძნდა = {{start date|2025|2|17|df=y}} |იდეოლოგია = [[სოციალ-დემოკრატია]]<br>[[მწვანე პოლიტიკა]]<br>[[პროგრესივიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]<ref name="party_landscape">{{cite news |url=https://civil.ge/archives/752270 |title=Who’s Who in Georgian Party Politics? A Guide to the Party Landscape in 2026 |language=ინგლისური |work=სივილ ჯორჯია |date=27 სექტემბერი 2026 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |last=Tabatadze |first=Sandro}}</ref> |პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარცხენე-ცენტრიზმი]], [[მემარცხენეობა]]<ref name="party_landscape"/><ref>{{cite news |url=https://jamestown.org/ongoing-civil-protests-in-georgia-hope-to-create-new-political-reality/ |title=Ongoing Civil Protests in Georgia Hope to Create New Political Reality |language=ინგლისური |work=Jamestown |date=15 ივლისი 2026 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |last=Anjaparidze |first=Zaal}}</ref> |ფერები = {{colorbox|#91141a}} წითელი <br> {{colorbox|#77b8a0}} მწვანე |ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]] |ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex=#F59D07}}| |ადგილები2_სათაური = [[საქართველოს მუნიციპალიტეტები|საკრებულოები]] |ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|hex=#F59D07}} |დევიზი ქართულად = თავისუფლება! თანასწორობა! სოლიდარობა! <i>ვხედავთ ერთმანეთს, ვხვდებით ერთმანეთს, ვდგავართ მხარდამხარ </i> |საიტი = [https://socialdemocracy.ge socialdemocracy.ge] |გაზეთი = გაზეთი სოციალური დემოკრატიისთვის |ქვეყანა = საქართველო |შტაბ-ბინა = [[თბილისი]] }} '''მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის''' — პოლიტიკური მოძრაობა [[საქართველო]]ში, რომელიც დააარსეს [[მემარცხენეობა|მემარცხენე]] აქტივისტებმა [[საქართველოს საპროტესტო აქციები (2024-2026)|2024–2026 წლების საპროტესტო აქციების]] დროს.<ref>{{Cite news |title=დაფუძნდა მოძრაობა „სოციალური დემოკრატიისთვის“ |url=https://1tv.ge/news/dafudznda-modzraoba-socialuri-demokratiistvis/ |date=17 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=პირველი არხი}}</ref> == ისტორია == === პოლიტიკურ მოძრაობამდე === [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების]] წინ, 11 ივლისს „მზიურის“ ამფითეატრში დაფუძნდა კამპანია „ამომრჩევლები“. შეკრებას ესწრებოდნენ აქტივისტები, [[პროფესიული კავშირი|პროფკავშირელები]], [[ინვაირონმენტალიზმი|გარემოსდამცველები]], სახელოვნებო და აკადემიური წრეებისა თუ არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები. კამპანიას ორი მთავარი მიზანი ჰქონდა: # პარლამენტი უმრავლესობის გარეშე: კამპანიის წევრები მოსახლეობას იმგვარი არჩევანის გაკეთებისკენ მოუწოდებდნენ, რომლის შედეგადაც პარლამენტში ვერც ერთი ძალა ვერ მოიპოვებდა უმრავლესობას. „პარლამენტი უმრავლესობის გარეშე“ განიხილებოდა ავტორიტარიზმისა და საგარეო პოლიტიკური კურსის ცვლილების შეჩერების წინაპირობად. # წინასაარჩევნო კამპანიაში სოციალური სამართლიანობის საკითხების აქტუალიზება. === პოლიტიკური მოძრაობის დაარსება === [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|არჩევნების]] შემდგომ და მიმდინარე [[საქართველოს საპროტესტო აქციები (2024-2026)|საპროტესტო აქციების]] ფონზე, საარჩევნო კამპანიამ გადაწყვიტა მუდმივ პოლიტიკურ მოძრაობად გარდაქმნა. მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის [[17 თებერვალი|17 თებერვალს]] [[თბილისი|თბილისში]] დაარსდა და მასში სხვადასხვა პროფესიული გამოცდილების 100-ზე მეტი წევრია გაერთიანებული. მოძრაობა ოფიციალურად გაიხსნა მწერალ [[ეგნატე ნინოშვილი]]ს ბიუსტთან გამართული საჯარო ღონისძიებით, რომლის მემკვიდრეობა [[მესამე დასი|საქართველოში ადრეულ სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობას]] უკავშირდება. შეკრებაზე მოძრაობის ლიდერებმა წარმოადგინეს თავიანთი მანიფესტი, სადაც გაამჟღავნეს მიზნები და მოუწოდეს საზოგადოებას უფრო ფართო მონაწილეობისკენ. მოძრაობა აერთიანებს სხვადასხვა პროფესიის, წარმომავლობისა და ინტერესების მქონე მოქალაქეებს, რომლებიც იზიარებენ რწმენას, რომ სოციალ-დემოკრატია საქართველოს გადარჩენისა და განვითარების ერთადერთი სიცოცხლისუნარიანი გზაა. წარსულისა და აწმყოს უბრალოდ კრიტიკის ნაცვლად, ისინი უკეთესი მომავლის საერთო ხედვას წარმოადგენენ.<ref name="JAM" /> დამფუძნებელ წევრებს შორის იყვნენ აქტივისტები, იურისტები და სამოქალაქო ჩართულობის გამოცდილების მქონე პროფესიონალები. საწყისი ნაბიჯების ფარგლებში, მოძრაობამ გამოაცხადა გეგმები, რომ უახლოეს თვეებში შეიმუშავებს ყოვლისმომცველ საპროგრამო დოკუმენტს და აქტიურად მოიზიდავს ახალ წევრებს მისი ინიციატივების მხარდასაჭერად.<ref>{{Cite news |title=დაარსდა “მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის” |url=https://civil.ge/ka/archives/663681 |date=18 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=სივილ ჯორჯია}}</ref> == იდეოლოგია == მოძრაობა პოზიციონირებს, როგორც მემარცხენე ძალა, რომელიც ერთგულია [[სოციალური სამართლიანობა|სოციალური სამართლიანობის]], თანასწორობისა და დემოკრატიის, და შთაგონებულია როგორც ევროპული სოციალ-დემოკრატიით, ასევე საქართველოს ისტორიული სოციალისტური ტრადიციებით. მოძრაობა საქართველოს დამოუკიდებლობის შემდგომ პერიოდს პოლიტიკური ელიტების მიერ სისტემური ეკონომიკური და სოციალური ექსპლუატაციის ეპოქად წარმოაჩენს, რაც უთანასწორობას, ავტორიტარულ ტენდენციებსა და სტაგნაციას იწვევს. ის ცდილობს, როგორც ამჟამინდელი, ასევე ყოფილი მმართველი პარტიები გააკრიტიკოს და მათ ბრალი დასდოს ან [[ნეოლიბერალიზმი|ნეოლიბერალური]] ეკონომიკური პოლიტიკის პრიორიტეტად ქცევაში, რომელიც უთანასწორობას აღრმავებს, ან [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტური]] რიტორიკის, რომელიც დაყოფას უწყობს ხელს. მოძრაობა ხაზს უსვამს ძლიერი [[საყოველთაო კეთილდღეობის სახელმწიფო|სოციალური სახელმწიფოს]], შრომითი უფლებების, ხელმისაწვდომი ჯანდაცვისა და განათლების, ასევე სამართლიანი სასამართლო სისტემის აუცილებლობას. [[საქართველო-ევროპის კავშირის ურთიერთობები|ევროპულ ინტეგრაციას]] სამართლიანი და პროგრესული საზოგადოების მშენებლობის მთავარ გზად მიიჩნევს და მოძრაობა მხარს უჭერს სახალხო მობილიზაციას და პროევროპული საპროტესტო მოძრაობის სტრუქტურირებულ პოლიტიკურ ძალად გაფართოებას. მისი ლიდერები ხაზს უსვამენ აქტიური სამოქალაქო მონაწილეობის მნიშვნელობას, უარყოფენ გარე ძალებზე დამოკიდებულებას საქართველოს მომავლის ჩამოყალიბებისთვის და ამის ნაცვლად მოუწოდებენ კოლექტიური ძალისხმევისკენ დემოკრატიული, სოციალურად სამართლიანი სახელმწიფოს ასაშენებლად.<ref name="JAM">{{Cite news |title=საქართველოში მოქალაქეებმა ახალი პოლიტიკური მოძრაობა, "სოციალური დემოკრატიისთვის" დააფუძნეს |url=https://jam-news.net/ge/modzraoba-socialuri-demokratiistvis/?fbclid=IwY2xjawIgF6JleHRuA2FlbQIxMAABHZMyhlROWDlG8dMIxDNFXrO8AKVDhennRJnklovFjVTquUR3CzKBe9OjrQ_aem_Kpc6MVxL9oQqsCc-c01J9w |date=17 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=ჯემნიუსი}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.facebook.com/forsocialdemocracy მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის] [[Facebook]]-ზე == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სოციალიზმი საქართველოში]] [[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკა]] [[კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები საქართველოში]] kc9xnqhaqs9tasdnunq1muesmqj3ifx 5563350 5563336 2026-10-22T11:51:18Z J4keeS237 143476 5563350 wikitext text/x-wiki {{გასაწმენდი}} {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია |პარტიის სახელი = '''მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის''' |პარტიის ვიკიფერი = #91141a |აბრევიატურა = მსდ |პარტიის სახელი ფერი = white |პარტიის ლოგო = |ლიდერი = საორგანიზაციო ჯგუფი ''კოლექტიური მმართველობა'' |დაფუძნდა = {{start date|2025|2|17|df=y}} |იდეოლოგია = [[სოციალ-დემოკრატია]]<br>[[მწვანე პოლიტიკა]]<br>[[პროგრესივიზმი]]<br>[[პროევროპულობა]]<ref name="party_landscape">{{cite news |url=https://civil.ge/archives/752270 |title=Who’s Who in Georgian Party Politics? A Guide to the Party Landscape in 2026 |language=ინგლისური |work=სივილ ჯორჯია |date=27 სექტემბერი 2026 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |last=Tabatadze |first=Sandro}}</ref> |პოლიტიკური პოზიცია = [[მემარცხენე-ცენტრიზმი]], [[მემარცხენეობა]]<ref name="party_landscape"/><ref>{{cite news |url=https://jamestown.org/ongoing-civil-protests-in-georgia-hope-to-create-new-political-reality/ |title=Ongoing Civil Protests in Georgia Hope to Create New Political Reality |language=ინგლისური |work=Jamestown |date=15 ივლისი 2026 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |last=Anjaparidze |first=Zaal}}</ref> |ფერები = {{colorbox|#91141a}} წითელი <br> {{colorbox|#77b8a0}} მწვანე |ადგილები1_სათაური = [[საქართველოს პარლამენტი|პარლამენტი]] |ადგილები1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|150|hex=#F59D07}}| |ადგილები2_სათაური = [[საქართველოს მუნიციპალიტეტები|საკრებულოები]] |ადგილები2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/ადგილები|0|2058|hex=#F59D07}} |დევიზი ქართულად = თავისუფლება! თანასწორობა! სოლიდარობა! <i>ვხედავთ ერთმანეთს, ვხვდებით ერთმანეთს, ვდგავართ მხარდამხარ </i> |საიტი = [https://socialdemocracy.ge socialdemocracy.ge] |გაზეთი = გაზეთი სოციალური დემოკრატიისთვის |ქვეყანა = საქართველო |შტაბ-ბინა = [[თბილისი]] }} '''მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის''' — პოლიტიკური მოძრაობა [[საქართველო]]ში, რომელიც დააარსეს [[მემარცხენეობა|მემარცხენე]] აქტივისტებმა [[საქართველოს საპროტესტო აქციები (2024-2026)|2024–2026 წლების საპროტესტო აქციების]] დროს.<ref>{{Cite news |title=დაფუძნდა მოძრაობა „სოციალური დემოკრატიისთვის“ |url=https://1tv.ge/news/dafudznda-modzraoba-socialuri-demokratiistvis/ |date=17 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=პირველი არხი |last=ქაფიანიძე |first=კესო}}</ref> == ისტორია == === პოლიტიკურ მოძრაობამდე === [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების]] წინ, 11 ივლისს „მზიურის“ ამფითეატრში დაფუძნდა კამპანია „ამომრჩევლები“. შეკრებას ესწრებოდნენ აქტივისტები, [[პროფესიული კავშირი|პროფკავშირელები]], [[ინვაირონმენტალიზმი|გარემოსდამცველები]], სახელოვნებო და აკადემიური წრეებისა თუ არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები. კამპანიას ორი მთავარი მიზანი ჰქონდა: # პარლამენტი უმრავლესობის გარეშე: კამპანიის წევრები მოსახლეობას იმგვარი არჩევანის გაკეთებისკენ მოუწოდებდნენ, რომლის შედეგადაც პარლამენტში ვერც ერთი ძალა ვერ მოიპოვებდა უმრავლესობას. „პარლამენტი უმრავლესობის გარეშე“ განიხილებოდა [[ავტორიტარიზმი]]სა და საგარეო პოლიტიკური კურსის ცვლილების შეჩერების წინაპირობად. # წინასაარჩევნო კამპანიაში სოციალური სამართლიანობის საკითხების აქტუალიზება. === პოლიტიკური მოძრაობის დაარსება === [[საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2024|არჩევნების]] შემდგომ და მიმდინარე [[საქართველოს საპროტესტო აქციები (2024-2026)|საპროტესტო აქციების]] ფონზე, საარჩევნო კამპანიამ გადაწყვიტა მუდმივ პოლიტიკურ მოძრაობად გარდაქმნა. მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის 17 თებერვალს [[თბილისი|თბილისში]] დაარსდა და მასში სხვადასხვა პროფესიული გამოცდილების 100-ზე მეტი წევრია გაერთიანებული. მოძრაობა ოფიციალურად გაიხსნა მწერალ [[ეგნატე ნინოშვილი]]ს ბიუსტთან გამართული საჯარო ღონისძიებით, რომლის მემკვიდრეობა [[მესამე დასი|საქართველოში ადრეულ სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობას]] უკავშირდება. შეკრებაზე მოძრაობის ლიდერებმა წარმოადგინეს თავიანთი მანიფესტი, სადაც გაამჟღავნეს მიზნები და მოუწოდეს საზოგადოებას უფრო ფართო მონაწილეობისკენ. მოძრაობა აერთიანებს სხვადასხვა პროფესიის, წარმომავლობისა და ინტერესების მქონე მოქალაქეებს, რომლებიც იზიარებენ რწმენას, რომ სოციალ-დემოკრატია საქართველოს გადარჩენისა და განვითარების ერთადერთი სიცოცხლისუნარიანი გზაა. წარსულისა და აწმყოს უბრალოდ კრიტიკის ნაცვლად, ისინი უკეთესი მომავლის საერთო ხედვას წარმოადგენენ.<ref name="JAM" /> დამფუძნებელ წევრებს შორის იყვნენ აქტივისტები, იურისტები და სამოქალაქო ჩართულობის გამოცდილების მქონე პროფესიონალები. საწყისი ნაბიჯების ფარგლებში, მოძრაობამ გამოაცხადა გეგმები, რომ უახლოეს თვეებში შეიმუშავებს ყოვლისმომცველ საპროგრამო დოკუმენტს და აქტიურად მოიზიდავს ახალ წევრებს მისი ინიციატივების მხარდასაჭერად.<ref>{{Cite news |title=დაარსდა “მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის” |url=https://civil.ge/ka/archives/663681 |date=18 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=სივილ ჯორჯია}}</ref> == იდეოლოგია == მოძრაობა პოზიციონირებს, როგორც მემარცხენე ძალა, რომელიც ერთგულია [[სოციალური სამართლიანობა|სოციალური სამართლიანობის]], [[თანასწორობა|თანასწორობისა]] და [[დემოკრატია|დემოკრატიის]], და შთაგონებულია როგორც ევროპული [[სოციალ-დემოკრატია|სოციალ-დემოკრატიით]], ასევე საქართველოს ისტორიული [[სოციალიზმი|სოციალისტური]] ტრადიციებით. მოძრაობა საქართველოს დამოუკიდებლობის შემდგომ პერიოდს პოლიტიკური ელიტების მიერ სისტემური ეკონომიკური და სოციალური ექსპლუატაციის ეპოქად წარმოაჩენს, რაც უთანასწორობას, ავტორიტარულ ტენდენციებსა და სტაგნაციას იწვევს. ის ცდილობს, როგორც ამჟამინდელი, ასევე ყოფილი მმართველი პარტიები გააკრიტიკოს და მათ ბრალი დასდოს ან [[ნეოლიბერალიზმი|ნეოლიბერალური]] ეკონომიკური პოლიტიკის პრიორიტეტად ქცევაში, რომელიც უთანასწორობას აღრმავებს, ან [[ნაციონალიზმი|ნაციონალისტური]] რიტორიკის, რომელიც დაყოფას უწყობს ხელს. მოძრაობა ხაზს უსვამს ძლიერი [[საყოველთაო კეთილდღეობის სახელმწიფო|სოციალური სახელმწიფოს]], შრომითი უფლებების, ხელმისაწვდომი ჯანდაცვისა და განათლების, ასევე სამართლიანი სასამართლო სისტემის აუცილებლობას. [[საქართველო-ევროპის კავშირის ურთიერთობები|ევროპულ ინტეგრაციას]] სამართლიანი და პროგრესული საზოგადოების მშენებლობის მთავარ გზად მიიჩნევს და მოძრაობა მხარს უჭერს სახალხო მობილიზაციას და პროევროპული საპროტესტო მოძრაობის სტრუქტურირებულ პოლიტიკურ ძალად გაფართოებას. მისი ლიდერები ხაზს უსვამენ აქტიური სამოქალაქო მონაწილეობის მნიშვნელობას, უარყოფენ გარე ძალებზე დამოკიდებულებას საქართველოს მომავლის ჩამოყალიბებისთვის და ამის ნაცვლად მოუწოდებენ კოლექტიური ძალისხმევისკენ დემოკრატიული, სოციალურად სამართლიანი სახელმწიფოს ასაშენებლად.<ref name="JAM">{{Cite news |title=საქართველოში მოქალაქეებმა ახალი პოლიტიკური მოძრაობა, "სოციალური დემოკრატიისთვის" დააფუძნეს |url=https://jam-news.net/ge/modzraoba-socialuri-demokratiistvis/?fbclid=IwY2xjawIgF6JleHRuA2FlbQIxMAABHZMyhlROWDlG8dMIxDNFXrO8AKVDhennRJnklovFjVTquUR3CzKBe9OjrQ_aem_Kpc6MVxL9oQqsCc-c01J9w |date=17 თებერვალი 2025 |access-date=22 ოქტომბერი 2026 |work=ჯემნიუსი}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.facebook.com/forsocialdemocracy მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის] [[Facebook]]-ზე == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სოციალიზმი საქართველოში]] [[კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკა]] [[კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები საქართველოში]] 1br8dpgggu07cksa1nbcwr7h9oxwfkg 0 921157 5562924 5562346 2026-10-21T18:17:41Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562924 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] 4atle51sw2n5gqfb64vw2fd7g82cm2b 5562926 5562924 2026-10-21T18:18:14Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562926 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] ah3p2732ja1j8paatc0213mg3e82exz 5562927 5562926 2026-10-21T18:18:31Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562927 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] oe7ywrvbb3kjrniokc8l7i9e4c84nou 5562928 5562927 2026-10-21T18:23:16Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562928 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] lzmzmzqf9vo2h6mgtwqmh1m4ocyznzl 5562929 5562928 2026-10-21T18:24:01Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562929 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] gloi0vwifa02wc2ynm0xckqezw34qcj 5562930 5562929 2026-10-21T18:24:29Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562930 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] 1e2xft11txtftd61sqqdkeyh6z92xwp 5562931 5562930 2026-10-21T18:25:19Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562931 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] dkthc10pusoxumwht2ws875dpe8x80s 5562932 5562931 2026-10-21T18:27:24Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562932 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] 0l27ubrw21tn6rpsb26l2t1epl3rupi 5562934 5562932 2026-10-21T18:28:03Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562934 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] 5qre2wkqwgbf8ha8c1byzi3z43mqlm1 5562935 5562934 2026-10-21T18:28:31Z GagaMumladze2020 126180 /* იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე */ 5562935 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] cgawr393p5r4r1zg0gb7ir3obgnty9z 5562936 5562935 2026-10-21T18:28:52Z GagaMumladze2020 126180 /* XX საუკუნე */ 5562936 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. [[1995]] წელს პრაღის ქალაქის მუზეუმის არქეოლოგებმა ეკლესიაში გათხრები ჩაატარეს. კვლევამ დაადასტურა რომანული პერიოდის კედლების არსებობა და გამოავლინა რამდენიმე ათეული სამარხი, რომლებიც, სავარაუდოდ, სერვიტების ორდენის წევრებს ეკუთვნოდა. არქეოლოგებმა ეკლესია მისი მდებარეობისა და განსაკუთრებული არქიტექტურის გამო პრაღის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ ძეგლად შეაფასეს. მიუხედავად ამისა, [[1995]] წელს პრაღის მერიის ძეგლთა დაცვის სამსახურმა დადებითი დასკვნა გასცა კომპლექსში საფინანსო-საბანკო დაწესებულების მოწყობის პროექტზე. პროექტის განხორციელების შესახებ მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] t7w3anon7p0ywmhc6rwz4ta55kc6d3b 5562937 5562936 2026-10-21T18:30:10Z GagaMumladze2020 126180 /* XX საუკუნე */ 5562937 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. [[1995]] წელს პრაღის ქალაქის მუზეუმის არქეოლოგებმა ეკლესიაში გათხრები ჩაატარეს. კვლევამ დაადასტურა რომანული პერიოდის კედლების არსებობა და გამოავლინა რამდენიმე ათეული სამარხი, რომლებიც, სავარაუდოდ, სერვიტების ორდენის წევრებს ეკუთვნოდა. არქეოლოგებმა ეკლესია მისი მდებარეობისა და განსაკუთრებული არქიტექტურის გამო პრაღის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ ძეგლად შეაფასეს. მიუხედავად ამისა, [[1995]] წელს პრაღის მერიის ძეგლთა დაცვის სამსახურმა დადებითი დასკვნა გასცა კომპლექსში საფინანსო-საბანკო დაწესებულების მოწყობის პროექტზე. პროექტის განხორციელების შესახებ მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა. ჩეხეთის კულტურის სამინისტროს მიერ [[2004]] წელს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორისთვის განსაზღვრულ დავალებებს შორის იყო ყოფილი წმინდა მიქაელის ეკლესიის სახელმწიფო საკუთრებისთვის არასაჭირო უძრავ ქონებად მიჩნევა. შენობა საბოლოოდ მის მაშინდელ მოიჯარესა და ოპერატორს 46 მილიონ ჩეხურ კრონად მიჰყიდეს, მაშინ როდესაც შეფასებითი ღირებულება 180 მილიონ კრონას შეადგენდა. შემდგომ წლებში ეკლესიაში სხვადასხვა კომერციული საქმიანობა მიმდინარეობდა. აქ ფუნქციონირებდა საკამათო გასართობი წარმოდგენა „Michael Mystery Show“. [[2006]] წელს გაზეთ „Lidové noviny“-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, მფლობელი შენობაში ჩეხური მინის მუზეუმის, „კრისტალური სამყაროს“, გახსნას გეგმავდა. [[2009]] წელს გამოცხადდა ეკლესიის სავაჭრო გალერეად, „Michal Palace“-ად, გადაკეთების გეგმა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] s4j9bl0hywu6kemkxhm0hbovvsv1vua 5562938 5562937 2026-10-21T18:30:53Z GagaMumladze2020 126180 /* XX საუკუნე */ 5562938 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. [[1995]] წელს პრაღის ქალაქის მუზეუმის არქეოლოგებმა ეკლესიაში გათხრები ჩაატარეს. კვლევამ დაადასტურა რომანული პერიოდის კედლების არსებობა და გამოავლინა რამდენიმე ათეული სამარხი, რომლებიც, სავარაუდოდ, სერვიტების ორდენის წევრებს ეკუთვნოდა. არქეოლოგებმა ეკლესია მისი მდებარეობისა და განსაკუთრებული არქიტექტურის გამო პრაღის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ ძეგლად შეაფასეს. მიუხედავად ამისა, [[1995]] წელს პრაღის მერიის ძეგლთა დაცვის სამსახურმა დადებითი დასკვნა გასცა კომპლექსში საფინანსო-საბანკო დაწესებულების მოწყობის პროექტზე. პროექტის განხორციელების შესახებ მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა. ჩეხეთის კულტურის სამინისტროს მიერ [[2004]] წელს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორისთვის განსაზღვრულ დავალებებს შორის იყო ყოფილი წმინდა მიქაელის ეკლესიის სახელმწიფო საკუთრებისთვის არასაჭირო უძრავ ქონებად მიჩნევა. შენობა საბოლოოდ მის მაშინდელ მოიჯარესა და ოპერატორს 46 მილიონ ჩეხურ კრონად მიჰყიდეს, მაშინ როდესაც შეფასებითი ღირებულება 180 მილიონ კრონას შეადგენდა. შემდგომ წლებში ეკლესიაში სხვადასხვა კომერციული საქმიანობა მიმდინარეობდა. აქ ფუნქციონირებდა საკამათო გასართობი წარმოდგენა „Michael Mystery Show“. [[2006]] წელს გაზეთ „Lidové noviny“-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, მფლობელი შენობაში ჩეხური მინის მუზეუმის, „კრისტალური სამყაროს“, გახსნას გეგმავდა. [[2009]] წელს გამოცხადდა ეკლესიის სავაჭრო გალერეად, „Michal Palace“-ად, გადაკეთების გეგმა. მოგვიანებით შენობაში ღამის მუსიკალური კლუბი გაიხსნა. თავდაპირველად მას „Kostel“ ეწოდებოდა, [[2011]] წლის თებერვალში სახელი „Venue“-დ შეიცვალა, ხოლო [[2012]] წლის სექტემბერში „Temple Music Club“ ეწოდა. სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა ეკლესიის ბაროკოს პერიოდის არქიტექტურული იერსახე ბევრ ადგილას დააზიანა. ყოფილი მონასტრის შენობაში განთავსებულია „Collegium Marianum“ — ტინთან მდებარე უმაღლესი პროფესიული სკოლა. მონასტრის შემორჩენილ ბაროკოს ბიბლიოთეკის დარბაზში დღესაც იმართება კონცერტები, ძირითადად ბაროკოს მუსიკის შესრულებით. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] nq3y9w4spafie7xz66sqp0tcyxhs6qv 5562939 5562938 2026-10-21T18:33:11Z GagaMumladze2020 126180 /* XX საუკუნე */ 5562939 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. [[1995]] წელს პრაღის ქალაქის მუზეუმის არქეოლოგებმა ეკლესიაში გათხრები ჩაატარეს. კვლევამ დაადასტურა რომანული პერიოდის კედლების არსებობა და გამოავლინა რამდენიმე ათეული სამარხი, რომლებიც, სავარაუდოდ, სერვიტების ორდენის წევრებს ეკუთვნოდა. არქეოლოგებმა ეკლესია მისი მდებარეობისა და განსაკუთრებული არქიტექტურის გამო პრაღის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ ძეგლად შეაფასეს. მიუხედავად ამისა, [[1995]] წელს პრაღის მერიის ძეგლთა დაცვის სამსახურმა დადებითი დასკვნა გასცა კომპლექსში საფინანსო-საბანკო დაწესებულების მოწყობის პროექტზე. პროექტის განხორციელების შესახებ მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა. ჩეხეთის კულტურის სამინისტროს მიერ [[2004]] წელს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორისთვის განსაზღვრულ დავალებებს შორის იყო ყოფილი წმინდა მიქაელის ეკლესიის სახელმწიფო საკუთრებისთვის არასაჭირო უძრავ ქონებად მიჩნევა. შენობა საბოლოოდ მის მაშინდელ მოიჯარესა და ოპერატორს 46 მილიონ ჩეხურ კრონად მიჰყიდეს, მაშინ როდესაც შეფასებითი ღირებულება 180 მილიონ კრონას შეადგენდა. შემდგომ წლებში ეკლესიაში სხვადასხვა კომერციული საქმიანობა მიმდინარეობდა. აქ ფუნქციონირებდა საკამათო გასართობი წარმოდგენა „Michael Mystery Show“. [[2006]] წელს გაზეთ „Lidové noviny“-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, მფლობელი შენობაში ჩეხური მინის მუზეუმის, „კრისტალური სამყაროს“, გახსნას გეგმავდა. [[2009]] წელს გამოცხადდა ეკლესიის სავაჭრო გალერეად, „Michal Palace“-ად, გადაკეთების გეგმა. მოგვიანებით შენობაში ღამის მუსიკალური კლუბი გაიხსნა. თავდაპირველად მას „Kostel“ ეწოდებოდა, [[2011]] წლის თებერვალში სახელი „Venue“-დ შეიცვალა, ხოლო [[2012]] წლის სექტემბერში „Temple Music Club“ ეწოდა. სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა ეკლესიის ბაროკოს პერიოდის არქიტექტურული იერსახე ბევრ ადგილას დააზიანა. ყოფილი მონასტრის შენობაში განთავსებულია „Collegium Marianum“ — ტინთან მდებარე უმაღლესი პროფესიული სკოლა. მონასტრის შემორჩენილ ბაროკოს ბიბლიოთეკის დარბაზში დღესაც იმართება კონცერტები, ძირითადად ბაროკოს მუსიკის შესრულებით. == ეკლესიაში დაკრძალული პიროვნებები == * [[პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი (უფროსი)|პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი]] == გარე ბმულები == * [http://svatymichael.cz წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესიისადმი მიძღვნილი ვებგვერდი] * [http://www.ceskatelevize.cz/porady/1142743803-reporteri-ct/213452801240041/video/ რეპორტაჟი ეკლესიის შესახებ] — „Reportéři ČT“, 21 ოქტომბერი 2013 * [http://collegiummarianum.cz Collegium Marianum — ტინის უმაღლესი პროფესიული სკოლა] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] hv3t2omsznfm2wl9kiwr05ohibjp9a1 5562946 5562939 2026-10-21T18:48:15Z GagaMumladze2020 126180 5562946 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela 2012.JPG | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. [[ფაილი:Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg|მინი|წმინდა მესა ორი სახით წმინდა მიქაელის ეკლესიაში; ილუმინაცია წმინდა მიქაელის ეკლესიის ლიტერატურული საძმოს საგალობლების კრებულიდან (1587 წ.); ინახება ეროვნულ მუზეუმში.]] == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. [[1995]] წელს პრაღის ქალაქის მუზეუმის არქეოლოგებმა ეკლესიაში გათხრები ჩაატარეს. კვლევამ დაადასტურა რომანული პერიოდის კედლების არსებობა და გამოავლინა რამდენიმე ათეული სამარხი, რომლებიც, სავარაუდოდ, სერვიტების ორდენის წევრებს ეკუთვნოდა. არქეოლოგებმა ეკლესია მისი მდებარეობისა და განსაკუთრებული არქიტექტურის გამო პრაღის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ ძეგლად შეაფასეს. მიუხედავად ამისა, [[1995]] წელს პრაღის მერიის ძეგლთა დაცვის სამსახურმა დადებითი დასკვნა გასცა კომპლექსში საფინანსო-საბანკო დაწესებულების მოწყობის პროექტზე. პროექტის განხორციელების შესახებ მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა. ჩეხეთის კულტურის სამინისტროს მიერ [[2004]] წელს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორისთვის განსაზღვრულ დავალებებს შორის იყო ყოფილი წმინდა მიქაელის ეკლესიის სახელმწიფო საკუთრებისთვის არასაჭირო უძრავ ქონებად მიჩნევა. შენობა საბოლოოდ მის მაშინდელ მოიჯარესა და ოპერატორს 46 მილიონ ჩეხურ კრონად მიჰყიდეს, მაშინ როდესაც შეფასებითი ღირებულება 180 მილიონ კრონას შეადგენდა. შემდგომ წლებში ეკლესიაში სხვადასხვა კომერციული საქმიანობა მიმდინარეობდა. აქ ფუნქციონირებდა საკამათო გასართობი წარმოდგენა „Michael Mystery Show“. [[2006]] წელს გაზეთ „Lidové noviny“-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, მფლობელი შენობაში ჩეხური მინის მუზეუმის, „კრისტალური სამყაროს“, გახსნას გეგმავდა. [[2009]] წელს გამოცხადდა ეკლესიის სავაჭრო გალერეად, „Michal Palace“-ად, გადაკეთების გეგმა. მოგვიანებით შენობაში ღამის მუსიკალური კლუბი გაიხსნა. თავდაპირველად მას „Kostel“ ეწოდებოდა, [[2011]] წლის თებერვალში სახელი „Venue“-დ შეიცვალა, ხოლო [[2012]] წლის სექტემბერში „Temple Music Club“ ეწოდა. სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა ეკლესიის ბაროკოს პერიოდის არქიტექტურული იერსახე ბევრ ადგილას დააზიანა. ყოფილი მონასტრის შენობაში განთავსებულია „Collegium Marianum“ — ტინთან მდებარე უმაღლესი პროფესიული სკოლა. მონასტრის შემორჩენილ ბაროკოს ბიბლიოთეკის დარბაზში დღესაც იმართება კონცერტები, ძირითადად ბაროკოს მუსიკის შესრულებით. == ეკლესიაში დაკრძალული პიროვნებები == * [[პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი (უფროსი)|პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი]] == გარე ბმულები == * [http://svatymichael.cz წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესიისადმი მიძღვნილი ვებგვერდი] * [http://www.ceskatelevize.cz/porady/1142743803-reporteri-ct/213452801240041/video/ რეპორტაჟი ეკლესიის შესახებ] — „Reportéři ČT“, 21 ოქტომბერი 2013 * [http://collegiummarianum.cz Collegium Marianum — ტინის უმაღლესი პროფესიული სკოლა] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] 4r9mzlq6fltuszgqa1c3d16upls45b4 5562968 5562946 2026-10-21T19:20:13Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს პერიოდი */ 5562968 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela 2012.JPG | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. [[ფაილი:Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg|მინი|წმინდა მესა ორი სახით წმინდა მიქაელის ეკლესიაში; ილუმინაცია წმინდა მიქაელის ეკლესიის ლიტერატურული საძმოს საგალობლების კრებულიდან (1587 წ.); ინახება ეროვნულ მუზეუმში.]] == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[ფაილი:Praha 1 kostel sv. Michala 1.jpg|მინი|მარჯვნივ|<center>ტაძრის შესასვლელი</center>]] [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. [[1995]] წელს პრაღის ქალაქის მუზეუმის არქეოლოგებმა ეკლესიაში გათხრები ჩაატარეს. კვლევამ დაადასტურა რომანული პერიოდის კედლების არსებობა და გამოავლინა რამდენიმე ათეული სამარხი, რომლებიც, სავარაუდოდ, სერვიტების ორდენის წევრებს ეკუთვნოდა. არქეოლოგებმა ეკლესია მისი მდებარეობისა და განსაკუთრებული არქიტექტურის გამო პრაღის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ ძეგლად შეაფასეს. მიუხედავად ამისა, [[1995]] წელს პრაღის მერიის ძეგლთა დაცვის სამსახურმა დადებითი დასკვნა გასცა კომპლექსში საფინანსო-საბანკო დაწესებულების მოწყობის პროექტზე. პროექტის განხორციელების შესახებ მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა. ჩეხეთის კულტურის სამინისტროს მიერ [[2004]] წელს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორისთვის განსაზღვრულ დავალებებს შორის იყო ყოფილი წმინდა მიქაელის ეკლესიის სახელმწიფო საკუთრებისთვის არასაჭირო უძრავ ქონებად მიჩნევა. შენობა საბოლოოდ მის მაშინდელ მოიჯარესა და ოპერატორს 46 მილიონ ჩეხურ კრონად მიჰყიდეს, მაშინ როდესაც შეფასებითი ღირებულება 180 მილიონ კრონას შეადგენდა. შემდგომ წლებში ეკლესიაში სხვადასხვა კომერციული საქმიანობა მიმდინარეობდა. აქ ფუნქციონირებდა საკამათო გასართობი წარმოდგენა „Michael Mystery Show“. [[2006]] წელს გაზეთ „Lidové noviny“-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, მფლობელი შენობაში ჩეხური მინის მუზეუმის, „კრისტალური სამყაროს“, გახსნას გეგმავდა. [[2009]] წელს გამოცხადდა ეკლესიის სავაჭრო გალერეად, „Michal Palace“-ად, გადაკეთების გეგმა. მოგვიანებით შენობაში ღამის მუსიკალური კლუბი გაიხსნა. თავდაპირველად მას „Kostel“ ეწოდებოდა, [[2011]] წლის თებერვალში სახელი „Venue“-დ შეიცვალა, ხოლო [[2012]] წლის სექტემბერში „Temple Music Club“ ეწოდა. სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა ეკლესიის ბაროკოს პერიოდის არქიტექტურული იერსახე ბევრ ადგილას დააზიანა. ყოფილი მონასტრის შენობაში განთავსებულია „Collegium Marianum“ — ტინთან მდებარე უმაღლესი პროფესიული სკოლა. მონასტრის შემორჩენილ ბაროკოს ბიბლიოთეკის დარბაზში დღესაც იმართება კონცერტები, ძირითადად ბაროკოს მუსიკის შესრულებით. == ეკლესიაში დაკრძალული პიროვნებები == * [[პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი (უფროსი)|პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი]] == გარე ბმულები == * [http://svatymichael.cz წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესიისადმი მიძღვნილი ვებგვერდი] * [http://www.ceskatelevize.cz/porady/1142743803-reporteri-ct/213452801240041/video/ რეპორტაჟი ეკლესიის შესახებ] — „Reportéři ČT“, 21 ოქტომბერი 2013 * [http://collegiummarianum.cz Collegium Marianum — ტინის უმაღლესი პროფესიული სკოლა] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] eodjn3s2wngox9yp29c917zndtn1vq0 5562970 5562968 2026-10-21T19:22:38Z GagaMumladze2020 126180 /* XX საუკუნე */ 5562970 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია | სურათი = Kostel svateho Michaela Archandela 2012.JPG | infobox_width = | წარწერა = წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ყოფილი ეკლესია პრაღის ძველ ქალაქში | რაიონი = [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = ყოფილი ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = მიქაელის ქუჩა 662/29, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = თავდაპირველად ერთნავიანი ეკლესია, მოგვიანებით სამნავიანი ბაზილიკა | ხუროთმოძღვრული_სტილი = [[რომანული არქიტექტურა|რომანული]], [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკო]] | თარიღდება = XII საუკუნის მეორე ნახევარი | რელიგიური_წევრობა = [[რომის კათოლიკური ეკლესია]]; მოგვიანებით უტრაკვისტული ეკლესია | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი სერვიტების მონასტერი }} '''წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svatého Michaela archanděla}}) — ყოფილი ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[სტარე-მესტო (პრაღა)|ძველ ქალაქში]], ძველი ქალაქის მოედნის სიახლოვეს, მიქაელისა და მელანტრიხოვას ქუჩებს შორის. შუა საუკუნეებში იგი [[ჰუსიტობა|ჰუსიტური მოძრაობის]] ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი [[1786]] წელს გაუქმდა, რის შემდეგაც შენობას სხვადასხვა სამოქალაქო დანიშნულებით იყენებდნენ. [[ფაილი:Kostel svateho Michaela Archandela v Praze.jpg|მინი|წმინდა მესა ორი სახით წმინდა მიქაელის ეკლესიაში; ილუმინაცია წმინდა მიქაელის ეკლესიის ლიტერატურული საძმოს საგალობლების კრებულიდან (1587 წ.); ინახება ეროვნულ მუზეუმში.]] == ისტორია == === შუა საუკუნეები === სავარაუდოდ, ამ ადგილას ჯერ კიდევ რომანულ პერიოდამდე არსებობდა ხის ნაგებობა, რომელიც შესაძლოა რელიგიური დანიშნულებისაც ყოფილიყო. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს ადგილი მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობდა. აქ გადიოდა გზა, რომელსაც [[კოზმა პრაღელი]] ვიშეჰრადის გზას უწოდებდა. იგი [[ვიშეჰრადი|ვიშეჰრადსა]] და [[პრაღის ციხე|პრაღის ციხეს]] ერთმანეთთან აკავშირებდა მდინარის ფონდისა და ხის ხიდის გავლით. ამ ხიდის წინამორბედები მოგვიანებით იუდიტისა და [[კარლის ხიდი|კარლის ხიდები]] გახდა. ქვის, რომანული სტილის ერთნავიანი ეკლესია, რომელიც მთავარანგელოზ მიქაელს მიეძღვნა, დაახლოებით [[1150]]–[[1200]] წლებში აშენდა, მეზობელი ბაზრის — მომავალი ძველი ქალაქის მოედნის — აყვავების პერიოდში. თავის დროზე იგი პრაღის ერთ-ერთი უდიდესი ეკლესია იყო. ეკლესიის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ჰიპოთეზა არსებობს. ერთ-ერთი მოსაზრებით, იგი ბაზრის მიმდებარედ მუდმივად დასახლებულ იტალიელ, კერძოდ ვენეციელ ვაჭართა თემის ცენტრში აშენდა. სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ეკლესია გერმანულ თემს ეკუთვნოდა, რადგან მთავარანგელოზი მიქაელი გერმანიის მფარველად მიიჩნეოდა და მისი სახელობის ტაძრები XII საუკუნეში გერმანელ კოლონისტებს უკავშირდებოდა. ეკლესიას საკუთარი სასაფლაო ჰქონდა. შუა საუკუნეებში მიქაელის ქუჩას „წმინდა მიქაელის უკან“ ეწოდებოდა. ქუჩა ქვანახშირის ბაზრიდან იწყებოდა, ეკლესიასა და სასაფლაოს გასწვრივ გადიოდა და ბაზრის მოედანზე, რომელსაც რინეკი ეწოდებოდა, მთავრდებოდა. XIII საუკუნეში ეკლესიას დასავლეთის კოშკი და გვერდითი ნავები დაემატა, რის შედეგადაც მან გოთიკური ბაზილიკის ფორმა მიიღო. ეკლესიაზე მფარველობის უფლება თავდაპირველად ჩეხ მეფეებს ეკუთვნოდათ, მოგვიანებით კი ეს უფლება დედოფალმა [[ელისაბედ პრჟემისლოვნა|ელისაბედ პრჟემისლოვნამ]], იოანე ლუქსემბურგელის მეუღლემ, მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, [[1335]] წელს, მეფემ მფარველობის უფლება ზდერაზის მონასტერს გადასცა. ეს გადაწყვეტილება [[1335]] წლის 12 ოქტომბერს პაპმა [[ბენედიქტე XII]]-მ დაადასტურა. [[1364]] წელს ახალი სამრევლო სახლის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი შეიძინეს. ამავე პერიოდში დაიწყო ეკლესიის გოთიკური რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც ძველი ნაგებობა თითქმის მთლიანად შეცვალა ახალმა, დარბაზული ტიპის სამნავიანმა ეკლესიამ. ამ სამშენებლო ეტაპს უკავშირდება ფასადზე შემორჩენილი გოთიკური კაპელის ფრაგმენტი, რომლის არქიტექტურულ ფორმებშიც [[მატიაშ არასი|მატიაშ არასის]] გავლენა შეინიშნება. [[1380]] წელს ეკლესიასთან თერთმეტი მღვდელი მსახურობდა. ისინი ასევე მასწავლებლობდნენ წმინდა მიქაელის სამრევლო სკოლაში, რომელიც პრაღის ერთ-ერთ უძველეს სკოლად ითვლებოდა. ზოგიერთი მათგანი ახლომდებარე უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზეც ასწავლიდა. [[1386]] წელს ეკლესიაში მარადიული კანდელის შესანარჩუნებლად სპეციალური ფონდი დაარსდა. [[1390]] წლიდან წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი იყო ბერნარდი, ზდერაზის მონასტრის კრიაჟოვნიკთა ორდენის წარმომადგენელი და რეფორმატორული იდეების მხარდამჭერი. მისი მსახურების პერიოდში სამრევლო სახლში უნივერსიტეტის მასწავლებელთა რეგულარული შეხვედრები, ე.წ. ღია დისპუტები, იმართებოდა. მათში მონაწილეობდა მაშინდელი თეოლოგიის სტუდენტი [[იან ჰუსი]], რომელიც [[1399]] წლიდან [[ჯონ უიკლიფი|ჯონ უიკლიფის]] სწავლებას იცავდა. [[1400]] წელს მღვდლად კურთხევის შემდეგ იან ჰუსი ეკლესიაში ქადაგებდა. === ჩეხური რეფორმაციის ცენტრი === [[1406]] წელს მოძღვარი ბერნარდი გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა [[კრჟიშტიან პრახატიცელი]], განათლებული სასულიერო პირი, ექიმი, ბოტანიკოსი, ასტრონომი და მათემატიკოსი, რომელიც პრაღის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და მედიცინის ფაკულტეტებზე პროფესორად მუშაობდა. იგი უნივერსიტეტის დეკანად რამდენჯერმე აირჩიეს, ხოლო რექტორის თანამდებობა ოთხჯერ ეკავა. კრჟიშტიანი იან ჰუსის თანამოაზრე და მხარდამჭერი იყო. ორივე მონაწილეობდა კუტნა-ჰორის დეკრეტის მომზადებაში, რომელმაც პრაღის უნივერსიტეტში ჩეხი მასწავლებლებისა და სტუდენტების მდგომარეობა გააუმჯობესა. წმინდა მიქაელის ეკლესია ბეთლემის კაპელასთან ერთად რეფორმაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ამის დასტურია ისიც, რომ [[1411]] წლის 15 მარტს იგი იმ მცირერიცხოვან ეკლესიებს შორის აღმოჩნდა, სადაც იან ჰუსის წინააღმდეგ გამოცხადებული საეკლესიო წყევლა არ გამოუცხადებიათ. [[1414]] წლიდან ეკლესიაში ზიარება ორივე სახით — პურითა და ღვინით — აღესრულებოდა, რაც ჰუსიტური მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი პრაქტიკა იყო. [[1415]] წელს კრჟიშტიან პრახატიცელი [[პეტრ მლადონოვიცელი|პეტრ მლადონოვიცელთან]] და იან კარდინალ რეიშტეინელთან ერთად გაემგზავრა [[კონსტანცი]]ში იან ჰუსის მოსანახულებლად. ისინი პრაღის უნივერსიტეტის წარმომადგენლები იყვნენ და მოქმედებდნენ მეფე [[ვაცლავ IV|ვაცლავ IV-ის]] დავალებით. კრჟიშტიანმა შეძლო ჰუსის ციხეში მონახულება, თუმცა ამის გამო თავადაც დააპატიმრეს. მოგვიანებით იგი [[ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|ზიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის]] შუამდგომლობით გაათავისუფლეს. ამ პერიოდში ეკლესიაში ხშირად ქადაგებდა იაკუბეკი სტრჟიბრელი. ჰუსიტური მოძრაობის რადიკალიზაციისას კრჟიშტიანი დაუპირისპირდა ტაბორიტებს და აკრიტიკებდა მათ მოძღვარს, ვაცლავ კორანდას. იან ჟელივსკის მომხრე რადიკალებმა ეს ღალატად აღიქვეს და სამრევლო სახლს დაესხნენ თავს, რის შედეგადაც კრჟიშტიანი იძულებული გახდა გადასახლებაში წასულიყო. [[1419]] წლის 10 ნოემბერს ეკლესია დაარბიეს და გაძარცვეს. სკამები დაამტვრიეს და მათი ნაწილები ქუჩებში ბარიკადების ასაგებად წაიღეს. ჰუსიტური ომების დროს ტაძარი არაერთხელ დაზიანდა. სამრევლოს ახალი ხელმძღვანელი გახდა პეტრ მლადონოვიცელი, რომელიც [[1438]] წლიდან პრაღის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. [[1436]] წლის 29 სექტემბერს ეკლესია ხელახლა აკურთხა ფილიბერ კუტანსელმა, ნორმანდიიდან წარმოშობილმა ეპისკოპოსმა, რომელიც ბასელის საეკლესიო კრების შემდეგ ჩეხეთში ჩამოვიდა. იმავე წლის 6 ოქტომბერს აკურთხეს ერთ-ერთი საკურთხეველი, ხოლო 21 ოქტომბერს — ეკლესიის სასაფლაო. === რენესანსი === [[1540]] წელს ძველ ქალაქში დიდი ხანძარი გაჩნდა. საარქივო წყაროების მიხედვით, XVI საუკუნის შუა ხანებში ეკლესიას რენესანსული გადაკეთება ჩაუტარდა, თუმცა ამ ეტაპისგან ბევრი რამ არ შემორჩენილა. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში სასაფლაო გაუქმდა, ხოლო ქვის საფლავის ქვები ახლომდებარე დამწვარი სახლების შეკეთებისა და მშენებლობისთვის გამოიყენეს. ამის დასტურია მიქაელის ქუჩის №21 სახლის მახლობლად აღმოჩენილი საფლავის ქვა. ეკლესია კათოლიკურ რეფორმაციამდე უტრაკვისტულ ეკლესიად დარჩა. === ბაროკოს პერიოდი === [[ფაილი:Praha 1 kostel sv. Michala 1.jpg|მინი|მარჯვნივ|<center>ტაძრის შესასვლელი</center>]] [[1620]] წლის შემდეგ, პროტესტანტების წასვლასთან ერთად, ეკლესიამ მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციაც დაკარგა. [[1621]] წელს, კარლ ლიხტენშტეინის დეკრეტის საფუძველზე, თანამდებობა დატოვა უკანასკნელმა არაკათოლიკე მოძღვარმა, მატეი იანდამ ჩეხტიცედან, რომელიც შემდეგ ბაუცენში გადავიდა. სხვა წყაროს მიხედვით, უკანასკნელი მოძღვარი იაკუბ იაკობეუსი იყო. ბაროკოს რეკონსტრუქციის შემდეგ ეკლესია კვლავ ქალაქის კათოლიკურ ტაძრად გამოიყენებოდა. [[1626]] წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II (სრი)|ფერდინანდ II-მ]] წმინდა მიქაელის ეკლესია, სამრევლო სახლი და სკოლა [[სერვიტები|სერვიტების ორდენს]] გადასცა. მონასტრის ასაშენებლად მან ორდენს 500 ოქროს მონეტაც გამოუყო. იმავე წელს სერვიტებს დაუბრუნდათ ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ბოტიჩის ნაკადულის ნაპირზე, ვიშეჰრადის ქვემოთ, ნა-ტრავნიჩკუს უბანში მდებარეობდა, აგრეთვე ნა-სლუპის მონასტერი. მათი დაბრუნება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა სერვიტების ახალ ვიკარიუსს, მამა სოსტენეუს ოდონიუსს ალესანდრიიდან. იმპერატორმა [[ფერდინანდ III (სრი)|ფერდინანდ III-მ]] მონასტერს მთავარი საკურთხევლის ასაგებად 1000 მიშენის კოპა შესწირა. მოგვიანებით საკურთხეველზე განთავსდა [[პეტრ ბრანდლი|პეტრ ბრანდლის]] ნახატი, რომელიც კეთილი და დაცემული ანგელოზების ბრძოლას ასახავდა. საკურთხეველს, სავარაუდოდ, ამშვენებდა იან ირჟი ბენდლის მიერ შექმნილი მფარველი ანგელოზისა და მთავარანგელოზ რაფაელის ქანდაკებებიც. სერვიტების პირველი წინამძღვარი და წმინდა მიქაელის ეკლესიის მოძღვარი, სავარაუდოდ, ირლანდიელი ბერი ქერუბინ ო’დეილი იყო, რომელსაც დალეუსსაც უწოდებდნენ. ოცდაათწლიანი ომის დროს ეკლესია და მონასტერი დაზიანდა. [[1631]] წლის 15 ნოემბერს, როდესაც საქსონიის ჯარები პრაღაში შევიდნენ, სერვიტები ქალაქიდან გაიქცნენ; მათგან ორი დაიღუპა. საქსონებისა და შვედების მიერ ეკლესიისა და სამრევლო სახლის დაზიანებამ ახალი სამშენებლო სამუშაოების დაწყება განაპირობა. [[1640]] წელს დაიწყო ახალი მონასტრის მშენებლობა. იგი ოთხფრთიან კომპლექსს წარმოადგენდა, რომელიც ოთხი შენობისგან შედგებოდა: „ვირებთან“, „ოქროს წყაროსთან“ მდებარე სახლებისგან, ძველი სამრევლო სახლისა და სკოლისგან. მონასტრის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. პირველი ეტაპი, რომლის დროსაც კომპლექსმა მონასტრისთვის დამახასიათებელი დაგეგმარება მიიღო, [[1640]]–[[1664]] წლებში განხორციელდა. [[1664]] წელს დასრულებული სამსართულიანი შენობა ოცამდე ბერის საცხოვრებლად იყო გათვლილი. შემდგომ ეტაპებზე ეკლესია და მონასტრის სხვა ნაწილები გადაკეთდა. დღევანდელი გვიანბაროკოს იერსახის ჩამოყალიბება არქიტექტორ [[ფრანტიშეკ იგნაც პრეე|ფრანტიშეკ იგნაც პრეეს]] უკავშირდება, რომელიც [[ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკა|ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანიაკას]] მოწაფე იყო. სერვიტებმა პრაღაში ღვთისმშობლის კულტის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა შვიდი მარიანული დღესასწაულისადმი მიძღვნილი საზეიმო ღვთისმსახურება, რომელსაც მუსიკა ახლდა თან. სერვიტების მსახურების პერიოდში ეკლესიაში საეკლესიო მუსიკა კიდევ უფრო განვითარდა. ცნობილი პრაღელი კომპოზიტორი [[სიმონ ბრიქსი]] სერვიტების ორდენში მსახურობდა და [[1727]] წლამდე ეკლესიის გუნდის ხელმძღვანელი იყო. ამ პერიოდიდან განსაკუთრებით ცნობილია მისი მარიანული ანტიფონები. [[1762]] წელს ორღანისტი და გუნდის ხელმძღვანელი გახდა მუსიკოსი ფელიქს ბენდა. სერვიტების მონასტერი არა მხოლოდ რელიგიური, არამედ საგანმანათლებლო და საეკლესიო მუსიკის ცენტრადაც იქცა. მონასტრის მდიდარი ბიბლიოთეკა დღემდე არ შემონახულა, თუმცა მის მასშტაბებზე მიუთითებს XVIII საუკუნის შუა ხანებით დათარიღებული ბიბლიოთეკის კატალოგი და ყოფილი სამონასტრო ბიბლიოთეკის დარბაზში იოზეფ ჰაგერის მიერ შესრულებული ფრესკა. === იოზეფ II-ის რეფორმები და XIX საუკუნე === [[იოზეფინიზმი|იოზეფ II-ის საეკლესიო რეფორმების]] პერიოდში წმინდა მიქაელის ეკლესია და მის გვერდით მდებარე სერვიტების მონასტერი გაუქმდა. [[1786]] წლის 23 ივნისს ეკლესია და მონასტერი დაიხურა, ხოლო შენობები რელიგიურ ფონდს გადაეცა. ფონდმა თანდათან გაყიდა ეკლესიის ქონება და ინვენტარი. ეკლესიის ავეჯისა და სხვა ნივთების დიდი ნაწილი ჩეხეთის სამეფოს სხვადასხვა ეკლესიაში გაიყიდა, მათ შორის [[როკიცანი|როკიცანში]], [[ლიბეზნიცე|ლიბეზნიცეში]], [[სოკოლოვი|სოკოლოვსა]] და [[ჰოლანი|ჰოლანში]]. [[1789]] წელს ეკლესია და მონასტერი პირველად გაიყიდა. მყიდველი ვაჭარი იგნაც ელიაშ ვეიტი იყო, რომელმაც ქონება 2150 ოქროს მონეტად შეიძინა და შენობაში საწყობი მოაწყო. ეკლესიაში მოგვიანებით მანუფაქტურა განთავსდა, შემდეგ კი შენობა ებრაელ ვაჭრებს ეკუთვნოდა და საბითუმო საწყობად გამოიყენებოდა. მათ ასევე შეიძინეს მიმდებარე სახლები მიქაელის ქუჩაზე. === XX საუკუნე === [[ფაილი:Kostel svateho Michaela Archandela 510-18.jpg|მინი|მარცხნივ|<center>ეკლესიის მდგომარეობა 1991 წლის ივნისში, რეკონსტრუქციამდე; ეკლესია ოთხ ნაწილად იყო დაყოფილი და საწყობად გამოიყენებოდა.</center>]] [[1948]] წლის შემდეგ შენობა სახელმწიფომ ჩამოართვა მფლობელს. სოციალისტურ პერიოდში ყოფილი ეკლესია სამრეწველო საქონლის საბითუმო საწყობის ნაწილად გამოიყენებოდა და მასში, სხვა პროდუქტებთან ერთად, ზეთსაც ინახავდნენ. [[1984]] წელს შენობა ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკას გადაეცა საცავის მოსაწყობად. [[1990]] წელს შენობაში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც სახურავის ხის კონსტრუქციის დიდი ნაწილი დაიწვა. ეკლესია აუქციონზე 16 მილიონ ჩეხურ კრონად გაიტანეს, თუმცა გაყიდვა ვერ შედგა. [[1995]] წელს პრაღის ქალაქის მუზეუმის არქეოლოგებმა ეკლესიაში გათხრები ჩაატარეს. კვლევამ დაადასტურა რომანული პერიოდის კედლების არსებობა და გამოავლინა რამდენიმე ათეული სამარხი, რომლებიც, სავარაუდოდ, სერვიტების ორდენის წევრებს ეკუთვნოდა. არქეოლოგებმა ეკლესია მისი მდებარეობისა და განსაკუთრებული არქიტექტურის გამო პრაღის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ ძეგლად შეაფასეს. მიუხედავად ამისა, [[1995]] წელს პრაღის მერიის ძეგლთა დაცვის სამსახურმა დადებითი დასკვნა გასცა კომპლექსში საფინანსო-საბანკო დაწესებულების მოწყობის პროექტზე. პროექტის განხორციელების შესახებ მოლაპარაკებები უშედეგოდ დასრულდა. ჩეხეთის კულტურის სამინისტროს მიერ [[2004]] წელს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორისთვის განსაზღვრულ დავალებებს შორის იყო ყოფილი წმინდა მიქაელის ეკლესიის სახელმწიფო საკუთრებისთვის არასაჭირო უძრავ ქონებად მიჩნევა. შენობა საბოლოოდ მის მაშინდელ მოიჯარესა და ოპერატორს 46 მილიონ ჩეხურ კრონად მიჰყიდეს, მაშინ როდესაც შეფასებითი ღირებულება 180 მილიონ კრონას შეადგენდა. შემდგომ წლებში ეკლესიაში სხვადასხვა კომერციული საქმიანობა მიმდინარეობდა. აქ ფუნქციონირებდა საკამათო გასართობი წარმოდგენა „Michael Mystery Show“. [[2006]] წელს გაზეთ „Lidové noviny“-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, მფლობელი შენობაში ჩეხური მინის მუზეუმის, „კრისტალური სამყაროს“, გახსნას გეგმავდა. [[2009]] წელს გამოცხადდა ეკლესიის სავაჭრო გალერეად, „Michal Palace“-ად, გადაკეთების გეგმა. მოგვიანებით შენობაში ღამის მუსიკალური კლუბი გაიხსნა. თავდაპირველად მას „Kostel“ ეწოდებოდა, [[2011]] წლის თებერვალში სახელი „Venue“-დ შეიცვალა, ხოლო [[2012]] წლის სექტემბერში „Temple Music Club“ ეწოდა. სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა ეკლესიის ბაროკოს პერიოდის არქიტექტურული იერსახე ბევრ ადგილას დააზიანა. ყოფილი მონასტრის შენობაში განთავსებულია „Collegium Marianum“ — ტინთან მდებარე უმაღლესი პროფესიული სკოლა. მონასტრის შემორჩენილ ბაროკოს ბიბლიოთეკის დარბაზში დღესაც იმართება კონცერტები, ძირითადად ბაროკოს მუსიკის შესრულებით. == ეკლესიაში დაკრძალული პიროვნებები == * [[პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი (უფროსი)|პეტრ ზმრზლიკ სვოიშინელი]] == გარე ბმულები == * [http://svatymichael.cz წმინდა მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესიისადმი მიძღვნილი ვებგვერდი] * [http://www.ceskatelevize.cz/porady/1142743803-reporteri-ct/213452801240041/video/ რეპორტაჟი ეკლესიის შესახებ] — „Reportéři ČT“, 21 ოქტომბერი 2013 * [http://collegiummarianum.cz Collegium Marianum — ტინის უმაღლესი პროფესიული სკოლა] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] dgj2hrg3offf331sok7b53sbumu1oha 0 921186 5563107 5562455 2026-10-21T22:41:07Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5563107 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1866}} '''1866''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] * პრემიერ-მინისტრი: **[[პედრუ დე არაუჟუ ლიმა]] ([[3 აგვისტო|3 აგვისტომდე]]) **[[ზაქარიას დე გოის ე ვასკონსელოსი]] ([[3 აგვისტო|3 აგვისტოდან]]) ==მოვლენები== * [[16 აპრილი]] — [[პარაგვაული ომი|პარაგვაის ომი]]: მარშალ [[მანუელ ლუის ოზორიო|მანუელ ლუის ოზორიოს]] სარდლობით ბრაზილიის ჯარები გადაკვეთენ მდინარე [[პარაგვაი|პარაგვაის]] და დგებიან [[იტაპირუს ციხესიმაგრე|იტაპირუს ციხესიმაგრესთან]].<ref name=Thompson>[[George Thompson (engineer)|Thompson, George]] - ''The war in Paraguay. With a historical sketch of the country and its people and notes upon the military engineering of the war'' (Longmans, Green & Co, 1869)</ref> * [[2 მაისი]] — [[ესტერო-ბელიაკოს ბრძოლა]]:<ref name=Thompson/> [[არგენტინა|არგენტინის რესპუბლიკის]], [[ბრაზილიის იმპერია|ბრაზილიის იმპერიისა]] და [[ურუგვაის აღმოსავლეთ რესპუბლიკის ალიანსი]] ამარცხებს მარშალ [[ფრანსისკო სოლანო ლოპესი|ფრანსისკო სოლანო ლოპესის]] პარაგვაის მთავრობის ძალებს. * [[24 მაისი]] — [[ტუიუტის პირველი ბრძოლა]]: პარაგვაული ჯარები მოულოდნელ თავდასხმას აწყობენ მოკავშირეთა ძალებზე ჭაობიან [[სავანა|სავანაში]]. შედეგი პარაგვაის დამანგრეველი მარცხია.<ref>{{Citation | last = Williams | first = John Hoyt | title = A Swamp of Blood: The Battle of Tuyuti | journal = Military History | volume = 17 | number = 1 | year = 2000 | pages = 58–64}}</ref> * 1–3 სექტემბერი — [[კურუსუს ბრძოლა]]: ბრაზილიის საბრძოლო ხომალდები „ბაია“, „ბაროსუ“, „ლიმა ბაროსი“, „რიო-დე-ჟანეირო“ და „ტამანდარე“ ერთვებიან მოქმედებაში პარაგვაის წინააღმდეგ. „რიო-დე-ჟანეირო“ მეორე დღეს ნაღმზე აფეთქებით იძირება, თუმცა [[კურუსუს ციხესიმაგრე]] წარმატებით აიღეს. * [[22 სექტემბერი]] — [[კურუპაიტის ბრძოლა]]: იმპერიული (ბრაზილიური), არგენტინული და ურუგვაული არმიების გაერთიანებული ძალები უტევენ პარაგვაის გამაგრებულ თხრილებს [[კურუპაიტი|კურუპაიტიში]]. იმპერიული ფლოტი შედგება ხუთი ბრონოსნოსის, 2 გემის, 3 ბრტყელძირიანი გემისა და 6 კანონერა ნავისგან, რომლებსაც ადმირალი [[ჟოაკინ მარკეს ლისბოა]], ტამანდარეს მარკიზი სარდლობს.<ref>Robert L, Robert L. (2003). Latin America's Wars: The Age of the Caudillo, 1791–1899. Dulles, Virginia: Brassey's. {{ISBN|978-1-57488-451-7}}.</ref> ==ხელოვნება და კულტურა== ===წიგნები=== *[[ჟოზე დე ალენკარი]] — „[[ვერცხლის მაღაროები]]“ (მე-2 ნაწილი) ===მუსიკა=== * [[არტურ ნაპოლეონ დუ სენტუსი]] — „[[ცოცხალი სინანული]]“ (ოპერა)<ref>[http://musicofbrazil.tumblr.com/post/135137069/artur-napoleao-dos-santos Music of Brazil]. Accessed 24 June 2014</ref> ==დაბადება== * [[20 იანვარი]] — [[ეუკლიდინეს და კუნია]], ჟურნალისტი, სოციოლოგი და ინჟინერი (გ. [[1909]]) * [[19 მაისი]] — [[პრინცი პეტერ საქსენ-კობურგ-გოთელი]], ბრაზილიის პრინცესა [[ლეოპოლდინა ბრაზილიელი|ლეოპოლდინას]] ვაჟი (გ. [[1934]]) * [[6 აგვისტო]] — [[კარლუს დე კამპუსი]], პოლიტიკოსი და [[სან-პაულუ|სან-პაულოს]] შტატის პრეზიდენტი [[1924]]–[[1927]] წლებში (გ. [[1927]]) * [[4 ნოემბერი]] — [[მალვინა ტავარესი]], ანარქისტი, პოეტი და პედაგოგი (გ. [[1939]]) ==გარდაცვალება== * [[2 ივლისი]] — [[ანტონიუ დე სოუზა ნეტუ]], აბოლიციონისტი პოლიტიკოსი (დ. [[1801]]) * [[15 ივლისი]] — [[პაულინუ სოარეს დე სოუზა]], ურუგვაის 1-ლი ვიკონტი, პოლიტიკოსი და დიპლომატი (დ. [[1808]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1866 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1866 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1866 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1860-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] hc1q9nvzh6a3xqn3dizx34cqo6k2g6p 0 921253 5563106 5562637 2026-10-21T22:41:00Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5563106 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტერციუს ზონგო''' (დ. [[18 მაისი]], [[1957]])<ref name=Off>{{cite web |url=http://www.primature.gov.bf/premier_ministre/biographie.php |title=Bienvenue sur le site officiel du Premier Ministère du Burkina Faso |accessdate=14 January 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060114105509/http://www.primature.gov.bf/premier_ministre/biographie.php |archivedate=14 January 2006 }}</ref> — [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]] [[2007]] წლის ივნისიდან [[2011]] წლის აპრილამდე. ==ბიოგრაფია== ზონგო დაიბადა კუდუგუში.<ref name=Off/> მას ეკონომიკისა და ბუღალტერიის სფეროში ფართო გამოცდილება აქვს. [[1995]] წლის ივნისში იგი დაინიშნა ბიუჯეტისა და დაგეგმარების მინისტრ-დელეგატად ეკონომიკის, ფინანსებისა და დაგეგმარების მინისტრის დაქვემდებარებაში. [[1996]] წლის თებერვალში იგი მთავრობის სპიკერი გახდა მინისტრ-დელეგატის პოსტთან შეთავსებით,<ref name=Off/><ref name=Bejot>{{cite web |url=http://www.lefaso.net/article.php3?id_article=21341 |accessdate=12 June 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927192730/http://www.lefaso.net/article.php3?id_article=21341 |archivedate=27 September 2007 }}</ref> ხოლოს მთავრობის სპიკერის პოზიციას 2000 წლის ნოემბრამდე იკავებდა.<ref name=Off/> 1996 წლის სექტემბერში მისი პორტფელი შეიცვალა და იგი პრემიერ-მინისტრის დაქვემდებარებაში არსებულ ფინანსთა და ეკონომიკური განვითარების მინისტრ-დელეგატად დაინიშნა;<ref name=Off/><ref name=Bejot/> მოგვიანებით, [[1997]] წლის 10 ივნისს, იგი დაწინაურდა ეკონომიკისა და ფინანსთა მინისტრის პოსტზე.<ref name=Off/><ref>{{Cite web|url=https://www.finances.gov.bf/ministere/ministre|title=Ministre|website=Ministère des finances |date=18 May 2019 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.petiteacademie.gov.bf/AutreRepere/AutreRepere.asp?CodeAutreRepere=8901 |title=Recherche sur les repères du burkina |accessdate=28 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928180521/http://www.petiteacademie.gov.bf/AutreRepere/AutreRepere.asp?CodeAutreRepere=8901 |archivedate=28 September 2011 }}</ref> აღნიშნულ თანამდებობაზე იგი 2000 წლის ნოემბრამდე დარჩა.<ref name=Off/> [[2002]] წლის 14 თებერვალს იგი გახდა ელჩი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]],<ref name=Off/><ref name=Bejot/><ref>{{Cite web |url=https://2001-2009.state.gov/s/cpr/rls/dpl/20339.htm |title=Order of Precedence and Date of Presentation of Credentials |access-date=25 June 2017 }}</ref> სადაც მსახურობდა 2007 წლის ივნისში პრემიერ-მინისტრად დანიშვნამდე. ზონგო ასევე მსახურობდა [[ბურკინა-ფასო]]ს მმართველად [[მსოფლიო ბანკი|მსოფლიო ბანკში]], [[საერთაშორისო სავალუტო ფონდი|საერთაშორისო სავალუტო ფონდში]], [[აფრიკის განვითარების ბანკი|აფრიკის განვითარების ბანკსა]] და [[ისლამური განვითარების ბანკი|ისლამური განვითარების ბანკში]]. 1992 წელს იგი ფინანსთა და დაგეგმარების სამინისტროში თანამშრომლობის გენერალურ დირექტორად მუშაობდა, ხოლო 1988 წლიდან 1992 წლამდე — მრავალმხრივი თანამშრომლობის დეპარტამენტის უფროსად. იგი ასევე ასწავლიდა ბუღალტერიას, ბიზნესის ეკონომიკასა და ფინანსურ ანალიზს ბურკინა-ფასოში, [[უაგადუგუს უნივერსიტეტი|უაგადუგუს უნივერსიტეტში]]. ზონგო ფლობს ეკონომიკურ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხს საფრანგეთის საწარმოთა ადმინისტრირების ინსტიტუტიდან. ==პრემიერ-მინისტრი== [[2007]] წლის მაისის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, პრეზიდენტმა [[ბლეზ კომპაორე]]მ ზონგო პრემიერ-მინისტრად 2007 წლის 4 ივნისს დანიშნა.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso: Tertius Zongo, ancien ministre, nommé Premier ministre |url=http://www.jeuneafrique.com/fluxafp/fil_info.asp?reg_id=0&art_cle=37181 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927195108/http://www.jeuneafrique.com/fluxafp/fil_info.asp?reg_id=0&art_cle=37181 |archive-date=27 September 2007 |access-date=5 June 2007 |language=fr}}</ref><ref>{{cite web |title=Please Wait... &#124; Cloudflare |url=http://apanews.net/spip.php?page=show_article_eng&id_article=34716 |accessdate=29 June 2007 |url-status=dead |archiveurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20070629151715/http://apanews.net/spip.php?page=show_article_eng&id_article=34716 |archivedate=29 June 2007 }}</ref> მისი 34 წევრისგან შემდგარი მთავრობა 10 ივნისს დაკომპლექტდა;<ref>{{cite web|url=http://www.jeuneafrique.com/pays/burkina/article_depeche.asp?art_cle=AFP60607lenouriovuo0|title=Burkina Faso – JeuneAfrique.com|website=JeuneAfrique.com|accessdate=15 October 2018}}</ref><ref name=Comp>{{cite web |url=http://www.primature.gov.bf/actualite/document.php?id1=316 |title=Décret n° 2007-381/PRES/PM portant composition du Gouvernement |accessdate=24 September 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070924185516/http://www.primature.gov.bf/actualite/document.php?id1=316 |archivedate=24 September 2007 }}</ref> მის შემადგენლობაში (თვით ზონგოს გამოკლებით) შედიოდა ორი სახელმწიფო მინისტრი, 26 მინისტრი და ექვსი მინისტრის დელეგატი.<ref name=Comp/> ზონგომ პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა 11 ივნისს დაიკავა და ამ პოსტზე [[პარამანგა ერნესტ ჟონლი]] შეცვალა.<ref>{{cite web |url=http://www.primature.gov.bf/actualite/document.php?id1=318 |title=Passation de pouvoirs au Premier Ministère |accessdate=12 September 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070924185534/http://www.primature.gov.bf/actualite/document.php?id1=318 |archivedate=24 September 2007 }}</ref> სერიოზული არეულობის ფონზე, კომპაორემ 2011 წლის 18 აპრილს ზონგოს შემცვლელად [[ლუკ-ადოლფ ტიაო]] დანიშნა.<ref>{{cite web|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/90858/90866/7355961.html|title=Burkina Faso appoints new PM|publisher=|accessdate=24 September 2014}}</ref> მოგვიანებით, 2012 წლის მაისში, ზონგო დაინიშნა კანადური სამთო-მოპოვებითი კომპანია SEMAFO-ს დირექტორთა საბჭოში, რომელიც საქმიანობას [[ბურკინა-ფასო]]სა და დასავლეთ აფრიკის სხვა ქვეყნებში ეწეოდა.<ref>{{cite web|url=https://finance.yahoo.com/news/semafo-announces-appointment-board-directors-233000343.html|title=SEMAFO Announces New Appointment to Board of Directors|date=14 May 2012|work=Yahoo Finance|accessdate=24 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305045939/http://finance.yahoo.com/news/semafo-announces-appointment-board-directors-233000343.html|archive-date=5 March 2016|url-status=dead}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზონგო, ტერციუს}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] ao4t4jjv1tnsci1pl5ozm9bgf3kpott 0 921257 5562643 5562642 2026-10-21T11:59:00Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562643 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1888}} '''1888''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრემიერ-მინისტრი: [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ==მოვლენები== * [[7 მაისი]] — [[ბრაზილიის დეპუტატთა პალატა|ბრაზილიის დეპუტატთა პალატას]] წარედგინა კანონპროექტი მონობის გაუქმების შესახებ.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_01&PagFis=5300 ''A abolição''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (9 de maio de 1888). Ano V, n° 1311.</ref> * [[13 მაისი]] — [[პრინცესა იზაბელა|პრინცესა იზაბელამ]] ხელი მოაწერა ოქროს კანონს, რომლითაც ბრაზილიაში მონობა საბოლოოდ გაუქმდა.<ref>[[Teresa A. Meade]], ''A Brief History of Brazil'' (2009), p. 83.</ref><ref>Robert M. Levine, ''The History of Brazil'' (2003), p. 68.</ref><ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_01&PagFis=5322 ''A abolição''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (14 de maio de 1888). Ano V, n° 1316.</ref> ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1888 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1888 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1888 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] tj9a78lofgcbi7tui67zp58tu8nv53z 5562644 5562643 2026-10-21T11:59:51Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562644 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1888}} '''1888''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრემიერ-მინისტრი: [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ==მოვლენები== * [[7 მაისი]] — [[ბრაზილიის დეპუტატთა პალატა|ბრაზილიის დეპუტატთა პალატას]] წარედგინა კანონპროექტი მონობის გაუქმების შესახებ.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_01&PagFis=5300 ''A abolição''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (9 de maio de 1888). Ano V, n° 1311.</ref> * [[13 მაისი]] — [[პრინცესა იზაბელა|პრინცესა იზაბელამ]] ხელი მოაწერა ოქროს კანონს, რომლითაც ბრაზილიაში მონობა საბოლოოდ გაუქმდა.<ref>[[Teresa A. Meade]], ''A Brief History of Brazil'' (2009), p. 83.</ref><ref>Robert M. Levine, ''The History of Brazil'' (2003), p. 68.</ref><ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_01&PagFis=5322 ''A abolição''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (14 de maio de 1888). Ano V, n° 1316.</ref> ==დაბადება== * [[3 სექტემბერი]] — [[ნერეუ რამოსი]], ბრაზილიის მე-20 პრეზიდენტი (გ. [[1958]])<ref>{{cite book|title=British Documents on Foreign Affairs: Latin America, January 1950-December 1950|url=https://books.google.com/books?id=aqGPAAAAMAAJ|year=2003|publisher=University Publications of America|isbn=978-1-55655-767-5|page=94}}</ref> * [[29 დეკემბერი]] — [[გუსტავუ ბაროზუ]], იურისტი და პოლიტიკოსი (გ. [[1957]])<ref>{{cite book|author=Waldemiro Potsch|title=Brazil, Land and People|url=https://books.google.com/books?id=3TLsAAAAMAAJ|year=1960|publisher=Fundação Alfredo Herculano Xavier Potsch|page=280}}</ref> ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1888 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1888 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1888 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] l1x2jc3kw02g5bkoeg80zgndmfvc6in 5562645 5562644 2026-10-21T12:01:03Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562645 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1888}} '''1888''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრემიერ-მინისტრი: [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ==მოვლენები== * [[7 მაისი]] — [[ბრაზილიის დეპუტატთა პალატა|ბრაზილიის დეპუტატთა პალატას]] წარედგინა კანონპროექტი მონობის გაუქმების შესახებ.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_01&PagFis=5300 ''A abolição''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (9 de maio de 1888). Ano V, n° 1311.</ref> * [[13 მაისი]] — [[პრინცესა იზაბელა|პრინცესა იზაბელამ]] ხელი მოაწერა ოქროს კანონს, რომლითაც ბრაზილიაში მონობა საბოლოოდ გაუქმდა.<ref>[[Teresa A. Meade]], ''A Brief History of Brazil'' (2009), p. 83.</ref><ref>Robert M. Levine, ''The History of Brazil'' (2003), p. 68.</ref><ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_01&PagFis=5322 ''A abolição''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (14 de maio de 1888). Ano V, n° 1316.</ref> ==დაბადება== * [[3 სექტემბერი]] — [[ნერეუ რამოსი]], ბრაზილიის მე-20 პრეზიდენტი (გ. [[1958]])<ref>{{cite book|title=British Documents on Foreign Affairs: Latin America, January 1950-December 1950|url=https://books.google.com/books?id=aqGPAAAAMAAJ|year=2003|publisher=University Publications of America|isbn=978-1-55655-767-5|page=94}}</ref> * [[29 დეკემბერი]] — [[გუსტავუ ბაროზუ]], იურისტი და პოლიტიკოსი (გ. [[1957]])<ref>{{cite book|author=Waldemiro Potsch|title=Brazil, Land and People|url=https://books.google.com/books?id=3TLsAAAAMAAJ|year=1960|publisher=Fundação Alfredo Herculano Xavier Potsch|page=280}}</ref> ==გარდაცვალება== * [[17 იანვარი]] — [[რობერტ რეიდ კალი]], შოტლანდიელი [[მისიონერობა|მისიონერი]], რომელმაც ბრაზილიაში [[პრესვიტერიანობა|პრესვიტერიანელობა]] შეიტანა (დ. [[1809]])<ref>{{cite book|author=David Dobson|title=Scots in Latin America|url=https://books.google.com/books?id=T0FzWPBrXxkC&pg=PA62|year=2003|publisher=Genealogical Publishing Com|isbn=978-0-8063-5202-2|pages=62}}</ref> * [[18 აგვისტო]] — [[ფრანკლინ ტავორა]], იურისტი და პოლიტიკოსი (დ. [[1842]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1888 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1888 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1888 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] e5p4cm0god40mv3qtai5183jfd86odd 1 921258 5562646 2026-10-21T12:01:15Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562646 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921259 5562649 2026-10-21T12:07:50Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclop... 5562649 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * ===ივნისი=== * ===ივლისი=== * ===ნოემბერი=== * ===დეკემბერი=== * ===ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] t4cdc34zf8p2zkcnzzq0ljzshsks7rn 5562650 5562649 2026-10-21T12:08:17Z ჯიჯი16 132394 /* მაისი */ 5562650 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * ===ივლისი=== * ===ნოემბერი=== * ===დეკემბერი=== * ===ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] aa08gg7arnjszklu1dmbyvrro4kqlcs 5562651 5562650 2026-10-21T12:08:31Z ჯიჯი16 132394 /* =ხელოვნება და კულტურა */ 5562651 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * ===ივლისი=== * ===ნოემბერი=== * ===დეკემბერი=== * ===ხელოვნება და კულტურა=== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 9ppukqe32funhw3z3mvzmco27eh0qnb 5562652 5562651 2026-10-21T12:08:43Z ჯიჯი16 132394 /* ხელოვნება და კულტურა */ 5562652 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * ===ივლისი=== * ===ნოემბერი=== * ===დეკემბერი=== * ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 7j4ov0nlg64ycsiih6ibeg93pxo1mw9 5562653 5562652 2026-10-21T12:10:02Z ჯიჯი16 132394 /* ივნისი */ 5562653 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * [[7 ივნისი]] — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[კორეია დე ოლივეირა|კორეია დე ოლივეირას]] შემცვლელად დაინიშნა [[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]], [[ორუ-პრეტუ|ოურო-პრეტუს]] ვიკონტი.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 205 }}</ref> ===ივლისი=== * ===ნოემბერი=== * ===დეკემბერი=== * ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] nspleunww8s54lks9cecfs3iu2c88hs 5562654 5562653 2026-10-21T12:10:45Z ჯიჯი16 132394 /* ივლისი */ 5562654 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * [[7 ივნისი]] — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[კორეია დე ოლივეირა|კორეია დე ოლივეირას]] შემცვლელად დაინიშნა [[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]], [[ორუ-პრეტუ|ოურო-პრეტუს]] ვიკონტი.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 205 }}</ref> ===ივლისი=== * ივლისი — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისში]] მოგზაურობს, რაც ადასტურებს, რომ იგი კვლავ აქტიურადაა ჩართული მართვაში და აჩვენებს მონარქიისადმი ძლიერ მხარდაჭერას ამ პროვინციაში.<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro | p = 352 }}</ref> ===ნოემბერი=== * ===დეკემბერი=== * ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] qcdk16si4h01aqzv68s2ipwori02pzh 5562656 5562654 2026-10-21T12:13:11Z ჯიჯი16 132394 /* ნოემბერი */ 5562656 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * [[7 ივნისი]] — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[კორეია დე ოლივეირა|კორეია დე ოლივეირას]] შემცვლელად დაინიშნა [[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]], [[ორუ-პრეტუ|ოურო-პრეტუს]] ვიკონტი.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 205 }}</ref> ===ივლისი=== * ივლისი — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისში]] მოგზაურობს, რაც ადასტურებს, რომ იგი კვლავ აქტიურადაა ჩართული მართვაში და აჩვენებს მონარქიისადმი ძლიერ მხარდაჭერას ამ პროვინციაში.<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro | p = 352 }}</ref> ===ნოემბერი=== * [[11 ნოემბერი]] — რესპუბლიკელები იკრიბებიან [[რუი-ბარბოზა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)|რუი ბარბოზას]] სახლში გადატრიალების დასაგეგმად. მთავარი ორგანიზატორები არიან [[ბენჟამინ კონსტანი]], მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]], [[კინტინუ ბოკაიუვა]] და [[არისტიდეს ლობუ]]. * [[15 ნოემბერი]] — სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მყარდება [[ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკა]].<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro }}</ref><ref> {{cite book | last1 = Lira | first1 = Heitor | year = 1977 | language = Portuguese | title = História de Dom Pedro&nbsp;II (1825–1891): Declínio (1880–1891) | volume = 3 | publisher = Itatiaia | location = Belo Horizonte }}</ref> * [[17 ნოემბერი]] — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] და მისი ოჯახი ევროპაში გადასახლებაში გააგზავნეს.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 220 }}</ref> * [[19 ნოემბერი]] — რესპუბლიკამ მიიღო ახალი ეროვნული დროშა, რომელიც [[რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესი|რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესის]] მიერ იყო შემუშავებული. * [[20 ნოემბერი]] — [[არგენტინა]] გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც ცნო [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკას]] ახალი მთავრობა. ===დეკემბერი=== * ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 1vqzxkn2tvpywxbcwwwu2466cj17z4x 5562658 5562656 2026-10-21T12:13:37Z ჯიჯი16 132394 /* დეკემბერი */ 5562658 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * [[7 ივნისი]] — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[კორეია დე ოლივეირა|კორეია დე ოლივეირას]] შემცვლელად დაინიშნა [[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]], [[ორუ-პრეტუ|ოურო-პრეტუს]] ვიკონტი.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 205 }}</ref> ===ივლისი=== * ივლისი — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისში]] მოგზაურობს, რაც ადასტურებს, რომ იგი კვლავ აქტიურადაა ჩართული მართვაში და აჩვენებს მონარქიისადმი ძლიერ მხარდაჭერას ამ პროვინციაში.<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro | p = 352 }}</ref> ===ნოემბერი=== * [[11 ნოემბერი]] — რესპუბლიკელები იკრიბებიან [[რუი-ბარბოზა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)|რუი ბარბოზას]] სახლში გადატრიალების დასაგეგმად. მთავარი ორგანიზატორები არიან [[ბენჟამინ კონსტანი]], მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]], [[კინტინუ ბოკაიუვა]] და [[არისტიდეს ლობუ]]. * [[15 ნოემბერი]] — სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მყარდება [[ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკა]].<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro }}</ref><ref> {{cite book | last1 = Lira | first1 = Heitor | year = 1977 | language = Portuguese | title = História de Dom Pedro&nbsp;II (1825–1891): Declínio (1880–1891) | volume = 3 | publisher = Itatiaia | location = Belo Horizonte }}</ref> * [[17 ნოემბერი]] — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] და მისი ოჯახი ევროპაში გადასახლებაში გააგზავნეს.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 220 }}</ref> * [[19 ნოემბერი]] — რესპუბლიკამ მიიღო ახალი ეროვნული დროშა, რომელიც [[რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესი|რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესის]] მიერ იყო შემუშავებული. * [[20 ნოემბერი]] — [[არგენტინა]] გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც ცნო [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკას]] ახალი მთავრობა. ===დეკემბერი=== * [[24 დეკემბერი]] — ყოფილმა სამეფო ოჯახმა მიიღო ოფიციალური შეტყობინება, რომ მათ [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]] დაბრუნების უფლება არასდროს მიეცემოდათ. ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 4pcf70hfrqxe888d8ly835ja9j2vlwc 5562660 5562658 2026-10-21T12:14:01Z ჯიჯი16 132394 /* ხელოვნება და კულტურა */ 5562660 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * [[7 ივნისი]] — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[კორეია დე ოლივეირა|კორეია დე ოლივეირას]] შემცვლელად დაინიშნა [[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]], [[ორუ-პრეტუ|ოურო-პრეტუს]] ვიკონტი.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 205 }}</ref> ===ივლისი=== * ივლისი — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისში]] მოგზაურობს, რაც ადასტურებს, რომ იგი კვლავ აქტიურადაა ჩართული მართვაში და აჩვენებს მონარქიისადმი ძლიერ მხარდაჭერას ამ პროვინციაში.<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro | p = 352 }}</ref> ===ნოემბერი=== * [[11 ნოემბერი]] — რესპუბლიკელები იკრიბებიან [[რუი-ბარბოზა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)|რუი ბარბოზას]] სახლში გადატრიალების დასაგეგმად. მთავარი ორგანიზატორები არიან [[ბენჟამინ კონსტანი]], მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]], [[კინტინუ ბოკაიუვა]] და [[არისტიდეს ლობუ]]. * [[15 ნოემბერი]] — სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მყარდება [[ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკა]].<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro }}</ref><ref> {{cite book | last1 = Lira | first1 = Heitor | year = 1977 | language = Portuguese | title = História de Dom Pedro&nbsp;II (1825–1891): Declínio (1880–1891) | volume = 3 | publisher = Itatiaia | location = Belo Horizonte }}</ref> * [[17 ნოემბერი]] — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] და მისი ოჯახი ევროპაში გადასახლებაში გააგზავნეს.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 220 }}</ref> * [[19 ნოემბერი]] — რესპუბლიკამ მიიღო ახალი ეროვნული დროშა, რომელიც [[რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესი|რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესის]] მიერ იყო შემუშავებული. * [[20 ნოემბერი]] — [[არგენტინა]] გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც ცნო [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკას]] ახალი მთავრობა. ===დეკემბერი=== * [[24 დეკემბერი]] — ყოფილმა სამეფო ოჯახმა მიიღო ოფიციალური შეტყობინება, რომ მათ [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]] დაბრუნების უფლება არასდროს მიეცემოდათ. ==ხელოვნება და კულტურა== * [[ოსორიუ დუკე-ესტრადა]] — „[[სულის არისტოკრატია]]“ ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] bpj7ohsnzhasnlwizl0uj57kksblffw 5562661 5562660 2026-10-21T12:14:44Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562661 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * [[7 ივნისი]] — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[კორეია დე ოლივეირა|კორეია დე ოლივეირას]] შემცვლელად დაინიშნა [[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]], [[ორუ-პრეტუ|ოურო-პრეტუს]] ვიკონტი.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 205 }}</ref> ===ივლისი=== * ივლისი — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისში]] მოგზაურობს, რაც ადასტურებს, რომ იგი კვლავ აქტიურადაა ჩართული მართვაში და აჩვენებს მონარქიისადმი ძლიერ მხარდაჭერას ამ პროვინციაში.<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro | p = 352 }}</ref> ===ნოემბერი=== * [[11 ნოემბერი]] — რესპუბლიკელები იკრიბებიან [[რუი-ბარბოზა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)|რუი ბარბოზას]] სახლში გადატრიალების დასაგეგმად. მთავარი ორგანიზატორები არიან [[ბენჟამინ კონსტანი]], მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]], [[კინტინუ ბოკაიუვა]] და [[არისტიდეს ლობუ]]. * [[15 ნოემბერი]] — სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მყარდება [[ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკა]].<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro }}</ref><ref> {{cite book | last1 = Lira | first1 = Heitor | year = 1977 | language = Portuguese | title = História de Dom Pedro&nbsp;II (1825–1891): Declínio (1880–1891) | volume = 3 | publisher = Itatiaia | location = Belo Horizonte }}</ref> * [[17 ნოემბერი]] — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] და მისი ოჯახი ევროპაში გადასახლებაში გააგზავნეს.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 220 }}</ref> * [[19 ნოემბერი]] — რესპუბლიკამ მიიღო ახალი ეროვნული დროშა, რომელიც [[რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესი|რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესის]] მიერ იყო შემუშავებული. * [[20 ნოემბერი]] — [[არგენტინა]] გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც ცნო [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკას]] ახალი მთავრობა. ===დეკემბერი=== * [[24 დეკემბერი]] — ყოფილმა სამეფო ოჯახმა მიიღო ოფიციალური შეტყობინება, რომ მათ [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]] დაბრუნების უფლება არასდროს მიეცემოდათ. ==ხელოვნება და კულტურა== * [[ოსორიუ დუკე-ესტრადა]] — „[[სულის არისტოკრატია]]“ ==დაბადება== * [[2 დეკემბერი]] — [[ანიტა მალფატი]], მხატვარი (გ. [[1964]])<ref>{{cite book|author=Barbara A. Tenenbaum|title=Encyclopedia of Latin American History and Culture|url=https://books.google.com/books?id=Vp0YAAAAIAAJ|year=1996|publisher=Scribner|isbn=978-0-684-19253-6|page=500}}</ref> * [[ჟოზე მარია დე სანტუ აგოსტინიუ]], მისტიკოსი (გ. [[1912]]) ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 33bg8syctlwsw6zbvy7q3cbw6h6whgf 5562665 5562661 2026-10-21T12:17:07Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562665 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1889}} '''1889''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * მონარქი : [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]]<ref>{{cite web |title=Pedro II - emperor of Brazil |url=https://www.britannica.com/biography/Pedro-II |website=Encyclopedia Britannica |access-date=13 June 2018 |language=en}}</ref> * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო, [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * პრემიერ-მინისტრი: **[[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა]] ([[7 ივნისი|7 ივნისამდე]]) **[[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]] ([[7 ივნისი|7 ივნისიდან]] [[15 ნოემბერი|15 ნოემბრამდე]]) **თანამდებობა გაუქმდა ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== ===მაისი=== * [[3 მაისი]] — [[ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირა|ჟოან ალფრედუ კორეია დე ოლივეირას]] კაბინეტმა უნდობლობის კენჭისყრაზე დამარცხება განიცადა. ===ივნისი=== * [[7 ივნისი]] — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[კორეია დე ოლივეირა|კორეია დე ოლივეირას]] შემცვლელად დაინიშნა [[აფონსუ სელსუ დე ასის ფიგეირედუ]], [[ორუ-პრეტუ|ოურო-პრეტუს]] ვიკონტი.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 205 }}</ref> ===ივლისი=== * ივლისი — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] [[მინას-ჟერაისი|მინას-ჟერაისში]] მოგზაურობს, რაც ადასტურებს, რომ იგი კვლავ აქტიურადაა ჩართული მართვაში და აჩვენებს მონარქიისადმი ძლიერ მხარდაჭერას ამ პროვინციაში.<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro | p = 352 }}</ref> ===ნოემბერი=== * [[11 ნოემბერი]] — რესპუბლიკელები იკრიბებიან [[რუი-ბარბოზა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)|რუი ბარბოზას]] სახლში გადატრიალების დასაგეგმად. მთავარი ორგანიზატორები არიან [[ბენჟამინ კონსტანი]], მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]], [[კინტინუ ბოკაიუვა]] და [[არისტიდეს ლობუ]]. * [[15 ნოემბერი]] — სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მყარდება [[ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკა]].<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 }}</ref><ref>{{cite book | last1 = Calmon | first1 = Pedro | year = 1975 | language = Portuguese | title = História de D. Pedro&nbsp;II | volume = 1–5 | publisher = José Olímpio | location = Rio de Janeiro }}</ref><ref> {{cite book | last1 = Lira | first1 = Heitor | year = 1977 | language = Portuguese | title = História de Dom Pedro&nbsp;II (1825–1891): Declínio (1880–1891) | volume = 3 | publisher = Itatiaia | location = Belo Horizonte }}</ref> * [[17 ნოემბერი]] — იმპერატორი დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] და მისი ოჯახი ევროპაში გადასახლებაში გააგზავნეს.<ref>{{cite book | last1 = Carvalho | first1 = José Murilo de | year = 2007 | language = Portuguese | title = D. Pedro&nbsp;II: ser ou não ser | publisher = Companhia das Letras | location = São Paulo | isbn = 978-85-359-0969-2 | p = 220 }}</ref> * [[19 ნოემბერი]] — რესპუბლიკამ მიიღო ახალი ეროვნული დროშა, რომელიც [[რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესი|რაიმუნდუ ტეიშერა მენდესის]] მიერ იყო შემუშავებული. * [[20 ნოემბერი]] — [[არგენტინა]] გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც ცნო [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკას]] ახალი მთავრობა. ===დეკემბერი=== * [[24 დეკემბერი]] — ყოფილმა სამეფო ოჯახმა მიიღო ოფიციალური შეტყობინება, რომ მათ [[ბრაზილია|ბრაზილიაში]] დაბრუნების უფლება არასდროს მიეცემოდათ. ==ხელოვნება და კულტურა== * [[ოსორიუ დუკე-ესტრადა]] — „[[სულის არისტოკრატია]]“ ==დაბადება== * [[2 დეკემბერი]] — [[ანიტა მალფატი]], მხატვარი (გ. [[1964]])<ref>{{cite book|author=Barbara A. Tenenbaum|title=Encyclopedia of Latin American History and Culture|url=https://books.google.com/books?id=Vp0YAAAAIAAJ|year=1996|publisher=Scribner|isbn=978-0-684-19253-6|page=500}}</ref> * [[ჟოზე მარია დე სანტუ აგოსტინიუ]], მისტიკოსი (გ. [[1912]]) ==გარდაცვალება== * [[29 მარტი]] — [[თეოფილუ დიასი]], პოეტი, ჟურნალისტი და იურისტი (დ. [[1854]])<ref>[http://www.academia.org.br/abl/cgi/cgilua.exe/sys/start.htm?sid=326 Teófilo Dias' biography at the official site of the Brazilian Academy of Letters] {{in lang|pt}}</ref> * [[26 ივნისი]] — [[ტობიას ბარეტუ]], პოეტი, ფილოსოფოსი, იურისტი და კრიტიკოსი (დ. [[1839]])<ref>[http://www.academia.org.br/abl/cgi/cgilua.exe/sys/start.htm?sid=339 Tobias Barreto's biography at the official site of the Brazilian Academy of Letters] {{in lang|pt}}</ref> * [[28 ივნისი]] — [[ფრანსისკუ ოტავიანუ]], პოეტი, იურისტი, დიპლომატი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი (დ. [[1825]]) * [[21 ოქტომბერი]] — [[ირინეუ ევანჯელისტა დე სოუზა]], მაუას ვიკონტი, მეწარმე, ინდუსტრიალისტი, ბანკირი და პოლიტიკოსი (დ. [[1813]]) * [[28 დეკემბერი]] — დედოფალი [[ტერეზა კრისტინა სიცილიელი|ტერეზა კრისტინა]], იმპერატორ დომ [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II-ის]] მეუღლე (დ. [[1822]])<ref>{{cite book | last1 = Barman | first1 = Roderick J. | year = 1999 | title = Citizen Emperor: Pedro&nbsp;II and the Making of Brazil, 1825–1891 | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3510-0 | p = 371 }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1889 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1889 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1889 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1880-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 9kq1hd9rvnanip33jrxdpewbevp92cn 3 921260 5562659 2026-10-21T12:13:42Z Otogi 27089 ახალი გვერდი: {{subst:ვანდალი}}— ~~~~ 5562659 wikitext text/x-wiki ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:13, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) 9gyhmexlqs933gngzvndasj00jmgdo0 1 921261 5562666 2026-10-21T12:17:24Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562666 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921262 5562668 2026-10-21T12:19:37Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1890}} '''1890''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო) ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გა... 5562668 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1890}} '''1890''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო) ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1890 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1890 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1890 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] qgt8s5zxvezgehwa6wam8ihue14w5fj 5562671 5562668 2026-10-21T12:22:42Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562671 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1890}} '''1890''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო) ==მოვლენები== * [[6 იანვარი]] — [[ლისაბონი|ლისაბონში]] ბრაზილიის ყოფილი დედოფლის, [[ტერეზა კრისტინა სიცილიელი|ტერეზა კრისტინას]] სახელმწიფო დაკრძალვა გაიმართა. წირვას ევროპის რამდენიმე სამეფო ოჯახის წევრი დაესწრო.<ref>Roderick J Barman, ''Citizen Emperor: Pedro II and the Making of Brazil, 1825-1891'', p375</ref> * [[25 იანვარი]] — ტერიტორიული დავა [[არგენტინა|არგენტინასა]] და [[ბრაზილია|ბრაზილიას]] შორის [[მისიონესის პროვინცია|მისიონესის]] აღმოსავლეთ სექტორზე საგარეო საქმეთა მინისტრის, [[კინტინუ ბოკაიუვა|კინტინუ ბოკაიუვას]] მიერ [[მონტევიდეოს ხელშეკრულება|მონტევიდეოს ხელშეკრულების]] ხელმოწერით გადაწყდა. * [[20 მარტი]] — [[რიო-დე-ჟანეირო|რიო-დე-ჟანეიროს]] ვერფზე წყალში ჩაუშვეს საბრძოლო კრეისერი.<ref>{{cite book|title=Conway's All the World's Fighting Ships 1860—1905|editor=Gardiner, Robert|publisher=Mayflower Books|location=New York|year=1979|isbn=0-8317-0302-4|url-access=registration|url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_l2e2}}</ref> * [[22 მარტი]] — დროებითმა მთავრობამ გააუქმა [[ვარდის იმპერიული ორდენი]]. * ოქტომბერი — [[ჟორჟი ტიბირიცა პირატინინგა]] [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატის]] გუბერნატორი ხდება და ამ პოსტზე [[პრუდენტე დი მორაისი|პრუდენტე დე მორაისს]] ცვლის. ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1890 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1890 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1890 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] nj2wcxn158ufx2uanyh5jhpnv1crnba 5562679 5562671 2026-10-21T12:25:32Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562679 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1890}} '''1890''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო) ==მოვლენები== * [[6 იანვარი]] — [[ლისაბონი|ლისაბონში]] ბრაზილიის ყოფილი დედოფლის, [[ტერეზა კრისტინა სიცილიელი|ტერეზა კრისტინას]] სახელმწიფო დაკრძალვა გაიმართა. წირვას ევროპის რამდენიმე სამეფო ოჯახის წევრი დაესწრო.<ref>Roderick J Barman, ''Citizen Emperor: Pedro II and the Making of Brazil, 1825-1891'', p375</ref> * [[25 იანვარი]] — ტერიტორიული დავა [[არგენტინა|არგენტინასა]] და [[ბრაზილია|ბრაზილიას]] შორის [[მისიონესის პროვინცია|მისიონესის]] აღმოსავლეთ სექტორზე საგარეო საქმეთა მინისტრის, [[კინტინუ ბოკაიუვა|კინტინუ ბოკაიუვას]] მიერ [[მონტევიდეოს ხელშეკრულება|მონტევიდეოს ხელშეკრულების]] ხელმოწერით გადაწყდა. * [[20 მარტი]] — [[რიო-დე-ჟანეირო|რიო-დე-ჟანეიროს]] ვერფზე წყალში ჩაუშვეს საბრძოლო კრეისერი.<ref>{{cite book|title=Conway's All the World's Fighting Ships 1860—1905|editor=Gardiner, Robert|publisher=Mayflower Books|location=New York|year=1979|isbn=0-8317-0302-4|url-access=registration|url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_l2e2}}</ref> * [[22 მარტი]] — დროებითმა მთავრობამ გააუქმა [[ვარდის იმპერიული ორდენი]]. * ოქტომბერი — [[ჟორჟი ტიბირიცა პირატინინგა]] [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატის]] გუბერნატორი ხდება და ამ პოსტზე [[პრუდენტე დი მორაისი|პრუდენტე დე მორაისს]] ცვლის. ==დაბადება== * [[9 თებერვალი]] — [[კაროლინა ნაბუკუ]], მწერალი და მთარგმნელი (გ. [[1981]]) * [[6 ივნისი]] — [[ლეო ვაზი]], მწერალი, პედაგოგი და ჟურნალისტი (გ. [[1973]])<ref>Mattos, Virginia Bastos de in Léo Vaz, O cético e sorridente caipira de Capivari – Ribeirão Preto – Editora Migalhas, 2009 – {{ISBN|978-85-61707-02-6}}</ref> * [[1 ივლისი]] — [[ჟულიუ მარკონდეს სალგადუ]], გენერალი (გ. [[1932]]) * [[16 ივლისი]] — [[კარლოს კარმელო ვასკონსელოს მოტა]], კარდინალი (გ. [[1982]]) * [[8 ნოემბერი]] — [[ასტროჟილდუ პერეირა]], კომუნისტი პოლიტიკოსი (გ. [[1965]]) * [[29 დეკემბერი]] — [[ჟოან გელფი]], მხატვარი (გ. [[1925]])<ref>{{cite web|url=https://enciclopedia.itaucultural.org.br/busca?q=Jo%C3%A3o+Ghelfi|title=João Ghelfi|website=Enciclopedia Itau Cultural|access-date=22 January 2021|language=pt}}</ref> ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1890 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1890 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1890 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 6phophi0qynktekp5sqf1bfkmzlfkmp 5562681 5562679 2026-10-21T12:26:22Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562681 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1890}} '''1890''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო) ==მოვლენები== * [[6 იანვარი]] — [[ლისაბონი|ლისაბონში]] ბრაზილიის ყოფილი დედოფლის, [[ტერეზა კრისტინა სიცილიელი|ტერეზა კრისტინას]] სახელმწიფო დაკრძალვა გაიმართა. წირვას ევროპის რამდენიმე სამეფო ოჯახის წევრი დაესწრო.<ref>Roderick J Barman, ''Citizen Emperor: Pedro II and the Making of Brazil, 1825-1891'', p375</ref> * [[25 იანვარი]] — ტერიტორიული დავა [[არგენტინა|არგენტინასა]] და [[ბრაზილია|ბრაზილიას]] შორის [[მისიონესის პროვინცია|მისიონესის]] აღმოსავლეთ სექტორზე საგარეო საქმეთა მინისტრის, [[კინტინუ ბოკაიუვა|კინტინუ ბოკაიუვას]] მიერ [[მონტევიდეოს ხელშეკრულება|მონტევიდეოს ხელშეკრულების]] ხელმოწერით გადაწყდა. * [[20 მარტი]] — [[რიო-დე-ჟანეირო|რიო-დე-ჟანეიროს]] ვერფზე წყალში ჩაუშვეს საბრძოლო კრეისერი.<ref>{{cite book|title=Conway's All the World's Fighting Ships 1860—1905|editor=Gardiner, Robert|publisher=Mayflower Books|location=New York|year=1979|isbn=0-8317-0302-4|url-access=registration|url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_l2e2}}</ref> * [[22 მარტი]] — დროებითმა მთავრობამ გააუქმა [[ვარდის იმპერიული ორდენი]]. * ოქტომბერი — [[ჟორჟი ტიბირიცა პირატინინგა]] [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატის]] გუბერნატორი ხდება და ამ პოსტზე [[პრუდენტე დი მორაისი|პრუდენტე დე მორაისს]] ცვლის. ==დაბადება== * [[9 თებერვალი]] — [[კაროლინა ნაბუკუ]], მწერალი და მთარგმნელი (გ. [[1981]]) * [[6 ივნისი]] — [[ლეო ვაზი]], მწერალი, პედაგოგი და ჟურნალისტი (გ. [[1973]])<ref>Mattos, Virginia Bastos de in Léo Vaz, O cético e sorridente caipira de Capivari – Ribeirão Preto – Editora Migalhas, 2009 – {{ISBN|978-85-61707-02-6}}</ref> * [[1 ივლისი]] — [[ჟულიუ მარკონდეს სალგადუ]], გენერალი (გ. [[1932]]) * [[16 ივლისი]] — [[კარლოს კარმელო ვასკონსელოს მოტა]], კარდინალი (გ. [[1982]]) * [[8 ნოემბერი]] — [[ასტროჟილდუ პერეირა]], კომუნისტი პოლიტიკოსი (გ. [[1965]]) * [[29 დეკემბერი]] — [[ჟოან გელფი]], მხატვარი (გ. [[1925]])<ref>{{cite web|url=https://enciclopedia.itaucultural.org.br/busca?q=Jo%C3%A3o+Ghelfi|title=João Ghelfi|website=Enciclopedia Itau Cultural|access-date=22 January 2021|language=pt}}</ref> ==გარდაცვალება== * [[1 ნოემბერი]] — [[ჟულიუ რიბეირუ]], ნატურალისტი მწერალი, ფილოლოგი, ჟურნალისტი და გრამატიკოსი (დ. [[1845]]; ტუბერკულოზი)<ref>[http://www.academia.org.br/abl/cgi/cgilua.exe/sys/start.htm?sid=246 Júlio Ribeiro's biography at the official site of the Brazilian Academy of Letters] {{in lang|pt}}</ref> * [[27 ნოემბერი]] — [[ფრანსა ჟუნიორი]], დრამატურგი, ჟურნალისტი და მხატვარი (დ. [[1838]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1890 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1890 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1890 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] k1dkgyn1ydkjokk4xmqajb1jqyh7y6d 14 921263 5562670 2026-10-21T12:22:11Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1900-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562670 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1900-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] iz33zqhrfr7qakuas0pv423xutmce2q 5562751 5562670 2026-10-21T13:11:19Z Jaba1977 3604 5562751 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1900-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1900-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] r8g76uk88a3cnzr6lm57u97ldlzcjl7 5562786 5562751 2026-10-21T13:41:47Z Jaba1977 3604 5562786 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1900-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1900-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] axncrn8e7pzthffzmwut2w2owh58h70 15 921264 5562672 2026-10-21T12:22:43Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562672 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921265 5562673 2026-10-21T12:23:24Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1910-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562673 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1910-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 8vadt3evgz44pq6gyta7rqacqitn6rm 5562774 5562673 2026-10-21T13:38:52Z Jaba1977 3604 5562774 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1910-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1910-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 3t8h617x96nb17fnzyjnlzlu579odc4 5562785 5562774 2026-10-21T13:41:43Z Jaba1977 3604 5562785 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1910-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1910-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 50yrymr7k14zpows8dksd8h01te1g63 15 921266 5562674 2026-10-21T12:23:53Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562674 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921267 5562676 2026-10-21T12:24:28Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1920-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562676 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1920-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] h7byjxiz2is29p4hfng2fi8s39rs6vq 5562775 5562676 2026-10-21T13:39:00Z Jaba1977 3604 5562775 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1920-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1920-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 14tglo49yxej1x6y3gnnffc1rjs7rk3 5562784 5562775 2026-10-21T13:41:36Z Jaba1977 3604 5562784 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1920-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1920-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 527z26y9llv5u1wnlsbjj5wonhli760 14 921268 5562677 2026-10-21T12:24:33Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1930-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562677 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1930-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 87lqazdex2tivl34w9p3k09ybsdovm5 5562776 5562677 2026-10-21T13:39:09Z Jaba1977 3604 5562776 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1930-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1930-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] r4dt9vbdfaj6evhi0h03f7barthnnb7 5562783 5562776 2026-10-21T13:41:05Z Jaba1977 3604 5562783 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1930-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1930-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] to4wf5v7yvvzp5pkxgd98gezcxppdmr 15 921269 5562678 2026-10-21T12:25:32Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562678 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 921270 5562680 2026-10-21T12:25:36Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562680 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 921271 5562682 2026-10-21T12:26:35Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562682 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921272 5562683 2026-10-21T12:27:25Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1940-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562683 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1940-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] p55s8uvlzg4ko56tokjlaunevge9me5 5562777 5562683 2026-10-21T13:39:58Z Jaba1977 3604 5562777 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1940-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1940-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] kyb1y11s3kpkt0ereicz5gyxbjefoze 14 921273 5562684 2026-10-21T12:27:30Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1950-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562684 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1950-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] oll9kff3sm1te9l1j4lgskkasdogyxl 5562778 5562684 2026-10-21T13:40:26Z Jaba1977 3604 5562778 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1950-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1950-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 6r50veve97xi1ibkwa0mbgd2c63xohu 15 921274 5562685 2026-10-21T12:29:05Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562685 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 921275 5562686 2026-10-21T12:29:09Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562686 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921276 5562687 2026-10-21T12:30:29Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1960-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562687 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1960-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] ep9yc6efk6kmi132vjj0op3ge2hoaby 5562779 5562687 2026-10-21T13:40:34Z Jaba1977 3604 5562779 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1960-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1960-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] s40ocor4rqtd46c9pzczsvrgn1msqvy 14 921277 5562688 2026-10-21T12:30:35Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1970-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562688 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1970-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] pu1bohuqt7bhrltnw50jj9a2pazmsat 5562780 5562688 2026-10-21T13:40:42Z Jaba1977 3604 5562780 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1970-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1970-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] argsvovq1jdvt4sfl09smru8taoronl 15 921278 5562690 2026-10-21T12:31:25Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562690 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 921279 5562691 2026-10-21T12:31:28Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562691 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921280 5562693 2026-10-21T12:32:00Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1980-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562693 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1980-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] m6bqjrw831ohh039f6omp33ezng3kxw 5562781 5562693 2026-10-21T13:40:49Z Jaba1977 3604 5562781 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1980-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1980-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] s5ik1ppokygqdhbfncb3ak6nwhphis8 14 921281 5562694 2026-10-21T12:32:06Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1990-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] 5562694 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ათწლეულები სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1990-იანი წლები კონტინენტების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე სამხრეთ ამერიკაში]] t3fc59m9rqcdrhauks1xt5hbl595xcc 5562782 5562694 2026-10-21T13:40:58Z Jaba1977 3604 5562782 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:1990-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XX საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1990-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 5q2no9lhgyam4mjwuxme3rinf42yr6q 0 921282 5562695 2026-10-21T12:32:46Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1891}} '''1891''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო) ==მოვლენები== * ==ხელოვნება და კ... 5562695 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1891}} '''1891''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო) ==მოვლენები== * ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1891 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1891 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1891 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] tsrkwlj8bvpmgsckm7s4swjcwadwsro 5562700 5562695 2026-10-21T12:34:26Z ჯიჯი16 132394 /* მმართველები */ 5562700 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1891}} '''1891''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო [[26 თებერვალი|26 თებერვლამდე]], დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), მარშალი [[ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] (დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), ვაკანტური [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]] ==მოვლენები== * ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1891 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1891 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1891 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 650986jqetcbdkutewwzmum2qlqq6p5 5562707 5562700 2026-10-21T12:40:34Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562707 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1891}} '''1891''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო [[26 თებერვალი|26 თებერვლამდე]], დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), მარშალი [[ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] (დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), ვაკანტური [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]] ==მოვლენები== * [[24 თებერვალი]] — დამფუძნებელმა კონგრესმა მიიღო ახალი კონსტიტუცია.<ref>{{Cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |title=Full text of the Constitution available at |access-date=2014-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804130509/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |archive-date=2013-08-04 |url-status=dead }}</ref> * [[26 თებერვალი]] — საპრეზიდენტო არჩევნები: დე-ფაქტო პრეზიდენტმა [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკამ]] ხმათა 55.61%-ით გაიმარჯვა და ოფიციალურად დაიკავა თანამდებობა. * [[3 ნოემბერი]] — პრეზიდენტმა ფონსეკამ დაითხოვა ეროვნული კონგრესი და „საგანგებო მდგომარეობა“ გამოაცხადა. * [[23 ნოემბერი]]: ** პრეზიდენტი [[დეოდორუ და ფონსეკა|ფონსეკა]] გადადგა და თანამდებობა [[ფლორიანუ პეიშოტუ|ფლორიანუ პეიშოტუს]] გადააბარა.<ref>Charles Willis Simmons, ''Marshal Deodoro and the fall of Dom Pedro II'', 1966</ref> * გადასახლებაში მყოფი იმპერატორი [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] უკანასკნელად გამოჩნდა [[საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია|საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიაში]] არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად.<ref>Carvalho, José Murilo de (2007). D. Pedro II: ser ou não ser (in Portuguese). São Paulo: Companhia das Letras. {{ISBN|978-85-359-0969-2}}.</ref><ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 26</ref> * [[3 დეკემბერი]] — [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II-ის]] ჯანმრთელობის მდგომარეობის მკვეთრად გაუარესდა.<ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 30</ref> * [[9 დეკემბერი]] — მთავრობის მხრიდან რეპრესიების მიუხედავად, გარდაცვლილი იმპერატორის ხსოვნისადმი მიძღვნილი ხალხმრავალი შეკრება გაიმართა, რომელიც ორგანიზებული იყო თამანდარეს მარკიზის, ოურო-პრეტუს ვიკონტის, სინიმბუს ვიკონტის, ლადარიუს ბარონის, კარლოს დე ლაეტის, ალფრედო დ'ესკრანიოლ ტონეს, როდოლფუ დანტასის, აფონსუ სელსუსა და ჟოაკინ ნაბუკოს მიერ.<ref>Calmon, Pedro (1975). História de D. Pedro II. 5 v (in Portuguese). Rio de Janeiro: J. Olympio. P 1907</ref> * დაარსდა ყოველდღიური გაზეთი „ჟორნალ დუ ბრაზილი“.<ref>[http://oglobo.globo.com/economia/o-adeus-ao-jornal-do-brasil-apos-119-anos-um-dos-diarios-mais-importantes-do-pais-deixa-de-2958344 "O adeus ao 'Jornal do Brasil': após 119 anos, um dos diários mais importantes do país deixa de ...", 31 August 2010 (Portuguese)] Accessed 28 March 2014</ref> ==ხელოვნება და კულტურა== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1891 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1891 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1891 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] jcc0bai0fcphs00leaajri0v7xsffuf 5562708 5562707 2026-10-21T12:41:26Z ჯიჯი16 132394 /* ხელოვნება და კულტურა */ 5562708 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1891}} '''1891''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო [[26 თებერვალი|26 თებერვლამდე]], დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), მარშალი [[ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] (დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), ვაკანტური [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]] ==მოვლენები== * [[24 თებერვალი]] — დამფუძნებელმა კონგრესმა მიიღო ახალი კონსტიტუცია.<ref>{{Cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |title=Full text of the Constitution available at |access-date=2014-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804130509/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |archive-date=2013-08-04 |url-status=dead }}</ref> * [[26 თებერვალი]] — საპრეზიდენტო არჩევნები: დე-ფაქტო პრეზიდენტმა [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკამ]] ხმათა 55.61%-ით გაიმარჯვა და ოფიციალურად დაიკავა თანამდებობა. * [[3 ნოემბერი]] — პრეზიდენტმა ფონსეკამ დაითხოვა ეროვნული კონგრესი და „საგანგებო მდგომარეობა“ გამოაცხადა. * [[23 ნოემბერი]]: ** პრეზიდენტი [[დეოდორუ და ფონსეკა|ფონსეკა]] გადადგა და თანამდებობა [[ფლორიანუ პეიშოტუ|ფლორიანუ პეიშოტუს]] გადააბარა.<ref>Charles Willis Simmons, ''Marshal Deodoro and the fall of Dom Pedro II'', 1966</ref> * გადასახლებაში მყოფი იმპერატორი [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] უკანასკნელად გამოჩნდა [[საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია|საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიაში]] არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად.<ref>Carvalho, José Murilo de (2007). D. Pedro II: ser ou não ser (in Portuguese). São Paulo: Companhia das Letras. {{ISBN|978-85-359-0969-2}}.</ref><ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 26</ref> * [[3 დეკემბერი]] — [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II-ის]] ჯანმრთელობის მდგომარეობის მკვეთრად გაუარესდა.<ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 30</ref> * [[9 დეკემბერი]] — მთავრობის მხრიდან რეპრესიების მიუხედავად, გარდაცვლილი იმპერატორის ხსოვნისადმი მიძღვნილი ხალხმრავალი შეკრება გაიმართა, რომელიც ორგანიზებული იყო თამანდარეს მარკიზის, ოურო-პრეტუს ვიკონტის, სინიმბუს ვიკონტის, ლადარიუს ბარონის, კარლოს დე ლაეტის, ალფრედო დ'ესკრანიოლ ტონეს, როდოლფუ დანტასის, აფონსუ სელსუსა და ჟოაკინ ნაბუკოს მიერ.<ref>Calmon, Pedro (1975). História de D. Pedro II. 5 v (in Portuguese). Rio de Janeiro: J. Olympio. P 1907</ref> * დაარსდა ყოველდღიური გაზეთი „ჟორნალ დუ ბრაზილი“.<ref>[http://oglobo.globo.com/economia/o-adeus-ao-jornal-do-brasil-apos-119-anos-um-dos-diarios-mais-importantes-do-pais-deixa-de-2958344 "O adeus ao 'Jornal do Brasil': após 119 anos, um dos diários mais importantes do país deixa de ...", 31 August 2010 (Portuguese)] Accessed 28 March 2014</ref> ==ხელოვნება და კულტურა== ===წიგნები=== * [[ადოლფუ კამინია]] — „პედაგოგიური სასწავლებლის სტუდენტი გოგონა“ ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1891 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1891 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1891 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] d0qbkqbqcimi2ug5skqh5n0rcmn0gep 5562710 5562708 2026-10-21T12:43:04Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562710 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1891}} '''1891''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო [[26 თებერვალი|26 თებერვლამდე]], დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), მარშალი [[ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] (დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), ვაკანტური [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]] ==მოვლენები== * [[24 თებერვალი]] — დამფუძნებელმა კონგრესმა მიიღო ახალი კონსტიტუცია.<ref>{{Cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |title=Full text of the Constitution available at |access-date=2014-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804130509/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |archive-date=2013-08-04 |url-status=dead }}</ref> * [[26 თებერვალი]] — საპრეზიდენტო არჩევნები: დე-ფაქტო პრეზიდენტმა [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკამ]] ხმათა 55.61%-ით გაიმარჯვა და ოფიციალურად დაიკავა თანამდებობა. * [[3 ნოემბერი]] — პრეზიდენტმა ფონსეკამ დაითხოვა ეროვნული კონგრესი და „საგანგებო მდგომარეობა“ გამოაცხადა. * [[23 ნოემბერი]]: ** პრეზიდენტი [[დეოდორუ და ფონსეკა|ფონსეკა]] გადადგა და თანამდებობა [[ფლორიანუ პეიშოტუ|ფლორიანუ პეიშოტუს]] გადააბარა.<ref>Charles Willis Simmons, ''Marshal Deodoro and the fall of Dom Pedro II'', 1966</ref> * გადასახლებაში მყოფი იმპერატორი [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] უკანასკნელად გამოჩნდა [[საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია|საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიაში]] არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად.<ref>Carvalho, José Murilo de (2007). D. Pedro II: ser ou não ser (in Portuguese). São Paulo: Companhia das Letras. {{ISBN|978-85-359-0969-2}}.</ref><ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 26</ref> * [[3 დეკემბერი]] — [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II-ის]] ჯანმრთელობის მდგომარეობის მკვეთრად გაუარესდა.<ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 30</ref> * [[9 დეკემბერი]] — მთავრობის მხრიდან რეპრესიების მიუხედავად, გარდაცვლილი იმპერატორის ხსოვნისადმი მიძღვნილი ხალხმრავალი შეკრება გაიმართა, რომელიც ორგანიზებული იყო თამანდარეს მარკიზის, ოურო-პრეტუს ვიკონტის, სინიმბუს ვიკონტის, ლადარიუს ბარონის, კარლოს დე ლაეტის, ალფრედო დ'ესკრანიოლ ტონეს, როდოლფუ დანტასის, აფონსუ სელსუსა და ჟოაკინ ნაბუკოს მიერ.<ref>Calmon, Pedro (1975). História de D. Pedro II. 5 v (in Portuguese). Rio de Janeiro: J. Olympio. P 1907</ref> * დაარსდა ყოველდღიური გაზეთი „ჟორნალ დუ ბრაზილი“.<ref>[http://oglobo.globo.com/economia/o-adeus-ao-jornal-do-brasil-apos-119-anos-um-dos-diarios-mais-importantes-do-pais-deixa-de-2958344 "O adeus ao 'Jornal do Brasil': após 119 anos, um dos diários mais importantes do país deixa de ...", 31 August 2010 (Portuguese)] Accessed 28 March 2014</ref> ==ხელოვნება და კულტურა== ===წიგნები=== * [[ადოლფუ კამინია]] — „პედაგოგიური სასწავლებლის სტუდენტი გოგონა“ ==დაბადება== * [[10 აპრილი]] — [[ზელიუ ფერნანდინუ დე მორაესი]], რელიგიური მიმდინარეობა „უმბანდა ბრანკას“ დამფუძნებელი (გ. [[1975]])<ref>Saidenberg, Theresa. "Como surgiu a Umbanda em nosso país: 70° aniversário de uma religião brasileira." Revista Planeta, São Paulo, N. 75, December 1978. p. 34–38.</ref> * [[21 ივლისი]] — [[ლაზარ სეგალი]], ებრაელი მხატვარი, გრავიორი და მოქანდაკე, გარდაიცვალა ლიეტუვაში (გ. [[1957]]) * [[20 სექტემბერი]] — [[მარია ჟოზე დე კასტრო რებელუ მენდესი]], დიპლომატი (გ. [[1936]])<ref>[https://obarao.damasio.com.br/baronesa-do-mes-maria-jose-de-castro-rebello-mendes/ Baronesa do Mês: Maria José Rebello Mendes] {{in lang|pt}}</ref> * [[23 ოქტომბერი]] — [[პედრუ ლუდოვიკუ]], გოიანიის დამფუძნებელი (გ. [[1979]])<ref>{{cite book|title=Who's who in Brazil|url=https://books.google.com/books?id=CoULAAAAYAAJ|year=1971|page=1880}}</ref> ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1891 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1891 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1891 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] m0f1da6747n17usk6nz0n13bmefi8s4 5562711 5562710 2026-10-21T12:43:44Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562711 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1891}} '''1891''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: მარშალი [[დეოდორუ და ფონსეკა]] (დე-ფაქტო [[26 თებერვალი|26 თებერვლამდე]], დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), მარშალი [[ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] (დე-იურე [[26 თებერვალი|26 თებერვლიდან]] [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრამდე]]), ვაკანტური [[23 ნოემბერი|23 ნოემბრიდან]] ==მოვლენები== * [[24 თებერვალი]] — დამფუძნებელმა კონგრესმა მიიღო ახალი კონსტიტუცია.<ref>{{Cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |title=Full text of the Constitution available at |access-date=2014-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804130509/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao91.htm |archive-date=2013-08-04 |url-status=dead }}</ref> * [[26 თებერვალი]] — საპრეზიდენტო არჩევნები: დე-ფაქტო პრეზიდენტმა [[დეოდორუ და ფონსეკა|დეოდორუ და ფონსეკამ]] ხმათა 55.61%-ით გაიმარჯვა და ოფიციალურად დაიკავა თანამდებობა. * [[3 ნოემბერი]] — პრეზიდენტმა ფონსეკამ დაითხოვა ეროვნული კონგრესი და „საგანგებო მდგომარეობა“ გამოაცხადა. * [[23 ნოემბერი]]: ** პრეზიდენტი [[დეოდორუ და ფონსეკა|ფონსეკა]] გადადგა და თანამდებობა [[ფლორიანუ პეიშოტუ|ფლორიანუ პეიშოტუს]] გადააბარა.<ref>Charles Willis Simmons, ''Marshal Deodoro and the fall of Dom Pedro II'', 1966</ref> * გადასახლებაში მყოფი იმპერატორი [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]] უკანასკნელად გამოჩნდა [[საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია|საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიაში]] არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად.<ref>Carvalho, José Murilo de (2007). D. Pedro II: ser ou não ser (in Portuguese). São Paulo: Companhia das Letras. {{ISBN|978-85-359-0969-2}}.</ref><ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 26</ref> * [[3 დეკემბერი]] — [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II-ის]] ჯანმრთელობის მდგომარეობის მკვეთრად გაუარესდა.<ref>Besouchet, Lídia (1993). Pedro II e o Século XIX (in Portuguese) (2nd ed.). Rio de Janeiro: Nova Fronteira. {{ISBN|978-85-209-0494-7}}. p 30</ref> * [[9 დეკემბერი]] — მთავრობის მხრიდან რეპრესიების მიუხედავად, გარდაცვლილი იმპერატორის ხსოვნისადმი მიძღვნილი ხალხმრავალი შეკრება გაიმართა, რომელიც ორგანიზებული იყო თამანდარეს მარკიზის, ოურო-პრეტუს ვიკონტის, სინიმბუს ვიკონტის, ლადარიუს ბარონის, კარლოს დე ლაეტის, ალფრედო დ'ესკრანიოლ ტონეს, როდოლფუ დანტასის, აფონსუ სელსუსა და ჟოაკინ ნაბუკოს მიერ.<ref>Calmon, Pedro (1975). História de D. Pedro II. 5 v (in Portuguese). Rio de Janeiro: J. Olympio. P 1907</ref> * დაარსდა ყოველდღიური გაზეთი „ჟორნალ დუ ბრაზილი“.<ref>[http://oglobo.globo.com/economia/o-adeus-ao-jornal-do-brasil-apos-119-anos-um-dos-diarios-mais-importantes-do-pais-deixa-de-2958344 "O adeus ao 'Jornal do Brasil': após 119 anos, um dos diários mais importantes do país deixa de ...", 31 August 2010 (Portuguese)] Accessed 28 March 2014</ref> ==ხელოვნება და კულტურა== ===წიგნები=== * [[ადოლფუ კამინია]] — „პედაგოგიური სასწავლებლის სტუდენტი გოგონა“ ==დაბადება== * [[10 აპრილი]] — [[ზელიუ ფერნანდინუ დე მორაესი]], რელიგიური მიმდინარეობა „უმბანდა ბრანკას“ დამფუძნებელი (გ. [[1975]])<ref>Saidenberg, Theresa. "Como surgiu a Umbanda em nosso país: 70° aniversário de uma religião brasileira." Revista Planeta, São Paulo, N. 75, December 1978. p. 34–38.</ref> * [[21 ივლისი]] — [[ლაზარ სეგალი]], ებრაელი მხატვარი, გრავიორი და მოქანდაკე, გარდაიცვალა ლიეტუვაში (გ. [[1957]]) * [[20 სექტემბერი]] — [[მარია ჟოზე დე კასტრო რებელუ მენდესი]], დიპლომატი (გ. [[1936]])<ref>[https://obarao.damasio.com.br/baronesa-do-mes-maria-jose-de-castro-rebello-mendes/ Baronesa do Mês: Maria José Rebello Mendes] {{in lang|pt}}</ref> * [[23 ოქტომბერი]] — [[პედრუ ლუდოვიკუ]], გოიანიის დამფუძნებელი (გ. [[1979]])<ref>{{cite book|title=Who's who in Brazil|url=https://books.google.com/books?id=CoULAAAAYAAJ|year=1971|page=1880}}</ref> ==გარდაცვალება== * [[22 იანვარი]] — [[ბენჟამინ კონსტან ბოტელიუ დე მაჰალიაესი]], სამხედრო და პოლიტიკოსი (დ. [[1836]]) * [[5 დეკემბერი]] — [[პედრუ II (ბრაზილია)|პედრუ II]], ბრაზილიის დევნილი იმპერატორი (დ. [[1825]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1891 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1891 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1891 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 3057kj9he0zs863xsdwjam4x4678k35 15 921283 5562696 2026-10-21T12:32:47Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562696 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 921284 5562697 2026-10-21T12:32:51Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562697 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921285 5562704 2026-10-21T12:37:02Z Otogi 27089 გადამისამართება გვერდზე „[[თემურ ჯავახიშვილი]]“ 5562704 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[თემურ ჯავახიშვილი]] 2ggcr1c2u9fqgmuevx6s8o8p2iqsb1n 1 921286 5562712 2026-10-21T12:44:04Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562712 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921287 5562713 2026-10-21T12:44:37Z MarieOfAlexandria55 165996 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კამილა ასტორი | ფოტო =CamilleAstor1916.png | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამილა ასტორის ფოტო 1916 წლის ჟურნალიდან | ალტ = თეთრკანიანი, ახალგაზრდა ქა... 5562713 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კამილა ასტორი | ფოტო =CamilleAstor1916.png | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამილა ასტორის ფოტო 1916 წლის ჟურნალიდან | ალტ = თეთრკანიანი, ახალგაზრდა ქალბატონი, შავი თმითა და თვალებით, ფართოფარფლებიანი ქუდით, მარგალიტის ყელსაბამითა და მართკუთხასაყელოიანი თეთრი კაბით/პერანგით. | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი|1944|09|16}} | გარდადგილი = [[ლოს-ანჯელესი|ლოს–ანჯელესი]], [[კალიფორნია]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =გრეისი კური (1910 წელს); </br> კამილა ა. სპურლინი (1915 წლის შემდეგ); </br> კამილა ა. მური (1922 წლის შემდეგ); | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა =მსახიობი | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = }} '''კამილა ასტორი''' (დ. [[1900]] წლამდე — გ. [[16 სექტემბერი]], [[1944]] წ.) — ამერიკელი [[მუნჯი კინო|მუნჯი კინოს]] მსახიობი. ==ბავშვობა== ასტორი სავარაუდოდ 1896 წელს, [[ვარშავა|ვარშავაში]], [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიაში]] დაიბადა. 1910 წლის სასამართლოზე ნათქვამი აქვს, რომ დაიბადა 1890 წლამდე, [[მანჩესტერი|მანჩესტერში]], [[ინგლისი|ინგლისში]], გრეის კურის სახელით, თუმცა ეს ვერსია სიმართლეს არ შეესაბამება.<ref name=":0">{{Cite news |date=1910-02-04 |title=Fighting for a Reputation; Dancing Girl Denies Charge Made by Wife |pages=17 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/99736749/fighting-for-a-reputation-dancing-girl/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> სწავლობდა ცეკვას და შეეძლო კარგად ცურვა.<ref>{{Cite journal |date=October 1916 |title=Camille Astor |url=https://books.google.com/books?id=6v1LAQAAMAAJ&dq=Camille+Astor&pg=RA4-PA19 |journal=Photoplay |volume=10}}</ref><ref>[[iarchive:phojuldec1011chic/page/n112/mode/1up|"When She Swims"]]. ''Photoplay''. 10 (July 1916): 105. via Internet Archive</ref> ==კარიერა== ასტორი ლოს–ანჯელესში მინიმუმ 1910 წლიდან ცეკვავდა და მსახიობობდა.<ref name=":0" /> ნათამაშები აქვს ფილმებში: ''„[[ჩიმი ფადენი]]“'' და ''„[[ჩიმი ფადენი დასავლეთში]]“'' (1915 წ. [[სესილ დემილი|სესილ ბ. დემილის]] რეჟისორობით);<ref>{{Cite book |last=Higashi |first=Sumiko |url=https://books.google.com/books?id=YWYH7gZ-mE4C&dq=Camille+Astor&pg=PA206 |title=Cecil B. DeMille and American Culture: The Silent Era |date=1994-12-02 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-91481-0 |pages=206 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=1915-08-02 |title=Victor Moore at Lyric in 'Chimmie Fadden' |pages=3 |work=The Evening Mail |url=https://www.newspapers.com/clip/99735085/victor-moore-at-lyric-in-chimmie/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> ''„[[ათასდოლარიანი ქმარი]]“'' (1916 წ. [[ბლანშ სვითი|ბლანშ სვითის]] მონაწილეობით); ''„[[დაცვისათვის (1916)|დაცვისათვის]]“'' (1916 წ. [[ფრანკ რეიშერი|ფრანკ რეიშერის]] რეჟისორობით);<ref>{{Cite news |date=1916-03-26 |title='For the Defense'--Fannie Ward Mon-Tues in New Play at Queen |pages=32 |work=The Journal and Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/99734955/for-the-defense-fannie-ward-mon-tues/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> ''„[[ქონა და ალერსი]]“'' (1916 წ. [[ჯორჯ მელფორდი|ჯორჯ მელფორდის]] რეჟისორობით);<ref>{{Cite book |last=Fleming |first=E. J. |url=https://books.google.com/books?id=OZWiCAAAQBAJ&dq=Camille+Astor&pg=PA250 |title=Wallace Reid: The Life and Death of a Hollywood Idol |date=2013-10-25 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-7725-8 |pages=88, 250 |language=en}}</ref> ''„[[ალაჰის ბაღი (1916)|ალაჰის ბაღი]]“'' (1916 წ. [[ჰელენ ვერი|ჰელენ ვერის]] მონაწილეობით) და ''„[[მათთვის გვიყვარს]]“'' (1921 წ. [[არტურ როსონი|არტურ როსონის]] რეჟისორობით). რეჟისორის ([[ვილიამ დემილი|ვილიამ ს. დემილი]], ფრანკ რეიშერი) ასისტენტი იყო 1916 წლის ''„[[მთესველები (1916)|მთესველების]]“'' გადაღებისას.<ref>{{Cite book |last=Slide |first=Anthony |url=https://books.google.com/books?id=vvlUEAAAQBAJ&dq=Camille+Astor&pg=PA127 |title=The Silent Feminists: America's First Women Directors |date=2022-03-15 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-5381-6553-9 |pages=127 |language=en}}</ref> განსწავლული იყო უცხო ენებში და ზოგიერთი ფილმის გადაღებისას ინტერპრეტაციაშიც ეხმარებოდა მსახიობებს.<ref>{{Cite news |date=1916-05-22 |title=She is Interpreter at Big Film Studio |pages=10 |work=Knoxville Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/99734625/she-is-interpreter-at-big-film-studio/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> 1915 წელს გახდა „პოლონელი წითელი ჯვრის ექთანი“ და ლოს–ანჯელესში, პირველი მსოფლიო ომის საქველმოქმედო დღესასწაულებზე ცეკვავდა.<ref>{{Cite news |date=March 23, 1915 |title=Polish Kiddies Dance for Their Fatherland |pages=1 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150323.2.3&srpos=5&e=-------en--20--1--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=March 9, 1915 |title=L. A. Girl Offers Services as Polish Red Cross Nurse |pages=1 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150309.2.3&srpos=1&e=-------en--20--1--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=June 21, 1915 |title=Benefit Concert for Polish War Relief |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150621.2.107&srpos=23&e=-------en--20--21--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=August 2, 1917 |title=Form Committee for Poles' Relief |pages=3 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19170802.2.42&srpos=38&e=-------en--20--21--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Archive}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ასტორი 1910 წელს, მაკლერ დეკალბ სპურლინის განქორწინების საქმეზე მოწმედ გამოცხადდა.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news |date=1923-01-27 |title=Wealthy Realty Man Seeks Third Divorce |pages=2 |work=Los Angeles Evening Post-Record |url=https://www.newspapers.com/clip/99744966/wealthy-realty-man-seeks-third-divorce/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> სპურლინზე გათხოვდა 1915 წელს.<ref>{{Cite news |date=August 30, 1915 |title=Romance Revealed as Actress and L. A. Man are to Wed |pages=1 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150830.2.86&srpos=10&e=-------en--20--1--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=1915-09-25 |title='Married Woman Can Follow a Profession and Be Good Wife' |pages=1 |work=Evansville Press |url=https://www.newspapers.com/clip/99745242/married-woman-can-follow-a-profession/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> განქორწინდნენ 1919 წელს, ღალატისა და ძალადობის მიზეზებით.<ref>{{Cite news |date=1919-02-25 |title=Spurlin Admits Visits but not Love or Kisses; Wife's Charges in Divorce Suit are Denied |pages=3 |work=Los Angeles Evening Express |url=https://www.newspapers.com/clip/99744662/spurlin-admits-visits-but-not-love-or/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=1919-02-27 |title=Spurlins Refused Decree of Divorce |pages=6 |work=Los Angeles Evening Post-Record |url=https://www.newspapers.com/clip/99736401/spurlins-refused-degree-of-divorce/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=1919-02-22 |title=Saw Hugging, Kissing Scene from Window, Mrs. Shuebrook Says |pages=9 |work=Los Angeles Evening Express |url=https://www.newspapers.com/clip/99736249/saw-hugging-kissing-scene-from-window/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=1919-07-22 |title=Actress Wife Must Not Trail Husband |pages=9 |work=Santa Ana Register |url=https://www.newspapers.com/clip/99736333/actress-wife-must-not-trail-husband/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> მიუხედავად ამისა, 1920 წელს ასტორს მოსამართლე ციხით დაემუქრა, რომ ყოფილ ქმარზე ძალადობა შეეწყვიტა.<ref>{{Cite news |date=1920-01-13 |title=Lawyer's Sentence for Client Adopted |pages=26 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/99736520/lawyers-sentence-for-client-adopted/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> 1922 წელს კიდევ ერთხელ, ინჟინერ ჯეკ მურზე გათხოვდა.<ref>{{Cite news |date=1922-07-13 |title=Passing Through |pages=4 |work=Wisconsin State Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/99735242/passing-through/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> გარდაიცვალა [[ლოს-ანჯელესი|ლოს–ანჯელესში]], 1944 წელს, 50 წელს გადაცილებულ ასაკში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDB name|0040086}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} k16pn99mj1fuqe5dw37xyh0pe7meoe2 5562716 5562713 2026-10-21T12:46:06Z MarieOfAlexandria55 165996 დაემატა კატეგორიები 5562716 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = კამილა ასტორი | ფოტო =CamilleAstor1916.png | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = კამილა ასტორის ფოტო 1916 წლის ჟურნალიდან | ალტ = თეთრკანიანი, ახალგაზრდა ქალბატონი, შავი თმითა და თვალებით, ფართოფარფლებიანი ქუდით, მარგალიტის ყელსაბამითა და მართკუთხასაყელოიანი თეთრი კაბით/პერანგით. | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი|1944|09|16}} | გარდადგილი = [[ლოს-ანჯელესი|ლოს–ანჯელესი]], [[კალიფორნია]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =გრეისი კური (1910 წელს); </br> კამილა ა. სპურლინი (1915 წლის შემდეგ); </br> კამილა ა. მური (1922 წლის შემდეგ); | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა =მსახიობი | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = }} '''კამილა ასტორი''' (დ. [[1900]] წლამდე — გ. [[16 სექტემბერი]], [[1944]] წ.) — ამერიკელი [[მუნჯი კინო|მუნჯი კინოს]] მსახიობი. ==ბავშვობა== ასტორი სავარაუდოდ 1896 წელს, [[ვარშავა|ვარშავაში]], [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიაში]] დაიბადა. 1910 წლის სასამართლოზე ნათქვამი აქვს, რომ დაიბადა 1890 წლამდე, [[მანჩესტერი|მანჩესტერში]], [[ინგლისი|ინგლისში]], გრეის კურის სახელით, თუმცა ეს ვერსია სიმართლეს არ შეესაბამება.<ref name=":0">{{Cite news |date=1910-02-04 |title=Fighting for a Reputation; Dancing Girl Denies Charge Made by Wife |pages=17 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/99736749/fighting-for-a-reputation-dancing-girl/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> სწავლობდა ცეკვას და შეეძლო კარგად ცურვა.<ref>{{Cite journal |date=October 1916 |title=Camille Astor |url=https://books.google.com/books?id=6v1LAQAAMAAJ&dq=Camille+Astor&pg=RA4-PA19 |journal=Photoplay |volume=10}}</ref><ref>[[iarchive:phojuldec1011chic/page/n112/mode/1up|"When She Swims"]]. ''Photoplay''. 10 (July 1916): 105. via Internet Archive</ref> ==კარიერა== ასტორი ლოს–ანჯელესში მინიმუმ 1910 წლიდან ცეკვავდა და მსახიობობდა.<ref name=":0" /> ნათამაშები აქვს ფილმებში: ''„[[ჩიმი ფადენი]]“'' და ''„[[ჩიმი ფადენი დასავლეთში]]“'' (1915 წ. [[სესილ დემილი|სესილ ბ. დემილის]] რეჟისორობით);<ref>{{Cite book |last=Higashi |first=Sumiko |url=https://books.google.com/books?id=YWYH7gZ-mE4C&dq=Camille+Astor&pg=PA206 |title=Cecil B. DeMille and American Culture: The Silent Era |date=1994-12-02 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-91481-0 |pages=206 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=1915-08-02 |title=Victor Moore at Lyric in 'Chimmie Fadden' |pages=3 |work=The Evening Mail |url=https://www.newspapers.com/clip/99735085/victor-moore-at-lyric-in-chimmie/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> ''„[[ათასდოლარიანი ქმარი]]“'' (1916 წ. [[ბლანშ სვითი|ბლანშ სვითის]] მონაწილეობით); ''„[[დაცვისათვის (1916)|დაცვისათვის]]“'' (1916 წ. [[ფრანკ რეიშერი|ფრანკ რეიშერის]] რეჟისორობით);<ref>{{Cite news |date=1916-03-26 |title='For the Defense'--Fannie Ward Mon-Tues in New Play at Queen |pages=32 |work=The Journal and Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/99734955/for-the-defense-fannie-ward-mon-tues/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> ''„[[ქონა და ალერსი]]“'' (1916 წ. [[ჯორჯ მელფორდი|ჯორჯ მელფორდის]] რეჟისორობით);<ref>{{Cite book |last=Fleming |first=E. J. |url=https://books.google.com/books?id=OZWiCAAAQBAJ&dq=Camille+Astor&pg=PA250 |title=Wallace Reid: The Life and Death of a Hollywood Idol |date=2013-10-25 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-7725-8 |pages=88, 250 |language=en}}</ref> ''„[[ალაჰის ბაღი (1916)|ალაჰის ბაღი]]“'' (1916 წ. [[ჰელენ ვერი|ჰელენ ვერის]] მონაწილეობით) და ''„[[მათთვის გვიყვარს]]“'' (1921 წ. [[არტურ როსონი|არტურ როსონის]] რეჟისორობით). რეჟისორის ([[ვილიამ დემილი|ვილიამ ს. დემილი]], ფრანკ რეიშერი) ასისტენტი იყო 1916 წლის ''„[[მთესველები (1916)|მთესველების]]“'' გადაღებისას.<ref>{{Cite book |last=Slide |first=Anthony |url=https://books.google.com/books?id=vvlUEAAAQBAJ&dq=Camille+Astor&pg=PA127 |title=The Silent Feminists: America's First Women Directors |date=2022-03-15 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-5381-6553-9 |pages=127 |language=en}}</ref> განსწავლული იყო უცხო ენებში და ზოგიერთი ფილმის გადაღებისას ინტერპრეტაციაშიც ეხმარებოდა მსახიობებს.<ref>{{Cite news |date=1916-05-22 |title=She is Interpreter at Big Film Studio |pages=10 |work=Knoxville Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/99734625/she-is-interpreter-at-big-film-studio/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> 1915 წელს გახდა „პოლონელი წითელი ჯვრის ექთანი“ და ლოს–ანჯელესში, პირველი მსოფლიო ომის საქველმოქმედო დღესასწაულებზე ცეკვავდა.<ref>{{Cite news |date=March 23, 1915 |title=Polish Kiddies Dance for Their Fatherland |pages=1 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150323.2.3&srpos=5&e=-------en--20--1--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=March 9, 1915 |title=L. A. Girl Offers Services as Polish Red Cross Nurse |pages=1 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150309.2.3&srpos=1&e=-------en--20--1--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=June 21, 1915 |title=Benefit Concert for Polish War Relief |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150621.2.107&srpos=23&e=-------en--20--21--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=August 2, 1917 |title=Form Committee for Poles' Relief |pages=3 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19170802.2.42&srpos=38&e=-------en--20--21--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Archive}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== ასტორი 1910 წელს, მაკლერ დეკალბ სპურლინის განქორწინების საქმეზე მოწმედ გამოცხადდა.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news |date=1923-01-27 |title=Wealthy Realty Man Seeks Third Divorce |pages=2 |work=Los Angeles Evening Post-Record |url=https://www.newspapers.com/clip/99744966/wealthy-realty-man-seeks-third-divorce/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> სპურლინზე გათხოვდა 1915 წელს.<ref>{{Cite news |date=August 30, 1915 |title=Romance Revealed as Actress and L. A. Man are to Wed |pages=1 |work=Los Angeles Herald |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19150830.2.86&srpos=10&e=-------en--20--1--txt-txIN-Camille+Astor-------1 |access-date=April 14, 2022 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref><ref>{{Cite news |date=1915-09-25 |title='Married Woman Can Follow a Profession and Be Good Wife' |pages=1 |work=Evansville Press |url=https://www.newspapers.com/clip/99745242/married-woman-can-follow-a-profession/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> განქორწინდნენ 1919 წელს, ღალატისა და ძალადობის მიზეზებით.<ref>{{Cite news |date=1919-02-25 |title=Spurlin Admits Visits but not Love or Kisses; Wife's Charges in Divorce Suit are Denied |pages=3 |work=Los Angeles Evening Express |url=https://www.newspapers.com/clip/99744662/spurlin-admits-visits-but-not-love-or/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=1919-02-27 |title=Spurlins Refused Decree of Divorce |pages=6 |work=Los Angeles Evening Post-Record |url=https://www.newspapers.com/clip/99736401/spurlins-refused-degree-of-divorce/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=1919-02-22 |title=Saw Hugging, Kissing Scene from Window, Mrs. Shuebrook Says |pages=9 |work=Los Angeles Evening Express |url=https://www.newspapers.com/clip/99736249/saw-hugging-kissing-scene-from-window/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=1919-07-22 |title=Actress Wife Must Not Trail Husband |pages=9 |work=Santa Ana Register |url=https://www.newspapers.com/clip/99736333/actress-wife-must-not-trail-husband/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> მიუხედავად ამისა, 1920 წელს ასტორს მოსამართლე ციხით დაემუქრა, რომ ყოფილ ქმარზე ძალადობა შეეწყვიტა.<ref>{{Cite news |date=1920-01-13 |title=Lawyer's Sentence for Client Adopted |pages=26 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/99736520/lawyers-sentence-for-client-adopted/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> 1922 წელს კიდევ ერთხელ, ინჟინერ ჯეკ მურზე გათხოვდა.<ref>{{Cite news |date=1922-07-13 |title=Passing Through |pages=4 |work=Wisconsin State Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/99735242/passing-through/ |access-date=2022-04-14 |via=Newspapers.com}}</ref> გარდაიცვალა [[ლოს-ანჯელესი|ლოს–ანჯელესში]], 1944 წელს, 50 წელს გადაცილებულ ასაკში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDB name|0040086}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1944]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მუნჯი კინოს ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] 0msmoym4pt4xvqa7enhe4acfnvfgnad 1 921288 5562714 2026-10-21T12:44:57Z MarieOfAlexandria55 165996 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562714 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921289 5562717 2026-10-21T12:46:19Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1892}} '''1892''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალებ... 5562717 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1892}} '''1892''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1892 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1892 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1892 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] j3xcu6p1xjds1fk159a2q4mtxq2f12r 5562718 5562717 2026-10-21T12:48:19Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562718 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1892}} '''1892''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * [[21 მაისი]] — საფრანგეთში აგებული მონიტორი „Solimoes“ ურუგვაიში, [[პოლონიოს კონცხი|პოლონიოს კონცხთან]] განადგურდა, რასაც 125 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.<ref>[https://nla.gov.au/nla.news-article39465147 "Wreck of an ironclad", ''Launceston Examiner'', 24 May 1892]. Accessed 21 December 2013</ref> * დანიელმა ბოტანიკოსმა [[ეუგენიუს ვარმინგი|ეუგენიუს ვარმინგმა]] თავის წიგნში „Lagoa Santa“ პირველად დაწვრილებით აღწერა [[ბრაზილიური სერადო]] (სავანა).<ref>Warming, E. (1892) Lagoa Santa: Et Bidrag til den biologiske Plantegeografi med en Fortegnelse over Lagoa Santas Hvirveldyr. Kongelige Danske Videnskabernes Selskabs Skrifter - Naturvidenskabelig og Mathematisk Afdeling, 6. Rk. vol. 6 (3): 153-488. Later French and Portuguese translations</ref> * აფრო-ბრაზილიური საბრძოლო ხელოვნება / ცეკვა კაპოერა აიკრძალა (კანონიერად მხოლოდ 1937 წელს ცნეს).<ref>{{cite web|url=http://www.brazilplaces.com/capoeira-brazil.html |title=Capoeira Information |publisher=Brazilplaces.com |access-date=17 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090609144734/http://brazilplaces.com/capoeira-brazil.html |archive-date=9 June 2009 }}</ref> ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1892 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1892 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1892 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 38ul9bibkxy0ft6tcy70wu31h050lie 5562719 5562718 2026-10-21T12:50:32Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562719 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1892}} '''1892''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * [[21 მაისი]] — საფრანგეთში აგებული მონიტორი „Solimoes“ ურუგვაიში, [[პოლონიოს კონცხი|პოლონიოს კონცხთან]] განადგურდა, რასაც 125 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.<ref>[https://nla.gov.au/nla.news-article39465147 "Wreck of an ironclad", ''Launceston Examiner'', 24 May 1892]. Accessed 21 December 2013</ref> * დანიელმა ბოტანიკოსმა [[ეუგენიუს ვარმინგი|ეუგენიუს ვარმინგმა]] თავის წიგნში „Lagoa Santa“ პირველად დაწვრილებით აღწერა [[ბრაზილიური სერადო]] (სავანა).<ref>Warming, E. (1892) Lagoa Santa: Et Bidrag til den biologiske Plantegeografi med en Fortegnelse over Lagoa Santas Hvirveldyr. Kongelige Danske Videnskabernes Selskabs Skrifter - Naturvidenskabelig og Mathematisk Afdeling, 6. Rk. vol. 6 (3): 153-488. Later French and Portuguese translations</ref> * აფრო-ბრაზილიური საბრძოლო ხელოვნება / ცეკვა კაპოერა აიკრძალა (კანონიერად მხოლოდ 1937 წელს ცნეს).<ref>{{cite web|url=http://www.brazilplaces.com/capoeira-brazil.html |title=Capoeira Information |publisher=Brazilplaces.com |access-date=17 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090609144734/http://brazilplaces.com/capoeira-brazil.html |archive-date=9 June 2009 }}</ref> ==დაბადება== * [[20 იანვარი]] — [[სუდ მენუჩი]], ჟურნალისტი და პედაგოგი (გ. [[1948]]) * [[20 მარტი]] — [[მენოტი დელ პიკია]], პოეტი, ჟურნალისტი და მხატვარი (გ. [[1982]]) * [[23 აპრილი]] — [[ფრანსისკუ კავალკანტი პონტეს დე მირანდა]], იურისტი და დიპლომატი (გ. [[1979]])<ref>[http://www.academia.org.br/abl/cgi/cgilua.exe/sys/start.htm?sid=130 Francisco Cavalcanti Pontes de Miranda's biography at the official site of the Brazilian Academy of Letters] {{in lang|pt}}</ref> * [[18 ივლისი]] — [[არტურ ფრიდენრაიხი]], ფეხბურთელი, რომელსაც ზოგიერთი ამ სპორტის პირველ გამოჩენილ შავკანიან მოთამაშედ მიიჩნევს (გ. [[1969]])<ref>[https://books.google.com/books?id=qao5gp0KjHoC&dq=Tarık+Kaplan+jogador+negro&pg=PA180 A História não Contada]</ref> * [[23 ივლისი]] — [[ჟოან დე სოუზა მენდესი]], ჭადრაკის დიდოსტატი / ოსტატი (გ. [[1969]]) * [[4 ოქტომბერი]] — [[ასის შატობრიანი]], იურისტი, ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი და დიპლომატი (გ. [[1968]]) * [[27 ოქტომბერი]] — [[გრასილიანუ რამოსი]], მოდერნისტი მწერალი, პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი (გ. [[1953]])<ref>[http://www.graciliano.com.br/vida_arvore.html Árvore genealógica de Graciliano Ramos] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328122131/http://www.graciliano.com.br/vida_arvore.html |date=2014-03-28 }} {{in lang|pt}}</ref> ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1892 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1892 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1892 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] rcqduz3977bbek40jx2oyvsklqhbmm0 5562720 5562719 2026-10-21T12:51:01Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562720 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1892}} '''1892''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * [[21 მაისი]] — საფრანგეთში აგებული მონიტორი „Solimoes“ ურუგვაიში, [[პოლონიოს კონცხი|პოლონიოს კონცხთან]] განადგურდა, რასაც 125 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.<ref>[https://nla.gov.au/nla.news-article39465147 "Wreck of an ironclad", ''Launceston Examiner'', 24 May 1892]. Accessed 21 December 2013</ref> * დანიელმა ბოტანიკოსმა [[ეუგენიუს ვარმინგი|ეუგენიუს ვარმინგმა]] თავის წიგნში „Lagoa Santa“ პირველად დაწვრილებით აღწერა [[ბრაზილიური სერადო]] (სავანა).<ref>Warming, E. (1892) Lagoa Santa: Et Bidrag til den biologiske Plantegeografi med en Fortegnelse over Lagoa Santas Hvirveldyr. Kongelige Danske Videnskabernes Selskabs Skrifter - Naturvidenskabelig og Mathematisk Afdeling, 6. Rk. vol. 6 (3): 153-488. Later French and Portuguese translations</ref> * აფრო-ბრაზილიური საბრძოლო ხელოვნება / ცეკვა კაპოერა აიკრძალა (კანონიერად მხოლოდ 1937 წელს ცნეს).<ref>{{cite web|url=http://www.brazilplaces.com/capoeira-brazil.html |title=Capoeira Information |publisher=Brazilplaces.com |access-date=17 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090609144734/http://brazilplaces.com/capoeira-brazil.html |archive-date=9 June 2009 }}</ref> ==დაბადება== * [[20 იანვარი]] — [[სუდ მენუჩი]], ჟურნალისტი და პედაგოგი (გ. [[1948]]) * [[20 მარტი]] — [[მენოტი დელ პიკია]], პოეტი, ჟურნალისტი და მხატვარი (გ. [[1982]]) * [[23 აპრილი]] — [[ფრანსისკუ კავალკანტი პონტეს დე მირანდა]], იურისტი და დიპლომატი (გ. [[1979]])<ref>[http://www.academia.org.br/abl/cgi/cgilua.exe/sys/start.htm?sid=130 Francisco Cavalcanti Pontes de Miranda's biography at the official site of the Brazilian Academy of Letters] {{in lang|pt}}</ref> * [[18 ივლისი]] — [[არტურ ფრიდენრაიხი]], ფეხბურთელი, რომელსაც ზოგიერთი ამ სპორტის პირველ გამოჩენილ შავკანიან მოთამაშედ მიიჩნევს (გ. [[1969]])<ref>[https://books.google.com/books?id=qao5gp0KjHoC&dq=Tarık+Kaplan+jogador+negro&pg=PA180 A História não Contada]</ref> * [[23 ივლისი]] — [[ჟოან დე სოუზა მენდესი]], ჭადრაკის დიდოსტატი / ოსტატი (გ. [[1969]]) * [[4 ოქტომბერი]] — [[ასის შატობრიანი]], იურისტი, ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი და დიპლომატი (გ. [[1968]]) * [[27 ოქტომბერი]] — [[გრასილიანუ რამოსი]], მოდერნისტი მწერალი, პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი (გ. [[1953]])<ref>[http://www.graciliano.com.br/vida_arvore.html Árvore genealógica de Graciliano Ramos] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328122131/http://www.graciliano.com.br/vida_arvore.html |date=2014-03-28 }} {{in lang|pt}}</ref> ==გარდაცვალება== * [[23 აგვისტო]] — [[დეოდორუ და ფონსეკა]], ბრაზილიის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი (დ. [[1827]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1892 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1892 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1892 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 7jnzhcjigbwg5jicjqd4g5mkkjvwzpk 1 921290 5562721 2026-10-21T12:51:13Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562721 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921291 5562722 2026-10-21T12:52:28Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1893}} '''1893''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალებ... 5562722 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1893}} '''1893''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1893 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1893 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1893 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] ta4rhrwxpjqpob0popdsfqjr66rn7aq 5562723 5562722 2026-10-21T12:53:06Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562723 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1893}} '''1893''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * სექტემბერი — სამეფო მომხრე ადმირალ [[კუსტოდიუ ჟოზე დე მელო|კუსტოდიუ ჟოზე დე მელოს]] მიერ წამოწყებული ფლოტის აჯანყება. * ნოემბერი — ფედერალისტური რევოლუციის დასაწყისი. * [[სან-პაულუ|სან-პაულუს]] შრომისუნარიანი მოსახლეობის 71.2% საზღვარგარეთ არის დაბადებული (უცხოელია). ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1893 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1893 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1893 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] n5lyjylvuuiofp0aaoix05b9vepswoj 5562724 5562723 2026-10-21T12:54:04Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562724 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1893}} '''1893''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * სექტემბერი — სამეფო მომხრე ადმირალ [[კუსტოდიუ ჟოზე დე მელო|კუსტოდიუ ჟოზე დე მელოს]] მიერ წამოწყებული ფლოტის აჯანყება. * ნოემბერი — ფედერალისტური რევოლუციის დასაწყისი. * [[სან-პაულუ|სან-პაულუს]] შრომისუნარიანი მოსახლეობის 71.2% საზღვარგარეთ არის დაბადებული (უცხოელია). ==დაბადება== * [[19 იანვარი]] — [[მაგდა ტალიაფერო]], ფრანგული წარმოშობის პიანისტი (გ. [[1986]])<ref>{{cite book|author1=Anne Commire|author2=Deborah Klezmer|title=Women in World History: A Biographical Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=EkEOAQAAMAAJ|year=2002|publisher=Yorkin Publications|isbn=978-0-7876-4074-3|page=106}}</ref> * [[16 მაისი]] — [[რონალდ დე კარვალიუ]], პოეტი და დიპლომატი (გ. [[1935]]) * [[9 ოქტომბერი]] — [[მარიუ დე ანდრადე]], პოეტი, რომანისტი, მუსიკოლოგი, ხელოვნების ისტორიკოსი, კრიტიკოსი და ფოტოგრაფი (გ. [[1945]])<ref>Suárez, José I., and Tomlins, Jack E., Mário de Andrade: The Creative Works (Cranbury, New Jersey: Associated University Presses, 2000).</ref> ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1893 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1893 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1893 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] tfqe2cbubgtiklqzy7g6w28dd037ri8 5562725 5562724 2026-10-21T12:55:06Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562725 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1893}} '''1893''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * სექტემბერი — სამეფო მომხრე ადმირალ [[კუსტოდიუ ჟოზე დე მელო|კუსტოდიუ ჟოზე დე მელოს]] მიერ წამოწყებული ფლოტის აჯანყება. * ნოემბერი — ფედერალისტური რევოლუციის დასაწყისი. * [[სან-პაულუ|სან-პაულუს]] შრომისუნარიანი მოსახლეობის 71.2% საზღვარგარეთ არის დაბადებული (უცხოელია). ==დაბადება== * [[19 იანვარი]] — [[მაგდა ტალიაფერო]], ფრანგული წარმოშობის პიანისტი (გ. [[1986]])<ref>{{cite book|author1=Anne Commire|author2=Deborah Klezmer|title=Women in World History: A Biographical Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=EkEOAQAAMAAJ|year=2002|publisher=Yorkin Publications|isbn=978-0-7876-4074-3|page=106}}</ref> * [[16 მაისი]] — [[რონალდ დე კარვალიუ]], პოეტი და დიპლომატი (გ. [[1935]]) * [[9 ოქტომბერი]] — [[მარიუ დე ანდრადე]], პოეტი, რომანისტი, მუსიკოლოგი, ხელოვნების ისტორიკოსი, კრიტიკოსი და ფოტოგრაფი (გ. [[1945]])<ref>Suárez, José I., and Tomlins, Jack E., Mário de Andrade: The Creative Works (Cranbury, New Jersey: Associated University Presses, 2000).</ref> ==გარდაცვალება== * [[13 ივლისი]] — [[უილიამ ჰატჩინსონ ნორისი]], [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]] მდებარე ქალაქ ამერიკანას დამფუძნებელი (დ. [[1800]])<ref>{{cite book|title=Proceedings of the Most Worshipful Grand Lodge Jurisdiction of Alabama, Ancient Free and Accepted Masons: Annual Communication|url=https://books.google.com/books?id=d1siAAAAMAAJ&pg=PA67|year=1894|publisher=The Lodge|pages=67}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1893 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1893 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1893 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] fdoa7gacvbkhl02exrqjhm881rcftrw 1 921292 5562726 2026-10-21T12:55:19Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562726 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921293 5562737 2026-10-21T13:00:41Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1894}} '''1894''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალებ... 5562737 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1894}} '''1894''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1894 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1894 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1894 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] tefshc4pg40dhpycupmiv7vwawl74t3 5562739 5562737 2026-10-21T13:02:32Z ჯიჯი16 132394 /* მმართველები */ 5562739 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1894}} '''1894''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: **[[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[პრუდენტე დე მორაისი]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: **ვაკანტური ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[მანუელ ვიტორინუ]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1894 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1894 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1894 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] tu096hviitybjjnpyuearzf137r7tsu 5562740 5562739 2026-10-21T13:04:10Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562740 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1894}} '''1894''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: **[[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[პრუდენტე დე მორაისი]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: **ვაკანტური ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[მანუელ ვიტორინუ]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== * იანვარი — [[რიო-დე-ჟანეიროს ინციდენტი]]: მოვლენათა სერია ბრაზილიის ფლოტის აჯანყების დროს. * [[1 მარტი]] — [[1894]] წლის ბრაზილიის საპრეზიდენტო არჩევნები.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_02&PagFis=9298 ''Eleições Federaes''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (2 de março de 1894). Ano X, n° 4316.</ref> * [[27 ივნისი]] — [[ფედერალისტური რევოლუცია]]: [[პასუ-ფუნდუს ბრძოლა]] [[რიუ-გრანდი-დუ-სული|რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატში]]. * [[15 ნოემბერი]] — [[პრუდენტე დი მორაისი|პრუდენტე დე მორაისის]] პრეზიდენტის თანამდებობაზე ინაუგურაცია.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_02&PagFis=11244 ''À nação brazileira''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (16 de novembro de 1891). Ano XI, n° 3699.</ref> ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1894 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1894 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1894 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 8mbt7tvwjj9bpdxdw5bj9rfjutl2hvo 5562742 5562740 2026-10-21T13:05:04Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562742 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1894}} '''1894''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: **[[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[პრუდენტე დე მორაისი]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: **ვაკანტური ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[მანუელ ვიტორინუ]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== * იანვარი — [[რიო-დე-ჟანეიროს ინციდენტი]]: მოვლენათა სერია ბრაზილიის ფლოტის აჯანყების დროს. * [[1 მარტი]] — [[1894]] წლის ბრაზილიის საპრეზიდენტო არჩევნები.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_02&PagFis=9298 ''Eleições Federaes''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (2 de março de 1894). Ano X, n° 4316.</ref> * [[27 ივნისი]] — [[ფედერალისტური რევოლუცია]]: [[პასუ-ფუნდუს ბრძოლა]] [[რიუ-გრანდი-დუ-სული|რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატში]]. * [[15 ნოემბერი]] — [[პრუდენტე დი მორაისი|პრუდენტე დე მორაისის]] პრეზიდენტის თანამდებობაზე ინაუგურაცია.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_02&PagFis=11244 ''À nação brazileira''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (16 de novembro de 1891). Ano XI, n° 3699.</ref> ==დაბადება== * [[4 იანვარი]] — [[მანუელ დე აბრეუ]], ექიმი, მეცნიერი და გამომგონებელი (გ. [[1962]]) * [[15 თებერვალი]] — [[ოსვალდუ არანია]], პოლიტიკოსი და დიპლომატი (გ. [[1960]])<ref name="uxl">{{cite journal |title=Osvaldo Aranha |date=2005 |journal=UXL Newsmakers |via=[[FindArticles]] |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_gx5221/is_2005/ai_n19134592 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222154159/http://findarticles.com/p/articles/mi_gx5221/is_2005/ai_n19134592 |archive-date=February 22, 2008 |url-status=usurped}}</ref> * [[5 ნოემბერი]] — [[ჯალმა გიმარაინსი]], გეოქიმიკოსი (გ. [[1973]]) ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1894 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1894 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1894 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 759nbdcxy1iq8lpt86uj0aa92464wr1 5562743 5562742 2026-10-21T13:05:43Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562743 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1894}} '''1894''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: **[[მარშალი ფლორიანუ პეიშოტუ]] ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[პრუდენტე დე მორაისი]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) * ვიცე-პრეზიდენტი: **ვაკანტური ([[14 ნოემბერი|14 ნოემბრამდე]]) **[[მანუელ ვიტორინუ]] ([[15 ნოემბერი|15 ნოემბრიდან]]) ==მოვლენები== * იანვარი — [[რიო-დე-ჟანეიროს ინციდენტი]]: მოვლენათა სერია ბრაზილიის ფლოტის აჯანყების დროს. * [[1 მარტი]] — [[1894]] წლის ბრაზილიის საპრეზიდენტო არჩევნები.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_02&PagFis=9298 ''Eleições Federaes''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (2 de março de 1894). Ano X, n° 4316.</ref> * [[27 ივნისი]] — [[ფედერალისტური რევოლუცია]]: [[პასუ-ფუნდუს ბრძოლა]] [[რიუ-გრანდი-დუ-სული|რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატში]]. * [[15 ნოემბერი]] — [[პრუდენტე დი მორაისი|პრუდენტე დე მორაისის]] პრეზიდენტის თანამდებობაზე ინაუგურაცია.<ref>[http://memoria.bn.gov.br/DocReader/docreader.aspx?bib=178691_02&PagFis=11244 ''À nação brazileira''] (página 1 do único caderno), ''[[O Paiz]]'' (16 de novembro de 1891). Ano XI, n° 3699.</ref> ==დაბადება== * [[4 იანვარი]] — [[მანუელ დე აბრეუ]], ექიმი, მეცნიერი და გამომგონებელი (გ. [[1962]]) * [[15 თებერვალი]] — [[ოსვალდუ არანია]], პოლიტიკოსი და დიპლომატი (გ. [[1960]])<ref name="uxl">{{cite journal |title=Osvaldo Aranha |date=2005 |journal=UXL Newsmakers |via=[[FindArticles]] |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_gx5221/is_2005/ai_n19134592 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222154159/http://findarticles.com/p/articles/mi_gx5221/is_2005/ai_n19134592 |archive-date=February 22, 2008 |url-status=usurped}}</ref> * [[5 ნოემბერი]] — [[ჯალმა გიმარაინსი]], გეოქიმიკოსი (გ. [[1973]]) ==გარდაცვალება== * [[9 თებერვალი]] — [[გომეს კარნეირო]], არმიის ოფიცერი (დ. [[1846]]) * [[24 ნოემბერი]] — [[პარდალ მალე]], რომანისტი და ჟურნალისტი (დ. [[1864]]; ტუბერკულოზი)<ref>[http://www.academia.org.br/abl/cgi/cgilua.exe/sys/start.htm?sid=285 Mallet's biography at the official site of the Brazilian Academy of Letters] {{in lang|pt}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1894 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1894 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1894 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 5yavxpvam2qi88c95ztthe1m7mpn6qv 1 921294 5562744 2026-10-21T13:05:53Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562744 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921295 5562747 2026-10-21T13:07:24Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1895}} '''1895''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: * ვიცე-პრეზიდენტი: ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლ... 5562747 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1895}} '''1895''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: * ვიცე-პრეზიდენტი: ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1895 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1895 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1895 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] t53b505qhkq1msjeuua5g2gxk2q4zdv 5562748 5562747 2026-10-21T13:08:36Z ჯიჯი16 132394 /* მმართველები */ 5562748 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1895}} '''1895''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1895 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1895 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1895 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] p2uad5elehcgonxfwjgswfhh61pspba 5562749 5562748 2026-10-21T13:09:34Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562749 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1895}} '''1895''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[24 ივნისი]] — [[კამპუ-ოსორიუს ბრძოლა]]. * [[23 აგვისტო]] — პელოტასში ხელი მოეწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რამაც ბოლო მოუღო ფედერალისტურ რევოლუციას. * [[5 ნოემბერი]] — [[იაპონია|იაპონიამ]] [[ბრაზილია|ბრაზილიასთან]] დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა.<ref>{{citation |title=Kodansha encyclopedia of Japan |year=1983}}</ref><ref>[http://www.japantimes.co.jp/news/2015/11/06/national/prince-akishino-princess-kiko-meet-japanese-immigrants-brazil/#.V2Mkd_krIdX Prince Akishino, Princess Kiko meet with Japanese immigrants in Brazil], ''[[The Japan Times]]'', published on 6 November 2015.</ref> ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1895 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1895 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1895 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 8kxthl0arhoza5xuw5p5kibpfx4i9k1 5562750 5562749 2026-10-21T13:11:01Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562750 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1895}} '''1895''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[24 ივნისი]] — [[კამპუ-ოსორიუს ბრძოლა]]. * [[23 აგვისტო]] — პელოტასში ხელი მოეწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რამაც ბოლო მოუღო ფედერალისტურ რევოლუციას. * [[5 ნოემბერი]] — [[იაპონია|იაპონიამ]] [[ბრაზილია|ბრაზილიასთან]] დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა.<ref>{{citation |title=Kodansha encyclopedia of Japan |year=1983}}</ref><ref>[http://www.japantimes.co.jp/news/2015/11/06/national/prince-akishino-princess-kiko-meet-japanese-immigrants-brazil/#.V2Mkd_krIdX Prince Akishino, Princess Kiko meet with Japanese immigrants in Brazil], ''[[The Japan Times]]'', published on 6 November 2015.</ref> ==დაბადება== ===ივნისი=== * [[14 ივნისი]] — [[სილვიუ ლაგრეკა]], საფეხბურთო მწვრთნელი (გ. [[1966]]) * [[29 ივნისი]] — [[ჟოან კაბანასი]], სამხედრო პირველი, „ტენენტიზმოს“ მოძრაობის მონაწილე (გ. [[1974]])<ref>{{cite web|url=https://cpdoc.fgv.br/sites/default/files/verbetes/primeira-republica/CABANAS,%20Jo%C3%A3o.pdf|title=Cabanas, João|language=pt|access-date=1 August 2022}}</ref> ===ივლისი=== * [[26 ივლისი]] — [[კასიანუ რიკარდუ]], ჟურნალისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი და პოეტი (გ. [[1974]])<ref>[https://books.google.com/books?id=AJeuzz6_V8oC&dq=cassiano+ricardo&pg=PA492 Encyclopedia of Latin American and Caribbean literature, 1900–2003 by Daniel Balderston, Mike Gonzalez]</ref> ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1895 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1895 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1895 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 0ktli0qzucj1o9s956j29jruiyxuor2 5562752 5562750 2026-10-21T13:11:33Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562752 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1895}} '''1895''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[24 ივნისი]] — [[კამპუ-ოსორიუს ბრძოლა]]. * [[23 აგვისტო]] — პელოტასში ხელი მოეწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რამაც ბოლო მოუღო ფედერალისტურ რევოლუციას. * [[5 ნოემბერი]] — [[იაპონია|იაპონიამ]] [[ბრაზილია|ბრაზილიასთან]] დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა.<ref>{{citation |title=Kodansha encyclopedia of Japan |year=1983}}</ref><ref>[http://www.japantimes.co.jp/news/2015/11/06/national/prince-akishino-princess-kiko-meet-japanese-immigrants-brazil/#.V2Mkd_krIdX Prince Akishino, Princess Kiko meet with Japanese immigrants in Brazil], ''[[The Japan Times]]'', published on 6 November 2015.</ref> ==დაბადება== ===ივნისი=== * [[14 ივნისი]] — [[სილვიუ ლაგრეკა]], საფეხბურთო მწვრთნელი (გ. [[1966]]) * [[29 ივნისი]] — [[ჟოან კაბანასი]], სამხედრო პირველი, „ტენენტიზმოს“ მოძრაობის მონაწილე (გ. [[1974]])<ref>{{cite web|url=https://cpdoc.fgv.br/sites/default/files/verbetes/primeira-republica/CABANAS,%20Jo%C3%A3o.pdf|title=Cabanas, João|language=pt|access-date=1 August 2022}}</ref> ===ივლისი=== * [[26 ივლისი]] — [[კასიანუ რიკარდუ]], ჟურნალისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი და პოეტი (გ. [[1974]])<ref>[https://books.google.com/books?id=AJeuzz6_V8oC&dq=cassiano+ricardo&pg=PA492 Encyclopedia of Latin American and Caribbean literature, 1900–2003 by Daniel Balderston, Mike Gonzalez]</ref> ===ოქტომბერი=== * [[31 ოქტომბერი]] — [[ოსვალდუ გოელდი]], მხატვარი (გ. [[1961]]) ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1895 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1895 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1895 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 6gd2e0qjdcbmav3i4o8xdbq7dys8x0l 5562753 5562752 2026-10-21T13:12:30Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562753 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1895}} '''1895''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[24 ივნისი]] — [[კამპუ-ოსორიუს ბრძოლა]]. * [[23 აგვისტო]] — პელოტასში ხელი მოეწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რამაც ბოლო მოუღო ფედერალისტურ რევოლუციას. * [[5 ნოემბერი]] — [[იაპონია|იაპონიამ]] [[ბრაზილია|ბრაზილიასთან]] დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა.<ref>{{citation |title=Kodansha encyclopedia of Japan |year=1983}}</ref><ref>[http://www.japantimes.co.jp/news/2015/11/06/national/prince-akishino-princess-kiko-meet-japanese-immigrants-brazil/#.V2Mkd_krIdX Prince Akishino, Princess Kiko meet with Japanese immigrants in Brazil], ''[[The Japan Times]]'', published on 6 November 2015.</ref> ==დაბადება== ===ივნისი=== * [[14 ივნისი]] — [[სილვიუ ლაგრეკა]], საფეხბურთო მწვრთნელი (გ. [[1966]]) * [[29 ივნისი]] — [[ჟოან კაბანასი]], სამხედრო პირველი, „ტენენტიზმოს“ მოძრაობის მონაწილე (გ. [[1974]])<ref>{{cite web|url=https://cpdoc.fgv.br/sites/default/files/verbetes/primeira-republica/CABANAS,%20Jo%C3%A3o.pdf|title=Cabanas, João|language=pt|access-date=1 August 2022}}</ref> ===ივლისი=== * [[26 ივლისი]] — [[კასიანუ რიკარდუ]], ჟურნალისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი და პოეტი (გ. [[1974]])<ref>[https://books.google.com/books?id=AJeuzz6_V8oC&dq=cassiano+ricardo&pg=PA492 Encyclopedia of Latin American and Caribbean literature, 1900–2003 by Daniel Balderston, Mike Gonzalez]</ref> ===ოქტომბერი=== * [[31 ოქტომბერი]] — [[ოსვალდუ გოელდი]], მხატვარი (გ. [[1961]]) ==გარდაცვალება== * [[24 ივნისი]] — [[ლუის ფილიპე დე სალდანია და გამა]], ამბოხებული ადმირალი * [[29 ივლისი]] — [[ფლორიანუ პეიშოტუ]], ბრაზილიის მე-2 პრეზიდენტი (დ. [[1839]])<ref>[http://educacao.uol.com.br/biografias/floriano-vieira-peixoto.jhtm Floriano Vierira Peixoto] (in Portuguese)</ref> * [[25 დეკემბერი]] — [[რაულ პომპეია]], რომანისტი (დ. [[1863]])<ref>{{cite book|author=Alfredo Bosi|title=História concisa da literatura brasileira|url=https://books.google.com/books?id=LG944ZsniVcC&pg=PA183|year=1994|publisher=Editora Cultrix|isbn=978-85-316-0189-7|page=183}}</ref><ref>{{cite book|author=Raul Pompéia|title=O Ateneu|url=https://books.google.com/books?id=KGN9mGFLAXcC&pg=PA36|year=1999|publisher=Atelie Editorial|isbn=978-85-85851-59-0|page=36}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1895 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1895 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1895 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 1ijns3qf6x68ovsh7ggfonobamyg54l 1 921296 5562754 2026-10-21T13:12:40Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562754 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921297 5562755 2026-10-21T13:14:18Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელ... 5562755 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. 5mb5iuz1546fc49ld7as0br2rbf7c6e 5562770 5562755 2026-10-21T13:29:43Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562770 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> pk28wpurx1377endzn0oqnv73c9vv7x 5562772 5562770 2026-10-21T13:37:02Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562772 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> h8qnnd9s6s5e0oyonykl09u00i78mjm 5562773 5562772 2026-10-21T13:38:02Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562773 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = * | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> 9w9l3rgr59fypvbzwhvf02m4t9651jt 5562793 5562773 2026-10-21T13:44:34Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562793 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> thh7z4qavgxe6c6yr9tbgq61tnhrprq 5562794 5562793 2026-10-21T13:47:05Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562794 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] ozc2gs477shfpc2yhcei6vpum8x12rm 5562795 5562794 2026-10-21T13:49:19Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562795 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== [[ფაილი:Cannes 2015 25.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|გულარტი 2015 წლის კინო ფესტივალზე]] Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] i6le9klqv0q82n320u2bfaw7xuqpww6 5562796 5562795 2026-10-21T13:51:09Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562796 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== [[ფაილი:Cannes 2015 25.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|გულარტი 2015 წლის კინო ფესტივალზე]] Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> <references /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons}} {{wikiquote}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * {{Models.com}} * {{FMD model}} * {{NYmag model|izabel|goulart}} * {{Style.com model|3588|archived=20140704045751}} * [http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/ Izabel Goulart featured as MODELS.com's Model of the Week] * [https://web.archive.org/web/20080905122044/http://www.askmen.com/celebs/women/models_300/371_izabel_goulart.html Izabel Goulart] profile at Askmen.com * [http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html Izabel Goulart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181209194202/http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html |date=9 December 2018 }} – 2016 amfAR New York Gala in NYC [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] 4ervjewq7siqenguvp70909devv1pqx 5562797 5562796 2026-10-21T13:53:06Z Tinatin kokhreidze55 178881 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5562797 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html პროფილი Models.com-ზე; მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.]</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== [[ფაილი:Cannes 2015 25.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|გულარტი 2015 წლის კინო ფესტივალზე]] Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> <references /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons}} {{wikiquote}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * [http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/ Izabel Goulart featured as MODELS.com's Model of the Week] * [https://web.archive.org/web/20080905122044/http://www.askmen.com/celebs/women/models_300/371_izabel_goulart.html Izabel Goulart] profile at Askmen.com * [http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html Izabel Goulart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181209194202/http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html |date=9 December 2018 }} – 2016 amfAR New York Gala in NYC ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:გულარტი, იზაბლ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] qsl7ljsi7rxifafp6f020l3xu2794pj 5562798 5562797 2026-10-21T13:58:44Z Tinatin kokhreidze55 178881 5562798 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html Profile] at Models.com; retrieved on 16 May 2007.</ref>გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== [[ფაილი:Cannes 2015 25.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|გულარტი 2015 წლის კინო ფესტივალზე]] Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> <references /> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons}} {{wikiquote}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * [http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/ Izabel Goulart featured as MODELS.com's Model of the Week] * [https://web.archive.org/web/20080905122044/http://www.askmen.com/celebs/women/models_300/371_izabel_goulart.html Izabel Goulart] profile at Askmen.com * [http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html Izabel Goulart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181209194202/http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html |date=9 December 2018 }} – 2016 amfAR New York Gala in NYC ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:გულარტი, იზაბლ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] 0l010oc8n7orpd6yx4nz5mp8dda44sr 5563105 5562798 2026-10-21T22:40:55Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5563105 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html Profile] at Models.com; retrieved on 16 May 2007.</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== [[ფაილი:Cannes 2015 25.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|გულარტი 2015 წლის კინო ფესტივალზე]] Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons}} {{wikiquote}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * [http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/ Izabel Goulart featured as MODELS.com's Model of the Week] * [https://web.archive.org/web/20080905122044/http://www.askmen.com/celebs/women/models_300/371_izabel_goulart.html Izabel Goulart] profile at Askmen.com * [http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html Izabel Goulart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181209194202/http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html |date=9 December 2018 }} – 2016 amfAR New York Gala in NYC ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:გულარტი, იზაბლ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] h9qta311i7335o7fnw4kj9tmxn4en3v 5563324 5563105 2026-10-22T11:10:09Z Tinatin kokhreidze55 178881 5563324 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|21|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html Profile] at Models.com; retrieved on 16 May 2007.</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== [[ფაილი:Cannes 2015 25.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|გულარტი 2015 წლის კინო ფესტივალზე]] Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> {{სქოლიო}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons}} {{wikiquote}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * [http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/ Izabel Goulart featured as MODELS.com's Model of the Week] * [https://web.archive.org/web/20080905122044/http://www.askmen.com/celebs/women/models_300/371_izabel_goulart.html Izabel Goulart] profile at Askmen.com * [http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html Izabel Goulart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181209194202/http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html |date=9 December 2018 }} – 2016 amfAR New York Gala in NYC ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გულარტი, იზაბლ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] oif67vy5mfvzydpnvcvhecary1y5fip 0 921298 5562756 2026-10-21T13:14:29Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1896}} '''1896''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენებ... 5562756 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1896}} '''1896''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1896 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1896 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1896 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 0vmcq4ungkz7zf8rz5a2cps2rxqyqoq 5562758 5562756 2026-10-21T13:16:10Z ჯიჯი16 132394 /* მოვლენები */ 5562758 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1896}} '''1896''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[4 ნოემბერი]] — ბრაზილიის მთავრობამ ლეიტენანტ [[მანუელ და სილვა პირეს ფერეირა|მანუელ და სილვა პირეს ფერეირას]] მეთაურობით 100 კაციანი რაზმი გააგზავნა კანუდოსის რეგიონში ინტერვენციისთვის.<ref>[https://tokdehistoria.wordpress.com/tag/war-of-canudos/ TOK de HISTÓRIA: War of Canudos]. Accessed 21 March 2014</ref> * [[21 ნოემბერი]] — დაიწყო [[კანუდოსის ომი]] [[პირის-ფერეირა|პირეს ფერეირას]] მცირე ძალების შეტევით. მათ 500 შეიარაღებული მამაკაცისგან შემდგარმა ჯგუფმა მძაფრი უკუიერიში მიაყენა; ბრაზილიის ძალებმა უკან დაიხიეს მძიმე დანაკარგების განცდის შემდეგ. მათ მოკლეს 150 თავდამსხმელი, რომლებიც შეიარაღებული იყვნენ მხოლოდ მაჩეტეებით, პრიმიტიული შუბებითა და ნაჯახებით.<ref>Cunha, Euclides da. Rebellion in the Backlands. Translated from Portuguese Os Sertões. University of Chicago Press, 1957. {{ISBN|0-226-12444-4}}.</ref> * [[მანუელ ფერას დე კამპოს სალისი]] [[სან-პაულუ|სან-პაულუს]] გუბერნატორი ხდება. ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1896 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1896 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1896 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 2brmdbovyp1p2u0wh6sr7dqs06z2vk3 5562759 5562758 2026-10-21T13:17:39Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562759 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1896}} '''1896''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[4 ნოემბერი]] — ბრაზილიის მთავრობამ ლეიტენანტ [[მანუელ და სილვა პირეს ფერეირა|მანუელ და სილვა პირეს ფერეირას]] მეთაურობით 100 კაციანი რაზმი გააგზავნა კანუდოსის რეგიონში ინტერვენციისთვის.<ref>[https://tokdehistoria.wordpress.com/tag/war-of-canudos/ TOK de HISTÓRIA: War of Canudos]. Accessed 21 March 2014</ref> * [[21 ნოემბერი]] — დაიწყო [[კანუდოსის ომი]] [[პირის-ფერეირა|პირეს ფერეირას]] მცირე ძალების შეტევით. მათ 500 შეიარაღებული მამაკაცისგან შემდგარმა ჯგუფმა მძაფრი უკუიერიში მიაყენა; ბრაზილიის ძალებმა უკან დაიხიეს მძიმე დანაკარგების განცდის შემდეგ. მათ მოკლეს 150 თავდამსხმელი, რომლებიც შეიარაღებული იყვნენ მხოლოდ მაჩეტეებით, პრიმიტიული შუბებითა და ნაჯახებით.<ref>Cunha, Euclides da. Rebellion in the Backlands. Translated from Portuguese Os Sertões. University of Chicago Press, 1957. {{ISBN|0-226-12444-4}}.</ref> * [[მანუელ ფერას დე კამპოს სალისი]] [[სან-პაულუ|სან-პაულუს]] გუბერნატორი ხდება. ==დაბადება== * [[11 მარტი]] — [[ოლივერიუ პინტუ]], ზოოლოგი და ექიმი (გ. [[1981]]) * [[16 აგვისტო]] — [[სირო დე ფრეიტას ვალიე]], იურისტი (გ. [[1969]]) * [[19 აგვისტო]] — [[ალდა გარიდო]], მსახიობი (გ. [[1970]]) * [[20 სექტემბერი]] — [[ედუარდუ გომესი]], პოლიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე (გ. [[1981]])<ref>{{Cite web |url=http://www.rudnei.cunha.nom.br/FAB/en/patrono.html |title=History of the Brazilian Air Force - Marechal-do-Ar Eduardo Gomes |access-date=2013-12-07 |archive-date=2017-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221111709/http://www.rudnei.cunha.nom.br/FAB/en/patrono.html |url-status=dead }}</ref> * [[17 დეკემბერი]] — [[გუსტავუ კორსაო]], რომაულ-კათოლიკური მიმართულების მწერალი (გ. [[1978]]) ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1896 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1896 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1896 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] so3fi3d6etm07tw406mno6ggu03lrdh 5562760 5562759 2026-10-21T13:18:07Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562760 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1896}} '''1896''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[4 ნოემბერი]] — ბრაზილიის მთავრობამ ლეიტენანტ [[მანუელ და სილვა პირეს ფერეირა|მანუელ და სილვა პირეს ფერეირას]] მეთაურობით 100 კაციანი რაზმი გააგზავნა კანუდოსის რეგიონში ინტერვენციისთვის.<ref>[https://tokdehistoria.wordpress.com/tag/war-of-canudos/ TOK de HISTÓRIA: War of Canudos]. Accessed 21 March 2014</ref> * [[21 ნოემბერი]] — დაიწყო [[კანუდოსის ომი]] [[პირის-ფერეირა|პირეს ფერეირას]] მცირე ძალების შეტევით. მათ 500 შეიარაღებული მამაკაცისგან შემდგარმა ჯგუფმა მძაფრი უკუიერიში მიაყენა; ბრაზილიის ძალებმა უკან დაიხიეს მძიმე დანაკარგების განცდის შემდეგ. მათ მოკლეს 150 თავდამსხმელი, რომლებიც შეიარაღებული იყვნენ მხოლოდ მაჩეტეებით, პრიმიტიული შუბებითა და ნაჯახებით.<ref>Cunha, Euclides da. Rebellion in the Backlands. Translated from Portuguese Os Sertões. University of Chicago Press, 1957. {{ISBN|0-226-12444-4}}.</ref> * [[მანუელ ფერას დე კამპოს სალისი]] [[სან-პაულუ|სან-პაულუს]] გუბერნატორი ხდება. ==დაბადება== * [[11 მარტი]] — [[ოლივერიუ პინტუ]], ზოოლოგი და ექიმი (გ. [[1981]]) * [[16 აგვისტო]] — [[სირო დე ფრეიტას ვალიე]], იურისტი (გ. [[1969]]) * [[19 აგვისტო]] — [[ალდა გარიდო]], მსახიობი (გ. [[1970]]) * [[20 სექტემბერი]] — [[ედუარდუ გომესი]], პოლიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე (გ. [[1981]])<ref>{{Cite web |url=http://www.rudnei.cunha.nom.br/FAB/en/patrono.html |title=History of the Brazilian Air Force - Marechal-do-Ar Eduardo Gomes |access-date=2013-12-07 |archive-date=2017-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221111709/http://www.rudnei.cunha.nom.br/FAB/en/patrono.html |url-status=dead }}</ref> * [[17 დეკემბერი]] — [[გუსტავუ კორსაო]], რომაულ-კათოლიკური მიმართულების მწერალი (გ. [[1978]]) ==გარდაცვალება== * [[16 სექტემბერი]] — [[ანტონიუ კარლოს გომესი]], კომპოზიტორი (დ. [[1836]])<ref>Rubem Fonseca - O Selvagem da Ópera, Nova Fronteira 1994.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1896 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1896 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1896 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] bque6yytx8sqgui9jtrc48aavihthtt 1 921299 5562757 2026-10-21T13:14:42Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562757 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 921300 5562761 2026-10-21T13:18:17Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562761 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921301 5562764 2026-10-21T13:23:21Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1897}} '''1897''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენებ... 5562764 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1897}} '''1897''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[6 იანვარი]] — ექსპედიციური ძალები, რომლებიც შედგებოდა 557 ჯარისკაცისა და ოფიცრისგან მაიორ [[ფებრონიუ დე ბრიტუ|ფებრონიუ დე ბრიტუს]] მეთაურობით, თავს ესხმიან კარგად დაცულ სოფელ [[კანუდუსი|კანუდოსს]]. 4 000-ზე მეტ ამბოხებულთან დაპირისპირების შემდეგ, ჯარები იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ.<ref>Cunha, Euclides da. Rebellion in the Backlands. Translated from Portuguese Os Sertões. University Of Chicago Press, 1957. {{ISBN|0-226-12444-4}}.</ref> * [[7 აგვისტო]] — [[ეუკლიდეს და კუნია]] გაემგზავრა სერტანში გაზეთ „O Estado de S. Paulo“-ს ომის კორესპონდენტის სტატუსით. * [[2 ოქტომბერი]] — [[კანუდოსის ომი]] სასტიკად დასრულდა, როდესაც ბრაზილიის არმიის დიდმა ძალებმა აიღეს სოფელი და თითქმის ყველა მცხოვრები ამოხოცეს.<ref>Levine, R.M. ''Vale of Tears: Revisiting the Canudos Massacre in Northeastern Brazil, 1893–1897''. University of California Press, 1995. {{ISBN|0-520-20343-7}}. [http://www.ucpress.edu/books/pages/5807.html Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217051544/http://www.ucpress.edu/books/pages/5807.html |date=17 February 2008 }}.</ref> * [[12 ოქტომბერი]] — შეიქმნა ქალაქი [[ბელუ-ორიზონტი]] და წარმატებით დასრულდა მისი მშენებლობა. * [[5 ნოემბერი]] — [[რიო-დე-ჟანეირო|რიო-დე-ჟანეიროში]], სამხედრო არსენალის (ამჟამად ეროვნული ისტორიული მუზეუმის შენობა) ცერემონიაზე, პრეზიდენტ პრუდენტე დე მორაისზე განხორციელდა თავდასხმის (მკვლელობის) მცდელობა. ==დაბადება== * ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1897 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1897 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1897 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 1s1l59otu3a1w51w6vu6esfim0r2v0e 5562765 5562764 2026-10-21T13:24:55Z ჯიჯი16 132394 /* დაბადება */ 5562765 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1897}} '''1897''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[6 იანვარი]] — ექსპედიციური ძალები, რომლებიც შედგებოდა 557 ჯარისკაცისა და ოფიცრისგან მაიორ [[ფებრონიუ დე ბრიტუ|ფებრონიუ დე ბრიტუს]] მეთაურობით, თავს ესხმიან კარგად დაცულ სოფელ [[კანუდუსი|კანუდოსს]]. 4 000-ზე მეტ ამბოხებულთან დაპირისპირების შემდეგ, ჯარები იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ.<ref>Cunha, Euclides da. Rebellion in the Backlands. Translated from Portuguese Os Sertões. University Of Chicago Press, 1957. {{ISBN|0-226-12444-4}}.</ref> * [[7 აგვისტო]] — [[ეუკლიდეს და კუნია]] გაემგზავრა სერტანში გაზეთ „O Estado de S. Paulo“-ს ომის კორესპონდენტის სტატუსით. * [[2 ოქტომბერი]] — [[კანუდოსის ომი]] სასტიკად დასრულდა, როდესაც ბრაზილიის არმიის დიდმა ძალებმა აიღეს სოფელი და თითქმის ყველა მცხოვრები ამოხოცეს.<ref>Levine, R.M. ''Vale of Tears: Revisiting the Canudos Massacre in Northeastern Brazil, 1893–1897''. University of California Press, 1995. {{ISBN|0-520-20343-7}}. [http://www.ucpress.edu/books/pages/5807.html Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217051544/http://www.ucpress.edu/books/pages/5807.html |date=17 February 2008 }}.</ref> * [[12 ოქტომბერი]] — შეიქმნა ქალაქი [[ბელუ-ორიზონტი]] და წარმატებით დასრულდა მისი მშენებლობა. * [[5 ნოემბერი]] — [[რიო-დე-ჟანეირო|რიო-დე-ჟანეიროში]], სამხედრო არსენალის (ამჟამად ეროვნული ისტორიული მუზეუმის შენობა) ცერემონიაზე, პრეზიდენტ პრუდენტე დე მორაისზე განხორციელდა თავდასხმის (მკვლელობის) მცდელობა. ==დაბადება== * [[6 თებერვალი]] — [[ალბერტუ კავალკანტი]], კინორეჟისორი და პროდიუსერი (გ. [[1982]]) * [[30 აპრილი]] — [[ჰუმბერტო მაურო]], კინორეჟისორი (გ. [[1983]])<ref>[http://www.gildasattic.com/mauro.html Drew, William M. ''Humberto Mauro (1897–1983)'']. Accessed 8 December 2013</ref> * [[7 ივნისი]] — [[ლამპიანიუ]], ყაჩაღი / „კანგასეირო“ (გ. [[1938]])<ref>Chandler, Billy Jaynes (1978). The Bandit King: Lampião of Brazil. Texas A&M University Press. {{ISBN|0-89096-194-8}}.</ref> * [[20 სექტემბერი]] — [[ჰუმბერტო დე ალენკარ კასტელუ ბრანკუ]], პოლიტიკოსი (გ. [[1967]]) * [[4 ნოემბერი]] — [[ოსკარ ლორენსუ ფერნანდესი]], კომპოზიტორი (გ. [[1948]]) ==გარდაცვალება== * ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1897 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1897 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1897 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 8lfdfqk22zdq8tcxgfabw2xxhnkfoky 5562767 5562765 2026-10-21T13:26:18Z ჯიჯი16 132394 /* გარდაცვალება */ 5562767 wikitext text/x-wiki {{ბრაზილია წლების მიხედვით|1897}} '''1897''' წელს [[ბრაზილია]]ში განვითარებული მოვლენები. ==მმართველები== * პრეზიდენტი: [[პრუდენტე დი მორაისი]] * ვიცე-პრეზიდენტი: [[მანუელ ვიტორინო]] ==მოვლენები== * [[6 იანვარი]] — ექსპედიციური ძალები, რომლებიც შედგებოდა 557 ჯარისკაცისა და ოფიცრისგან მაიორ [[ფებრონიუ დე ბრიტუ|ფებრონიუ დე ბრიტუს]] მეთაურობით, თავს ესხმიან კარგად დაცულ სოფელ [[კანუდუსი|კანუდოსს]]. 4 000-ზე მეტ ამბოხებულთან დაპირისპირების შემდეგ, ჯარები იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ.<ref>Cunha, Euclides da. Rebellion in the Backlands. Translated from Portuguese Os Sertões. University Of Chicago Press, 1957. {{ISBN|0-226-12444-4}}.</ref> * [[7 აგვისტო]] — [[ეუკლიდეს და კუნია]] გაემგზავრა სერტანში გაზეთ „O Estado de S. Paulo“-ს ომის კორესპონდენტის სტატუსით. * [[2 ოქტომბერი]] — [[კანუდოსის ომი]] სასტიკად დასრულდა, როდესაც ბრაზილიის არმიის დიდმა ძალებმა აიღეს სოფელი და თითქმის ყველა მცხოვრები ამოხოცეს.<ref>Levine, R.M. ''Vale of Tears: Revisiting the Canudos Massacre in Northeastern Brazil, 1893–1897''. University of California Press, 1995. {{ISBN|0-520-20343-7}}. [http://www.ucpress.edu/books/pages/5807.html Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217051544/http://www.ucpress.edu/books/pages/5807.html |date=17 February 2008 }}.</ref> * [[12 ოქტომბერი]] — შეიქმნა ქალაქი [[ბელუ-ორიზონტი]] და წარმატებით დასრულდა მისი მშენებლობა. * [[5 ნოემბერი]] — [[რიო-დე-ჟანეირო|რიო-დე-ჟანეიროში]], სამხედრო არსენალის (ამჟამად ეროვნული ისტორიული მუზეუმის შენობა) ცერემონიაზე, პრეზიდენტ პრუდენტე დე მორაისზე განხორციელდა თავდასხმის (მკვლელობის) მცდელობა. ==დაბადება== * [[6 თებერვალი]] — [[ალბერტუ კავალკანტი]], კინორეჟისორი და პროდიუსერი (გ. [[1982]]) * [[30 აპრილი]] — [[ჰუმბერტო მაურო]], კინორეჟისორი (გ. [[1983]])<ref>[http://www.gildasattic.com/mauro.html Drew, William M. ''Humberto Mauro (1897–1983)'']. Accessed 8 December 2013</ref> * [[7 ივნისი]] — [[ლამპიანიუ]], ყაჩაღი / „კანგასეირო“ (გ. [[1938]])<ref>Chandler, Billy Jaynes (1978). The Bandit King: Lampião of Brazil. Texas A&M University Press. {{ISBN|0-89096-194-8}}.</ref> * [[20 სექტემბერი]] — [[ჰუმბერტო დე ალენკარ კასტელუ ბრანკუ]], პოლიტიკოსი (გ. [[1967]]) * [[4 ნოემბერი]] — [[ოსკარ ლორენსუ ფერნანდესი]], კომპოზიტორი (გ. [[1948]]) ==გარდაცვალება== * [[1 იანვარი]] — [[ადოლფუ კამინია]], ნატურალისტი რომანისტი (დ. [[1867]]; ტუბერკულოზი)<ref>[http://www.cervantesvirtual.com/portal/FBN/biografias/adolfo_caminha/index.shtml Caminha's biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070528032752/http://www.cervantesvirtual.com/portal/FBN/biografias/adolfo_caminha/index.shtml |date=28 May 2007 }} {{in lang|pt}}</ref> * [[4 მარტი]] — [[ანტონიუ მორეირა სეზარი]], არმიის პოლკოვნიკი, დაიღუპა ბრძოლაში * [[22 სექტემბერი]] — [[ანტონიუ კონსელიეირუ]], რელიგიური ლიდერი, ქადაგი და სოფელ [[კანუდუსი|კანუდოსის]] დამფუძნებელი (დ. [[1830]]; დიზენტერია)<ref>[[Euclides da Cunha|CUNHA, Euclides da]]. ''[[Rebellion in the Backlands]]''. Transl. [[Samuel Putnam]]. Chicago: Phoenix Books, 1944</ref> * [[13 ნოემბერი]] — [[ფრანსისკუ დე პაულა ნეი]], პოეტი და ჟურნალისტი (დ. [[1858]]) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{წლები ბრაზილიაში}} [[კატეგორია:1897 წელი ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:1897 წელი ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:1897 წელი სამხრეთ ამერიკაში]] [[კატეგორია:1890-იანი წლები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის წლები ბრაზილიაში]] 7dhbjwr6sc4a4jrvliswil747de23eo 1 921302 5562768 2026-10-21T13:26:27Z ჯიჯი16 132394 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562768 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921303 5562787 2026-10-21T13:43:17Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2000-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 5562787 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2000-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:2000-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] iwyuvobi4znc1j4zxcbu9s0k5d3t3l7 14 921304 5562788 2026-10-21T13:43:19Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 5562788 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2010-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:2010-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] jk80ez6okrt7p7w6vyk4ebipx88g3mw 14 921305 5562789 2026-10-21T13:43:21Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:2020-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:2020-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 5562789 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:2020-იანი წლები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XXI საუკუნე ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:ათწლეულები ბრაზილიაში]] [[კატეგორია:2020-იანი წლები სამხრეთ ამერიკაში]] 88bmas658y701fv3hkrmzziyh727pum 15 921306 5562790 2026-10-21T13:43:45Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562790 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 921307 5562791 2026-10-21T13:43:48Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562791 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 15 921308 5562792 2026-10-21T13:43:51Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562792 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921309 5562799 2026-10-21T14:02:08Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 19 | სურათი = NGC_34_PanS.jpg | წარწერა = NGC 19 ვეშაპის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 19}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sc | ტიპი2 = სპირალუ... 5562799 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 19 | სურათი = NGC_34_PanS.jpg | წარწერა = NGC 19 ვეშაპის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 19}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|6.541}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|12|06|27.662}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.019617|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6332|10|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|6492|12|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|267|81.75 ± 5.73}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.4<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|0.8|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|177|54.38}} | თანავარსკვლავედი = [[ვეშაპის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1886]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 34, Mrk 938, VV 850, PGC 781 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cetus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 208px; top: 103px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 19''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ვეშაპის თანავარსკვლავედი|ვეშაპის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|267|81.75 ± 5.73}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.4; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|177|54.38}}, კუთხური — {{val|2.1|×|0.8|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1886]] წელს. ==ნომერი ახალ საერთო კატალოგში== NGC 17 და NGC 34 კატალოგში შეიყვანეს შესაბამისად ფრენკ მიულერმა და [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1886]] წელს. ორი მამაკაცის დაკვირვებებს შორის პოზიციონირების ნახევარი გრადუსის სხვაობამ განაპირობა ის, რომ როდესაც [[ჯონ ლუის ემილ დრეიერი|ჯონ დრეიერმა]] შექმნა [[ახალი საერთო კატალოგი]], მან ისინი ცალკეულ ობიექტებად ჩამოთვალა.<ref name="Seligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1–49|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#34|website=cseligman.com|access-date=6 January 2017}}</ref> [[1900]] წელს [[ჰერბერტ ჰაუ]]მ შენიშნა შეუსაბამობა; დრეიერმა ცვლილება შეიტანა NGC-ის მეორე გამოცემაში 1910 წელს.<ref>{{cite journal|last1=Dreyer|first1=J.L.E.|title=Second Index Catalogue of Nebulæ and Clusters of Stars, containing objects found in the years 1895 to 1907; with Notes and Corrections to the New General Catalogue and to the Index Catalogue for 1888–94.|journal=Memoirs of the Royal Astronomical Society|date=1910|volume=59|page=186|bibcode=1910MmRAS..59..105D}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 17}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0017 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+17&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ვეშაპის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0019]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] 76fop59xml8qypmbhgt4sff91iy2xw3 5562801 5562799 2026-10-21T14:03:58Z Surprizi 14671 5562801 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 19 | სურათი = NGC_34_PanS.jpg | წარწერა = NGC 19 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 19}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|6.541}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|12|06|27.662}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.019617|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6332|10|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|6492|12|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|267|81.75 ± 5.73}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.4<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|0.8|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|177|54.38}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1886]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 34, Mrk 938, VV 850, PGC 781 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cetus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 208px; top: 103px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 19''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|267|81.75 ± 5.73}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.4; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|177|54.38}}, კუთხური — {{val|2.1|×|0.8|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1886]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 19}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0019 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+19&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0019]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] k5etezi2jtnfjdwji18e3kp33r88zl0 5562804 5562801 2026-10-21T14:13:30Z Surprizi 14671 5562804 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 19 | სურათი = NGC_0019_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 19 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 19}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(r)bc, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|40.867}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|32|58|58.633}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015971|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4788|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4968|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|215|65.85 ± 4.62}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|73.3|22.48}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1885]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00080+3242, UGC 98, MCG +05-01-046, PGC 759, CGCG 499-065 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 19''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|215|65.85 ± 4.62}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|73.3|22.48}}, კუთხური — {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1885]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 19}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0019 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+19&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0019]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] 8fs2084ve1i6oy824pcnsphzn1gc59x 5562896 5562804 2026-10-21T16:57:23Z Surprizi 14671 5562896 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 19 | სურათი = NGC_0019_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 19 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 19}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(r)bc, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|40.867}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|32|58|58.633}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015971|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4788|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4968|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|215|65.85 ± 4.62}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|73.3|22.48}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.21<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1885]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00080+3242, UGC 98, MCG +05-01-046, PGC 759, CGCG 499-065 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 19''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|215|65.85 ± 4.62}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|73.3|22.48}}, კუთხური — {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1885]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 19}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0019 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+19&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC19 NGC19] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0019]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] tmgmrq7v3zu9cc3lljxr8fklh3zwfq4 5562897 5562896 2026-10-21T16:57:58Z Surprizi 14671 5562897 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 19 | სურათი = NGC_0019_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 19 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 19}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(r)bc, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|40.867}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|32|58|58.633}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015971|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4788|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4968|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|215|65.85 ± 4.62}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|73.3|22.48}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.21<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1885]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00080+3242, UGC 98, MCG +05-01-046, PGC 759, CGCG 499-065 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 19''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|215|65.85 ± 4.62}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.21); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|73.3|22.48}}, კუთხური — {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1885]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 19}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0019 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+19&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC19 NGC19] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0019]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] l5elboxl69jy5xbhs30zvqpq7ke04a8 1 921310 5562800 2026-10-21T14:02:49Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562800 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921311 5562802 2026-10-21T14:10:58Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5562802 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 14:10, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) ajwsosta35zswhoepn6220ij9z2al14 5562813 5562802 2026-10-21T14:29:14Z Jaba1977 3604 5562813 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 14:10, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) ==გაფრთხილება ვანდალიზმის შესახებ== {{ვანდალი/ძირი}}— [[მომხმარებელი:Jaba1977|<span style="color:#006400;">'''''Wiki -'''''</span>]] [[მომხმარებელი განხილვა:Jaba1977|<span style="color:#006400">'''''ჯაბა'''''</span>]] 14:29, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) 2rmk8nyh3tvzv1yii2nl38h0h2pymiz 2 921313 5562815 2026-10-21T14:34:24Z Sani939 170886 მომხმარებელმა Sani939 გვერდი „[[მომხმარებელი:Sani939/მონახაზი]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[მომხმარებელი:დოდო (დარეჯან) ცინცაძე]]“: გვერდის სახელთა საერთო სივრცეში გადატანა: ბიოგრაფიული მონახაზის ძირითად სივრცეში გადატანა 5562815 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[მომხმარებელი:დოდო (დარეჯან) ცინცაძე]] sck71jeqyg45rxax16u6ef8u2rc0lkd 0 921317 5562825 2026-10-21T14:48:48Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(r)bc, SBbc | ტიპი2 =... 5562825 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(r)bc, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|40.867}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|32|58|58.633}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015971|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4788|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4968|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|215|65.85 ± 4.62}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|73.3|22.48}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1885]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00080+3242, UGC 98, MCG +05-01-046, PGC 759, CGCG 499-065 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|215|65.85 ± 4.62}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|73.3|22.48}}, კუთხური — {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1885]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 19}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0019 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+19&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0019]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] snnv5uid1i8azfeexk04063l1p3r7ra 5562831 5562825 2026-10-21T15:06:59Z Surprizi 14671 5562831 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00080+3242, UGC 98, MCG +05-01-046, PGC 759, CGCG 499-065 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 21}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0021 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+21&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0021]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] qk8j3juay64jx9ca20h9bxl01l1lgzr 5562832 5562831 2026-10-21T15:08:19Z Surprizi 14671 5562832 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00080+3242, UGC 98, MCG +05-01-046, PGC 759, CGCG 499-065 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 21}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0021 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+21&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0021]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] scfl3106627hp04if1j79dnwllt7jal 5562833 5562832 2026-10-21T15:09:08Z Surprizi 14671 5562833 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00082+3304, NGC 29, UGC 100, MCG +05-01-048, PGC 767, CGCG 499-066 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 21}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0021 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+21&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0021]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] 5lwpcd2sochzjvzpyt5hbrawsdf3xhn 5562894 5562833 2026-10-21T16:54:26Z Surprizi 14671 5562894 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.81<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00082+3304, NGC 29, UGC 100, MCG +05-01-048, PGC 767, CGCG 499-066 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 21}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0021 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+21&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC21 NGC21] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0021]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] p93euig9yn7fkisel4prwykayze93d7 5562895 5562894 2026-10-21T16:55:06Z Surprizi 14671 5562895 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.81<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00082+3304, NGC 29, UGC 100, MCG +05-01-048, PGC 767, CGCG 499-066 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.81); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 21}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0021 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+21&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC21 NGC21] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0021]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] qo6crbb069jgmij3evwlg8n0wrvkakj 1 921318 5562826 2026-10-21T14:49:30Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562826 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921319 5562827 2026-10-21T14:50:48Z Surprizi 14671 გადამისამართება გვერდზე „[[NGC 21]]“ 5562827 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[NGC 21]] b74wkpyj61o5kuf6c7xr8qj41oh40nt 0 921321 5562843 2026-10-21T15:47:13Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი =... 5562843 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[უილკოქსი (არიზონა)|უილკოქსი]], [[არიზონა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 48,66 კმ² | დაარსდა = [[18 აპრილი]], [[1924]] | visitation_num = | visitation_year = | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Chiricahua National Park}}) — 93fwg5i1mnipjcgyzswplxmaig6cvmj 5562844 5562843 2026-10-21T15:49:45Z Jaba1977 3604 5562844 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[უილკოქსი (არიზონა)|უილკოქსი]], [[არიზონა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 48,66 კმ² | დაარსდა = [[18 აპრილი]], [[1924]] | visitation_num = | visitation_year = | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Chiricahua National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს [[ეროვნული პარკი]], რომელიც [[არიზონა|არიზონის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩირიკაუის მთებში მდებარეობს. თავდაპირველად, [[1924]] წლის 18 აპრილს, იგი დაარსდა როგორც ჩირიკაუის ეროვნული მონუმენტი, რათა დაეცვათ ტერიტორიაზე არსებული ვრცელი სვეტისებრი კლდეები და დაბალანსებული კლდოვანი წარმონაქმნები. [[2026]] წლის 20 ოქტომბერს მას ქვეყნის 64-ე ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |last=Brean |first=Henry |date=2026-10-02 |title=Chiricahua poised to become Arizona’s fourth national park |url=https://tucson.com/news/local/environment/article_7c6cc7ef-88c8-47c1-9fc0-98e929e7d477.html |access-date=2026-10-02 |website=Arizona Daily Star |language=en}}</ref> ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ასევე დაცულია ფარავეის რანჩო, რომელიც ერთ დროს შვედ ემიგრანტებს, ნილ და ემა ერიქსონებს ეკუთვნოდათ.<ref>{{cite web |title=Chiricahua National Monument: Nature & Science |publisher=National Park Service |url=https://www.nps.gov/chir/learn/nature/index.htm |access-date=2011-07-03}}</ref> პარკის 85 %-ზე მეტი დაცულია, როგორც ჩირიკაუის ველური ბუნების ზონა.<ref>{{Cite web|url=https://wilderness.net/visit-wilderness/default.php|title=Wilderness Connect|website=wilderness.net|language=en|access-date=2019-08-31}}</ref> l6ys1uhj5hx9x6feeyfd9o7byo4lik0 5562845 5562844 2026-10-21T15:49:58Z Jaba1977 3604 5562845 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[უილკოქსი (არიზონა)|უილკოქსი]], [[არიზონა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 48,66 კმ² | დაარსდა = [[18 აპრილი]], [[1924]] | visitation_num = | visitation_year = | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Chiricahua National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს [[ეროვნული პარკი]], რომელიც [[არიზონა|არიზონის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩირიკაუის მთებში მდებარეობს. თავდაპირველად, [[1924]] წლის 18 აპრილს, იგი დაარსდა როგორც ჩირიკაუის ეროვნული მონუმენტი, რათა დაეცვათ ტერიტორიაზე არსებული ვრცელი სვეტისებრი კლდეები და დაბალანსებული კლდოვანი წარმონაქმნები. [[2026]] წლის 20 ოქტომბერს მას ქვეყნის 64-ე ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |last=Brean |first=Henry |date=2026-10-02 |title=Chiricahua poised to become Arizona’s fourth national park |url=https://tucson.com/news/local/environment/article_7c6cc7ef-88c8-47c1-9fc0-98e929e7d477.html |access-date=2026-10-02 |website=Arizona Daily Star |language=en}}</ref> ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ასევე დაცულია ფარავეის რანჩო, რომელიც ერთ დროს შვედ ემიგრანტებს, ნილ და ემა ერიქსონებს ეკუთვნოდათ.<ref>{{cite web |title=Chiricahua National Monument: Nature & Science |publisher=National Park Service |url=https://www.nps.gov/chir/learn/nature/index.htm |access-date=2011-07-03}}</ref> პარკის 85 %-ზე მეტი დაცულია, როგორც ჩირიკაუის ველური ბუნების ზონა.<ref>{{Cite web|url=https://wilderness.net/visit-wilderness/default.php|title=Wilderness Connect|website=wilderness.net|language=en|access-date=2019-08-31}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} m3prv0a82dwy8m09h38ycumfo9kd3iw 5562846 5562845 2026-10-21T15:50:09Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562846 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[უილკოქსი (არიზონა)|უილკოქსი]], [[არიზონა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 48,66 კმ² | დაარსდა = [[18 აპრილი]], [[1924]] | visitation_num = | visitation_year = | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Chiricahua National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს [[ეროვნული პარკი]], რომელიც [[არიზონა|არიზონის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩირიკაუის მთებში მდებარეობს. თავდაპირველად, [[1924]] წლის 18 აპრილს, იგი დაარსდა როგორც ჩირიკაუის ეროვნული მონუმენტი, რათა დაეცვათ ტერიტორიაზე არსებული ვრცელი სვეტისებრი კლდეები და დაბალანსებული კლდოვანი წარმონაქმნები. [[2026]] წლის 20 ოქტომბერს მას ქვეყნის 64-ე ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |last=Brean |first=Henry |date=2026-10-02 |title=Chiricahua poised to become Arizona’s fourth national park |url=https://tucson.com/news/local/environment/article_7c6cc7ef-88c8-47c1-9fc0-98e929e7d477.html |access-date=2026-10-02 |website=Arizona Daily Star |language=en}}</ref> ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ასევე დაცულია ფარავეის რანჩო, რომელიც ერთ დროს შვედ ემიგრანტებს, ნილ და ემა ერიქსონებს ეკუთვნოდათ.<ref>{{cite web |title=Chiricahua National Monument: Nature & Science |publisher=National Park Service |url=https://www.nps.gov/chir/learn/nature/index.htm |access-date=2011-07-03}}</ref> პარკის 85 %-ზე მეტი დაცულია, როგორც ჩირიკაუის ველური ბუნების ზონა.<ref>{{Cite web|url=https://wilderness.net/visit-wilderness/default.php|title=Wilderness Connect|website=wilderness.net|language=en|access-date=2019-08-31}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] rpd0k1ip8smcn5u4u4v3ga1h2n695sp 5562847 5562846 2026-10-21T15:51:27Z Jaba1977 3604 5562847 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[უილკოქსი (არიზონა)|უილკოქსი]], [[არიზონა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 48,66 კმ² | დაარსდა = [[18 აპრილი]], [[1924]] | visitation_num = | visitation_year = | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Chiricahua National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს [[ეროვნული პარკი]], რომელიც [[არიზონა|არიზონის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩირიკაჩუის მთებში მდებარეობს. თავდაპირველად, [[1924]] წლის 18 აპრილს, იგი დაარსდა როგორც ჩირიკაუის ეროვნული მონუმენტი, რათა დაეცვათ ტერიტორიაზე არსებული ვრცელი სვეტისებრი კლდეები და დაბალანსებული კლდოვანი წარმონაქმნები. [[2026]] წლის 20 ოქტომბერს მას ქვეყნის 64-ე ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |last=Brean |first=Henry |date=2026-10-02 |title=Chiricahua poised to become Arizona’s fourth national park |url=https://tucson.com/news/local/environment/article_7c6cc7ef-88c8-47c1-9fc0-98e929e7d477.html |access-date=2026-10-02 |website=Arizona Daily Star |language=en}}</ref> ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ასევე დაცულია ფარავეის რანჩო, რომელიც ერთ დროს შვედ ემიგრანტებს, ნილ და ემა ერიქსონებს ეკუთვნოდათ.<ref>{{cite web |title=Chiricahua National Monument: Nature & Science |publisher=National Park Service |url=https://www.nps.gov/chir/learn/nature/index.htm |access-date=2011-07-03}}</ref> პარკის 85 %-ზე მეტი დაცულია, როგორც ჩირიკაჩუის ველური ბუნების ზონა.<ref>{{Cite web|url=https://wilderness.net/visit-wilderness/default.php|title=Wilderness Connect|website=wilderness.net|language=en|access-date=2019-08-31}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] ovpbybntwi7ordxhx13u6ckcpewomo7 5562848 5562847 2026-10-21T15:53:28Z Jaba1977 3604 მომხმარებელმა Jaba1977 გვერდი „[[ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[ჩირიკაუის ეროვნული პარკი]]“ 5562847 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[უილკოქსი (არიზონა)|უილკოქსი]], [[არიზონა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 48,66 კმ² | დაარსდა = [[18 აპრილი]], [[1924]] | visitation_num = | visitation_year = | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ჩირიკაჩუის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Chiricahua National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს [[ეროვნული პარკი]], რომელიც [[არიზონა|არიზონის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩირიკაჩუის მთებში მდებარეობს. თავდაპირველად, [[1924]] წლის 18 აპრილს, იგი დაარსდა როგორც ჩირიკაუის ეროვნული მონუმენტი, რათა დაეცვათ ტერიტორიაზე არსებული ვრცელი სვეტისებრი კლდეები და დაბალანსებული კლდოვანი წარმონაქმნები. [[2026]] წლის 20 ოქტომბერს მას ქვეყნის 64-ე ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |last=Brean |first=Henry |date=2026-10-02 |title=Chiricahua poised to become Arizona’s fourth national park |url=https://tucson.com/news/local/environment/article_7c6cc7ef-88c8-47c1-9fc0-98e929e7d477.html |access-date=2026-10-02 |website=Arizona Daily Star |language=en}}</ref> ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ასევე დაცულია ფარავეის რანჩო, რომელიც ერთ დროს შვედ ემიგრანტებს, ნილ და ემა ერიქსონებს ეკუთვნოდათ.<ref>{{cite web |title=Chiricahua National Monument: Nature & Science |publisher=National Park Service |url=https://www.nps.gov/chir/learn/nature/index.htm |access-date=2011-07-03}}</ref> პარკის 85 %-ზე მეტი დაცულია, როგორც ჩირიკაჩუის ველური ბუნების ზონა.<ref>{{Cite web|url=https://wilderness.net/visit-wilderness/default.php|title=Wilderness Connect|website=wilderness.net|language=en|access-date=2019-08-31}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] ovpbybntwi7ordxhx13u6ckcpewomo7 5562852 5562848 2026-10-21T15:54:16Z Jaba1977 3604 5562852 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ჩირიკაუის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = V | label = | სურათი = Chiricahua_stone_columns.jpg | მდებარეობა = [[კოჩისი (ოლქი)|კოჩისი]], [[არიზონა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[უილკოქსი (არიზონა)|უილკოქსი]], [[არიზონა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 48,66 კმ² | დაარსდა = [[18 აპრილი]], [[1924]] | visitation_num = | visitation_year = | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ჩირიკაუის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Chiricahua National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს [[ეროვნული პარკი]], რომელიც [[არიზონა|არიზონის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩირიკაუის მთებში მდებარეობს. თავდაპირველად, [[1924]] წლის 18 აპრილს, იგი დაარსდა როგორც ჩირიკაუის ეროვნული მონუმენტი, რათა დაეცვათ ტერიტორიაზე არსებული ვრცელი სვეტისებრი კლდეები და დაბალანსებული კლდოვანი წარმონაქმნები. [[2026]] წლის 20 ოქტომბერს მას ქვეყნის 64-ე ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა.<ref>{{Cite web |last=Brean |first=Henry |date=2026-10-02 |title=Chiricahua poised to become Arizona’s fourth national park |url=https://tucson.com/news/local/environment/article_7c6cc7ef-88c8-47c1-9fc0-98e929e7d477.html |access-date=2026-10-02 |website=Arizona Daily Star |language=en}}</ref> ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ასევე დაცულია ფარავეის რანჩო, რომელიც ერთ დროს შვედ ემიგრანტებს, ნილ და ემა ერიქსონებს ეკუთვნოდათ.<ref>{{cite web |title=Chiricahua National Monument: Nature & Science |publisher=National Park Service |url=https://www.nps.gov/chir/learn/nature/index.htm |access-date=2011-07-03}}</ref> პარკის 85 %-ზე მეტი დაცულია, როგორც ჩირიკაუის ველური ბუნების ზონა.<ref>{{Cite web|url=https://wilderness.net/visit-wilderness/default.php|title=Wilderness Connect|website=wilderness.net|language=en|access-date=2019-08-31}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] 1vhxkko85kcbgt5eimcgr2ao4ha32vn 1 921323 5562851 2026-10-21T15:53:54Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562851 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921324 5562853 2026-10-21T16:09:02Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = II | label = | სურათი = Inspiration_Point_Bryce_Canyon_November_2018_panorama.jpg | მდებარეობა = [[გარფილდი (ოლქი)|გარფილდი]] და კეინის ოლქ... 5562853 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = II | label = | სურათი = Inspiration_Point_Bryce_Canyon_November_2018_panorama.jpg | მდებარეობა = [[გარფილდი (ოლქი)|გარფილდი]] და [[კეინის ოლქი (იუტა)|კეინი]], [[იუტა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[ტროპიკი (იუტა)|ტროპიკი]], [[იუტა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 145,02 კმ² | დაარსდა = [[25 თებერვალი]], [[1928]] | visitation_num = 2 498 075 | visitation_year = 2024 | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Bryce Canyon National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ეროვნული პარკი, რომელიც [[იუტა]]ს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. პარკის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ბრაის-კანიონი, რომელიც, თავისი სახელწოდების მიუხედავად, კანიონს არ წარმოადგენს — იგი [[პაუნსოგუნტის პლატო]]ს აღმოსავლეთ მხარეს განლაგებული გიგანტური ბუნებრივი ამფითეატრების ერთობლიობაა. ბრაისი გამორჩეულია გეოლოგიური წარმონაქმნებით, რომლებსაც ჰუდუებს უწოდებენ და რომლებიც მდინარეული და ტბიური დანალექი ქანების ყინვური გამოფიტვისა და [[ეროზია|ეროზიის]] შედეგად ჩამოყალიბდა. კლდეების წითელი, ნარინჯისფერი და თეთრი ფერები პარკის დამთვალიერებლებისთვის განსაკუთრებულ ხედებს ქმნის. ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი ბევრად უფრო პატარაა და ბევრად უფრო მაღალ სიმაღლეზე მდებარეობს, ვიდრე მეზობელი [[ზაიონის ეროვნული პარკი]]. ბრაისის ქედის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 400-დან 2 700 მეტრამდე მერყეობს. jj5dmsmfnmtj2yjrblw6iwkjaeka61x 5562855 5562853 2026-10-21T16:13:39Z Jaba1977 3604 5562855 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = II | label = | სურათი = Inspiration_Point_Bryce_Canyon_November_2018_panorama.jpg | მდებარეობა = [[გარფილდი (ოლქი)|გარფილდი]] და [[კეინის ოლქი (იუტა)|კეინი]], [[იუტა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[ტროპიკი (იუტა)|ტროპიკი]], [[იუტა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 145,02 კმ² | დაარსდა = [[25 თებერვალი]], [[1928]] | visitation_num = 2 498 075 | visitation_year = 2024 | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Bryce Canyon National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ეროვნული პარკი, რომელიც [[იუტა]]ს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. პარკის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ბრაის-კანიონი, რომელიც, თავისი სახელწოდების მიუხედავად, კანიონს არ წარმოადგენს — იგი [[პაუნსოგუნტის პლატო]]ს აღმოსავლეთ მხარეს განლაგებული გიგანტური ბუნებრივი ამფითეატრების ერთობლიობაა. ბრაისი გამორჩეულია გეოლოგიური წარმონაქმნებით, რომლებსაც ჰუდუებს უწოდებენ და რომლებიც მდინარეული და ტბიური დანალექი ქანების ყინვური გამოფიტვისა და [[ეროზია|ეროზიის]] შედეგად ჩამოყალიბდა. კლდეების წითელი, ნარინჯისფერი და თეთრი ფერები პარკის დამთვალიერებლებისთვის განსაკუთრებულ ხედებს ქმნის. ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი ბევრად უფრო პატარაა და ბევრად უფრო მაღალ სიმაღლეზე მდებარეობს, ვიდრე მეზობელი [[ზაიონის ეროვნული პარკი]]. ბრაისის ქედის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 400-დან 2 700 მეტრამდე მერყეობს. ეს ტერიტორია გარფილდისა<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49017_garfield/DC20BLK_C49017.pdf |title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Garfield County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=35 (PDF p. 34/47)}}</ref> და კეინის კოორდინატორულ ოლქებში<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49025_kane/DC20BLK_C49025.pdf|title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Kane County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=4 (PDF pp. 5/54)}}</ref> (საგრაფოებში) ვრცელდება. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] 50-იან წლებში იგი [[მორმონიზმი|მორმონმა]] პიონერებმა დაასახლეს, ხოლო სახელი [[ებენეზერ ბრაისი]]ს პატივსაცემად ეწოდა, რომელმაც ამ მიდამოებში სახლ-კარი [[1874]] წელს მოაწყო.<ref name="Kiver1999p523">{{Harvard citation no brackets|Kiver|1999|p=523}}</ref> პრეზიდენტმა [[უორენ გამალიელ ჰარდინგი|უორენ ჰარდინგმა]] ტერიტორიას თავდაპირველად, 1923 წელს, ეროვნული მონუმენტის სტატუსი მიანიჭა, ხოლო კონგრესის მიერ [[1928]] წელს იგი ეროვნულ პარკად გადაკეთდა. პარკი 145,02 კვ. კმ (35,835 აკრი / 55.992 კვ. მილი) ფართობს მოიცავს და, ძირითადად თავისი შედარებით მოშორებული მდებარეობის გამო, ბევრად ნაკლებ ვიზიტორს მასპინძლობს, ვიდრე ზაიონის ეროვნული პარკი (თითქმის 4,3 მილიონი 2016 წელს) ან დიდი კანიონის ეროვნული პარკი (თითქმის 6 მილიონი 2016 წელს). 2024 წელს ბრაის-კანიონს თითქმის 2,5 მილიონი ვიზიტორი ეწვია. პარკი სამ ეკოლოგიურ ზონას მოიცავს, სადაც ტყეები და მდელოები მრავალფეროვან ცხოველთა სამყაროს უზრუნველყოფს. პარკში ბინადრობს მცენარეთა 1000 სახეობა, ძუძუმწოვრების 59 სახეობა და ფრინველთა სულ მცირე 100 სახეობა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} gpxvqe4ec0kyc1mh2c5p20f3yyzn0ht 5562856 5562855 2026-10-21T16:13:52Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562856 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = II | label = | სურათი = Inspiration_Point_Bryce_Canyon_November_2018_panorama.jpg | მდებარეობა = [[გარფილდი (ოლქი)|გარფილდი]] და [[კეინის ოლქი (იუტა)|კეინი]], [[იუტა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[ტროპიკი (იუტა)|ტროპიკი]], [[იუტა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 145,02 კმ² | დაარსდა = [[25 თებერვალი]], [[1928]] | visitation_num = 2 498 075 | visitation_year = 2024 | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Bryce Canyon National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ეროვნული პარკი, რომელიც [[იუტა]]ს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. პარკის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ბრაის-კანიონი, რომელიც, თავისი სახელწოდების მიუხედავად, კანიონს არ წარმოადგენს — იგი [[პაუნსოგუნტის პლატო]]ს აღმოსავლეთ მხარეს განლაგებული გიგანტური ბუნებრივი ამფითეატრების ერთობლიობაა. ბრაისი გამორჩეულია გეოლოგიური წარმონაქმნებით, რომლებსაც ჰუდუებს უწოდებენ და რომლებიც მდინარეული და ტბიური დანალექი ქანების ყინვური გამოფიტვისა და [[ეროზია|ეროზიის]] შედეგად ჩამოყალიბდა. კლდეების წითელი, ნარინჯისფერი და თეთრი ფერები პარკის დამთვალიერებლებისთვის განსაკუთრებულ ხედებს ქმნის. ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი ბევრად უფრო პატარაა და ბევრად უფრო მაღალ სიმაღლეზე მდებარეობს, ვიდრე მეზობელი [[ზაიონის ეროვნული პარკი]]. ბრაისის ქედის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 400-დან 2 700 მეტრამდე მერყეობს. ეს ტერიტორია გარფილდისა<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49017_garfield/DC20BLK_C49017.pdf |title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Garfield County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=35 (PDF p. 34/47)}}</ref> და კეინის კოორდინატორულ ოლქებში<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49025_kane/DC20BLK_C49025.pdf|title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Kane County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=4 (PDF pp. 5/54)}}</ref> (საგრაფოებში) ვრცელდება. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] 50-იან წლებში იგი [[მორმონიზმი|მორმონმა]] პიონერებმა დაასახლეს, ხოლო სახელი [[ებენეზერ ბრაისი]]ს პატივსაცემად ეწოდა, რომელმაც ამ მიდამოებში სახლ-კარი [[1874]] წელს მოაწყო.<ref name="Kiver1999p523">{{Harvard citation no brackets|Kiver|1999|p=523}}</ref> პრეზიდენტმა [[უორენ გამალიელ ჰარდინგი|უორენ ჰარდინგმა]] ტერიტორიას თავდაპირველად, 1923 წელს, ეროვნული მონუმენტის სტატუსი მიანიჭა, ხოლო კონგრესის მიერ [[1928]] წელს იგი ეროვნულ პარკად გადაკეთდა. პარკი 145,02 კვ. კმ (35,835 აკრი / 55.992 კვ. მილი) ფართობს მოიცავს და, ძირითადად თავისი შედარებით მოშორებული მდებარეობის გამო, ბევრად ნაკლებ ვიზიტორს მასპინძლობს, ვიდრე ზაიონის ეროვნული პარკი (თითქმის 4,3 მილიონი 2016 წელს) ან დიდი კანიონის ეროვნული პარკი (თითქმის 6 მილიონი 2016 წელს). 2024 წელს ბრაის-კანიონს თითქმის 2,5 მილიონი ვიზიტორი ეწვია. პარკი სამ ეკოლოგიურ ზონას მოიცავს, სადაც ტყეები და მდელოები მრავალფეროვან ცხოველთა სამყაროს უზრუნველყოფს. პარკში ბინადრობს მცენარეთა 1000 სახეობა, ძუძუმწოვრების 59 სახეობა და ფრინველთა სულ მცირე 100 სახეობა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] mwrqg8hkpsc6xkxsfrbnu1widce533y 5562859 5562856 2026-10-21T16:15:55Z Jaba1977 3604 5562859 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = II | label = | სურათი = Inspiration_Point_Bryce_Canyon_November_2018_panorama.jpg | მდებარეობა = [[გარფილდი (ოლქი)|გარფილდი]] და [[კეინის ოლქი (იუტა)|კეინი]], [[იუტა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[ტროპიკი (იუტა)|ტროპიკი]], [[იუტა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 145,02 კმ² | დაარსდა = [[25 თებერვალი]], [[1928]] | visitation_num = 2 498 075 | visitation_year = 2024 | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Bryce Canyon National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ეროვნული პარკი, რომელიც [[იუტა]]ს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. პარკის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ბრაის-კანიონი, რომელიც, თავისი სახელწოდების მიუხედავად, კანიონს არ წარმოადგენს — იგი [[პაუნსოგუნტის პლატო]]ს აღმოსავლეთ მხარეს განლაგებული გიგანტური ბუნებრივი ამფითეატრების ერთობლიობაა. ბრაისი გამორჩეულია გეოლოგიური წარმონაქმნებით, რომლებსაც ჰუდუებს უწოდებენ და რომლებიც მდინარეული და ტბიური დანალექი ქანების ყინვური გამოფიტვისა და [[ეროზია|ეროზიის]] შედეგად ჩამოყალიბდა. კლდეების წითელი, ნარინჯისფერი და თეთრი ფერები პარკის დამთვალიერებლებისთვის განსაკუთრებულ ხედებს ქმნის. ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი ბევრად უფრო პატარაა და ბევრად უფრო მაღალ სიმაღლეზე მდებარეობს, ვიდრე მეზობელი [[ზაიონის ეროვნული პარკი]]. ბრაისის ქედის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 400-დან 2 700 მეტრამდე მერყეობს. ეს ტერიტორია გარფილდისა<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49017_garfield/DC20BLK_C49017.pdf |title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Garfield County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=35 (PDF p. 34/47)}}</ref> და კეინის კოორდინატორულ ოლქებში<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49025_kane/DC20BLK_C49025.pdf|title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Kane County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=4 (PDF pp. 5/54)}}</ref> (საგრაფოებში) ვრცელდება. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] 50-იან წლებში იგი [[მორმონიზმი|მორმონმა]] პიონერებმა დაასახლეს, ხოლო სახელი [[ებენეზერ ბრაისი]]ს პატივსაცემად ეწოდა, რომელმაც ამ მიდამოებში სახლ-კარი [[1874]] წელს მოაწყო.<ref name="Kiver1999p523">{{Harvard citation no brackets|Kiver|1999|p=523}}</ref> პრეზიდენტმა [[უორენ გამალიელ ჰარდინგი|უორენ ჰარდინგმა]] ტერიტორიას თავდაპირველად, 1923 წელს, ეროვნული მონუმენტის სტატუსი მიანიჭა, ხოლო კონგრესის მიერ [[1928]] წელს იგი ეროვნულ პარკად გადაკეთდა. პარკი 145,02 კვ. კმ (35,835 აკრი / 55.992 კვ. მილი) ფართობს მოიცავს და, ძირითადად თავისი შედარებით მოშორებული მდებარეობის გამო, ბევრად ნაკლებ ვიზიტორს მასპინძლობს, ვიდრე ზაიონის ეროვნული პარკი (თითქმის 4,3 მილიონი 2016 წელს) ან [[დიდი კანიონის ეროვნული პარკი]] (თითქმის 6 მილიონი 2016 წელს). 2024 წელს ბრაის-კანიონს თითქმის 2,5 მილიონი ვიზიტორი ეწვია. პარკი სამ ეკოლოგიურ ზონას მოიცავს, სადაც ტყეები და მდელოები მრავალფეროვან ცხოველთა სამყაროს უზრუნველყოფს. პარკში ბინადრობს მცენარეთა 1000 სახეობა, ძუძუმწოვრების 59 სახეობა და ფრინველთა სულ მცირე 100 სახეობა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] sfxmjcb96l70rotyk13vpu603p1sb4f 5562860 5562859 2026-10-21T16:18:03Z Jaba1977 3604 5562860 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დაცული ტერიტორია | სახელი = ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი | IUCN-ის კატეგორია = II | label = | სურათი = Inspiration_Point_Bryce_Canyon_November_2018_panorama.jpg | მდებარეობა = [[გარფილდი (ოლქი)|გარფილდი]] და [[კეინის ოლქი (იუტა)|კეინი]], [[იუტა]], [[აშშ]] | უახლოესი ქალაქი = [[ტროპიკი (იუტა)|ტროპიკი]], [[იუტა]] | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | ფართობი = 145,02 კმ² | დაარსდა = [[25 თებერვალი]], [[1928]] | სტუმრების რაოდენობა = 2 498 075 | სტუმრების წელი = 2024 | მმართველი ორგანო = აშშ-ის ეროვნული პარკების სამსახური }} '''ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი''' ({{lang-en|Bryce Canyon National Park}}) — [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ეროვნული პარკი, რომელიც [[იუტა]]ს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. პარკის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ბრაის-კანიონი, რომელიც, თავისი სახელწოდების მიუხედავად, კანიონს არ წარმოადგენს — იგი [[პაუნსოგუნტის პლატო]]ს აღმოსავლეთ მხარეს განლაგებული გიგანტური ბუნებრივი ამფითეატრების ერთობლიობაა. ბრაისი გამორჩეულია გეოლოგიური წარმონაქმნებით, რომლებსაც ჰუდუებს უწოდებენ და რომლებიც მდინარეული და ტბიური დანალექი ქანების ყინვური გამოფიტვისა და [[ეროზია|ეროზიის]] შედეგად ჩამოყალიბდა. კლდეების წითელი, ნარინჯისფერი და თეთრი ფერები პარკის დამთვალიერებლებისთვის განსაკუთრებულ ხედებს ქმნის. ბრაის-კანიონის ეროვნული პარკი ბევრად უფრო პატარაა და ბევრად უფრო მაღალ სიმაღლეზე მდებარეობს, ვიდრე მეზობელი [[ზაიონის ეროვნული პარკი]]. ბრაისის ქედის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 400-დან 2 700 მეტრამდე მერყეობს. ეს ტერიტორია გარფილდისა<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49017_garfield/DC20BLK_C49017.pdf |title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Garfield County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=35 (PDF p. 34/47)}}</ref> და კეინის კოორდინატორულ ოლქებში<ref>{{cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st49_ut/county/c49025_kane/DC20BLK_C49025.pdf|title=2020 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Kane County, UT|publisher=[[U.S. Census Bureau]]|access-date=2024-09-28|page=4 (PDF pp. 5/54)}}</ref> (საგრაფოებში) ვრცელდება. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] 50-იან წლებში იგი [[მორმონიზმი|მორმონმა]] პიონერებმა დაასახლეს, ხოლო სახელი [[ებენეზერ ბრაისი]]ს პატივსაცემად ეწოდა, რომელმაც ამ მიდამოებში სახლ-კარი [[1874]] წელს მოაწყო.<ref name="Kiver1999p523">{{Harvard citation no brackets|Kiver|1999|p=523}}</ref> პრეზიდენტმა [[უორენ გამალიელ ჰარდინგი|უორენ ჰარდინგმა]] ტერიტორიას თავდაპირველად, 1923 წელს, ეროვნული მონუმენტის სტატუსი მიანიჭა, ხოლო კონგრესის მიერ [[1928]] წელს იგი ეროვნულ პარკად გადაკეთდა. პარკი 145,02 კვ. კმ (35,835 აკრი / 55.992 კვ. მილი) ფართობს მოიცავს და, ძირითადად თავისი შედარებით მოშორებული მდებარეობის გამო, ბევრად ნაკლებ ვიზიტორს მასპინძლობს, ვიდრე ზაიონის ეროვნული პარკი (თითქმის 4,3 მილიონი 2016 წელს) ან [[დიდი კანიონის ეროვნული პარკი]] (თითქმის 6 მილიონი 2016 წელს). 2024 წელს ბრაის-კანიონს თითქმის 2,5 მილიონი ვიზიტორი ეწვია. პარკი სამ ეკოლოგიურ ზონას მოიცავს, სადაც ტყეები და მდელოები მრავალფეროვან ცხოველთა სამყაროს უზრუნველყოფს. პარკში ბინადრობს მცენარეთა 1000 სახეობა, ძუძუმწოვრების 59 სახეობა და ფრინველთა სულ მცირე 100 სახეობა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები]] 59gbaptvi9ak527l5c7rff4ygbl48p7 1 921325 5562858 2026-10-21T16:15:12Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562858 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921326 5562863 2026-10-21T16:22:27Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5562863 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 16:22, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) qersejz58jkmb0y061l7ug0x45iz2xq 3 921327 5562864 2026-10-21T16:26:15Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5562864 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 16:26, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) 6rz12sdcd3sv7sglwa8c4ffgja8tcfm 0 921328 5562865 2026-10-21T16:30:24Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინის... 5562865 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 472yi3l01rklml7hb3zdjckmgg66h03 5562866 5562865 2026-10-21T16:31:03Z Jaba1977 3604 5562866 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 9korz0zlmqxm19p26uovhcxu4dyiddq 5562868 5562866 2026-10-21T16:34:27Z Jaba1977 3604 5562868 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ==პოლიტიკური კარიერა== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] org4uivy4rruhgh0ac6uq51zqetm9nj 5562869 5562868 2026-10-21T16:36:53Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562869 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ტენკოდოგოში დაბადებული ტიაო [[1969]] წლიდან [[1974]] წლამდე სასულიერო სემინარიაში სწავლობდა და მღვდლად კურთხევისთვის ემზადებოდა, თუმცა ამ გზას ჩამოშორდა მას შემდეგ, რაც დაასკვნა, რომ მისი მემარცხენე შეხედულებები ეკლესიაში მოღვაწეობასთან შეუთავსებელი იყო. მან აკადემიური ხარისხები [[დაკარის უნივერსიტეტი]]ს საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მეცნიერების შესწავლის ცენტრსა და უაგადუგუს უნივერსიტეტში მოიპოვა. ჟურნალისტად მუშაობისას მან თავისი დამოუკიდებელი რეპორტაჟებით გაითქვა სახელი. იგი რედაქტირებას უწევდა გამოცემას „Carrefour africain“ და 1987 წლიდან 1990 წლამდე საგამომცემლო სახლ „Éditions Sidwaya“-ს დირექტორი იყო.<ref name=JA>Malika Groga-Bada, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAJA2625p028-031.xml1/ "Burkina Faso : Luc Adolphe Tiao, le joker de Blaise Compaoré"], ''Jeune Afrique'', 10 May 2011 {{in lang|fr}}.</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 28bncb81khaecbg1858kgu27tot05rl 5562872 5562869 2026-10-21T16:40:23Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5562872 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ტენკოდოგოში დაბადებული ტიაო [[1969]] წლიდან [[1974]] წლამდე სასულიერო სემინარიაში სწავლობდა და მღვდლად კურთხევისთვის ემზადებოდა, თუმცა ამ გზას ჩამოშორდა მას შემდეგ, რაც დაასკვნა, რომ მისი მემარცხენე შეხედულებები ეკლესიაში მოღვაწეობასთან შეუთავსებელი იყო. მან აკადემიური ხარისხები [[დაკარის უნივერსიტეტი]]ს საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მეცნიერების შესწავლის ცენტრსა და უაგადუგუს უნივერსიტეტში მოიპოვა. ჟურნალისტად მუშაობისას მან თავისი დამოუკიდებელი რეპორტაჟებით გაითქვა სახელი. იგი რედაქტირებას უწევდა გამოცემას „Carrefour africain“ და 1987 წლიდან 1990 წლამდე საგამომცემლო სახლ „Éditions Sidwaya“-ს დირექტორი იყო.<ref name=JA>Malika Groga-Bada, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAJA2625p028-031.xml1/ "Burkina Faso : Luc Adolphe Tiao, le joker de Blaise Compaoré"], ''Jeune Afrique'', 10 May 2011 {{in lang|fr}}.</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ტიაო [[1990]] წლის აგვისტოდან [[1992]] წლის აგვისტომდე კომუნიკაციების სამინისტროს გენერალური მდივანი იყო,<ref name=Em>[http://www.ambaburkina-fr.org/index.php?option=com_content&view=article&id=101:beyon-luc-adolphe-tiao&catid=16:actualites&Itemid=17 "Son Excellence Monsieur Beyon Luc Adolphe Tiao, nommé Premier ministre"], Burkinabé Embassy to France web site, 2011 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/90858/90866/7355961.html "Burkina Faso appoints new PM"], Xinhua, 20 April 2011.</ref> ხოლო 1992 წლის ნოემბრიდან 1996 წლის აგვისტომდე — საფრანგეთში [[ბურკინა-ფასო]]ს საელჩოს პრესატაშე. [[1996]] წლის აგვისტოდან [[2001]] წლის მაისამდე იგი პრემიერ-მინისტრის აპარატის კომუნიკაციების დეპარტამენტში განსაკუთრებულ დავალებათა მრჩევლად მუშაობდა.<ref name=Em/> შემდგომში, 2001 წლის მაისიდან 2008 წლის მაისამდე, იგი ინფორმაციის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდენტი იყო.<ref name=JA/><ref name=Em/> 2008 წლის 2 მაისს იგი საფრანგეთში ბურკინა-ფასოს ელჩად დაინიშნა,<ref name=Em/><ref>[http://www.lefaso.net/spip.php?article26666 "Confidences du week-end : Luc Adolphe Tiao à l’ambassade du Burkina en France"], ''Le Pays'', 5 May 2008 {{in lang|fr}}.</ref> სადაც 2011 წლამდე მსახურობდა.<ref name=JA/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] szmksvo1gjvumk4gikrcbezz50hawuh 5562873 5562872 2026-10-21T16:41:57Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5562873 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ტენკოდოგოში დაბადებული ტიაო [[1969]] წლიდან [[1974]] წლამდე სასულიერო სემინარიაში სწავლობდა და მღვდლად კურთხევისთვის ემზადებოდა, თუმცა ამ გზას ჩამოშორდა მას შემდეგ, რაც დაასკვნა, რომ მისი მემარცხენე შეხედულებები ეკლესიაში მოღვაწეობასთან შეუთავსებელი იყო. მან აკადემიური ხარისხები [[დაკარის უნივერსიტეტი]]ს საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მეცნიერების შესწავლის ცენტრსა და უაგადუგუს უნივერსიტეტში მოიპოვა. ჟურნალისტად მუშაობისას მან თავისი დამოუკიდებელი რეპორტაჟებით გაითქვა სახელი. იგი რედაქტირებას უწევდა გამოცემას „Carrefour africain“ და 1987 წლიდან 1990 წლამდე საგამომცემლო სახლ „Éditions Sidwaya“-ს დირექტორი იყო.<ref name=JA>Malika Groga-Bada, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAJA2625p028-031.xml1/ "Burkina Faso : Luc Adolphe Tiao, le joker de Blaise Compaoré"], ''Jeune Afrique'', 10 May 2011 {{in lang|fr}}.</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ტიაო [[1990]] წლის აგვისტოდან [[1992]] წლის აგვისტომდე კომუნიკაციების სამინისტროს გენერალური მდივანი იყო,<ref name=Em>[http://www.ambaburkina-fr.org/index.php?option=com_content&view=article&id=101:beyon-luc-adolphe-tiao&catid=16:actualites&Itemid=17 "Son Excellence Monsieur Beyon Luc Adolphe Tiao, nommé Premier ministre"], Burkinabé Embassy to France web site, 2011 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/90858/90866/7355961.html "Burkina Faso appoints new PM"], Xinhua, 20 April 2011.</ref> ხოლო 1992 წლის ნოემბრიდან 1996 წლის აგვისტომდე — საფრანგეთში [[ბურკინა-ფასო]]ს საელჩოს პრესატაშე. [[1996]] წლის აგვისტოდან [[2001]] წლის მაისამდე იგი პრემიერ-მინისტრის აპარატის კომუნიკაციების დეპარტამენტში განსაკუთრებულ დავალებათა მრჩევლად მუშაობდა.<ref name=Em/> შემდგომში, 2001 წლის მაისიდან 2008 წლის მაისამდე, იგი ინფორმაციის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდენტი იყო.<ref name=JA/><ref name=Em/> 2008 წლის 2 მაისს იგი საფრანგეთში ბურკინა-ფასოს ელჩად დაინიშნა,<ref name=Em/><ref>[http://www.lefaso.net/spip.php?article26666 "Confidences du week-end : Luc Adolphe Tiao à l’ambassade du Burkina en France"], ''Le Pays'', 5 May 2008 {{in lang|fr}}.</ref> სადაც 2011 წლამდე მსახურობდა.<ref name=JA/> სტუდენტების, სამხედროებისა და პოლიციის საპროტესტო გამოსვლების შემდეგ,<ref>[http://english.aljazeera.net/news/africa/2011/04/201141901928585194.html "Burkina Faso gets new prime minister"] ''Al Jazeera'', 18 April 2011.</ref> პრეზიდენტმა [[ბლეზ კომპაორე]]მ ტიაო პრემიერ-მინისტრად 2011 წლის 18 აპრილს დანიშნა.<ref name=JA/><ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/new-prime-minister-named-for-burkina-faso/story-e6frf7jx-1226041382116 "New prime minister named for Burkina Faso"], Agence France-Presse, 19 April 2011.</ref> მისი წარმომავლობისა და სამთავრობო მინისტრად მუშაობის გამოცდილების არქონის გათვალისწინებით, ეს დანიშვნა მოულოდნელად მიიჩნიეს.<ref>[http://archive.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art201104235393978 "Luc Adolphe Tiao, journalist made Burkina PM"]{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Punch'', 23 April 2012.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] mcldowc1enfc1a3ktwt5ybrx9fj6vhl 5562875 5562873 2026-10-21T16:42:56Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5562875 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ტენკოდოგოში დაბადებული ტიაო [[1969]] წლიდან [[1974]] წლამდე სასულიერო სემინარიაში სწავლობდა და მღვდლად კურთხევისთვის ემზადებოდა, თუმცა ამ გზას ჩამოშორდა მას შემდეგ, რაც დაასკვნა, რომ მისი მემარცხენე შეხედულებები ეკლესიაში მოღვაწეობასთან შეუთავსებელი იყო. მან აკადემიური ხარისხები [[დაკარის უნივერსიტეტი]]ს საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მეცნიერების შესწავლის ცენტრსა და უაგადუგუს უნივერსიტეტში მოიპოვა. ჟურნალისტად მუშაობისას მან თავისი დამოუკიდებელი რეპორტაჟებით გაითქვა სახელი. იგი რედაქტირებას უწევდა გამოცემას „Carrefour africain“ და 1987 წლიდან 1990 წლამდე საგამომცემლო სახლ „Éditions Sidwaya“-ს დირექტორი იყო.<ref name=JA>Malika Groga-Bada, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAJA2625p028-031.xml1/ "Burkina Faso : Luc Adolphe Tiao, le joker de Blaise Compaoré"], ''Jeune Afrique'', 10 May 2011 {{in lang|fr}}.</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ტიაო [[1990]] წლის აგვისტოდან [[1992]] წლის აგვისტომდე კომუნიკაციების სამინისტროს გენერალური მდივანი იყო,<ref name=Em>[http://www.ambaburkina-fr.org/index.php?option=com_content&view=article&id=101:beyon-luc-adolphe-tiao&catid=16:actualites&Itemid=17 "Son Excellence Monsieur Beyon Luc Adolphe Tiao, nommé Premier ministre"], Burkinabé Embassy to France web site, 2011 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/90858/90866/7355961.html "Burkina Faso appoints new PM"], Xinhua, 20 April 2011.</ref> ხოლო 1992 წლის ნოემბრიდან 1996 წლის აგვისტომდე — საფრანგეთში [[ბურკინა-ფასო]]ს საელჩოს პრესატაშე. [[1996]] წლის აგვისტოდან [[2001]] წლის მაისამდე იგი პრემიერ-მინისტრის აპარატის კომუნიკაციების დეპარტამენტში განსაკუთრებულ დავალებათა მრჩევლად მუშაობდა.<ref name=Em/> შემდგომში, 2001 წლის მაისიდან 2008 წლის მაისამდე, იგი ინფორმაციის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდენტი იყო.<ref name=JA/><ref name=Em/> 2008 წლის 2 მაისს იგი საფრანგეთში ბურკინა-ფასოს ელჩად დაინიშნა,<ref name=Em/><ref>[http://www.lefaso.net/spip.php?article26666 "Confidences du week-end : Luc Adolphe Tiao à l’ambassade du Burkina en France"], ''Le Pays'', 5 May 2008 {{in lang|fr}}.</ref> სადაც 2011 წლამდე მსახურობდა.<ref name=JA/> სტუდენტების, სამხედროებისა და პოლიციის საპროტესტო გამოსვლების შემდეგ,<ref>[http://english.aljazeera.net/news/africa/2011/04/201141901928585194.html "Burkina Faso gets new prime minister"] ''Al Jazeera'', 18 April 2011.</ref> პრეზიდენტმა [[ბლეზ კომპაორე]]მ ტიაო პრემიერ-მინისტრად 2011 წლის 18 აპრილს დანიშნა.<ref name=JA/><ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/new-prime-minister-named-for-burkina-faso/story-e6frf7jx-1226041382116 "New prime minister named for Burkina Faso"], Agence France-Presse, 19 April 2011.</ref> მისი წარმომავლობისა და სამთავრობო მინისტრად მუშაობის გამოცდილების არქონის გათვალისწინებით, ეს დანიშვნა მოულოდნელად მიიჩნიეს.<ref>[http://archive.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art201104235393978 "Luc Adolphe Tiao, journalist made Burkina PM"]{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Punch'', 23 April 2012.</ref> [[2012]] წლის დეკემბრის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, ტიაომ გადადგომის შესახებ განცხადებით 2012 წლის 27 დეკემბერს მიმართა, ხოლო კომპაორემ იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ხელახლა 31 დეკემბერს დანიშნა.<ref>Élise Colette, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20130102090110/ "Burkina Faso : le Premier ministre Luc Adolphe Tiao reconduit à son poste"], ''Jeune Afrique'', 2 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref> ტიაოს ახალი მთავრობის შემადგენლობა 2013 წლის 2 იანვარს გამოცხადდა.<ref>Gabriel Sama, [http://www.lefaso.net/spip.php?article52087&rubrique2 "Gouvernement Tiao III : Des recadrages pour être plus efficace"], ''Sidwaya'', 4 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://www.jeuneafrique.com/Article/DEPAFP20130103093540/blaise-compaore-djibrill-bassole-burkina-faso-luc-adolphe-tiaonouveau-gouvernement-au-burkina-faso-le-president-compaore-garde-la-defense.html "Nouveau gouvernement au Burkina Faso, le président Compaoré garde la Défense"], Agence France-Presse, 3 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] hxcvfctzk0dt2p0cfei0x0wnjbd40f9 5562876 5562875 2026-10-21T16:43:42Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5562876 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ტენკოდოგოში დაბადებული ტიაო [[1969]] წლიდან [[1974]] წლამდე სასულიერო სემინარიაში სწავლობდა და მღვდლად კურთხევისთვის ემზადებოდა, თუმცა ამ გზას ჩამოშორდა მას შემდეგ, რაც დაასკვნა, რომ მისი მემარცხენე შეხედულებები ეკლესიაში მოღვაწეობასთან შეუთავსებელი იყო. მან აკადემიური ხარისხები [[დაკარის უნივერსიტეტი]]ს საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მეცნიერების შესწავლის ცენტრსა და უაგადუგუს უნივერსიტეტში მოიპოვა. ჟურნალისტად მუშაობისას მან თავისი დამოუკიდებელი რეპორტაჟებით გაითქვა სახელი. იგი რედაქტირებას უწევდა გამოცემას „Carrefour africain“ და 1987 წლიდან 1990 წლამდე საგამომცემლო სახლ „Éditions Sidwaya“-ს დირექტორი იყო.<ref name=JA>Malika Groga-Bada, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAJA2625p028-031.xml1/ "Burkina Faso : Luc Adolphe Tiao, le joker de Blaise Compaoré"], ''Jeune Afrique'', 10 May 2011 {{in lang|fr}}.</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ტიაო [[1990]] წლის აგვისტოდან [[1992]] წლის აგვისტომდე კომუნიკაციების სამინისტროს გენერალური მდივანი იყო,<ref name=Em>[http://www.ambaburkina-fr.org/index.php?option=com_content&view=article&id=101:beyon-luc-adolphe-tiao&catid=16:actualites&Itemid=17 "Son Excellence Monsieur Beyon Luc Adolphe Tiao, nommé Premier ministre"], Burkinabé Embassy to France web site, 2011 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/90858/90866/7355961.html "Burkina Faso appoints new PM"], Xinhua, 20 April 2011.</ref> ხოლო 1992 წლის ნოემბრიდან 1996 წლის აგვისტომდე — საფრანგეთში [[ბურკინა-ფასო]]ს საელჩოს პრესატაშე. [[1996]] წლის აგვისტოდან [[2001]] წლის მაისამდე იგი პრემიერ-მინისტრის აპარატის კომუნიკაციების დეპარტამენტში განსაკუთრებულ დავალებათა მრჩევლად მუშაობდა.<ref name=Em/> შემდგომში, 2001 წლის მაისიდან 2008 წლის მაისამდე, იგი ინფორმაციის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდენტი იყო.<ref name=JA/><ref name=Em/> 2008 წლის 2 მაისს იგი საფრანგეთში ბურკინა-ფასოს ელჩად დაინიშნა,<ref name=Em/><ref>[http://www.lefaso.net/spip.php?article26666 "Confidences du week-end : Luc Adolphe Tiao à l’ambassade du Burkina en France"], ''Le Pays'', 5 May 2008 {{in lang|fr}}.</ref> სადაც 2011 წლამდე მსახურობდა.<ref name=JA/> სტუდენტების, სამხედროებისა და პოლიციის საპროტესტო გამოსვლების შემდეგ,<ref>[http://english.aljazeera.net/news/africa/2011/04/201141901928585194.html "Burkina Faso gets new prime minister"] ''Al Jazeera'', 18 April 2011.</ref> პრეზიდენტმა [[ბლეზ კომპაორე]]მ ტიაო პრემიერ-მინისტრად 2011 წლის 18 აპრილს დანიშნა.<ref name=JA/><ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/new-prime-minister-named-for-burkina-faso/story-e6frf7jx-1226041382116 "New prime minister named for Burkina Faso"], Agence France-Presse, 19 April 2011.</ref> მისი წარმომავლობისა და სამთავრობო მინისტრად მუშაობის გამოცდილების არქონის გათვალისწინებით, ეს დანიშვნა მოულოდნელად მიიჩნიეს.<ref>[http://archive.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art201104235393978 "Luc Adolphe Tiao, journalist made Burkina PM"]{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Punch'', 23 April 2012.</ref> [[2012]] წლის დეკემბრის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, ტიაომ გადადგომის შესახებ განცხადებით 2012 წლის 27 დეკემბერს მიმართა, ხოლო კომპაორემ იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ხელახლა 31 დეკემბერს დანიშნა.<ref>Élise Colette, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20130102090110/ "Burkina Faso : le Premier ministre Luc Adolphe Tiao reconduit à son poste"], ''Jeune Afrique'', 2 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref> ტიაოს ახალი მთავრობის შემადგენლობა 2013 წლის 2 იანვარს გამოცხადდა.<ref>Gabriel Sama, [http://www.lefaso.net/spip.php?article52087&rubrique2 "Gouvernement Tiao III : Des recadrages pour être plus efficace"], ''Sidwaya'', 4 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://www.jeuneafrique.com/Article/DEPAFP20130103093540/blaise-compaore-djibrill-bassole-burkina-faso-luc-adolphe-tiaonouveau-gouvernement-au-burkina-faso-le-president-compaore-garde-la-defense.html "Nouveau gouvernement au Burkina Faso, le président Compaoré garde la Défense"], Agence France-Presse, 3 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref> ძალადობრივი საპროტესტო გამოსვლების ფონზე, პრეზიდენტმა [[ბლეზ კომპაორე]]მ [[2014]] წლის 30 ოქტომბერს მთავრობა დაითხოვა; მომდევნო დღეს კომპაორე იძულებული გახდა გადამდგარიყო, ხელისუფლება კი ხელში სამხედროებმა აიღეს. ამის შემდეგ ტიაო [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარში]] გადასახლდა. იგი [[ბურკინა-ფასო]]ში [[2016]] წლის სექტემბერში დაბრუნდა და 16 სექტემბერსვე დააპატიმრეს მკვლელობის ბრალდებით, პროტესტის ჩახშობის მცდელობაში მისი სავარაუდო მონაწილეობის გამო.<ref>[https://www.yahoo.com/news/burkina-faso-ex-pm-detained-charges-killing-protesters-081620615.html "Burkina Faso ex-PM detained on charges of killing protesters"], Reuters, 17 September 2016.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] rmar23faur8ti1mujshycjvaygvuxcl 5562877 5562876 2026-10-21T16:44:14Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი დიპლომატები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562877 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლუკ-ადოლფ ტიაო''' (დ. [[4 ივნისი]], [[1954]]) — ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი, რომელიც [[2011]] წლიდან [[2014]] წლამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ტენკოდოგოში დაბადებული ტიაო [[1969]] წლიდან [[1974]] წლამდე სასულიერო სემინარიაში სწავლობდა და მღვდლად კურთხევისთვის ემზადებოდა, თუმცა ამ გზას ჩამოშორდა მას შემდეგ, რაც დაასკვნა, რომ მისი მემარცხენე შეხედულებები ეკლესიაში მოღვაწეობასთან შეუთავსებელი იყო. მან აკადემიური ხარისხები [[დაკარის უნივერსიტეტი]]ს საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მეცნიერების შესწავლის ცენტრსა და უაგადუგუს უნივერსიტეტში მოიპოვა. ჟურნალისტად მუშაობისას მან თავისი დამოუკიდებელი რეპორტაჟებით გაითქვა სახელი. იგი რედაქტირებას უწევდა გამოცემას „Carrefour africain“ და 1987 წლიდან 1990 წლამდე საგამომცემლო სახლ „Éditions Sidwaya“-ს დირექტორი იყო.<ref name=JA>Malika Groga-Bada, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAJA2625p028-031.xml1/ "Burkina Faso : Luc Adolphe Tiao, le joker de Blaise Compaoré"], ''Jeune Afrique'', 10 May 2011 {{in lang|fr}}.</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ტიაო [[1990]] წლის აგვისტოდან [[1992]] წლის აგვისტომდე კომუნიკაციების სამინისტროს გენერალური მდივანი იყო,<ref name=Em>[http://www.ambaburkina-fr.org/index.php?option=com_content&view=article&id=101:beyon-luc-adolphe-tiao&catid=16:actualites&Itemid=17 "Son Excellence Monsieur Beyon Luc Adolphe Tiao, nommé Premier ministre"], Burkinabé Embassy to France web site, 2011 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/90858/90866/7355961.html "Burkina Faso appoints new PM"], Xinhua, 20 April 2011.</ref> ხოლო 1992 წლის ნოემბრიდან 1996 წლის აგვისტომდე — საფრანგეთში [[ბურკინა-ფასო]]ს საელჩოს პრესატაშე. [[1996]] წლის აგვისტოდან [[2001]] წლის მაისამდე იგი პრემიერ-მინისტრის აპარატის კომუნიკაციების დეპარტამენტში განსაკუთრებულ დავალებათა მრჩევლად მუშაობდა.<ref name=Em/> შემდგომში, 2001 წლის მაისიდან 2008 წლის მაისამდე, იგი ინფორმაციის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდენტი იყო.<ref name=JA/><ref name=Em/> 2008 წლის 2 მაისს იგი საფრანგეთში ბურკინა-ფასოს ელჩად დაინიშნა,<ref name=Em/><ref>[http://www.lefaso.net/spip.php?article26666 "Confidences du week-end : Luc Adolphe Tiao à l’ambassade du Burkina en France"], ''Le Pays'', 5 May 2008 {{in lang|fr}}.</ref> სადაც 2011 წლამდე მსახურობდა.<ref name=JA/> სტუდენტების, სამხედროებისა და პოლიციის საპროტესტო გამოსვლების შემდეგ,<ref>[http://english.aljazeera.net/news/africa/2011/04/201141901928585194.html "Burkina Faso gets new prime minister"] ''Al Jazeera'', 18 April 2011.</ref> პრეზიდენტმა [[ბლეზ კომპაორე]]მ ტიაო პრემიერ-მინისტრად 2011 წლის 18 აპრილს დანიშნა.<ref name=JA/><ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/new-prime-minister-named-for-burkina-faso/story-e6frf7jx-1226041382116 "New prime minister named for Burkina Faso"], Agence France-Presse, 19 April 2011.</ref> მისი წარმომავლობისა და სამთავრობო მინისტრად მუშაობის გამოცდილების არქონის გათვალისწინებით, ეს დანიშვნა მოულოდნელად მიიჩნიეს.<ref>[http://archive.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art201104235393978 "Luc Adolphe Tiao, journalist made Burkina PM"]{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Punch'', 23 April 2012.</ref> [[2012]] წლის დეკემბრის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, ტიაომ გადადგომის შესახებ განცხადებით 2012 წლის 27 დეკემბერს მიმართა, ხოლო კომპაორემ იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ხელახლა 31 დეკემბერს დანიშნა.<ref>Élise Colette, [http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20130102090110/ "Burkina Faso : le Premier ministre Luc Adolphe Tiao reconduit à son poste"], ''Jeune Afrique'', 2 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref> ტიაოს ახალი მთავრობის შემადგენლობა 2013 წლის 2 იანვარს გამოცხადდა.<ref>Gabriel Sama, [http://www.lefaso.net/spip.php?article52087&rubrique2 "Gouvernement Tiao III : Des recadrages pour être plus efficace"], ''Sidwaya'', 4 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref><ref>[http://www.jeuneafrique.com/Article/DEPAFP20130103093540/blaise-compaore-djibrill-bassole-burkina-faso-luc-adolphe-tiaonouveau-gouvernement-au-burkina-faso-le-president-compaore-garde-la-defense.html "Nouveau gouvernement au Burkina Faso, le président Compaoré garde la Défense"], Agence France-Presse, 3 January 2013 {{in lang|fr}}.</ref> ძალადობრივი საპროტესტო გამოსვლების ფონზე, პრეზიდენტმა [[ბლეზ კომპაორე]]მ [[2014]] წლის 30 ოქტომბერს მთავრობა დაითხოვა; მომდევნო დღეს კომპაორე იძულებული გახდა გადამდგარიყო, ხელისუფლება კი ხელში სამხედროებმა აიღეს. ამის შემდეგ ტიაო [[კოტ-დ’ივუარი|კოტ-დ’ივუარში]] გადასახლდა. იგი [[ბურკინა-ფასო]]ში [[2016]] წლის სექტემბერში დაბრუნდა და 16 სექტემბერსვე დააპატიმრეს მკვლელობის ბრალდებით, პროტესტის ჩახშობის მცდელობაში მისი სავარაუდო მონაწილეობის გამო.<ref>[https://www.yahoo.com/news/burkina-faso-ex-pm-detained-charges-killing-protesters-081620615.html "Burkina Faso ex-PM detained on charges of killing protesters"], Reuters, 17 September 2016.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიაო, ლუკ-ადოლფ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი დიპლომატები]] bj819lgpd8em5in6sjmqfe4knqo07wu 1 921329 5562867 2026-10-21T16:31:20Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562867 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 6 921330 5562874 2026-10-21T16:42:21Z IrakliTch31 162699 მოძრაობის "სოციალური დემოკრატიისთვის" ლოგო. ავტორი: მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის ვებ მისამართი: https://socialdemocracy.ge იურიდიული სახელი: ა(ა)იპ მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის 5562874 wikitext text/x-wiki == მოკლე აღწერა == მოძრაობის "სოციალური დემოკრატიისთვის" ლოგო. ავტორი: მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის ვებ მისამართი: https://socialdemocracy.ge იურიდიული სახელი: ა(ა)იპ მოძრაობა სოციალური დემოკრატიისთვის 31028glrdcgx5wlpx48hv16greiivvi 0 921331 5562884 2026-10-21T16:49:32Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინის... 5562884 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] d9lui9e973y87lp24jjmn9y830dlzmf 5562889 5562884 2026-10-21T16:51:54Z Jaba1977 3604 5562889 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობაზე დაინიშნა და მსახურობდა 2016 წლის 6 იანვრიდან 2019 წლის 18 იანვრამდე.<ref name="africanews.com">https://www.africanews.com/2019/01/19/burkina-faso-prime-minister-government-resigns//</ref> ტიება პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ დანიშნა 2016 წლის 6 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო. მანამდე იგი დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალურ ბანკსა და დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირში მუშაობდა.<ref name=JA>{{cite magazine|author=Benjamin Roger|title=Ce qu'il faut savoir de Paul Kaba Thieba, le nouveau Premier ministre burkinabè |url=http://www.jeuneafrique.com/291835/politique/quil-faut-savoir-de-paul-kaba-thieba-nouveau-premier-ministre-burkinabe/|magazine=Jeune Afrique|date=7 January 2016}} {{in lang|fr}}.</ref><ref name=a>{{cite news|date=7 January 2016|title=Burkina Faso: Paul Kaba Thieba nommé au poste de Premier ministre|publisher=Radio France Internationale|url=https://www.rfi.fr/afrique/20160107-burkina-faso-paul-kaba-thieba-est-nomme-poste-premier-ministre}} {{in lang|fr}}.</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] lkjbfhz553yubqkq67t9647pjzyd14c 5562891 5562889 2026-10-21T16:52:38Z Jaba1977 3604 5562891 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობაზე დაინიშნა და მსახურობდა 2016 წლის 6 იანვრიდან 2019 წლის 18 იანვრამდე.<ref name="africanews.com">https://www.africanews.com/2019/01/19/burkina-faso-prime-minister-government-resigns//</ref> ტიება პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ დანიშნა 2016 წლის 6 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო. მანამდე იგი დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალურ ბანკსა და დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირში მუშაობდა.<ref name=JA>{{cite magazine|author=Benjamin Roger|title=Ce qu'il faut savoir de Paul Kaba Thieba, le nouveau Premier ministre burkinabè |url=http://www.jeuneafrique.com/291835/politique/quil-faut-savoir-de-paul-kaba-thieba-nouveau-premier-ministre-burkinabe/|magazine=Jeune Afrique|date=7 January 2016}} {{in lang|fr}}.</ref><ref name=a>{{cite news|date=7 January 2016|title=Burkina Faso: Paul Kaba Thieba nommé au poste de Premier ministre|publisher=Radio France Internationale|url=https://www.rfi.fr/afrique/20160107-burkina-faso-paul-kaba-thieba-est-nomme-poste-premier-ministre}} {{in lang|fr}}.</ref> ==ბიოგრაფია== ==კარიერა== ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 3k9ekvtyxnmyppx3ehvb6dzf3swzcij 5562893 5562891 2026-10-21T16:54:17Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562893 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობაზე დაინიშნა და მსახურობდა 2016 წლის 6 იანვრიდან 2019 წლის 18 იანვრამდე.<ref name="africanews.com">https://www.africanews.com/2019/01/19/burkina-faso-prime-minister-government-resigns//</ref> ტიება პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ დანიშნა 2016 წლის 6 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო. მანამდე იგი დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალურ ბანკსა და დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირში მუშაობდა.<ref name=JA>{{cite magazine|author=Benjamin Roger|title=Ce qu'il faut savoir de Paul Kaba Thieba, le nouveau Premier ministre burkinabè |url=http://www.jeuneafrique.com/291835/politique/quil-faut-savoir-de-paul-kaba-thieba-nouveau-premier-ministre-burkinabe/|magazine=Jeune Afrique|date=7 January 2016}} {{in lang|fr}}.</ref><ref name=a>{{cite news|date=7 January 2016|title=Burkina Faso: Paul Kaba Thieba nommé au poste de Premier ministre|publisher=Radio France Internationale|url=https://www.rfi.fr/afrique/20160107-burkina-faso-paul-kaba-thieba-est-nomme-poste-premier-ministre}} {{in lang|fr}}.</ref> ==ბიოგრაფია== პოლ კაბა ტიება დაიბადა [[1960]] წლის 28 ივლისს [[ბობო-დიულასო]]ში, ზემო ვოლტაში.<ref name="a" /><ref name="Burkina Domain"/> ტიებამ [[1979]] წლის ივნისში დაამთავრა უაგადუგუს ფილიპ ზინდა კაბორეს სახელობის ლიცეუმი (C სერიის ბაკალავრიატი).<ref name="Burkina Domain"/> [[1982]] წლის ივნისში მან მოიპოვა ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრის, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — მაგისტრის ხარისხი უაგადუგუს უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1984]] წლის ივნისში მან მიიღო სიღრმისეული კვლევების დიპლომი, ხოლო 1987 წლის დეკემბერში — დოქტორის ხარისხი პიერ მენდეს-ფრანსის უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1988]] წლის დეკემბერში მან პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტში დაასრულა სწავლა სპეციალიზებული უმაღლესი განათლების დიპლომით საბანკო და საფინანსო საქმის მიმართულებით.<ref name="Burkina Domain"/> ==კარიერა== ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 3zccjgc9dlagly8o0gryomgg6yl5ghj 5562899 5562893 2026-10-21T17:01:04Z Jaba1977 3604 /* კარიერა */ 5562899 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობაზე დაინიშნა და მსახურობდა 2016 წლის 6 იანვრიდან 2019 წლის 18 იანვრამდე.<ref name="africanews.com">https://www.africanews.com/2019/01/19/burkina-faso-prime-minister-government-resigns//</ref> ტიება პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ დანიშნა 2016 წლის 6 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო. მანამდე იგი დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალურ ბანკსა და დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირში მუშაობდა.<ref name=JA>{{cite magazine|author=Benjamin Roger|title=Ce qu'il faut savoir de Paul Kaba Thieba, le nouveau Premier ministre burkinabè |url=http://www.jeuneafrique.com/291835/politique/quil-faut-savoir-de-paul-kaba-thieba-nouveau-premier-ministre-burkinabe/|magazine=Jeune Afrique|date=7 January 2016}} {{in lang|fr}}.</ref><ref name=a>{{cite news|date=7 January 2016|title=Burkina Faso: Paul Kaba Thieba nommé au poste de Premier ministre|publisher=Radio France Internationale|url=https://www.rfi.fr/afrique/20160107-burkina-faso-paul-kaba-thieba-est-nomme-poste-premier-ministre}} {{in lang|fr}}.</ref> ==ბიოგრაფია== პოლ კაბა ტიება დაიბადა [[1960]] წლის 28 ივლისს [[ბობო-დიულასო]]ში, ზემო ვოლტაში.<ref name="a" /><ref name="Burkina Domain"/> ტიებამ [[1979]] წლის ივნისში დაამთავრა უაგადუგუს ფილიპ ზინდა კაბორეს სახელობის ლიცეუმი (C სერიის ბაკალავრიატი).<ref name="Burkina Domain"/> [[1982]] წლის ივნისში მან მოიპოვა ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრის, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — მაგისტრის ხარისხი უაგადუგუს უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1984]] წლის ივნისში მან მიიღო სიღრმისეული კვლევების დიპლომი, ხოლო 1987 წლის დეკემბერში — დოქტორის ხარისხი პიერ მენდეს-ფრანსის უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1988]] წლის დეკემბერში მან პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტში დაასრულა სწავლა სპეციალიზებული უმაღლესი განათლების დიპლომით საბანკო და საფინანსო საქმის მიმართულებით.<ref name="Burkina Domain"/> ==კარიერა== [[1998]] წლის სექტემბერში იგი დაინიშნა დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალური ბანკის სავალუტო მომსახურების სამსახურის უფროსად, სადაც 2000 წლის ივლისამდე მსახურობდა.ref name="Burkina Domain">{{cite web|language=French|url=https://burkinademain.com/2016/01/07/paul-kaba-thieba-bio-expresse-du-nouveau-premier-ministre/|title=Paul Kaba Thiéba : Bio expresse du nouveau Premier ministre|publisher=Burkina Domain|date=7 January 2016}}</ref> 2000 წლის ივლისიდან 2006 წლის დეკემბრამდე იგი ფინანსური ოპერაციების დირექტორის ასისტენტი/მოადგილე იყო.<ref name="Burkina Domain"/> 2007 წლის იანვარში მან დაიკავა ფინანსური ოპერაციების დირექტორის თანამდებობა, რომელიც 2008 წლის დეკემბრამდე ეჭირა.<ref name="Burkina Domain"/> 2009 წლის იანვრიდან 2011 წლის დეკემბრამდე იგი იყო საერთო საქმეთა დეპარტამენტის დირექტორის მრჩეველი, ხოლო 2012 წლის იანვრიდან — მთავარი საოპერაციო ოფიცრის/დირექტორის მრჩეველი. [[2014]] წლის თებერვლიდან [[2016]] წლის იანვარში მთავრობის მეთაურად დანიშნვნამდე, იგი დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირის ფინანსური სტაბილურობის ფონდის გენერალური დირექტორი იყო.<ref name=JA/> ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] f03adi2tqrpwfn9joxntnenzwcbyay6 5562900 5562899 2026-10-21T17:01:17Z Jaba1977 3604 /* კარიერა */ 5562900 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობაზე დაინიშნა და მსახურობდა 2016 წლის 6 იანვრიდან 2019 წლის 18 იანვრამდე.<ref name="africanews.com">https://www.africanews.com/2019/01/19/burkina-faso-prime-minister-government-resigns//</ref> ტიება პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ დანიშნა 2016 წლის 6 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო. მანამდე იგი დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალურ ბანკსა და დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირში მუშაობდა.<ref name=JA>{{cite magazine|author=Benjamin Roger|title=Ce qu'il faut savoir de Paul Kaba Thieba, le nouveau Premier ministre burkinabè |url=http://www.jeuneafrique.com/291835/politique/quil-faut-savoir-de-paul-kaba-thieba-nouveau-premier-ministre-burkinabe/|magazine=Jeune Afrique|date=7 January 2016}} {{in lang|fr}}.</ref><ref name=a>{{cite news|date=7 January 2016|title=Burkina Faso: Paul Kaba Thieba nommé au poste de Premier ministre|publisher=Radio France Internationale|url=https://www.rfi.fr/afrique/20160107-burkina-faso-paul-kaba-thieba-est-nomme-poste-premier-ministre}} {{in lang|fr}}.</ref> ==ბიოგრაფია== პოლ კაბა ტიება დაიბადა [[1960]] წლის 28 ივლისს [[ბობო-დიულასო]]ში, ზემო ვოლტაში.<ref name="a" /><ref name="Burkina Domain"/> ტიებამ [[1979]] წლის ივნისში დაამთავრა უაგადუგუს ფილიპ ზინდა კაბორეს სახელობის ლიცეუმი (C სერიის ბაკალავრიატი).<ref name="Burkina Domain"/> [[1982]] წლის ივნისში მან მოიპოვა ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრის, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — მაგისტრის ხარისხი უაგადუგუს უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1984]] წლის ივნისში მან მიიღო სიღრმისეული კვლევების დიპლომი, ხოლო 1987 წლის დეკემბერში — დოქტორის ხარისხი პიერ მენდეს-ფრანსის უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1988]] წლის დეკემბერში მან პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტში დაასრულა სწავლა სპეციალიზებული უმაღლესი განათლების დიპლომით საბანკო და საფინანსო საქმის მიმართულებით.<ref name="Burkina Domain"/> ==კარიერა== [[1998]] წლის სექტემბერში იგი დაინიშნა დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალური ბანკის სავალუტო მომსახურების სამსახურის უფროსად, სადაც 2000 წლის ივლისამდე მსახურობდა.<ref name="Burkina Domain">{{cite web|language=French|url=https://burkinademain.com/2016/01/07/paul-kaba-thieba-bio-expresse-du-nouveau-premier-ministre/|title=Paul Kaba Thiéba : Bio expresse du nouveau Premier ministre|publisher=Burkina Domain|date=7 January 2016}}</ref> 2000 წლის ივლისიდან 2006 წლის დეკემბრამდე იგი ფინანსური ოპერაციების დირექტორის ასისტენტი/მოადგილე იყო.<ref name="Burkina Domain"/> 2007 წლის იანვარში მან დაიკავა ფინანსური ოპერაციების დირექტორის თანამდებობა, რომელიც 2008 წლის დეკემბრამდე ეჭირა.<ref name="Burkina Domain"/> 2009 წლის იანვრიდან 2011 წლის დეკემბრამდე იგი იყო საერთო საქმეთა დეპარტამენტის დირექტორის მრჩეველი, ხოლო 2012 წლის იანვრიდან — მთავარი საოპერაციო ოფიცრის/დირექტორის მრჩეველი. [[2014]] წლის თებერვლიდან [[2016]] წლის იანვარში მთავრობის მეთაურად დანიშნვნამდე, იგი დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირის ფინანსური სტაბილურობის ფონდის გენერალური დირექტორი იყო.<ref name=JA/> ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 6xd67tp58bh1sn74qmn837ylp007c91 5562901 5562900 2026-10-21T17:05:24Z Jaba1977 3604 /* პრემიერ-მინისტრი */ 5562901 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობაზე დაინიშნა და მსახურობდა 2016 წლის 6 იანვრიდან 2019 წლის 18 იანვრამდე.<ref name="africanews.com">https://www.africanews.com/2019/01/19/burkina-faso-prime-minister-government-resigns//</ref> ტიება პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ დანიშნა 2016 წლის 6 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო. მანამდე იგი დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალურ ბანკსა და დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირში მუშაობდა.<ref name=JA>{{cite magazine|author=Benjamin Roger|title=Ce qu'il faut savoir de Paul Kaba Thieba, le nouveau Premier ministre burkinabè |url=http://www.jeuneafrique.com/291835/politique/quil-faut-savoir-de-paul-kaba-thieba-nouveau-premier-ministre-burkinabe/|magazine=Jeune Afrique|date=7 January 2016}} {{in lang|fr}}.</ref><ref name=a>{{cite news|date=7 January 2016|title=Burkina Faso: Paul Kaba Thieba nommé au poste de Premier ministre|publisher=Radio France Internationale|url=https://www.rfi.fr/afrique/20160107-burkina-faso-paul-kaba-thieba-est-nomme-poste-premier-ministre}} {{in lang|fr}}.</ref> ==ბიოგრაფია== პოლ კაბა ტიება დაიბადა [[1960]] წლის 28 ივლისს [[ბობო-დიულასო]]ში, ზემო ვოლტაში.<ref name="a" /><ref name="Burkina Domain"/> ტიებამ [[1979]] წლის ივნისში დაამთავრა უაგადუგუს ფილიპ ზინდა კაბორეს სახელობის ლიცეუმი (C სერიის ბაკალავრიატი).<ref name="Burkina Domain"/> [[1982]] წლის ივნისში მან მოიპოვა ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრის, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — მაგისტრის ხარისხი უაგადუგუს უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1984]] წლის ივნისში მან მიიღო სიღრმისეული კვლევების დიპლომი, ხოლო 1987 წლის დეკემბერში — დოქტორის ხარისხი პიერ მენდეს-ფრანსის უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1988]] წლის დეკემბერში მან პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტში დაასრულა სწავლა სპეციალიზებული უმაღლესი განათლების დიპლომით საბანკო და საფინანსო საქმის მიმართულებით.<ref name="Burkina Domain"/> ==კარიერა== [[1998]] წლის სექტემბერში იგი დაინიშნა დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალური ბანკის სავალუტო მომსახურების სამსახურის უფროსად, სადაც 2000 წლის ივლისამდე მსახურობდა.<ref name="Burkina Domain">{{cite web|language=French|url=https://burkinademain.com/2016/01/07/paul-kaba-thieba-bio-expresse-du-nouveau-premier-ministre/|title=Paul Kaba Thiéba : Bio expresse du nouveau Premier ministre|publisher=Burkina Domain|date=7 January 2016}}</ref> 2000 წლის ივლისიდან 2006 წლის დეკემბრამდე იგი ფინანსური ოპერაციების დირექტორის ასისტენტი/მოადგილე იყო.<ref name="Burkina Domain"/> 2007 წლის იანვარში მან დაიკავა ფინანსური ოპერაციების დირექტორის თანამდებობა, რომელიც 2008 წლის დეკემბრამდე ეჭირა.<ref name="Burkina Domain"/> 2009 წლის იანვრიდან 2011 წლის დეკემბრამდე იგი იყო საერთო საქმეთა დეპარტამენტის დირექტორის მრჩეველი, ხოლო 2012 წლის იანვრიდან — მთავარი საოპერაციო ოფიცრის/დირექტორის მრჩეველი. [[2014]] წლის თებერვლიდან [[2016]] წლის იანვარში მთავრობის მეთაურად დანიშნვნამდე, იგი დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირის ფინანსური სტაბილურობის ფონდის გენერალური დირექტორი იყო.<ref name=JA/> ==პრემიერ-მინისტრი== პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ ტიება პრემიერ-მინისტრად [[2016]] წლის 6 იანვარს დანიშნა, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო.<ref name=JA/> პრემიერ-მინისტრის პოსტზე მისი პირველი გამოცდა [[2016]] წლის 15 იანვარს გახდა, როდესაც ისლამური მაღრიბის [[ალ-კაიდა]]ს ბოევიკები [[უაგადუგუ]]ში მდებარე სასტუმრო „სპლენდიდს“ დაესხნენ თავს. უსაფრთხოების ძალებმა სასტუმროზე იერიში მიიტანეს. შედეგად, 30-ზე მეტი ადამიანი გათავისუფლდა, ხოლო 20-ზე მეტი დაიღუპა.<ref>[https://apnews.com/5a7f676431f049b9a7d47093a6aab6d2 "Minister: 30 hostages freed from Burkina Faso hotel siege"], Associated Press, 16 January 2016.</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-35330169 "Burkina Faso attack: Troops battle to end deadly hotel siege"], BBC News, 16 January 2016.</ref> [[2017]] წლის 20 თებერვლის სამთავრობო ცვლილებების (კაბინეტის გადახალისების) შედეგად, ტიებას მთავრობის შემადგენლობა ოდნავ გაფართოვდა — 29-დან 32 მინისტრამდე.<ref>Nadoun Coulibaly, [http://www.jeuneafrique.com/405633/politique/burkina-roch-marc-christian-kabore-retouche-gouvernement/ "Burkina : Roch Marc Christian Kaboré retouche son gouvernement"], ''Jeune Afrique'', 21 February 2017 {{in lang|fr}}.</ref> [[2019]] წლის 18 იანვარს ტიება და მისი მთელი კაბინეტი გადადგა — აღნიშნული ნაბიჯი პრეზიდენტმა კაბორემ ტელევიზიით გავრცელებულ განცხადებაში გამოაცხადა. გადადგომის კონკრეტული მიზეზი არ დასახელებულა.<ref name="africanews.com"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] iakl7b45vb7443saexsaesy2d056p8p 5562902 5562901 2026-10-21T17:06:58Z Jaba1977 3604 /* პრემიერ-მინისტრი */ 5562902 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''პოლ კაბა ტიება''' (დ. [[28 ივლისი]], [[1960]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობაზე დაინიშნა და მსახურობდა 2016 წლის 6 იანვრიდან 2019 წლის 18 იანვრამდე.<ref name="africanews.com">https://www.africanews.com/2019/01/19/burkina-faso-prime-minister-government-resigns//</ref> ტიება პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ დანიშნა 2016 წლის 6 იანვარს, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო. მანამდე იგი დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალურ ბანკსა და დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირში მუშაობდა.<ref name=JA>{{cite magazine|author=Benjamin Roger|title=Ce qu'il faut savoir de Paul Kaba Thieba, le nouveau Premier ministre burkinabè |url=http://www.jeuneafrique.com/291835/politique/quil-faut-savoir-de-paul-kaba-thieba-nouveau-premier-ministre-burkinabe/|magazine=Jeune Afrique|date=7 January 2016}} {{in lang|fr}}.</ref><ref name=a>{{cite news|date=7 January 2016|title=Burkina Faso: Paul Kaba Thieba nommé au poste de Premier ministre|publisher=Radio France Internationale|url=https://www.rfi.fr/afrique/20160107-burkina-faso-paul-kaba-thieba-est-nomme-poste-premier-ministre}} {{in lang|fr}}.</ref> ==ბიოგრაფია== პოლ კაბა ტიება დაიბადა [[1960]] წლის 28 ივლისს [[ბობო-დიულასო]]ში, ზემო ვოლტაში.<ref name="a" /><ref name="Burkina Domain"/> ტიებამ [[1979]] წლის ივნისში დაამთავრა უაგადუგუს ფილიპ ზინდა კაბორეს სახელობის ლიცეუმი (C სერიის ბაკალავრიატი).<ref name="Burkina Domain"/> [[1982]] წლის ივნისში მან მოიპოვა ბიზნესის ადმინისტრირების ბაკალავრის, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — მაგისტრის ხარისხი უაგადუგუს უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1984]] წლის ივნისში მან მიიღო სიღრმისეული კვლევების დიპლომი, ხოლო 1987 წლის დეკემბერში — დოქტორის ხარისხი პიერ მენდეს-ფრანსის უნივერსიტეტში.<ref name="Burkina Domain"/> [[1988]] წლის დეკემბერში მან პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტში დაასრულა სწავლა სპეციალიზებული უმაღლესი განათლების დიპლომით საბანკო და საფინანსო საქმის მიმართულებით.<ref name="Burkina Domain"/> ==კარიერა== [[1998]] წლის სექტემბერში იგი დაინიშნა დასავლეთ აფრიკის სახელმწიფოთა ცენტრალური ბანკის სავალუტო მომსახურების სამსახურის უფროსად, სადაც 2000 წლის ივლისამდე მსახურობდა.<ref name="Burkina Domain">{{cite web|language=French|url=https://burkinademain.com/2016/01/07/paul-kaba-thieba-bio-expresse-du-nouveau-premier-ministre/|title=Paul Kaba Thiéba : Bio expresse du nouveau Premier ministre|publisher=Burkina Domain|date=7 January 2016}}</ref> 2000 წლის ივლისიდან 2006 წლის დეკემბრამდე იგი ფინანსური ოპერაციების დირექტორის ასისტენტი/მოადგილე იყო.<ref name="Burkina Domain"/> 2007 წლის იანვარში მან დაიკავა ფინანსური ოპერაციების დირექტორის თანამდებობა, რომელიც 2008 წლის დეკემბრამდე ეჭირა.<ref name="Burkina Domain"/> 2009 წლის იანვრიდან 2011 წლის დეკემბრამდე იგი იყო საერთო საქმეთა დეპარტამენტის დირექტორის მრჩეველი, ხოლო 2012 წლის იანვრიდან — მთავარი საოპერაციო ოფიცრის/დირექტორის მრჩეველი. [[2014]] წლის თებერვლიდან [[2016]] წლის იანვარში მთავრობის მეთაურად დანიშნვნამდე, იგი დასავლეთ აფრიკის სავალუტო კავშირის ფინანსური სტაბილურობის ფონდის გენერალური დირექტორი იყო.<ref name=JA/> ==პრემიერ-მინისტრი== პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ ტიება პრემიერ-მინისტრად [[2016]] წლის 6 იანვარს დანიშნა, მას შემდეგ, რაც კაბორემ უფლებამოსილების განხორციელება დაიწყო.<ref name=JA/> პრემიერ-მინისტრის პოსტზე მისი პირველი გამოცდა [[2016]] წლის 15 იანვარს გახდა, როდესაც ისლამური მაღრიბის [[ალ-კაიდა]]ს ბოევიკები [[უაგადუგუ]]ში მდებარე სასტუმრო „სპლენდიდს“ დაესხნენ თავს. უსაფრთხოების ძალებმა სასტუმროზე იერიში მიიტანეს. შედეგად, 30-ზე მეტი ადამიანი გათავისუფლდა, ხოლო 20-ზე მეტი დაიღუპა.<ref>[https://apnews.com/5a7f676431f049b9a7d47093a6aab6d2 "Minister: 30 hostages freed from Burkina Faso hotel siege"], Associated Press, 16 January 2016.</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-35330169 "Burkina Faso attack: Troops battle to end deadly hotel siege"], BBC News, 16 January 2016.</ref> [[2017]] წლის 20 თებერვლის სამთავრობო ცვლილებების (კაბინეტის გადახალისების) შედეგად, ტიებას მთავრობის შემადგენლობა ოდნავ გაფართოვდა — 29-დან 32 მინისტრამდე.<ref>Nadoun Coulibaly, [http://www.jeuneafrique.com/405633/politique/burkina-roch-marc-christian-kabore-retouche-gouvernement/ "Burkina : Roch Marc Christian Kaboré retouche son gouvernement"], ''Jeune Afrique'', 21 February 2017 {{in lang|fr}}.</ref> [[2019]] წლის 18 იანვარს ტიება და მისი მთელი კაბინეტი გადადგა — აღნიშნული ნაბიჯი პრეზიდენტმა კაბორემ ტელევიზიით გავრცელებულ განცხადებაში გამოაცხადა. გადადგომის კონკრეტული მიზეზი არ დასახელებულა.<ref name="africanews.com"/> ==პირადი ცხოვრება== ტიება რომაულ-კათოლიკური აღმსარებლობისაა.<ref>{{Cite news|url=http://www.nationalreview.com/article/451179/africa-islam-moderate-muslims-burkina-faso-arab-countries|title=Covert 'Arabization' Threatens Moderate Islam in Africa|work=National Review|access-date=2017-09-09|language=en}}</ref> მას სამი შვილი ჰყავს.<ref name="a" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტიება, პოლ კაბა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] pi4vdr970owy7nrekg1qn6ib6lfgz91 1 921332 5562886 2026-10-21T16:50:23Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562886 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921333 5562904 2026-10-21T17:16:38Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5562904 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 17:16, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) eov5avejramllovcp8c5fadd0jbeq0g 0 921334 5562905 2026-10-21T17:32:12Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''კრისტოფ ჟოზეფ მარი დაბირე''' (დ. [[27 აგვისტო]], [[1948]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:დაბირე, კრისტოფ ჟოზეფ მარი}} კატეგორია:ბურ... 5562905 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''კრისტოფ ჟოზეფ მარი დაბირე''' (დ. [[27 აგვისტო]], [[1948]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:დაბირე, კრისტოფ ჟოზეფ მარი}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 5hyszzaqj59s05n1dic3p2wb8vb85jp 5562907 5562905 2026-10-21T17:35:27Z Jaba1977 3604 5562907 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''კრისტოფ ჟოზეფ მარი დაბირე''' (დ. [[27 აგვისტო]], [[1948]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა [[2019]] წლის 21 იანვრიდან [[2020]] წლის 28 დეკემბრამდე და [[2021]] წლის 5 იანვრიდან [[2021]] წლის 8 დეკემბრამდე. იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ [[პოლ კაბა ტიება]]სა და მისი კაბინეტის გადადგომის შემდეგ დანიშნა. მანამდე დაბირე ბურკინა-ფასოს წარმოადგენდა დასავლეთ აფრიკის ეკონომიკურ და სავალუტო კავშირში, ხოლო [[1994]] წლიდან [[1996]] წლამდე ყოფილი პრეზიდენტის, [[ბლეზ კომპაორე]]ს მმართველობის პერიოდში მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, როდესაც პრემიერ-მინისტრის პოსტი თავად კაბორეს ეჭირა.<ref name = "africanews1">{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2019/01/21/burkina-faso-christophe-joseph-marie-dabire-is-new-pm/|title=Burkina Faso: Christophe Joseph Marie Dabiré is new PM|last=AfricaNews|date=21 January 2019|website=Africanews|language=en|access-date=22 January 2019}}</ref><ref name = "bf-government1">{{Cite web|url=http://www.gouvernement.gov.bf/spip.php?article2339|title=La biographie du nouveau chef du gouvernement, Son Excellence Christophe Joseph Marie DABIRE - Bienvenue sur le site Officiel du Premier Ministère du Burkina Faso|website=www.gouvernement.gov.bf|access-date=2019-01-22}}</ref> ==კარიერა== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:დაბირე, კრისტოფ ჟოზეფ მარი}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] b6xpgm0u1jo8ezyllpuxjcefr89r5cv 5562908 5562907 2026-10-21T17:38:42Z Jaba1977 3604 /* კარიერა */ 5562908 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''კრისტოფ ჟოზეფ მარი დაბირე''' (დ. [[27 აგვისტო]], [[1948]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა [[2019]] წლის 21 იანვრიდან [[2020]] წლის 28 დეკემბრამდე და [[2021]] წლის 5 იანვრიდან [[2021]] წლის 8 დეკემბრამდე. იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ [[პოლ კაბა ტიება]]სა და მისი კაბინეტის გადადგომის შემდეგ დანიშნა. მანამდე დაბირე ბურკინა-ფასოს წარმოადგენდა დასავლეთ აფრიკის ეკონომიკურ და სავალუტო კავშირში, ხოლო [[1994]] წლიდან [[1996]] წლამდე ყოფილი პრეზიდენტის, [[ბლეზ კომპაორე]]ს მმართველობის პერიოდში მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, როდესაც პრემიერ-მინისტრის პოსტი თავად კაბორეს ეჭირა.<ref name = "africanews1">{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2019/01/21/burkina-faso-christophe-joseph-marie-dabire-is-new-pm/|title=Burkina Faso: Christophe Joseph Marie Dabiré is new PM|last=AfricaNews|date=21 January 2019|website=Africanews|language=en|access-date=22 January 2019}}</ref><ref name = "bf-government1">{{Cite web|url=http://www.gouvernement.gov.bf/spip.php?article2339|title=La biographie du nouveau chef du gouvernement, Son Excellence Christophe Joseph Marie DABIRE - Bienvenue sur le site Officiel du Premier Ministère du Burkina Faso|website=www.gouvernement.gov.bf|access-date=2019-01-22}}</ref> ==კარიერა== დაბირე [[თომას სანკარა]]ს მმართველობისას, [[1984]] წლიდან [[1988]] წლამდე, ეკონომიკისა და დაგეგმარების სამინისტროში კვლევებისა და პროექტების დირექტორად მუშაობდა, რის შემდეგაც ამავე სამინისტროში თანამშრომლობის გენერალური დირექტორი გახდა. აღნიშნული თანამდებობა მას 1992 წლამდე ეჭირა.<ref name = "bf-government1"/> 1992 წელს დაბირე სათავეში ჩაუდგა ჯანდაცვის დეპარტამენტს (სამინისტროს), ხოლო [[1997]] წლიდან ხელმძღვანელობდა ბურკინა-ფასოს საშუალო, უმაღლესი განათლებისა და სამეცნიერო კვლევების დეპარტამენტს, სადაც 2000 წლამდე იმსახურა. ამავე პერიოდში იგი ბურკინა-ფასოს ეროვნულ ასამბლეაში [[კონგრესი დემოკრატიისა და პროგრესისთვის]] პარტიის წევრი იყო. 2002 წელს ეროვნულ ასამბლეაში ხელახლა არჩევის შემდეგ, დაბირემ კიდევ ერთი ხუთწლიანი ვადით იმსახურა, რომელიც 2007 წელს ამოიწურა.<ref name = "bf-government1"/><ref name = "africanews1"/> იგი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე 2019 წლის 21 იანვარს დაინიშნა. [[2021]] წლის 8 დეკემბერს, უსაფრთხოების კრიზისის ესკალაციის ფონზე, [[ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი|ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტმა]] როკ კაბორემ დაბირე პრემიერ-მინისტრის პოსტიდან გადააყენა. პრეზიდენტის დეკრეტის თანახმად, მიმდინარე მთავრობის წევრებს ქვეყანა ახალი მთავრობის ფორმირებამდე უნდა ემართათ.<ref>{{Cite web|date=2021-12-08|title=Burkina Faso PM ousted following protests over jihadist violence|url=https://www.france24.com/en/africa/20211208-burkina-faso-pm-dabire-ousted-following-protests-over-jihadist-violence|access-date=2021-12-08|website=France 24|language=en}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:დაბირე, კრისტოფ ჟოზეფ მარი}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] ic07vsruiahcu56orbif3etae11qj6g 5562909 5562908 2026-10-21T17:39:27Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს ეკონომიკის მინისტრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562909 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''კრისტოფ ჟოზეფ მარი დაბირე''' (დ. [[27 აგვისტო]], [[1948]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა [[2019]] წლის 21 იანვრიდან [[2020]] წლის 28 დეკემბრამდე და [[2021]] წლის 5 იანვრიდან [[2021]] წლის 8 დეკემბრამდე. იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ [[პოლ კაბა ტიება]]სა და მისი კაბინეტის გადადგომის შემდეგ დანიშნა. მანამდე დაბირე ბურკინა-ფასოს წარმოადგენდა დასავლეთ აფრიკის ეკონომიკურ და სავალუტო კავშირში, ხოლო [[1994]] წლიდან [[1996]] წლამდე ყოფილი პრეზიდენტის, [[ბლეზ კომპაორე]]ს მმართველობის პერიოდში მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, როდესაც პრემიერ-მინისტრის პოსტი თავად კაბორეს ეჭირა.<ref name = "africanews1">{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2019/01/21/burkina-faso-christophe-joseph-marie-dabire-is-new-pm/|title=Burkina Faso: Christophe Joseph Marie Dabiré is new PM|last=AfricaNews|date=21 January 2019|website=Africanews|language=en|access-date=22 January 2019}}</ref><ref name = "bf-government1">{{Cite web|url=http://www.gouvernement.gov.bf/spip.php?article2339|title=La biographie du nouveau chef du gouvernement, Son Excellence Christophe Joseph Marie DABIRE - Bienvenue sur le site Officiel du Premier Ministère du Burkina Faso|website=www.gouvernement.gov.bf|access-date=2019-01-22}}</ref> ==კარიერა== დაბირე [[თომას სანკარა]]ს მმართველობისას, [[1984]] წლიდან [[1988]] წლამდე, ეკონომიკისა და დაგეგმარების სამინისტროში კვლევებისა და პროექტების დირექტორად მუშაობდა, რის შემდეგაც ამავე სამინისტროში თანამშრომლობის გენერალური დირექტორი გახდა. აღნიშნული თანამდებობა მას 1992 წლამდე ეჭირა.<ref name = "bf-government1"/> 1992 წელს დაბირე სათავეში ჩაუდგა ჯანდაცვის დეპარტამენტს (სამინისტროს), ხოლო [[1997]] წლიდან ხელმძღვანელობდა ბურკინა-ფასოს საშუალო, უმაღლესი განათლებისა და სამეცნიერო კვლევების დეპარტამენტს, სადაც 2000 წლამდე იმსახურა. ამავე პერიოდში იგი ბურკინა-ფასოს ეროვნულ ასამბლეაში [[კონგრესი დემოკრატიისა და პროგრესისთვის]] პარტიის წევრი იყო. 2002 წელს ეროვნულ ასამბლეაში ხელახლა არჩევის შემდეგ, დაბირემ კიდევ ერთი ხუთწლიანი ვადით იმსახურა, რომელიც 2007 წელს ამოიწურა.<ref name = "bf-government1"/><ref name = "africanews1"/> იგი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე 2019 წლის 21 იანვარს დაინიშნა. [[2021]] წლის 8 დეკემბერს, უსაფრთხოების კრიზისის ესკალაციის ფონზე, [[ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი|ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტმა]] როკ კაბორემ დაბირე პრემიერ-მინისტრის პოსტიდან გადააყენა. პრეზიდენტის დეკრეტის თანახმად, მიმდინარე მთავრობის წევრებს ქვეყანა ახალი მთავრობის ფორმირებამდე უნდა ემართათ.<ref>{{Cite web|date=2021-12-08|title=Burkina Faso PM ousted following protests over jihadist violence|url=https://www.france24.com/en/africa/20211208-burkina-faso-pm-dabire-ousted-following-protests-over-jihadist-violence|access-date=2021-12-08|website=France 24|language=en}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:დაბირე, კრისტოფ ჟოზეფ მარი}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს ეკონომიკის მინისტრები]] khdraq9tw4r7twvgtwim3wete6ul99p 5563104 5562909 2026-10-21T22:40:52Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5563104 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''კრისტოფ ჟოზეფ მარი დაბირე''' (დ. [[27 აგვისტო]], [[1948]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა [[2019]] წლის 21 იანვრიდან [[2020]] წლის 28 დეკემბრამდე და [[2021]] წლის 5 იანვრიდან [[2021]] წლის 8 დეკემბრამდე. იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტზე პრეზიდენტმა [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]მ [[პოლ კაბა ტიება]]სა და მისი კაბინეტის გადადგომის შემდეგ დანიშნა. მანამდე დაბირე ბურკინა-ფასოს წარმოადგენდა დასავლეთ აფრიკის ეკონომიკურ და სავალუტო კავშირში, ხოლო [[1994]] წლიდან [[1996]] წლამდე ყოფილი პრეზიდენტის, [[ბლეზ კომპაორე]]ს მმართველობის პერიოდში მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, როდესაც პრემიერ-მინისტრის პოსტი თავად კაბორეს ეჭირა.<ref name = "africanews1">{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2019/01/21/burkina-faso-christophe-joseph-marie-dabire-is-new-pm/|title=Burkina Faso: Christophe Joseph Marie Dabiré is new PM|last=AfricaNews|date=21 January 2019|website=Africanews|language=en|access-date=22 January 2019}}</ref><ref name = "bf-government1">{{Cite web|url=http://www.gouvernement.gov.bf/spip.php?article2339|title=La biographie du nouveau chef du gouvernement, Son Excellence Christophe Joseph Marie DABIRE - Bienvenue sur le site Officiel du Premier Ministère du Burkina Faso|website=www.gouvernement.gov.bf|access-date=2019-01-22}}</ref> ==კარიერა== დაბირე [[თომას სანკარა]]ს მმართველობისას, [[1984]] წლიდან [[1988]] წლამდე, ეკონომიკისა და დაგეგმარების სამინისტროში კვლევებისა და პროექტების დირექტორად მუშაობდა, რის შემდეგაც ამავე სამინისტროში თანამშრომლობის გენერალური დირექტორი გახდა. აღნიშნული თანამდებობა მას 1992 წლამდე ეჭირა.<ref name = "bf-government1"/> 1992 წელს დაბირე სათავეში ჩაუდგა ჯანდაცვის დეპარტამენტს (სამინისტროს), ხოლო [[1997]] წლიდან ხელმძღვანელობდა ბურკინა-ფასოს საშუალო, უმაღლესი განათლებისა და სამეცნიერო კვლევების დეპარტამენტს, სადაც 2000 წლამდე იმსახურა. ამავე პერიოდში იგი ბურკინა-ფასოს ეროვნულ ასამბლეაში [[კონგრესი დემოკრატიისა და პროგრესისთვის]] პარტიის წევრი იყო. 2002 წელს ეროვნულ ასამბლეაში ხელახლა არჩევის შემდეგ, დაბირემ კიდევ ერთი ხუთწლიანი ვადით იმსახურა, რომელიც 2007 წელს ამოიწურა.<ref name = "africanews1"/><ref name = "bf-government1"/> იგი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე 2019 წლის 21 იანვარს დაინიშნა. [[2021]] წლის 8 დეკემბერს, უსაფრთხოების კრიზისის ესკალაციის ფონზე, [[ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი|ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტმა]] როკ კაბორემ დაბირე პრემიერ-მინისტრის პოსტიდან გადააყენა. პრეზიდენტის დეკრეტის თანახმად, მიმდინარე მთავრობის წევრებს ქვეყანა ახალი მთავრობის ფორმირებამდე უნდა ემართათ.<ref>{{Cite web|date=2021-12-08|title=Burkina Faso PM ousted following protests over jihadist violence|url=https://www.france24.com/en/africa/20211208-burkina-faso-pm-dabire-ousted-following-protests-over-jihadist-violence|access-date=2021-12-08|website=France 24|language=en}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:დაბირე, კრისტოფ ჟოზეფ მარი}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს ეკონომიკის მინისტრები]] ab2b6v2ql5bb4v160ozdjl6aj4cqzd6 1 921335 5562906 2026-10-21T17:32:53Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562906 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921336 5562910 2026-10-21T17:40:07Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს მინისტრები|ეკონომიკის]] [[კატეგორია:ეკონომიკის მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] 5562910 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს მინისტრები|ეკონომიკის]] [[კატეგორია:ეკონომიკის მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] iu2f3c83tgfj4sv8cbsevczukbe35jw 15 921337 5562911 2026-10-21T17:40:32Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562911 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921338 5562912 2026-10-21T17:42:56Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლასინა ზერბო''' (დ. [[10 ოქტომბერი]], [[1963]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზერბო, ლასინა}} კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინი... 5562912 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლასინა ზერბო''' (დ. [[10 ოქტომბერი]], [[1963]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზერბო, ლასინა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] hg67jksjyq5m0hgyhk3pnlyzgl4nfkx 5562914 5562912 2026-10-21T17:44:40Z Jaba1977 3604 5562914 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლასინა ზერბო''' (დ. [[10 ოქტომბერი]], [[1963]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, მეცნიერი და დიპლომატი.<ref>{{Cite web |date=2021-12-13 |title=Exécutif: Dr Lassina Zerbo nommé Premier ministre. |url=https://www.mae.gov.bf/detail?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=436&cHash=341c524865eb78694eaf07736ce74d7b |access-date=2026-05-10 |website=Ministère des Affaires Etrangères et de la Coopération |language=fr}}</ref> იგი 2013 წლიდან 2021 წლამდე მსახურობდა ბირთვული გამოცდების სრული აკრძალვის ხელშეკრულების ორგანიზაციის მოსამზადებელი კომისიის (OTICE/CTBTO) მესამე აღმასრულებელ მდივნად, ხოლო 2021 წლის 10 დეკემბრიდან 2022 წლის 24 იანვრამდე პრეზიდენტ [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]ს მმართველობისას [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{Cite web |date=2021-12-11 |title=Burkina Faso president picks former nuclear watchdog head Zerbo as PM |url=https://www.france24.com/en/africa/20211211-burkina-faso-president-picks-former-nuclear-watchdog-head-zerbo-as-pm |access-date=2026-05-10 |website=France 24 |language=en}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზერბო, ლასინა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] a3agqfhioyzpwgwy7ktnqslg0n0o9pq 5562915 5562914 2026-10-21T17:45:12Z Jaba1977 3604 5562915 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლასინა ზერბო''' (დ. [[10 ოქტომბერი]], [[1963]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, მეცნიერი და დიპლომატი.<ref>{{Cite web |date=2021-12-13 |title=Exécutif: Dr Lassina Zerbo nommé Premier ministre. |url=https://www.mae.gov.bf/detail?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=436&cHash=341c524865eb78694eaf07736ce74d7b |access-date=2026-05-10 |website=Ministère des Affaires Etrangères et de la Coopération |language=fr}}</ref> იგი 2013 წლიდან 2021 წლამდე მსახურობდა ბირთვული გამოცდების სრული აკრძალვის ხელშეკრულების ორგანიზაციის მოსამზადებელი კომისიის (OTICE/CTBTO) მესამე აღმასრულებელ მდივნად, ხოლო 2021 წლის 10 დეკემბრიდან 2022 წლის 24 იანვრამდე პრეზიდენტ [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]ს მმართველობისას [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{Cite web |date=2021-12-11 |title=Burkina Faso president picks former nuclear watchdog head Zerbo as PM |url=https://www.france24.com/en/africa/20211211-burkina-faso-president-picks-former-nuclear-watchdog-head-zerbo-as-pm |access-date=2026-05-10 |website=France 24 |language=en}}</ref> ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზერბო, ლასინა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 52niwa4ibgka9a058vfp1ahtku989pg 5562916 5562915 2026-10-21T17:49:15Z Jaba1977 3604 /* პრემიერ-მინისტრი */ 5562916 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლასინა ზერბო''' (დ. [[10 ოქტომბერი]], [[1963]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, მეცნიერი და დიპლომატი.<ref>{{Cite web |date=2021-12-13 |title=Exécutif: Dr Lassina Zerbo nommé Premier ministre. |url=https://www.mae.gov.bf/detail?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=436&cHash=341c524865eb78694eaf07736ce74d7b |access-date=2026-05-10 |website=Ministère des Affaires Etrangères et de la Coopération |language=fr}}</ref> იგი 2013 წლიდან 2021 წლამდე მსახურობდა ბირთვული გამოცდების სრული აკრძალვის ხელშეკრულების ორგანიზაციის მოსამზადებელი კომისიის (OTICE/CTBTO) მესამე აღმასრულებელ მდივნად, ხოლო 2021 წლის 10 დეკემბრიდან 2022 წლის 24 იანვრამდე პრეზიდენტ [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]ს მმართველობისას [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{Cite web |date=2021-12-11 |title=Burkina Faso president picks former nuclear watchdog head Zerbo as PM |url=https://www.france24.com/en/africa/20211211-burkina-faso-president-picks-former-nuclear-watchdog-head-zerbo-as-pm |access-date=2026-05-10 |website=France 24 |language=en}}</ref> ==პრემიერ-მინისტრი== ლასინა ზერბოს გამოჩენა ეროვნულ პოლიტიკურ არენაზე [[ბურკინა-ფასო]]ში მწვავე უსაფრთხოებისა და სოციალური კრიზისის კონტექსტში მოხდა.<ref>{{Cite web |title=Lassina Zerbo appointed PM of Burkina Faso |url=https://www.commonspace.eu/news/lassina-zerbo-appointed-pm-burkina-faso |access-date=2026-05-10 |website=commonspace.eu |language=en}}</ref> 2021 წლის 10 დეკემბერს პრეზიდენტმა როკ მარკ კრისტიან კაბორემ იგი პრემიერ-მინისტრად დანიშნა.<ref>{{Cite web|title=Burkina Faso president names Lassina Zerbo as prime minister|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/11/burkina-faso-president-names-lassina-zerbo-as-prime-minister|access-date=2021-12-12|website=www.aljazeera.com|language=en}}</ref> ეს დანიშვნა მოჰყვა ინატაზე განხორციელებულ თავდასხმას, რამაც საზოგადოებაში ძლიერი პროტესტი გამოიწვია და წინა მთავრობის დათხოვნა განაპირობა.<ref>{{Cite news |date=2021-12-11 |title=Burkina Faso. Lassina Zerbo nommé Premier ministre après la démission du gouvernement |url=https://www.ouest-france.fr/monde/burkina-faso/burkina-faso-lassina-zerbo-nomme-premier-ministre-apres-la-demission-du-gouvernement-40ee07d1-f4fc-4891-bf04-97d7837502c9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211215212329/https://www.ouest-france.fr/monde/burkina-faso/burkina-faso-lassina-zerbo-nomme-premier-ministre-apres-la-demission-du-gouvernement-40ee07d1-f4fc-4891-bf04-97d7837502c9 |archive-date=2021-12-15 |access-date=2026-05-10 |work=Ouest-France.fr |language=fr-FR}}</ref> აღქმული როგორც საერთაშორისო ავტორიტეტის მქონე ტექნოკრატი, ზერბოს მთავარი მისია მზარდი ტერორისტული საფრთხის ფონზე სახელმწიფო ხელისუფლების აღდგენა და ეროვნული თავდაცვის სტრატეგიის რეორგანიზაცია იყო.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-12-14 |title=Un nouveau gouvernement a été nommé au Burkina Faso {{!}} RTS |url=https://www.rts.ch/info/monde/12718081-un-nouveau-gouvernement-a-ete-nomme-au-burkina-faso.html |access-date=2026-05-10 |website=rts.ch |language=fr}}</ref> თანამდებობის დაკავებისთანავე, ლასინა ზერბომ გამოხატა წარსულთან დაშორების სურვილი სახელმწიფო ხარჯების შემცირების გზით. მან ჩამოაყალიბა კომპაქტური მთავრობა, რომელიც ადრინდელი 34-ის სანაცვლოდ 25 წევრისგან შედგებოდა და მიზნად ისახავდა უკეთეს ოპერაციულ ეფექტურობას.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso : Voici les membres du gouvernement de Lassina Zerbo - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article109772 |access-date=2026-05-10 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref>მისი ზოგადი პოლიტიკის გამოსვლა ფოკუსირებული იყო „ეროვნულ ერთიანობაზე“ და უსაფრთხოების პრობლემებზე მრავალგანზომილებიანი პასუხის აუცილებლობაზე, რაც მოწყვლად რეგიონებში სამხედრო მოქმედებებისა და სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროექტების შეთავსებას გულისხმობდა. მან ასევე მოუწოდა პატრიოტული მობილიზაციისა და პოლიტიკური კლასის გაერთიანებისკენ.<ref>{{Cite web |date=2022-01-07 |title=Burkina Faso: le grand oral du Premier ministre Lassina Zerbo devant les députés |url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20220107-burkina-faso-le-grand-oral-du-premier-ministre-lassina-zerbo-devant-les-d%C3%A9put%C3%A9s |access-date=2026-05-10 |website=RFI |language=fr}}</ref> 2022 წლის 24 იანვარს, მისი დანიშვნიდან სულ რაღაც რამდენიმე კვირაში, ლეიტენანტ-პოლკოვნიკ [[პოლ-ანრი სანდაოგო დამიბა]]ს მეთაურობით განხორციელებულმა სამხედრო გადატრიალებამ პრეზიდენტი კაბორე დაამხო.<ref>{{cite web|url=https://www.france24.com/en/africa/20220125-burkina-faso-s-writer-colonel-coup-leader-starts-a-new-chapter-in-country-s-history|title=Burkina Faso's writer-colonel coup leader starts a new chapter in country's history|work=France 24|date=January 25, 2022|access-date=January 29, 2022}}</ref> ამ გადატრიალებამ ნაადრევად დაასრულა ზერბოს უფლებამოსილება და დაითხოვა მისი მთავრობა და ეროვნული ასამბლეა. პრემიერ-მინისტრის პოსტი ოფიციალურად ვაკანტური რჩებოდა ხუნტის პირდაპირი მართვის ქვეშ 2022 წლის 3 მარტამდე, სანამ მას ეკონომისტი [[ალბერ უედრაოგო]] შეცვლიდა.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso : qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier ministre de Paul-Henri Damiba ? |url=https://www.jeuneafrique.com/1323018/politique/burkina-faso-qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-paul-henri-damiba/ |access-date=2026-05-10 |website=JeuneAfrique.com |language=fr-FR}}</ref> უსაფრთხოებისა და პროცედურული მიზეზების გამო წინა აღმასრუებელი ხელისუფლების ყველა წევრის მსგავსად ხანმოკლე შინაპატიმრობაში ყოფნის შემდეგ, ლასინა ზერბო ყოველგვარი შეზღუდვებისგან გათავისუფლდა, ჩამოშორდა [[ბურკინა-ფასო]]ს აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებას და საერთაშორისო არენას დაუბრუნდა.<ref>{{Cite web |last=hachem |date=2022-07-18 |title=Anciens ministres: leur vie après le coup d'Etat |url=https://leconomistedufaso.com/2022/07/18/anciens-ministres-leur-vie-apres-le-coup-detat/ |access-date=2026-05-10 |website=L'economiste du faso |language=fr-FR}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზერბო, ლასინა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] la5v28mtvd9boh9f481e42j6r0xs412 5562917 5562916 2026-10-21T17:50:42Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი მეცნიერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562917 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლასინა ზერბო''' (დ. [[10 ოქტომბერი]], [[1963]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი, მეცნიერი და დიპლომატი.<ref>{{Cite web |date=2021-12-13 |title=Exécutif: Dr Lassina Zerbo nommé Premier ministre. |url=https://www.mae.gov.bf/detail?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=436&cHash=341c524865eb78694eaf07736ce74d7b |access-date=2026-05-10 |website=Ministère des Affaires Etrangères et de la Coopération |language=fr}}</ref> იგი 2013 წლიდან 2021 წლამდე მსახურობდა ბირთვული გამოცდების სრული აკრძალვის ხელშეკრულების ორგანიზაციის მოსამზადებელი კომისიის (OTICE/CTBTO) მესამე აღმასრულებელ მდივნად, ხოლო 2021 წლის 10 დეკემბრიდან 2022 წლის 24 იანვრამდე პრეზიდენტ [[როკ მარკ კრისტიან კაბორე]]ს მმართველობისას [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{Cite web |date=2021-12-11 |title=Burkina Faso president picks former nuclear watchdog head Zerbo as PM |url=https://www.france24.com/en/africa/20211211-burkina-faso-president-picks-former-nuclear-watchdog-head-zerbo-as-pm |access-date=2026-05-10 |website=France 24 |language=en}}</ref> ==პრემიერ-მინისტრი== ლასინა ზერბოს გამოჩენა ეროვნულ პოლიტიკურ არენაზე [[ბურკინა-ფასო]]ში მწვავე უსაფრთხოებისა და სოციალური კრიზისის კონტექსტში მოხდა.<ref>{{Cite web |title=Lassina Zerbo appointed PM of Burkina Faso |url=https://www.commonspace.eu/news/lassina-zerbo-appointed-pm-burkina-faso |access-date=2026-05-10 |website=commonspace.eu |language=en}}</ref> 2021 წლის 10 დეკემბერს პრეზიდენტმა როკ მარკ კრისტიან კაბორემ იგი პრემიერ-მინისტრად დანიშნა.<ref>{{Cite web|title=Burkina Faso president names Lassina Zerbo as prime minister|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/11/burkina-faso-president-names-lassina-zerbo-as-prime-minister|access-date=2021-12-12|website=www.aljazeera.com|language=en}}</ref> ეს დანიშვნა მოჰყვა ინატაზე განხორციელებულ თავდასხმას, რამაც საზოგადოებაში ძლიერი პროტესტი გამოიწვია და წინა მთავრობის დათხოვნა განაპირობა.<ref>{{Cite news |date=2021-12-11 |title=Burkina Faso. Lassina Zerbo nommé Premier ministre après la démission du gouvernement |url=https://www.ouest-france.fr/monde/burkina-faso/burkina-faso-lassina-zerbo-nomme-premier-ministre-apres-la-demission-du-gouvernement-40ee07d1-f4fc-4891-bf04-97d7837502c9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211215212329/https://www.ouest-france.fr/monde/burkina-faso/burkina-faso-lassina-zerbo-nomme-premier-ministre-apres-la-demission-du-gouvernement-40ee07d1-f4fc-4891-bf04-97d7837502c9 |archive-date=2021-12-15 |access-date=2026-05-10 |work=Ouest-France.fr |language=fr-FR}}</ref> აღქმული როგორც საერთაშორისო ავტორიტეტის მქონე ტექნოკრატი, ზერბოს მთავარი მისია მზარდი ტერორისტული საფრთხის ფონზე სახელმწიფო ხელისუფლების აღდგენა და ეროვნული თავდაცვის სტრატეგიის რეორგანიზაცია იყო.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-12-14 |title=Un nouveau gouvernement a été nommé au Burkina Faso {{!}} RTS |url=https://www.rts.ch/info/monde/12718081-un-nouveau-gouvernement-a-ete-nomme-au-burkina-faso.html |access-date=2026-05-10 |website=rts.ch |language=fr}}</ref> თანამდებობის დაკავებისთანავე, ლასინა ზერბომ გამოხატა წარსულთან დაშორების სურვილი სახელმწიფო ხარჯების შემცირების გზით. მან ჩამოაყალიბა კომპაქტური მთავრობა, რომელიც ადრინდელი 34-ის სანაცვლოდ 25 წევრისგან შედგებოდა და მიზნად ისახავდა უკეთეს ოპერაციულ ეფექტურობას.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso : Voici les membres du gouvernement de Lassina Zerbo - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article109772 |access-date=2026-05-10 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref>მისი ზოგადი პოლიტიკის გამოსვლა ფოკუსირებული იყო „ეროვნულ ერთიანობაზე“ და უსაფრთხოების პრობლემებზე მრავალგანზომილებიანი პასუხის აუცილებლობაზე, რაც მოწყვლად რეგიონებში სამხედრო მოქმედებებისა და სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროექტების შეთავსებას გულისხმობდა. მან ასევე მოუწოდა პატრიოტული მობილიზაციისა და პოლიტიკური კლასის გაერთიანებისკენ.<ref>{{Cite web |date=2022-01-07 |title=Burkina Faso: le grand oral du Premier ministre Lassina Zerbo devant les députés |url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20220107-burkina-faso-le-grand-oral-du-premier-ministre-lassina-zerbo-devant-les-d%C3%A9put%C3%A9s |access-date=2026-05-10 |website=RFI |language=fr}}</ref> 2022 წლის 24 იანვარს, მისი დანიშვნიდან სულ რაღაც რამდენიმე კვირაში, ლეიტენანტ-პოლკოვნიკ [[პოლ-ანრი სანდაოგო დამიბა]]ს მეთაურობით განხორციელებულმა სამხედრო გადატრიალებამ პრეზიდენტი კაბორე დაამხო.<ref>{{cite web|url=https://www.france24.com/en/africa/20220125-burkina-faso-s-writer-colonel-coup-leader-starts-a-new-chapter-in-country-s-history|title=Burkina Faso's writer-colonel coup leader starts a new chapter in country's history|work=France 24|date=January 25, 2022|access-date=January 29, 2022}}</ref> ამ გადატრიალებამ ნაადრევად დაასრულა ზერბოს უფლებამოსილება და დაითხოვა მისი მთავრობა და ეროვნული ასამბლეა. პრემიერ-მინისტრის პოსტი ოფიციალურად ვაკანტური რჩებოდა ხუნტის პირდაპირი მართვის ქვეშ 2022 წლის 3 მარტამდე, სანამ მას ეკონომისტი [[ალბერ უედრაოგო]] შეცვლიდა.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso : qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier ministre de Paul-Henri Damiba ? |url=https://www.jeuneafrique.com/1323018/politique/burkina-faso-qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-paul-henri-damiba/ |access-date=2026-05-10 |website=JeuneAfrique.com |language=fr-FR}}</ref> უსაფრთხოებისა და პროცედურული მიზეზების გამო წინა აღმასრუებელი ხელისუფლების ყველა წევრის მსგავსად ხანმოკლე შინაპატიმრობაში ყოფნის შემდეგ, ლასინა ზერბო ყოველგვარი შეზღუდვებისგან გათავისუფლდა, ჩამოშორდა [[ბურკინა-ფასო]]ს აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებას და საერთაშორისო არენას დაუბრუნდა.<ref>{{Cite web |last=hachem |date=2022-07-18 |title=Anciens ministres: leur vie après le coup d'Etat |url=https://leconomistedufaso.com/2022/07/18/anciens-ministres-leur-vie-apres-le-coup-detat/ |access-date=2026-05-10 |website=L'economiste du faso |language=fr-FR}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზერბო, ლასინა}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი მეცნიერები]] 8u1asi2mrf87rb54kdrd9s0w9e8lm6h 1 921339 5562913 2026-10-21T17:43:17Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562913 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921340 5562918 2026-10-21T17:52:07Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელები საქმიანობის მიხედვით]] [[კატეგორია:მეცნიერები ეროვნების მიხედვით]] 5562918 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელები საქმიანობის მიხედვით]] [[კატეგორია:მეცნიერები ეროვნების მიხედვით]] 20jakgulq8u5vj88q22k12frs5ec2x9 15 921341 5562919 2026-10-21T17:52:32Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562919 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921342 5562940 2026-10-21T18:39:38Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალბერ უედრაოგო''' (დ. [[6 აპრილი]], [[1969]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ალბერ}} კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინი... 5562940 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალბერ უედრაოგო''' (დ. [[6 აპრილი]], [[1969]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ალბერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] js0gx4g78id65m5sptkp59yr6v606lz 5562942 5562940 2026-10-21T18:44:38Z Jaba1977 3604 5562942 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალბერ უედრაოგო''' (დ. [[6 აპრილი]], [[1969]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი, რომელიც 2022 წლის 3 მარტიდან 30 სექტემბრამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი|ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის]] თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/5/2/burkina-faso-investigates-mine-flood-as-rescue-efforts-drag-on |title=Burkina Faso investigates mine flood as rescue efforts continue |date=2 May 2022 |access-date= 31 May 2022}}</ref> ==ბიოგრაფია== ==კარიერა== ==პირადი ცხოვრება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ალბერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] k6k8ilg9tweilugbp38pjwemlqkmrxo 5562945 5562942 2026-10-21T18:46:58Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562945 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალბერ უედრაოგო''' (დ. [[6 აპრილი]], [[1969]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი, რომელიც 2022 წლის 3 მარტიდან 30 სექტემბრამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი|ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის]] თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/5/2/burkina-faso-investigates-mine-flood-as-rescue-efforts-drag-on |title=Burkina Faso investigates mine flood as rescue efforts continue |date=2 May 2022 |access-date= 31 May 2022}}</ref> ==ბიოგრაფია== ალბერ უედრაოგო დაიბადა [[1969]] წლის 6 აპრილს სენოს პროვინციის ქალაქ დორიში. მან ნაწილობრივ დაამთავრა კადიოგოს სამხედრო ლიცეუმი, რის შემდეგაც სწავლა უაგადუგუს უნივერსიტეტში განაგრძო, საიდანაც 1990-იან წლებში სტუდენტური გაფიცვის ხელმძღვანელობისთვის გარიცხეს.<ref name="Coulibaly">{{cite web|title=Burkina Faso: qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier ministre de Paul-Henri Damiba?|url=https://www.jeuneafrique.com/1323018/politique/burkina-faso-qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-paul-henri-damiba/|author=Nadoun Coulibaly|work=Jeune Afrique|language=fr|publication-date=}}</ref> იგი ფლობს მენეჯმენტის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხს.<ref name="burkina24">{{cite web |language=fr|title=Qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier Ministre de la Transition?|url=https://burkina24.com/2022/03/03/qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-la-transition/|access-date = 27 November 2022 |date= 3 March 2022}}</ref> ==კარიერა== ==პირადი ცხოვრება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ალბერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 4z10nzq2fkbcodidx9nbl1129ad9wv0 5562947 5562945 2026-10-21T18:50:00Z Jaba1977 3604 /* კარიერა */ 5562947 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალბერ უედრაოგო''' (დ. [[6 აპრილი]], [[1969]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი, რომელიც 2022 წლის 3 მარტიდან 30 სექტემბრამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი|ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის]] თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/5/2/burkina-faso-investigates-mine-flood-as-rescue-efforts-drag-on |title=Burkina Faso investigates mine flood as rescue efforts continue |date=2 May 2022 |access-date= 31 May 2022}}</ref> ==ბიოგრაფია== ალბერ უედრაოგო დაიბადა [[1969]] წლის 6 აპრილს სენოს პროვინციის ქალაქ დორიში. მან ნაწილობრივ დაამთავრა კადიოგოს სამხედრო ლიცეუმი, რის შემდეგაც სწავლა უაგადუგუს უნივერსიტეტში განაგრძო, საიდანაც 1990-იან წლებში სტუდენტური გაფიცვის ხელმძღვანელობისთვის გარიცხეს.<ref name="Coulibaly">{{cite web|title=Burkina Faso: qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier ministre de Paul-Henri Damiba?|url=https://www.jeuneafrique.com/1323018/politique/burkina-faso-qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-paul-henri-damiba/|author=Nadoun Coulibaly|work=Jeune Afrique|language=fr|publication-date=}}</ref> იგი ფლობს მენეჯმენტის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხს.<ref name="burkina24">{{cite web |language=fr|title=Qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier Ministre de la Transition?|url=https://burkina24.com/2022/03/03/qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-la-transition/|access-date = 27 November 2022 |date= 3 March 2022}}</ref> ==კარიერა== ალბერ უედრაოგო ასწავლიდა ბურკინა-ფასოს რამდენიმე საჯარო და კერძო უნივერსიტეტში. კერძოდ, უედრაოგო ბუღალტერიას ასწავლიდა უაგადუგუს უნივერსიტეტში, აგრეთვე კერძო უნივერსიტეტში „Aube Nouvelle“.<ref>{{cite web |date=4 March 2022 |title=Burkina Faso : Albert Ouédraogo nouveau Premier ministre |work=Jeune Afrique |url=https://www.jeuneafrique.com/1323018/politique/burkina-faso-qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-paul-henri-damiba/|language=fr}}</ref> იგი აგრეთვე უწევს კონსულტაციებს ბიზნესებს მენეჯმენტისა და ეკონომიკის საკითხებზე.<ref name = Coulibaly/> იგი პრემიერ-მინისტრად პრეზიდენტმა [[პოლ-ანრი სანდაოგო დამიბა]]მ [[2022]] წლის 3 მარტს, მისი ოფიციალური ინაუგურაციის შემდეგ დანიშნა.<ref>{{cite news |date=3 March 2022 |title=Burkina Faso junta names prime minister for ‘transition’ period |work=France 24 |url=https://www.france24.com/en/africa/20220304-burkina-faso-junta-names-prime-minister-for-transition-period}}</ref> მისი, როგორც პრემიერ-მინისტრის ვადა დასრულდა 2022 წლის სექტემბერში ბურკინა-ფასოში მომხდარი სახელმწიფო [[ბურკინა--ფასოს სახელმწიფო გადატრიალება (2022)|გადატრიალების]] შედეგად. ==პირადი ცხოვრება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ალბერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] kja2cbpn5xjvy5ngnhg18e7k7swdkv2 5562948 5562947 2026-10-21T18:51:46Z Jaba1977 3604 /* პირადი ცხოვრება */ 5562948 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალბერ უედრაოგო''' (დ. [[6 აპრილი]], [[1969]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი, რომელიც 2022 წლის 3 მარტიდან 30 სექტემბრამდე [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი|ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის]] თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/5/2/burkina-faso-investigates-mine-flood-as-rescue-efforts-drag-on |title=Burkina Faso investigates mine flood as rescue efforts continue |date=2 May 2022 |access-date= 31 May 2022}}</ref> ==ბიოგრაფია== ალბერ უედრაოგო დაიბადა [[1969]] წლის 6 აპრილს სენოს პროვინციის ქალაქ დორიში. მან ნაწილობრივ დაამთავრა კადიოგოს სამხედრო ლიცეუმი, რის შემდეგაც სწავლა უაგადუგუს უნივერსიტეტში განაგრძო, საიდანაც 1990-იან წლებში სტუდენტური გაფიცვის ხელმძღვანელობისთვის გარიცხეს.<ref name="Coulibaly">{{cite web|title=Burkina Faso: qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier ministre de Paul-Henri Damiba?|url=https://www.jeuneafrique.com/1323018/politique/burkina-faso-qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-paul-henri-damiba/|author=Nadoun Coulibaly|work=Jeune Afrique|language=fr|publication-date=}}</ref> იგი ფლობს მენეჯმენტის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხს.<ref name="burkina24">{{cite web |language=fr|title=Qui est Albert Ouédraogo, le nouveau Premier Ministre de la Transition?|url=https://burkina24.com/2022/03/03/qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-la-transition/|access-date = 27 November 2022 |date= 3 March 2022}}</ref> ==კარიერა== ალბერ უედრაოგო ასწავლიდა ბურკინა-ფასოს რამდენიმე საჯარო და კერძო უნივერსიტეტში. კერძოდ, უედრაოგო ბუღალტერიას ასწავლიდა უაგადუგუს უნივერსიტეტში, აგრეთვე კერძო უნივერსიტეტში „Aube Nouvelle“.<ref>{{cite web |date=4 March 2022 |title=Burkina Faso : Albert Ouédraogo nouveau Premier ministre |work=Jeune Afrique |url=https://www.jeuneafrique.com/1323018/politique/burkina-faso-qui-est-albert-ouedraogo-le-nouveau-premier-ministre-de-paul-henri-damiba/|language=fr}}</ref> იგი აგრეთვე უწევს კონსულტაციებს ბიზნესებს მენეჯმენტისა და ეკონომიკის საკითხებზე.<ref name = Coulibaly/> იგი პრემიერ-მინისტრად პრეზიდენტმა [[პოლ-ანრი სანდაოგო დამიბა]]მ [[2022]] წლის 3 მარტს, მისი ოფიციალური ინაუგურაციის შემდეგ დანიშნა.<ref>{{cite news |date=3 March 2022 |title=Burkina Faso junta names prime minister for ‘transition’ period |work=France 24 |url=https://www.france24.com/en/africa/20220304-burkina-faso-junta-names-prime-minister-for-transition-period}}</ref> მისი, როგორც პრემიერ-მინისტრის ვადა დასრულდა 2022 წლის სექტემბერში ბურკინა-ფასოში მომხდარი სახელმწიფო [[ბურკინა--ფასოს სახელმწიფო გადატრიალება (2022)|გადატრიალების]] შედეგად. ==პირადი ცხოვრება== უედრაოგო ახლო მეგობარია პიერ კლავერ დამიბასი, რომელიც 1975 წლიდან 1981 წლამდე დასავლეთ აფრიკის განვითარების ბანკის პრეზიდენტი იყო და ბურკინა-ფასოს ყოფილი პრეზიდენტის, პოლ-ანრი სანდაოგო დამიბას ბიძაა.<ref name = Coulibaly/> უედრაოგო დაოჯახებულია და ჰყავს 2 შვილი.<ref name="burkina24"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ალბერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 5jmiryclqe2xokv7fj6f97uanjs84p3 1 921343 5562941 2026-10-21T18:40:43Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562941 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921344 5562943 2026-10-21T18:45:54Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 24 | სურათი = NGC_0023_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 24}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(s)a SB(rs)ab SBa | ტიპი2 =... 5562943 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 24 | სურათი = NGC_0023_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 24}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(s)a SB(rs)ab SBa | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|53.416}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|55|26.045}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015054|0.0000334}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4513|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4681|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|201|61.54 ± 4.32}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|124|38.01}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.69<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 89, Mrk 545, PGC 698, GC 9 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 75px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 23''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|201|61.54 ± 4.32}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.69); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|124|38.01}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 23}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0023 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+23&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC23 NGC23] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0023]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] lmavnk3ple0baatgdr85bnavdf3sbmn 5562954 5562943 2026-10-21T18:56:40Z Surprizi 14671 5562954 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 24 | სურათი = NGC_24_PanS.jpg | წარწერა = NGC 24 მოქანდაკის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 24}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(s)c Sc SA(s)c? | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|56.467}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|24|57|47.588}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.001848|0.000002}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|554|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|575|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|25.9|7.952 ± 2.221}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 11.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|5.8|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|70.7|21.68}} | თანავარსკვლავედი = [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –18.04<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1785]] | სხვა აღნიშვნები = UGCA 2, ESO 472-G016, MCG-04-01-018, ESO-LV 4720160, PGC 701, CGS 119 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Sculptor_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 153px; top: 77px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 24''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი|მოქანდაკის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|25.9|7.952 ± 2.221}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 11.6, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–18.04); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|70.7|21.68}}, კუთხური — {{val|5.8|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1785]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 24}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0024 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+24&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC24 NGC24] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0024]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] lw275g7nm3bjaybs7yb0l9uk88nw5wz 1 921345 5562944 2026-10-21T18:46:10Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562944 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921346 5562950 2026-10-21T18:54:12Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა''' (დ. [[11 ივნისი]], [[1955]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ქელემ დე ტამბელა, აპოლინერ}} კატეგორია:ბურკ... 5562950 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა''' (დ. [[11 ივნისი]], [[1955]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ქელემ დე ტამბელა, აპოლინერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] mewlfjwk55xl1c8pcq9uweodikzrkoh 5562952 5562950 2026-10-21T18:55:56Z Jaba1977 3604 5562952 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა''' (დ. [[11 ივნისი]], [[1955]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი იურისტი, პანაფრიკანისტი, მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა 2022 წლის ოქტომბრიდან 2024 წლის დეკემბერში პრეზიდენტ [[იბრაჰიმ ტრაორე]]ს მიერ მის დათხოვნამდე.<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-10-21 |title=Apollinaire Joachim Kyelem de Tambela nommé Premier ministre |url=https://burkina24.com/2022/10/21/apollinaire-joachim-kyelem-de-tambela-nomme-premier-ministre/ |access-date=2023-06-07 |website=Burkina24 |language=fr-FR}}</ref> ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ქელემ დე ტამბელა, აპოლინერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] nty7myynim450thepno6oepdisl0mf1 5562955 5562952 2026-10-21T18:58:46Z Jaba1977 3604 /* პრემიერ-მინისტრი */ 5562955 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა''' (დ. [[11 ივნისი]], [[1955]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი იურისტი, პანაფრიკანისტი, მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც [[ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას იკავებდა 2022 წლის ოქტომბრიდან 2024 წლის დეკემბერში პრეზიდენტ [[იბრაჰიმ ტრაორე]]ს მიერ მის დათხოვნამდე.<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-10-21 |title=Apollinaire Joachim Kyelem de Tambela nommé Premier ministre |url=https://burkina24.com/2022/10/21/apollinaire-joachim-kyelem-de-tambela-nomme-premier-ministre/ |access-date=2023-06-07 |website=Burkina24 |language=fr-FR}}</ref> ==პრემიერ-მინისტრი== [[2022]] წელს პრეზიდენტმა კაპიტანმა [[იბრაჰიმ ტრაორე]]მ ქელემ დე ტამბელა მოულოდნელად დანიშნა ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრად.<ref>{{Cite web |date=2022-10-24 |title=With Kyélem de Tambèla, is Burkina Faso turning to France? |url=https://lejournaldelafrique.com/en/with-kyelem-de-tambela-does-burkina-faso-turn-to-france/ |access-date=2023-06-07 |website=Le Journal de l'Afrique |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |access-date=2023-06-07 |website=The Africa Report.com |language=en}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მის ზურგს უკან არც პოლიტიკური პარტია და არც პოლიტიკური გაერთიანება არ იდგა, ქელემ დე ტამბელამ ეს თანამდებობა მიიღო. პირველი საზღვარგარეთული ვიზიტით, პრემიერ-მინისტრის რანგში, იგი [[რუსეთი|რუსეთში]] გაემგზავრა. ინფორმაციამ, უსაფრთხოების ყველა ზომის მიუხედავად, მაინც გაჟონა. მან ასევე მოინახულა [[ირანი]], ირანის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის, მოჰამად მოხბერის მიწვევის საფუძველზე. იქ იგი შეხვდა ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრს, ალი ბაღერის, ირანსა და ბურკინა-ფასოს შორის ურთიერთობების გაღრმავების განხილვის მიზნით.<ref>{{Cite web |date=2023-01-23 |title=Iran deputy FM visits Burkina Faso |url=https://www.tehrantimes.com/news/481198/Iran-deputy-FM-visits-Burkina-Faso |access-date=2023-06-07 |website=Tehran Times |language=en}}</ref> მისი მეორე საზღვარგარეთული ვიზიტი მეზობელ [[მალი]]ში შედგა — ქვეყანაში, რომელსაც 2020 და 2021 წლების სახელმწიფო გადატრიალებების შემდეგ ანალოგიურად სამხედრო ხუნტა მართავს. ამ ვიზიტის დროს მან ორ ქვეყანას შორის „ფედერაციის“ შექმნის ინიციატივა წამოაყენა.<ref>{{Cite web |date=2023-02-02 |title=Burkina urges 'federation' with Mali for joint clout |url=https://www.france24.com/en/live-news/20230202-burkina-urges-federation-with-mali-for-joint-clout |access-date=2023-06-14 |website=France 24 |language=en}}</ref> [[2024]] წლის 6 დეკემბერს იგი ტრაორემ პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან გადააყენა.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2023-12-06 |title=Burkina : Le Président Traoré met fin aux fonctions du Premier ministre Kyélem de Tambèla |url=https://www.minute.bf/burkina-le-president-traore-met-fin-aux-fonctions-du-premier-ministre-kyelem-de-tambela/ |access-date=2024-12-06 |website=Minute.BF |language=fr}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ქელემ დე ტამბელა, აპოლინერ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] qf6l1bac1q5k4xzzfzg88fo97bd7cwj 1 921347 5562951 2026-10-21T18:54:38Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562951 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921348 5562956 2026-10-21T19:01:24Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჟან ემანუელ უედრაოგო''' (დ. [[26 დეკემბერი]], [[1980]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ჟან ემანუელ}} კატეგორია:ბურკინა-ფას... 5562956 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჟან ემანუელ უედრაოგო''' (დ. [[26 დეკემბერი]], [[1980]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ჟან ემანუელ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] dc21gthpkfglb3pltuf4eznlzqx23h4 5562957 5562956 2026-10-21T19:02:43Z Jaba1977 3604 5562957 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჟან ემანუელ უედრაოგო''' (დ. [[26 დეკემბერი]], [[1980]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ჟურნალისტი, წამყვანი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლიდან ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს. მანამდე, 2022 წლიდან 2024 წლამდე, იგი [[აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობაში კომუნიკაციის მინისტრისა და კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტებს იკავებდა. ==ბიოგრაფია== ==პოლიტიკური კარიერა== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ჟან ემანუელ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] p7u8t7zat0sawcu19crw5osj63nevr0 5562959 5562957 2026-10-21T19:05:12Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5562959 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჟან ემანუელ უედრაოგო''' (დ. [[26 დეკემბერი]], [[1980]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ჟურნალისტი, წამყვანი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლიდან ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს. მანამდე, 2022 წლიდან 2024 წლამდე, იგი [[აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობაში კომუნიკაციის მინისტრისა და კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტებს იკავებდა. ==ბიოგრაფია== უედრაოგო სწავლობდა უაგადუგუს უნივერსიტეტში,<ref>{{Cite web |title=Ministre de la Communication, de la Culture, des Arts et du Tourisme |url=https://www.gouvernement.gov.bf/gouvernement/membres-de-gouvernement/details?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=69&cHash=ac8a700dc74dc846279948b83881e595 |access-date=2024-12-08 |website=Gouvernement du Burkina Faso |language=fr}}</ref> სადაც მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი სოციოლოგიაში და მაგისტრის ხარისხი მედიაციასა და კონფლიქტების მართვაში. [[2006]] წელს უედრაოგომ ჩააბარა ტექნოლოგიისა და საინფორმაციო მეცნიერებათა ინსტიტუტის გამოცდა. [[2016]] წლიდან [[2021]] წლამდე უედრაოგო მუშაობდა „Radio Télévision du Burkina“-ს მთავარ რედაქტორად, შემდეგ კი დირექტორად.<ref>{{Cite web |title=Médias : Jean-Emmanuel Ouédraogo désormais aux commandes de la RTB télé - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article107595 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref> იგი უძღვებოდა რამდენიმე გადაცემას, მათ შორის „Sur la Brèche“-ს.<ref>{{Cite web |date=2024-10-06 |title=Archives des sur la breche |url=https://www.rtb.bf/tag/sur-la-breche/ |access-date=2024-12-08 |website=Radiodiffusion Télévision du Burkina |language=fr-FR}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ჟან ემანუელ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] o4l0g4uqkkzmbr8579khwdg5233t0ld 5562960 5562959 2026-10-21T19:11:24Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5562960 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჟან ემანუელ უედრაოგო''' (დ. [[26 დეკემბერი]], [[1980]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ჟურნალისტი, წამყვანი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლიდან ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს. მანამდე, 2022 წლიდან 2024 წლამდე, იგი [[აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობაში კომუნიკაციის მინისტრისა და კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტებს იკავებდა. ==ბიოგრაფია== უედრაოგო სწავლობდა უაგადუგუს უნივერსიტეტში,<ref>{{Cite web |title=Ministre de la Communication, de la Culture, des Arts et du Tourisme |url=https://www.gouvernement.gov.bf/gouvernement/membres-de-gouvernement/details?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=69&cHash=ac8a700dc74dc846279948b83881e595 |access-date=2024-12-08 |website=Gouvernement du Burkina Faso |language=fr}}</ref> სადაც მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი სოციოლოგიაში და მაგისტრის ხარისხი მედიაციასა და კონფლიქტების მართვაში. [[2006]] წელს უედრაოგომ ჩააბარა ტექნოლოგიისა და საინფორმაციო მეცნიერებათა ინსტიტუტის გამოცდა. [[2016]] წლიდან [[2021]] წლამდე უედრაოგო მუშაობდა „Radio Télévision du Burkina“-ს მთავარ რედაქტორად, შემდეგ კი დირექტორად.<ref>{{Cite web |title=Médias : Jean-Emmanuel Ouédraogo désormais aux commandes de la RTB télé - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article107595 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref> იგი უძღვებოდა რამდენიმე გადაცემას, მათ შორის „Sur la Brèche“-ს.<ref>{{Cite web |date=2024-10-06 |title=Archives des sur la breche |url=https://www.rtb.bf/tag/sur-la-breche/ |access-date=2024-12-08 |website=Radiodiffusion Télévision du Burkina |language=fr-FR}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== 2022 წლის სექტემბრის [[ბურკინა-ფასო]]ს სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, უედრაოგო დაინიშნა კომუნიკაციის, კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტზე<ref>{{Cite web |last=Az Aib |date=October 27, 2022 |title=Burkina: The new Minister of Communication invites his collaborators to prioritize the general interest |url=https://www.aib.media/regions/2022/10/27/burkina-le-nouveau-ministre-de-la-communication-invite-ses-collaborateurs-a-privilegier-linteret-general/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208012012/https://www.aib.media/regions/2022/10/27/burkina-le-nouveau-ministre-de-la-communication-invite-ses-collaborateurs-a-privilegier-linteret-general/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=December 7, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ministère en charge de la communication : Rimtalba Jean Emmanuel Ouédraogo promet d'être à l'écoute de toute préoccupation - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article116976 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kambou |first=Sié Frédéric |date=2022-10-27 |title=Ministère de la communication et de la culture : Jean Emmanuel Ouédraogo prend service |url=https://burkina24.com/2022/10/27/ministere-de-la-communication-et-de-la-culture-jean-emmanuel-ouedraogo-prend-service/ |access-date=2024-12-08 |website=Burkina24.com - Actualité du Burkina Faso 24h/24 |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wamini SIDWAYA |date=October 27, 2022 |title=Ministry in charge of Communication: Rimtalba Jean Emmanuel Ouédraogo has taken the reins |url=https://www.sidwaya.info/ministere-en-charge-de-la-communication-rimtalba-jean-emmanuel-ouedraogo-a-pris-les-commandes/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208194730/https://www.sidwaya.info/ministere-en-charge-de-la-communication-rimtalba-jean-emmanuel-ouedraogo-a-pris-les-commandes/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=December 8, 2024 }}</ref> და 2022 წლიდან 2024 წლამდე [[აპოლინერ კელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობის სპიკერი იყო.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso junta names new PM after dismissing government – DW – 12/08/2024 |url=https://www.dw.com/en/burkina-faso-junta-names-new-pm-after-dismissing-government/a-70993354 |access-date=2024-12-08 |website=dw.com |language=en}}</ref> როგორც კომუნიკაციის მინისტრმა, უედრაოგომ დააკისრა პასუხისმგებლობა რამდენიმე ფრანგული რადიო და სატელევიზიო არხის მაუწყებლობის შეჩერებაზე, მათ შორის Radio France Internationale-ის,<ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Burkina Faso : la diffusion de RFI suspendue "jusqu'à nouvel ordre", FMM déplore cette décision |url=https://www.france24.com/fr/afrique/20221203-burkina-faso-la-diffusion-de-rfi-suspendue-jusqu-%C3%A0-nouvel-ordre-fmm-d%C3%A9plore-cette-d%C3%A9cision |access-date=2024-12-08 |website=France 24 |language=fr}}</ref><ref>{{Cite news |date=2022-12-03 |title=La radio RFI suspendue " jusqu'à nouvel ordre " au Burkina Faso |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2022/12/03/au-burkina-faso-la-radio-rfi-suspendue-jusqu-a-nouvel-ordre_6152855_3212.html |access-date=2024-12-08 |language=fr}}</ref> Jeune Afrique-ის<ref>{{Cite web |date=2023-09-27 |title=Burkina Faso: Junta suspends Jeune Afrique operations - Burkina Faso {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/burkina-faso/burkina-faso-junta-suspends-jeune-afrique-operations |access-date=2024-12-08 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref> და Le Monde-ის.<ref>{{Cite web |date=2023-08-11 |title=Popular Burkina Faso Radio Station Suspended Over 'Insulting' Niger Interview |url=https://www.voaafrica.com/a/popular-burkina-faso-radio-station-suspended-/7221351.html |access-date=2024-12-08 |website=Voice of America |language=en}}</ref> France 24-ის მაუწყებლობა სპეციალურად შეჩერდა „ისლამური მაღრიბის ალ-კაიდას“ ლიდერ აბუ ობაიდა იუსეფ ალ-ანაბისთან ინტერვიუს გადაცემის გამო, რომლის წინააღმდეგაც [[ბურკინა-ფასო]]ს მთავრობა ომს აწარმოებს.<ref>{{Cite web |date=2023-03-27 |title=Burkina Faso halts France 24 broadcasts after al-Qaeda interview |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/27/burkina-faso-suspends-france-24-broadcasts-in-the-country-after-al-qaeda-interview |access-date=2024-12-10 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> [[2023]] წლის დეკემბრის სამთავრობო ცვლილებების შემდეგ, უედრაოგო ასევე გახდა მთავრობის ერთ-ერთი სახელმწიფო მინისტრი.<ref>{{Cite web |title=Burkina : Les changements à noter dans le remaniement ministériel du 17 décembre 2023 - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article126603 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=B24 |first=Rédaction |date=2023-12-17 |title=Burkina Faso : Ce qu’il faut retenir du remaniement ministériel de ce 17 décembre 2023 |url=https://burkina24.com/2023/12/17/burkina-faso-remaniement-ministeriel-ce-17-decembre-2023/ |access-date=2024-12-08 |website=Burkina24.com - Actualité du Burkina Faso 24h/24 |language=fr-FR}}</ref> პრეზიდენტ [[იბრაჰიმ ტრაორე]]ს მიერ 2024 წლის 6 დეკემბერს წინა მთავრობის დათხოვნის შემდეგ,<ref>{{Cite web |date=2024-12-07 |title=After dissolving government, leader of Burkina Faso junta names new PM |url=https://www.voanews.com/a/burkina-junta-chief-names-new-pm-after-dissolving-govt-/7891288.html |access-date=2024-12-08 |website=Voice of America |language=en}}</ref> უედრაოგო პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[2024]] წლის 7 დეკემბერს დაინიშნა.<ref>{{Cite web |last=Kola |first=Franck Michael |date=2024-12-06 |title=Burkina : Le Président Traoré met fin aux fonctions du Premier ministre Kyélem de Tambèla |url=https://www.minute.bf/burkina-le-president-traore-met-fin-aux-fonctions-du-premier-ministre-kyelem-de-tambela/ |access-date=2024-12-08 |website=Minute.bf |language=fr-FR}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ჟან ემანუელ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] mvj27d3swg56lnp92woqux05qacckhs 5562961 5562960 2026-10-21T19:12:16Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5562961 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჟან ემანუელ უედრაოგო''' (დ. [[26 დეკემბერი]], [[1980]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ჟურნალისტი, წამყვანი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლიდან ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს. მანამდე, 2022 წლიდან 2024 წლამდე, იგი [[აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობაში კომუნიკაციის მინისტრისა და კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტებს იკავებდა. ==ბიოგრაფია== უედრაოგო სწავლობდა უაგადუგუს უნივერსიტეტში,<ref>{{Cite web |title=Ministre de la Communication, de la Culture, des Arts et du Tourisme |url=https://www.gouvernement.gov.bf/gouvernement/membres-de-gouvernement/details?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=69&cHash=ac8a700dc74dc846279948b83881e595 |access-date=2024-12-08 |website=Gouvernement du Burkina Faso |language=fr}}</ref> სადაც მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი სოციოლოგიაში და მაგისტრის ხარისხი მედიაციასა და კონფლიქტების მართვაში. [[2006]] წელს უედრაოგომ ჩააბარა ტექნოლოგიისა და საინფორმაციო მეცნიერებათა ინსტიტუტის გამოცდა. [[2016]] წლიდან [[2021]] წლამდე უედრაოგო მუშაობდა „Radio Télévision du Burkina“-ს მთავარ რედაქტორად, შემდეგ კი დირექტორად.<ref>{{Cite web |title=Médias : Jean-Emmanuel Ouédraogo désormais aux commandes de la RTB télé - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article107595 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref> იგი უძღვებოდა რამდენიმე გადაცემას, მათ შორის „Sur la Brèche“-ს.<ref>{{Cite web |date=2024-10-06 |title=Archives des sur la breche |url=https://www.rtb.bf/tag/sur-la-breche/ |access-date=2024-12-08 |website=Radiodiffusion Télévision du Burkina |language=fr-FR}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== 2022 წლის სექტემბრის [[ბურკინა-ფასო]]ს სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, უედრაოგო დაინიშნა კომუნიკაციის, კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტზე<ref>{{Cite web |last=Az Aib |date=October 27, 2022 |title=Burkina: The new Minister of Communication invites his collaborators to prioritize the general interest |url=https://www.aib.media/regions/2022/10/27/burkina-le-nouveau-ministre-de-la-communication-invite-ses-collaborateurs-a-privilegier-linteret-general/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208012012/https://www.aib.media/regions/2022/10/27/burkina-le-nouveau-ministre-de-la-communication-invite-ses-collaborateurs-a-privilegier-linteret-general/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=December 7, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ministère en charge de la communication : Rimtalba Jean Emmanuel Ouédraogo promet d'être à l'écoute de toute préoccupation - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article116976 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kambou |first=Sié Frédéric |date=2022-10-27 |title=Ministère de la communication et de la culture : Jean Emmanuel Ouédraogo prend service |url=https://burkina24.com/2022/10/27/ministere-de-la-communication-et-de-la-culture-jean-emmanuel-ouedraogo-prend-service/ |access-date=2024-12-08 |website=Burkina24.com - Actualité du Burkina Faso 24h/24 |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wamini SIDWAYA |date=October 27, 2022 |title=Ministry in charge of Communication: Rimtalba Jean Emmanuel Ouédraogo has taken the reins |url=https://www.sidwaya.info/ministere-en-charge-de-la-communication-rimtalba-jean-emmanuel-ouedraogo-a-pris-les-commandes/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208194730/https://www.sidwaya.info/ministere-en-charge-de-la-communication-rimtalba-jean-emmanuel-ouedraogo-a-pris-les-commandes/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=December 8, 2024 }}</ref> და 2022 წლიდან 2024 წლამდე [[აპოლინერ კელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობის სპიკერი იყო.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso junta names new PM after dismissing government – DW – 12/08/2024 |url=https://www.dw.com/en/burkina-faso-junta-names-new-pm-after-dismissing-government/a-70993354 |access-date=2024-12-08 |website=dw.com |language=en}}</ref> როგორც კომუნიკაციის მინისტრმა, უედრაოგომ დააკისრა პასუხისმგებლობა რამდენიმე ფრანგული რადიო და სატელევიზიო არხის მაუწყებლობის შეჩერებაზე, მათ შორის Radio France Internationale-ის,<ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Burkina Faso : la diffusion de RFI suspendue "jusqu'à nouvel ordre", FMM déplore cette décision |url=https://www.france24.com/fr/afrique/20221203-burkina-faso-la-diffusion-de-rfi-suspendue-jusqu-%C3%A0-nouvel-ordre-fmm-d%C3%A9plore-cette-d%C3%A9cision |access-date=2024-12-08 |website=France 24 |language=fr}}</ref><ref>{{Cite news |date=2022-12-03 |title=La radio RFI suspendue " jusqu'à nouvel ordre " au Burkina Faso |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2022/12/03/au-burkina-faso-la-radio-rfi-suspendue-jusqu-a-nouvel-ordre_6152855_3212.html |access-date=2024-12-08 |language=fr}}</ref> Jeune Afrique-ის<ref>{{Cite web |date=2023-09-27 |title=Burkina Faso: Junta suspends Jeune Afrique operations - Burkina Faso {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/burkina-faso/burkina-faso-junta-suspends-jeune-afrique-operations |access-date=2024-12-08 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref> და Le Monde-ის.<ref>{{Cite web |date=2023-08-11 |title=Popular Burkina Faso Radio Station Suspended Over 'Insulting' Niger Interview |url=https://www.voaafrica.com/a/popular-burkina-faso-radio-station-suspended-/7221351.html |access-date=2024-12-08 |website=Voice of America |language=en}}</ref> France 24-ის მაუწყებლობა სპეციალურად შეჩერდა „ისლამური მაღრიბის ალ-კაიდას“ ლიდერ აბუ ობაიდა იუსეფ ალ-ანაბისთან ინტერვიუს გადაცემის გამო, რომლის წინააღმდეგაც [[ბურკინა-ფასო]]ს მთავრობა ომს აწარმოებს.<ref>{{Cite web |date=2023-03-27 |title=Burkina Faso halts France 24 broadcasts after al-Qaeda interview |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/27/burkina-faso-suspends-france-24-broadcasts-in-the-country-after-al-qaeda-interview |access-date=2024-12-10 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> [[2023]] წლის დეკემბრის სამთავრობო ცვლილებების შემდეგ, უედრაოგო ასევე გახდა მთავრობის ერთ-ერთი სახელმწიფო მინისტრი.<ref>{{Cite web |title=Burkina : Les changements à noter dans le remaniement ministériel du 17 décembre 2023 - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article126603 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=B24 |first=Rédaction |date=2023-12-17 |title=Burkina Faso : Ce qu’il faut retenir du remaniement ministériel de ce 17 décembre 2023 |url=https://burkina24.com/2023/12/17/burkina-faso-remaniement-ministeriel-ce-17-decembre-2023/ |access-date=2024-12-08 |website=Burkina24.com - Actualité du Burkina Faso 24h/24 |language=fr-FR}}</ref> პრეზიდენტ [[იბრაჰიმ ტრაორე]]ს მიერ 2024 წლის 6 დეკემბერს წინა მთავრობის დათხოვნის შემდეგ,<ref>{{Cite web |date=2024-12-07 |title=After dissolving government, leader of Burkina Faso junta names new PM |url=https://www.voanews.com/a/burkina-junta-chief-names-new-pm-after-dissolving-govt-/7891288.html |access-date=2024-12-08 |website=Voice of America |language=en}}</ref> უედრაოგო პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[2024]] წლის 7 დეკემბერს დაინიშნა.<ref>{{Cite web |last=Kola |first=Franck Michael |date=2024-12-06 |title=Burkina : Le Président Traoré met fin aux fonctions du Premier ministre Kyélem de Tambèla |url=https://www.minute.bf/burkina-le-president-traore-met-fin-aux-fonctions-du-premier-ministre-kyelem-de-tambela/ |access-date=2024-12-08 |website=Minute.bf |language=fr-FR}}</ref> ==ჯილდო== [[2023]] წლის 8 დეკემბერს უედრაოგო დაჯილდოვდა სტალიონის ორდენით.<ref>{{Cite web |last=Kola |first=Franck Michael |date=2023-12-09 |title=MCCAT: Jean Emmanuel Ouédraogo fait Officier de l'Ordre de l'Étalon |url=https://www.minute.bf/mccat-jean-emmanuel-ouedraogo-fait-officier-de-lordre-de-letalon/ |access-date=2024-12-09 |website=Minute.bf |language=fr-FR}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ჟან ემანუელ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] iwslszu39jto64yyneo3mp2ea1xfvhg 5562962 5562961 2026-10-21T19:12:52Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562962 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჟან ემანუელ უედრაოგო''' (დ. [[26 დეკემბერი]], [[1980]]) — [[ბურკინა-ფასო]]ელი ჟურნალისტი, წამყვანი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლიდან ბურკინა-ფასოს დროებითი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს. მანამდე, 2022 წლიდან 2024 წლამდე, იგი [[აპოლინერ ქელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობაში კომუნიკაციის მინისტრისა და კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტებს იკავებდა. ==ბიოგრაფია== უედრაოგო სწავლობდა უაგადუგუს უნივერსიტეტში,<ref>{{Cite web |title=Ministre de la Communication, de la Culture, des Arts et du Tourisme |url=https://www.gouvernement.gov.bf/gouvernement/membres-de-gouvernement/details?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=69&cHash=ac8a700dc74dc846279948b83881e595 |access-date=2024-12-08 |website=Gouvernement du Burkina Faso |language=fr}}</ref> სადაც მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი სოციოლოგიაში და მაგისტრის ხარისხი მედიაციასა და კონფლიქტების მართვაში. [[2006]] წელს უედრაოგომ ჩააბარა ტექნოლოგიისა და საინფორმაციო მეცნიერებათა ინსტიტუტის გამოცდა. [[2016]] წლიდან [[2021]] წლამდე უედრაოგო მუშაობდა „Radio Télévision du Burkina“-ს მთავარ რედაქტორად, შემდეგ კი დირექტორად.<ref>{{Cite web |title=Médias : Jean-Emmanuel Ouédraogo désormais aux commandes de la RTB télé - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article107595 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref> იგი უძღვებოდა რამდენიმე გადაცემას, მათ შორის „Sur la Brèche“-ს.<ref>{{Cite web |date=2024-10-06 |title=Archives des sur la breche |url=https://www.rtb.bf/tag/sur-la-breche/ |access-date=2024-12-08 |website=Radiodiffusion Télévision du Burkina |language=fr-FR}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== 2022 წლის სექტემბრის [[ბურკინა-ფასო]]ს სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, უედრაოგო დაინიშნა კომუნიკაციის, კულტურის, ხელოვნებისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტზე<ref>{{Cite web |last=Az Aib |date=October 27, 2022 |title=Burkina: The new Minister of Communication invites his collaborators to prioritize the general interest |url=https://www.aib.media/regions/2022/10/27/burkina-le-nouveau-ministre-de-la-communication-invite-ses-collaborateurs-a-privilegier-linteret-general/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208012012/https://www.aib.media/regions/2022/10/27/burkina-le-nouveau-ministre-de-la-communication-invite-ses-collaborateurs-a-privilegier-linteret-general/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=December 7, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ministère en charge de la communication : Rimtalba Jean Emmanuel Ouédraogo promet d'être à l'écoute de toute préoccupation - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article116976 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kambou |first=Sié Frédéric |date=2022-10-27 |title=Ministère de la communication et de la culture : Jean Emmanuel Ouédraogo prend service |url=https://burkina24.com/2022/10/27/ministere-de-la-communication-et-de-la-culture-jean-emmanuel-ouedraogo-prend-service/ |access-date=2024-12-08 |website=Burkina24.com - Actualité du Burkina Faso 24h/24 |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wamini SIDWAYA |date=October 27, 2022 |title=Ministry in charge of Communication: Rimtalba Jean Emmanuel Ouédraogo has taken the reins |url=https://www.sidwaya.info/ministere-en-charge-de-la-communication-rimtalba-jean-emmanuel-ouedraogo-a-pris-les-commandes/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208194730/https://www.sidwaya.info/ministere-en-charge-de-la-communication-rimtalba-jean-emmanuel-ouedraogo-a-pris-les-commandes/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=December 8, 2024 }}</ref> და 2022 წლიდან 2024 წლამდე [[აპოლინერ კელემ დე ტამბელა]]ს მთავრობის სპიკერი იყო.<ref>{{Cite web |title=Burkina Faso junta names new PM after dismissing government – DW – 12/08/2024 |url=https://www.dw.com/en/burkina-faso-junta-names-new-pm-after-dismissing-government/a-70993354 |access-date=2024-12-08 |website=dw.com |language=en}}</ref> როგორც კომუნიკაციის მინისტრმა, უედრაოგომ დააკისრა პასუხისმგებლობა რამდენიმე ფრანგული რადიო და სატელევიზიო არხის მაუწყებლობის შეჩერებაზე, მათ შორის Radio France Internationale-ის,<ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Burkina Faso : la diffusion de RFI suspendue "jusqu'à nouvel ordre", FMM déplore cette décision |url=https://www.france24.com/fr/afrique/20221203-burkina-faso-la-diffusion-de-rfi-suspendue-jusqu-%C3%A0-nouvel-ordre-fmm-d%C3%A9plore-cette-d%C3%A9cision |access-date=2024-12-08 |website=France 24 |language=fr}}</ref><ref>{{Cite news |date=2022-12-03 |title=La radio RFI suspendue " jusqu'à nouvel ordre " au Burkina Faso |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2022/12/03/au-burkina-faso-la-radio-rfi-suspendue-jusqu-a-nouvel-ordre_6152855_3212.html |access-date=2024-12-08 |language=fr}}</ref> Jeune Afrique-ის<ref>{{Cite web |date=2023-09-27 |title=Burkina Faso: Junta suspends Jeune Afrique operations - Burkina Faso {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/burkina-faso/burkina-faso-junta-suspends-jeune-afrique-operations |access-date=2024-12-08 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref> და Le Monde-ის.<ref>{{Cite web |date=2023-08-11 |title=Popular Burkina Faso Radio Station Suspended Over 'Insulting' Niger Interview |url=https://www.voaafrica.com/a/popular-burkina-faso-radio-station-suspended-/7221351.html |access-date=2024-12-08 |website=Voice of America |language=en}}</ref> France 24-ის მაუწყებლობა სპეციალურად შეჩერდა „ისლამური მაღრიბის ალ-კაიდას“ ლიდერ აბუ ობაიდა იუსეფ ალ-ანაბისთან ინტერვიუს გადაცემის გამო, რომლის წინააღმდეგაც [[ბურკინა-ფასო]]ს მთავრობა ომს აწარმოებს.<ref>{{Cite web |date=2023-03-27 |title=Burkina Faso halts France 24 broadcasts after al-Qaeda interview |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/27/burkina-faso-suspends-france-24-broadcasts-in-the-country-after-al-qaeda-interview |access-date=2024-12-10 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> [[2023]] წლის დეკემბრის სამთავრობო ცვლილებების შემდეგ, უედრაოგო ასევე გახდა მთავრობის ერთ-ერთი სახელმწიფო მინისტრი.<ref>{{Cite web |title=Burkina : Les changements à noter dans le remaniement ministériel du 17 décembre 2023 - leFaso.net |url=https://lefaso.net/spip.php?article126603 |access-date=2024-12-08 |website=lefaso.net |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=B24 |first=Rédaction |date=2023-12-17 |title=Burkina Faso : Ce qu’il faut retenir du remaniement ministériel de ce 17 décembre 2023 |url=https://burkina24.com/2023/12/17/burkina-faso-remaniement-ministeriel-ce-17-decembre-2023/ |access-date=2024-12-08 |website=Burkina24.com - Actualité du Burkina Faso 24h/24 |language=fr-FR}}</ref> პრეზიდენტ [[იბრაჰიმ ტრაორე]]ს მიერ 2024 წლის 6 დეკემბერს წინა მთავრობის დათხოვნის შემდეგ,<ref>{{Cite web |date=2024-12-07 |title=After dissolving government, leader of Burkina Faso junta names new PM |url=https://www.voanews.com/a/burkina-junta-chief-names-new-pm-after-dissolving-govt-/7891288.html |access-date=2024-12-08 |website=Voice of America |language=en}}</ref> უედრაოგო პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე [[2024]] წლის 7 დეკემბერს დაინიშნა.<ref>{{Cite web |last=Kola |first=Franck Michael |date=2024-12-06 |title=Burkina : Le Président Traoré met fin aux fonctions du Premier ministre Kyélem de Tambèla |url=https://www.minute.bf/burkina-le-president-traore-met-fin-aux-fonctions-du-premier-ministre-kyelem-de-tambela/ |access-date=2024-12-08 |website=Minute.bf |language=fr-FR}}</ref> ==ჯილდო== [[2023]] წლის 8 დეკემბერს უედრაოგო დაჯილდოვდა სტალიონის ორდენით.<ref>{{Cite web |last=Kola |first=Franck Michael |date=2023-12-09 |title=MCCAT: Jean Emmanuel Ouédraogo fait Officier de l'Ordre de l'Étalon |url=https://www.minute.bf/mccat-jean-emmanuel-ouedraogo-fait-officier-de-lordre-de-letalon/ |access-date=2024-12-09 |website=Minute.bf |language=fr-FR}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:უედრაოგო, ჟან ემანუელ}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 2myz7g6b296m71okhy51sftlj5xzzk0 1 921349 5562958 2026-10-21T19:03:34Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562958 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921350 5562963 2026-10-21T19:13:25Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 25 | სურათი = NGC_0007_DSS_04.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 25}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^- E/SB0 E/SB0? pec | ტიპი2... 5562963 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 25 | სურათი = NGC_0007_DSS_04.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 25}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^- E/SB0 E/SB0? pec | ტიპი2 = ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|59.257}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|57|01|14.891}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.031572|0.000107}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9465|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|9377|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|448|137.30 ± 9.64}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.4|×|0.8|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|25.2|7.72}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –14.36<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 706 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 25''' — [[ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|448|137.30 ± 9.64}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–14.36); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|25.2|7.72}}, კუთხური — {{val|1.4|×|0.8|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 25}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0025 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+25&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC25 NGC25] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0025]] [[კატეგორია:ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკები]] 45t3172batlxtf2pqwop67sa4wwzbb0 0 921351 5562964 2026-10-21T19:14:07Z Surprizi 14671 გადამისამართება გვერდზე „[[ლინზისებრი გალაქტიკა#ტოტი]]“ 5562964 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ლინზისებრი_გალაქტიკა#ტოტი]] 0lnzveoqby64nhohvdqz82nu9ep57nd 1 921352 5562965 2026-10-21T19:14:24Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562965 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921353 5562966 2026-10-21T19:17:10Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] [[კატეგორია:ტოტიანი გალაქტიკები]] 5562966 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] [[კატეგორია:ტოტიანი გალაქტიკები]] gs45lmdcpar9ic7mivlbkh7sk489r9d 15 921354 5562967 2026-10-21T19:17:22Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562967 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921355 5562971 2026-10-21T19:23:52Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = ნოვ... 5562971 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 7rz4fjs8l4xzz3pbt60f7wpdppvwnou 5562987 5562971 2026-10-21T19:31:02Z GagaMumladze2020 126180 5562987 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოთიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის ==სქოლიო== {{სქოლიო}} kbliec6vw9s3ddircba7zw6jsjmmqa9 5562989 5562987 2026-10-21T19:32:38Z GagaMumladze2020 126180 5562989 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკოს არქიტექტურა|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] bmatg1i9f0qm0a63nxw2c0bma88uoft 5562992 5562989 2026-10-21T19:36:46Z GagaMumladze2020 126180 5562992 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] jvuiy307ka6uj05cqjawlpnmo72jx2h 5562998 5562992 2026-10-21T19:38:51Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5562998 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] 4jt80h4xi29a1zcczejzt2hxcvg1gdl 5563000 5562998 2026-10-21T19:39:03Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს რეკონსტრუქცია */ 5563000 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] hlcel2fspczrybf9o164lirq0fs9sxw 5563001 5563000 2026-10-21T19:39:23Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს რეკონსტრუქცია */ 5563001 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] 0zhggkgg4ba2ta9uczccq235ooep7ly 5563003 5563001 2026-10-21T19:40:22Z GagaMumladze2020 126180 /* ბაროკოს რეკონსტრუქცია */ 5563003 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოსებ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] 4gsefw6ur8wq20neewmoooeq12w9ccr 5563005 5563003 2026-10-21T19:40:58Z GagaMumladze2020 126180 /* მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება */ 5563005 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] hamtkgf1acvbsi562r8wqgac9s7yrl9 5563007 5563005 2026-10-21T19:41:30Z GagaMumladze2020 126180 /* მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება */ 5563007 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] bixrmdalbpwnatapvarchrfq8x8jv8i 5563009 5563007 2026-10-21T19:41:53Z GagaMumladze2020 126180 /* თანამედროვე მდგომარეობა */ 5563009 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] ljom5yc3o9imksqmbh20084e4sozhkr 5563013 5563009 2026-10-21T19:44:23Z GagaMumladze2020 126180 /* თანამედროვე მდგომარეობა */ 5563013 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] j7fknstny04c1ik0bwyxqp3sdiqxhay 5563014 5563013 2026-10-21T19:44:47Z GagaMumladze2020 126180 /* თანამედროვე მდგომარეობა */ 5563014 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] o3yuygdv6830a8usl0n73s3zjxeq9fh 5563016 5563014 2026-10-21T19:44:59Z GagaMumladze2020 126180 /* არქიტექტურა */ 5563016 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] siujic3ekhicvunncy1zyy4x34rwzfy 5563017 5563016 2026-10-21T19:45:12Z GagaMumladze2020 126180 /* არქიტექტურა */ 5563017 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] kj8yjpsomq8xgtxbyd0vbzysu8p6gva 5563018 5563017 2026-10-21T19:45:22Z GagaMumladze2020 126180 /* არქიტექტურა */ 5563018 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] 0zanbyrf8snyykahnr5hfxsa89w2kzj 5563022 5563018 2026-10-21T19:47:00Z GagaMumladze2020 126180 5563022 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] 2k0qqbvyr5fi0c27pkqgemje54rvz8l 5563026 5563022 2026-10-21T19:47:21Z GagaMumladze2020 126180 5563026 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] h9cziw20swjyzhga7egqjn2o9hrv3uf 5563027 5563026 2026-10-21T19:49:41Z GagaMumladze2020 126180 5563027 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] 0mpn2nf4lllovaff29cuoswbei8vtlm 5563031 5563027 2026-10-21T19:50:28Z GagaMumladze2020 126180 /* საინტერესო ფაქტები */ 5563031 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი </gallery> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] c0eqd8m936vi2h7opb4ui3z8rzzlhum 5563033 5563031 2026-10-21T19:50:52Z GagaMumladze2020 126180 5563033 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი </gallery> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] 4koq0nhu4o5mu8kucuz6rsgfkdgl14r 5563034 5563033 2026-10-21T19:51:06Z GagaMumladze2020 126180 /* გალერეა */ 5563034 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] k06bsdo3cb1gl248165ygavflo8xlej 5563059 5563034 2026-10-21T20:01:27Z GagaMumladze2020 126180 5563059 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] eg09de0f9xntxun61vlrrxo8gdsgbtx 5563060 5563059 2026-10-21T20:01:46Z GagaMumladze2020 126180 5563060 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. *Horyna, Mojmír; Hugo, Robert; Mádl, Martin; Preiss, Pavel. ''Kostel sv. Kateřiny na Novém Městě pražském''. Praha: Karolinum, 2008. ISBN 978-80-246-1487-8. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] shhu4vyvvfvxgy0pvwt2zu6ekfb9eyl 5563061 5563060 2026-10-21T20:02:14Z GagaMumladze2020 126180 5563061 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. *Horyna, Mojmír; Hugo, Robert; Mádl, Martin; Preiss, Pavel. ''Kostel sv. Kateřiny na Novém Městě pražském''. Praha: Karolinum, 2008. ISBN 978-80-246-1487-8. *''Dějiny českého výtvarného umění II/2''. Praha: Academia, 1989. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] emnb59k4t6jw16vknwu3466a9strqcx 5563062 5563061 2026-10-21T20:02:37Z GagaMumladze2020 126180 5563062 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. *Horyna, Mojmír; Hugo, Robert; Mádl, Martin; Preiss, Pavel. ''Kostel sv. Kateřiny na Novém Městě pražském''. Praha: Karolinum, 2008. ISBN 978-80-246-1487-8. *''Dějiny českého výtvarného umění II/2''. Praha: Academia, 1989. *Vlček, Pavel. „Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků“. კრებულში: ''Slavné stavby Prahy 2''. Praha: Foibos Books, 2011, გვ. 63–65. ISBN 978-80-87073-35-3. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] 189wg122yugxlkxeyxardvxml6omlv4 5563073 5563062 2026-10-21T20:09:04Z GagaMumladze2020 126180 /* ლიტერატურა */ 5563073 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. *Horyna, Mojmír; Hugo, Robert; Mádl, Martin; Preiss, Pavel. ''Kostel sv. Kateřiny na Novém Městě pražském''. Praha: Karolinum, 2008. ISBN 978-80-246-1487-8. *''Dějiny českého výtvarného umění II/2''. Praha: Academia, 1989. *Vlček, Pavel. „Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků“. კრებულში: ''Slavné stavby Prahy 2''. Praha: Foibos Books, 2011, გვ. 63–65. ISBN 978-80-87073-35-3. == გარე ბმულები == *[https://www.svkaterina.eu/ წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ოფიციალური ვებგვერდი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] mf68l2ljf8a29wcd059vitx86ooyn6f 5563074 5563073 2026-10-21T20:09:18Z GagaMumladze2020 126180 /* გარე ბმულები */ 5563074 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. *Horyna, Mojmír; Hugo, Robert; Mádl, Martin; Preiss, Pavel. ''Kostel sv. Kateřiny na Novém Městě pražském''. Praha: Karolinum, 2008. ISBN 978-80-246-1487-8. *''Dějiny českého výtvarného umění II/2''. Praha: Academia, 1989. *Vlček, Pavel. „Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků“. კრებულში: ''Slavné stavby Prahy 2''. Praha: Foibos Books, 2011, გვ. 63–65. ISBN 978-80-87073-35-3. == გარე ბმულები == *[https://www.svkaterina.eu/ წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ოფიციალური ვებგვერდი] *[https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku პრაღის მე-2 რაიონის ენციკლოპედია — ეკლესია და ავგუსტინელთა მონასტერი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] 1xpdxnaz9un9z0xy8t7frcaw1g3wz76 5563075 5563074 2026-10-21T20:09:28Z GagaMumladze2020 126180 /* გარე ბმულები */ 5563075 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref>{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha"/><ref name="praha2"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. *Horyna, Mojmír; Hugo, Robert; Mádl, Martin; Preiss, Pavel. ''Kostel sv. Kateřiny na Novém Městě pražském''. Praha: Karolinum, 2008. ISBN 978-80-246-1487-8. *''Dějiny českého výtvarného umění II/2''. Praha: Academia, 1989. *Vlček, Pavel. „Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků“. კრებულში: ''Slavné stavby Prahy 2''. Praha: Foibos Books, 2011, გვ. 63–65. ISBN 978-80-87073-35-3. == გარე ბმულები == *[https://www.svkaterina.eu/ წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ოფიციალური ვებგვერდი] *[https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku პრაღის მე-2 რაიონის ენციკლოპედია — ეკლესია და ავგუსტინელთა მონასტერი] *[https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny Praha stověžatá — წმინდა ეკატერინეს ეკლესია] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] tt8vbt7sfsasp8s9tnblbtzh9dz4c0n 5563103 5563075 2026-10-21T22:40:49Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5563103 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტაძარი | ტაძრის_სახელი = პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია | სურათი = Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg | infobox_width = | წარწერა = წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ფასადი | რაიონი = [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალი ქალაქი]] | ფუნქციური_სტატუსი = მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია | რუკა_ტიპი = | რუკა_ზომა = | რუკა_წარწერა = | გეო = | ადგილმდებარეობა = ვინიჩნის ქუჩა 468/2, [[პრაღა]], [[ჩეხეთი]] | ქვეყანა = [[ჩეხეთი]] | ტიპი = [[სამონასტრო ეკლესია]] | ხუროთმოძღვრული_ტიპი = დარბაზული ეკლესია განივი ნავით | ხუროთმოძღვრული_სტილი = თავდაპირველად [[გოტიკური არქიტექტურა|გოთიკური]], მოგვიანებით [[ბაროკო|ბაროკოს]] | თარიღდება = 1355 წელი | რელიგიური_წევრობა = [[ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესია]] | გრძედი = | განედი = | დეტალები = ყოფილი ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ეკლესია }} '''პრაღის დიდმოწამე ეკატერინეს ეკლესია''' ({{lang-cs|Kostel svaté Kateřiny Alexandrijské}}) — მართლმადიდებლური ეკლესია [[ჩეხეთი|ჩეხეთის]] დედაქალაქ [[პრაღა]]ში, [[ნოვე-მესტო (პრაღა)|ახალ ქალაქში]]. იგი თავდაპირველად გოთიკური ტაძარი იყო და ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. ეკლესია 1355 წელს ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ IV|კარლ IV-ის]] ინიციატივით დაარსდა. დღევანდელი სახე მან 1737–1741 წლებში, [[კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი|კილიან იგნაც დინტცენჰოფერის]] პროექტით განხორციელებული ბაროკოს სტილის გადაკეთების შედეგად მიიღო. თავდაპირველი გოთიკური ნაგებობიდან შემორჩენილია მაღალი, წახნაგოვანი კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. 2012 წლიდან ტაძარში მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება აღევლინება.<ref name="praha2">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků |url=https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku |website=Encyklopedie Prahy 2 |language=cs}}</ref><ref name="praha">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny |url=https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny |website=Praha stověžatá |language=cs}}</ref> == მდებარეობა == ეკლესია მდებარეობს პრაღის ახალი ქალაქის ტერიტორიაზე, კატერჟინსკის ქუჩისა და ვინიჩნისა და კე-კარლოვის ქუჩების სიახლოვეს, ზოგადი საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ({{lang-cs|Všeobecná fakultní nemocnice v Praze}}) კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებულ კატერჟინეს ბაღში. იგი დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს [[კარლოვოს მოედანი (პრაღა)|კარლოვოს მოედანსა]] და ი. პ. პავლოვას მოედანს შორის.<ref name="praha2"/> == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === ეკლესია 1355 წელს კარლ IV-ის ბრძანებით დაარსდა, როგორც ავგუსტინელი მონაზვნების მონასტრის ნაწილი. მონაზვნები მონასტერში 1367 წლის 28 ნოემბერს დასახლდნენ, ხოლო ტაძარი წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელს მიეძღვნა. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV-მ წმინდანს მადლიერების ნიშნად მიუძღვნა ეკლესია, რადგან 1332 წელს, ჩრდილოეთ იტალიაში, სან-ფელიჩეს ბრძოლაში გამარჯვებისას, მისი მფარველობა სწამდა.<ref name="praha2"/><ref name="Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské">{{cite web |title=Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské |url=https://dvojka.praha2.cz/misto/1558-kostel-sv-kateriny-alexandrijske |website=Dvojka kulturní |language=cs}}</ref> ტაძარი თავდაპირველად ერთნავიანი გოთიკური ნაგებობა იყო, მრავალკუთხა საკურთხევლის ნაწილითა და დასავლეთ ფასადზე აღმართული მაღალი კოშკით. 1420 წელს ჰუსიტური ომების დროს მონასტერი დაიწვა და ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მოგვიანებით იგი აღადგინეს და კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება. 1565 წელს მონასტერი ავგუსტინელი განდეგილების მამაკაცთა შტოს მმართველობაში გადავიდა, რომელიც მცირე მხარეში მდებარე წმინდა თომას მონასტერთან იყო დაკავშირებული.<ref name="praha2"/> === ბაროკოს რეკონსტრუქცია === XVIII საუკუნეში მონასტრისა და ეკლესიის მასშტაბური განახლება დაიწყო. 1718–1730 წლებში მონასტრის ახალი შენობა აიგო, რომლის პროექტსაც ფრანტიშეკ მაქსიმილიან კანია მიაწერენ. ეკლესიის ძირეული გადაკეთება 1737 წელს დაიწყო და 1741 წელს დასრულდა. სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო კილიან იგნაც დინტცენჰოფერი. რეკონსტრუქციისას თავდაპირველი გოთიკური ტაძრის ძირითადი ნაწილი ბაროკოს სტილში გარდაიქმნა, თუმცა შენარჩუნდა მისი მაღალი კოშკი და ფასადის ნაწილი. ახალი ეკლესია დარბაზული სივრცითა და განივი ნავით ჩამოყალიბდა. ინტერიერი შეამკეს ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკებმა, რომლებზეც წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებია გამოსახული, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისს ეკუთვნის. კოშკის სიმაღლე 51,3 მეტრია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === მონასტრის გაუქმება და შემდგომი გამოყენება === 1784 წელს იმპერატორ [[იოზეფ II (სრი)|იოსებ II-ის]] საეკლესიო რეფორმების შედეგად მონასტერი გაუქმდა. მისი შენობები სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, მათ შორის სამხედრო აღზრდის დაწესებულებად, მოგვიანებით კი ფსიქიატრიულ დაწესებულებად. XIX საუკუნეში ეკლესიაში ღვთისმსახურება კვლავ აღდგა. 1841 წელს ტაძარი ხელახლა აკურთხეს. ღვთისმსახურება აქ 1950 წლამდე გრძელდებოდა, როდესაც შენობა პრაღის საქალაქო მუზეუმის განკარგულებაში გადავიდა და ქანდაკებების საცავად გამოიყენებოდა.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> === თანამედროვე მდგომარეობა === 2012 წელს ეკლესია ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. იმავე წლის 24 დეკემბერს ტაძარში პირველი მართლმადიდებლური ღვთისმსახურება ჩატარდა, რომელსაც საკურთხევლის კურთხევა ახლდა. ეკლესია კვლავ მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარია; აქ ღვთისმსახურებასთან ერთად ზოგჯერ კონცერტებიც იმართება.<ref name="praha2"/><ref name="Kostel sv. Kateřiny Alexandrijské"/> == არქიტექტურა == ტაძრის დღევანდელი სახე XVIII საუკუნის ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. მისი დარბაზული სივრცე განივი ნავითაა დაგეგმილი. ინტერიერის მხატვრული მთლიანობა განპირობებულია ბაროკოს პერიოდის ფრესკების, სტუკოსა და ქანდაკებების ერთიანი ანსამბლით. ვაცლავ ვავრჟინეც რეინერის ფრესკები წმინდა ეკატერინეს ცხოვრების ეპიზოდებს ასახავს, ხოლო ქანდაკებები ფრანტიშეკ იგნაც ვაისის ნამუშევარია. ტაძრის ყველაზე გამორჩეული გარეგნული ელემენტია ვიწრო, მაღალი კოშკი, რომელიც ქვედა ნაწილში ოთხკუთხაა, ზედა ნაწილში კი რვაკუთხედად გარდაიქმნება. მისი უჩვეულო ფორმის გამო კოშკს „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ. იგი ძველი გოთიკური ეკლესიის ყველაზე თვალსაჩინო შემორჩენილი ნაწილია.<ref name="praha2"/><ref name="praha"/> == საინტერესო ფაქტები == ეკლესია კარლ IV-ის დროს პრაღის ახალ ქალაქში დაარსებული ტაძრების ერთ-ერთი ნაწილია. წმინდა ეკატერინეს ეკლესია, წმინდა აპოლინარის ეკლესია, ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია ნა-სლუპიზე და სხვა შუა საუკუნეების ტაძრები ქმნიან გეომეტრიულ განლაგებას, რომელსაც „პრაღის ეკლესიების ჯვარს“ უწოდებენ.<ref name="praha2"/> == გალერეა == <gallery> Kostel sv. Kateřiny průčelí.jpg|ეკლესიის ფასადი Praha Kateřina Alexandrijská věž 3.jpg|ეკლესიის კოშკი, რომელსაც „პრაღის მინარეთს“ უწოდებენ Interiér kostela sv. Kateřiny v Praze.jpg|ეკლესიის ინტერიერი Kostel-sv.-kateriny.jpg|ჭერის ფრესკები Praha Kateřina Alexandrijská vstup 1.jpg|ტაძრის შესასვლელი Praha Kateřina Alexandrijská socha.jpg|წმინდა ეკატერინეს ქანდაკება კოშკზე </gallery> == ლიტერატურა == *Ekert, František. ''Posvátná místa král. hl. města Prahy''. II ტომი. Praha: Dědictví sv. Jana Nepomuckého, 1884, გვ. 170–182. *Horyna, Mojmír; Hugo, Robert; Mádl, Martin; Preiss, Pavel. ''Kostel sv. Kateřiny na Novém Městě pražském''. Praha: Karolinum, 2008. ISBN 978-80-246-1487-8. *''Dějiny českého výtvarného umění II/2''. Praha: Academia, 1989. *Vlček, Pavel. „Kostel sv. Kateřiny s klášterem augustiniánů poustevníků“. კრებულში: ''Slavné stavby Prahy 2''. Praha: Foibos Books, 2011, გვ. 63–65. ISBN 978-80-87073-35-3. == გარე ბმულები == *[https://www.svkaterina.eu/ წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის ეკლესიის ოფიციალური ვებგვერდი] *[https://encyklopedie.praha2.cz/stavba/472-kostel-sv-kateriny-s-klasterem-augustinianu-poustevniku პრაღის მე-2 რაიონის ენციკლოპედია — ეკლესია და ავგუსტინელთა მონასტერი] *[https://virtualni.praha.eu/veze/kostel-sv-kateriny Praha stověžatá — წმინდა ეკატერინეს ეკლესია] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის მართლმადიდებლური ტაძრები]] [[კატეგორია:ჩეხეთის ტაძრები]] [[კატეგორია:პრაღის ტაძრები]] llggm76eqlvmg75r1uuyp981ges42gs 1 921356 5562972 2026-10-21T19:24:12Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562972 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921357 5562973 2026-10-21T19:24:35Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [... 5562973 wikitext text/x-wiki „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა. 2zsdi2ogojr4kspufskwdj3bvk3uqyl 5562975 5562973 2026-10-21T19:24:58Z Andria Gagua 170044 5562975 wikitext text/x-wiki „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> sgy2vjz76r2zwwe364i3px6qwd12rl7 5562978 5562975 2026-10-21T19:27:07Z Andria Gagua 170044 5562978 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = All Night | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|12|6}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, რეგი | ხანგრძლივობა = 5:22 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Diplo|Thomas Pentz]], [[Henry Allen]], [[Timothy Thomas]], [[Therron Thomas]], [[Ilsey Juber]], [[Akil King]], [[Aman Tekleab]], [[Jharrel Barnhart]], [[Ricky Higgins]] | პროდიუსერი = [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]] | წინა_სახელწოდება = [[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Shining]] | შემდეგი წელი = 2017 }} „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> dkw1wmkol8isepo266uil66nn1mu3vx 5562979 5562978 2026-10-21T19:27:47Z Andria Gagua 170044 5562979 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = All Night | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|12|6}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, რეგი | ხანგრძლივობა = 5:22 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Diplo|Thomas Pentz]], [[Henry Allen]], [[Timothy Thomas]], [[Therron Thomas]], [[Ilsey Juber]], [[Akil King]], [[Aman Tekleab]], [[Jharrel Barnhart]], [[Ricky Higgins]] | პროდიუსერი = [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]] | წინა_სახელწოდება = [[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Shining]] | შემდეგი წელი = 2017 }} „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> სიმღერის ავტორები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]], ტიმოთი თომასი, თერონ თომასი, [[Ilsey Juber]], აკილ კინგი და ჯარამიე დენიელსი. სიმღერის თანაპროდიუსერები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]] და ალენი.<ref>{{Cite web|url=https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|title=Beyoncé: LEMONADE: Credits|website=Beyoncé|language=en-US|access-date=March 16, 2020|archive-date=April 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415172852/https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|url-status=dead}}</ref> 7z6goif4d24darzzxmyd7ef5tuk4w45 5562982 5562979 2026-10-21T19:30:02Z Andria Gagua 170044 5562982 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = All Night | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|12|6}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, რეგი | ხანგრძლივობა = 5:22 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Diplo|Thomas Pentz]], [[Henry Allen]], [[Timothy Thomas]], [[Therron Thomas]], [[Ilsey Juber]], [[Akil King]], [[Aman Tekleab]], [[Jharrel Barnhart]], [[Ricky Higgins]] | პროდიუსერი = [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]] | წინა_სახელწოდება = [[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Shining]] | შემდეგი წელი = 2017 }} „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> სიმღერის ავტორები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]], ტიმოთი თომასი, თერონ თომასი, [[Ilsey Juber]], აკილ კინგი და ჯარამიე დენიელსი. სიმღერის თანაპროდიუსერები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]] და ალენი.<ref>{{Cite web|url=https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|title=Beyoncé: LEMONADE: Credits|website=Beyoncé|language=en-US|access-date=March 16, 2020|archive-date=April 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415172852/https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|url-status=dead}}</ref> [[რეგი]] მუსიკის ელემენტებით გაჯერებულ „All Night“-ის ინსტრუმენტალში ჟღერს სასულე და სიმებიანი ინსტრუმენტების „ნაპერწკლები“, ასევე გამოყენებულია საფირმო სასულე ხაზი კომპოზიციიდან „SpottieOttieDopaliscious“, რომლის ავტორებიც არიან ჯგუფი [[OutKast]] ([[André Benjamin]], [[Antwan Patton]]) და [[Sleepy Brown]] (პატრიკ ბრაუნი). სიმღერა [[იტალია|იტალიის]] რადიოსადგურებს ალბომის მეხუთე სინგლის სახით [[2016]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერს]] გაეგზავნა.<ref name="single">{{cite web | url=http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | title=Beyoncé - All Night (Radio Date: 02-12-2016) | date=December 2016 | access-date=December 6, 2016 | language=it | archive-date=December 20, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161220030957/http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | url-status=live }}</ref> ტექსტური თვალსაზრისით, სიმღერა ფოკუსირებულია პატიებაზე და ღალატის შემდეგ ნდობის აღდგენაზე — მთავარი გმირი ცდილობს საყვარელ ადამიანთან ვნება კვლავ გააღვივოს. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო წარმოადგენს იმავე სახელწოდების ერთსაათიანი ფილმის ნაწილს, რომელიც ალბომს ახლდა თან და ტელეარხ [[HBO]]-ზე [[2016]] წლის აპრილში შედგა მისი პრემიერა. 9vxo9hg9p2l1fwulaje47cgtj9l5u6r 5562983 5562982 2026-10-21T19:30:27Z Andria Gagua 170044 5562983 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = All Night | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|12|6}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, რეგი | ხანგრძლივობა = 5:22 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Diplo|Thomas Pentz]], [[Henry Allen]], [[Timothy Thomas]], [[Therron Thomas]], [[Ilsey Juber]], [[Akil King]], [[Aman Tekleab]], [[Jharrel Barnhart]], [[Ricky Higgins]] | პროდიუსერი = [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]] | წინა_სახელწოდება = [[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Shining]] | შემდეგი წელი = 2017 }} „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> სიმღერის ავტორები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]], ტიმოთი თომასი, თერონ თომასი, [[Ilsey Juber]], აკილ კინგი და ჯარამიე დენიელსი. სიმღერის თანაპროდიუსერები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]] და ალენი.<ref>{{Cite web|url=https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|title=Beyoncé: LEMONADE: Credits|website=Beyoncé|language=en-US|access-date=March 16, 2020|archive-date=April 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415172852/https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|url-status=dead}}</ref> [[რეგი]] მუსიკის ელემენტებით გაჯერებულ „All Night“-ის ინსტრუმენტალში ჟღერს სასულე და სიმებიანი ინსტრუმენტების „ნაპერწკლები“, ასევე გამოყენებულია საფირმო სასულე ხაზი კომპოზიციიდან „SpottieOttieDopaliscious“, რომლის ავტორებიც არიან ჯგუფი [[OutKast]] ([[André Benjamin]], [[Antwan Patton]]) და [[Sleepy Brown]] (პატრიკ ბრაუნი). სიმღერა [[იტალია|იტალიის]] რადიოსადგურებს ალბომის მეხუთე სინგლის სახით [[2016]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერს]] გაეგზავნა.<ref name="single">{{cite web | url=http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | title=Beyoncé - All Night (Radio Date: 02-12-2016) | date=December 2016 | access-date=December 6, 2016 | language=it | archive-date=December 20, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161220030957/http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | url-status=live }}</ref> ტექსტური თვალსაზრისით, სიმღერა ფოკუსირებულია პატიებაზე და ღალატის შემდეგ ნდობის აღდგენაზე — მთავარი გმირი ცდილობს საყვარელ ადამიანთან ვნება კვლავ გააღვივოს. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო წარმოადგენს იმავე სახელწოდების ერთსაათიანი ფილმის ნაწილს, რომელიც ალბომს ახლდა თან და ტელეარხ [[HBO]]-ზე [[2016]] წლის აპრილში შედგა მისი პრემიერა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} oyxj18zr7eo9kwozi6x1tsno7p9ebcr 5562984 5562983 2026-10-21T19:30:37Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562984 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = All Night | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|12|6}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, რეგი | ხანგრძლივობა = 5:22 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Diplo|Thomas Pentz]], [[Henry Allen]], [[Timothy Thomas]], [[Therron Thomas]], [[Ilsey Juber]], [[Akil King]], [[Aman Tekleab]], [[Jharrel Barnhart]], [[Ricky Higgins]] | პროდიუსერი = [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]] | წინა_სახელწოდება = [[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Shining]] | შემდეგი წელი = 2017 }} „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> სიმღერის ავტორები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]], ტიმოთი თომასი, თერონ თომასი, [[Ilsey Juber]], აკილ კინგი და ჯარამიე დენიელსი. სიმღერის თანაპროდიუსერები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]] და ალენი.<ref>{{Cite web|url=https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|title=Beyoncé: LEMONADE: Credits|website=Beyoncé|language=en-US|access-date=March 16, 2020|archive-date=April 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415172852/https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|url-status=dead}}</ref> [[რეგი]] მუსიკის ელემენტებით გაჯერებულ „All Night“-ის ინსტრუმენტალში ჟღერს სასულე და სიმებიანი ინსტრუმენტების „ნაპერწკლები“, ასევე გამოყენებულია საფირმო სასულე ხაზი კომპოზიციიდან „SpottieOttieDopaliscious“, რომლის ავტორებიც არიან ჯგუფი [[OutKast]] ([[André Benjamin]], [[Antwan Patton]]) და [[Sleepy Brown]] (პატრიკ ბრაუნი). სიმღერა [[იტალია|იტალიის]] რადიოსადგურებს ალბომის მეხუთე სინგლის სახით [[2016]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერს]] გაეგზავნა.<ref name="single">{{cite web | url=http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | title=Beyoncé - All Night (Radio Date: 02-12-2016) | date=December 2016 | access-date=December 6, 2016 | language=it | archive-date=December 20, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161220030957/http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | url-status=live }}</ref> ტექსტური თვალსაზრისით, სიმღერა ფოკუსირებულია პატიებაზე და ღალატის შემდეგ ნდობის აღდგენაზე — მთავარი გმირი ცდილობს საყვარელ ადამიანთან ვნება კვლავ გააღვივოს. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო წარმოადგენს იმავე სახელწოდების ერთსაათიანი ფილმის ნაწილს, რომელიც ალბომს ახლდა თან და ტელეარხ [[HBO]]-ზე [[2016]] წლის აპრილში შედგა მისი პრემიერა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] 9tdzxqocx6rcx70r0sore0ewp6xl7nd 5562985 5562984 2026-10-21T19:30:45Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562985 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = All Night | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|12|6}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, რეგი | ხანგრძლივობა = 5:22 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Diplo|Thomas Pentz]], [[Henry Allen]], [[Timothy Thomas]], [[Therron Thomas]], [[Ilsey Juber]], [[Akil King]], [[Aman Tekleab]], [[Jharrel Barnhart]], [[Ricky Higgins]] | პროდიუსერი = [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]] | წინა_სახელწოდება = [[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Shining]] | შემდეგი წელი = 2017 }} „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> სიმღერის ავტორები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]], ტიმოთი თომასი, თერონ თომასი, [[Ilsey Juber]], აკილ კინგი და ჯარამიე დენიელსი. სიმღერის თანაპროდიუსერები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]] და ალენი.<ref>{{Cite web|url=https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|title=Beyoncé: LEMONADE: Credits|website=Beyoncé|language=en-US|access-date=March 16, 2020|archive-date=April 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415172852/https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|url-status=dead}}</ref> [[რეგი]] მუსიკის ელემენტებით გაჯერებულ „All Night“-ის ინსტრუმენტალში ჟღერს სასულე და სიმებიანი ინსტრუმენტების „ნაპერწკლები“, ასევე გამოყენებულია საფირმო სასულე ხაზი კომპოზიციიდან „SpottieOttieDopaliscious“, რომლის ავტორებიც არიან ჯგუფი [[OutKast]] ([[André Benjamin]], [[Antwan Patton]]) და [[Sleepy Brown]] (პატრიკ ბრაუნი). სიმღერა [[იტალია|იტალიის]] რადიოსადგურებს ალბომის მეხუთე სინგლის სახით [[2016]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერს]] გაეგზავნა.<ref name="single">{{cite web | url=http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | title=Beyoncé - All Night (Radio Date: 02-12-2016) | date=December 2016 | access-date=December 6, 2016 | language=it | archive-date=December 20, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161220030957/http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | url-status=live }}</ref> ტექსტური თვალსაზრისით, სიმღერა ფოკუსირებულია პატიებაზე და ღალატის შემდეგ ნდობის აღდგენაზე — მთავარი გმირი ცდილობს საყვარელ ადამიანთან ვნება კვლავ გააღვივოს. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო წარმოადგენს იმავე სახელწოდების ერთსაათიანი ფილმის ნაწილს, რომელიც ალბომს ახლდა თან და ტელეარხ [[HBO]]-ზე [[2016]] წლის აპრილში შედგა მისი პრემიერა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] rpxk0bauucilg7zmx572zzt4l7ohjz2 5562986 5562985 2026-10-21T19:30:54Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2016 წლის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562986 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = All Night | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|12|6}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, რეგი | ხანგრძლივობა = 5:22 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Diplo|Thomas Pentz]], [[Henry Allen]], [[Timothy Thomas]], [[Therron Thomas]], [[Ilsey Juber]], [[Akil King]], [[Aman Tekleab]], [[Jharrel Barnhart]], [[Ricky Higgins]] | პროდიუსერი = [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]] | წინა_სახელწოდება = [[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Shining]] | შემდეგი წელი = 2017 }} „'''All Night'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მე-11 ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''Lemonade'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> სიმღერის ავტორები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]], [[Henry Allen]], ტიმოთი თომასი, თერონ თომასი, [[Ilsey Juber]], აკილ კინგი და ჯარამიე დენიელსი. სიმღერის თანაპროდიუსერები არიან [[Diplo]], [[ბიონსე]] და ალენი.<ref>{{Cite web|url=https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|title=Beyoncé: LEMONADE: Credits|website=Beyoncé|language=en-US|access-date=March 16, 2020|archive-date=April 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415172852/https://www.beyonce.com/album/lemonade-visual-album/credits/|url-status=dead}}</ref> [[რეგი]] მუსიკის ელემენტებით გაჯერებულ „All Night“-ის ინსტრუმენტალში ჟღერს სასულე და სიმებიანი ინსტრუმენტების „ნაპერწკლები“, ასევე გამოყენებულია საფირმო სასულე ხაზი კომპოზიციიდან „SpottieOttieDopaliscious“, რომლის ავტორებიც არიან ჯგუფი [[OutKast]] ([[André Benjamin]], [[Antwan Patton]]) და [[Sleepy Brown]] (პატრიკ ბრაუნი). სიმღერა [[იტალია|იტალიის]] რადიოსადგურებს ალბომის მეხუთე სინგლის სახით [[2016]] წლის [[2 დეკემბერი|2 დეკემბერს]] გაეგზავნა.<ref name="single">{{cite web | url=http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | title=Beyoncé - All Night (Radio Date: 02-12-2016) | date=December 2016 | access-date=December 6, 2016 | language=it | archive-date=December 20, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161220030957/http://www.earone.it/news/beyonce_all_night_radio_date_02_12_2016_21684837/ | url-status=live }}</ref> ტექსტური თვალსაზრისით, სიმღერა ფოკუსირებულია პატიებაზე და ღალატის შემდეგ ნდობის აღდგენაზე — მთავარი გმირი ცდილობს საყვარელ ადამიანთან ვნება კვლავ გააღვივოს. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო წარმოადგენს იმავე სახელწოდების ერთსაათიანი ფილმის ნაწილს, რომელიც ალბომს ახლდა თან და ტელეარხ [[HBO]]-ზე [[2016]] წლის აპრილში შედგა მისი პრემიერა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:2016 წლის სინგლები]] ntf6oau7q4debtyby5jigzsr5lxel05 1 921358 5562974 2026-10-21T19:24:49Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562974 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921359 5562988 2026-10-21T19:32:33Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5562988 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 19:32, 21 ოქტომბერი 2026 (UTC) 3cssvrysicx77on5kxnzumd671465dk 0 921360 5562990 2026-10-21T19:32:56Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე ს... 5562990 wikitext text/x-wiki „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> ie6110quep1z6236g0up8w6cunijuul 5562993 5562990 2026-10-21T19:36:55Z Andria Gagua 170044 5562993 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Freedom | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|4|23}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ჰიპ-ჰოპი | ხანგრძლივობა = 4:49 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Kendrick Lamar]], Carla Marie Williams, Dean Josiah Cover, Frank Tirado, Alan Lomax, John Lomax Sr. | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Coffer, Jonny Coffer, Alex Pasco | წინა_სახელწოდება = [[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[All Night]] | შემდეგი წელი = 2016 }} „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> 4pyses75qlej2raljnssxkh1wjt1nio 5562994 5562993 2026-10-21T19:37:40Z Andria Gagua 170044 5562994 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Freedom | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|4|23}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ჰიპ-ჰოპი | ხანგრძლივობა = 4:49 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Kendrick Lamar]], Carla Marie Williams, Dean Josiah Cover, Frank Tirado, Alan Lomax, John Lomax Sr. | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Coffer, Jonny Coffer, Alex Pasco | წინა_სახელწოდება = [[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[All Night]] | შემდეგი წელი = 2016 }} „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} tatifliikwqx0okogbgx008p2mpgvm3 5562995 5562994 2026-10-21T19:38:08Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562995 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Freedom | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|4|23}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ჰიპ-ჰოპი | ხანგრძლივობა = 4:49 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Kendrick Lamar]], Carla Marie Williams, Dean Josiah Cover, Frank Tirado, Alan Lomax, John Lomax Sr. | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Coffer, Jonny Coffer, Alex Pasco | წინა_სახელწოდება = [[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[All Night]] | შემდეგი წელი = 2016 }} „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] g3g9hd6p1c7zekb2e7uqimv3ekaq47t 5562996 5562995 2026-10-21T19:38:22Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2016 წლის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562996 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Freedom | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|4|23}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ჰიპ-ჰოპი | ხანგრძლივობა = 4:49 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Kendrick Lamar]], Carla Marie Williams, Dean Josiah Cover, Frank Tirado, Alan Lomax, John Lomax Sr. | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Coffer, Jonny Coffer, Alex Pasco | წინა_სახელწოდება = [[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[All Night]] | შემდეგი წელი = 2016 }} „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:2016 წლის სინგლები]] 0efqx2mgdh868mxte22pwt51t6k3oww 5562997 5562996 2026-10-21T19:38:39Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562997 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Freedom | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|4|23}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ჰიპ-ჰოპი | ხანგრძლივობა = 4:49 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Kendrick Lamar]], Carla Marie Williams, Dean Josiah Cover, Frank Tirado, Alan Lomax, John Lomax Sr. | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Coffer, Jonny Coffer, Alex Pasco | წინა_სახელწოდება = [[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[All Night]] | შემდეგი წელი = 2016 }} „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:2016 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] jij0ofjq3743enss8zwke1j1uzeptqg 5562999 5562997 2026-10-21T19:38:51Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:კენდრიკ ლამარის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5562999 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Freedom | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|4|23}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ჰიპ-ჰოპი | ხანგრძლივობა = 4:49 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Kendrick Lamar]], Carla Marie Williams, Dean Josiah Cover, Frank Tirado, Alan Lomax, John Lomax Sr. | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Coffer, Jonny Coffer, Alex Pasco | წინა_სახელწოდება = [[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[All Night]] | შემდეგი წელი = 2016 }} „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:2016 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:კენდრიკ ლამარის სიმღერები]] mv13ihk41zhkryzofilnng8paup5thf 5563002 5562999 2026-10-21T19:39:24Z Andria Gagua 170044 5563002 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Freedom | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2016|4|23}} | ჩაიწერა = 2015–2016 | სტუდია = | ჟანრი = რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ჰიპ-ჰოპი | ხანგრძლივობა = 4:49 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Kendrick Lamar]], Carla Marie Williams, Dean Josiah Cover, Frank Tirado, Alan Lomax, John Lomax Sr. | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Coffer, Jonny Coffer, Alex Pasco | წინა_სახელწოდება = [[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]] | წინა წელი = 2016 | შემდეგი_სახელწოდება = [[All Night]] | შემდეგი წელი = 2016 }} „'''Freedom'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა ამერიკელი რეპერის, [[კენდრიკ ლამარი|კენდრიკ ლამარის]], მონაწილეობით. იგი არის მეათე ტრეკი მისი მეექვსე სტუდიური ალბომიდან ''[[Lemonade (ალბომი)|Lemonade]]'' ([[2016]]), რომელიც გამოიცა ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო არის ბიონსეს [[2016]] წლის ფილმის, ''[[Lemonade (2016 წლის ფილმი)|Lemonade]]'', ნაწილი, რომელიც ალბომის გამოშვებასთან ერთად ტელეარხ [[HBO]]-ზე გადაიცა.<ref name=pfk42416>{{cite web|url=http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|title=Beyoncé Releases New Album Lemonade Featuring Kendrick Lamar, Jack White, the Weeknd, James Blake|date=April 23, 2016|access-date=April 23, 2016|website=[[Pitchfork Media]]|archive-date=April 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425100613/http://pitchfork.com/news/63381-beyonce-releases-new-album-lemonade-featuring-kendrick-lamar-jack-white-the-weeknd-james-blake/|url-status=live}}</ref> შემდგომ წლებში სიმღერა იქცა სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური მოძრაობის ჰიმნად, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი გამოყენება [[კამალა ჰარისის]] [[2024]] წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში.<ref name="b">{{Cite magazine|last=Exposito|first=Suzy|date=2020-06-06|title=Music at Home: Songs of Resistance|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|access-date=2020-06-07|magazine=Rolling Stone|language=en-US|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606235231/https://www.rollingstone.com/music/music-news/songs-of-resistance-protest-playlist-1006132/|url-status=live}}</ref><ref name="c">{{Cite magazine|date=2020-06-03|title=Amber Riley Sings Beyoncé's 'Freedom' During Protest at LA Mayor's House|url=https://www.billboard.com/music/pop/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house-9395805/|access-date=2020-06-07|magazine=Billboard|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606062024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9395805/amber-riley-beyonce-freedom-performance-star-studded-black-lives-matter-protest-la-mayor-house|url-status=live}}</ref><ref name="kh">{{cite web |last=Liddell |first=James |date=July 23, 2024 |title=Beyoncé gives Kamala Harris approval to use 'Freedom' as official 2024 campaign song |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/beyonce-kamala-harris-freedom-campaign-song-b2584293.html |access-date=July 23, 2024 |website=[[The Independent]]}}</ref> ბიონსემ სიმღერა ცოცხლად შეასრულა ტურნეს [[The Formation World Tour]] ([[2016]]) სეტ-ლისტის ფარგლებში, ასევე [[2016]] წლის BET Awards-ზე [[კენდრიკ ლამარი|ლამართან]] ერთად. [[2017]] წლის გრემის დაჯილდოებაზე სიმღერამ მიიღო ნომინაცია საუკეთესო რეპ/ვოკალური შესრულების კატეგორიაში. სიმღერა შეიცავს Kaleidoscope-ის კომპოზიციის „Let Me Try“ ([[1969]]), ასევე Mississippi State Penitentiary at Parchman-ის პატიმარ „22“-ის მიერ შესრულებული „Collection Speech/Unidentified Lining Hymn“-ისა ([[1959]]) და „Stewball“-ის ([[1947]]) სემპლებს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2016 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:2016 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:კენდრიკ ლამარის სიმღერები]] qgbska6k1lx4rhpq5ai5tpwv1kf367o 1 921361 5562991 2026-10-21T19:34:27Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5562991 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921362 5563004 2026-10-21T19:40:41Z ლაზარე ზანგური 170233 ახალი გვერდი: 1101 in Ireland 5563004 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland ditqqt896cary3mqz90nkf6ycg0wl12 5563006 5563004 2026-10-21T19:41:29Z ლაზარე ზანგური 170233 5563006 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|10|2026}} 4b4070xv7qb9eyyqso7kmxb7qurhbq8 5563011 5563006 2026-10-21T19:42:45Z ლაზარე ზანგური 170233 5563011 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|10|2026}} 1101 წლის მოვლენები ირლანდიაში iwqq8wprpw550j6bzjftfid64xqrmqj 5563012 5563011 2026-10-21T19:44:14Z ლაზარე ზანგური 170233 5563012 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|10|2026}} '''1101 წლის მოვლენები ირლანდიაში''' 6vb0qwdgfyp837wx8kuxcnkm61ifv4z 5563030 5563012 2026-10-21T19:50:04Z ლაზარე ზანგური 170233 5563030 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|10|2026}} '''1101 წლის მოვლენები ირლანდიაში''' '''1965''' წელს [[ჩილე]]ში განვითარებული მოვლენები. 6y0cjy1h9xqabt8b4bydevhq3dnodxs 5563032 5563030 2026-10-21T19:50:37Z ლაზარე ზანგური 170233 5563032 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|10|2026}} '''1101 წლის მოვლენები ირლანდიაში''' '''1965''' წელს [[ჩილე]]ში განვითარებული მოვლენები. {{წლები ირლანდიაში}} sfzeiz1ynny94v6y9umb1mol0sfkbbh 5563035 5563032 2026-10-21T19:52:00Z ლაზარე ზანგური 170233 5563035 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|10|2026}} '''1101''' წელს [[ირლანდია|ირლანდიაში]] განვითარებული მოვლენები. {{წლები ირლანდიაში}} f9iwirf4dx3jbcpsmq1fh0xytotufdv 5563042 5563035 2026-10-21T19:53:38Z ლაზარე ზანგური 170233 5563042 wikitext text/x-wiki 1101 in Ireland {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ლაზარე ზანგური|ლაზარე ზანგური]].|21|10|2026}} '''1101''' წელს [[ირლანდია|ირლანდიაში]] განვითარებული მოვლენები. ==მოქმედი პირები== {{წლები ირლანდიაში}} 43vvxvyndl0ihruyr4392kc50r1x05f 1 921363 5563008 2026-10-21T19:41:49Z ლაზარე ზანგური 170233 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563008 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921364 5563015 2026-10-21T19:44:55Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''Daddy'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], მიერ ჩაწერილი სიმღერა მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის ''[[Dangerously in Love]]'' ([[2003]]). იგი თავად ბიონსემ და მარკ ბატსონი|მ... 5563015 wikitext text/x-wiki „'''Daddy'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], მიერ ჩაწერილი სიმღერა მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის ''[[Dangerously in Love]]'' ([[2003]]). იგი თავად ბიონსემ და [[მარკ ბატსონი|მარკ ბატსონმა]] დაწერეს და აწარმოეს. თავიდან სიმღერის შეტანა ალბომის საბოლოო სეტ-ლისტში არ იგეგმებოდა. ბიონსემ მისი ჩაწერა [[მაიამი|მაიამიში]], South Beach Studios-ში შეძლო, რადგან მისი სადებიუტო ალბომის გამოშვების თარიღი გადაიდო. „Daddy“ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[iTunes Store]]-ზე ციფრული [[პრომო-სინგლი]]ს სახით [[2003]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] გამოვიდა [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. ბიონსემ განმარტა, რომ სიმღერის შექმნა განპირობებული იყო იმ ერთგულებითა და თავდადებით, რასაც მისი მამა და [[მენეჯერი]], [[მეთინ ნოულზი|მეთინ ნოულზი]], ოჯახის წევრების მიმართ იჩენდა. ალბომის მრავალი სიმღერა ურთიერთობების სხვადასხვა ასპექტს ეხება, თუმცა „Daddy“ მიჩნეული იყო მამასა და შვილს შორის არსებული ნათესაური კავშირების სრულიად განსხვავებული და ძლიერი პერსპექტივიდან დამანახვებელ ელემენტად. მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა, რომლებმაც სიმღერა ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს, რომ ეს კომპოზიცია ბიონსეს მხრიდან მამის მიმართ პატივის მიგების საშუალება იყო. n0yp62xk5tmgl4bl9oe6ecitrr3k5at 5563019 5563015 2026-10-21T19:45:35Z Andria Gagua 170044 5563019 wikitext text/x-wiki „'''Daddy'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], მიერ ჩაწერილი სიმღერა მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის ''[[Dangerously in Love]]'' ([[2003]]). იგი თავად ბიონსემ და [[მარკ ბატსონი|მარკ ბატსონმა]] დაწერეს და აწარმოეს. თავიდან სიმღერის შეტანა ალბომის საბოლოო სეტ-ლისტში არ იგეგმებოდა. ბიონსემ მისი ჩაწერა [[მაიამი|მაიამიში]], South Beach Studios-ში შეძლო, რადგან მისი სადებიუტო ალბომის გამოშვების თარიღი გადაიდო. „Daddy“ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[iTunes Store]]-ზე ციფრული [[პრომო-სინგლი]]ს სახით [[2003]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] გამოვიდა [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. ბიონსემ განმარტა, რომ სიმღერის შექმნა განპირობებული იყო იმ ერთგულებითა და თავდადებით, რასაც მისი მამა და [[მენეჯერი]], [[მეთინ ნოულზი|მეთინ ნოულზი]], ოჯახის წევრების მიმართ იჩენდა. ალბომის მრავალი სიმღერა ურთიერთობების სხვადასხვა ასპექტს ეხება, თუმცა „Daddy“ მიჩნეული იყო მამასა და შვილს შორის არსებული ნათესაური კავშირების სრულიად განსხვავებული და ძლიერი პერსპექტივიდან დამანახვებელ ელემენტად. მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა, რომლებმაც სიმღერა ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს, რომ ეს კომპოზიცია ბიონსეს მხრიდან მამის მიმართ პატივის მიგების საშუალება იყო. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=2018-06-23 |title=Beyonce’s ‘Dangerously in Love’ Turns 15: All the Tracks, Ranked |url=https://www.billboard.com/music/pop/beyonce-dangerously-in-love-songs-ranked-8462412/ |access-date=2026-05-28 |website=Billboard |language=en-US}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} 5v8n53yv6rxl4z94xkfpgxpguvn6cqz 5563021 5563019 2026-10-21T19:46:51Z Andria Gagua 170044 5563021 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Daddy | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = პრომო-სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Dangerously in Love]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2003|6|3}} | ჩაიწერა = 2003 | სტუდია = South Beach Studios ([[მაიამი]]) | ჟანრი = [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]], გოსპელი | ხანგრძლივობა = 4:58 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Daddy'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], მიერ ჩაწერილი სიმღერა მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის ''[[Dangerously in Love]]'' ([[2003]]). იგი თავად ბიონსემ და [[მარკ ბატსონი|მარკ ბატსონმა]] დაწერეს და აწარმოეს. თავიდან სიმღერის შეტანა ალბომის საბოლოო სეტ-ლისტში არ იგეგმებოდა. ბიონსემ მისი ჩაწერა [[მაიამი|მაიამიში]], South Beach Studios-ში შეძლო, რადგან მისი სადებიუტო ალბომის გამოშვების თარიღი გადაიდო. „Daddy“ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[iTunes Store]]-ზე ციფრული [[პრომო-სინგლი]]ს სახით [[2003]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] გამოვიდა [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. ბიონსემ განმარტა, რომ სიმღერის შექმნა განპირობებული იყო იმ ერთგულებითა და თავდადებით, რასაც მისი მამა და [[მენეჯერი]], [[მეთინ ნოულზი|მეთინ ნოულზი]], ოჯახის წევრების მიმართ იჩენდა. ალბომის მრავალი სიმღერა ურთიერთობების სხვადასხვა ასპექტს ეხება, თუმცა „Daddy“ მიჩნეული იყო მამასა და შვილს შორის არსებული ნათესაური კავშირების სრულიად განსხვავებული და ძლიერი პერსპექტივიდან დამანახვებელ ელემენტად. მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა, რომლებმაც სიმღერა ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს, რომ ეს კომპოზიცია ბიონსეს მხრიდან მამის მიმართ პატივის მიგების საშუალება იყო. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=2018-06-23 |title=Beyonce’s ‘Dangerously in Love’ Turns 15: All the Tracks, Ranked |url=https://www.billboard.com/music/pop/beyonce-dangerously-in-love-songs-ranked-8462412/ |access-date=2026-05-28 |website=Billboard |language=en-US}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} q0ze8a9b30x3q7kb3bh3tqe76wfzzed 5563023 5563021 2026-10-21T19:47:03Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563023 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Daddy | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = პრომო-სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Dangerously in Love]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2003|6|3}} | ჩაიწერა = 2003 | სტუდია = South Beach Studios ([[მაიამი]]) | ჟანრი = [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]], გოსპელი | ხანგრძლივობა = 4:58 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Daddy'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], მიერ ჩაწერილი სიმღერა მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის ''[[Dangerously in Love]]'' ([[2003]]). იგი თავად ბიონსემ და [[მარკ ბატსონი|მარკ ბატსონმა]] დაწერეს და აწარმოეს. თავიდან სიმღერის შეტანა ალბომის საბოლოო სეტ-ლისტში არ იგეგმებოდა. ბიონსემ მისი ჩაწერა [[მაიამი|მაიამიში]], South Beach Studios-ში შეძლო, რადგან მისი სადებიუტო ალბომის გამოშვების თარიღი გადაიდო. „Daddy“ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[iTunes Store]]-ზე ციფრული [[პრომო-სინგლი]]ს სახით [[2003]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] გამოვიდა [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. ბიონსემ განმარტა, რომ სიმღერის შექმნა განპირობებული იყო იმ ერთგულებითა და თავდადებით, რასაც მისი მამა და [[მენეჯერი]], [[მეთინ ნოულზი|მეთინ ნოულზი]], ოჯახის წევრების მიმართ იჩენდა. ალბომის მრავალი სიმღერა ურთიერთობების სხვადასხვა ასპექტს ეხება, თუმცა „Daddy“ მიჩნეული იყო მამასა და შვილს შორის არსებული ნათესაური კავშირების სრულიად განსხვავებული და ძლიერი პერსპექტივიდან დამანახვებელ ელემენტად. მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა, რომლებმაც სიმღერა ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს, რომ ეს კომპოზიცია ბიონსეს მხრიდან მამის მიმართ პატივის მიგების საშუალება იყო. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=2018-06-23 |title=Beyonce’s ‘Dangerously in Love’ Turns 15: All the Tracks, Ranked |url=https://www.billboard.com/music/pop/beyonce-dangerously-in-love-songs-ranked-8462412/ |access-date=2026-05-28 |website=Billboard |language=en-US}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] oq94evciby5xfg4cn4cmr1jujvk0ehh 5563024 5563023 2026-10-21T19:47:10Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2003 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563024 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Daddy | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = პრომო-სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Dangerously in Love]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2003|6|3}} | ჩაიწერა = 2003 | სტუდია = South Beach Studios ([[მაიამი]]) | ჟანრი = [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]], გოსპელი | ხანგრძლივობა = 4:58 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Daddy'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], მიერ ჩაწერილი სიმღერა მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის ''[[Dangerously in Love]]'' ([[2003]]). იგი თავად ბიონსემ და [[მარკ ბატსონი|მარკ ბატსონმა]] დაწერეს და აწარმოეს. თავიდან სიმღერის შეტანა ალბომის საბოლოო სეტ-ლისტში არ იგეგმებოდა. ბიონსემ მისი ჩაწერა [[მაიამი|მაიამიში]], South Beach Studios-ში შეძლო, რადგან მისი სადებიუტო ალბომის გამოშვების თარიღი გადაიდო. „Daddy“ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[iTunes Store]]-ზე ციფრული [[პრომო-სინგლი]]ს სახით [[2003]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] გამოვიდა [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. ბიონსემ განმარტა, რომ სიმღერის შექმნა განპირობებული იყო იმ ერთგულებითა და თავდადებით, რასაც მისი მამა და [[მენეჯერი]], [[მეთინ ნოულზი|მეთინ ნოულზი]], ოჯახის წევრების მიმართ იჩენდა. ალბომის მრავალი სიმღერა ურთიერთობების სხვადასხვა ასპექტს ეხება, თუმცა „Daddy“ მიჩნეული იყო მამასა და შვილს შორის არსებული ნათესაური კავშირების სრულიად განსხვავებული და ძლიერი პერსპექტივიდან დამანახვებელ ელემენტად. მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა, რომლებმაც სიმღერა ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს, რომ ეს კომპოზიცია ბიონსეს მხრიდან მამის მიმართ პატივის მიგების საშუალება იყო. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=2018-06-23 |title=Beyonce’s ‘Dangerously in Love’ Turns 15: All the Tracks, Ranked |url=https://www.billboard.com/music/pop/beyonce-dangerously-in-love-songs-ranked-8462412/ |access-date=2026-05-28 |website=Billboard |language=en-US}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:2003 წლის სიმღერები]] 4hd8rwhg33zz8mwr1ntbusy3jmfjy8i 5563025 5563024 2026-10-21T19:47:19Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2003 წლის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563025 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Daddy | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = პრომო-სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Dangerously in Love]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2003|6|3}} | ჩაიწერა = 2003 | სტუდია = South Beach Studios ([[მაიამი]]) | ჟანრი = [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]], გოსპელი | ხანგრძლივობა = 4:58 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[Mark Batson]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Daddy'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], მიერ ჩაწერილი სიმღერა მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომისთვის ''[[Dangerously in Love]]'' ([[2003]]). იგი თავად ბიონსემ და [[მარკ ბატსონი|მარკ ბატსონმა]] დაწერეს და აწარმოეს. თავიდან სიმღერის შეტანა ალბომის საბოლოო სეტ-ლისტში არ იგეგმებოდა. ბიონსემ მისი ჩაწერა [[მაიამი|მაიამიში]], South Beach Studios-ში შეძლო, რადგან მისი სადებიუტო ალბომის გამოშვების თარიღი გადაიდო. „Daddy“ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის [[iTunes Store]]-ზე ციფრული [[პრომო-სინგლი]]ს სახით [[2003]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] გამოვიდა [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. ბიონსემ განმარტა, რომ სიმღერის შექმნა განპირობებული იყო იმ ერთგულებითა და თავდადებით, რასაც მისი მამა და [[მენეჯერი]], [[მეთინ ნოულზი|მეთინ ნოულზი]], ოჯახის წევრების მიმართ იჩენდა. ალბომის მრავალი სიმღერა ურთიერთობების სხვადასხვა ასპექტს ეხება, თუმცა „Daddy“ მიჩნეული იყო მამასა და შვილს შორის არსებული ნათესაური კავშირების სრულიად განსხვავებული და ძლიერი პერსპექტივიდან დამანახვებელ ელემენტად. მუსიკალურმა კრიტიკოსებმა, რომლებმაც სიმღერა ძირითადად დადებითად შეაფასეს, აღნიშნეს, რომ ეს კომპოზიცია ბიონსეს მხრიდან მამის მიმართ პატივის მიგების საშუალება იყო. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=2018-06-23 |title=Beyonce’s ‘Dangerously in Love’ Turns 15: All the Tracks, Ranked |url=https://www.billboard.com/music/pop/beyonce-dangerously-in-love-songs-ranked-8462412/ |access-date=2026-05-28 |website=Billboard |language=en-US}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:2003 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:2003 წლის სინგლები]] n1hdxojpy7mxty74u8jegtcvctoqh8h 1 921365 5563020 2026-10-21T19:45:48Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563020 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921366 5563028 2026-10-21T19:49:48Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და Columbia Record... 5563028 wikitext text/x-wiki „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ბიონსეს მეექვსე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]''-ის, მესამე და საბოლოო სინგლი. ბიონსემ და საირუსმა „II Most Wanted“ [[რაიან ტედერი|რაიან ტედერთან]] და [[Michael Pollack (songwriter)|მაიკლ პოლაკთან]] ერთად დაწერეს. ტრეკის პროდიუსერები არიან შონ ევერეტი, ჯონათან რადო და პოლაკი. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები დაიმსახურა და ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ტრეკად დასახელდა. [[2025]] წლის [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე ცერემონიაზე მან მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ქანთრი დუეტის/ჯგუფური შესრულების კატეგორიაში, რაც ორივე მომღერლისთვის პირველი გამარჯვებაა ქანთრის სფეროში. კომერციული თვალსაზრისით, „II Most Wanted“ გახდა ბიონსეს 23-ე და საირუსის მე-13 ტოპ-ათეულის სიმღერა [[ბილბორდის ცხელი ასეული|Billboard Hot 100]]-ის ჩარტში. სიმღერა ასევე მეორე ადგილზე დებიუტირდა Hot Country Songs-ის ჩარტში, რითაც ბიონსემ მესამე, ხოლო საირუსმა მეორე ტოპ-ათეული პოზიცია მოიპოვა ამ ჩარტში. [[Cowboy Carter Tour]]-ის [[პარიზი|პარიზის]] ეტაპზე საირუსი სცენაზე შეუერთდა ბიონსეს სიმღერის შესასრულებლად, რაც ამ კომპოზიციის ერთადერთი ცოცხალი შესრულება იყო.<ref>{{Cite web |last=Horowitz |first=Steven J. |date=2025-06-19 |title=Miley Cyrus Joins Beyoncé for Live Debut of 'II Most Wanted' During 'Cowboy Carter' Tour in Paris |url=https://variety.com/2025/music/news/miley-cyrus-joins-beyonce-live-debut-ii-most-wanted-paris-1236436331/ |access-date=2025-06-22 |website=Variety |language=en-US}}</ref> 5dbzx4k3vz4dspskiqa24lzajpl4b8x 5563036 5563028 2026-10-21T19:52:01Z Andria Gagua 170044 5563036 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = II Most Wanted | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[მაილი საირუსი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|4|15}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი, ფოლკ-როკი | ხანგრძლივობა = 3:28 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[მაილი საირუსი|Miley Cyrus]], [[Ryan Tedder]], [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | პროდიუსერი = Shawn Everett, Jonathan Rado, [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | წინა_სახელწოდება = [[Texas Hold 'Em (სიმღერა)|Texas Hold 'Em]] და [[16 Carriages]] | წინა წელი = 2024 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Morning Dew (Donk)]] | შემდეგი წელი = 2024 }} „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ბიონსეს მეექვსე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]''-ის, მესამე და საბოლოო სინგლი. ბიონსემ და საირუსმა „II Most Wanted“ [[რაიან ტედერი|რაიან ტედერთან]] და [[Michael Pollack (songwriter)|მაიკლ პოლაკთან]] ერთად დაწერეს. ტრეკის პროდიუსერები არიან შონ ევერეტი, ჯონათან რადო და პოლაკი. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები დაიმსახურა და ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ტრეკად დასახელდა. [[2025]] წლის [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე ცერემონიაზე მან მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ქანთრი დუეტის/ჯგუფური შესრულების კატეგორიაში, რაც ორივე მომღერლისთვის პირველი გამარჯვებაა ქანთრის სფეროში. კომერციული თვალსაზრისით, „II Most Wanted“ გახდა ბიონსეს 23-ე და საირუსის მე-13 ტოპ-ათეულის სიმღერა [[ბილბორდის ცხელი ასეული|Billboard Hot 100]]-ის ჩარტში. სიმღერა ასევე მეორე ადგილზე დებიუტირდა Hot Country Songs-ის ჩარტში, რითაც ბიონსემ მესამე, ხოლო საირუსმა მეორე ტოპ-ათეული პოზიცია მოიპოვა ამ ჩარტში. [[Cowboy Carter Tour]]-ის [[პარიზი|პარიზის]] ეტაპზე საირუსი სცენაზე შეუერთდა ბიონსეს სიმღერის შესასრულებლად, რაც ამ კომპოზიციის ერთადერთი ცოცხალი შესრულება იყო.<ref>{{Cite web |last=Horowitz |first=Steven J. |date=2025-06-19 |title=Miley Cyrus Joins Beyoncé for Live Debut of 'II Most Wanted' During 'Cowboy Carter' Tour in Paris |url=https://variety.com/2025/music/news/miley-cyrus-joins-beyonce-live-debut-ii-most-wanted-paris-1236436331/ |access-date=2025-06-22 |website=Variety |language=en-US}}</ref> gxq6obtzol94llcx4e57s6qzm8b0kyp 5563037 5563036 2026-10-21T19:52:21Z Andria Gagua 170044 5563037 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = II Most Wanted | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[მაილი საირუსი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|4|15}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი, ფოლკ-როკი | ხანგრძლივობა = 3:28 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[მაილი საირუსი|Miley Cyrus]], [[Ryan Tedder]], [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | პროდიუსერი = Shawn Everett, Jonathan Rado, [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | წინა_სახელწოდება = [[Texas Hold 'Em (სიმღერა)|Texas Hold 'Em]] და [[16 Carriages]] | წინა წელი = 2024 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Morning Dew (Donk)]] | შემდეგი წელი = 2024 }} „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ბიონსეს მეექვსე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]''-ის, მესამე და საბოლოო სინგლი. ბიონსემ და საირუსმა „II Most Wanted“ [[რაიან ტედერი|რაიან ტედერთან]] და [[Michael Pollack (songwriter)|მაიკლ პოლაკთან]] ერთად დაწერეს. ტრეკის პროდიუსერები არიან შონ ევერეტი, ჯონათან რადო და პოლაკი. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები დაიმსახურა და ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ტრეკად დასახელდა. [[2025]] წლის [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე ცერემონიაზე მან მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ქანთრი დუეტის/ჯგუფური შესრულების კატეგორიაში, რაც ორივე მომღერლისთვის პირველი გამარჯვებაა ქანთრის სფეროში. კომერციული თვალსაზრისით, „II Most Wanted“ გახდა ბიონსეს 23-ე და საირუსის მე-13 ტოპ-ათეულის სიმღერა [[ბილბორდის ცხელი ასეული|Billboard Hot 100]]-ის ჩარტში. სიმღერა ასევე მეორე ადგილზე დებიუტირდა Hot Country Songs-ის ჩარტში, რითაც ბიონსემ მესამე, ხოლო საირუსმა მეორე ტოპ-ათეული პოზიცია მოიპოვა ამ ჩარტში. [[Cowboy Carter Tour]]-ის [[პარიზი|პარიზის]] ეტაპზე საირუსი სცენაზე შეუერთდა ბიონსეს სიმღერის შესასრულებლად, რაც ამ კომპოზიციის ერთადერთი ცოცხალი შესრულება იყო.<ref>{{Cite web |last=Horowitz |first=Steven J. |date=2025-06-19 |title=Miley Cyrus Joins Beyoncé for Live Debut of 'II Most Wanted' During 'Cowboy Carter' Tour in Paris |url=https://variety.com/2025/music/news/miley-cyrus-joins-beyonce-live-debut-ii-most-wanted-paris-1236436331/ |access-date=2025-06-22 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} qutuj0cpgmtkrdtwrob1684b78once5 5563038 5563037 2026-10-21T19:52:29Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563038 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = II Most Wanted | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[მაილი საირუსი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|4|15}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი, ფოლკ-როკი | ხანგრძლივობა = 3:28 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[მაილი საირუსი|Miley Cyrus]], [[Ryan Tedder]], [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | პროდიუსერი = Shawn Everett, Jonathan Rado, [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | წინა_სახელწოდება = [[Texas Hold 'Em (სიმღერა)|Texas Hold 'Em]] და [[16 Carriages]] | წინა წელი = 2024 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Morning Dew (Donk)]] | შემდეგი წელი = 2024 }} „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ბიონსეს მეექვსე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]''-ის, მესამე და საბოლოო სინგლი. ბიონსემ და საირუსმა „II Most Wanted“ [[რაიან ტედერი|რაიან ტედერთან]] და [[Michael Pollack (songwriter)|მაიკლ პოლაკთან]] ერთად დაწერეს. ტრეკის პროდიუსერები არიან შონ ევერეტი, ჯონათან რადო და პოლაკი. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები დაიმსახურა და ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ტრეკად დასახელდა. [[2025]] წლის [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე ცერემონიაზე მან მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ქანთრი დუეტის/ჯგუფური შესრულების კატეგორიაში, რაც ორივე მომღერლისთვის პირველი გამარჯვებაა ქანთრის სფეროში. კომერციული თვალსაზრისით, „II Most Wanted“ გახდა ბიონსეს 23-ე და საირუსის მე-13 ტოპ-ათეულის სიმღერა [[ბილბორდის ცხელი ასეული|Billboard Hot 100]]-ის ჩარტში. სიმღერა ასევე მეორე ადგილზე დებიუტირდა Hot Country Songs-ის ჩარტში, რითაც ბიონსემ მესამე, ხოლო საირუსმა მეორე ტოპ-ათეული პოზიცია მოიპოვა ამ ჩარტში. [[Cowboy Carter Tour]]-ის [[პარიზი|პარიზის]] ეტაპზე საირუსი სცენაზე შეუერთდა ბიონსეს სიმღერის შესასრულებლად, რაც ამ კომპოზიციის ერთადერთი ცოცხალი შესრულება იყო.<ref>{{Cite web |last=Horowitz |first=Steven J. |date=2025-06-19 |title=Miley Cyrus Joins Beyoncé for Live Debut of 'II Most Wanted' During 'Cowboy Carter' Tour in Paris |url=https://variety.com/2025/music/news/miley-cyrus-joins-beyonce-live-debut-ii-most-wanted-paris-1236436331/ |access-date=2025-06-22 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]] sqwiovi4ovrwy2xuwlzgkp487uguhas 5563039 5563038 2026-10-21T19:52:36Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563039 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = II Most Wanted | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[მაილი საირუსი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|4|15}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი, ფოლკ-როკი | ხანგრძლივობა = 3:28 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[მაილი საირუსი|Miley Cyrus]], [[Ryan Tedder]], [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | პროდიუსერი = Shawn Everett, Jonathan Rado, [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | წინა_სახელწოდება = [[Texas Hold 'Em (სიმღერა)|Texas Hold 'Em]] და [[16 Carriages]] | წინა წელი = 2024 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Morning Dew (Donk)]] | შემდეგი წელი = 2024 }} „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ბიონსეს მეექვსე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]''-ის, მესამე და საბოლოო სინგლი. ბიონსემ და საირუსმა „II Most Wanted“ [[რაიან ტედერი|რაიან ტედერთან]] და [[Michael Pollack (songwriter)|მაიკლ პოლაკთან]] ერთად დაწერეს. ტრეკის პროდიუსერები არიან შონ ევერეტი, ჯონათან რადო და პოლაკი. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები დაიმსახურა და ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ტრეკად დასახელდა. [[2025]] წლის [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე ცერემონიაზე მან მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ქანთრი დუეტის/ჯგუფური შესრულების კატეგორიაში, რაც ორივე მომღერლისთვის პირველი გამარჯვებაა ქანთრის სფეროში. კომერციული თვალსაზრისით, „II Most Wanted“ გახდა ბიონსეს 23-ე და საირუსის მე-13 ტოპ-ათეულის სიმღერა [[ბილბორდის ცხელი ასეული|Billboard Hot 100]]-ის ჩარტში. სიმღერა ასევე მეორე ადგილზე დებიუტირდა Hot Country Songs-ის ჩარტში, რითაც ბიონსემ მესამე, ხოლო საირუსმა მეორე ტოპ-ათეული პოზიცია მოიპოვა ამ ჩარტში. [[Cowboy Carter Tour]]-ის [[პარიზი|პარიზის]] ეტაპზე საირუსი სცენაზე შეუერთდა ბიონსეს სიმღერის შესასრულებლად, რაც ამ კომპოზიციის ერთადერთი ცოცხალი შესრულება იყო.<ref>{{Cite web |last=Horowitz |first=Steven J. |date=2025-06-19 |title=Miley Cyrus Joins Beyoncé for Live Debut of 'II Most Wanted' During 'Cowboy Carter' Tour in Paris |url=https://variety.com/2025/music/news/miley-cyrus-joins-beyonce-live-debut-ii-most-wanted-paris-1236436331/ |access-date=2025-06-22 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] h29ykb305monq2wxqi827xbhki4x28n 5563040 5563039 2026-10-21T19:52:46Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563040 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = II Most Wanted | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[მაილი საირუსი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|4|15}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი, ფოლკ-როკი | ხანგრძლივობა = 3:28 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[მაილი საირუსი|Miley Cyrus]], [[Ryan Tedder]], [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | პროდიუსერი = Shawn Everett, Jonathan Rado, [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | წინა_სახელწოდება = [[Texas Hold 'Em (სიმღერა)|Texas Hold 'Em]] და [[16 Carriages]] | წინა წელი = 2024 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Morning Dew (Donk)]] | შემდეგი წელი = 2024 }} „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ბიონსეს მეექვსე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]''-ის, მესამე და საბოლოო სინგლი. ბიონსემ და საირუსმა „II Most Wanted“ [[რაიან ტედერი|რაიან ტედერთან]] და [[Michael Pollack (songwriter)|მაიკლ პოლაკთან]] ერთად დაწერეს. ტრეკის პროდიუსერები არიან შონ ევერეტი, ჯონათან რადო და პოლაკი. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები დაიმსახურა და ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ტრეკად დასახელდა. [[2025]] წლის [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე ცერემონიაზე მან მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ქანთრი დუეტის/ჯგუფური შესრულების კატეგორიაში, რაც ორივე მომღერლისთვის პირველი გამარჯვებაა ქანთრის სფეროში. კომერციული თვალსაზრისით, „II Most Wanted“ გახდა ბიონსეს 23-ე და საირუსის მე-13 ტოპ-ათეულის სიმღერა [[ბილბორდის ცხელი ასეული|Billboard Hot 100]]-ის ჩარტში. სიმღერა ასევე მეორე ადგილზე დებიუტირდა Hot Country Songs-ის ჩარტში, რითაც ბიონსემ მესამე, ხოლო საირუსმა მეორე ტოპ-ათეული პოზიცია მოიპოვა ამ ჩარტში. [[Cowboy Carter Tour]]-ის [[პარიზი|პარიზის]] ეტაპზე საირუსი სცენაზე შეუერთდა ბიონსეს სიმღერის შესასრულებლად, რაც ამ კომპოზიციის ერთადერთი ცოცხალი შესრულება იყო.<ref>{{Cite web |last=Horowitz |first=Steven J. |date=2025-06-19 |title=Miley Cyrus Joins Beyoncé for Live Debut of 'II Most Wanted' During 'Cowboy Carter' Tour in Paris |url=https://variety.com/2025/music/news/miley-cyrus-joins-beyonce-live-debut-ii-most-wanted-paris-1236436331/ |access-date=2025-06-22 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] ryxseuvhzfccug16w55yr56b4cd9xgr 5563041 5563040 2026-10-21T19:52:57Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:მაილი საირუსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563041 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = II Most Wanted | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სინგლი | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[მაილი საირუსი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|4|15}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი, ფოლკ-როკი | ხანგრძლივობა = 3:28 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[მაილი საირუსი|Miley Cyrus]], [[Ryan Tedder]], [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | პროდიუსერი = Shawn Everett, Jonathan Rado, [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] | წინა_სახელწოდება = [[Texas Hold 'Em (სიმღერა)|Texas Hold 'Em]] და [[16 Carriages]] | წინა წელი = 2024 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Morning Dew (Donk)]] | შემდეგი წელი = 2024 }} „'''II Most Wanted'''“ არის ამერიკელი მომღერლების, [[ბიონსე|ბიონსესა]] და [[მაილი საირუსი|მაილი საირუსის]], სიმღერა. იგი გამოვიდა [[2024]] წლის [[15 აპრილი|15 აპრილს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ბიონსეს მეექვსე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]''-ის, მესამე და საბოლოო სინგლი. ბიონსემ და საირუსმა „II Most Wanted“ [[რაიან ტედერი|რაიან ტედერთან]] და [[Michael Pollack (songwriter)|მაიკლ პოლაკთან]] ერთად დაწერეს. ტრეკის პროდიუსერები არიან შონ ევერეტი, ჯონათან რადო და პოლაკი. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები დაიმსახურა და ალბომის ერთ-ერთ საუკეთესო ტრეკად დასახელდა. [[2025]] წლის [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე ცერემონიაზე მან მოიპოვა გრემის ჯილდო საუკეთესო ქანთრი დუეტის/ჯგუფური შესრულების კატეგორიაში, რაც ორივე მომღერლისთვის პირველი გამარჯვებაა ქანთრის სფეროში. კომერციული თვალსაზრისით, „II Most Wanted“ გახდა ბიონსეს 23-ე და საირუსის მე-13 ტოპ-ათეულის სიმღერა [[ბილბორდის ცხელი ასეული|Billboard Hot 100]]-ის ჩარტში. სიმღერა ასევე მეორე ადგილზე დებიუტირდა Hot Country Songs-ის ჩარტში, რითაც ბიონსემ მესამე, ხოლო საირუსმა მეორე ტოპ-ათეული პოზიცია მოიპოვა ამ ჩარტში. [[Cowboy Carter Tour]]-ის [[პარიზი|პარიზის]] ეტაპზე საირუსი სცენაზე შეუერთდა ბიონსეს სიმღერის შესასრულებლად, რაც ამ კომპოზიციის ერთადერთი ცოცხალი შესრულება იყო.<ref>{{Cite web |last=Horowitz |first=Steven J. |date=2025-06-19 |title=Miley Cyrus Joins Beyoncé for Live Debut of 'II Most Wanted' During 'Cowboy Carter' Tour in Paris |url=https://variety.com/2025/music/news/miley-cyrus-joins-beyonce-live-debut-ii-most-wanted-paris-1236436331/ |access-date=2025-06-22 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:მაილი საირუსის სიმღერები]] gwszcl7bjksl2x5w9z4mkfnutnhabs2 1 921367 5563029 2026-10-21T19:49:57Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563029 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921368 5563043 2026-10-21T19:53:45Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: <ref>{{Cite web |last=Fekadu |first=Mesfin |date=8 November 2024 |title=Grammy Nominations Facts: Female Acts Dominate, Ariana Grande and K-Pop Snubbed, Beyoncé Makes History (Again) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/grammy-nominations-facts-female-acts-dominate-ariana-grande-k-pop-snubbed-beyonce-1236056526/ |access-date=8 November 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> 5563043 wikitext text/x-wiki <ref>{{Cite web |last=Fekadu |first=Mesfin |date=8 November 2024 |title=Grammy Nominations Facts: Female Acts Dominate, Ariana Grande and K-Pop Snubbed, Beyoncé Makes History (Again) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/grammy-nominations-facts-female-acts-dominate-ariana-grande-k-pop-snubbed-beyonce-1236056526/ |access-date=8 November 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> smdfjg1tpkfh3rolyzzl48ifl29lslm 5563044 5563043 2026-10-21T19:54:36Z Andria Gagua 170044 5563044 wikitext text/x-wiki „'''Bodyguard'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მერვე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ალბომის სიმღერა. [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო პოპ-სოლო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს მესამე ნომინაციაა ამ კატეგორიაში.<ref>{{Cite web |last=Fekadu |first=Mesfin |date=8 November 2024 |title=Grammy Nominations Facts: Female Acts Dominate, Ariana Grande and K-Pop Snubbed, Beyoncé Makes History (Again) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/grammy-nominations-facts-female-acts-dominate-ariana-grande-k-pop-snubbed-beyonce-1236056526/ |access-date=8 November 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> 3o4p8ddzzmgeyqd4qb41lu3kvfns04l 5563045 5563044 2026-10-21T19:55:05Z Andria Gagua 170044 5563045 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Bodyguard | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი-როკი, ფოლკი, პოპი | ხანგრძლივობა = 4:00 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Ryan Beatty, Labrinth, Candace Wakefield, Britt “Amelia” Burton | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Labrinth, Tyler Johnson, Jamal Woon | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Bodyguard'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მერვე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ალბომის სიმღერა. [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო პოპ-სოლო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს მესამე ნომინაციაა ამ კატეგორიაში.<ref>{{Cite web |last=Fekadu |first=Mesfin |date=8 November 2024 |title=Grammy Nominations Facts: Female Acts Dominate, Ariana Grande and K-Pop Snubbed, Beyoncé Makes History (Again) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/grammy-nominations-facts-female-acts-dominate-ariana-grande-k-pop-snubbed-beyonce-1236056526/ |access-date=8 November 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> dbyzm5d2wt6ypvoqlnt02gnbln2trlc 5563047 5563045 2026-10-21T19:55:43Z Andria Gagua 170044 5563047 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Bodyguard | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი-როკი, ფოლკი, პოპი | ხანგრძლივობა = 4:00 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Ryan Beatty, Labrinth, Candace Wakefield, Britt “Amelia” Burton | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Labrinth, Tyler Johnson, Jamal Woon | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Bodyguard'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მერვე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ალბომის სიმღერა. [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო პოპ-სოლო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს მესამე ნომინაციაა ამ კატეგორიაში.<ref>{{Cite web |last=Fekadu |first=Mesfin |date=8 November 2024 |title=Grammy Nominations Facts: Female Acts Dominate, Ariana Grande and K-Pop Snubbed, Beyoncé Makes History (Again) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/grammy-nominations-facts-female-acts-dominate-ariana-grande-k-pop-snubbed-beyonce-1236056526/ |access-date=8 November 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} 0s324sntuicyh6833jm6qku2tbnfejx 5563048 5563047 2026-10-21T19:56:15Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563048 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Bodyguard | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი-როკი, ფოლკი, პოპი | ხანგრძლივობა = 4:00 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Ryan Beatty, Labrinth, Candace Wakefield, Britt “Amelia” Burton | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Labrinth, Tyler Johnson, Jamal Woon | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Bodyguard'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მერვე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ალბომის სიმღერა. [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო პოპ-სოლო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს მესამე ნომინაციაა ამ კატეგორიაში.<ref>{{Cite web |last=Fekadu |first=Mesfin |date=8 November 2024 |title=Grammy Nominations Facts: Female Acts Dominate, Ariana Grande and K-Pop Snubbed, Beyoncé Makes History (Again) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/grammy-nominations-facts-female-acts-dominate-ariana-grande-k-pop-snubbed-beyonce-1236056526/ |access-date=8 November 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] pm0cztxm840iuxczu0l2t0yp4zxahih 5563049 5563048 2026-10-21T19:56:23Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563049 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Bodyguard | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = ქანთრი-როკი, ფოლკი, პოპი | ხანგრძლივობა = 4:00 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Ryan Beatty, Labrinth, Candace Wakefield, Britt “Amelia” Burton | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Raphael Saadiq, Labrinth, Tyler Johnson, Jamal Woon | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Bodyguard'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მერვე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით, როგორც ალბომის სიმღერა. [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო პოპ-სოლო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს მესამე ნომინაციაა ამ კატეგორიაში.<ref>{{Cite web |last=Fekadu |first=Mesfin |date=8 November 2024 |title=Grammy Nominations Facts: Female Acts Dominate, Ariana Grande and K-Pop Snubbed, Beyoncé Makes History (Again) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/grammy-nominations-facts-female-acts-dominate-ariana-grande-k-pop-snubbed-beyonce-1236056526/ |access-date=8 November 2024 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] h0n0u7m7yai35z0ui9ax0fsq724mlgb 1 921369 5563046 2026-10-21T19:55:23Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563046 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921370 5563051 2026-10-21T19:58:42Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''Levii's Jeans'''“ არის ამერიკელი მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსესა]], და ამერიკელი რეპერისა და მომღერლის, [[პოსტ მალოუნი|პოსტ მალოუნის]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''Cowboy Carter... 5563051 wikitext text/x-wiki „'''Levii's Jeans'''“ არის ამერიკელი მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსესა]], და ამერიკელი რეპერისა და მომღერლის, [[პოსტ მალოუნი|პოსტ მალოუნის]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეჩვიდმეტე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერას სახელი ეწოდა ამერიკული ტანსაცმლის ბრენდის, [[Levi Strauss & Co.]]-ის ჯინსების პატივსაცემად.<ref>{{Cite magazine |last=Iasimone |first=Ashley |date=March 30, 2024 |title=Beyoncé & Post Malone's 'Levii's Jeans' Puts Levi's in 'Cowboy Carter' Mode |url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |access-date=February 24, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=January 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109054806/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dowling |first=Marcus K. |date=March 29, 2024 |title=Texans Beyoncé, Post Malone team up for sultry 'Levii's Jeans' on her new album |url=https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2024/03/29/texans-beyonce-post-malone-team-up-for-leviis-jeans/73139629007/ |access-date=February 24, 2025 |website=[[The Tennessean]]}}</ref> [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო პოპ-დუეტის/ჯგუფის საუკეთესო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს პირველი ნომინაციაა ამ კატეგორიაში, ხოლო მალოუნისთვის — მესამე.<ref>{{cite web|url=https://eu.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/11/08/beyonce-2025-grammy-nominations-album-of-the-year-country/75146327007/|title=Beyoncé is the leading nominee for 2025 Grammys with 11 nods, becoming most nominated ever|website=USA Today|last=McClay|first=Caché|access-date=2024-12-25}}</ref> ekd93tcghrjbpedhm6ba62lnluxoe2b 5563054 5563051 2026-10-21T19:59:40Z Andria Gagua 170044 5563054 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Levii's Jeans | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[პოსტ მალოუნი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, ქანთრი-პოპი | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Post Malone|Austin Post]], Shaboozey, Britten Newbill, Nile Rodgers | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Shaboozey, Britten Newbill, Louis Bell | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Levii's Jeans'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსესა]], და ამერიკელი რეპერისა და მომღერლის, [[პოსტ მალოუნი|პოსტ მალოუნის]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეჩვიდმეტე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერას სახელი ეწოდა ამერიკული ტანსაცმლის ბრენდის, [[Levi Strauss & Co.]]-ის ჯინსების პატივსაცემად.<ref>{{Cite magazine |last=Iasimone |first=Ashley |date=March 30, 2024 |title=Beyoncé & Post Malone's 'Levii's Jeans' Puts Levi's in 'Cowboy Carter' Mode |url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |access-date=February 24, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=January 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109054806/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dowling |first=Marcus K. |date=March 29, 2024 |title=Texans Beyoncé, Post Malone team up for sultry 'Levii's Jeans' on her new album |url=https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2024/03/29/texans-beyonce-post-malone-team-up-for-leviis-jeans/73139629007/ |access-date=February 24, 2025 |website=[[The Tennessean]]}}</ref> [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო პოპ-დუეტის/ჯგუფის საუკეთესო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს პირველი ნომინაციაა ამ კატეგორიაში, ხოლო მალოუნისთვის — მესამე.<ref>{{cite web|url=https://eu.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/11/08/beyonce-2025-grammy-nominations-album-of-the-year-country/75146327007/|title=Beyoncé is the leading nominee for 2025 Grammys with 11 nods, becoming most nominated ever|website=USA Today|last=McClay|first=Caché|access-date=2024-12-25}}</ref> 5180z37eqel5rtbhp7s8luetqu9gpee 5563055 5563054 2026-10-21T20:00:05Z Andria Gagua 170044 5563055 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Levii's Jeans | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[პოსტ მალოუნი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, ქანთრი-პოპი | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Post Malone|Austin Post]], Shaboozey, Britten Newbill, Nile Rodgers | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Shaboozey, Britten Newbill, Louis Bell | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Levii's Jeans'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსესა]], და ამერიკელი რეპერისა და მომღერლის, [[პოსტ მალოუნი|პოსტ მალოუნის]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეჩვიდმეტე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერას სახელი ეწოდა ამერიკული ტანსაცმლის ბრენდის, [[Levi Strauss & Co.]]-ის ჯინსების პატივსაცემად.<ref>{{Cite magazine |last=Iasimone |first=Ashley |date=March 30, 2024 |title=Beyoncé & Post Malone's 'Levii's Jeans' Puts Levi's in 'Cowboy Carter' Mode |url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |access-date=February 24, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=January 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109054806/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dowling |first=Marcus K. |date=March 29, 2024 |title=Texans Beyoncé, Post Malone team up for sultry 'Levii's Jeans' on her new album |url=https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2024/03/29/texans-beyonce-post-malone-team-up-for-leviis-jeans/73139629007/ |access-date=February 24, 2025 |website=[[The Tennessean]]}}</ref> [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო პოპ-დუეტის/ჯგუფის საუკეთესო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს პირველი ნომინაციაა ამ კატეგორიაში, ხოლო მალოუნისთვის — მესამე.<ref>{{cite web|url=https://eu.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/11/08/beyonce-2025-grammy-nominations-album-of-the-year-country/75146327007/|title=Beyoncé is the leading nominee for 2025 Grammys with 11 nods, becoming most nominated ever|website=USA Today|last=McClay|first=Caché|access-date=2024-12-25}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} gtn3a0wkm7ra78xiiumw7jbjlo6g6ay 5563056 5563055 2026-10-21T20:00:12Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563056 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Levii's Jeans | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[პოსტ მალოუნი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, ქანთრი-პოპი | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Post Malone|Austin Post]], Shaboozey, Britten Newbill, Nile Rodgers | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Shaboozey, Britten Newbill, Louis Bell | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Levii's Jeans'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსესა]], და ამერიკელი რეპერისა და მომღერლის, [[პოსტ მალოუნი|პოსტ მალოუნის]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეჩვიდმეტე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერას სახელი ეწოდა ამერიკული ტანსაცმლის ბრენდის, [[Levi Strauss & Co.]]-ის ჯინსების პატივსაცემად.<ref>{{Cite magazine |last=Iasimone |first=Ashley |date=March 30, 2024 |title=Beyoncé & Post Malone's 'Levii's Jeans' Puts Levi's in 'Cowboy Carter' Mode |url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |access-date=February 24, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=January 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109054806/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dowling |first=Marcus K. |date=March 29, 2024 |title=Texans Beyoncé, Post Malone team up for sultry 'Levii's Jeans' on her new album |url=https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2024/03/29/texans-beyonce-post-malone-team-up-for-leviis-jeans/73139629007/ |access-date=February 24, 2025 |website=[[The Tennessean]]}}</ref> [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო პოპ-დუეტის/ჯგუფის საუკეთესო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს პირველი ნომინაციაა ამ კატეგორიაში, ხოლო მალოუნისთვის — მესამე.<ref>{{cite web|url=https://eu.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/11/08/beyonce-2025-grammy-nominations-album-of-the-year-country/75146327007/|title=Beyoncé is the leading nominee for 2025 Grammys with 11 nods, becoming most nominated ever|website=USA Today|last=McClay|first=Caché|access-date=2024-12-25}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] plqupq3trv75z6a08kjev8on1o4ixyu 5563057 5563056 2026-10-21T20:00:21Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563057 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Levii's Jeans | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] და [[პოსტ მალოუნი]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, ქანთრი-პოპი | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = [[Parkwood Entertainment|Parkwood]], [[Columbia Records|Columbia]] | ავტორი = [[ბიონსე]], [[Post Malone|Austin Post]], Shaboozey, Britten Newbill, Nile Rodgers | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], Shaboozey, Britten Newbill, Louis Bell | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Levii's Jeans'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსესა]], და ამერიკელი რეპერისა და მომღერლის, [[პოსტ მალოუნი|პოსტ მალოუნის]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეჩვიდმეტე ტრეკი, რომელიც გამოვიდა [[2024]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ლეიბლების [[Parkwood Entertainment]]-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერას სახელი ეწოდა ამერიკული ტანსაცმლის ბრენდის, [[Levi Strauss & Co.]]-ის ჯინსების პატივსაცემად.<ref>{{Cite magazine |last=Iasimone |first=Ashley |date=March 30, 2024 |title=Beyoncé & Post Malone's 'Levii's Jeans' Puts Levi's in 'Cowboy Carter' Mode |url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |access-date=February 24, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=January 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109054806/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-post-malone-leviis-jeans-levis-reacts-1235645585/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dowling |first=Marcus K. |date=March 29, 2024 |title=Texans Beyoncé, Post Malone team up for sultry 'Levii's Jeans' on her new album |url=https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2024/03/29/texans-beyonce-post-malone-team-up-for-leviis-jeans/73139629007/ |access-date=February 24, 2025 |website=[[The Tennessean]]}}</ref> [[გრემის ჯილდო|გრემის]] 67-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა ნომინირებული იყო პოპ-დუეტის/ჯგუფის საუკეთესო შესრულების კატეგორიაში, რაც ბიონსეს პირველი ნომინაციაა ამ კატეგორიაში, ხოლო მალოუნისთვის — მესამე.<ref>{{cite web|url=https://eu.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/11/08/beyonce-2025-grammy-nominations-album-of-the-year-country/75146327007/|title=Beyoncé is the leading nominee for 2025 Grammys with 11 nods, becoming most nominated ever|website=USA Today|last=McClay|first=Caché|access-date=2024-12-25}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] 3oe4uwjhdlzb0qq3zsmjypaw3h0jmif 1 921371 5563052 2026-10-21T19:58:53Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563052 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921372 5563064 2026-10-21T20:03:37Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონ... 5563064 wikitext text/x-wiki „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, [[რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონმა]] და [[მაკება რიდიკი|მაკება რიდიკმა]], ხოლო პროდიუსერები არიან ჰარისონი და ნოულზი. „Suga Mama“ შთაგონებულია 1970-იანი წლების [[ფანკი|ფანკისა]] და როკ-მუსიკის მიერ. [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]] და [[სოული|სოულ]] ჟანრის ეს სიმღერა აგებულია [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპისა]] და [[ჯაზი|ჯაზის]] ელემენტების მქონე ბიტზე და იყენებს ჯგუფ [[Jake Wade and the Soul Searchers]]-ის კომპოზიციის „Searching for Soul“ სემპლს, რომლის ავტორიც არის ჩაკ მიდლტონი. ტექსტური თვალსაზრისით, იგი ასახავს მთავარ გმირს, რომელიც მზადაა დიდი თანხები გადაიხადოს თავისი საყვარელი ადამიანის დასაკმაყოფილებლად. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები დაიმსახურა; მათ იგი ''B'Day''-ს ერთ-ერთ მთავარ ღირსებად მიიჩნიეს და შეაქეს ჰარისონის პროდიუსერული მუშაობა. მიუხედავად ამისა, გაჟღერდა მცირედი კრიტიკაც ნოულზის ვოკალური შესრულების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სინგლის სახით არ გამოცემულა, ვიდეოალბომისთვის ''[[B'Day Anthology Video Album]]'' გადაიღეს შავ-თეთრი მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან [[მელინა მაცუკასი]] და ნოულზი. კლიპი შეზღუდული სახით გადაეცა ბრიტანულ მუსიკალურ ტელეარხებს. „Suga Mama“ შევიდა ნოულზის [[2007]] წლის მსოფლიო ტურნეს, [[The Beyoncé Experience]]-ის სეტ-ლისტში. bd0jqxa37icl3sn709y6r3t8br2v6de 5563066 5563064 2026-10-21T20:05:10Z Andria Gagua 170044 5563066 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Suga Mama | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = ალბომის სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე ნოულსი]] | ალბომი = [[B'Day (ბიონსეს ალბომი)|B'Day]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2006|9|4}} | ჩაიწერა = 2006 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 3:24 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]], [[Parkwood Entertainment|Parkwood]] | ავტორი = [[ბიონსე ნოულზი]], [[Rich Harrison]], [[Makeba Riddick]] | პროდიუსერი = [[Rich Harrison]], [[ბიონსე ნოულზი]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, [[რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონმა]] და [[მაკება რიდიკი|მაკება რიდიკმა]], ხოლო პროდიუსერები არიან ჰარისონი და ნოულზი. „Suga Mama“ შთაგონებულია 1970-იანი წლების [[ფანკი|ფანკისა]] და როკ-მუსიკის მიერ. [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]] და [[სოული|სოულ]] ჟანრის ეს სიმღერა აგებულია [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპისა]] და [[ჯაზი|ჯაზის]] ელემენტების მქონე ბიტზე და იყენებს ჯგუფ [[Jake Wade and the Soul Searchers]]-ის კომპოზიციის „Searching for Soul“ სემპლს, რომლის ავტორიც არის ჩაკ მიდლტონი. ტექსტური თვალსაზრისით, იგი ასახავს მთავარ გმირს, რომელიც მზადაა დიდი თანხები გადაიხადოს თავისი საყვარელი ადამიანის დასაკმაყოფილებლად. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები დაიმსახურა; მათ იგი ''B'Day''-ს ერთ-ერთ მთავარ ღირსებად მიიჩნიეს და შეაქეს ჰარისონის პროდიუსერული მუშაობა. მიუხედავად ამისა, გაჟღერდა მცირედი კრიტიკაც ნოულზის ვოკალური შესრულების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სინგლის სახით არ გამოცემულა, ვიდეოალბომისთვის ''[[B'Day Anthology Video Album]]'' გადაიღეს შავ-თეთრი მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან [[მელინა მაცუკასი]] და ნოულზი. კლიპი შეზღუდული სახით გადაეცა ბრიტანულ მუსიკალურ ტელეარხებს. „Suga Mama“ შევიდა ნოულზის [[2007]] წლის მსოფლიო ტურნეს, [[The Beyoncé Experience]]-ის სეტ-ლისტში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|access-date=September 11, 2008|url=http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|title=It's A Celebration|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=September 4, 2006|archive-date=September 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915073853/http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|url-status=live}} 6cl3a9hko6fx335d8vgn2zc6ajnmwen 5563067 5563066 2026-10-21T20:05:40Z Andria Gagua 170044 5563067 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Suga Mama | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = ალბომის სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე ნოულსი]] | ალბომი = [[B'Day (ბიონსეს ალბომი)|B'Day]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2006|9|4}} | ჩაიწერა = 2006 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 3:24 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]], [[Parkwood Entertainment|Parkwood]] | ავტორი = [[ბიონსე ნოულზი]], [[Rich Harrison]], [[Makeba Riddick]] | პროდიუსერი = [[Rich Harrison]], [[ბიონსე ნოულზი]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, [[რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონმა]] და [[მაკება რიდიკი|მაკება რიდიკმა]], ხოლო პროდიუსერები არიან ჰარისონი და ნოულზი. „Suga Mama“ შთაგონებულია 1970-იანი წლების [[ფანკი|ფანკისა]] და როკ-მუსიკის მიერ. [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]] და [[სოული|სოულ]] ჟანრის ეს სიმღერა აგებულია [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპისა]] და [[ჯაზი|ჯაზის]] ელემენტების მქონე ბიტზე და იყენებს ჯგუფ [[Jake Wade and the Soul Searchers]]-ის კომპოზიციის „Searching for Soul“ სემპლს, რომლის ავტორიც არის ჩაკ მიდლტონი. ტექსტური თვალსაზრისით, იგი ასახავს მთავარ გმირს, რომელიც მზადაა დიდი თანხები გადაიხადოს თავისი საყვარელი ადამიანის დასაკმაყოფილებლად. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები დაიმსახურა; მათ იგი ''B'Day''-ს ერთ-ერთ მთავარ ღირსებად მიიჩნიეს და შეაქეს ჰარისონის პროდიუსერული მუშაობა. მიუხედავად ამისა, გაჟღერდა მცირედი კრიტიკაც ნოულზის ვოკალური შესრულების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სინგლის სახით არ გამოცემულა, ვიდეოალბომისთვის ''[[B'Day Anthology Video Album]]'' გადაიღეს შავ-თეთრი მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან [[მელინა მაცუკასი]] და ნოულზი. კლიპი შეზღუდული სახით გადაეცა ბრიტანულ მუსიკალურ ტელეარხებს. „Suga Mama“ შევიდა ნოულზის [[2007]] წლის მსოფლიო ტურნეს, [[The Beyoncé Experience]]-ის სეტ-ლისტში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|access-date=September 11, 2008|url=http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|title=It's A Celebration|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=September 4, 2006|archive-date=September 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915073853/http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} qcalbe24kze8f0drfotj6iygx57034a 5563068 5563067 2026-10-21T20:05:52Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2006 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563068 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Suga Mama | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = ალბომის სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე ნოულსი]] | ალბომი = [[B'Day (ბიონსეს ალბომი)|B'Day]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2006|9|4}} | ჩაიწერა = 2006 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 3:24 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]], [[Parkwood Entertainment|Parkwood]] | ავტორი = [[ბიონსე ნოულზი]], [[Rich Harrison]], [[Makeba Riddick]] | პროდიუსერი = [[Rich Harrison]], [[ბიონსე ნოულზი]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, [[რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონმა]] და [[მაკება რიდიკი|მაკება რიდიკმა]], ხოლო პროდიუსერები არიან ჰარისონი და ნოულზი. „Suga Mama“ შთაგონებულია 1970-იანი წლების [[ფანკი|ფანკისა]] და როკ-მუსიკის მიერ. [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]] და [[სოული|სოულ]] ჟანრის ეს სიმღერა აგებულია [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპისა]] და [[ჯაზი|ჯაზის]] ელემენტების მქონე ბიტზე და იყენებს ჯგუფ [[Jake Wade and the Soul Searchers]]-ის კომპოზიციის „Searching for Soul“ სემპლს, რომლის ავტორიც არის ჩაკ მიდლტონი. ტექსტური თვალსაზრისით, იგი ასახავს მთავარ გმირს, რომელიც მზადაა დიდი თანხები გადაიხადოს თავისი საყვარელი ადამიანის დასაკმაყოფილებლად. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები დაიმსახურა; მათ იგი ''B'Day''-ს ერთ-ერთ მთავარ ღირსებად მიიჩნიეს და შეაქეს ჰარისონის პროდიუსერული მუშაობა. მიუხედავად ამისა, გაჟღერდა მცირედი კრიტიკაც ნოულზის ვოკალური შესრულების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სინგლის სახით არ გამოცემულა, ვიდეოალბომისთვის ''[[B'Day Anthology Video Album]]'' გადაიღეს შავ-თეთრი მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან [[მელინა მაცუკასი]] და ნოულზი. კლიპი შეზღუდული სახით გადაეცა ბრიტანულ მუსიკალურ ტელეარხებს. „Suga Mama“ შევიდა ნოულზის [[2007]] წლის მსოფლიო ტურნეს, [[The Beyoncé Experience]]-ის სეტ-ლისტში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|access-date=September 11, 2008|url=http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|title=It's A Celebration|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=September 4, 2006|archive-date=September 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915073853/http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2006 წლის სიმღერები]] nutk8fmd2tkj926ndtldj9okibbuke9 5563069 5563068 2026-10-21T20:05:59Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსეს სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563069 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Suga Mama | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = ალბომის სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე ნოულსი]] | ალბომი = [[B'Day (ბიონსეს ალბომი)|B'Day]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2006|9|4}} | ჩაიწერა = 2006 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 3:24 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]], [[Parkwood Entertainment|Parkwood]] | ავტორი = [[ბიონსე ნოულზი]], [[Rich Harrison]], [[Makeba Riddick]] | პროდიუსერი = [[Rich Harrison]], [[ბიონსე ნოულზი]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, [[რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონმა]] და [[მაკება რიდიკი|მაკება რიდიკმა]], ხოლო პროდიუსერები არიან ჰარისონი და ნოულზი. „Suga Mama“ შთაგონებულია 1970-იანი წლების [[ფანკი|ფანკისა]] და როკ-მუსიკის მიერ. [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]] და [[სოული|სოულ]] ჟანრის ეს სიმღერა აგებულია [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპისა]] და [[ჯაზი|ჯაზის]] ელემენტების მქონე ბიტზე და იყენებს ჯგუფ [[Jake Wade and the Soul Searchers]]-ის კომპოზიციის „Searching for Soul“ სემპლს, რომლის ავტორიც არის ჩაკ მიდლტონი. ტექსტური თვალსაზრისით, იგი ასახავს მთავარ გმირს, რომელიც მზადაა დიდი თანხები გადაიხადოს თავისი საყვარელი ადამიანის დასაკმაყოფილებლად. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები დაიმსახურა; მათ იგი ''B'Day''-ს ერთ-ერთ მთავარ ღირსებად მიიჩნიეს და შეაქეს ჰარისონის პროდიუსერული მუშაობა. მიუხედავად ამისა, გაჟღერდა მცირედი კრიტიკაც ნოულზის ვოკალური შესრულების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სინგლის სახით არ გამოცემულა, ვიდეოალბომისთვის ''[[B'Day Anthology Video Album]]'' გადაიღეს შავ-თეთრი მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან [[მელინა მაცუკასი]] და ნოულზი. კლიპი შეზღუდული სახით გადაეცა ბრიტანულ მუსიკალურ ტელეარხებს. „Suga Mama“ შევიდა ნოულზის [[2007]] წლის მსოფლიო ტურნეს, [[The Beyoncé Experience]]-ის სეტ-ლისტში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|access-date=September 11, 2008|url=http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|title=It's A Celebration|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=September 4, 2006|archive-date=September 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915073853/http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2006 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსეს სიმღერები]] 5rak8z3bhefnvta2i2l3cme0i6t75mi 5563070 5563069 2026-10-21T20:06:07Z Andria Gagua 170044 წაიშალა [[კატეგორია:ბიონსეს სიმღერები]]; დაემატა [[კატეგორია:ბიონსეს ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563070 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Suga Mama | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = ალბომის სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე ნოულსი]] | ალბომი = [[B'Day (ბიონსეს ალბომი)|B'Day]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2006|9|4}} | ჩაიწერა = 2006 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 3:24 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]], [[Parkwood Entertainment|Parkwood]] | ავტორი = [[ბიონსე ნოულზი]], [[Rich Harrison]], [[Makeba Riddick]] | პროდიუსერი = [[Rich Harrison]], [[ბიონსე ნოულზი]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, [[რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონმა]] და [[მაკება რიდიკი|მაკება რიდიკმა]], ხოლო პროდიუსერები არიან ჰარისონი და ნოულზი. „Suga Mama“ შთაგონებულია 1970-იანი წლების [[ფანკი|ფანკისა]] და როკ-მუსიკის მიერ. [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]] და [[სოული|სოულ]] ჟანრის ეს სიმღერა აგებულია [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპისა]] და [[ჯაზი|ჯაზის]] ელემენტების მქონე ბიტზე და იყენებს ჯგუფ [[Jake Wade and the Soul Searchers]]-ის კომპოზიციის „Searching for Soul“ სემპლს, რომლის ავტორიც არის ჩაკ მიდლტონი. ტექსტური თვალსაზრისით, იგი ასახავს მთავარ გმირს, რომელიც მზადაა დიდი თანხები გადაიხადოს თავისი საყვარელი ადამიანის დასაკმაყოფილებლად. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები დაიმსახურა; მათ იგი ''B'Day''-ს ერთ-ერთ მთავარ ღირსებად მიიჩნიეს და შეაქეს ჰარისონის პროდიუსერული მუშაობა. მიუხედავად ამისა, გაჟღერდა მცირედი კრიტიკაც ნოულზის ვოკალური შესრულების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სინგლის სახით არ გამოცემულა, ვიდეოალბომისთვის ''[[B'Day Anthology Video Album]]'' გადაიღეს შავ-თეთრი მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან [[მელინა მაცუკასი]] და ნოულზი. კლიპი შეზღუდული სახით გადაეცა ბრიტანულ მუსიკალურ ტელეარხებს. „Suga Mama“ შევიდა ნოულზის [[2007]] წლის მსოფლიო ტურნეს, [[The Beyoncé Experience]]-ის სეტ-ლისტში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|access-date=September 11, 2008|url=http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|title=It's A Celebration|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=September 4, 2006|archive-date=September 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915073853/http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2006 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსეს ნოულსის სიმღერები]] kh47gcwl8akqo2hndqg6bc1i2jkvp19 5563072 5563070 2026-10-21T20:06:14Z Andria Gagua 170044 წაიშალა [[კატეგორია:ბიონსეს ნოულსის სიმღერები]]; დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563072 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Suga Mama | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = ალბომის სიმღერა | შემსრულებელი = [[ბიონსე ნოულსი]] | ალბომი = [[B'Day (ბიონსეს ალბომი)|B'Day]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2006|9|4}} | ჩაიწერა = 2006 | სტუდია = | ჟანრი = R&B, სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 3:24 | ლეიბლი = [[Columbia Records|Columbia]], [[Parkwood Entertainment|Parkwood]] | ავტორი = [[ბიონსე ნოულზი]], [[Rich Harrison]], [[Makeba Riddick]] | პროდიუსერი = [[Rich Harrison]], [[ბიონსე ნოულზი]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Suga Mama'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]], სიმღერა მისი მეორე სტუდიური ალბომიდან ''[[B'Day]]'' ([[2006]]). იგი დაწერეს ნოულზმა, [[რიჩ ჰარისონი|რიჩ ჰარისონმა]] და [[მაკება რიდიკი|მაკება რიდიკმა]], ხოლო პროდიუსერები არიან ჰარისონი და ნოულზი. „Suga Mama“ შთაგონებულია 1970-იანი წლების [[ფანკი|ფანკისა]] და როკ-მუსიკის მიერ. [[რიტმ-ენდ-ბლუზი|R&B]] და [[სოული|სოულ]] ჟანრის ეს სიმღერა აგებულია [[ჰიპ-ჰოპი|ჰიპ-ჰოპისა]] და [[ჯაზი|ჯაზის]] ელემენტების მქონე ბიტზე და იყენებს ჯგუფ [[Jake Wade and the Soul Searchers]]-ის კომპოზიციის „Searching for Soul“ სემპლს, რომლის ავტორიც არის ჩაკ მიდლტონი. ტექსტური თვალსაზრისით, იგი ასახავს მთავარ გმირს, რომელიც მზადაა დიდი თანხები გადაიხადოს თავისი საყვარელი ადამიანის დასაკმაყოფილებლად. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები დაიმსახურა; მათ იგი ''B'Day''-ს ერთ-ერთ მთავარ ღირსებად მიიჩნიეს და შეაქეს ჰარისონის პროდიუსერული მუშაობა. მიუხედავად ამისა, გაჟღერდა მცირედი კრიტიკაც ნოულზის ვოკალური შესრულების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სინგლის სახით არ გამოცემულა, ვიდეოალბომისთვის ''[[B'Day Anthology Video Album]]'' გადაიღეს შავ-თეთრი მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორებიც არიან [[მელინა მაცუკასი]] და ნოულზი. კლიპი შეზღუდული სახით გადაეცა ბრიტანულ მუსიკალურ ტელეარხებს. „Suga Mama“ შევიდა ნოულზის [[2007]] წლის მსოფლიო ტურნეს, [[The Beyoncé Experience]]-ის სეტ-ლისტში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|access-date=September 11, 2008|url=http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|title=It's A Celebration|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=September 4, 2006|archive-date=September 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915073853/http://www.billboard.com/articles/news/57341/its-a-celebration|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2006 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] cd66e0lw86izdkl9gxrn9dh2cfol91z 1 921373 5563065 2026-10-21T20:03:46Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563065 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 10 921374 5563089 2026-10-21T21:15:32Z გიო ოქრო 84301 ახალი გვერდი: <includeonly>{{LangWithName |ენა=ბელუჯური ენა |შემოკლებით=ბელუჯ. |ISO=bal |span= |ორიგინალური სახელწოდება={{{1|}}}|ტრანსკრიფცია={{{2|}}}|თარგმანი={{{3|}}} }}</includeonly><noinclude>{{doc}} [[კატეგორია:ენების თარგები|bal]] კატეგორია:ბელუჯუ... 5563089 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{LangWithName |ენა=ბელუჯური ენა |შემოკლებით=ბელუჯ. |ISO=bal |span= |ორიგინალური სახელწოდება={{{1|}}}|ტრანსკრიფცია={{{2|}}}|თარგმანი={{{3|}}} }}</includeonly><noinclude>{{doc}} [[კატეგორია:ენების თარგები|bal]] [[კატეგორია:ბელუჯური ენა| ]]</noinclude> aaikxbawaicrqh9di704iigde3lueiw 11 921375 5563092 2026-10-21T21:24:49Z გიო ოქრო 84301 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563092 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921376 5563120 2026-10-22T01:20:34Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] 5563120 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] k08qlcm7kymdc8bsml3kqmz7g4d5p62 5563122 5563120 2026-10-22T01:21:45Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563122 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] lbzpiuc33vp3ayent0yps4d61n12p22 5563123 5563122 2026-10-22T01:22:43Z Jaba1977 3604 5563123 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი არის პარტია „ახალი სლოვენიის“ წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის შემადგენლობაში შედის. 1990 წლიდან 1992 წლამდე იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, იყო ქრისტიან-დემოკრატების ლიდერი პარტიის დაფუძნებიდან (1990 წლიდან) მის მიერ სლოვენიის სახალხო პარტიასთან შერწყმამდე (2000 წლამდე), ხოლო 1993–1994 და 2000 წლებში მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრად. იგი იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი 1996 წლიდან 2004 წლამდე,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?id=23693|title=Your MEPs:Alojz PETERLE |publisher=European Parliament|access-date=21 March 2010}}</ref> ხოლო 2004 წლიდან 2019 წლამდე — ევროპის პარლამენტის წევრი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] n8oo3m67a5dllm9yy4nbpl93krmj07e 5563124 5563123 2026-10-22T01:23:06Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563124 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი არის პარტია „ახალი სლოვენიის“ წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის შემადგენლობაში შედის. 1990 წლიდან 1992 წლამდე იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, იყო ქრისტიან-დემოკრატების ლიდერი პარტიის დაფუძნებიდან (1990 წლიდან) მის მიერ სლოვენიის სახალხო პარტიასთან შერწყმამდე (2000 წლამდე), ხოლო 1993–1994 და 2000 წლებში მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრად. იგი იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი 1996 წლიდან 2004 წლამდე,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?id=23693|title=Your MEPs:Alojz PETERLE |publisher=European Parliament|access-date=21 March 2010}}</ref> ხოლო 2004 წლიდან 2019 წლამდე — ევროპის პარლამენტის წევრი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] rtkkdnp9ipeutat23lwbq0y3dek4o6n 5563125 5563124 2026-10-22T01:23:16Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563125 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი არის პარტია „ახალი სლოვენიის“ წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის შემადგენლობაში შედის. 1990 წლიდან 1992 წლამდე იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, იყო ქრისტიან-დემოკრატების ლიდერი პარტიის დაფუძნებიდან (1990 წლიდან) მის მიერ სლოვენიის სახალხო პარტიასთან შერწყმამდე (2000 წლამდე), ხოლო 1993–1994 და 2000 წლებში მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრად. იგი იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი 1996 წლიდან 2004 წლამდე,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?id=23693|title=Your MEPs:Alojz PETERLE |publisher=European Parliament|access-date=21 March 2010}}</ref> ხოლო 2004 წლიდან 2019 წლამდე — ევროპის პარლამენტის წევრი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] numcf3qjpwq7x2jw0sq2i28xbbxn9pp 5563126 5563125 2026-10-22T01:23:27Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ევროპარლამენტის წევრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563126 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი არის პარტია „ახალი სლოვენიის“ წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის შემადგენლობაში შედის. 1990 წლიდან 1992 წლამდე იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, იყო ქრისტიან-დემოკრატების ლიდერი პარტიის დაფუძნებიდან (1990 წლიდან) მის მიერ სლოვენიის სახალხო პარტიასთან შერწყმამდე (2000 წლამდე), ხოლო 1993–1994 და 2000 წლებში მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრად. იგი იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი 1996 წლიდან 2004 წლამდე,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?id=23693|title=Your MEPs:Alojz PETERLE |publisher=European Parliament|access-date=21 March 2010}}</ref> ხოლო 2004 წლიდან 2019 წლამდე — ევროპის პარლამენტის წევრი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ევროპარლამენტის წევრები]] goh5ft15kogdpqtc647xhzw5nnqz555 5563127 5563126 2026-10-22T01:27:55Z Jaba1977 3604 5563127 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი არის პარტია „ახალი სლოვენიის“ წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის შემადგენლობაში შედის. 1990 წლიდან 1992 წლამდე იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, იყო ქრისტიან-დემოკრატების ლიდერი პარტიის დაფუძნებიდან (1990 წლიდან) მის მიერ სლოვენიის სახალხო პარტიასთან შერწყმამდე (2000 წლამდე), ხოლო 1993–1994 და 2000 წლებში მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრად. იგი იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი 1996 წლიდან 2004 წლამდე,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?id=23693|title=Your MEPs:Alojz PETERLE |publisher=European Parliament|access-date=21 March 2010}}</ref> ხოლო 2004 წლიდან 2019 წლამდე — ევროპის პარლამენტის წევრი. პეტერლე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი გახდა [[1990]] წლის მაისში, 1990 წლის აპრილის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, რომელშიც გამარჯვება მოიპოვა კოალიციამ „დემოსი“ (რომელიც ქრისტიან-დემოკრატებს აერთიანებდა და კომუნისტური მმართველობის საწინააღმდეგოდ შეიქმნა). [[1991]] წელს „დემოსის“ ხელმძღვანელობით სლოვენიის პარლამენტმა იუგოსლავიისგან ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რაც წინა წლის დეკემბერში ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგებს შეესაბამებოდა. იგი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას [[1992]] წლის მაისამდე იკავებდა, სანამ „დემოსის“ კოალიციაში არსებული შიდა კრიზისის გამო, კონსტრუქციული უნდობლობის ვოტუმის საფუძველზე, [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ხელმძღვანელობით ახალი საკოალიციო მთავრობა არ ჩამოყალიბდა. [[1992]] წლის არჩევნებში ქრისტიან-დემოკრატებმა გარკვეული მხარდაჭერა მოიპოვეს და ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის შემდეგ ძლიერ ფრაგმენტირებულ ეროვნულ ასამბლეაში სიდიდით მეორე პარტია გახდნენ. ქრისტიან-დემოკრატები შეუერთდნენ ფართო კოალიციას ლიბერალ-დემოკრატებთან და სოციალ-დემოკრატების გაერთიანებულ სიასთან (სლოვენიის ყოფილ კომუნისტურ პარტიასთან) ერთად, [[იანეზ დრნოვშეკი]]ს ხელმძღვანელობით. პეტერლე ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს 1993 წლის იანვრიდან 1994 წლის ოქტომბრამდე იკავებდა. თუმცა კოალიციაში ღრმა უთანხმოება სუფევდა, რის გამოც პეტერლე 1994 წელს გადადგა პოსტიდან, როდესაც დრნოვშეკმა პარლამენტის სპიკერად საკუთარი ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, იოჟეფ შკოლჩი წამოაყენა — პეტერლეს ნების საწინააღმდეგოდ, მიაჩნდა რა, რომ სპიკერი ქრისტიან-დემოკრატი უნდა ყოფილიყო. ქრისტიან-დემოკრატები კოალიციაში დარჩნენ, რომელიც ხშირად იყო აზრთა სხვადასხვაობის წინაშე კონკრეტული პოლიტიკური საკითხების გამო. 1996 წელს პეტერლემ მოითხოვა საგარეო საქმეთა მინისტრ ზორან ტალერის გადაყენება, რადგან მიაჩნდა, რომ ტალერმა საკმარისი არ გააკეთა [[იტალია]]სთან სლოვენიის ურთიერთობების გასაუმჯობესებლად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ევროპარლამენტის წევრები]] 3eajnhmlwta5e36vp2jw261tlab4t3j 5563128 5563127 2026-10-22T01:29:29Z Jaba1977 3604 5563128 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი არის პარტია „ახალი სლოვენიის“ წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის შემადგენლობაში შედის. 1990 წლიდან 1992 წლამდე იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, იყო ქრისტიან-დემოკრატების ლიდერი პარტიის დაფუძნებიდან (1990 წლიდან) მის მიერ სლოვენიის სახალხო პარტიასთან შერწყმამდე (2000 წლამდე), ხოლო 1993–1994 და 2000 წლებში მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრად. იგი იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი 1996 წლიდან 2004 წლამდე,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?id=23693|title=Your MEPs:Alojz PETERLE |publisher=European Parliament|access-date=21 March 2010}}</ref> ხოლო 2004 წლიდან 2019 წლამდე — ევროპის პარლამენტის წევრი. პეტერლე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი გახდა [[1990]] წლის მაისში, 1990 წლის აპრილის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, რომელშიც გამარჯვება მოიპოვა კოალიციამ „დემოსი“ (რომელიც ქრისტიან-დემოკრატებს აერთიანებდა და კომუნისტური მმართველობის საწინააღმდეგოდ შეიქმნა). [[1991]] წელს „დემოსის“ ხელმძღვანელობით სლოვენიის პარლამენტმა იუგოსლავიისგან ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რაც წინა წლის დეკემბერში ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგებს შეესაბამებოდა. იგი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას [[1992]] წლის მაისამდე იკავებდა, სანამ „დემოსის“ კოალიციაში არსებული შიდა კრიზისის გამო, კონსტრუქციული უნდობლობის ვოტუმის საფუძველზე, [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ხელმძღვანელობით ახალი საკოალიციო მთავრობა არ ჩამოყალიბდა. [[1992]] წლის არჩევნებში ქრისტიან-დემოკრატებმა გარკვეული მხარდაჭერა მოიპოვეს და ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის შემდეგ ძლიერ ფრაგმენტირებულ ეროვნულ ასამბლეაში სიდიდით მეორე პარტია გახდნენ. ქრისტიან-დემოკრატები შეუერთდნენ ფართო კოალიციას ლიბერალ-დემოკრატებთან და სოციალ-დემოკრატების გაერთიანებულ სიასთან (სლოვენიის ყოფილ კომუნისტურ პარტიასთან) ერთად, [[იანეზ დრნოვშეკი]]ს ხელმძღვანელობით. პეტერლე ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს 1993 წლის იანვრიდან 1994 წლის ოქტომბრამდე იკავებდა. თუმცა კოალიციაში ღრმა უთანხმოება სუფევდა, რის გამოც პეტერლე 1994 წელს გადადგა პოსტიდან, როდესაც დრნოვშეკმა პარლამენტის სპიკერად საკუთარი ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, იოჟეფ შკოლჩი წამოაყენა — პეტერლეს ნების საწინააღმდეგოდ, მიაჩნდა რა, რომ სპიკერი ქრისტიან-დემოკრატი უნდა ყოფილიყო. ქრისტიან-დემოკრატები კოალიციაში დარჩნენ, რომელიც ხშირად იყო აზრთა სხვადასხვაობის წინაშე კონკრეტული პოლიტიკური საკითხების გამო. 1996 წელს პეტერლემ მოითხოვა საგარეო საქმეთა მინისტრ ზორან ტალერის გადაყენება, რადგან მიაჩნდა, რომ ტალერმა საკმარისი არ გააკეთა [[იტალია]]სთან სლოვენიის ურთიერთობების გასაუმჯობესებლად. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category}} *[http://www.peterle.eu/ Official Website] *[https://www.europarl.europa.eu/meps/en/23693/ALOJZ_PETERLE/history/8 ალიოიზ პეტერლეს ბიოგრაფია] *[https://www.europarl.europa.eu/ep-dif/23693_17-02-2006.pdf Declaration of financial interests of the 6th term] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ევროპარლამენტის წევრები]] tsqi4thdopu5dl54olv1drq6xd92dfv 5563129 5563128 2026-10-22T01:29:54Z Jaba1977 3604 5563129 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ალიოზ პეტერლე''' (დ. [[5 ივლისი]], [[1948]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი არის პარტია „ახალი სლოვენიის“ წევრი, რომელიც ევროპის სახალხო პარტიის შემადგენლობაში შედის. 1990 წლიდან 1992 წლამდე იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, იყო ქრისტიან-დემოკრატების ლიდერი პარტიის დაფუძნებიდან (1990 წლიდან) მის მიერ სლოვენიის სახალხო პარტიასთან შერწყმამდე (2000 წლამდე), ხოლო 1993–1994 და 2000 წლებში მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრად. იგი იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი 1996 წლიდან 2004 წლამდე,<ref>{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?id=23693|title=Your MEPs:Alojz PETERLE |publisher=European Parliament|access-date=21 March 2010}}</ref> ხოლო 2004 წლიდან 2019 წლამდე — ევროპის პარლამენტის წევრი. პეტერლე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი გახდა [[1990]] წლის მაისში, 1990 წლის აპრილის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, რომელშიც გამარჯვება მოიპოვა კოალიციამ „დემოსი“ (რომელიც ქრისტიან-დემოკრატებს აერთიანებდა და კომუნისტური მმართველობის საწინააღმდეგოდ შეიქმნა). [[1991]] წელს „დემოსის“ ხელმძღვანელობით სლოვენიის პარლამენტმა იუგოსლავიისგან ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რაც წინა წლის დეკემბერში ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგებს შეესაბამებოდა. იგი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას [[1992]] წლის მაისამდე იკავებდა, სანამ „დემოსის“ კოალიციაში არსებული შიდა კრიზისის გამო, კონსტრუქციული უნდობლობის ვოტუმის საფუძველზე, [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ხელმძღვანელობით ახალი საკოალიციო მთავრობა არ ჩამოყალიბდა. [[1992]] წლის არჩევნებში ქრისტიან-დემოკრატებმა გარკვეული მხარდაჭერა მოიპოვეს და ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის შემდეგ ძლიერ ფრაგმენტირებულ ეროვნულ ასამბლეაში სიდიდით მეორე პარტია გახდნენ. ქრისტიან-დემოკრატები შეუერთდნენ ფართო კოალიციას ლიბერალ-დემოკრატებთან და სოციალ-დემოკრატების გაერთიანებულ სიასთან (სლოვენიის ყოფილ კომუნისტურ პარტიასთან) ერთად, [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ხელმძღვანელობით. პეტერლე ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს 1993 წლის იანვრიდან 1994 წლის ოქტომბრამდე იკავებდა. თუმცა კოალიციაში ღრმა უთანხმოება სუფევდა, რის გამოც პეტერლე 1994 წელს გადადგა პოსტიდან, როდესაც დრნოვშეკმა პარლამენტის სპიკერად საკუთარი ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, იოჟეფ შკოლჩი წამოაყენა — პეტერლეს ნების საწინააღმდეგოდ, მიაჩნდა რა, რომ სპიკერი ქრისტიან-დემოკრატი უნდა ყოფილიყო. ქრისტიან-დემოკრატები კოალიციაში დარჩნენ, რომელიც ხშირად იყო აზრთა სხვადასხვაობის წინაშე კონკრეტული პოლიტიკური საკითხების გამო. 1996 წელს პეტერლემ მოითხოვა საგარეო საქმეთა მინისტრ ზორან ტალერის გადაყენება, რადგან მიაჩნდა, რომ ტალერმა საკმარისი არ გააკეთა [[იტალია]]სთან სლოვენიის ურთიერთობების გასაუმჯობესებლად. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category}} *[http://www.peterle.eu/ Official Website] *[https://www.europarl.europa.eu/meps/en/23693/ALOJZ_PETERLE/history/8 ალიოიზ პეტერლეს ბიოგრაფია] *[https://www.europarl.europa.eu/ep-dif/23693_17-02-2006.pdf Declaration of financial interests of the 6th term] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:პეტერლე, ალიოზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ევროპარლამენტის წევრები]] foamg8hp5u4kjiwkjzolwy02r6jpob9 1 921377 5563121 2026-10-22T01:21:12Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563121 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921378 5563130 2026-10-22T01:31:05Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:სლოვენიის მინისტრები|საგარეო საქმეთა]] [[კატეგორია:საგარეო საქმეთა მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] 5563130 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:სლოვენიის მინისტრები|საგარეო საქმეთა]] [[კატეგორია:საგარეო საქმეთა მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] grlqtchuop0whcqy1qnx7mugg5el25v 5563131 5563130 2026-10-22T01:31:17Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:სლოვენი დიპლომატები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563131 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:სლოვენიის მინისტრები|საგარეო საქმეთა]] [[კატეგორია:საგარეო საქმეთა მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სლოვენი დიპლომატები]] tml3go195kjvl9iwc8ktb219inlhv1n 5563132 5563131 2026-10-22T01:31:41Z Jaba1977 3604 წაიშალა [[კატეგორია:სლოვენი დიპლომატები]]; დაემატა [[კატეგორია:სლოვენიელი დიპლომატები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563132 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:სლოვენიის მინისტრები|საგარეო საქმეთა]] [[კატეგორია:საგარეო საქმეთა მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სლოვენიელი დიპლომატები]] 7a1b3m3fpl9ywar92pdlq6njcbsnemd 5563133 5563132 2026-10-22T01:31:52Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო ურთიერთობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563133 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:სლოვენიის მინისტრები|საგარეო საქმეთა]] [[კატეგორია:საგარეო საქმეთა მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სლოვენიელი დიპლომატები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო ურთიერთობები]] hfzx6k8zwiwz2fsty1h7x4y2w0apoqc 15 921379 5563134 2026-10-22T01:32:02Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563134 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 14 921380 5563135 2026-10-22T01:32:47Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სლოვენიის პოლიტიკა|მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები|მინისტრები]] 5563135 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:სლოვენიის პოლიტიკა|მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები|მინისტრები]] nh99sgk88uf9yhqt700cn442ia5zl6d 15 921381 5563136 2026-10-22T01:33:09Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563136 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921382 5563137 2026-10-22T01:36:26Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} კატეგორია:სლოვენიის... 5563137 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] b2ezeq997s8ky3mtwsecjmyngx6t1mp 5563139 5563137 2026-10-22T01:39:04Z Jaba1977 3604 5563139 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] bfc3mwwqfno5ahpyt6jbgj3l65drnzc 5563140 5563139 2026-10-22T01:39:34Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563140 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] c9gp8dekovoic7duph7jtoi7ckjne7d 5563141 5563140 2026-10-22T01:40:14Z Jaba1977 3604 5563141 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] qq9c88azk5tpbjlcxv7uz168qzoknru 5563142 5563141 2026-10-22T01:40:48Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563142 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] swyykpocu9fodlvihgmoq9r5s5gjbai 5563143 5563142 2026-10-22T01:41:26Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563143 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] stl9ya1592kampk7apu9r5j3ukl7nj0 5563144 5563143 2026-10-22T01:43:28Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563144 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. მან პირველი აკადემიური ხარისხი ეკონომიკაში კუიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში მიიღო. პირველი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს მიერ ორგანიზებულ ორწლიან საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში, ხოლო მეორე მაგისტრის ხარისხი და დოქტორის წოდება [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)]] მიიღო. იგი დაბრუნდა მენდოსაში, სადაც უნივერსიტეტში პროფესორად მუშაობდა. [[1976]] წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ იგი სამსახურიდან დაითხოვეს და მალევე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი მსოფლიო ბანკში მუშაობდა. ამის შემდეგ გადავიდა ინტერამერიკულ განვითარების ბანკში (IDB), სადაც რამდენიმე წელი დარჩა. IDB-ში მას სხვადასხვა პოსტი ეკავა — სოციალური პროექტების ანალიზზე პასუხისმგებელი ეკონომისტიდან დაწყებული, აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლით დამთავრებული. ვაშინგტონში გატარებული ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ბანკის პრეზიდენტის ოფისს და იყო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს წევრი. [[1994]] წლის სექტემბრიდან იგი იყო IDB-ის წარმომადგენელი [[ევროპა]]ში, [[პარიზი|პარიზში]]. ==სლოვენიაში დაბრუნება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] g5of130bkztpouqmzfg78q35ryeowt9 5563145 5563144 2026-10-22T01:45:36Z Jaba1977 3604 /* სლოვენიაში დაბრუნება */ 5563145 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. მან პირველი აკადემიური ხარისხი ეკონომიკაში კუიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში მიიღო. პირველი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს მიერ ორგანიზებულ ორწლიან საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში, ხოლო მეორე მაგისტრის ხარისხი და დოქტორის წოდება [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)]] მიიღო. იგი დაბრუნდა მენდოსაში, სადაც უნივერსიტეტში პროფესორად მუშაობდა. [[1976]] წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ იგი სამსახურიდან დაითხოვეს და მალევე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი მსოფლიო ბანკში მუშაობდა. ამის შემდეგ გადავიდა ინტერამერიკულ განვითარების ბანკში (IDB), სადაც რამდენიმე წელი დარჩა. IDB-ში მას სხვადასხვა პოსტი ეკავა — სოციალური პროექტების ანალიზზე პასუხისმგებელი ეკონომისტიდან დაწყებული, აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლით დამთავრებული. ვაშინგტონში გატარებული ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ბანკის პრეზიდენტის ოფისს და იყო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს წევრი. [[1994]] წლის სექტემბრიდან იგი იყო IDB-ის წარმომადგენელი [[ევროპა]]ში, [[პარიზი|პარიზში]]. ==სლოვენიაში დაბრუნება== [[1999]] წლის მეორე ნახევრიდან ბაიუკმა საკმაოდ დიდი დრო გაატარა [[სლოვენია]]ში. სლოვენიის ქრისტიან-დემოკრატებსა და სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას შორის კოალიციური შეთანხმების მიღწევის შემდეგ, მან ითავა ექსპერტთა საბჭოს ხელმძღვანელობა, რომელიც კოალიციის ალტერნატიულ სამთავრობო პროგრამას შეიმუშავებდა. SKD-ისა და სლოვენიის სახალხო პარტიის გაერთიანების ყრილობაზე იგი გაერთიანებული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ცენტრისტულ-მემარცხენე მთავრობის დაცემის შემდეგ, ანდრეი ბაიუკი 2000 წლის 3 მაისს პრემიერ-მინისტრი გახდა და მთავრობას 2000 წლის 16 ნოემბრამდე უძღვებოდა. 2000 წლის ივლისში, ახლად შერწყმულმა SLS+SKD-მ ([[სლოვენიის სახალხო პარტია]]მ) — მანამდე შეთანხმებული პოლიტიკისა და მთავრობის პოზიციის საწინააღმდეგოდ — ხმა მისცა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე დაფუძნებულ საარჩევნო სისტემას. ამან პრემიერ-მინისტრ ბაიუკს სლოვენიის სახალხო პარტიის დატოვებისკენ უბიძგა. [[2000]] წლის აგვისტოში მან და მისმა მხარდამჭერებმა დააფუძნეს ახალი პოლიტიკური პარტია — [[ახალი სლოვენია]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] r1imjaj2fksycs6m2b51knrvz40imun 5563146 5563145 2026-10-22T01:46:11Z Jaba1977 3604 /* სლოვენიაში დაბრუნება */ 5563146 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. მან პირველი აკადემიური ხარისხი ეკონომიკაში კუიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში მიიღო. პირველი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს მიერ ორგანიზებულ ორწლიან საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში, ხოლო მეორე მაგისტრის ხარისხი და დოქტორის წოდება [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)]] მიიღო. იგი დაბრუნდა მენდოსაში, სადაც უნივერსიტეტში პროფესორად მუშაობდა. [[1976]] წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ იგი სამსახურიდან დაითხოვეს და მალევე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი მსოფლიო ბანკში მუშაობდა. ამის შემდეგ გადავიდა ინტერამერიკულ განვითარების ბანკში (IDB), სადაც რამდენიმე წელი დარჩა. IDB-ში მას სხვადასხვა პოსტი ეკავა — სოციალური პროექტების ანალიზზე პასუხისმგებელი ეკონომისტიდან დაწყებული, აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლით დამთავრებული. ვაშინგტონში გატარებული ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ბანკის პრეზიდენტის ოფისს და იყო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს წევრი. [[1994]] წლის სექტემბრიდან იგი იყო IDB-ის წარმომადგენელი [[ევროპა]]ში, [[პარიზი|პარიზში]]. ==სლოვენიაში დაბრუნება== [[1999]] წლის მეორე ნახევრიდან ბაიუკმა საკმაოდ დიდი დრო გაატარა [[სლოვენია]]ში. სლოვენიის ქრისტიან-დემოკრატებსა და სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას შორის კოალიციური შეთანხმების მიღწევის შემდეგ, მან ითავა ექსპერტთა საბჭოს ხელმძღვანელობა, რომელიც კოალიციის ალტერნატიულ სამთავრობო პროგრამას შეიმუშავებდა. SKD-ისა და სლოვენიის სახალხო პარტიის გაერთიანების ყრილობაზე იგი გაერთიანებული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ცენტრისტულ-მემარცხენე მთავრობის დაცემის შემდეგ, ანდრეი ბაიუკი 2000 წლის 3 მაისს პრემიერ-მინისტრი გახდა და მთავრობას 2000 წლის 16 ნოემბრამდე უძღვებოდა. 2000 წლის ივლისში, ახლად შერწყმულმა SLS+SKD-მ ([[სლოვენიის სახალხო პარტია]]მ) — მანამდე შეთანხმებული პოლიტიკისა და მთავრობის პოზიციის საწინააღმდეგოდ — ხმა მისცა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე დაფუძნებულ საარჩევნო სისტემას. ამან პრემიერ-მინისტრ ბაიუკს სლოვენიის სახალხო პარტიის დატოვებისკენ უბიძგა. [[2000]] წლის აგვისტოში მან და მისმა მხარდამჭერებმა დააფუძნეს ახალი პოლიტიკური პარტია — [[ახალი სლოვენია]]). [[2000]] წელს აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში, თუმცა იანეს დრნოვშეკი კვლავ დაბრუნდა ხელისუფლებაში პრემიერ-მინისტრის რანგში. ბაიუკის პარტია ოპოზიციაში დარჩა და [[იანეზ იანშა]]ს სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად ჩრდილოვანი კაბინეტი ჩამოაყალიბა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] diqb4ubm6sg2xlek2kg9l1s9b4tfqq2 5563147 5563146 2026-10-22T01:46:45Z Jaba1977 3604 /* სლოვენიაში დაბრუნება */ 5563147 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. მან პირველი აკადემიური ხარისხი ეკონომიკაში კუიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში მიიღო. პირველი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს მიერ ორგანიზებულ ორწლიან საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში, ხოლო მეორე მაგისტრის ხარისხი და დოქტორის წოდება [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)]] მიიღო. იგი დაბრუნდა მენდოსაში, სადაც უნივერსიტეტში პროფესორად მუშაობდა. [[1976]] წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ იგი სამსახურიდან დაითხოვეს და მალევე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი მსოფლიო ბანკში მუშაობდა. ამის შემდეგ გადავიდა ინტერამერიკულ განვითარების ბანკში (IDB), სადაც რამდენიმე წელი დარჩა. IDB-ში მას სხვადასხვა პოსტი ეკავა — სოციალური პროექტების ანალიზზე პასუხისმგებელი ეკონომისტიდან დაწყებული, აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლით დამთავრებული. ვაშინგტონში გატარებული ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ბანკის პრეზიდენტის ოფისს და იყო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს წევრი. [[1994]] წლის სექტემბრიდან იგი იყო IDB-ის წარმომადგენელი [[ევროპა]]ში, [[პარიზი|პარიზში]]. ==სლოვენიაში დაბრუნება== [[1999]] წლის მეორე ნახევრიდან ბაიუკმა საკმაოდ დიდი დრო გაატარა [[სლოვენია]]ში. სლოვენიის ქრისტიან-დემოკრატებსა და სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას შორის კოალიციური შეთანხმების მიღწევის შემდეგ, მან ითავა ექსპერტთა საბჭოს ხელმძღვანელობა, რომელიც კოალიციის ალტერნატიულ სამთავრობო პროგრამას შეიმუშავებდა. SKD-ისა და სლოვენიის სახალხო პარტიის გაერთიანების ყრილობაზე იგი გაერთიანებული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ცენტრისტულ-მემარცხენე მთავრობის დაცემის შემდეგ, ანდრეი ბაიუკი 2000 წლის 3 მაისს პრემიერ-მინისტრი გახდა და მთავრობას 2000 წლის 16 ნოემბრამდე უძღვებოდა. 2000 წლის ივლისში, ახლად შერწყმულმა SLS+SKD-მ ([[სლოვენიის სახალხო პარტია]]მ) — მანამდე შეთანხმებული პოლიტიკისა და მთავრობის პოზიციის საწინააღმდეგოდ — ხმა მისცა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე დაფუძნებულ საარჩევნო სისტემას. ამან პრემიერ-მინისტრ ბაიუკს სლოვენიის სახალხო პარტიის დატოვებისკენ უბიძგა. [[2000]] წლის აგვისტოში მან და მისმა მხარდამჭერებმა დააფუძნეს ახალი პოლიტიკური პარტია — [[ახალი სლოვენია]]). [[2000]] წელს აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში, თუმცა იანეს დრნოვშეკი კვლავ დაბრუნდა ხელისუფლებაში პრემიერ-მინისტრის რანგში. ბაიუკის პარტია ოპოზიციაში დარჩა და [[იანეზ იანშა]]ს სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად ჩრდილოვანი კაბინეტი ჩამოაყალიბა. 2004 წელს იგი ხელახლა აირჩიეს სლოვენიის პარლამენტში. იგი დიდხანს არ დარჩენილა პარლამენტის წევრად, რადგან მალევე იანეზ იანშას ხელმძღვანელობით ახლად არჩეულ მთავრობაში ფინანსთა მინისტრის პოსტი დაიკავა. თანამდებობაზე ყოფნისას გაწეული საქმიანობისთვის, Financial Times Business-ის ჟურნალმა „The Banker“-მა იგი 2005 წელს „ევროპის წლის ფინანსთა მინისტრად“ გამოაცხადა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] gneestaifmlgifsqoi7ea1cmkia3l0i 5563148 5563147 2026-10-22T01:47:25Z Jaba1977 3604 /* სლოვენიაში დაბრუნება */ 5563148 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. მან პირველი აკადემიური ხარისხი ეკონომიკაში კუიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში მიიღო. პირველი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს მიერ ორგანიზებულ ორწლიან საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში, ხოლო მეორე მაგისტრის ხარისხი და დოქტორის წოდება [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)]] მიიღო. იგი დაბრუნდა მენდოსაში, სადაც უნივერსიტეტში პროფესორად მუშაობდა. [[1976]] წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ იგი სამსახურიდან დაითხოვეს და მალევე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი მსოფლიო ბანკში მუშაობდა. ამის შემდეგ გადავიდა ინტერამერიკულ განვითარების ბანკში (IDB), სადაც რამდენიმე წელი დარჩა. IDB-ში მას სხვადასხვა პოსტი ეკავა — სოციალური პროექტების ანალიზზე პასუხისმგებელი ეკონომისტიდან დაწყებული, აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლით დამთავრებული. ვაშინგტონში გატარებული ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ბანკის პრეზიდენტის ოფისს და იყო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს წევრი. [[1994]] წლის სექტემბრიდან იგი იყო IDB-ის წარმომადგენელი [[ევროპა]]ში, [[პარიზი|პარიზში]]. ==სლოვენიაში დაბრუნება== [[1999]] წლის მეორე ნახევრიდან ბაიუკმა საკმაოდ დიდი დრო გაატარა [[სლოვენია]]ში. სლოვენიის ქრისტიან-დემოკრატებსა და სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას შორის კოალიციური შეთანხმების მიღწევის შემდეგ, მან ითავა ექსპერტთა საბჭოს ხელმძღვანელობა, რომელიც კოალიციის ალტერნატიულ სამთავრობო პროგრამას შეიმუშავებდა. SKD-ისა და სლოვენიის სახალხო პარტიის გაერთიანების ყრილობაზე იგი გაერთიანებული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ცენტრისტულ-მემარცხენე მთავრობის დაცემის შემდეგ, ანდრეი ბაიუკი 2000 წლის 3 მაისს პრემიერ-მინისტრი გახდა და მთავრობას 2000 წლის 16 ნოემბრამდე უძღვებოდა. 2000 წლის ივლისში, ახლად შერწყმულმა SLS+SKD-მ ([[სლოვენიის სახალხო პარტია]]მ) — მანამდე შეთანხმებული პოლიტიკისა და მთავრობის პოზიციის საწინააღმდეგოდ — ხმა მისცა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე დაფუძნებულ საარჩევნო სისტემას. ამან პრემიერ-მინისტრ ბაიუკს სლოვენიის სახალხო პარტიის დატოვებისკენ უბიძგა. [[2000]] წლის აგვისტოში მან და მისმა მხარდამჭერებმა დააფუძნეს ახალი პოლიტიკური პარტია — [[ახალი სლოვენია]]). [[2000]] წელს აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში, თუმცა იანეს დრნოვშეკი კვლავ დაბრუნდა ხელისუფლებაში პრემიერ-მინისტრის რანგში. ბაიუკის პარტია ოპოზიციაში დარჩა და [[იანეზ იანშა]]ს სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად ჩრდილოვანი კაბინეტი ჩამოაყალიბა. 2004 წელს იგი ხელახლა აირჩიეს სლოვენიის პარლამენტში. იგი დიდხანს არ დარჩენილა პარლამენტის წევრად, რადგან მალევე იანეზ იანშას ხელმძღვანელობით ახლად არჩეულ მთავრობაში ფინანსთა მინისტრის პოსტი დაიკავა. თანამდებობაზე ყოფნისას გაწეული საქმიანობისთვის, Financial Times Business-ის ჟურნალმა „The Banker“-მა იგი 2005 წელს „ევროპის წლის ფინანსთა მინისტრად“ გამოაცხადა. [[2008]] წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ „ახალი სლოვენია“ სერიოზული მარცხი განიცადა და სლოვენიის ეროვნულ ასამბლეაში ვერ მოხვდა. ბაიუკი პარტიის პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა და იგი [[ლიუდმილა ნოვაკი|ლიუდმილა ნოვაკმა]] შეცვალა. ამის შემდეგ იგი სრულიად ჩამოშორდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] 0uqyb7zsacjhj8a4e7albfrkqjk90wf 5563149 5563148 2026-10-22T01:49:46Z Jaba1977 3604 /* სლოვენიაში დაბრუნება */ 5563149 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. მან პირველი აკადემიური ხარისხი ეკონომიკაში კუიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში მიიღო. პირველი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს მიერ ორგანიზებულ ორწლიან საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში, ხოლო მეორე მაგისტრის ხარისხი და დოქტორის წოდება [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)]] მიიღო. იგი დაბრუნდა მენდოსაში, სადაც უნივერსიტეტში პროფესორად მუშაობდა. [[1976]] წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ იგი სამსახურიდან დაითხოვეს და მალევე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი მსოფლიო ბანკში მუშაობდა. ამის შემდეგ გადავიდა ინტერამერიკულ განვითარების ბანკში (IDB), სადაც რამდენიმე წელი დარჩა. IDB-ში მას სხვადასხვა პოსტი ეკავა — სოციალური პროექტების ანალიზზე პასუხისმგებელი ეკონომისტიდან დაწყებული, აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლით დამთავრებული. ვაშინგტონში გატარებული ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ბანკის პრეზიდენტის ოფისს და იყო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს წევრი. [[1994]] წლის სექტემბრიდან იგი იყო IDB-ის წარმომადგენელი [[ევროპა]]ში, [[პარიზი|პარიზში]]. ==სლოვენიაში დაბრუნება== [[1999]] წლის მეორე ნახევრიდან ბაიუკმა საკმაოდ დიდი დრო გაატარა [[სლოვენია]]ში. სლოვენიის ქრისტიან-დემოკრატებსა და სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას შორის კოალიციური შეთანხმების მიღწევის შემდეგ, მან ითავა ექსპერტთა საბჭოს ხელმძღვანელობა, რომელიც კოალიციის ალტერნატიულ სამთავრობო პროგრამას შეიმუშავებდა. SKD-ისა და სლოვენიის სახალხო პარტიის გაერთიანების ყრილობაზე იგი გაერთიანებული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ცენტრისტულ-მემარცხენე მთავრობის დაცემის შემდეგ, ანდრეი ბაიუკი 2000 წლის 3 მაისს პრემიერ-მინისტრი გახდა და მთავრობას 2000 წლის 16 ნოემბრამდე უძღვებოდა. 2000 წლის ივლისში, ახლად შერწყმულმა SLS+SKD-მ ([[სლოვენიის სახალხო პარტია]]მ) — მანამდე შეთანხმებული პოლიტიკისა და მთავრობის პოზიციის საწინააღმდეგოდ — ხმა მისცა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე დაფუძნებულ საარჩევნო სისტემას. ამან პრემიერ-მინისტრ ბაიუკს სლოვენიის სახალხო პარტიის დატოვებისკენ უბიძგა. [[2000]] წლის აგვისტოში მან და მისმა მხარდამჭერებმა დააფუძნეს ახალი პოლიტიკური პარტია — [[ახალი სლოვენია]]). [[2000]] წელს აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში, თუმცა იანეს დრნოვშეკი კვლავ დაბრუნდა ხელისუფლებაში პრემიერ-მინისტრის რანგში. ბაიუკის პარტია ოპოზიციაში დარჩა და [[იანეზ იანშა]]ს სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად ჩრდილოვანი კაბინეტი ჩამოაყალიბა. 2004 წელს იგი ხელახლა აირჩიეს სლოვენიის პარლამენტში. იგი დიდხანს არ დარჩენილა პარლამენტის წევრად, რადგან მალევე იანეზ იანშას ხელმძღვანელობით ახლად არჩეულ მთავრობაში ფინანსთა მინისტრის პოსტი დაიკავა. თანამდებობაზე ყოფნისას გაწეული საქმიანობისთვის, Financial Times Business-ის ჟურნალმა „The Banker“-მა იგი 2005 წელს „ევროპის წლის ფინანსთა მინისტრად“ გამოაცხადა. [[2008]] წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ „ახალი სლოვენია“ სერიოზული მარცხი განიცადა და სლოვენიის ეროვნულ ასამბლეაში ვერ მოხვდა. ბაიუკი პარტიის პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა და იგი [[ლიუდმილა ნოვაკი|ლიუდმილა ნოვაკმა]] შეცვალა. ამის შემდეგ იგი სრულიად ჩამოშორდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას. იგი თავისუფლად ფლობდა [[სლოვენური ენა|სლოვენურ]], [[ესპანური ენა|ესპანურ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]] ენებს. ბაიუკი იყო სლოვენიელი დიპლომატისა და ესეისტის, [[იგორ სენჩარი]]ს სიმამრი. ბაიუკი გარდაიცვალა ინსულტის შედეგად [[2011]] წლის 16 აგვისტოს.<ref>{{cite web |last1=R |first1=N. |title=In memoriam: Andrej Bajuk (1943–2011) |url=http://www.delo.si/novice/politika/in-memoriam-andrej-bajuk-1943ndash-2011.html |website=old.delo.si |access-date=11 August 2021 |language=sl-si |date=16 August 2011}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] 9n29oz0zzcbdck1988pqe4ulr6uma6t 5563150 5563149 2026-10-22T01:50:59Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5563150 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი ბაიუკი''' (დ. [[18 ოქტომბერი]], [[1943]] – გ. [[16 აგვისტო]], [[2011]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი.<ref>{{cite news |url=http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |title=Former Prime Minister Andrej Bajuk Dies |publisher=[[Slovenian Press Agency]] |date=2011-08-16 |accessdate=2011-08-16 |language=Slovenian |archive-date=2012-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913225738/http://www.sta.si/en/vest.php?s=a&id=1665828 |url-status=dead }}</ref> იგი 2000 წელს მოკლე ვადით იკავებდა [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას, ხოლო 2004–2008 წლებში [[იანეზ იანშა]]ს ცენტრისტულ-მემარჯვენე მთავრობაში ფინანსთა მინისტრი იყო.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/8-vlada-republike-slovenije-od-3-decembra-2004-do-21-novembra-2008/|title=8. Vlada Republike Slovenije (od 3. decembra 2004 do 21. novembra 2008) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის, „ახალი სლოვენიის“, დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი. ==ბიოგრაფია== ბაიუკი დაიბადა სლოვენი ინტელექტუალების ოჯახში, ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშ მყოფ [[ლიუბლიანა]]ში. მამამისი, ბოჟიდარ ბაიუკი, კლასიკური ფილოლოგი იყო, ხოლო პაპა — მარკო ბაიუკი — ბეჟიგრადის გიმნაზიის, ლიუბლიანის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საშუალო სკოლის დირექტორი. ბაიუკების ოჯახი იცნობდა ცნობილ პოეტ ედვარდ კოცბეკს, რომელიც იმავე შენობაში ცხოვრობდა. ოჯახმა [[სლოვენია]] [[1945]] წლის მაისის დასაწყისში დატოვა, როდესაც [[იუგოსლავია]]ში ხელისუფლებაში კომუნისტები მოვიდნენ. მათ თითქმის სამი წელი გაატარეს ქვემო და ზემო ავსტრიის ლტოლვილთა ბანაკებში, სანამ ივან ახჩინისა და მიჰა კრეკის მიერ შექმნილი სლოვენიელ ლტოლვილთა დახმარების ქსელის მეშვეობით [[არგენტინა]]ში გაემგზავრებოდნენ. ისინი დასახლდნენ მენდოსაში, სადაც ბაიუკი გაიზარდა, სწავლობდა და ოჯახი შექმნა. მან პირველი აკადემიური ხარისხი ეკონომიკაში კუიოს ეროვნულ უნივერსიტეტში მიიღო. პირველი მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს მიერ ორგანიზებულ ორწლიან საერთაშორისო სასწავლო პროგრამაში, ხოლო მეორე მაგისტრის ხარისხი და დოქტორის წოდება [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი)]] მიიღო. იგი დაბრუნდა მენდოსაში, სადაც უნივერსიტეტში პროფესორად მუშაობდა. [[1976]] წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ იგი სამსახურიდან დაითხოვეს და მალევე [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გაემგზავრა, სადაც ერთი წელი მსოფლიო ბანკში მუშაობდა. ამის შემდეგ გადავიდა ინტერამერიკულ განვითარების ბანკში (IDB), სადაც რამდენიმე წელი დარჩა. IDB-ში მას სხვადასხვა პოსტი ეკავა — სოციალური პროექტების ანალიზზე პასუხისმგებელი ეკონომისტიდან დაწყებული, აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტის მრჩევლით დამთავრებული. ვაშინგტონში გატარებული ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში იგი ხელმძღვანელობდა ბანკის პრეზიდენტის ოფისს და იყო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს წევრი. [[1994]] წლის სექტემბრიდან იგი იყო IDB-ის წარმომადგენელი [[ევროპა]]ში, [[პარიზი|პარიზში]]. ==სლოვენიაში დაბრუნება== [[1999]] წლის მეორე ნახევრიდან ბაიუკმა საკმაოდ დიდი დრო გაატარა [[სლოვენია]]ში. სლოვენიის ქრისტიან-დემოკრატებსა და სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას შორის კოალიციური შეთანხმების მიღწევის შემდეგ, მან ითავა ექსპერტთა საბჭოს ხელმძღვანელობა, რომელიც კოალიციის ალტერნატიულ სამთავრობო პროგრამას შეიმუშავებდა. SKD-ისა და სლოვენიის სახალხო პარტიის გაერთიანების ყრილობაზე იგი გაერთიანებული პარტიის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს. [[იანეს დრნოვშეკი]]ს ცენტრისტულ-მემარცხენე მთავრობის დაცემის შემდეგ, ანდრეი ბაიუკი 2000 წლის 3 მაისს პრემიერ-მინისტრი გახდა და მთავრობას 2000 წლის 16 ნოემბრამდე უძღვებოდა. 2000 წლის ივლისში, ახლად შერწყმულმა SLS+SKD-მ ([[სლოვენიის სახალხო პარტია]]მ) — მანამდე შეთანხმებული პოლიტიკისა და მთავრობის პოზიციის საწინააღმდეგოდ — ხმა მისცა პროპორციულ წარმომადგენლობაზე დაფუძნებულ საარჩევნო სისტემას. ამან პრემიერ-მინისტრ ბაიუკს სლოვენიის სახალხო პარტიის დატოვებისკენ უბიძგა. [[2000]] წლის აგვისტოში მან და მისმა მხარდამჭერებმა დააფუძნეს ახალი პოლიტიკური პარტია — [[ახალი სლოვენია]]). [[2000]] წელს აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში, თუმცა იანეს დრნოვშეკი კვლავ დაბრუნდა ხელისუფლებაში პრემიერ-მინისტრის რანგში. ბაიუკის პარტია ოპოზიციაში დარჩა და [[იანეზ იანშა]]ს სლოვენიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად ჩრდილოვანი კაბინეტი ჩამოაყალიბა. 2004 წელს იგი ხელახლა აირჩიეს სლოვენიის პარლამენტში. იგი დიდხანს არ დარჩენილა პარლამენტის წევრად, რადგან მალევე იანეზ იანშას ხელმძღვანელობით ახლად არჩეულ მთავრობაში ფინანსთა მინისტრის პოსტი დაიკავა. თანამდებობაზე ყოფნისას გაწეული საქმიანობისთვის, Financial Times Business-ის ჟურნალმა „The Banker“-მა იგი 2005 წელს „ევროპის წლის ფინანსთა მინისტრად“ გამოაცხადა. [[2008]] წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ „ახალი სლოვენია“ სერიოზული მარცხი განიცადა და სლოვენიის ეროვნულ ასამბლეაში ვერ მოხვდა. ბაიუკი პარტიის პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა და იგი [[ლიუდმილა ნოვაკი|ლიუდმილა ნოვაკმა]] შეცვალა. ამის შემდეგ იგი სრულიად ჩამოშორდა საზოგადოებრივ ცხოვრებას. იგი თავისუფლად ფლობდა [[სლოვენური ენა|სლოვენურ]], [[ესპანური ენა|ესპანურ]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულ]] ენებს. ბაიუკი იყო სლოვენიელი დიპლომატისა და ესეისტის, [[იგორ სენჩარი]]ს სიმამრი. ბაიუკი გარდაიცვალა ინსულტის შედეგად [[2011]] წლის 16 აგვისტოს.<ref>{{cite web |last1=R |first1=N. |title=In memoriam: Andrej Bajuk (1943–2011) |url=http://www.delo.si/novice/politika/in-memoriam-andrej-bajuk-1943ndash-2011.html |website=old.delo.si |access-date=11 August 2021 |language=sl-si |date=16 August 2011}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20110928073421/http://www.mladina.si/tednik/200407/clanek/sve-kdo_je_kdaj--ursa_matos/ Biography in the magazine Mladina] {{in lang|sl}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბაიუკი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] 3oqyhh3zq0f9vvbu6g54megzeq5wao2 1 921383 5563138 2026-10-22T01:36:51Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563138 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921384 5563151 2026-10-22T01:51:54Z Otogi 27089 ახალი გვერდი: '''გრან-კაპუცინი''' — კლდოვანი ფხაწვერი საფრანგეთში, ზემო სავოიაში. მდებარეობს მონბლანის მასივში. სიმაღლე 3838 მ. ალპების ერთ-ერთი ულამაზესი მონოლითური გრანიტული წარმონაქმნია. გ... 5563151 wikitext text/x-wiki '''გრან-კაპუცინი''' — კლდოვანი ფხაწვერი საფრანგეთში, ზემო სავოიაში. მდებარეობს მონბლანის მასივში. სიმაღლე 3838 მ. ალპების ერთ-ერთი ულამაზესი მონოლითური გრანიტული წარმონაქმნია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ ვალტერ ბონატი და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა მიხეილ ხერგიანი და ვიაჩესლავ ონიშჩენკო. dg0zu9a8xyt7pd36iyu2bk3m39gm6mg 5563155 5563151 2026-10-22T01:53:58Z Otogi 27089 5563155 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | პოზრუკა = | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' — კლდოვანი ფხაწვერი საფრანგეთში, ზემო სავოიაში. მდებარეობს მონბლანის მასივში. სიმაღლე 3838 მ. ალპების ერთ-ერთი ულამაზესი მონოლითური გრანიტული წარმონაქმნია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ ვალტერ ბონატი და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა მიხეილ ხერგიანი და ვიაჩესლავ ონიშჩენკო. g94vei8t1aj2gbojju81yfrvsl3c5oc 5563159 5563155 2026-10-22T01:56:02Z Otogi 27089 5563159 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' — კლდოვანი ფხაწვერი საფრანგეთში, ზემო სავოიაში. მდებარეობს მონბლანის მასივში. სიმაღლე 3838 მ. ალპების ერთ-ერთი ულამაზესი მონოლითური გრანიტული წარმონაქმნია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ ვალტერ ბონატი და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა მიხეილ ხერგიანი და ვიაჩესლავ ონიშჩენკო. s9rm2j0nrhin1iy9vuqtonitpxp566b 5563161 5563159 2026-10-22T01:56:36Z Otogi 27089 5563161 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი საფრანგეთში, ზემო სავოიაში. მდებარეობს მონბლანის მასივში. სიმაღლე 3838 მ. ალპების ერთ-ერთი ულამაზესი მონოლითური გრანიტული წარმონაქმნია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ ვალტერ ბონატი და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა მიხეილ ხერგიანი და ვიაჩესლავ ონიშჩენკო. a92hkvi7d2djvel8xtrw4kcxqwzfr51 5563163 5563161 2026-10-22T01:57:17Z Otogi 27089 5563163 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. სიმაღლე 3838 მ. ალპების ერთ-ერთი ულამაზესი მონოლითური გრანიტული წარმონაქმნია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ ვალტერ ბონატი და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა მიხეილ ხერგიანი და ვიაჩესლავ ონიშჩენკო. 6ax918astr7mdhghglzlr40cf26a0a5 5563164 5563163 2026-10-22T01:57:37Z Otogi 27089 5563164 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. სიმაღლე 3838 მ. ალპების ერთ-ერთი ულამაზესი მონოლითური გრანიტული წარმონაქმნია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ ვალტერ ბონატი და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა მიხეილ ხერგიანი და ვიაჩესლავ ონიშჩენკო. 98qxxkczyoq3nrkjgzpm1c4nzm32bol 5563173 5563164 2026-10-22T02:04:10Z Otogi 27089 5563173 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. სიმაღლე 3838 მ. [[ალპები]]ს ერთ-ერთი ულამაზესი [[გრანიტი|გრანიტული]] მონოლითია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ [[ვალტერ ბონატი]] და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა მიხეილ ხერგიანი და ვიაჩესლავ ონიშჩენკო. quu51qaupse5d9929zo7kd2ok5a2tx7 5563175 5563173 2026-10-22T02:04:40Z Otogi 27089 5563175 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. სიმაღლე 3838 მ. [[ალპები]]ს ერთ-ერთი ულამაზესი [[გრანიტი|გრანიტული]] მონოლითია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ [[ვალტერ ბონატი]] და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა [[მიხეილ ხერგიანი]] და [[ვიაჩესლავ ონიშჩენკო]]. 4vwv7wqd6hsxobojajq8qjcc4ncqcxh 5563179 5563175 2026-10-22T02:10:07Z Otogi 27089 5563179 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. სიმაღლე 3838 მ. [[ალპები]]ს ერთ-ერთი ულამაზესი [[გრანიტი|გრანიტული]] მონოლითია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს, ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ [[ვალტერ ბონატი]] და ლუჩანო გიგო. 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა [[მიხეილ ხერგიანი]] და [[ვიაჩესლავ ონიშჩენკო]]. გრან-კაპუცინის წაწვეტებული ფორმა მოგვაგონებს ბერი [[კაპუცინები|კაპუცინის]] სილუეტს, საიდანაც წარმოდგა მწვერვალის სახელწოდება. jc0xzam1smzs7qpjk63l1lkcnn18vcc 5563180 5563179 2026-10-22T02:14:22Z Otogi 27089 5563180 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 18 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. სიმაღლე 3838 მ. [[ალპები]]ს ერთ-ერთი ულამაზესი [[გრანიტი|გრანიტული]] მონოლითია. გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს,<ref>Stefano Ardito, Mont Blanc - Die Eroberung eines Bergmassivs, Karl Müller Verlag, 2000</ref> ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ [[ვალტერ ბონატი]] და ლუჩანო გიგო.<ref>Walter Bonatti, Montagnes d'une vie, éd. Guérin (ISBN 2911755456)</ref> 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა [[მიხეილ ხერგიანი]] და [[ვიაჩესლავ ონიშჩენკო]]. გრან-კაპუცინის წაწვეტებული ფორმა მოგვაგონებს ბერი [[კაპუცინები|კაპუცინის]] სილუეტს, საიდანაც წარმოდგა მწვერვალის სახელწოდება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 3yut1ri65mrjm5i3wbom6rb1btwb06l 5563188 5563180 2026-10-22T02:27:03Z Otogi 27089 5563188 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 75 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. [[ალპები]]ს ერთ-ერთი ულამაზესი [[გრანიტი|გრანიტული]] მონოლითია. სიმაღლე 3838 მ.<ref>[https://peakvisor.com/peak/le-grand-capucin.html Le Grand Capucin]</ref> გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს,<ref>Stefano Ardito, Mont Blanc - Die Eroberung eines Bergmassivs, Karl Müller Verlag, 2000</ref> ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ [[ვალტერ ბონატი]] და ლუჩანო გიგო.<ref>Walter Bonatti, Montagnes d'une vie, éd. Guérin (ISBN 2911755456)</ref> 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა [[მიხეილ ხერგიანი]] და [[ვიაჩესლავ ონიშჩენკო]].<ref>[https://www.tdg.ch/alpinisme-le-tigre-du-caucase-defia-le-mont-blanc-en-1967-965353788070 Quand le Tigre du Caucase s’envole dans les Alpes]</ref> გრან-კაპუცინის წაწვეტებული ფორმა მოგვაგონებს ბერი [[კაპუცინები|კაპუცინის]] სილუეტს, საიდანაც წარმოდგა მწვერვალის სახელწოდება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 2gm4aj42st5m6uqi2gjdp07tf06ypxj 5563190 5563188 2026-10-22T02:29:32Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:საფრანგეთის მთები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563190 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მთა | სახელი = გრან-კაპუცინი | სურათი = 06255 Monti il Grand Capucin Courmayeur 13-06-2006.jpg | სურათის_წარწერა = | ქვეყანა = {{დროშა|საფრანგეთი}} | ტერიტორიული ერთეული = [[ზემო სავოია]] | სიმაღლე = 3838 | შეფარდებითი სიმაღლე = 75 |lat_dir = N |lat_deg = 45 |lat_min = 51 |lat_sec = 06 |lon_dir = E |lon_deg = 6 |lon_min = 53 |lon_sec = 53 | პოზრუკა = საფრანგეთი | პოზრუკა2 = | იზოლაცია = | დაკავშირებული მთა = | სია = | მთის მასივი = [[მონბლანის მასივი]] | ქედი = | ლანდშაფტი = | ტიპი = | ვულკანური რკალი = | ვულკანური სარტყელი = | ამგებელი ქანები = | ასაკი = | პირველი ასვლა = 1924 | უმარტივესი მარშრუტი = | ბოლო ამოფრქვევა = | საიტი = }} '''გრან-კაპუცინი''' ({{lang-fr|Grand Capucin}}) — კლდოვანი ფხაწვერი [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]], [[ზემო სავოია]]ში. მდებარეობს [[მონბლანის მასივი|მონბლანის მასივში]]. [[ალპები]]ს ერთ-ერთი ულამაზესი [[გრანიტი|გრანიტული]] მონოლითია. სიმაღლე 3838 მ.<ref>[https://peakvisor.com/peak/le-grand-capucin.html Le Grand Capucin]</ref> გრან-კაპუცინი მთამსვლელებისა და მეკლდეურების ერთ-ერთ მთავარ მწვერვალად მიიჩნევა. პირველად მწვერვალი დასავლეთი ნაწილიდან დაიპყრეს ენრიკო აუგუსტომ, ადოლფ რეიმ, ანრი რეიმ და ლუი ლანიემ 1924 წელს,<ref>Stefano Ardito, Mont Blanc - Die Eroberung eines Bergmassivs, Karl Müller Verlag, 2000</ref> ხოლო 1951 წელს აღმოსავლეთი კედლიდან პირველად ავიდნენ [[ვალტერ ბონატი]] და ლუჩანო გიგო.<ref>Walter Bonatti, Montagnes d'une vie, éd. Guérin (ISBN 2911755456)</ref> 1967 წელს ბონატის რთული მარშრუტით მწვერვალზე ავიდა [[მიხეილ ხერგიანი]] და [[ვიაჩესლავ ონიშჩენკო]].<ref>[https://www.tdg.ch/alpinisme-le-tigre-du-caucase-defia-le-mont-blanc-en-1967-965353788070 Quand le Tigre du Caucase s’envole dans les Alpes]</ref> გრან-კაპუცინის წაწვეტებული ფორმა მოგვაგონებს ბერი [[კაპუცინები|კაპუცინის]] სილუეტს, საიდანაც წარმოდგა მწვერვალის სახელწოდება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საფრანგეთის მთები]] iyj380t1kurg58fu7y0pu71cxptjdcf 14 921385 5563152 2026-10-22T01:51:59Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:სლოვენიის მინისტრები|ფინანსთა]] [[კატეგორია:ფინანსთა მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] 5563152 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:სლოვენიის მინისტრები|ფინანსთა]] [[კატეგორია:ფინანსთა მინისტრები ქვეყნების მიხედვით]] b5k2fh9izyp9nr4db3xaskrnjhktyqz 15 921386 5563153 2026-10-22T01:52:21Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563153 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921387 5563154 2026-10-22T01:53:49Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] კატ... 5563154 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] oyky88t976dv2npf6pt2l5mvnpxx631 5563157 5563154 2026-10-22T01:54:30Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563157 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] p5qwcnbar9paedcmm76znhpwgs3e7v3 5563158 5563157 2026-10-22T01:55:48Z Jaba1977 3604 5563158 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]] 2002 წლიდან 2004 წლამდე. 2005 წლამდე ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის, სლოვენიის სოციალისტურ ახალგაზრდათა ასოციაციის სამართალმემკვიდრის, პრეზიდენტი. [[2007]] წლის 20 მარტს მან დატოვა პარტია და შეუერთდა სოციალ-დემოკრატებს. 2010 წელს იგი დაინიშნა ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 17pheuaby7l7r8iqwtfbvfl43t8hkuz 5563160 5563158 2026-10-22T01:56:34Z Jaba1977 3604 5563160 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]] 2002 წლიდან 2004 წლამდე. 2005 წლამდე ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის, სლოვენიის სოციალისტურ ახალგაზრდათა ასოციაციის სამართალმემკვიდრის, პრეზიდენტი. [[2007]] წლის 20 მარტს მან დატოვა პარტია და შეუერთდა სოციალ-დემოკრატებს. 2010 წელს იგი დაინიშნა ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტად. ==ბიოგრაფია== როპი დაიბადა [[ლიუბლიანა]]ში. მან [[1984]] წელს დაამთავრა [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1991 წელს მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში სადისერტაციო ნაშრომით სახელმწიფო ხარჯებსა და ეკონომიკურ ზრდაზე. [[1985]] წლიდან [[1992]] წლამდე იყო სლოვენიის მაკროეკონომიკური ანალიზისა და განვითარების ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწე, სადაც ასევე ხელმძღვანელობდა სამუშაო ჯგუფებს ფისკალური ინფორმატიკისა და ეკონომიკურ ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების პროექტებისთვის და მუშაობდა სლოვენიის განვითარების პრობლემებზე. მას დაწერილი აქვს მრავალი სტატია ინვესტიციების, ბაზრისა და საბინაო თემების შესახებ. ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწისა და მთავრობის მრჩევლის რანგში, მან ჯერ კიდევ 1992 წელს დაიწყო მუშაობა პრივატიზაციისა და საკანონმდებლო ბაზის შემუშავების სფეროში. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 9ep58aevnpx7yila8mz1105rng7dop2 5563162 5563160 2026-10-22T01:56:56Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563162 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]] 2002 წლიდან 2004 წლამდე. 2005 წლამდე ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის, სლოვენიის სოციალისტურ ახალგაზრდათა ასოციაციის სამართალმემკვიდრის, პრეზიდენტი. [[2007]] წლის 20 მარტს მან დატოვა პარტია და შეუერთდა სოციალ-დემოკრატებს. 2010 წელს იგი დაინიშნა ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტად. ==ბიოგრაფია== როპი დაიბადა [[ლიუბლიანა]]ში. მან [[1984]] წელს დაამთავრა [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1991 წელს მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში სადისერტაციო ნაშრომით სახელმწიფო ხარჯებსა და ეკონომიკურ ზრდაზე. [[1985]] წლიდან [[1992]] წლამდე იყო სლოვენიის მაკროეკონომიკური ანალიზისა და განვითარების ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწე, სადაც ასევე ხელმძღვანელობდა სამუშაო ჯგუფებს ფისკალური ინფორმატიკისა და ეკონომიკურ ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების პროექტებისთვის და მუშაობდა სლოვენიის განვითარების პრობლემებზე. მას დაწერილი აქვს მრავალი სტატია ინვესტიციების, ბაზრისა და საბინაო თემების შესახებ. ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწისა და მთავრობის მრჩევლის რანგში, მან ჯერ კიდევ 1992 წელს დაიწყო მუშაობა პრივატიზაციისა და საკანონმდებლო ბაზის შემუშავების სფეროში. 1993 წელს იგი დაინიშნა ეკონომიკურ ურთიერთობათა და განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო მდივნად, სადაც ევალებოდა პრივატიზაციისა და რეგიონული განვითარების საკითხები. 1996 წლიდან 2000 წლამდე ეჭირა შრომის, ოჯახისა და სოციალურ საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] orvdzqvblr7dv02vc21jwjdfh7h60ra 5563165 5563162 2026-10-22T01:58:09Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563165 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]] 2002 წლიდან 2004 წლამდე. 2005 წლამდე ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის, სლოვენიის სოციალისტურ ახალგაზრდათა ასოციაციის სამართალმემკვიდრის, პრეზიდენტი. [[2007]] წლის 20 მარტს მან დატოვა პარტია და შეუერთდა სოციალ-დემოკრატებს. 2010 წელს იგი დაინიშნა ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტად. ==ბიოგრაფია== როპი დაიბადა [[ლიუბლიანა]]ში. მან [[1984]] წელს დაამთავრა [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1991 წელს მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში სადისერტაციო ნაშრომით სახელმწიფო ხარჯებსა და ეკონომიკურ ზრდაზე. [[1985]] წლიდან [[1992]] წლამდე იყო სლოვენიის მაკროეკონომიკური ანალიზისა და განვითარების ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწე, სადაც ასევე ხელმძღვანელობდა სამუშაო ჯგუფებს ფისკალური ინფორმატიკისა და ეკონომიკურ ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების პროექტებისთვის და მუშაობდა სლოვენიის განვითარების პრობლემებზე. მას დაწერილი აქვს მრავალი სტატია ინვესტიციების, ბაზრისა და საბინაო თემების შესახებ. ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწისა და მთავრობის მრჩევლის რანგში, მან ჯერ კიდევ 1992 წელს დაიწყო მუშაობა პრივატიზაციისა და საკანონმდებლო ბაზის შემუშავების სფეროში. [[1993]] წელს იგი დაინიშნა ეკონომიკურ ურთიერთობათა და განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო მდივნად, სადაც ევალებოდა პრივატიზაციისა და რეგიონული განვითარების საკითხები. 1996 წლიდან 2000 წლამდე ეჭირა შრომის, ოჯახისა და სოციალურ საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. [[2000]] წლის ბოლოს ჩატარებული ეროვნული ასამბლეის არჩევნების შემდეგ იგი დაინიშნა ფინანსთა მინისტრად.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/6-vlada-republike-slovenije-od-30-novembra-2000-do-19-decembra-2002/|title=6. Vlada Republike Slovenije (od 30. novembra 2000 do 19. decembra 2002) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ამ ფუნქციას იგი ასრულებდა 2002 წლის 19 დეკემბრამდე, სანამ პრემიერ-მინისტრად აირჩევდნენ. მას კონფლიქტი მოუვიდა პრეზიდენტ [[იანეს დრნოვშეკი|იანეს დრნოვშეკთან]], მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ერთი პარტიიდან იყვნენ. მისმა მთავრობამ წააგო 2004 წლის ოქტომბრის არჩევნები და მან პრემიერ-მინისტრის პოსტი 2004 წლის 9 ნოემბერს დათმო, როდესაც პრემიერად [[იანეზ იანშა]] აირჩიეს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] pb9iiedbyvv26lufrxu2y04wsdr3zma 5563166 5563165 2026-10-22T01:58:45Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563166 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]] 2002 წლიდან 2004 წლამდე. 2005 წლამდე ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის, სლოვენიის სოციალისტურ ახალგაზრდათა ასოციაციის სამართალმემკვიდრის, პრეზიდენტი. [[2007]] წლის 20 მარტს მან დატოვა პარტია და შეუერთდა სოციალ-დემოკრატებს. 2010 წელს იგი დაინიშნა ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტად. ==ბიოგრაფია== როპი დაიბადა [[ლიუბლიანა]]ში. მან [[1984]] წელს დაამთავრა [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1991 წელს მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში სადისერტაციო ნაშრომით სახელმწიფო ხარჯებსა და ეკონომიკურ ზრდაზე. [[1985]] წლიდან [[1992]] წლამდე იყო სლოვენიის მაკროეკონომიკური ანალიზისა და განვითარების ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწე, სადაც ასევე ხელმძღვანელობდა სამუშაო ჯგუფებს ფისკალური ინფორმატიკისა და ეკონომიკურ ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების პროექტებისთვის და მუშაობდა სლოვენიის განვითარების პრობლემებზე. მას დაწერილი აქვს მრავალი სტატია ინვესტიციების, ბაზრისა და საბინაო თემების შესახებ. ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწისა და მთავრობის მრჩევლის რანგში, მან ჯერ კიდევ 1992 წელს დაიწყო მუშაობა პრივატიზაციისა და საკანონმდებლო ბაზის შემუშავების სფეროში. [[1993]] წელს იგი დაინიშნა ეკონომიკურ ურთიერთობათა და განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო მდივნად, სადაც ევალებოდა პრივატიზაციისა და რეგიონული განვითარების საკითხები. 1996 წლიდან 2000 წლამდე ეჭირა შრომის, ოჯახისა და სოციალურ საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. [[2000]] წლის ბოლოს ჩატარებული ეროვნული ასამბლეის არჩევნების შემდეგ იგი დაინიშნა ფინანსთა მინისტრად.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/6-vlada-republike-slovenije-od-30-novembra-2000-do-19-decembra-2002/|title=6. Vlada Republike Slovenije (od 30. novembra 2000 do 19. decembra 2002) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ამ ფუნქციას იგი ასრულებდა 2002 წლის 19 დეკემბრამდე, სანამ პრემიერ-მინისტრად აირჩევდნენ. მას კონფლიქტი მოუვიდა პრეზიდენტ [[იანეს დრნოვშეკი|იანეს დრნოვშეკთან]], მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ერთი პარტიიდან იყვნენ. მისმა მთავრობამ წააგო 2004 წლის ოქტომბრის არჩევნები და მან პრემიერ-მინისტრის პოსტი 2004 წლის 9 ნოემბერს დათმო, როდესაც პრემიერად [[იანეზ იანშა]] აირჩიეს. იგი იყო სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის წევრი [[2010]] წლის აგვისტომდე, სანამ ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტი გახდებოდა. [[2026]] წელს მან ადგილობრივ არჩევნებში ლიუბლიანის მერობის კანდიდატად წარდგენის შესახებ განაცხადა.<ref>{{Cite web |title=Anton Rop bo kandidiral za župana Ljubljane {{!}} 24ur.com |url=https://www.24ur.com/novice/slovenija/anton-rop-bo-kandidiral-za-zupana-ljubljane.html |access-date=2026-09-02 |website=www.24ur.com |language=sl}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] tn6mkfgztpcke6ktaw6w7mgnzvqqd14 5563167 5563166 2026-10-22T01:59:06Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563167 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]] 2002 წლიდან 2004 წლამდე. 2005 წლამდე ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის, სლოვენიის სოციალისტურ ახალგაზრდათა ასოციაციის სამართალმემკვიდრის, პრეზიდენტი. [[2007]] წლის 20 მარტს მან დატოვა პარტია და შეუერთდა სოციალ-დემოკრატებს. 2010 წელს იგი დაინიშნა ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტად. ==ბიოგრაფია== როპი დაიბადა [[ლიუბლიანა]]ში. მან [[1984]] წელს დაამთავრა [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1991 წელს მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში სადისერტაციო ნაშრომით სახელმწიფო ხარჯებსა და ეკონომიკურ ზრდაზე. [[1985]] წლიდან [[1992]] წლამდე იყო სლოვენიის მაკროეკონომიკური ანალიზისა და განვითარების ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწე, სადაც ასევე ხელმძღვანელობდა სამუშაო ჯგუფებს ფისკალური ინფორმატიკისა და ეკონომიკურ ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების პროექტებისთვის და მუშაობდა სლოვენიის განვითარების პრობლემებზე. მას დაწერილი აქვს მრავალი სტატია ინვესტიციების, ბაზრისა და საბინაო თემების შესახებ. ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწისა და მთავრობის მრჩევლის რანგში, მან ჯერ კიდევ 1992 წელს დაიწყო მუშაობა პრივატიზაციისა და საკანონმდებლო ბაზის შემუშავების სფეროში. [[1993]] წელს იგი დაინიშნა ეკონომიკურ ურთიერთობათა და განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო მდივნად, სადაც ევალებოდა პრივატიზაციისა და რეგიონული განვითარების საკითხები. 1996 წლიდან 2000 წლამდე ეჭირა შრომის, ოჯახისა და სოციალურ საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. [[2000]] წლის ბოლოს ჩატარებული ეროვნული ასამბლეის არჩევნების შემდეგ იგი დაინიშნა ფინანსთა მინისტრად.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/6-vlada-republike-slovenije-od-30-novembra-2000-do-19-decembra-2002/|title=6. Vlada Republike Slovenije (od 30. novembra 2000 do 19. decembra 2002) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ამ ფუნქციას იგი ასრულებდა 2002 წლის 19 დეკემბრამდე, სანამ პრემიერ-მინისტრად აირჩევდნენ. მას კონფლიქტი მოუვიდა პრეზიდენტ [[იანეს დრნოვშეკი|იანეს დრნოვშეკთან]], მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ერთი პარტიიდან იყვნენ. მისმა მთავრობამ წააგო 2004 წლის ოქტომბრის არჩევნები და მან პრემიერ-მინისტრის პოსტი 2004 წლის 9 ნოემბერს დათმო, როდესაც პრემიერად [[იანეზ იანშა]] აირჩიეს. იგი იყო სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის წევრი [[2010]] წლის აგვისტომდე, სანამ ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტი გახდებოდა. [[2026]] წელს მან ადგილობრივ არჩევნებში ლიუბლიანის მერობის კანდიდატად წარდგენის შესახებ განაცხადა.<ref>{{Cite web |title=Anton Rop bo kandidiral za župana Ljubljane {{!}} 24ur.com |url=https://www.24ur.com/novice/slovenija/anton-rop-bo-kandidiral-za-zupana-ljubljane.html |access-date=2026-09-02 |website=www.24ur.com |language=sl}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.kpv.gov.si Official Website to The Prime Minister of the Slovenia Republic] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] apmcbv8fhu84jbwqry4qm474gh2iopv 5563168 5563167 2026-10-22T01:59:30Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563168 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ როპი''' (დ. [[27 დეკემბერი]], [[1960]]) — სლოვენი პოლიტიკოსი. [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]] 2002 წლიდან 2004 წლამდე. 2005 წლამდე ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის, სლოვენიის სოციალისტურ ახალგაზრდათა ასოციაციის სამართალმემკვიდრის, პრეზიდენტი. [[2007]] წლის 20 მარტს მან დატოვა პარტია და შეუერთდა სოციალ-დემოკრატებს. 2010 წელს იგი დაინიშნა ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტად. ==ბიოგრაფია== როპი დაიბადა [[ლიუბლიანა]]ში. მან [[1984]] წელს დაამთავრა [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1991 წელს მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში სადისერტაციო ნაშრომით სახელმწიფო ხარჯებსა და ეკონომიკურ ზრდაზე. [[1985]] წლიდან [[1992]] წლამდე იყო სლოვენიის მაკროეკონომიკური ანალიზისა და განვითარების ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწე, სადაც ასევე ხელმძღვანელობდა სამუშაო ჯგუფებს ფისკალური ინფორმატიკისა და ეკონომიკურ ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების პროექტებისთვის და მუშაობდა სლოვენიის განვითარების პრობლემებზე. მას დაწერილი აქვს მრავალი სტატია ინვესტიციების, ბაზრისა და საბინაო თემების შესახებ. ინსტიტუტის დირექტორის თანაშემწისა და მთავრობის მრჩევლის რანგში, მან ჯერ კიდევ 1992 წელს დაიწყო მუშაობა პრივატიზაციისა და საკანონმდებლო ბაზის შემუშავების სფეროში. [[1993]] წელს იგი დაინიშნა ეკონომიკურ ურთიერთობათა და განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო მდივნად, სადაც ევალებოდა პრივატიზაციისა და რეგიონული განვითარების საკითხები. 1996 წლიდან 2000 წლამდე ეჭირა შრომის, ოჯახისა და სოციალურ საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. [[2000]] წლის ბოლოს ჩატარებული ეროვნული ასამბლეის არჩევნების შემდეგ იგი დაინიშნა ფინანსთა მინისტრად.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.si/drzavni-organi/vlada/o-vladi/pretekle-vlade/6-vlada-republike-slovenije-od-30-novembra-2000-do-19-decembra-2002/|title=6. Vlada Republike Slovenije (od 30. novembra 2000 do 19. decembra 2002) &#124; GOV.SI|website=Portal GOV.SI}}</ref> ამ ფუნქციას იგი ასრულებდა 2002 წლის 19 დეკემბრამდე, სანამ პრემიერ-მინისტრად აირჩევდნენ. მას კონფლიქტი მოუვიდა პრეზიდენტ [[იანეს დრნოვშეკი|იანეს დრნოვშეკთან]], მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ერთი პარტიიდან იყვნენ. მისმა მთავრობამ წააგო 2004 წლის ოქტომბრის არჩევნები და მან პრემიერ-მინისტრის პოსტი 2004 წლის 9 ნოემბერს დათმო, როდესაც პრემიერად [[იანეზ იანშა]] აირჩიეს. იგი იყო სლოვენიის ეროვნული ასამბლეის წევრი [[2010]] წლის აგვისტომდე, სანამ ევროპის საინვესტიციო ბანკის ვიცე-პრეზიდენტი გახდებოდა. [[2026]] წელს მან ადგილობრივ არჩევნებში ლიუბლიანის მერობის კანდიდატად წარდგენის შესახებ განაცხადა.<ref>{{Cite web |title=Anton Rop bo kandidiral za župana Ljubljane {{!}} 24ur.com |url=https://www.24ur.com/novice/slovenija/anton-rop-bo-kandidiral-za-zupana-ljubljane.html |access-date=2026-09-02 |website=www.24ur.com |language=sl}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.kpv.gov.si Official Website to The Prime Minister of the Slovenia Republic] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:როპი, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:სლოვენიის ფინანსთა მინისტრები]] 25yykx820uijn3zjlxwmonwqw4yvd6l 1 921388 5563156 2026-10-22T01:54:13Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563156 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921389 5563169 2026-10-22T02:00:57Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] კატ... 5563169 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 5ws8m27fsnsgwx7h2ey9sdnpeitir1z 5563171 5563169 2026-10-22T02:02:12Z Jaba1977 3604 5563171 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — სლოვენი სამართლის პროფესორი და პოლიტიკოსი. იგი იყო [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]], რომელიც სათავეში ედგა მე-12 მთავრობას. მე-13 მთავრობაში იგი იკავებდა ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს. იგი არის [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს სამართლის ფაკულტეტის სამართლის თეორიისა და სოციოლოგიის კათედრის სრული პროფესორი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] bqp9zx1gdab6m1byj7uljowitkmge7y 5563172 5563171 2026-10-22T02:02:24Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563172 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — სლოვენი სამართლის პროფესორი და პოლიტიკოსი. იგი იყო [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]], რომელიც სათავეში ედგა მე-12 მთავრობას. მე-13 მთავრობაში იგი იკავებდა ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს. იგი არის [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს სამართლის ფაკულტეტის სამართლის თეორიისა და სოციოლოგიის კათედრის სრული პროფესორი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] qza5d6lxtkhzfps42ts7rdiyyue5ath 5563174 5563172 2026-10-22T02:04:29Z Jaba1977 3604 5563174 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — სლოვენი სამართლის პროფესორი და პოლიტიკოსი. იგი იყო [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]], რომელიც სათავეში ედგა მე-12 მთავრობას. მე-13 მთავრობაში იგი იკავებდა ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს. იგი არის [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს სამართლის ფაკულტეტის სამართლის თეორიისა და სოციოლოგიის კათედრის სრული პროფესორი. ==ბიოგრაფია== ცერარი დაიბადა [[1963]] წლის 25 აგვისტოს. სამართლის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მან მუშაობა დაიწყო ლიუბლიანის სამართლის ფაკულტეტზე. 1980-იანი წლების ბოლოს იგი აქტიურად მონაწილეობდა სლოვენიის დემოკრატიზაციისა და სახელმწიფო დამოუკიდებლობისაკენ მიმართულ სვლაში. [[1990]] და [[1991]] წლებში მან მონაწილეობა მიიღო სლოვენიის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებლობის შესახებ ძირითადი საკონსტიტუციო ქარტიისა და სლოვენიის რესპუბლიკის კონსტიტუციის შემუშავებაში. 1992 წლიდან 2014 წლამდე იგი იყო ლიუბლიანის უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის ლექტორი და სლოვენიის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეის გარე მრჩეველი საკონსტიტუციო და სხვა იურიდიულ საკითხებში. [[2008]] წელს, როგორც ფულბრაიტის სტიპენდიანტი, იგი კითხულობდა ლექციებს შედარებით საკონსტიტუციო სამართალში გოლდენ გეითის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლაში ([[სან-ფრანცისკო]]) და გადიოდა პოსტდოქტორანტურას [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტის]] სამართლის სკოლაში (ბერკლი). 2014 წელს პოლიტიკაში შესვლამდე იგი ცნობილი იყო როგორც იურისტი და ინტელექტუალი, რომელიც სპეციალიზდებოდა კონსტიტუციურობისა და სახელმწიფო ორგანოთა საქმიანობის კანონიერების განმარტებაში. იგი მხარს უჭერდა სამართლებრივ სახელმწიფოს, საკონსტიტუციო დემოკრატიას, სამართლებრივი კულტურის გაუმჯობესებასა და საზოგადოებაში უფრო მაღალ ეთიკურ სტანდარტებს. 2000–2018 წლების პერიოდში, Ius Software-ის პორტალის (iusinfo.si) მიერ ჩატარებულ ყოველწლიურ გამოკითხვებში, იგი 17-ჯერ მოხვდა ათ ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურისტს შორის, ხოლო 2011–2014 წლებში Tax Fin-Lex-ის პორტალის მომხმარებლებმა იგი ოთხჯერ აირჩიეს ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურიდიულ ექსპერტად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] 873ocwqoixgjdl1hgvo3unp2uxd3m5w 5563176 5563174 2026-10-22T02:06:03Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563176 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — სლოვენი სამართლის პროფესორი და პოლიტიკოსი. იგი იყო [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]], რომელიც სათავეში ედგა მე-12 მთავრობას. მე-13 მთავრობაში იგი იკავებდა ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს. იგი არის [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს სამართლის ფაკულტეტის სამართლის თეორიისა და სოციოლოგიის კათედრის სრული პროფესორი. ==ბიოგრაფია== ცერარი დაიბადა [[1963]] წლის 25 აგვისტოს. სამართლის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მან მუშაობა დაიწყო ლიუბლიანის სამართლის ფაკულტეტზე. 1980-იანი წლების ბოლოს იგი აქტიურად მონაწილეობდა სლოვენიის დემოკრატიზაციისა და სახელმწიფო დამოუკიდებლობისაკენ მიმართულ სვლაში. [[1990]] და [[1991]] წლებში მან მონაწილეობა მიიღო სლოვენიის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებლობის შესახებ ძირითადი საკონსტიტუციო ქარტიისა და სლოვენიის რესპუბლიკის კონსტიტუციის შემუშავებაში. 1992 წლიდან 2014 წლამდე იგი იყო ლიუბლიანის უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის ლექტორი და სლოვენიის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეის გარე მრჩეველი საკონსტიტუციო და სხვა იურიდიულ საკითხებში. [[2008]] წელს, როგორც ფულბრაიტის სტიპენდიანტი, იგი კითხულობდა ლექციებს შედარებით საკონსტიტუციო სამართალში გოლდენ გეითის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლაში ([[სან-ფრანცისკო]]) და გადიოდა პოსტდოქტორანტურას [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტის]] სამართლის სკოლაში (ბერკლი). 2014 წელს პოლიტიკაში შესვლამდე იგი ცნობილი იყო როგორც იურისტი და ინტელექტუალი, რომელიც სპეციალიზდებოდა კონსტიტუციურობისა და სახელმწიფო ორგანოთა საქმიანობის კანონიერების განმარტებაში. იგი მხარს უჭერდა სამართლებრივ სახელმწიფოს, საკონსტიტუციო დემოკრატიას, სამართლებრივი კულტურის გაუმჯობესებასა და საზოგადოებაში უფრო მაღალ ეთიკურ სტანდარტებს. 2000–2018 წლების პერიოდში, Ius Software-ის პორტალის (iusinfo.si) მიერ ჩატარებულ ყოველწლიურ გამოკითხვებში, იგი 17-ჯერ მოხვდა ათ ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურისტს შორის, ხოლო 2011–2014 წლებში Tax Fin-Lex-ის პორტალის მომხმარებლებმა იგი ოთხჯერ აირჩიეს ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურიდიულ ექსპერტად. ==პოლიტიკური კარიერა== [[2014]] წელს იგი შევიდა პოლიტიკაში, დააფუძნა „მირო ცერარის პარტია“ (SMC)[3] და მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ გაიმარჯვა საპარლამენტო არჩევნებში, აირჩიეს პრემიერ-მინისტრად. რამდენიმე კრიზისული წლის შემდეგ, მისმა კოალიციურმა მთავრობამ (2014–2018) შეძლო პოლიტიკური სიტუაციის სტაბილიზაცია და ქვეყნის გამოყვანა ფინანსურ-ეკონომიკური კრიზისიდან. მთავრობამ მოახდინა საჯარო ფინანსების კონსოლიდაცია, მიიღო სახელმწიფო აქტივების მართვის სტრატეგია და ეტაპობრივად უარი თქვა მკაცრი ეკონომიის ზომებზე. მთავრობამ ხელი შეუწყო სწრაფ ეკონომიკურ აღდგენასა და სტაბილურ ეკონომიკურ ზრდას და დაიწყო მეტი რესურსის გამოყოფა ყველა სოციალური სფეროსთვის. ამ და სხვა ზომებმა სლოვენიას საშუალება მისცა გამოსწორებულიყო ჭარბი მაკროეკონომიკური უბალანსობა, რაც [[2011]] წლის შემდეგ გრძელდებოდა. [[2015]] და [[2016]] წლებში, ადგილობრივ თემებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით, ცერარის მთავრობამ შეძლო სლოვენიის ტერიტორიაზე დაახლოებით ნახევარი მილიონი მიგრანტის ჰუმანური და უსაფრთხო მიღება და ტრანზიტი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] h6fjhgiaiq1t1m9tbb6dgsm9xzcytyy 5563177 5563176 2026-10-22T02:07:05Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5563177 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — სლოვენი სამართლის პროფესორი და პოლიტიკოსი. იგი იყო [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]], რომელიც სათავეში ედგა მე-12 მთავრობას. მე-13 მთავრობაში იგი იკავებდა ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს. იგი არის [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს სამართლის ფაკულტეტის სამართლის თეორიისა და სოციოლოგიის კათედრის სრული პროფესორი. ==ბიოგრაფია== ცერარი დაიბადა [[1963]] წლის 25 აგვისტოს. სამართლის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მან მუშაობა დაიწყო ლიუბლიანის სამართლის ფაკულტეტზე. 1980-იანი წლების ბოლოს იგი აქტიურად მონაწილეობდა სლოვენიის დემოკრატიზაციისა და სახელმწიფო დამოუკიდებლობისაკენ მიმართულ სვლაში. [[1990]] და [[1991]] წლებში მან მონაწილეობა მიიღო სლოვენიის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებლობის შესახებ ძირითადი საკონსტიტუციო ქარტიისა და სლოვენიის რესპუბლიკის კონსტიტუციის შემუშავებაში. 1992 წლიდან 2014 წლამდე იგი იყო ლიუბლიანის უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის ლექტორი და სლოვენიის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეის გარე მრჩეველი საკონსტიტუციო და სხვა იურიდიულ საკითხებში. [[2008]] წელს, როგორც ფულბრაიტის სტიპენდიანტი, იგი კითხულობდა ლექციებს შედარებით საკონსტიტუციო სამართალში გოლდენ გეითის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლაში ([[სან-ფრანცისკო]]) და გადიოდა პოსტდოქტორანტურას [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტის]] სამართლის სკოლაში (ბერკლი). 2014 წელს პოლიტიკაში შესვლამდე იგი ცნობილი იყო როგორც იურისტი და ინტელექტუალი, რომელიც სპეციალიზდებოდა კონსტიტუციურობისა და სახელმწიფო ორგანოთა საქმიანობის კანონიერების განმარტებაში. იგი მხარს უჭერდა სამართლებრივ სახელმწიფოს, საკონსტიტუციო დემოკრატიას, სამართლებრივი კულტურის გაუმჯობესებასა და საზოგადოებაში უფრო მაღალ ეთიკურ სტანდარტებს. 2000–2018 წლების პერიოდში, Ius Software-ის პორტალის (iusinfo.si) მიერ ჩატარებულ ყოველწლიურ გამოკითხვებში, იგი 17-ჯერ მოხვდა ათ ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურისტს შორის, ხოლო 2011–2014 წლებში Tax Fin-Lex-ის პორტალის მომხმარებლებმა იგი ოთხჯერ აირჩიეს ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურიდიულ ექსპერტად. ==პოლიტიკური კარიერა== [[2014]] წელს იგი შევიდა პოლიტიკაში, დააფუძნა „მირო ცერარის პარტია“ (SMC)[3] და მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ გაიმარჯვა საპარლამენტო არჩევნებში, აირჩიეს პრემიერ-მინისტრად. რამდენიმე კრიზისული წლის შემდეგ, მისმა კოალიციურმა მთავრობამ (2014–2018) შეძლო პოლიტიკური სიტუაციის სტაბილიზაცია და ქვეყნის გამოყვანა ფინანსურ-ეკონომიკური კრიზისიდან. მთავრობამ მოახდინა საჯარო ფინანსების კონსოლიდაცია, მიიღო სახელმწიფო აქტივების მართვის სტრატეგია და ეტაპობრივად უარი თქვა მკაცრი ეკონომიის ზომებზე. მთავრობამ ხელი შეუწყო სწრაფ ეკონომიკურ აღდგენასა და სტაბილურ ეკონომიკურ ზრდას და დაიწყო მეტი რესურსის გამოყოფა ყველა სოციალური სფეროსთვის. ამ და სხვა ზომებმა სლოვენიას საშუალება მისცა გამოსწორებულიყო ჭარბი მაკროეკონომიკური უბალანსობა, რაც [[2011]] წლის შემდეგ გრძელდებოდა. [[2015]] და [[2016]] წლებში, ადგილობრივ თემებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით, ცერარის მთავრობამ შეძლო სლოვენიის ტერიტორიაზე დაახლოებით ნახევარი მილიონი მიგრანტის ჰუმანური და უსაფრთხო მიღება და ტრანზიტი. [[2018]] წლიდან [[2020]] წლამდე ცერარი იყო სლოვენიის რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერი და საგარეო საქმეთა მინისტრი. დაბალანსებული საგარეო პოლიტიკისა და კეთილმეზობლური ურთიერთობების უზრუნველყოფით, მან გააძლიერა თანამშრომლობა [[ევროკავშირი]]ს ბირთვის ქვეყნებთან (განსაკუთრებული ურთიერთობებით [[ბენილუქსი|ბენილუქსსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებთან]]). იგი მხარს უჭერდა სლოვენიის უფრო დიდ გახსნილობას სამყაროსადმი. მის პრიორიტეტებს შორის იყო ეკონომიკური დიპლომატია, მდგრადი განვითარება, კანონის უზენაესობა, ადამიანის უფლებები, ჰუმანიტარული საქმიანობა და მულტილატერალიზმი. იგი დასავლეთ ბალკანეთში ევროკავშირის გაფართოების ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ევროპელი მხარდამჭერი იყო. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] 694bddcdzahy3z4ykl16osf9xnrhjk8 5563178 5563177 2026-10-22T02:08:00Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5563178 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მირო ცერარი''' (დ. [[25 აგვისტო]], [[1963]]) — სლოვენი სამართლის პროფესორი და პოლიტიკოსი. იგი იყო [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]], რომელიც სათავეში ედგა მე-12 მთავრობას. მე-13 მთავრობაში იგი იკავებდა ვიცე-პრემიერისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობებს. იგი არის [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს სამართლის ფაკულტეტის სამართლის თეორიისა და სოციოლოგიის კათედრის სრული პროფესორი. ==ბიოგრაფია== ცერარი დაიბადა [[1963]] წლის 25 აგვისტოს. სამართლის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მან მუშაობა დაიწყო ლიუბლიანის სამართლის ფაკულტეტზე. 1980-იანი წლების ბოლოს იგი აქტიურად მონაწილეობდა სლოვენიის დემოკრატიზაციისა და სახელმწიფო დამოუკიდებლობისაკენ მიმართულ სვლაში. [[1990]] და [[1991]] წლებში მან მონაწილეობა მიიღო სლოვენიის რესპუბლიკის სუვერენიტეტისა და დამოუკიდებლობის შესახებ ძირითადი საკონსტიტუციო ქარტიისა და სლოვენიის რესპუბლიკის კონსტიტუციის შემუშავებაში. 1992 წლიდან 2014 წლამდე იგი იყო ლიუბლიანის უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის ლექტორი და სლოვენიის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეის გარე მრჩეველი საკონსტიტუციო და სხვა იურიდიულ საკითხებში. [[2008]] წელს, როგორც ფულბრაიტის სტიპენდიანტი, იგი კითხულობდა ლექციებს შედარებით საკონსტიტუციო სამართალში გოლდენ გეითის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლაში ([[სან-ფრანცისკო]]) და გადიოდა პოსტდოქტორანტურას [[კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიის უნივერსიტეტის]] სამართლის სკოლაში (ბერკლი). 2014 წელს პოლიტიკაში შესვლამდე იგი ცნობილი იყო როგორც იურისტი და ინტელექტუალი, რომელიც სპეციალიზდებოდა კონსტიტუციურობისა და სახელმწიფო ორგანოთა საქმიანობის კანონიერების განმარტებაში. იგი მხარს უჭერდა სამართლებრივ სახელმწიფოს, საკონსტიტუციო დემოკრატიას, სამართლებრივი კულტურის გაუმჯობესებასა და საზოგადოებაში უფრო მაღალ ეთიკურ სტანდარტებს. 2000–2018 წლების პერიოდში, Ius Software-ის პორტალის (iusinfo.si) მიერ ჩატარებულ ყოველწლიურ გამოკითხვებში, იგი 17-ჯერ მოხვდა ათ ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურისტს შორის, ხოლო 2011–2014 წლებში Tax Fin-Lex-ის პორტალის მომხმარებლებმა იგი ოთხჯერ აირჩიეს ყველაზე გავლენიან სლოვენიელ იურიდიულ ექსპერტად. ==პოლიტიკური კარიერა== [[2014]] წელს იგი შევიდა პოლიტიკაში, დააფუძნა „მირო ცერარის პარტია“ (SMC)<ref>{{Cite web |last=Lukič |first=Luka |date=2014-06-02 |title=Cerar: Razdeljeno ljudstvo je šibko, kar vladajoči vedno izrabijo |url=https://www.rtvslo.si/slovenija/cerar-razdeljeno-ljudstvo-je-sibko-kar-vladajoci-vedno-izrabijo/338363 |access-date=2024-04-09 |website=rtvslo.si |language=sl}}</ref> და მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ გაიმარჯვა საპარლამენტო არჩევნებში, აირჩიეს პრემიერ-მინისტრად. რამდენიმე კრიზისული წლის შემდეგ, მისმა კოალიციურმა მთავრობამ (2014–2018) შეძლო პოლიტიკური სიტუაციის სტაბილიზაცია და ქვეყნის გამოყვანა ფინანსურ-ეკონომიკური კრიზისიდან. მთავრობამ მოახდინა საჯარო ფინანსების კონსოლიდაცია, მიიღო სახელმწიფო აქტივების მართვის სტრატეგია და ეტაპობრივად უარი თქვა მკაცრი ეკონომიის ზომებზე. მთავრობამ ხელი შეუწყო სწრაფ ეკონომიკურ აღდგენასა და სტაბილურ ეკონომიკურ ზრდას და დაიწყო მეტი რესურსის გამოყოფა ყველა სოციალური სფეროსთვის. ამ და სხვა ზომებმა სლოვენიას საშუალება მისცა გამოსწორებულიყო ჭარბი მაკროეკონომიკური უბალანსობა, რაც [[2011]] წლის შემდეგ გრძელდებოდა. [[2015]] და [[2016]] წლებში, ადგილობრივ თემებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით, ცერარის მთავრობამ შეძლო სლოვენიის ტერიტორიაზე დაახლოებით ნახევარი მილიონი მიგრანტის ჰუმანური და უსაფრთხო მიღება და ტრანზიტი. [[2018]] წლიდან [[2020]] წლამდე ცერარი იყო სლოვენიის რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერი და საგარეო საქმეთა მინისტრი. დაბალანსებული საგარეო პოლიტიკისა და კეთილმეზობლური ურთიერთობების უზრუნველყოფით, მან გააძლიერა თანამშრომლობა [[ევროკავშირი]]ს ბირთვის ქვეყნებთან (განსაკუთრებული ურთიერთობებით [[ბენილუქსი|ბენილუქსსა]] და [[ამერიკის შეერთებული შტატები|შეერთებულ შტატებთან]]). იგი მხარს უჭერდა სლოვენიის უფრო დიდ გახსნილობას სამყაროსადმი. მის პრიორიტეტებს შორის იყო ეკონომიკური დიპლომატია, მდგრადი განვითარება, კანონის უზენაესობა, ადამიანის უფლებები, ჰუმანიტარული საქმიანობა და მულტილატერალიზმი. იგი დასავლეთ ბალკანეთში ევროკავშირის გაფართოების ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ევროპელი მხარდამჭერი იყო. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ცერარი, მირო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:სლოვენიის საგარეო საქმეთა მინისტრები]] 0fgtb236jselrzzs96zby1r01wkqj16 1 921390 5563170 2026-10-22T02:01:35Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563170 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921391 5563181 2026-10-22T02:19:26Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]]... 5563181 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] nids2ctvldbonta5ubxczxqe9ifb0fa 5563183 5563181 2026-10-22T02:21:03Z Jaba1977 3604 5563183 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] aaa98m5s57qcx3v96ou4ca64i9wxw4j 5563184 5563183 2026-10-22T02:21:39Z Jaba1977 3604 5563184 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==ბიოგრაფია== ==პოლიტიკური კარიერა== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] s9yyyh2idi7hq0ukfck0rw4s0fql3i9 5563185 5563184 2026-10-22T02:22:12Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563185 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==ბიოგრაფია== გოლობმა ელექტროტექნიკის დოქტორის ხარისხი [[1994]] წელს ლიუბლიანის უნივერსიტეტში მოიპოვა და სწავლა გააგრძელა, როგორც ფულბრაიტის პოსტდოქტორანტმა მკვლევარმა შეერთებულ შტატებში, ატლანტის ჯორჯიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში.<ref>{{cite web |title=Assoc. Prof. Robert Golob, PhD. President of Management Board, GEN-I d.o.o. |url=https://lest.fe.uni-lj.si/alumni/prof-dr-robert-golob/ |website=University of Ljubljana Faculty of Engineering |access-date=27 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Preskočil razred, skočil na čelo države |url=https://www.primorske.si/slovenija/preskocil-razred-skocil-na-celo-drzave |access-date=27 April 2022 |work=Primorske novice |date=25 April 2022}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 6ze1048iwqg4kkvs69op3f7ji23xryt 5563186 5563185 2026-10-22T02:24:55Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5563186 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==ბიოგრაფია== გოლობმა ელექტროტექნიკის დოქტორის ხარისხი [[1994]] წელს ლიუბლიანის უნივერსიტეტში მოიპოვა და სწავლა გააგრძელა, როგორც ფულბრაიტის პოსტდოქტორანტმა მკვლევარმა შეერთებულ შტატებში, ატლანტის ჯორჯიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში.<ref>{{cite web |title=Assoc. Prof. Robert Golob, PhD. President of Management Board, GEN-I d.o.o. |url=https://lest.fe.uni-lj.si/alumni/prof-dr-robert-golob/ |website=University of Ljubljana Faculty of Engineering |access-date=27 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Preskočil razred, skočil na čelo države |url=https://www.primorske.si/slovenija/preskocil-razred-skocil-na-celo-drzave |access-date=27 April 2022 |work=Primorske novice |date=25 April 2022}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== [[1999]] წლის მაისიდან [[2000]] წლის ივნისამდე გოლობი იყო ეკონომიკურ საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი პრემიერ-მინისტრ [[იანეს დრნოვშეკი]]ს მთავრობაში. 2002 წელს იგი აირჩიეს ნოვა-გორიცის საქალაქო საბჭოში, სადაც 2022 წლამდე მოღვაწეობდა.[11] 2011 წელს გოლობი შეუერთდა პარტია „პოზიტიურ სლოვენიას“, რომელიც ლიუბლიანის მერმა ზორან იანკოვიჩმა დააფუძნა.[12] 2013–2014 წლებში, პარტიის დამფუძნებელ ზორან იანკოვიჩსა და პრემიერ-მინისტრ [[ალენკა ბრატუშეკი|ალენკა ბრატუშეკს]] შორის წარმოქმნილი დაძაბულობის ფონზე, გოლობმა მედიატორის როლი შეასრულა ამ ორ ფრაქციას შორის.[13] 2014 წლის მაისში, ორ ფრაქციას შორის საბოლოო განხეთქილების შემდეგ, იგი შეუერთდა გამოყოფილ „ალენკა ბრატუშეკის პარტიას“ (SAB) და გახდა მისი ერთ-ერთი ვიცე-პრეზიდენტი.[14] [[2014]] წლის შემდგომ არჩევნებში SAB-ის სუსტი შედეგის შემდეგ, მან თავი დაანება ეროვნული დონის პოლიტიკას და აქტიური დარჩა მხოლოდ ადგილობრივ დონეზე, თავის მუნიციპალიტეტ [[ნოვა-გორიცა]]ში. სხვა საქმიანობებთან ერთად, 2010 წლიდან 2014 წლამდე იგი თავმჯდომარეობდა კრომბერკ-ლოკეს სამეზობლო ასამბლეას და მისი წევრი 2022 წლამდე დარჩა.[15] 2021 წელს გოლობმა გადაწყვიტა, კვლავ აქტიური როლი ეთამაშა ეროვნულ პოლიტიკაში, მას შემდეგ, რაც კომპანია „GEN-I“-ის თავმჯდომარის პოსტზე მისი უფლებამოსილების ვადა არ გაგრძელდა. ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 4njy92rwsr1ez9xmi49jzdj98slg7ct 5563187 5563186 2026-10-22T02:26:57Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5563187 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==ბიოგრაფია== გოლობმა ელექტროტექნიკის დოქტორის ხარისხი [[1994]] წელს ლიუბლიანის უნივერსიტეტში მოიპოვა და სწავლა გააგრძელა, როგორც ფულბრაიტის პოსტდოქტორანტმა მკვლევარმა შეერთებულ შტატებში, ატლანტის ჯორჯიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში.<ref>{{cite web |title=Assoc. Prof. Robert Golob, PhD. President of Management Board, GEN-I d.o.o. |url=https://lest.fe.uni-lj.si/alumni/prof-dr-robert-golob/ |website=University of Ljubljana Faculty of Engineering |access-date=27 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Preskočil razred, skočil na čelo države |url=https://www.primorske.si/slovenija/preskocil-razred-skocil-na-celo-drzave |access-date=27 April 2022 |work=Primorske novice |date=25 April 2022}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== [[1999]] წლის მაისიდან [[2000]] წლის ივნისამდე გოლობი იყო ეკონომიკურ საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი პრემიერ-მინისტრ [[იანეს დრნოვშეკი]]ს მთავრობაში. 2002 წელს იგი აირჩიეს ნოვა-გორიცის საქალაქო საბჭოში, სადაც 2022 წლამდე მოღვაწეობდა.<ref>{{Cite web | url=https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | title=Ekipa | publisher=listarobertagoloba.si | accessdate=31 May 2022 | archive-date=12 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220812050848/https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გოლობი შეუერთდა პარტია „პოზიტიურ სლოვენიას“, რომელიც ლიუბლიანის მერმა ზორან იანკოვიჩმა დააფუძნა.<ref>{{Cite web|url=https://n1info.si/novice/slovenija/jankovic-robertu-golobu-sem-pripravljen-odstopiti-pozitivno-slovenijo/|title=Janković za N1: Robertu Golobu sem pripravljen odstopiti Pozitivno Slovenijo|date=9 December 2021}}</ref> 2013–2014 წლებში, პარტიის დამფუძნებელ ზორან იანკოვიჩსა და პრემიერ-მინისტრ [[ალენკა ბრატუშეკი|ალენკა ბრატუშეკს]] შორის წარმოქმნილი დაძაბულობის ფონზე, გოლობმა მედიატორის როლი შეასრულა ამ ორ ფრაქციას შორის.<ref>{{Cite web | url=https://old.delo.si/novice/politika/pozitivna-slovenija-zacasno-premirje.html | title=Pozitivna Slovenija: Začasno premirje | date=4 October 2013 }}</ref> 2014 წლის მაისში, ორ ფრაქციას შორის საბოლოო განხეთქილების შემდეგ, იგი შეუერთდა გამოყოფილ „ალენკა ბრატუშეკის პარტიას“ (SAB) და გახდა მისი ერთ-ერთი ვიცე-პრეზიდენტი.<ref>{{Cite web|url=https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|title=Poslovno poročilo – stranka Zavezništvo Alenke Bratušek za leto 2014|lang=sl|date=April 2022|access-date=7 April 2022|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513120131/https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის შემდგომ არჩევნებში SAB-ის სუსტი შედეგის შემდეგ, მან თავი დაანება ეროვნული დონის პოლიტიკას და აქტიური დარჩა მხოლოდ ადგილობრივ დონეზე, თავის მუნიციპალიტეტ [[ნოვა-გორიცა]]ში. სხვა საქმიანობებთან ერთად, 2010 წლიდან 2014 წლამდე იგი თავმჯდომარეობდა კრომბერკ-ლოკეს სამეზობლო ასამბლეას და მისი წევრი 2022 წლამდე დარჩა.<ref>{{Cite web | url=https://www.nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | title=Kromberk - Loke - Krajevne skupnosti - O mestni občini | access-date=26 April 2022 | archive-date=18 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210418145219/https://nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | url-status=dead }}</ref> [[2021]] წელს გოლობმა გადაწყვიტა, კვლავ აქტიური როლი ეთამაშა ეროვნულ პოლიტიკაში, მას შემდეგ, რაც კომპანია „GEN-I“-ის თავმჯდომარის პოსტზე მისი უფლებამოსილების ვადა არ გაგრძელდა. ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] noe11117exga0i94jxn8d6q9n0pg82r 5563189 5563187 2026-10-22T02:29:06Z Jaba1977 3604 /* პრემიერ-მინისტრი */ 5563189 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==ბიოგრაფია== გოლობმა ელექტროტექნიკის დოქტორის ხარისხი [[1994]] წელს ლიუბლიანის უნივერსიტეტში მოიპოვა და სწავლა გააგრძელა, როგორც ფულბრაიტის პოსტდოქტორანტმა მკვლევარმა შეერთებულ შტატებში, ატლანტის ჯორჯიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში.<ref>{{cite web |title=Assoc. Prof. Robert Golob, PhD. President of Management Board, GEN-I d.o.o. |url=https://lest.fe.uni-lj.si/alumni/prof-dr-robert-golob/ |website=University of Ljubljana Faculty of Engineering |access-date=27 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Preskočil razred, skočil na čelo države |url=https://www.primorske.si/slovenija/preskocil-razred-skocil-na-celo-drzave |access-date=27 April 2022 |work=Primorske novice |date=25 April 2022}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== [[1999]] წლის მაისიდან [[2000]] წლის ივნისამდე გოლობი იყო ეკონომიკურ საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი პრემიერ-მინისტრ [[იანეს დრნოვშეკი]]ს მთავრობაში. 2002 წელს იგი აირჩიეს ნოვა-გორიცის საქალაქო საბჭოში, სადაც 2022 წლამდე მოღვაწეობდა.<ref>{{Cite web | url=https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | title=Ekipa | publisher=listarobertagoloba.si | accessdate=31 May 2022 | archive-date=12 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220812050848/https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გოლობი შეუერთდა პარტია „პოზიტიურ სლოვენიას“, რომელიც ლიუბლიანის მერმა ზორან იანკოვიჩმა დააფუძნა.<ref>{{Cite web|url=https://n1info.si/novice/slovenija/jankovic-robertu-golobu-sem-pripravljen-odstopiti-pozitivno-slovenijo/|title=Janković za N1: Robertu Golobu sem pripravljen odstopiti Pozitivno Slovenijo|date=9 December 2021}}</ref> 2013–2014 წლებში, პარტიის დამფუძნებელ ზორან იანკოვიჩსა და პრემიერ-მინისტრ [[ალენკა ბრატუშეკი|ალენკა ბრატუშეკს]] შორის წარმოქმნილი დაძაბულობის ფონზე, გოლობმა მედიატორის როლი შეასრულა ამ ორ ფრაქციას შორის.<ref>{{Cite web | url=https://old.delo.si/novice/politika/pozitivna-slovenija-zacasno-premirje.html | title=Pozitivna Slovenija: Začasno premirje | date=4 October 2013 }}</ref> 2014 წლის მაისში, ორ ფრაქციას შორის საბოლოო განხეთქილების შემდეგ, იგი შეუერთდა გამოყოფილ „ალენკა ბრატუშეკის პარტიას“ (SAB) და გახდა მისი ერთ-ერთი ვიცე-პრეზიდენტი.<ref>{{Cite web|url=https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|title=Poslovno poročilo – stranka Zavezništvo Alenke Bratušek za leto 2014|lang=sl|date=April 2022|access-date=7 April 2022|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513120131/https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის შემდგომ არჩევნებში SAB-ის სუსტი შედეგის შემდეგ, მან თავი დაანება ეროვნული დონის პოლიტიკას და აქტიური დარჩა მხოლოდ ადგილობრივ დონეზე, თავის მუნიციპალიტეტ [[ნოვა-გორიცა]]ში. სხვა საქმიანობებთან ერთად, 2010 წლიდან 2014 წლამდე იგი თავმჯდომარეობდა კრომბერკ-ლოკეს სამეზობლო ასამბლეას და მისი წევრი 2022 წლამდე დარჩა.<ref>{{Cite web | url=https://www.nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | title=Kromberk - Loke - Krajevne skupnosti - O mestni občini | access-date=26 April 2022 | archive-date=18 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210418145219/https://nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | url-status=dead }}</ref> [[2021]] წელს გოლობმა გადაწყვიტა, კვლავ აქტიური როლი ეთამაშა ეროვნულ პოლიტიკაში, მას შემდეგ, რაც კომპანია „GEN-I“-ის თავმჯდომარის პოსტზე მისი უფლებამოსილების ვადა არ გაგრძელდა. ==პრემიერ-მინისტრი== [[2022]] წლის იანვარში გოლობი გაწევრიანდა მცირე საპარლამენტო გარეთა პარტია „მწვანე მოქმედებებში“ და მას „თავისუფლების მოძრაობა“ უწოდა.<ref>{{Cite web|url=https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-new-head-of-renamed-green-party/|title=Robert Golob elected new head of renamed green party|work=The Slovenia Times|date=26 January 2022|access-date=7 April 2022|archive-date=26 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126221742/https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-new-head-of-renamed-green-party/|url-status=dead}}</ref> 2022 წლის 24 აპრილს, სლოვენიის 2022 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, „თავისუფლების მოძრაობამ“ 90-ადგილიან ეროვნულ ასამბლეაში 41 ადგილი მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=Po 99 odstotkih preštetih glasov zmaga Gibanja Svoboda, v DZ-ju le pet strank |url=https://www.rtvslo.si/slovenija/parlamentarne-volitve-2022/po-99-odstotkih-prestetih-glasov-zmaga-gibanja-svoboda-v-dz-ju-le-pet-strank/621056 |access-date=24 April 2022 |website=RTVSLO.si |language=sl}}</ref> გოლობმა მთავრობა „სოციალ-დემოკრატებთან“, სხვა ცენტრისტულ-მემარცხენე პარტიასთან და „მემარცხენეებთან“ გაერთიანებით ჩამოაყალიბა, რამაც საკანონმდებლო ორგანოში უმრავლესობა მისცა.<ref>{{Cite web |date=24 April 2022 |title=Janez Janša suffers heavy defeat as newcomer party wins Slovenian election |url=https://www.politico.eu/article/janez-jansa-suffers-heavy-defeat-as-newcomer-party-wins-slovenian-election/ |access-date=25 April 2022 |website=POLITICO |language=en-US}}</ref> 2022 წლის 25 მაისს ეროვნულმა ასამბლეამ გოლობი სლოვენიის პრემიერ-მინისტრად დანიშნა.<ref name="Golob PM">{{cite news |date=25 May 2022 |title=Robert Golob elected prime minister |publisher=sta.si |agency=The Slovenian Press Agency (STA) |url=https://english.sta.si/3041746/robert-golob-elected-prime-minister}}</ref> გოლობის ხელმძღვანელობით მოქმედმა მთავრობამ 2022 წლის ოქტომბერში დაამტკიცა ოჯახის ახალი კოდექსი, სლოვენიის საკონსტიტუციო სასამართლოს იმ გადაწყვეტილების შესაბამისად, რომლითაც აიკრძალა ერთსქესიანთა ქორწინების აკრძალვები. ამან სლოვენიაში ერთსქესიანთა ქორწინება დააკანონა.<ref>{{Cite web |title=Slovenia introduces marriage equality |url=https://www.dw.com/en/slovenia-introduces-marriage-equality/a-63775475 |access-date=2026-03-23 |website=dw.com |language=en}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] eos7fthzw0u2hcos8mzo1myzr8u1erf 5563192 5563189 2026-10-22T02:31:23Z Jaba1977 3604 /* პრემიერ-მინისტრი */ 5563192 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==ბიოგრაფია== გოლობმა ელექტროტექნიკის დოქტორის ხარისხი [[1994]] წელს ლიუბლიანის უნივერსიტეტში მოიპოვა და სწავლა გააგრძელა, როგორც ფულბრაიტის პოსტდოქტორანტმა მკვლევარმა შეერთებულ შტატებში, ატლანტის ჯორჯიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში.<ref>{{cite web |title=Assoc. Prof. Robert Golob, PhD. President of Management Board, GEN-I d.o.o. |url=https://lest.fe.uni-lj.si/alumni/prof-dr-robert-golob/ |website=University of Ljubljana Faculty of Engineering |access-date=27 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Preskočil razred, skočil na čelo države |url=https://www.primorske.si/slovenija/preskocil-razred-skocil-na-celo-drzave |access-date=27 April 2022 |work=Primorske novice |date=25 April 2022}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== [[1999]] წლის მაისიდან [[2000]] წლის ივნისამდე გოლობი იყო ეკონომიკურ საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი პრემიერ-მინისტრ [[იანეს დრნოვშეკი]]ს მთავრობაში. 2002 წელს იგი აირჩიეს ნოვა-გორიცის საქალაქო საბჭოში, სადაც 2022 წლამდე მოღვაწეობდა.<ref>{{Cite web | url=https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | title=Ekipa | publisher=listarobertagoloba.si | accessdate=31 May 2022 | archive-date=12 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220812050848/https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გოლობი შეუერთდა პარტია „პოზიტიურ სლოვენიას“, რომელიც ლიუბლიანის მერმა ზორან იანკოვიჩმა დააფუძნა.<ref>{{Cite web|url=https://n1info.si/novice/slovenija/jankovic-robertu-golobu-sem-pripravljen-odstopiti-pozitivno-slovenijo/|title=Janković za N1: Robertu Golobu sem pripravljen odstopiti Pozitivno Slovenijo|date=9 December 2021}}</ref> 2013–2014 წლებში, პარტიის დამფუძნებელ ზორან იანკოვიჩსა და პრემიერ-მინისტრ [[ალენკა ბრატუშეკი|ალენკა ბრატუშეკს]] შორის წარმოქმნილი დაძაბულობის ფონზე, გოლობმა მედიატორის როლი შეასრულა ამ ორ ფრაქციას შორის.<ref>{{Cite web | url=https://old.delo.si/novice/politika/pozitivna-slovenija-zacasno-premirje.html | title=Pozitivna Slovenija: Začasno premirje | date=4 October 2013 }}</ref> 2014 წლის მაისში, ორ ფრაქციას შორის საბოლოო განხეთქილების შემდეგ, იგი შეუერთდა გამოყოფილ „ალენკა ბრატუშეკის პარტიას“ (SAB) და გახდა მისი ერთ-ერთი ვიცე-პრეზიდენტი.<ref>{{Cite web|url=https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|title=Poslovno poročilo – stranka Zavezništvo Alenke Bratušek za leto 2014|lang=sl|date=April 2022|access-date=7 April 2022|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513120131/https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის შემდგომ არჩევნებში SAB-ის სუსტი შედეგის შემდეგ, მან თავი დაანება ეროვნული დონის პოლიტიკას და აქტიური დარჩა მხოლოდ ადგილობრივ დონეზე, თავის მუნიციპალიტეტ [[ნოვა-გორიცა]]ში. სხვა საქმიანობებთან ერთად, 2010 წლიდან 2014 წლამდე იგი თავმჯდომარეობდა კრომბერკ-ლოკეს სამეზობლო ასამბლეას და მისი წევრი 2022 წლამდე დარჩა.<ref>{{Cite web | url=https://www.nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | title=Kromberk - Loke - Krajevne skupnosti - O mestni občini | access-date=26 April 2022 | archive-date=18 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210418145219/https://nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | url-status=dead }}</ref> [[2021]] წელს გოლობმა გადაწყვიტა, კვლავ აქტიური როლი ეთამაშა ეროვნულ პოლიტიკაში, მას შემდეგ, რაც კომპანია „GEN-I“-ის თავმჯდომარის პოსტზე მისი უფლებამოსილების ვადა არ გაგრძელდა. ==პრემიერ-მინისტრი== [[2022]] წლის იანვარში გოლობი გაწევრიანდა მცირე საპარლამენტო გარეთა პარტია „მწვანე მოქმედებებში“ და მას „თავისუფლების მოძრაობა“ უწოდა.<ref>{{Cite web|url=https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-new-head-of-renamed-green-party/|title=Robert Golob elected new head of renamed green party|work=The Slovenia Times|date=26 January 2022|access-date=7 April 2022|archive-date=26 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126221742/https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-new-head-of-renamed-green-party/|url-status=dead}}</ref> 2022 წლის 24 აპრილს, სლოვენიის 2022 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, „თავისუფლების მოძრაობამ“ 90-ადგილიან ეროვნულ ასამბლეაში 41 ადგილი მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=Po 99 odstotkih preštetih glasov zmaga Gibanja Svoboda, v DZ-ju le pet strank |url=https://www.rtvslo.si/slovenija/parlamentarne-volitve-2022/po-99-odstotkih-prestetih-glasov-zmaga-gibanja-svoboda-v-dz-ju-le-pet-strank/621056 |access-date=24 April 2022 |website=RTVSLO.si |language=sl}}</ref> გოლობმა მთავრობა „სოციალ-დემოკრატებთან“, სხვა ცენტრისტულ-მემარცხენე პარტიასთან და „მემარცხენეებთან“ გაერთიანებით ჩამოაყალიბა, რამაც საკანონმდებლო ორგანოში უმრავლესობა მისცა.<ref>{{Cite web |date=24 April 2022 |title=Janez Janša suffers heavy defeat as newcomer party wins Slovenian election |url=https://www.politico.eu/article/janez-jansa-suffers-heavy-defeat-as-newcomer-party-wins-slovenian-election/ |access-date=25 April 2022 |website=POLITICO |language=en-US}}</ref> 2022 წლის 25 მაისს ეროვნულმა ასამბლეამ გოლობი სლოვენიის პრემიერ-მინისტრად დანიშნა.<ref name="Golob PM">{{cite news |date=25 May 2022 |title=Robert Golob elected prime minister |publisher=sta.si |agency=The Slovenian Press Agency (STA) |url=https://english.sta.si/3041746/robert-golob-elected-prime-minister}}</ref> გოლობის ხელმძღვანელობით მოქმედმა მთავრობამ 2022 წლის ოქტომბერში დაამტკიცა ოჯახის ახალი კოდექსი, სლოვენიის საკონსტიტუციო სასამართლოს იმ გადაწყვეტილების შესაბამისად, რომლითაც აიკრძალა ერთსქესიანთა ქორწინების აკრძალვები. ამან სლოვენიაში ერთსქესიანთა ქორწინება დააკანონა.<ref>{{Cite web |title=Slovenia introduces marriage equality |url=https://www.dw.com/en/slovenia-introduces-marriage-equality/a-63775475 |access-date=2026-03-23 |website=dw.com |language=en}}</ref> ===საგარეო პოლიტიკა=== ===ნატო==== [[ნატო]]ს გენერალურმა მდივანმა [[მარკ რუტე]]მ 2026 წლის მაისის ბოლოს წერილი გაუგზავნა პრემიერ-მინისტრ გოლობს. მასში მან სლოვენია ალიანსის ძირის გამოთხრასა და თავდაცვის ხარჯების შესახებ მონაცემების მანიპულირებაში დასდო ბრალი, იმ დროს, როდესაც მოკავშირეები შეთანხმდნენ, რომ ეს მაჩვენებელი მშპ-ს მინიმუმ ორ პროცენტამდე გაზრდიდა.<ref>{{Cite web |title=STA: Rutte warns Slovenia's core defence spending insufficient |url=https://english.sta.si/3560788/rutte-warns-slovenias-core-defence-spending-insufficient |access-date=2026-06-24 |website=english.sta.si}}</ref> იმ პერიოდში სლოვენია ასევე ცდილობდა ამ მიზნის მიღწევას ისეთი ინვესტიციებით, რომლებიც თავდაცვის ხარჯებში არ შედიოდა.<ref>{{cite web|accessdate=2026-06-24 |date=2026-05-28 |language=sl |title=Rutte pisal Golobu in ga obtožil manipuliranja s številkami glede izdatkov za obrambo |url=https://www.dnevnik.si/novice/slovenija/rutte-pisal-golobu-in-ga-obtozil-manipuliranja-s-stevilkami-glede-izdatkov-za-obrambo-2805434/ |website=www.dnevnik.si}}</ref> ამ ინვესტიციების გარეშე, სლოვენია თავდაცვისთვის მშპ-ის მხოლოდ დაახლოებით 1,6 პროცენტს გამოყოფდა, რაც ნატოს მოთხოვნებზე დაახლოებით 300 მილიონი ევროთი ნაკლები იყო.<ref name=":22">{{cite web|accessdate=2026-06-24 |language=sl |title=Rutte okrcal Slovenijo: Spodkopavate našo kolektivno varnost {{!}} 24ur.com |url=https://www.24ur.com/novice/slovenija/rutte-slovenski-obrambni-izdatki-nizji-za-300-milijonov-evrov.html |website=www.24ur.com}}</ref><ref>{{cite web|accessdate=2026-06-24 |first=P. |language=sl |last=J |title=Rutte: Slovenija ne izpolnjuje cilja dveh odstotkov BDP-ja za obrambo |url=https://www.rtvslo.si/slovenija/rutte-slovenija-ne-izpolnjuje-cilja-dveh-odstotkov-bdp-ja-za-obrambo/785653 |website=rtvslo.si}}</ref> პრემიერ-მინისტრის ოფისმა ამაზე უპასუხა, რომ ისინი მხარს უჭერდნენ „უსაფრთხოების უფრო ფართო გაგებას“ და რომ მშპ-ის ორი პროცენტი იმ დროისთვის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო.<ref name=":22" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 3kmusa1pwcxs3hv9zyvl9skneyyczu2 5563193 5563192 2026-10-22T02:31:31Z Jaba1977 3604 /* ნატო= */ 5563193 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''რობერტ გოლობი''' (დ. [[23 იანვარი]], [[1967]])<ref>{{Cite web |publisher=IZUM-Institut informacijskih znanosti Maribor |title=CONOR.SI – normativna datoteka osebnih in korporativnih imen :: COBISS+ |url=https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/3449443 |access-date=2022-05-26 |website=plus.cobiss.net |language=sl}}</ref> — სლოვენიელი ბიზნესმენი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 2022 წლიდან 2026 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო 2022 წლიდან პარტია „თავისუფლების მოძრაობის“ ლიდერია.<ref name="Golob PM" /> ==ბიოგრაფია== გოლობმა ელექტროტექნიკის დოქტორის ხარისხი [[1994]] წელს ლიუბლიანის უნივერსიტეტში მოიპოვა და სწავლა გააგრძელა, როგორც ფულბრაიტის პოსტდოქტორანტმა მკვლევარმა შეერთებულ შტატებში, ატლანტის ჯორჯიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში.<ref>{{cite web |title=Assoc. Prof. Robert Golob, PhD. President of Management Board, GEN-I d.o.o. |url=https://lest.fe.uni-lj.si/alumni/prof-dr-robert-golob/ |website=University of Ljubljana Faculty of Engineering |access-date=27 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Preskočil razred, skočil na čelo države |url=https://www.primorske.si/slovenija/preskocil-razred-skocil-na-celo-drzave |access-date=27 April 2022 |work=Primorske novice |date=25 April 2022}}</ref> ==პოლიტიკური კარიერა== [[1999]] წლის მაისიდან [[2000]] წლის ივნისამდე გოლობი იყო ეკონომიკურ საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი პრემიერ-მინისტრ [[იანეს დრნოვშეკი]]ს მთავრობაში. 2002 წელს იგი აირჩიეს ნოვა-გორიცის საქალაქო საბჭოში, სადაც 2022 წლამდე მოღვაწეობდა.<ref>{{Cite web | url=https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | title=Ekipa | publisher=listarobertagoloba.si | accessdate=31 May 2022 | archive-date=12 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220812050848/https://listarobertagoloba.si/ekipa/ | url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გოლობი შეუერთდა პარტია „პოზიტიურ სლოვენიას“, რომელიც ლიუბლიანის მერმა ზორან იანკოვიჩმა დააფუძნა.<ref>{{Cite web|url=https://n1info.si/novice/slovenija/jankovic-robertu-golobu-sem-pripravljen-odstopiti-pozitivno-slovenijo/|title=Janković za N1: Robertu Golobu sem pripravljen odstopiti Pozitivno Slovenijo|date=9 December 2021}}</ref> 2013–2014 წლებში, პარტიის დამფუძნებელ ზორან იანკოვიჩსა და პრემიერ-მინისტრ [[ალენკა ბრატუშეკი|ალენკა ბრატუშეკს]] შორის წარმოქმნილი დაძაბულობის ფონზე, გოლობმა მედიატორის როლი შეასრულა ამ ორ ფრაქციას შორის.<ref>{{Cite web | url=https://old.delo.si/novice/politika/pozitivna-slovenija-zacasno-premirje.html | title=Pozitivna Slovenija: Začasno premirje | date=4 October 2013 }}</ref> 2014 წლის მაისში, ორ ფრაქციას შორის საბოლოო განხეთქილების შემდეგ, იგი შეუერთდა გამოყოფილ „ალენკა ბრატუშეკის პარტიას“ (SAB) და გახდა მისი ერთ-ერთი ვიცე-პრეზიდენტი.<ref>{{Cite web|url=https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|title=Poslovno poročilo – stranka Zavezništvo Alenke Bratušek za leto 2014|lang=sl|date=April 2022|access-date=7 April 2022|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513120131/https://sab.si/wp-content/uploads/2021/04/Poslovno-porocilo-ZaAB-2014-koncno.pdf|url-status=dead}}</ref> [[2014]] წლის შემდგომ არჩევნებში SAB-ის სუსტი შედეგის შემდეგ, მან თავი დაანება ეროვნული დონის პოლიტიკას და აქტიური დარჩა მხოლოდ ადგილობრივ დონეზე, თავის მუნიციპალიტეტ [[ნოვა-გორიცა]]ში. სხვა საქმიანობებთან ერთად, 2010 წლიდან 2014 წლამდე იგი თავმჯდომარეობდა კრომბერკ-ლოკეს სამეზობლო ასამბლეას და მისი წევრი 2022 წლამდე დარჩა.<ref>{{Cite web | url=https://www.nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | title=Kromberk - Loke - Krajevne skupnosti - O mestni občini | access-date=26 April 2022 | archive-date=18 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210418145219/https://nova-gorica.si/o-mestni-obcini/krajevne-skupnosti/kromberk---loke/ | url-status=dead }}</ref> [[2021]] წელს გოლობმა გადაწყვიტა, კვლავ აქტიური როლი ეთამაშა ეროვნულ პოლიტიკაში, მას შემდეგ, რაც კომპანია „GEN-I“-ის თავმჯდომარის პოსტზე მისი უფლებამოსილების ვადა არ გაგრძელდა. ==პრემიერ-მინისტრი== [[2022]] წლის იანვარში გოლობი გაწევრიანდა მცირე საპარლამენტო გარეთა პარტია „მწვანე მოქმედებებში“ და მას „თავისუფლების მოძრაობა“ უწოდა.<ref>{{Cite web|url=https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-new-head-of-renamed-green-party/|title=Robert Golob elected new head of renamed green party|work=The Slovenia Times|date=26 January 2022|access-date=7 April 2022|archive-date=26 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126221742/https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-new-head-of-renamed-green-party/|url-status=dead}}</ref> 2022 წლის 24 აპრილს, სლოვენიის 2022 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, „თავისუფლების მოძრაობამ“ 90-ადგილიან ეროვნულ ასამბლეაში 41 ადგილი მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=Po 99 odstotkih preštetih glasov zmaga Gibanja Svoboda, v DZ-ju le pet strank |url=https://www.rtvslo.si/slovenija/parlamentarne-volitve-2022/po-99-odstotkih-prestetih-glasov-zmaga-gibanja-svoboda-v-dz-ju-le-pet-strank/621056 |access-date=24 April 2022 |website=RTVSLO.si |language=sl}}</ref> გოლობმა მთავრობა „სოციალ-დემოკრატებთან“, სხვა ცენტრისტულ-მემარცხენე პარტიასთან და „მემარცხენეებთან“ გაერთიანებით ჩამოაყალიბა, რამაც საკანონმდებლო ორგანოში უმრავლესობა მისცა.<ref>{{Cite web |date=24 April 2022 |title=Janez Janša suffers heavy defeat as newcomer party wins Slovenian election |url=https://www.politico.eu/article/janez-jansa-suffers-heavy-defeat-as-newcomer-party-wins-slovenian-election/ |access-date=25 April 2022 |website=POLITICO |language=en-US}}</ref> 2022 წლის 25 მაისს ეროვნულმა ასამბლეამ გოლობი სლოვენიის პრემიერ-მინისტრად დანიშნა.<ref name="Golob PM">{{cite news |date=25 May 2022 |title=Robert Golob elected prime minister |publisher=sta.si |agency=The Slovenian Press Agency (STA) |url=https://english.sta.si/3041746/robert-golob-elected-prime-minister}}</ref> გოლობის ხელმძღვანელობით მოქმედმა მთავრობამ 2022 წლის ოქტომბერში დაამტკიცა ოჯახის ახალი კოდექსი, სლოვენიის საკონსტიტუციო სასამართლოს იმ გადაწყვეტილების შესაბამისად, რომლითაც აიკრძალა ერთსქესიანთა ქორწინების აკრძალვები. ამან სლოვენიაში ერთსქესიანთა ქორწინება დააკანონა.<ref>{{Cite web |title=Slovenia introduces marriage equality |url=https://www.dw.com/en/slovenia-introduces-marriage-equality/a-63775475 |access-date=2026-03-23 |website=dw.com |language=en}}</ref> ===საგარეო პოლიტიკა=== ====ნატო==== [[ნატო]]ს გენერალურმა მდივანმა [[მარკ რუტე]]მ 2026 წლის მაისის ბოლოს წერილი გაუგზავნა პრემიერ-მინისტრ გოლობს. მასში მან სლოვენია ალიანსის ძირის გამოთხრასა და თავდაცვის ხარჯების შესახებ მონაცემების მანიპულირებაში დასდო ბრალი, იმ დროს, როდესაც მოკავშირეები შეთანხმდნენ, რომ ეს მაჩვენებელი მშპ-ს მინიმუმ ორ პროცენტამდე გაზრდიდა.<ref>{{Cite web |title=STA: Rutte warns Slovenia's core defence spending insufficient |url=https://english.sta.si/3560788/rutte-warns-slovenias-core-defence-spending-insufficient |access-date=2026-06-24 |website=english.sta.si}}</ref> იმ პერიოდში სლოვენია ასევე ცდილობდა ამ მიზნის მიღწევას ისეთი ინვესტიციებით, რომლებიც თავდაცვის ხარჯებში არ შედიოდა.<ref>{{cite web|accessdate=2026-06-24 |date=2026-05-28 |language=sl |title=Rutte pisal Golobu in ga obtožil manipuliranja s številkami glede izdatkov za obrambo |url=https://www.dnevnik.si/novice/slovenija/rutte-pisal-golobu-in-ga-obtozil-manipuliranja-s-stevilkami-glede-izdatkov-za-obrambo-2805434/ |website=www.dnevnik.si}}</ref> ამ ინვესტიციების გარეშე, სლოვენია თავდაცვისთვის მშპ-ის მხოლოდ დაახლოებით 1,6 პროცენტს გამოყოფდა, რაც ნატოს მოთხოვნებზე დაახლოებით 300 მილიონი ევროთი ნაკლები იყო.<ref name=":22">{{cite web|accessdate=2026-06-24 |language=sl |title=Rutte okrcal Slovenijo: Spodkopavate našo kolektivno varnost {{!}} 24ur.com |url=https://www.24ur.com/novice/slovenija/rutte-slovenski-obrambni-izdatki-nizji-za-300-milijonov-evrov.html |website=www.24ur.com}}</ref><ref>{{cite web|accessdate=2026-06-24 |first=P. |language=sl |last=J |title=Rutte: Slovenija ne izpolnjuje cilja dveh odstotkov BDP-ja za obrambo |url=https://www.rtvslo.si/slovenija/rutte-slovenija-ne-izpolnjuje-cilja-dveh-odstotkov-bdp-ja-za-obrambo/785653 |website=rtvslo.si}}</ref> პრემიერ-მინისტრის ოფისმა ამაზე უპასუხა, რომ ისინი მხარს უჭერდნენ „უსაფრთხოების უფრო ფართო გაგებას“ და რომ მშპ-ის ორი პროცენტი იმ დროისთვის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო.<ref name=":22" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:გოლობი, რობერტ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] 7n7garqk7lidjr89pcr77hru8e406cj 1 921392 5563182 2026-10-22T02:19:47Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563182 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 921393 5563191 2026-10-22T02:30:40Z Otogi 27089 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563191 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921394 5563194 2026-10-22T02:33:53Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ბორის კიდრიჩი''' (დ. [[10 აპრილი]], [[1912]] – გ. [[11 აპრილი]], [[1953]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კიდრიჩი, ბორის}} კატეგორია:სლოვენიის პრემი... 5563194 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ბორის კიდრიჩი''' (დ. [[10 აპრილი]], [[1912]] – გ. [[11 აპრილი]], [[1953]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კიდრიჩი, ბორის}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] h08e2viaas3inhqrwchs6zbyi8j9tij 5563196 5563194 2026-10-22T02:35:19Z Jaba1977 3604 5563196 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ბორის კიდრიჩი''' (დ. [[10 აპრილი]], [[1912]] – გ. [[11 აპრილი]], [[1953]]) — სლოვენიელი და იუგოსლავიელი პოლიტიკოსი და რევოლუციონერი, რომელიც იყო 1941 წლის ივნისში ოპერაცია „[[ოპერაცია ბარბაროსა|ბარბაროსას]]“ შემდეგ ნაცისტური გერმანიისა და ფაშისტური იტალიის ოკუპაციის წინააღმდეგ მიმართული სლოვენიური წინააღმდეგობის მოძრაობის — სლოვენიელი პარტიზანების — ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი. იგი გახდა „სლოვენიელი ხალხის გათავისუფლების ფრონტის“ დე ფაქტო ლიდერი. როგორც ასეთმა, მან გადამწყვეტი როლი შეასრულა 1941–1945 წლებში სლოვენიაში მიმდინარე ანტიფაშისტურ განმათავისუფლებელ ბრძოლაში. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ, ედვარდ კარდელთან ერთად, იგი იყო წამყვანი სლოვენიელი პოლიტიკოსი კომუნისტურ იუგოსლავიაში.<ref>{{cite book |editor1-last=Plut-Pregelj |editor1-first=Leopoldina |editor2-last=Rogel |editor2-first=Carole |title=The A to z of Slovenia |date=2010 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=9780810872165 |pages=234–235 |url=https://books.google.com/books?id=Kt7NUorHcKAC&pg=PA234}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კიდრიჩი, ბორის}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] nt0om7fq2vdljbog7jexipmq38pz1y7 1 921395 5563195 2026-10-22T02:34:15Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563195 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921396 5563197 2026-10-22T02:36:55Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მიჰა მარინკო''' (დ. [[8 სექტემბერი]], [[1900]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1983]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინკო, მიჰა}} კატეგორია:სლოვენიის პრ... 5563197 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მიჰა მარინკო''' (დ. [[8 სექტემბერი]], [[1900]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1983]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინკო, მიჰა}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] dtt3epzm2qgme5irk9h6srmy06bcdov 5563199 5563197 2026-10-22T02:37:53Z Jaba1977 3604 5563199 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მიჰა მარინკო''' (დ. [[8 სექტემბერი]], [[1900]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1983]])<ref>{{Cite web|url=http://castni.nakamniskem.si/marinko/index.php|title = Miha Marinko, častni občan občine Kamnik}}</ref> — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინკო, მიჰა}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] sb2lol7a4rzduloj15qt7tjhdpw4poa 5563200 5563199 2026-10-22T02:39:25Z Jaba1977 3604 5563200 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''მიჰა მარინკო''' (დ. [[8 სექტემბერი]], [[1900]] – გ. [[19 აგვისტო]], [[1983]])<ref>{{Cite web|url=http://castni.nakamniskem.si/marinko/index.php|title = Miha Marinko, častni občan občine Kamnik}}</ref> — სლოვენი და იუგოსლავიელი რევოლუციონერი და კომუნისტი სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც [[სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი]]ს თანამდებობას [[1946]] წლის ივნისიდან [[1953]] წლამდე იკავებდა.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=Kt7NUorHcKAC&q=Miha%2520Marinko&pg=PA509 |title=The A to Z of Slovenia |last1=Plut-Pregelj |first1=Leopoldina |last2=Rogel |first2=Carole |date=2010 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=9780810872165 |language=en}}</ref> [[1953]] წლის ბოლო პერიოდში იგი იყო აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტი — იმავე როლში, რაც პრემიერ-მინისტრია. ამ პოსტზე მან [[ბორის კიდრიჩი]] შეცვალა, ხოლო თავად [[ბორის კრაიგერი|ბორის კრაიგერმა]] შეცვალა. 1946 წლიდან 1966 წლამდე იგი ასევე იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის პოლიტიკური მდივანი, 1966–1969 წლებში იუგოსლავიის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრი, ხოლო 1953 წლიდან 1962 წლამდე — სლოვენიის ხალხთა ასამბლეის (რესპუბლიკის პარლამენტის) თავმჯდომარე. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინკო, მიჰა}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] etps0je76dr21a1ypd45cryurylvqjk 1 921397 5563198 2026-10-22T02:37:16Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563198 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921398 5563201 2026-10-22T02:41:07Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ბორის კრაიგერი''' (დ. [[14 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[4 იანვარი]], [[1967]]) — სლოვენი და იუგოსლავიელი კომუნისტი პოლიტიკოსი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრ... 5563201 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ბორის კრაიგერი''' (დ. [[14 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[4 იანვარი]], [[1967]]) — სლოვენი და იუგოსლავიელი კომუნისტი პოლიტიკოსი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კრაიგერი, ბორის}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 9kgocjfvbndwyavwqvmha6lj5up4mys 5563203 5563201 2026-10-22T02:42:35Z Jaba1977 3604 5563203 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ბორის კრაიგერი''' (დ. [[14 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[4 იანვარი]], [[1967]]) — სლოვენი და იუგოსლავიელი კომუნისტი პოლიტიკოსი. კრაიგერი 1953 წლის 15 დეკემბრიდან 1962 წლის 25 ივნისამდე სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა.<ref>{{cite book |editor1-last=Plut-Pregelj |editor1-first=Leopoldina |editor2-last=Rogel |editor2-first=Carole |title=The A to Z of Slovenia |date=2010 |publisher=Rowman & Littlefield |location=Lanham, MD |isbn=9780810872165 |page=509 |url=https://books.google.com/books?id=Kt7NUorHcKAC&pg=PA509}}</ref> იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. ამ პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[მიჰა მარინკო]], ხოლო მისი შემცვლელი [[ვიქტორ ავბელი]] გახდა. ამის შემდეგ იგი გააგზავნეს [[ბელგრადი|ბელგრადში]] ფედერალური აღმასრულებელი საბჭოს (იუგოსლავიის მთავრობის) ვიცე-პრეზიდენტად, თუმცა ავტოკატასტროფაში დაიღუპა, სანამ ფედერალური მთავრობის ხელმძღვანელად დაწინაურდებოდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კრაიგერი, ბორის}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] k5fjujsq8oh9lui53d9avl4jor28p08 1 921399 5563202 2026-10-22T02:41:27Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563202 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921400 5563204 2026-10-22T02:44:17Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ვიქტორ ავბელი''' (დ. [[26 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[6 აპრილი]], [[1993]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ავბელი, ვიქტორ}} კატეგორია:სლოვენიის პრ... 5563204 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ვიქტორ ავბელი''' (დ. [[26 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[6 აპრილი]], [[1993]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ავბელი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 84q1lwuj778epr88hlpe06xuc9hzie7 5563205 5563204 2026-10-22T02:44:34Z Jaba1977 3604 5563205 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ვიქტორ ავბელი''' (დ. [[26 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[6 აპრილი]], [[1993]]) — იუგოსლავიელი პარტიზანი და სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ავბელი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] el5yvgnly8lapmy4vj5bdjjmopiqxkc 5563207 5563205 2026-10-22T02:47:21Z Jaba1977 3604 5563207 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ვიქტორ ავბელი''' (დ. [[26 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[6 აპრილი]], [[1993]]) — იუგოსლავიელი პარტიზანი და სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. სტუდენტობისას, [[1937]] წელს, იგი შეუერთდა კომუნისტურ პარტიას. [[1942]] წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე იგი იყო „გუბეცის ბრიგადის“ პირველი პოლიტიკური კომისარი, ხოლო ამის შემდეგ — 1-ლი ოპერაციული ზონის, ხოლო [[1943]] წლის ივლისიდან — მე-15 დივიზიის პოლიტიკური კომისარი. 1943 წლის ივლისში, სელა-პრი-შუმბერკთან მტრის პოზიციებზე დაკვირვებისას, იგი საარტილერიო დაბომბვისას სიკვდილს სასწაულებრივად გადაურჩა.<ref name="bio">{{cite web |title=Avbelj, Viktor (1914–1993) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi1001070/ |website=slovenska biografija |language=Slovenian}}</ref> 1944 წლის სექტემბრიდან 1945 წლის მარტამდე იგი იყო იუგოსლავიელი პარტიზანების მე-9 კორპუსის პოლიტიკური კომისარი, ხოლო შემდეგ, 1945 წლის მაისამდე მთავარი შტაბის პოლიტიკური კომისარი და სლოვენიის წარმომადგენელი იუგოსლავიის არმიის მე-4 არმიაში. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს პარტიზანული საქმიანობისთვის, სხვა ჯილდოებთან ერთად, მას მიენიჭა სახალხო გმირის ორდენი.<ref name="bio" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ავბელი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] tvpvvn86nlhwy6rddixz5adesz10euu 5563208 5563207 2026-10-22T02:48:15Z Jaba1977 3604 5563208 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ვიქტორ ავბელი''' (დ. [[26 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[6 აპრილი]], [[1993]]) — იუგოსლავიელი პარტიზანი და სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. სტუდენტობისას, [[1937]] წელს, იგი შეუერთდა კომუნისტურ პარტიას. [[1942]] წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე იგი იყო „გუბეცის ბრიგადის“ პირველი პოლიტიკური კომისარი, ხოლო ამის შემდეგ — 1-ლი ოპერაციული ზონის, ხოლო [[1943]] წლის ივლისიდან — მე-15 დივიზიის პოლიტიკური კომისარი. 1943 წლის ივლისში, სელა-პრი-შუმბერკთან მტრის პოზიციებზე დაკვირვებისას, იგი საარტილერიო დაბომბვისას სიკვდილს სასწაულებრივად გადაურჩა.<ref name="bio">{{cite web |title=Avbelj, Viktor (1914–1993) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi1001070/ |website=slovenska biografija |language=Slovenian}}</ref> 1944 წლის სექტემბრიდან 1945 წლის მარტამდე იგი იყო იუგოსლავიელი პარტიზანების მე-9 კორპუსის პოლიტიკური კომისარი, ხოლო შემდეგ, 1945 წლის მაისამდე მთავარი შტაბის პოლიტიკური კომისარი და სლოვენიის წარმომადგენელი იუგოსლავიის არმიის მე-4 არმიაში. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს პარტიზანული საქმიანობისთვის, სხვა ჯილდოებთან ერთად, მას მიენიჭა სახალხო გმირის ორდენი.<ref name="bio" /> [[1945]] წლის მაისიდან აგვისტომდე იგი იყო ხალხის დაცვის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილე სლოვენიაში. 1945 წლის ნოემბრამდე იგი ასრულებდა ცენტრალური კომიტეტის ორგანიზაციული მდივნის მოვალეობებს. 1945 წლის ნოემბრიდან 1946 წლის ნოემბრამდე იგი იყო პარტიის საოლქო კომიტეტის მდივანი მარიბორის განყოფილებაში. 1946 წლის ნოემბრიდან 1948 წლის მარტამდე იგი იყო სახელმწიფო უშიშროების ადმინისტრაციის პროკურორი.<ref name="bio" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ავბელი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] shh8vlnpz4n6yko1ydsp4kbeuc3vgkk 5563209 5563208 2026-10-22T02:49:13Z Jaba1977 3604 5563209 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ვიქტორ ავბელი''' (დ. [[26 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[6 აპრილი]], [[1993]]) — იუგოსლავიელი პარტიზანი და სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. სტუდენტობისას, [[1937]] წელს, იგი შეუერთდა კომუნისტურ პარტიას. [[1942]] წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე იგი იყო „გუბეცის ბრიგადის“ პირველი პოლიტიკური კომისარი, ხოლო ამის შემდეგ — 1-ლი ოპერაციული ზონის, ხოლო [[1943]] წლის ივლისიდან — მე-15 დივიზიის პოლიტიკური კომისარი. 1943 წლის ივლისში, სელა-პრი-შუმბერკთან მტრის პოზიციებზე დაკვირვებისას, იგი საარტილერიო დაბომბვისას სიკვდილს სასწაულებრივად გადაურჩა.<ref name="bio">{{cite web |title=Avbelj, Viktor (1914–1993) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi1001070/ |website=slovenska biografija |language=Slovenian}}</ref> 1944 წლის სექტემბრიდან 1945 წლის მარტამდე იგი იყო იუგოსლავიელი პარტიზანების მე-9 კორპუსის პოლიტიკური კომისარი, ხოლო შემდეგ, 1945 წლის მაისამდე მთავარი შტაბის პოლიტიკური კომისარი და სლოვენიის წარმომადგენელი იუგოსლავიის არმიის მე-4 არმიაში. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს პარტიზანული საქმიანობისთვის, სხვა ჯილდოებთან ერთად, მას მიენიჭა სახალხო გმირის ორდენი.<ref name="bio" /> [[1945]] წლის მაისიდან აგვისტომდე იგი იყო ხალხის დაცვის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილე სლოვენიაში. 1945 წლის ნოემბრამდე იგი ასრულებდა ცენტრალური კომიტეტის ორგანიზაციული მდივნის მოვალეობებს. 1945 წლის ნოემბრიდან 1946 წლის ნოემბრამდე იგი იყო პარტიის საოლქო კომიტეტის მდივანი მარიბორის განყოფილებაში. 1946 წლის ნოემბრიდან 1948 წლის მარტამდე იგი იყო სახელმწიფო უშიშროების ადმინისტრაციის პროკურორი.<ref name="bio" /> [[1962]] წლის 25 ივნისიდან [[1965]] წლამდე იგი იკავებდა სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის პოსტს, მანამდე კი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა ეჭირა. ამ პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[ბორის კრაიგერი]], ხოლო მისი შემცვლელი [[იანკო სმოლე]] გახდა. [[1979]] წლიდან [[1984]] წლამდე იგი იყო სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. მანამდე, 1963 წლიდან 1973 წლამდე, იგი იყო ფედერაციის საბჭოს წევრი, ხოლო თავმჯდომარეობის ვადის ამოწურვის შემდეგ — კვლავ [[1984]] წლიდან [[1990]] წლამდე. იგი იყო სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის ეკონომიკური განვითარების ერთ-ერთი მთავარი დაგეგმავი.<ref name="bio" /> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ავბელი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 73ilfwwk9363azqiytcrcsgggs3udxx 5563210 5563209 2026-10-22T02:50:13Z Jaba1977 3604 5563210 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ვიქტორ ავბელი''' (დ. [[26 თებერვალი]], [[1914]] – გ. [[6 აპრილი]], [[1993]]) — იუგოსლავიელი პარტიზანი და სლოვენი პოლიტიკოსი. იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. სტუდენტობისას, [[1937]] წელს, იგი შეუერთდა კომუნისტურ პარტიას. [[1942]] წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე იგი იყო „გუბეცის ბრიგადის“ პირველი პოლიტიკური კომისარი, ხოლო ამის შემდეგ — 1-ლი ოპერაციული ზონის, ხოლო [[1943]] წლის ივლისიდან — მე-15 დივიზიის პოლიტიკური კომისარი. 1943 წლის ივლისში, სელა-პრი-შუმბერკთან მტრის პოზიციებზე დაკვირვებისას, იგი საარტილერიო დაბომბვისას სიკვდილს სასწაულებრივად გადაურჩა.<ref name="bio">{{cite web |title=Avbelj, Viktor (1914–1993) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi1001070/ |website=slovenska biografija |language=Slovenian}}</ref> 1944 წლის სექტემბრიდან 1945 წლის მარტამდე იგი იყო იუგოსლავიელი პარტიზანების მე-9 კორპუსის პოლიტიკური კომისარი, ხოლო შემდეგ, 1945 წლის მაისამდე მთავარი შტაბის პოლიტიკური კომისარი და სლოვენიის წარმომადგენელი იუგოსლავიის არმიის მე-4 არმიაში. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს პარტიზანული საქმიანობისთვის, სხვა ჯილდოებთან ერთად, მას მიენიჭა სახალხო გმირის ორდენი.<ref name="bio" /> [[1945]] წლის მაისიდან აგვისტომდე იგი იყო ხალხის დაცვის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილე სლოვენიაში. 1945 წლის ნოემბრამდე იგი ასრულებდა ცენტრალური კომიტეტის ორგანიზაციული მდივნის მოვალეობებს. 1945 წლის ნოემბრიდან 1946 წლის ნოემბრამდე იგი იყო პარტიის საოლქო კომიტეტის მდივანი მარიბორის განყოფილებაში. 1946 წლის ნოემბრიდან 1948 წლის მარტამდე იგი იყო სახელმწიფო უშიშროების ადმინისტრაციის პროკურორი.<ref name="bio" /> [[1962]] წლის 25 ივნისიდან [[1965]] წლამდე იგი იკავებდა სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის პოსტს, მანამდე კი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა ეჭირა. ამ პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[ბორის კრაიგერი]], ხოლო მისი შემცვლელი [[იანკო სმოლე]] გახდა. [[1979]] წლიდან [[1984]] წლამდე იგი იყო სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. მანამდე, 1963 წლიდან 1973 წლამდე, იგი იყო ფედერაციის საბჭოს წევრი, ხოლო თავმჯდომარეობის ვადის ამოწურვის შემდეგ — კვლავ [[1984]] წლიდან [[1990]] წლამდე. იგი იყო სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის ეკონომიკური განვითარების ერთ-ერთი მთავარი დაგეგმავი.<ref name="bio" /> [[1993]] წლის 3 აპრილს მან ცეცხლსასროლი იარაღით თვითმკვლელობა სცადა და რამდენიმე დღის შემდეგ გარდაიცვალა.<ref name="bio" /><ref>{{cite news |title=Umrl je Viktor Avbelj |url=https://www.dlib.si/listalnik/URN_NBN_SI_DOC-EIZJ71RT/index.html#zoom=z |access-date=March 3, 2025 |work=Delo |issue=80 |date=April 7, 1993 |page=1}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ავბელი, ვიქტორ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 57ay50v5ia8hziu5ls7sb5huzfqwg44 1 921401 5563206 2026-10-22T02:44:57Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563206 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921402 5563211 2026-10-22T02:53:04Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''იანკო სმოლე''' (დ. [[2 იანვარი]], [[1921]] – გ. [[11 ივნისი]], [[2010]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სმოლე, იანკო}} კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მ... 5563211 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''იანკო სმოლე''' (დ. [[2 იანვარი]], [[1921]] – გ. [[11 ივნისი]], [[2010]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სმოლე, იანკო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] gt1wn5wpztx3wntvgf8u48yht9g4pux 5563212 5563211 2026-10-22T02:54:02Z Jaba1977 3604 5563212 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''იანკო სმოლე''' (დ. [[2 იანვარი]], [[1921]] – გ. [[11 ივნისი]], [[2010]]) — იუგოსლავიელი და სლოვენი პოლიტიკოსი, რომელიც [[1965]] წლიდან [[1967]] წლამდე სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. ამ პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[ვიქტორ ავბელი]], ხოლო მისი შემცვლელი [[სტანე კავჩიჩი]] გახდა.<ref>[https://www.dnevnik.si/1042366964 In memoriam Janko Smole: Najuglednejši jugoslovanski finančni minister]</ref> [[1967]] წლიდან [[1974]] წლამდე იგი იუგოსლავიის ფინანსთა მინისტრი იყო. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სმოლე, იანკო}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] dvi837wpmwsvftbac7ckjjhwi45v5lg 1 921403 5563213 2026-10-22T02:54:38Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563213 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921404 5563214 2026-10-22T02:56:00Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''სტანე კავჩიჩი''' (დ. [[30 ოქტომბერი]], [[1919]] – გ. [[27 მარტი]], [[1987]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კავჩიჩი, სტანე}} კატეგორია:სლოვენიის პრე... 5563214 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''სტანე კავჩიჩი''' (დ. [[30 ოქტომბერი]], [[1919]] – გ. [[27 მარტი]], [[1987]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კავჩიჩი, სტანე}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] n4x1n20o1po1nia1ryder8b8tw1rtdg 5563216 5563214 2026-10-22T02:57:16Z Jaba1977 3604 5563216 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''სტანე კავჩიჩი''' (დ. [[30 ოქტომბერი]], [[1919]] – გ. [[27 მარტი]], [[1987]]) — სლოვენი კომუნისტი პოლიტიკოსი [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა|იუგოსლავიის სოციალისტურ ფედერაციულ რესპუბლიკაში]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კავჩიჩი, სტანე}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] m3g54zj0ga8arz3ma5r07wbe3p5r8wn 5563217 5563216 2026-10-22T02:58:33Z Jaba1977 3604 5563217 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''სტანე კავჩიჩი''' (დ. [[30 ოქტომბერი]], [[1919]] – გ. [[27 მარტი]], [[1987]]) — სლოვენი კომუნისტი პოლიტიკოსი [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა|იუგოსლავიის სოციალისტურ ფედერაციულ რესპუბლიკაში]]. იგი [[1941]] წელს შეუერთდა იუგოსლავიის კომუნისტურ პარტიას და მონაწილეობდა „სლოვენიელი ხალხის გათავისუფლების ფრონტის“ საქმიანობაში. სლოვენიის სოციალისტურ რესპუბლიკაში მას ეჭირა ხალხთა ასამბლეის პრეზიდიუმის ვიცე-პრეზიდენტის (1949–1950), აღმასრულებელი საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტისა (1951–1956) და პრეზიდენტის (1967–1972) თანამდებობები — ამ უკანასკნელ პოსტს პრემიერ-მინისტრის ეკვივალენტური ფუნქცია ჰქონდა. ეკონომიკური რეფორმა 1965 წელს დაიწყო და თანამდებობაზე ყოფნისას იგი აგრძელებდა რეგიონული განვითარების, ეკონომიკის მომსახურების სექტორის (მესამეული სექტორის) გაფართოების, ექსპორტის ზრდისა და დასავლეთისადმი ღიაობის ლიბერალურ პოლიტიკას. სკანდალებს შორის, რომლებმაც მისი ადმინისტრაციის პერიოდი აღნიშნა, იყო [[1968]] წლის ცირილ ჟებოტის სკანდალი, [[1969]] წლის „გზების სკანდალი“ და [[1971]] წლის 25 დელეგატის სკანდალი. [[1971]] წლის შემოდგომაზე პარტიულმა კონსერვატორებმა დაიწყეს სლოვენიის ინსტიტუტებიდან ლიბერალების წმენდის ორგანიზება. კავჩიჩი იძულებული გახდა მომდევნო წელს გადამდგარიყო და იგი საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან ჩამოაცილეს [[ლიუბლიანა]]ში გარდაცვალებამდე.[1] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კავჩიჩი, სტანე}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] i5qw8rr2qzqds3hjeqvswgydsoeqv5u 5563218 5563217 2026-10-22T02:58:53Z Jaba1977 3604 5563218 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''სტანე კავჩიჩი''' (დ. [[30 ოქტომბერი]], [[1919]] – გ. [[27 მარტი]], [[1987]]) — სლოვენი კომუნისტი პოლიტიკოსი [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა|იუგოსლავიის სოციალისტურ ფედერაციულ რესპუბლიკაში]]. იგი [[1941]] წელს შეუერთდა იუგოსლავიის კომუნისტურ პარტიას და მონაწილეობდა „სლოვენიელი ხალხის გათავისუფლების ფრონტის“ საქმიანობაში. სლოვენიის სოციალისტურ რესპუბლიკაში მას ეჭირა ხალხთა ასამბლეის პრეზიდიუმის ვიცე-პრეზიდენტის (1949–1950), აღმასრულებელი საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტისა (1951–1956) და პრეზიდენტის (1967–1972) თანამდებობები — ამ უკანასკნელ პოსტს პრემიერ-მინისტრის ეკვივალენტური ფუნქცია ჰქონდა. ეკონომიკური რეფორმა 1965 წელს დაიწყო და თანამდებობაზე ყოფნისას იგი აგრძელებდა რეგიონული განვითარების, ეკონომიკის მომსახურების სექტორის (მესამეული სექტორის) გაფართოების, ექსპორტის ზრდისა და დასავლეთისადმი ღიაობის ლიბერალურ პოლიტიკას. სკანდალებს შორის, რომლებმაც მისი ადმინისტრაციის პერიოდი აღნიშნა, იყო [[1968]] წლის ცირილ ჟებოტის სკანდალი, [[1969]] წლის „გზების სკანდალი“ და [[1971]] წლის 25 დელეგატის სკანდალი. [[1971]] წლის შემოდგომაზე პარტიულმა კონსერვატორებმა დაიწყეს სლოვენიის ინსტიტუტებიდან ლიბერალების წმენდის ორგანიზება. კავჩიჩი იძულებული გახდა მომდევნო წელს გადამდგარიყო და იგი საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან ჩამოაცილეს [[ლიუბლიანა]]ში გარდაცვალებამდე.<ref>Leopoldina Plut-Pregelj, Carole Rogel, ''The A to Z of Slovenia'', p.234. Rowman & Littlefield, 2010, {{ISBN|978-081087-216-5}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კავჩიჩი, სტანე}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 2s4jjoobd7zwc4spiygp2o53qkzkxow 1 921405 5563215 2026-10-22T02:56:24Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563215 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921406 5563219 2026-10-22T03:00:53Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი მარინცი''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1930]] – გ. [[სექტემბერი]], [[2025]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინცი, ანდრეი}} კატეგორია:სლოვენი... 5563219 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი მარინცი''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1930]] – გ. [[სექტემბერი]], [[2025]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინცი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] hzzteri391rjnxd2a0oc0e3ghiydblk 5563221 5563219 2026-10-22T03:02:44Z Jaba1977 3604 5563221 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი მარინცი''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1930]] – გ. [[სექტემბერი]], [[2025]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და აგრონომი, რომელიც [[სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა|სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის]] აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობას 1972 წლის 27 ნოემბრიდან 1978 წლის 9 მაისამდე იკავებდა. იგი დაიბადა [[ცელიე]]ში, [[სლოვენია]]ში, ხოლო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგას 1947 წელს შეუერთდა. მთავრობის ხელმძღვანელის პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[სტანე კავჩიჩი]], ხოლო მისი შემცვლელი [[ანტონ ვრატუშა]] გახდა.[1] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინცი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] rkve41to3j0evwy29994xkr9rxmoanp 5563222 5563221 2026-10-22T03:03:15Z Jaba1977 3604 5563222 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი მარინცი''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1930]] – გ. [[სექტემბერი]], [[2025]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და აგრონომი, რომელიც [[სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა|სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის]] აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობას 1972 წლის 27 ნოემბრიდან 1978 წლის 9 მაისამდე იკავებდა. იგი დაიბადა [[ცელიე]]ში, [[სლოვენია]]ში, ხოლო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგას 1947 წელს შეუერთდა. მთავრობის ხელმძღვანელის პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[სტანე კავჩიჩი]], ხოლო მისი შემცვლელი [[ანტონ ვრატუშა]] გახდა. მარინცი გარდაიცვალა 2025 წლის სექტემბერში, 94 წლის ასაკში.<ref>{{cite news |last1=Žerdin |first1=Ali |title=Umrl je Andrej Marinc |url=https://www.delo.si/novice/slovenija/umrl-je-andrej-marinc |access-date=September 9, 2025 |work=Delo |date=September 8, 2025}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინცი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] rtxjqlaolupzugx9x7fwwwwclgv7thz 5563223 5563222 2026-10-22T03:03:32Z Jaba1977 3604 5563223 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანდრეი მარინცი''' (დ. [[4 ოქტომბერი]], [[1930]] – გ. [[სექტემბერი]], [[2025]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და აგრონომი, რომელიც [[სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა|სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის]] აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობას 1972 წლის 27 ნოემბრიდან 1978 წლის 9 მაისამდე იკავებდა. იგი დაიბადა [[ცელიე]]ში, [[სლოვენია]]ში, ხოლო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგას 1947 წელს შეუერთდა. მთავრობის ხელმძღვანელის პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[სტანე კავჩიჩი]], ხოლო მისი შემცვლელი [[ანტონ ვრატუშა]] გახდა. მარინცი გარდაიცვალა 2025 წლის სექტემბერში, 94 წლის ასაკში.<ref>{{cite news |last1=Žerdin |first1=Ali |title=Umrl je Andrej Marinc |url=https://www.delo.si/novice/slovenija/umrl-je-andrej-marinc |access-date=September 9, 2025 |work=Delo |date=September 8, 2025}}</ref> ==ლიტერატურა== * {{cite book |last=Stanković |first=Slobodan | date = 1981| title = The End of the Tito Era: Yugoslavia's Dilemmas | language = | volume = | publisher = [[Hoover Institution|Hoover International Studies]] | isbn = 9780817973629 }} * {{cite book |editor-last1=Stroynowski |editor-first1=Juliusz | date = 1989b | title = Who's Who in the Socialist Countries of Europe: I–O | language = | publisher = [[K. G. Saur Verlag]] | isbn = 3-598-10719-6 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მარინცი, ანდრეი}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] pllydj716zhdtzio48kfbef4m3n6w0u 1 921407 5563220 2026-10-22T03:01:36Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563220 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921408 5563224 2026-10-22T03:08:19Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ ვრატუშა''' (დ. [[21 თებერვალი]], [[1915]] – გ. [[30 ივლისი]], [[2017]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ვრატუშა, ანტონ}} კატეგორია:სლოვენიის პრ... 5563224 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ ვრატუშა''' (დ. [[21 თებერვალი]], [[1915]] – გ. [[30 ივლისი]], [[2017]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ვრატუშა, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] b9vyjsbjzcty96iwoes4rt3oeu9jwpx 5563226 5563224 2026-10-22T03:09:52Z Jaba1977 3604 5563226 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ ვრატუშა''' (დ. [[21 თებერვალი]], [[1915]] – გ. [[30 ივლისი]], [[2017]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, რომელიც 1978 წლიდან 1980 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი (აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტი) იყო, ხოლო შემდეგ — იუგოსლავიის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ([[გაერო]]).<ref name="sazu.si1">[http://www.sazu.si/en/members/anton-vratusa Anton Vratuša] sazu.si</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ვრატუშა, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 1yno7zqy7igy4bxhts9yp317exxueda 5563227 5563226 2026-10-22T03:10:43Z Jaba1977 3604 5563227 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ ვრატუშა''' (დ. [[21 თებერვალი]], [[1915]] – გ. [[30 ივლისი]], [[2017]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, რომელიც 1978 წლიდან 1980 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი (აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტი) იყო, ხოლო შემდეგ — იუგოსლავიის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ([[გაერო]]).<ref name="sazu.si1">[http://www.sazu.si/en/members/anton-vratusa Anton Vratuša] sazu.si</ref> ==ბიოგრაფია== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ვრატუშა, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 5ps2izgul795b6ivomzxq6odsqe241y 5563228 5563227 2026-10-22T03:13:04Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563228 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ ვრატუშა''' (დ. [[21 თებერვალი]], [[1915]] – გ. [[30 ივლისი]], [[2017]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, რომელიც 1978 წლიდან 1980 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი (აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტი) იყო, ხოლო შემდეგ — იუგოსლავიის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ([[გაერო]]).<ref name="sazu.si1">[http://www.sazu.si/en/members/anton-vratusa Anton Vratuša] sazu.si</ref> ==ბიოგრაფია== ვრატუშა დაიბადა [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთში]], დასახლება ალშოჩალონში (დღევანდელი [[დოლნი-სლავეჩი]], [[სლოვენია]]). მისი მშობლები იყვნენ ანტალ ვრატუშა და ანა ბოკანი. მან ჩააბარა სტენოგრაფიის მასწავლებლის გამოცდა და 1941 წელს ლიუბლიანის ხელოვნებათა ფაკულტეტზე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია სლავურ ფილოლოგიაში. [[იუგოსლავია]]ში [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ ვრატუშა შეუერთდა იუგოსლავიელ პარტიზანებს, თუმცა 1942 წლის თებერვლიდან 1943 წლის სექტემბრამდე დაპატიმრებული და ინტერნირებული იყო იტალიურ საკონცენტრაციო ბანაკებში — გონარსში, ტრევიზოში, პადუასა და რაბში.<ref name="sazu.si">{{in lang|sl}} [http://www.sazu.si/o-sazu/clani/anton-vratusa.html Vratuša, Anton – Slovenska Akademija Znanosti in Umetnosti], sazu.si]</ref> მას შემდეგ, რაც რაბის საკონცენტრაციო ბანაკი პარტიზანებმა გაათავისუფლეს, ვრატუშა დანიშნეს ბანაკში გადარჩენილებისგან დაკომპლექტებული რაბის ბატალიონის მეთაურის მოადგილედ.<ref name="sazu.si"/> იგი ასევე ხელმძღვანელობდა იუგოსლავიელი პარტიზანების დელეგაციას ეროვნულ განმათავისუფლებელ კომიტეტში — იტალიელი პარტიზანების მიწისქვეშა პოლიტიკურ ორგანიზაციაში მეორე მსოფლიო ომის ბოლო წლებში, იტალიის გერმანული ოკუპაციის პერიოდში.<ref>{{cite web |url= http://www.zrs-kp.si/SL/Zaloznistvo/acta/ActaXVI/vratusa.pdf |title= Text at vratusa.doc |language= Slovenian |publisher= }} {{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ვრატუშა, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] odb1anbluyon802m2fyl4zspig0c182 5563229 5563228 2026-10-22T03:14:25Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563229 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ ვრატუშა''' (დ. [[21 თებერვალი]], [[1915]] – გ. [[30 ივლისი]], [[2017]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, რომელიც 1978 წლიდან 1980 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი (აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტი) იყო, ხოლო შემდეგ — იუგოსლავიის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ([[გაერო]]).<ref name="sazu.si1">[http://www.sazu.si/en/members/anton-vratusa Anton Vratuša] sazu.si</ref> ==ბიოგრაფია== ვრატუშა დაიბადა [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთში]], დასახლება ალშოჩალონში (დღევანდელი [[დოლნი-სლავეჩი]], [[სლოვენია]]). მისი მშობლები იყვნენ ანტალ ვრატუშა და ანა ბოკანი. მან ჩააბარა სტენოგრაფიის მასწავლებლის გამოცდა და 1941 წელს ლიუბლიანის ხელოვნებათა ფაკულტეტზე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია სლავურ ფილოლოგიაში. [[იუგოსლავია]]ში [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ ვრატუშა შეუერთდა იუგოსლავიელ პარტიზანებს, თუმცა 1942 წლის თებერვლიდან 1943 წლის სექტემბრამდე დაპატიმრებული და ინტერნირებული იყო იტალიურ საკონცენტრაციო ბანაკებში — გონარსში, ტრევიზოში, პადუასა და რაბში.<ref name="sazu.si">{{in lang|sl}} [http://www.sazu.si/o-sazu/clani/anton-vratusa.html Vratuša, Anton – Slovenska Akademija Znanosti in Umetnosti], sazu.si]</ref> მას შემდეგ, რაც რაბის საკონცენტრაციო ბანაკი პარტიზანებმა გაათავისუფლეს, ვრატუშა დანიშნეს ბანაკში გადარჩენილებისგან დაკომპლექტებული რაბის ბატალიონის მეთაურის მოადგილედ.<ref name="sazu.si"/> იგი ასევე ხელმძღვანელობდა იუგოსლავიელი პარტიზანების დელეგაციას ეროვნულ განმათავისუფლებელ კომიტეტში — იტალიელი პარტიზანების მიწისქვეშა პოლიტიკურ ორგანიზაციაში მეორე მსოფლიო ომის ბოლო წლებში, იტალიის გერმანული ოკუპაციის პერიოდში.<ref>{{cite web |url= http://www.zrs-kp.si/SL/Zaloznistvo/acta/ActaXVI/vratusa.pdf |title= Text at vratusa.doc |language= Slovenian |publisher= }} {{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ომის დასრულების შემდეგ მან აკადემიური და დიპლომატიური კარიერა განაგრძო. იგი იყო ედვარდ კარდელის აპარატის უფროსი (1953–1965) და იუგოსლავიის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში (1967–1969).[7] 1978 წლის აპრილიდან 1980 წლის ივლისამდე იყო იუგოსლავიის სოციალისტური რესპუბლიკის, სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი. ის ასევე იყო სლოვენიის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის წევრი.<ref name="sazu.si1"/> მან მონაწილეობა მიიღო საწარმოების ხელშეწყობის საერთაშორისო ცენტრის დაფუძნებაში (რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც განვითარებადი ქვეყნების საჯარო საწარმოების საერთაშორისო ცენტრი) და მოგვიანებით მისი საბჭოს საპატიო პრეზიდენტიც იყო.<ref name="sazu.si1"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ვრატუშა, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] ebdx2xawzy6ef085vshuf9b48hc5g5u 5563230 5563229 2026-10-22T03:15:41Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5563230 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ანტონ ვრატუშა''' (დ. [[21 თებერვალი]], [[1915]] – გ. [[30 ივლისი]], [[2017]]) — სლოვენიელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, რომელიც 1978 წლიდან 1980 წლამდე სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი (აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტი) იყო, ხოლო შემდეგ — იუგოსლავიის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ([[გაერო]]).<ref name="sazu.si1">[http://www.sazu.si/en/members/anton-vratusa Anton Vratuša] sazu.si</ref> ==ბიოგრაფია== ვრატუშა დაიბადა [[ავსტრია-უნგრეთის იმპერია|ავსტრია-უნგრეთში]], დასახლება ალშოჩალონში (დღევანდელი [[დოლნი-სლავეჩი]], [[სლოვენია]]). მისი მშობლები იყვნენ ანტალ ვრატუშა და ანა ბოკანი. მან ჩააბარა სტენოგრაფიის მასწავლებლის გამოცდა და 1941 წელს ლიუბლიანის ხელოვნებათა ფაკულტეტზე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია სლავურ ფილოლოგიაში. [[იუგოსლავია]]ში [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დაწყების შემდეგ ვრატუშა შეუერთდა იუგოსლავიელ პარტიზანებს, თუმცა 1942 წლის თებერვლიდან 1943 წლის სექტემბრამდე დაპატიმრებული და ინტერნირებული იყო იტალიურ საკონცენტრაციო ბანაკებში — გონარსში, ტრევიზოში, პადუასა და რაბში.<ref name="sazu.si">{{in lang|sl}} [http://www.sazu.si/o-sazu/clani/anton-vratusa.html Vratuša, Anton – Slovenska Akademija Znanosti in Umetnosti], sazu.si]</ref> მას შემდეგ, რაც რაბის საკონცენტრაციო ბანაკი პარტიზანებმა გაათავისუფლეს, ვრატუშა დანიშნეს ბანაკში გადარჩენილებისგან დაკომპლექტებული რაბის ბატალიონის მეთაურის მოადგილედ.<ref name="sazu.si"/> იგი ასევე ხელმძღვანელობდა იუგოსლავიელი პარტიზანების დელეგაციას ეროვნულ განმათავისუფლებელ კომიტეტში — იტალიელი პარტიზანების მიწისქვეშა პოლიტიკურ ორგანიზაციაში მეორე მსოფლიო ომის ბოლო წლებში, იტალიის გერმანული ოკუპაციის პერიოდში.<ref>{{cite web |url= http://www.zrs-kp.si/SL/Zaloznistvo/acta/ActaXVI/vratusa.pdf |title= Text at vratusa.doc |language= Slovenian |publisher= }} {{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ომის დასრულების შემდეგ მან აკადემიური და დიპლომატიური კარიერა განაგრძო. იგი იყო ედვარდ კარდელის აპარატის უფროსი (1953–1965) და იუგოსლავიის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში (1967–1969).<ref name="sazu.si"/> 1978 წლის აპრილიდან 1980 წლის ივლისამდე იყო იუგოსლავიის სოციალისტური რესპუბლიკის, სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი. ის ასევე იყო სლოვენიის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის წევრი.<ref name="sazu.si1"/> მან მონაწილეობა მიიღო საწარმოების ხელშეწყობის საერთაშორისო ცენტრის დაფუძნებაში (რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც განვითარებადი ქვეყნების საჯარო საწარმოების საერთაშორისო ცენტრი) და მოგვიანებით მისი საბჭოს საპატიო პრეზიდენტიც იყო.<ref name="sazu.si1"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ვრატუშა, ანტონ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] rhkga9rzla07bfac27ytv57s5hu3gvj 1 921409 5563225 2026-10-22T03:08:42Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563225 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921410 5563231 2026-10-22T03:17:01Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''იანეზ ზემლიარიჩი''' (დ. [[30 დეკემბერი]], [[1928]] – გ. [[30 დეკემბერი]], [[2022]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზემლიარიჩი, იანეზ}} კატეგორია:სლ... 5563231 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''იანეზ ზემლიარიჩი''' (დ. [[30 დეკემბერი]], [[1928]] – გ. [[30 დეკემბერი]], [[2022]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზემლიარიჩი, იანეზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] n7uaqt5nd8jdstyy0l5o4hjq87yjj58 5563233 5563231 2026-10-22T03:18:02Z Jaba1977 3604 5563233 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''იანეზ ზემლიარიჩი''' (დ. [[30 დეკემბერი]], [[1928]] – გ. [[30 დეკემბერი]], [[2022]])<ref>[https://books.google.com/books?id=jDEOAQAAMAAJ&q=Janez+Zemljari%C4%8D+30.+12.+1928 Profile of Janez Zemljarič]</ref><ref>{{Cite web |title=Umrl je Janez Zemljarič |url=https://www.delo.si/novice/slovenija/umrl-je-janez-zemljaric/ |access-date=2022-12-30 |website=www.delo.si |language=sl-si}}</ref> — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზემლიარიჩი, იანეზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] elz1946w2ykk1mllc1u3nkrtxq3g9vl 5563234 5563233 2026-10-22T03:18:58Z Jaba1977 3604 5563234 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''იანეზ ზემლიარიჩი''' (დ. [[30 დეკემბერი]], [[1928]] – გ. [[30 დეკემბერი]], [[2022]])<ref>[https://books.google.com/books?id=jDEOAQAAMAAJ&q=Janez+Zemljari%C4%8D+30.+12.+1928 Profile of Janez Zemljarič]</ref><ref>{{Cite web |title=Umrl je Janez Zemljarič |url=https://www.delo.si/novice/slovenija/umrl-je-janez-zemljaric/ |access-date=2022-12-30 |website=www.delo.si |language=sl-si}}</ref> — იუგოსლავიელი და სლოვენი პოლიტიკოსი, რომელიც [[1980]] წლის ივლისიდან [[1984]] წლის 23 მაისამდე [[სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკა|სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის]] აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. ზემლიარიჩი დაიბადა ბუკოვციში და იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის წევრი. ამ პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[ანტონ ვრატუშა]], ხოლო მისი შემცვლელი [[დუშან შინიგოი]] გახდა. ზემლიარიჩი გარდაიცვალა თავის 94-ე დაბადების დღეზე, [[2022]] წლის 30 დეკემბერს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ზემლიარიჩი, იანეზ}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] gl7hc994odel71qvldm7s9mbb0dgpnc 1 921411 5563232 2026-10-22T03:17:23Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563232 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921412 5563235 2026-10-22T03:20:24Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დუშან შინიგოი''' (დ. [[7 ნოემბერი]], [[1933]] – გ. [[18 აგვისტო]], [[2024]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:შინიგოი, დუშან}} კატეგორია:სლოვენიის პრ... 5563235 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დუშან შინიგოი''' (დ. [[7 ნოემბერი]], [[1933]] – გ. [[18 აგვისტო]], [[2024]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:შინიგოი, დუშან}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] dtogdgplpxmfv12l5fhwedew08a7k2f 5563237 5563235 2026-10-22T03:21:41Z Jaba1977 3604 5563237 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დუშან შინიგოი''' (დ. [[7 ნოემბერი]], [[1933]] – გ. [[18 აგვისტო]], [[2024]]) — სლოვენი კომუნისტი პოლიტიკოსი.<ref name="Obit1">{{cite news |title=Umrl je Dušan Šinigoj |url=https://www.dnevnik.si/novice/slovenija/umrl-je-dusan-sinigoj-2687303/ |access-date=August 20, 2024 |work=Dnevnik |date=August 20, 2024}}</ref><ref name="Obit2">{{cite news |title=Umrl je ekonomist in politik Dušan Šinigoj |url=https://www.delo.si/novice/slovenija/umrl-je-dusan-sinigoj |access-date=August 20, 2024 |work=Delo |date=August 20, 2024}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:შინიგოი, დუშან}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] 4ysvt5f89hdtxoj1fh91ycweyyyvquz 5563238 5563237 2026-10-22T03:23:45Z Jaba1977 3604 5563238 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დუშან შინიგოი''' (დ. [[7 ნოემბერი]], [[1933]] – გ. [[18 აგვისტო]], [[2024]]) — სლოვენი კომუნისტი პოლიტიკოსი.<ref name="Obit1">{{cite news |title=Umrl je Dušan Šinigoj |url=https://www.dnevnik.si/novice/slovenija/umrl-je-dusan-sinigoj-2687303/ |access-date=August 20, 2024 |work=Dnevnik |date=August 20, 2024}}</ref><ref name="Obit2">{{cite news |title=Umrl je ekonomist in politik Dušan Šinigoj |url=https://www.delo.si/novice/slovenija/umrl-je-dusan-sinigoj |access-date=August 20, 2024 |work=Delo |date=August 20, 2024}}</ref> შინიგოი დაიბადა დორიმბერგოში, [[იტალია]]ში (დღევანდელი [[დორნბერკი]], სლოვენია).<ref name="Obit1"/> მან [[1959]] წელს დაამთავრა [[ლიუბლიანის უნივერსიტეტი]]ს ეკონომიკის ფაკულტეტი, რის შემდეგაც ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას და მუშაობდა სკოლის დირექტორად. [[1969]] წელს იგი გახდა სლოვენიის კომუნისტთა ლიგის ნოვა-გორიცის მუნიციპალური მდივანი, ხოლო [[1973]] წელს — სლოვენიის მშრომელი ხალხის სოციალისტური ალიანსის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი ლიუბლიანაში. [[1978]] წელს იგი გახდა სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის ასამბლეის აღმასრულებელი საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო [[1984]] წლის მაისში — მისი პრეზიდენტი.<ref name="Obit1"/><ref name="Obit2"/> შინიგოი სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობას [[1984]] წლის 23 მაისიდან [[1990]] წლის 16 მაისამდე იკავებდა. იგი იყო სლოვენიის კომუნისტთა ლიგისა და დემოკრატიული აღორძინების პარტიის წევრი. ამ პოსტზე მას წინ უსწრებდა [[იანეზ ზემლიარიჩი]], ხოლო მისი შემცვლელი [[ალოიზე პეტერლე]] გახდა — [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ სლოვენიაში ჩატარებული პირველი პირდაპირი მრავალპარტიული არჩევნების შედეგად.<ref name="Obit1"/><ref name="Obit2"/> მთავრობის საქმეთა ალოიზე პეტერლესთვის გადაბარების შემდეგ, შინიგოი 1993 წლამდე მუშაობდა ნოვა-გორიცის ერთ-ერთი ბანკის დირექტორად.<ref name="Obit1"/><ref name="Obit2"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:შინიგოი, დუშან}} [[კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები]] nq7mxq6vj53q91gfebclv25c1v028b1 1 921413 5563236 2026-10-22T03:20:58Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563236 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921414 5563239 2026-10-22T04:28:17Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2... 5563239 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.81<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00082+3304, NGC 29, UGC 100, MCG +05-01-048, PGC 767, CGCG 499-066 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.81); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 21}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0021 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+21&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC21 NGC21] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0021]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] qo6crbb069jgmij3evwlg8n0wrvkakj 5563241 5563239 2026-10-22T04:37:37Z Surprizi 14671 5563241 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 27 | სურათი = NGC_0027_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 27 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 27}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S? Sb Sbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|32.766}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|28|59|46.496}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.026181|0.000019}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|7849|6|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|362|110.85 ± 7.77}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.2|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|134|41.02}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.44<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1884]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 96, MCG +05-01-044, PGC 742 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 171px; top: 165px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 27''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|362|110.85 ± 7.77}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.44); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|134|41.02}}, კუთხური — {{val|1.2|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1884]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 27}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0027 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+27&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC27 NGC27] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0027]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] cvemzljd8tzxx81kih2j078rigo4yec 1 921415 5563240 2026-10-22T04:28:39Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563240 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921416 5563242 2026-10-22T04:42:24Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 25 | სურათი = NGC_0007_DSS_04.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 25}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^- E/SB0 E/SB0? pec | ტიპი2... 5563242 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 25 | სურათი = NGC_0007_DSS_04.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 25}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^- E/SB0 E/SB0? pec | ტიპი2 = ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|59.257}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|57|01|14.891}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.031572|0.000107}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9465|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|9377|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|448|137.30 ± 9.64}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.4|×|0.8|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|25.2|7.72}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –14.36<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 706 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 25''' — [[ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|448|137.30 ± 9.64}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–14.36); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|25.2|7.72}}, კუთხური — {{val|1.4|×|0.8|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 25}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0025 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+25&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC25 NGC25] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0025]] [[კატეგორია:ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკები]] 45t3172batlxtf2pqwop67sa4wwzbb0 5563245 5563242 2026-10-22T04:50:31Z Surprizi 14671 5563245 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 28 | სურათი = NGC_0028_DSS.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 28}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = E1 E | ტიპი2 = ელიფსური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|25.236}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|20.612}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032005|0.00013}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9595|39|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.21 ± 9.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.8<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|137|42.13}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 730 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 28''' — [[ელიფსური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.21 ± 9.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.8; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|137|42.13}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 28}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0028 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+28&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0028]] [[კატეგორია:ელიფსური გალაქტიკები]] jkbq0enws8v1cwwi5hd2o84yp09waom 5563260 5563245 2026-10-22T05:48:01Z Surprizi 14671 5563260 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 28 | სურათი = NGC_0028_DSS.jpg | წარწერა = NGC 28 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 28}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = E1 E | ტიპი2 = ელიფსური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|25.236}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|20.612}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032005|0.00013}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9595|39|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.21 ± 9.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.8<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|137|42.13}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 730 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 28''' — [[ელიფსური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.21 ± 9.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.8; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|137|42.13}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 28}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0028 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+28&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0028]] [[კატეგორია:ელიფსური გალაქტიკები]] mf4l6vons77r1gja30dzvzws5p4vlfy 1 921417 5563243 2026-10-22T04:42:50Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563243 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921418 5563254 2026-10-22T05:39:37Z Sani939 170886 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px | დაბადების თარიღი = 4 დეკემბერი, 1946 | გარდაცვალების თარიღი = 1 მარტი, 2024 | საქმი... 5563254 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px | დაბადების თარიღი = 4 დეკემბერი, 1946 | გარდაცვალების თარიღი = 1 მარტი, 2024 | საქმიანობა = პიანისტი, პედაგოგი | სამუშაო ადგილი = თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახ. ცენტრალური სამუსიკო სკოლა „ნიჭიერთა ათწლედი“ | ჯილდოები = {{ჯილდო|ღირსების მედალი}} (2021) }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (4 დეკემბერი, 1946 — 1 მარტი, 2024) — ქართველი პიანისტი და პედაგოგი, თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალური სამუსიკო სკოლის „ნიჭიერთა ათწლედის“ პედაგოგი, [[საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი]]. == ბიოგრაფია == დაიბადა 1946 წლის 4 დეკემბერს. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია პროფესორ პაველ სერებრიაკოვის ხელმძღვანელობით. == პედაგოგიური საქმიანობა და მოსწავლეები == „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref name="fortuna_obit">https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]</ref> მის კლასში არაერთი ვარსკვლავი აღიზარდა და მისმა აღზრდილებმა პრესტიჟულ საერთაშორისო კონკურსებზე მოიპოვეს ლაურეატის წოდება.<ref name="fortuna_obit" /> დადასტურებული მოსწავლეები დამოუკიდებელი წყაროებით: * '''[[ვალერიან შიუკაშვილი]]''' — ბორჯომის საერთაშორისო კონკურსის და საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ბიოგრაფიული ლექსიკონის მიხედვით, „ნიჭიერთა ათწლედში“ მისი პედაგოგი დ. ცინცაძე იყო. * '''[[თამარ კორძაძე|თამარ კორძაძე (Tamara Kordzadze)]]''' — After studying in Tbilisi, Georgia with Prof. Dodo Tsintsadze and Prof. Manana Doidjashvili, she received a full scholarship...<ref>https://tamarakordzadze.com/biography</ref> * '''[[თამარ ბერაია]]''' — სწავლობდა ნიჭიერთა სკოლაში Dodo Tsintsadze-სთან<ref>https://www.myswitzerland.com/en/experiences/event/piano-recital-with-tamar-beraia/</ref> * '''ნათია ბერაია''' — began her formal training at the Tbilisi Musical Gymnasium with Dodo Tsintsadze<ref>https://natiaberaia.wixsite.com/natiaberaia/untitled</ref> — 1997 წელს დებთან ერთად სანქტ-პეტერბურგში „Sister and Brother“ დუეტის კონკურსზე I პრემია. * '''ავთანდილ ვართაგავა''' — 2017-2024 წლებში სწავლობდა დოდო ცინცაძის ხელმძღვანელობით; 2023 წელს I პრემია არნო ბაბაჯანიანის კონკურსზე (სომხეთი), 2022 წელს I პრემია თ. ამირეჯიბის კონკურსზე (ბორჯომი).<ref>https://kharkivmeetszurich.artistdb.eu/</ref> * '''[[დავით ევგენიძე|დათო ევგენიძე]]''' — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის მიხედვით: დაამთავრა 1978 წელს „ნიჭიერთა ათწლედი“, პედაგოგი დ. ცინცაძე.<ref>https://composersunion.ge/composers/evgenidze-davit/</ref> == ჯილდოები == [[ფაილი:დოდო ცინცაძე ღირსების მედალი.jpg|thumb|დოდო ცინცაძე ღირსების მედლით დაჯილდოების ცერემონიაზე, ორბელიანების სასახლე, 3 დეკემბერი, 2021]] * საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი<ref name="fortuna_obit" /> * ღირსების მედალი (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]</ref> == მემკვიდრეობა == 2024 წელს ვალერიან შიუკაშვილის ინიციატივით და „ნიჭიერთა ათწლედის“ ორგანიზებით დაფუძნდა დოდო ცინცაძის სახელობის საერთაშორისო ფესტივალი, რომელიც 1-4 დეკემბერს ტარდება.<ref>https://fortuna.[STRIPPED 95 bytes]</ref> == გარდაცვალება == გარდაიცვალა 2024 წლის 1 მარტს.<ref name="fortuna_obit" /> == წყაროები == <references /> [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:ღირსების მედლის კავალრები]] 49cbr8xcb72c3yb5csdt6pjb9alhdbi 5563255 5563254 2026-10-22T05:40:21Z Sani939 170886 მომხმარებელმა Sani939 გვერდი „[[მომხმარებელი:Sani939]]“ გადაიტანა გვერდზე „[[დოდო ცინცაძე]]“: ბიოგრაფიული მონახაზის ძირითად სივრცეში გადატანა 5563254 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px | დაბადების თარიღი = 4 დეკემბერი, 1946 | გარდაცვალების თარიღი = 1 მარტი, 2024 | საქმიანობა = პიანისტი, პედაგოგი | სამუშაო ადგილი = თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახ. ცენტრალური სამუსიკო სკოლა „ნიჭიერთა ათწლედი“ | ჯილდოები = {{ჯილდო|ღირსების მედალი}} (2021) }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (4 დეკემბერი, 1946 — 1 მარტი, 2024) — ქართველი პიანისტი და პედაგოგი, თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალური სამუსიკო სკოლის „ნიჭიერთა ათწლედის“ პედაგოგი, [[საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი]]. == ბიოგრაფია == დაიბადა 1946 წლის 4 დეკემბერს. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია პროფესორ პაველ სერებრიაკოვის ხელმძღვანელობით. == პედაგოგიური საქმიანობა და მოსწავლეები == „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref name="fortuna_obit">https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]</ref> მის კლასში არაერთი ვარსკვლავი აღიზარდა და მისმა აღზრდილებმა პრესტიჟულ საერთაშორისო კონკურსებზე მოიპოვეს ლაურეატის წოდება.<ref name="fortuna_obit" /> დადასტურებული მოსწავლეები დამოუკიდებელი წყაროებით: * '''[[ვალერიან შიუკაშვილი]]''' — ბორჯომის საერთაშორისო კონკურსის და საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ბიოგრაფიული ლექსიკონის მიხედვით, „ნიჭიერთა ათწლედში“ მისი პედაგოგი დ. ცინცაძე იყო. * '''[[თამარ კორძაძე|თამარ კორძაძე (Tamara Kordzadze)]]''' — After studying in Tbilisi, Georgia with Prof. Dodo Tsintsadze and Prof. Manana Doidjashvili, she received a full scholarship...<ref>https://tamarakordzadze.com/biography</ref> * '''[[თამარ ბერაია]]''' — სწავლობდა ნიჭიერთა სკოლაში Dodo Tsintsadze-სთან<ref>https://www.myswitzerland.com/en/experiences/event/piano-recital-with-tamar-beraia/</ref> * '''ნათია ბერაია''' — began her formal training at the Tbilisi Musical Gymnasium with Dodo Tsintsadze<ref>https://natiaberaia.wixsite.com/natiaberaia/untitled</ref> — 1997 წელს დებთან ერთად სანქტ-პეტერბურგში „Sister and Brother“ დუეტის კონკურსზე I პრემია. * '''ავთანდილ ვართაგავა''' — 2017-2024 წლებში სწავლობდა დოდო ცინცაძის ხელმძღვანელობით; 2023 წელს I პრემია არნო ბაბაჯანიანის კონკურსზე (სომხეთი), 2022 წელს I პრემია თ. ამირეჯიბის კონკურსზე (ბორჯომი).<ref>https://kharkivmeetszurich.artistdb.eu/</ref> * '''[[დავით ევგენიძე|დათო ევგენიძე]]''' — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის მიხედვით: დაამთავრა 1978 წელს „ნიჭიერთა ათწლედი“, პედაგოგი დ. ცინცაძე.<ref>https://composersunion.ge/composers/evgenidze-davit/</ref> == ჯილდოები == [[ფაილი:დოდო ცინცაძე ღირსების მედალი.jpg|thumb|დოდო ცინცაძე ღირსების მედლით დაჯილდოების ცერემონიაზე, ორბელიანების სასახლე, 3 დეკემბერი, 2021]] * საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი<ref name="fortuna_obit" /> * ღირსების მედალი (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]</ref> == მემკვიდრეობა == 2024 წელს ვალერიან შიუკაშვილის ინიციატივით და „ნიჭიერთა ათწლედის“ ორგანიზებით დაფუძნდა დოდო ცინცაძის სახელობის საერთაშორისო ფესტივალი, რომელიც 1-4 დეკემბერს ტარდება.<ref>https://fortuna.[STRIPPED 95 bytes]</ref> == გარდაცვალება == გარდაიცვალა 2024 წლის 1 მარტს.<ref name="fortuna_obit" /> == წყაროები == <references /> [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:ღირსების მედლის კავალრები]] 49cbr8xcb72c3yb5csdt6pjb9alhdbi 5563285 5563255 2026-10-22T07:28:04Z Jaba1977 3604 გვერდი წასაშლელია ([[en:User:Awesome Aasim/oneclickdelete|oneclickdelete]]) 5563285 wikitext text/x-wiki {{წასაშლელი|ს2}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px | დაბადების თარიღი = 4 დეკემბერი, 1946 | გარდაცვალების თარიღი = 1 მარტი, 2024 | საქმიანობა = პიანისტი, პედაგოგი | სამუშაო ადგილი = თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახ. ცენტრალური სამუსიკო სკოლა „ნიჭიერთა ათწლედი“ | ჯილდოები = {{ჯილდო|ღირსების მედალი}} (2021) }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (4 დეკემბერი, 1946 — 1 მარტი, 2024) — ქართველი პიანისტი და პედაგოგი, თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალური სამუსიკო სკოლის „ნიჭიერთა ათწლედის“ პედაგოგი, [[საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი]]. == ბიოგრაფია == დაიბადა 1946 წლის 4 დეკემბერს. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია პროფესორ პაველ სერებრიაკოვის ხელმძღვანელობით. == პედაგოგიური საქმიანობა და მოსწავლეები == „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref name="fortuna_obit">https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]</ref> მის კლასში არაერთი ვარსკვლავი აღიზარდა და მისმა აღზრდილებმა პრესტიჟულ საერთაშორისო კონკურსებზე მოიპოვეს ლაურეატის წოდება.<ref name="fortuna_obit" /> დადასტურებული მოსწავლეები დამოუკიდებელი წყაროებით: * '''[[ვალერიან შიუკაშვილი]]''' — ბორჯომის საერთაშორისო კონკურსის და საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ბიოგრაფიული ლექსიკონის მიხედვით, „ნიჭიერთა ათწლედში“ მისი პედაგოგი დ. ცინცაძე იყო. * '''[[თამარ კორძაძე|თამარ კორძაძე (Tamara Kordzadze)]]''' — After studying in Tbilisi, Georgia with Prof. Dodo Tsintsadze and Prof. Manana Doidjashvili, she received a full scholarship...<ref>https://tamarakordzadze.com/biography</ref> * '''[[თამარ ბერაია]]''' — სწავლობდა ნიჭიერთა სკოლაში Dodo Tsintsadze-სთან<ref>https://www.myswitzerland.com/en/experiences/event/piano-recital-with-tamar-beraia/</ref> * '''ნათია ბერაია''' — began her formal training at the Tbilisi Musical Gymnasium with Dodo Tsintsadze<ref>https://natiaberaia.wixsite.com/natiaberaia/untitled</ref> — 1997 წელს დებთან ერთად სანქტ-პეტერბურგში „Sister and Brother“ დუეტის კონკურსზე I პრემია. * '''ავთანდილ ვართაგავა''' — 2017-2024 წლებში სწავლობდა დოდო ცინცაძის ხელმძღვანელობით; 2023 წელს I პრემია არნო ბაბაჯანიანის კონკურსზე (სომხეთი), 2022 წელს I პრემია თ. ამირეჯიბის კონკურსზე (ბორჯომი).<ref>https://kharkivmeetszurich.artistdb.eu/</ref> * '''[[დავით ევგენიძე|დათო ევგენიძე]]''' — საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის მიხედვით: დაამთავრა 1978 წელს „ნიჭიერთა ათწლედი“, პედაგოგი დ. ცინცაძე.<ref>https://composersunion.ge/composers/evgenidze-davit/</ref> == ჯილდოები == [[ფაილი:დოდო ცინცაძე ღირსების მედალი.jpg|thumb|დოდო ცინცაძე ღირსების მედლით დაჯილდოების ცერემონიაზე, ორბელიანების სასახლე, 3 დეკემბერი, 2021]] * საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი<ref name="fortuna_obit" /> * ღირსების მედალი (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]</ref> == მემკვიდრეობა == 2024 წელს ვალერიან შიუკაშვილის ინიციატივით და „ნიჭიერთა ათწლედის“ ორგანიზებით დაფუძნდა დოდო ცინცაძის სახელობის საერთაშორისო ფესტივალი, რომელიც 1-4 დეკემბერს ტარდება.<ref>https://fortuna.[STRIPPED 95 bytes]</ref> == გარდაცვალება == გარდაიცვალა 2024 წლის 1 მარტს.<ref name="fortuna_obit" /> == წყაროები == <references /> [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:ღირსების მედლის კავალრები]] b9pv0ol9h5f8s5k6z4wi1gwg8rs4ah2 5563315 5563285 2026-10-22T10:50:34Z Mehman 75871 5563315 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]]) — ქართველი პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. == პედაგოგიური საქმიანობა == „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref name="fortuna_obit">https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]</ref> მის კლასში არაერთი ვარსკვლავი აღიზარდა და მისმა აღზრდილებმა პრესტიჟულ საერთაშორისო კონკურსებზე მოიპოვეს ლაურეატის წოდება.<ref name="fortuna_obit" /> == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:ღირსების მედლის კავალრები]] 8kfanao6v6anl3sf7dov6f14g2c89v3 5563316 5563315 2026-10-22T10:51:02Z Mehman 75871 5563316 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]]) — ქართველი პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref name="fortuna_obit">https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]</ref> == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:ღირსების მედლის კავალრები]] 2iitchonvvfplgmf8jmzm99elr77i77 5563317 5563316 2026-10-22T10:51:08Z Mehman 75871 წაიშალა [[კატეგორია:ღირსების მედლის კავალრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563317 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]]) — ქართველი პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref name="fortuna_obit">https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]</ref> == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] pjixode34vm11batw41sh55gzokuyvh 5563318 5563317 2026-10-22T10:55:35Z Mehman 75871 წყარო დარედაქტირდა [[ვიკიპედია:ProveIt|ProveIt-ის]] გამოყენებით #proveit 5563318 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]])<ref>{{Cite web |date=01.03.2024 |title=მუსიკოსი დოდო ცინცაძე გარდაიცვალა |url=https://fortuna.ge/iyo-ghvawlmosili-pedagogi-mis-klasshi-araerti-varskvlavi-aghizarda-musikosi-dodo-cincadze-gardaicvala/ |access-date=October 22, 2026}}</ref> — ქართველი მუსიკოსი და პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref name="fortuna_obit">https://fortuna.[STRIPPED 105 bytes]</ref> == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>https://1tv.[STRIPPED 121 bytes]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] 0qrnlc9yjv42vn4akjnuq3fgzl7lwds 5563319 5563318 2026-10-22T10:55:52Z Mehman 75871 5563319 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]])<ref>{{Cite web |date=01.03.2024 |title=მუსიკოსი დოდო ცინცაძე გარდაიცვალა |url=https://fortuna.ge/iyo-ghvawlmosili-pedagogi-mis-klasshi-araerti-varskvlavi-aghizarda-musikosi-dodo-cincadze-gardaicvala/ |access-date=October 22, 2026}}</ref> — ქართველი მუსიკოსი და პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას. == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] d15fyfmy0aznn0j1h67ztymgma4cutw 5563320 5563319 2026-10-22T10:57:42Z Mehman 75871 /* ჯილდოები */ #proveit 5563320 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]])<ref>{{Cite web |date=01.03.2024 |title=მუსიკოსი დოდო ცინცაძე გარდაიცვალა |url=https://fortuna.ge/iyo-ghvawlmosili-pedagogi-mis-klasshi-araerti-varskvlavi-aghizarda-musikosi-dodo-cincadze-gardaicvala/ |access-date=October 22, 2026}}</ref> — ქართველი მუსიკოსი და პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას. == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>{{Cite web |date=03 დეკემბერი 2021 |title=პრეზიდენტმა ღირსების მედლით „ნიჭიერთა ათწლედის” პედაგოგები ვერა სვანიძე და დარეჯან ცინცაძე დააჯილდოვა |url=https://imedi.ge/ge/sazogadoeba/229460/prezidentma-girsebis-medlit-nichierta-attsledis-pedagogebi-vera-svanidze-da-darejan-tsintsadze-daajildova |access-date=October 22, 2026}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] ookzyv756gzfdi1bbf0pl50rbp74j5s 5563321 5563320 2026-10-22T10:59:17Z Mehman 75871 /* ბიოგრაფია */ #proveit 5563321 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]])<ref>{{Cite web |date=01.03.2024 |title=მუსიკოსი დოდო ცინცაძე გარდაიცვალა |url=https://fortuna.ge/iyo-ghvawlmosili-pedagogi-mis-klasshi-araerti-varskvlavi-aghizarda-musikosi-dodo-cincadze-gardaicvala/ |access-date=October 22, 2026}}</ref> — ქართველი მუსიკოსი და პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref>{{Cite web |date=02.03.2024 |title=კულტურის სამინისტრო მწუხარებას გამოთქვამს „ნიჭიერთა ათწლედის“ პედაგოგის – დოდო ცინცაძის გარდაცვალების გამო |url=https://kvira.ge/908322 |access-date=October 22, 2026}}</ref> == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>{{Cite web |date=03 დეკემბერი 2021 |title=პრეზიდენტმა ღირსების მედლით „ნიჭიერთა ათწლედის” პედაგოგები ვერა სვანიძე და დარეჯან ცინცაძე დააჯილდოვა |url=https://imedi.ge/ge/sazogadoeba/229460/prezidentma-girsebis-medlit-nichierta-attsledis-pedagogebi-vera-svanidze-da-darejan-tsintsadze-daajildova |access-date=October 22, 2026}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] j0c6i2k8smllrhqn4ycusgft2wehd9d 5563326 5563321 2026-10-22T11:21:46Z Sani939 170886 დავამატე ცატეგორეიბში საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები 5563326 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სურათი = დოდო (დარეჯან) ცინცაძე.jpg | სურათის ზომა = 250px }} '''დოდო (დარეჯან) ცინცაძე''' (დ. [[4 დეკემბერი]], [[1946]] — გ. [[1 მარტი]], [[2024]])<ref>{{Cite web |date=01.03.2024 |title=მუსიკოსი დოდო ცინცაძე გარდაიცვალა |url=https://fortuna.ge/iyo-ghvawlmosili-pedagogi-mis-klasshi-araerti-varskvlavi-aghizarda-musikosi-dodo-cincadze-gardaicvala/ |access-date=October 22, 2026}}</ref> — ქართველი მუსიკოსი და პედაგოგი, [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენის]] მფლობელი. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[1946|1946 წლის]] [[4 დეკემბერი|4 დეკემბერს]]. 1955 წელს სწავლა დაიწყო „ნიჭიერთა ათწლედში“ ევგენია ჩერნიავსკაიას კლასში. 1973 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო კონსერვატორია. „ნიჭიერთა ათწლედის“ ოფიციალური განცხადებით, იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.<ref>{{Cite web |date=02.03.2024 |title=კულტურის სამინისტრო მწუხარებას გამოთქვამს „ნიჭიერთა ათწლედის“ პედაგოგის – დოდო ცინცაძის გარდაცვალების გამო |url=https://kvira.ge/908322 |access-date=October 22, 2026}}</ref> == ჯილდოები == * [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენი]] (2021) — ქართული მუსიკისა და სამუსიკო-საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და ხანგრძლივი ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისთვის.<ref>{{Cite web |date=03 დეკემბერი 2021 |title=პრეზიდენტმა ღირსების მედლით „ნიჭიერთა ათწლედის” პედაგოგები ვერა სვანიძე და დარეჯან ცინცაძე დააჯილდოვა |url=https://imedi.ge/ge/sazogadoeba/229460/prezidentma-girsebis-medlit-nichierta-attsledis-pedagogebi-vera-svanidze-da-darejan-tsintsadze-daajildova |access-date=October 22, 2026}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ცინცაძე, დოდო}} [[კატეგორია:ქართველი პიანისტები]] [[კატეგორია:ქართველი პედაგოგები]] [[კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები]] jfhb55u2v718bmwgpzsr3siahdzfx1f 0 921420 5563257 2026-10-22T05:42:35Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 28 | სურათი = NGC_0028_DSS.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 28}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = E1 E | ტიპი2 = ელიფს... 5563257 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 28 | სურათი = NGC_0028_DSS.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 28}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = E1 E | ტიპი2 = ელიფსური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|25.236}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|20.612}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032005|0.00013}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9595|39|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.21 ± 9.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.8<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|137|42.13}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 730 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 28''' — [[ელიფსური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.21 ± 9.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.8; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|137|42.13}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 28}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0028 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+28&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0028]] [[კატეგორია:ელიფსური გალაქტიკები]] jkbq0enws8v1cwwi5hd2o84yp09waom 5563259 5563257 2026-10-22T05:47:45Z Surprizi 14671 5563259 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 31 | სურათი = NGC_0031_DSS.jpg | წარწერა = NGC 31 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 31}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = E1 E | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|25.236}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|20.612}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032005|0.00013}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9595|39|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.21 ± 9.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.8<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|137|42.13}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 730 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 31''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.21 ± 9.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.8; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|137|42.13}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 31}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0031 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+31&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0031]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] 88lkyin62hpta5aajqph24ydd9ogvba 5563261 5563259 2026-10-22T05:54:16Z Surprizi 14671 5563261 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 31 | სურათი = NGC_0031_DSS.jpg | წარწერა = NGC 31 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 31}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(rs)cd Sc SAB(rs)cd | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|38.404}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|11.379}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032025|0.00015}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9601|45|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.30 ± 9.80}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.9<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|199|60.89}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 751 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 31''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.30 ± 9.80}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.9; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|199|60.89}}, კუთხური — {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 31}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0031 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+31&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0031]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] 33i4u55ip7fiecn5i4b8tw2cjchnh6f 5563262 5563261 2026-10-22T05:56:35Z Surprizi 14671 5563262 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 31 | სურათი = NGC_0031_DSS.jpg | წარწერა = NGC 31 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 31}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(rs)cd Sc SAB(rs)cd | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|38.404}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|11.379}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032025|0.00015}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9601|45|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.30 ± 9.80}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.9<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|199|60.89}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 751 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 31''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.30 ± 9.80}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.9; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|199|60.89}}, კუთხური — {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 31}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0031 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+31&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0031]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] 2yms4kk9yvzptcn52yeguh78bzkmnlk 1 921421 5563258 2026-10-22T05:43:06Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563258 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921423 5563266 2026-10-22T06:29:18Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალუ... 5563266 wikitext text/x-wiki '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალული საიდუმლო დეტალი. ჩვეულებრივი სათამაშო საიდუმლოებისგან განსხვავებით, მისი შინაარსი სიუჟეტსა თუ გეიმპლეის არ უკავშირდება, კონტექსტში არარეალურად ან კომიკურად გამოიყურება და ხშირად სხვა ფაქტზე ან ნამუშევარზე მიანიშნებს. „სააღდგომო კვერცხები“ ერთგვარი იუმორისტული მინიშნებაა ყურადღებიანი მაყურებლისა თუ მოთამაშისთვის. odhcwpyjunzvek4gf863xo732fitt85 5563267 5563266 2026-10-22T06:29:28Z Gobrona 28077 5563267 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Adventure_Easteregg.PNG|მინი|250პქ|Adventure-ში არსებული საიდუმლო ოთახი, სადაც უორენ რობინეტის თამაშის ავტორობაა მითითებული, ვიდეო თამაშების ისტორიაში ერთ-ერთ პირველ „სააღდგომო კვერცხად“ ითვლება.<ref>{{cite web |author-last=Yarwood |author-first=Jack |title=Easter Eggs: The Hidden Secrets of Videogames |url=http://www.pastemagazine.com/articles/2016/03/easter-eggs-the-hidden-secrets-of-videogames.html |website=[[Paste (magazine)|Paste]] |access-date=3 February 2021 |date=27 March 2016}}</ref><ref>{{cite web |author1=Fatsquatch |title=Of Dragons and Easter Eggs: A Chat With Warren Robinett |url=https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |website=The Jaded Gamer |access-date=3 February 2021 |date=20 May 2003 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301203516/https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |url-status=dead }}</ref>]] '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალული საიდუმლო დეტალი. ჩვეულებრივი სათამაშო საიდუმლოებისგან განსხვავებით, მისი შინაარსი სიუჟეტსა თუ გეიმპლეის არ უკავშირდება, კონტექსტში არარეალურად ან კომიკურად გამოიყურება და ხშირად სხვა ფაქტზე ან ნამუშევარზე მიანიშნებს. „სააღდგომო კვერცხები“ ერთგვარი იუმორისტული მინიშნებაა ყურადღებიანი მაყურებლისა თუ მოთამაშისთვის. raxoiduwvk8igwn0s8ap20cm21bcp4u 5563268 5563267 2026-10-22T06:29:42Z Gobrona 28077 5563268 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Adventure_Easteregg.PNG|მინი|250პქ|Adventure-ში არსებული საიდუმლო ოთახი, სადაც უორენ რობინეტის თამაშის ავტორობაა მითითებული, ვიდეო თამაშების ისტორიაში ერთ-ერთ პირველ „სააღდგომო კვერცხად“ ითვლება.<ref>{{cite web |author-last=Yarwood |author-first=Jack |title=Easter Eggs: The Hidden Secrets of Videogames |url=http://www.pastemagazine.com/articles/2016/03/easter-eggs-the-hidden-secrets-of-videogames.html |website=[[Paste (magazine)|Paste]] |access-date=3 February 2021 |date=27 March 2016}}</ref><ref>{{cite web |author1=Fatsquatch |title=Of Dragons and Easter Eggs: A Chat With Warren Robinett |url=https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |website=The Jaded Gamer |access-date=3 February 2021 |date=20 May 2003 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301203516/https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |url-status=dead }}</ref>]] '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალული საიდუმლო დეტალი. ჩვეულებრივი სათამაშო საიდუმლოებისგან განსხვავებით, მისი შინაარსი სიუჟეტსა თუ გეიმპლეის არ უკავშირდება, კონტექსტში არარეალურად ან კომიკურად გამოიყურება და ხშირად სხვა ფაქტზე ან ნამუშევარზე მიანიშნებს. „სააღდგომო კვერცხები“ ერთგვარი იუმორისტული მინიშნებაა ყურადღებიანი მაყურებლისა თუ მოთამაშისთვის. უმეტეს შემთხვევაში, „სააღდგომო კვერცხის“ აღმოსაჩენად რთული ან არასტანდარტული მოქმედებების თანმიმდევრობის შესრულებაა საჭირო, რის გამოც მისი შემთხვევით პოვნა თითქმის შეუძლებელია. სახელწოდება სათავეს იღებს [[აშშ]]-სა და [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთი]]ს ყოფილ კოლონიებში გავრცელებული საოჯახო ტრადიციიდან — „კვერცხებზე ნადირობა“ ({{lang-en|Egg Hunt}}). აღდგომის წინა დღეებში გამართულ გასართობ ღონისძიებაზე, მონაწილეებს მინიშნებების დახმარებით რაც შეიძლება მეტი დამალული კვერცხის პოვნა ევალებათ. eowjrzt0jgwnj1kfg5hfb0328xli4pe 5563269 5563268 2026-10-22T06:30:17Z Gobrona 28077 5563269 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Adventure_Easteregg.PNG|მინი|250პქ|Adventure-ში არსებული საიდუმლო ოთახი, სადაც უორენ რობინეტის თამაშის ავტორობაა მითითებული, ვიდეო თამაშების ისტორიაში ერთ-ერთ პირველ „სააღდგომო კვერცხად“ ითვლება.<ref>{{cite web |author-last=Yarwood |author-first=Jack |title=Easter Eggs: The Hidden Secrets of Videogames |url=http://www.pastemagazine.com/articles/2016/03/easter-eggs-the-hidden-secrets-of-videogames.html |website=[[Paste (magazine)|Paste]] |access-date=3 February 2021 |date=27 March 2016}}</ref><ref>{{cite web |author1=Fatsquatch |title=Of Dragons and Easter Eggs: A Chat With Warren Robinett |url=https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |website=The Jaded Gamer |access-date=3 February 2021 |date=20 May 2003 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301203516/https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |url-status=dead }}</ref>]] '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალული საიდუმლო დეტალი. ჩვეულებრივი სათამაშო საიდუმლოებისგან განსხვავებით, მისი შინაარსი სიუჟეტსა თუ გეიმპლეის არ უკავშირდება, კონტექსტში არარეალურად ან კომიკურად გამოიყურება და ხშირად სხვა ფაქტზე ან ნამუშევარზე მიანიშნებს. „სააღდგომო კვერცხები“ ერთგვარი იუმორისტული მინიშნებაა ყურადღებიანი მაყურებლისა თუ მოთამაშისთვის. უმეტეს შემთხვევაში, „სააღდგომო კვერცხის“ აღმოსაჩენად რთული ან არასტანდარტული მოქმედებების თანმიმდევრობის შესრულებაა საჭირო, რის გამოც მისი შემთხვევით პოვნა თითქმის შეუძლებელია. სახელწოდება სათავეს იღებს [[აშშ]]-სა და [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთი]]ს ყოფილ კოლონიებში გავრცელებული საოჯახო ტრადიციიდან — „კვერცხებზე ნადირობა“ ({{lang-en|Egg Hunt}}). აღდგომის წინა დღეებში გამართულ გასართობ ღონისძიებაზე, მონაწილეებს მინიშნებების დახმარებით რაც შეიძლება მეტი დამალული კვერცხის პოვნა ევალებათ. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.eeggs.com/ სააღდგომო კვერცხების არქივი] — Eeggs.com * [http://smithsonianchips.si.edu/chipfun/graff.htm "Chip Fun: Microchip-based Easter eggs"] – National Museum of American History bmhyzy85aqbzihy18tz3u04jfwighzu 5563270 5563269 2026-10-22T06:30:30Z Gobrona 28077 5563270 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Adventure_Easteregg.PNG|მინი|250პქ|Adventure-ში არსებული საიდუმლო ოთახი, სადაც უორენ რობინეტის თამაშის ავტორობაა მითითებული, ვიდეო თამაშების ისტორიაში ერთ-ერთ პირველ „სააღდგომო კვერცხად“ ითვლება.<ref>{{cite web |author-last=Yarwood |author-first=Jack |title=Easter Eggs: The Hidden Secrets of Videogames |url=http://www.pastemagazine.com/articles/2016/03/easter-eggs-the-hidden-secrets-of-videogames.html |website=[[Paste (magazine)|Paste]] |access-date=3 February 2021 |date=27 March 2016}}</ref><ref>{{cite web |author1=Fatsquatch |title=Of Dragons and Easter Eggs: A Chat With Warren Robinett |url=https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |website=The Jaded Gamer |access-date=3 February 2021 |date=20 May 2003 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301203516/https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |url-status=dead }}</ref>]] '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალული საიდუმლო დეტალი. ჩვეულებრივი სათამაშო საიდუმლოებისგან განსხვავებით, მისი შინაარსი სიუჟეტსა თუ გეიმპლეის არ უკავშირდება, კონტექსტში არარეალურად ან კომიკურად გამოიყურება და ხშირად სხვა ფაქტზე ან ნამუშევარზე მიანიშნებს. „სააღდგომო კვერცხები“ ერთგვარი იუმორისტული მინიშნებაა ყურადღებიანი მაყურებლისა თუ მოთამაშისთვის. უმეტეს შემთხვევაში, „სააღდგომო კვერცხის“ აღმოსაჩენად რთული ან არასტანდარტული მოქმედებების თანმიმდევრობის შესრულებაა საჭირო, რის გამოც მისი შემთხვევით პოვნა თითქმის შეუძლებელია. სახელწოდება სათავეს იღებს [[აშშ]]-სა და [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთი]]ს ყოფილ კოლონიებში გავრცელებული საოჯახო ტრადიციიდან — „კვერცხებზე ნადირობა“ ({{lang-en|Egg Hunt}}). აღდგომის წინა დღეებში გამართულ გასართობ ღონისძიებაზე, მონაწილეებს მინიშნებების დახმარებით რაც შეიძლება მეტი დამალული კვერცხის პოვნა ევალებათ. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.eeggs.com/ სააღდგომო კვერცხების არქივი] — Eeggs.com * [http://smithsonianchips.si.edu/chipfun/graff.htm "Chip Fun: Microchip-based Easter eggs"] – National Museum of American History ==სქოლიო== {{სქოლიო}} e54qwkr115lm9gl6et8p3amvktlearm 5563271 5563270 2026-10-22T06:30:41Z Gobrona 28077 5563271 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Adventure_Easteregg.PNG|მინი|250პქ|Adventure-ში არსებული საიდუმლო ოთახი, სადაც უორენ რობინეტის თამაშის ავტორობაა მითითებული, ვიდეო თამაშების ისტორიაში ერთ-ერთ პირველ „სააღდგომო კვერცხად“ ითვლება.<ref>{{cite web |author-last=Yarwood |author-first=Jack |title=Easter Eggs: The Hidden Secrets of Videogames |url=http://www.pastemagazine.com/articles/2016/03/easter-eggs-the-hidden-secrets-of-videogames.html |website=[[Paste (magazine)|Paste]] |access-date=3 February 2021 |date=27 March 2016}}</ref><ref>{{cite web |author1=Fatsquatch |title=Of Dragons and Easter Eggs: A Chat With Warren Robinett |url=https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |website=The Jaded Gamer |access-date=3 February 2021 |date=20 May 2003 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301203516/https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |url-status=dead }}</ref>]] '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალული საიდუმლო დეტალი. ჩვეულებრივი სათამაშო საიდუმლოებისგან განსხვავებით, მისი შინაარსი სიუჟეტსა თუ გეიმპლეის არ უკავშირდება, კონტექსტში არარეალურად ან კომიკურად გამოიყურება და ხშირად სხვა ფაქტზე ან ნამუშევარზე მიანიშნებს. „სააღდგომო კვერცხები“ ერთგვარი იუმორისტული მინიშნებაა ყურადღებიანი მაყურებლისა თუ მოთამაშისთვის. უმეტეს შემთხვევაში, „სააღდგომო კვერცხის“ აღმოსაჩენად რთული ან არასტანდარტული მოქმედებების თანმიმდევრობის შესრულებაა საჭირო, რის გამოც მისი შემთხვევით პოვნა თითქმის შეუძლებელია. სახელწოდება სათავეს იღებს [[აშშ]]-სა და [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთი]]ს ყოფილ კოლონიებში გავრცელებული საოჯახო ტრადიციიდან — „კვერცხებზე ნადირობა“ ({{lang-en|Egg Hunt}}). აღდგომის წინა დღეებში გამართულ გასართობ ღონისძიებაზე, მონაწილეებს მინიშნებების დახმარებით რაც შეიძლება მეტი დამალული კვერცხის პოვნა ევალებათ. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.eeggs.com/ სააღდგომო კვერცხების არქივი] — Eeggs.com * [http://smithsonianchips.si.edu/chipfun/graff.htm "Chip Fun: Microchip-based Easter eggs"] – National Museum of American History ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ვიდეო თამაშების კულტურა]] [[კატეგორია:საიდუმლოებები]] tmj5b8dwvz0eumcuyvqjv8uin04ixue 5563272 5563271 2026-10-22T06:31:15Z Gobrona 28077 5563272 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Adventure_Easteregg.PNG|მინი|250პქ|Adventure-ში არსებული საიდუმლო ოთახი, სადაც უორენ რობინეტის თამაშის ავტორობაა მითითებული, ვიდეო თამაშების ისტორიაში ერთ-ერთ პირველ „სააღდგომო კვერცხად“ ითვლება.<ref>{{cite web |author-last=Yarwood |author-first=Jack |title=Easter Eggs: The Hidden Secrets of Videogames |url=http://www.pastemagazine.com/articles/2016/03/easter-eggs-the-hidden-secrets-of-videogames.html |website=[[Paste (magazine)|Paste]] |access-date=3 February 2021 |date=27 March 2016}}</ref><ref>{{cite web |author1=Fatsquatch |title=Of Dragons and Easter Eggs: A Chat With Warren Robinett |url=https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |website=The Jaded Gamer |access-date=3 February 2021 |date=20 May 2003 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301203516/https://tjg.joeysit.com/of-dragons-and-easter-eggs-a-chat-with-warren-robinett/ |url-status=dead }}</ref>]] '''სააღდგომო კვერცხი''' ({{lang-en|Easter Egg}}) — [[ვიდეო თამაში|ვიდეო თამაშებში]], [[კინოფილმი|კინოფილმებსა]] თუ [[პროგრამული უზრუნველყოფა|პროგრამულ უზრუნველყოფაში]] შემქმნელების მიერ დამალული საიდუმლო დეტალი. ჩვეულებრივი სათამაშო საიდუმლოებისგან განსხვავებით, მისი შინაარსი სიუჟეტსა თუ გეიმპლეის არ უკავშირდება, კონტექსტში არარეალურად ან კომიკურად გამოიყურება და ხშირად სხვა ფაქტზე ან ნამუშევარზე მიანიშნებს. „სააღდგომო კვერცხები“ ერთგვარი იუმორისტული მინიშნებაა ყურადღებიანი მაყურებლისა თუ მოთამაშისთვის. უმეტეს შემთხვევაში, „სააღდგომო კვერცხის“ აღმოსაჩენად რთული ან არასტანდარტული მოქმედებების თანმიმდევრობის შესრულებაა საჭირო, რის გამოც მისი შემთხვევით პოვნა თითქმის შეუძლებელია. სახელწოდება სათავეს იღებს [[აშშ]]-სა და [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთი]]ს ყოფილ კოლონიებში გავრცელებული საოჯახო ტრადიციიდან — „კვერცხებზე ნადირობა“ ({{lang-en|Egg Hunt}}). აღდგომის წინა დღეებში გამართულ გასართობ ღონისძიებაზე, მონაწილეებს მინიშნებების დახმარებით რაც შეიძლება მეტი დამალული კვერცხის პოვნა ევალებათ. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.eeggs.com/ სააღდგომო კვერცხების არქივი] — Eeggs.com * [http://smithsonianchips.si.edu/chipfun/graff.htm "Chip Fun: Microchip-based Easter eggs"] – National Museum of American History ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ვიდეო თამაშების კულტურა]] [[კატეგორია:საიდუმლოებები]] hrx337t4f5vin9laui59yq4y94r4lkg 1 921424 5563273 2026-10-22T06:31:52Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563273 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921425 5563274 2026-10-22T06:40:07Z Ninn513 109860 ახალი გვერდი: '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა იმპერიულ ჩინეთში მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიუ... 5563274 wikitext text/x-wiki '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა იმპერიულ ჩინეთში მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა ჩინეთის ისტორიის ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება სუეის დინასტიის მმართველობის პერიოდს (581–618) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა თანგის დინასტიის მმართველობის დროს (618–907) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. სუნგის დინასტიის მმართველობის პერიოდში (960–1279) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე 1905 წელს, ცინის დინასტიის მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ იუან ში ქაი, ინჩანგი და ჭანგ ჭი ტუნგი. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია ჩინეთსა და ტაივანში სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა ჩინური დამწერლობის, ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. სუნგის დინასტიის მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. მინგის დინასტიის მმართველობის პერიოდში (1368–1644) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, ძინშის (進士), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, შენგიუენის (生員), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. XIX საუკუნეში შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს ცინგის იმპერიაში საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა იაპონიაში,<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> კორეაში, რიუკიუს სამეფოსა და ვიეტნამში. აზიის ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც საფრანგეთს, გერმანიასა და ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC) თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, 1855 წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. 1883 წლის შემდეგ ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 7ic4rgieom7v0drioq4s8incb9a60cx 5563275 5563274 2026-10-22T06:40:20Z Ninn513 109860 5563275 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}}'''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა იმპერიულ ჩინეთში მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა ჩინეთის ისტორიის ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება სუეის დინასტიის მმართველობის პერიოდს (581–618) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა თანგის დინასტიის მმართველობის დროს (618–907) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. სუნგის დინასტიის მმართველობის პერიოდში (960–1279) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე 1905 წელს, ცინის დინასტიის მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ იუან ში ქაი, ინჩანგი და ჭანგ ჭი ტუნგი. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია ჩინეთსა და ტაივანში სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა ჩინური დამწერლობის, ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. სუნგის დინასტიის მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. მინგის დინასტიის მმართველობის პერიოდში (1368–1644) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, ძინშის (進士), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, შენგიუენის (生員), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. XIX საუკუნეში შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს ცინგის იმპერიაში საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა იაპონიაში,<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> კორეაში, რიუკიუს სამეფოსა და ვიეტნამში. აზიის ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც საფრანგეთს, გერმანიასა და ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC) თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, 1855 წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. 1883 წლის შემდეგ ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} pz4er4np3740zfmm1yickv573w22l3r 5563276 5563275 2026-10-22T06:49:40Z Ninn513 109860 5563276 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}}'''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' (進士), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' (生員), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} esc5tihdd3lx3h9i9wdejl126lqk949 5563279 5563276 2026-10-22T07:06:53Z Ninn513 109860 5563279 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' (進士), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' (生員), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} k9tzwhofv8kjm58vqxg37n2fhdyt9j8 5563280 5563279 2026-10-22T07:09:29Z Ninn513 109860 5563280 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 23w8ggi175nhz09st142iklyc9mj0tm 5563281 5563280 2026-10-22T07:17:48Z Ninn513 109860 5563281 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== უნარებისა და შესაძლებლობების შესაფასებელი გამოცდები, მათ შორის შეჯიბრებები მშვილდოსნობაში, ჩინეთში ჯერ კიდევ ჭოუს დინასტიის პერიოდიდან არსებობდა (ან, მითოლოგიური გადმოცემების მიხედვით, იმპერატორ იაოს ეპოქიდან).{{sfn|Wu|1982|pp=413–419}} მოგვიანებით ჩამოყალიბებული საიმპერატორო გამოცდების კონფუციანური ხასიათი მნიშვნელოვანწილად ხანის დინასტიის მმართველის, იმპერატორ უ ტის მმართველობის პერიოდს უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ ხანის დინასტიიდან სუეის დინასტიამდე გარკვეული სახის გამოცდები უკვე ტარდებოდა, ისინი სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის ოფიციალურ გზას არ წარმოადგენდა. სახელმწიფო თანამდებობების უმეტესობა რეკომენდაციების საფუძველზე ნაწილდებოდა, რომელთა გაცემისას ითვალისწინებდნენ კანდიდატის სოციალურ მდგომარეობას, ზნეობრივ თვისებებსა და შესაძლებლობებს. საიმპერატორო ბიუროკრატიული გამოცდების სისტემის ჩამოყალიბება 605 წლით თარიღდება, როდესაც ჩინეთს ხანმოკლე დროით სუეის დინასტია მართავდა. მისმა მემკვიდრემ, თანგის დინასტიამ, საიმპერატორო გამოცდების ჩატარება შედარებით შეზღუდული მასშტაბით დაიწყო. საგამოცდო სისტემა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უ ჭოუს სახელმწიფოს მმართველის, უ წეთიენის მმართველობის პერიოდში.{{sfn|Paludan|1998|p=97}} გაფართოებული საგამოცდო სისტემა სამხედრო გამოცდებსაც მოიცავდა, თუმცა მათ ჩინეთის ოფიცერთა კორპუსის ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია. სამხედრო გამოცდების საფუძველზე მოპოვებული კვალიფიკაცია სამოქალაქო გამოცდებით მიღებულ კვალიფიკაციასთან შედარებით ნაკლებად პრესტიჟულად მიიჩნეოდა. სუნგის დინასტიის მმართველობის პერიოდში იმპერატორებმა გააფართოეს როგორც საგამოცდო სისტემა, ისე სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქსელი. ეს ნაწილობრივ სამხედრო არისტოკრატიის გავლენის შესუსტებას ემსახურებოდა. შედეგად, შესაბამისი საგამოცდო ხარისხის მფლობელთა რაოდენობა თანგის დინასტიის პერიოდთან შედარებით ოთხ-ხუთჯერ და კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა. სუნგის დინასტიის ეპოქიდან მოყოლებული, გამოცდები ძირითად მექანიზმად იქცა სწავლული მოხელეების შესარჩევად, რომლებიც საზოგადოების ინტელექტუალურ ელიტას ქმნიდნენ. მიუხედავად ამისა, საგამოცდო სისტემა თანაარსებობდა სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის სხვა მეთოდებთან. მათ შორის იყო მმართველი ოჯახის წევრების პირდაპირი დანიშვნა, კანდიდატურების წარდგენა, კვოტების სისტემა, ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე დაწინაურება, სახელმწიფო თანამდებობებისა და ტიტულების გაყიდვა, აგრეთვე საჭურისებისთვის გათვალისწინებული სპეციალური პროცედურები. 1067 წელს დადგინდა, რომ უმაღლესი საფეხურის საგამოცდო ხარისხის მოსაპოვებლად გამოცდები სამ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, თუმცა ეს სამწლიანი ციკლი მხოლოდ ფორმალურად არსებობდა. პრაქტიკაში, როგორც ამ გადაწყვეტილებამდე, ისე მის შემდეგ, ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში გამოცდები არარეგულარულად ტარდებოდა. შესაბამისად, ყოველწლიურად მინიჭებული საგამოცდო ხარისხების რაოდენობის სტატისტიკური საშუალო მაჩვენებლები ამ გარემოების გათვალისწინებით უნდა განიხილებოდეს. ძინშის ხარისხის მოსაპოვებელი გამოცდები ყოველწლიურად არ ტარდებოდა და მათი ამგვარად განხილვა არასწორია. წლიური საშუალო მაჩვენებლები მხოლოდ რაოდენობრივი ანალიზის შედეგად მიღებული სტატისტიკური მონაცემებია.<ref>Kracke, 252</ref> საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება საიმპერატორო აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის წარმოების სისტემის ნაწილი იყო. ძინშის ხარისხის მიღების თარიღი ხშირად მნიშვნელოვან ბიოგრაფიულ მონაცემს წარმოადგენს. ზოგიერთ შემთხვევაში, ჩინეთის ისტორიის განსაკუთრებით გამოჩენილი პიროვნებების შესახებაც კი, ძინშის ხარისხის მოპოვების თარიღი ერთადერთი ზუსტად დადასტურებული თარიღია. XIII საუკუნეში, იუენის დინასტიის მმართველობის დასაწყისში, საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება მცირე ხნით შეწყდა. მოგვიანებით იგი აღდგა, თუმცა შემოღებული რეგიონული კვოტების სისტემა უპირატესობას მონღოლებს ანიჭებდა, ხოლო სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობას არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა. მინგისა და ცინგის დინასტიების მმართველობის პერიოდში საგამოცდო სისტემა ხელს უწყობდა ინტელექტუალური ცხოვრების თემატურ შეზღუდვასა და ვიწრო მიმართულებებზე კონცენტრირებას, ამასთანავე აძლიერებდა იმპერატორის ავტოკრატიულ ძალაუფლებას. გარკვეული ცვლილებებით სისტემა 1905 წლამდე მოქმედებდა, როდესაც ცინგის დინასტიის მმართველობის ბოლო წლებში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში საბოლოოდ გაუქმდა. სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევი თანამედროვე საგამოცდო სისტემაც არაპირდაპირ სწორედ საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის საფუძველზე განვითარდა.{{sfn|Ebrey|2010|pp=145–147, 198–200}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ep3vdyiojbkdgko51cfr912af161ays 5563282 5563281 2026-10-22T07:24:05Z Ninn513 109860 /* ისტორია */ 5563282 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== უნარებისა და შესაძლებლობების შესაფასებელი გამოცდები, მათ შორის შეჯიბრებები მშვილდოსნობაში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ჯერ კიდევ [[ჭოუს დინასტია|ჭოუს დინასტიის]] პერიოდიდან არსებობდა (ან, მითოლოგიური გადმოცემების მიხედვით, [[იმპერატორი იაო|იმპერატორ იაოს]] ეპოქიდან).{{sfn|Wu|1982|pp=413–419}} მოგვიანებით ჩამოყალიბებული საიმპერატორო გამოცდების კონფუციანური ხასიათი მნიშვნელოვანწილად [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველის, იმპერატორ [[იმპერატორი უ ტი|უ ტის]] მმართველობის პერიოდს უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიიდან]] [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიამდე]] გარკვეული სახის გამოცდები უკვე ტარდებოდა, ისინი სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის ოფიციალურ გზას არ წარმოადგენდა. სახელმწიფო თანამდებობების უმეტესობა რეკომენდაციების საფუძველზე ნაწილდებოდა, რომელთა გაცემისას ითვალისწინებდნენ კანდიდატის სოციალურ მდგომარეობას, ზნეობრივ თვისებებსა და შესაძლებლობებს. საიმპერატორო ბიუროკრატიული გამოცდების სისტემის ჩამოყალიბება [[605]] წლით თარიღდება, როდესაც ჩინეთს ხანმოკლე დროით [[სუის დინასტია|სუეის დინასტია]] მართავდა. მისმა მემკვიდრემ, [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიამ]], საიმპერატორო გამოცდების ჩატარება შედარებით შეზღუდული მასშტაბით დაიწყო. საგამოცდო სისტემა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უ ჭოუს სახელმწიფოს მმართველის, [[უ წეთიენი|უ წეთიენის]] მმართველობის პერიოდში.{{sfn|Paludan|1998|p=97}} გაფართოებული საგამოცდო სისტემა სამხედრო გამოცდებსაც მოიცავდა, თუმცა მათ ჩინეთის ოფიცერთა კორპუსის ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია. სამხედრო გამოცდების საფუძველზე მოპოვებული კვალიფიკაცია სამოქალაქო გამოცდებით მიღებულ კვალიფიკაციასთან შედარებით ნაკლებად პრესტიჟულად მიიჩნეოდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში იმპერატორებმა გააფართოეს როგორც საგამოცდო სისტემა, ისე სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქსელი. ეს ნაწილობრივ სამხედრო არისტოკრატიის გავლენის შესუსტებას ემსახურებოდა. შედეგად, შესაბამისი საგამოცდო ხარისხის მფლობელთა რაოდენობა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] პერიოდთან შედარებით ოთხ-ხუთჯერ და კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] ეპოქიდან მოყოლებული, გამოცდები ძირითად მექანიზმად იქცა სწავლული მოხელეების შესარჩევად, რომლებიც საზოგადოების ინტელექტუალურ ელიტას ქმნიდნენ. მიუხედავად ამისა, საგამოცდო სისტემა თანაარსებობდა სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის სხვა მეთოდებთან. მათ შორის იყო მმართველი ოჯახის წევრების პირდაპირი დანიშვნა, კანდიდატურების წარდგენა, კვოტების სისტემა, ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე დაწინაურება, სახელმწიფო თანამდებობებისა და ტიტულების გაყიდვა, აგრეთვე საჭურისებისთვის გათვალისწინებული სპეციალური პროცედურები. [[1067]] წელს დადგინდა, რომ უმაღლესი საფეხურის საგამოცდო ხარისხის მოსაპოვებლად გამოცდები სამ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, თუმცა ეს სამწლიანი ციკლი მხოლოდ ფორმალურად არსებობდა. პრაქტიკაში, როგორც ამ გადაწყვეტილებამდე, ისე მის შემდეგ, ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში გამოცდები არარეგულარულად ტარდებოდა. შესაბამისად, ყოველწლიურად მინიჭებული საგამოცდო ხარისხების რაოდენობის სტატისტიკური საშუალო მაჩვენებლები ამ გარემოების გათვალისწინებით უნდა განიხილებოდეს. ძინშის ხარისხის მოსაპოვებელი გამოცდები ყოველწლიურად არ ტარდებოდა და მათი ამგვარად განხილვა არასწორია. წლიური საშუალო მაჩვენებლები მხოლოდ რაოდენობრივი ანალიზის შედეგად მიღებული სტატისტიკური მონაცემებია.<ref>Kracke, 252</ref> საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება საიმპერატორო აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის წარმოების სისტემის ნაწილი იყო. ძინშის ხარისხის მიღების თარიღი ხშირად მნიშვნელოვან ბიოგრაფიულ მონაცემს წარმოადგენს. ზოგიერთ შემთხვევაში, [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] განსაკუთრებით გამოჩენილი პიროვნებების შესახებაც კი, ძინშის ხარისხის მოპოვების თარიღი ერთადერთი ზუსტად დადასტურებული თარიღია. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეში]], [[იუანის დინასტია|იუენის დინასტიის]] მმართველობის დასაწყისში, საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება მცირე ხნით შეწყდა. მოგვიანებით იგი აღდგა, თუმცა შემოღებული რეგიონული კვოტების სისტემა უპირატესობას მონღოლებს ანიჭებდა, ხოლო სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობას არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა. [[მინის დინასტია|მინგისა]] და [[ცინგის დინასტია|ცინგის]] დინასტიების მმართველობის პერიოდში საგამოცდო სისტემა ხელს უწყობდა ინტელექტუალური ცხოვრების თემატურ შეზღუდვასა და ვიწრო მიმართულებებზე კონცენტრირებას, ამასთანავე აძლიერებდა იმპერატორის ავტოკრატიულ ძალაუფლებას. გარკვეული ცვლილებებით სისტემა [[1905]] წლამდე მოქმედებდა, როდესაც [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო წლებში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში საბოლოოდ გაუქმდა. სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევი თანამედროვე საგამოცდო სისტემაც არაპირდაპირ სწორედ საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის საფუძველზე განვითარდა.{{sfn|Ebrey|2010|pp=145–147, 198–200}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} b6bji2go7d1pewo7l3pmtf49hyn5cus 5563283 5563282 2026-10-22T07:25:32Z Ninn513 109860 5563283 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== [[ფაილი:Examination hall, Peking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები, პეკინი.]] უნარებისა და შესაძლებლობების შესაფასებელი გამოცდები, მათ შორის შეჯიბრებები მშვილდოსნობაში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ჯერ კიდევ [[ჭოუს დინასტია|ჭოუს დინასტიის]] პერიოდიდან არსებობდა (ან, მითოლოგიური გადმოცემების მიხედვით, [[იმპერატორი იაო|იმპერატორ იაოს]] ეპოქიდან).{{sfn|Wu|1982|pp=413–419}} მოგვიანებით ჩამოყალიბებული საიმპერატორო გამოცდების კონფუციანური ხასიათი მნიშვნელოვანწილად [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველის, იმპერატორ [[იმპერატორი უ ტი|უ ტის]] მმართველობის პერიოდს უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიიდან]] [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიამდე]] გარკვეული სახის გამოცდები უკვე ტარდებოდა, ისინი სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის ოფიციალურ გზას არ წარმოადგენდა. სახელმწიფო თანამდებობების უმეტესობა რეკომენდაციების საფუძველზე ნაწილდებოდა, რომელთა გაცემისას ითვალისწინებდნენ კანდიდატის სოციალურ მდგომარეობას, ზნეობრივ თვისებებსა და შესაძლებლობებს. საიმპერატორო ბიუროკრატიული გამოცდების სისტემის ჩამოყალიბება [[605]] წლით თარიღდება, როდესაც ჩინეთს ხანმოკლე დროით [[სუის დინასტია|სუეის დინასტია]] მართავდა. მისმა მემკვიდრემ, [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიამ]], საიმპერატორო გამოცდების ჩატარება შედარებით შეზღუდული მასშტაბით დაიწყო. საგამოცდო სისტემა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უ ჭოუს სახელმწიფოს მმართველის, [[უ წეთიენი|უ წეთიენის]] მმართველობის პერიოდში.{{sfn|Paludan|1998|p=97}} გაფართოებული საგამოცდო სისტემა სამხედრო გამოცდებსაც მოიცავდა, თუმცა მათ ჩინეთის ოფიცერთა კორპუსის ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია. სამხედრო გამოცდების საფუძველზე მოპოვებული კვალიფიკაცია სამოქალაქო გამოცდებით მიღებულ კვალიფიკაციასთან შედარებით ნაკლებად პრესტიჟულად მიიჩნეოდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში იმპერატორებმა გააფართოეს როგორც საგამოცდო სისტემა, ისე სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქსელი. ეს ნაწილობრივ სამხედრო არისტოკრატიის გავლენის შესუსტებას ემსახურებოდა. შედეგად, შესაბამისი საგამოცდო ხარისხის მფლობელთა რაოდენობა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] პერიოდთან შედარებით ოთხ-ხუთჯერ და კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] ეპოქიდან მოყოლებული, გამოცდები ძირითად მექანიზმად იქცა სწავლული მოხელეების შესარჩევად, რომლებიც საზოგადოების ინტელექტუალურ ელიტას ქმნიდნენ. მიუხედავად ამისა, საგამოცდო სისტემა თანაარსებობდა სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის სხვა მეთოდებთან. მათ შორის იყო მმართველი ოჯახის წევრების პირდაპირი დანიშვნა, კანდიდატურების წარდგენა, კვოტების სისტემა, ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე დაწინაურება, სახელმწიფო თანამდებობებისა და ტიტულების გაყიდვა, აგრეთვე საჭურისებისთვის გათვალისწინებული სპეციალური პროცედურები. [[1067]] წელს დადგინდა, რომ უმაღლესი საფეხურის საგამოცდო ხარისხის მოსაპოვებლად გამოცდები სამ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, თუმცა ეს სამწლიანი ციკლი მხოლოდ ფორმალურად არსებობდა. პრაქტიკაში, როგორც ამ გადაწყვეტილებამდე, ისე მის შემდეგ, ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში გამოცდები არარეგულარულად ტარდებოდა. შესაბამისად, ყოველწლიურად მინიჭებული საგამოცდო ხარისხების რაოდენობის სტატისტიკური საშუალო მაჩვენებლები ამ გარემოების გათვალისწინებით უნდა განიხილებოდეს. ძინშის ხარისხის მოსაპოვებელი გამოცდები ყოველწლიურად არ ტარდებოდა და მათი ამგვარად განხილვა არასწორია. წლიური საშუალო მაჩვენებლები მხოლოდ რაოდენობრივი ანალიზის შედეგად მიღებული სტატისტიკური მონაცემებია.<ref>Kracke, 252</ref> საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება საიმპერატორო აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის წარმოების სისტემის ნაწილი იყო. ძინშის ხარისხის მიღების თარიღი ხშირად მნიშვნელოვან ბიოგრაფიულ მონაცემს წარმოადგენს. ზოგიერთ შემთხვევაში, [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] განსაკუთრებით გამოჩენილი პიროვნებების შესახებაც კი, ძინშის ხარისხის მოპოვების თარიღი ერთადერთი ზუსტად დადასტურებული თარიღია. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეში]], [[იუანის დინასტია|იუენის დინასტიის]] მმართველობის დასაწყისში, საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება მცირე ხნით შეწყდა. მოგვიანებით იგი აღდგა, თუმცა შემოღებული რეგიონული კვოტების სისტემა უპირატესობას მონღოლებს ანიჭებდა, ხოლო სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობას არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა. [[მინის დინასტია|მინგისა]] და [[ცინგის დინასტია|ცინგის]] დინასტიების მმართველობის პერიოდში საგამოცდო სისტემა ხელს უწყობდა ინტელექტუალური ცხოვრების თემატურ შეზღუდვასა და ვიწრო მიმართულებებზე კონცენტრირებას, ამასთანავე აძლიერებდა იმპერატორის ავტოკრატიულ ძალაუფლებას. გარკვეული ცვლილებებით სისტემა [[1905]] წლამდე მოქმედებდა, როდესაც [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო წლებში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში საბოლოოდ გაუქმდა. სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევი თანამედროვე საგამოცდო სისტემაც არაპირდაპირ სწორედ საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის საფუძველზე განვითარდა.{{sfn|Ebrey|2010|pp=145–147, 198–200}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} fdubqbxjv7pkr8jeqgxh1gbmhllmzn9 5563287 5563283 2026-10-22T07:29:08Z Ninn513 109860 5563287 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== [[ფაილი:Examination hall, Peking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები, პეკინი.]] უნარებისა და შესაძლებლობების შესაფასებელი გამოცდები, მათ შორის შეჯიბრებები მშვილდოსნობაში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ჯერ კიდევ [[ჭოუს დინასტია|ჭოუს დინასტიის]] პერიოდიდან არსებობდა (ან, მითოლოგიური გადმოცემების მიხედვით, [[იმპერატორი იაო|იმპერატორ იაოს]] ეპოქიდან).{{sfn|Wu|1982|pp=413–419}} მოგვიანებით ჩამოყალიბებული საიმპერატორო გამოცდების კონფუციანური ხასიათი მნიშვნელოვანწილად [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველის, იმპერატორ [[იმპერატორი უ ტი|უ ტის]] მმართველობის პერიოდს უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიიდან]] [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიამდე]] გარკვეული სახის გამოცდები უკვე ტარდებოდა, ისინი სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის ოფიციალურ გზას არ წარმოადგენდა. სახელმწიფო თანამდებობების უმეტესობა რეკომენდაციების საფუძველზე ნაწილდებოდა, რომელთა გაცემისას ითვალისწინებდნენ კანდიდატის სოციალურ მდგომარეობას, ზნეობრივ თვისებებსა და შესაძლებლობებს. საიმპერატორო ბიუროკრატიული გამოცდების სისტემის ჩამოყალიბება [[605]] წლით თარიღდება, როდესაც ჩინეთს ხანმოკლე დროით [[სუის დინასტია|სუეის დინასტია]] მართავდა. მისმა მემკვიდრემ, [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიამ]], საიმპერატორო გამოცდების ჩატარება შედარებით შეზღუდული მასშტაბით დაიწყო. საგამოცდო სისტემა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უ ჭოუს სახელმწიფოს მმართველის, [[უ წეთიენი|უ წეთიენის]] მმართველობის პერიოდში.{{sfn|Paludan|1998|p=97}} გაფართოებული საგამოცდო სისტემა სამხედრო გამოცდებსაც მოიცავდა, თუმცა მათ ჩინეთის ოფიცერთა კორპუსის ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია. სამხედრო გამოცდების საფუძველზე მოპოვებული კვალიფიკაცია სამოქალაქო გამოცდებით მიღებულ კვალიფიკაციასთან შედარებით ნაკლებად პრესტიჟულად მიიჩნეოდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში იმპერატორებმა გააფართოეს როგორც საგამოცდო სისტემა, ისე სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქსელი. ეს ნაწილობრივ სამხედრო არისტოკრატიის გავლენის შესუსტებას ემსახურებოდა. შედეგად, შესაბამისი საგამოცდო ხარისხის მფლობელთა რაოდენობა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] პერიოდთან შედარებით ოთხ-ხუთჯერ და კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] ეპოქიდან მოყოლებული, გამოცდები ძირითად მექანიზმად იქცა სწავლული მოხელეების შესარჩევად, რომლებიც საზოგადოების ინტელექტუალურ ელიტას ქმნიდნენ. მიუხედავად ამისა, საგამოცდო სისტემა თანაარსებობდა სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის სხვა მეთოდებთან. მათ შორის იყო მმართველი ოჯახის წევრების პირდაპირი დანიშვნა, კანდიდატურების წარდგენა, კვოტების სისტემა, ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე დაწინაურება, სახელმწიფო თანამდებობებისა და ტიტულების გაყიდვა, აგრეთვე საჭურისებისთვის გათვალისწინებული სპეციალური პროცედურები. [[1067]] წელს დადგინდა, რომ უმაღლესი საფეხურის საგამოცდო ხარისხის მოსაპოვებლად გამოცდები სამ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, თუმცა ეს სამწლიანი ციკლი მხოლოდ ფორმალურად არსებობდა. პრაქტიკაში, როგორც ამ გადაწყვეტილებამდე, ისე მის შემდეგ, ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში გამოცდები არარეგულარულად ტარდებოდა. შესაბამისად, ყოველწლიურად მინიჭებული საგამოცდო ხარისხების რაოდენობის სტატისტიკური საშუალო მაჩვენებლები ამ გარემოების გათვალისწინებით უნდა განიხილებოდეს. ძინშის ხარისხის მოსაპოვებელი გამოცდები ყოველწლიურად არ ტარდებოდა და მათი ამგვარად განხილვა არასწორია. წლიური საშუალო მაჩვენებლები მხოლოდ რაოდენობრივი ანალიზის შედეგად მიღებული სტატისტიკური მონაცემებია.<ref>Kracke, 252</ref> საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება საიმპერატორო აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის წარმოების სისტემის ნაწილი იყო. ძინშის ხარისხის მიღების თარიღი ხშირად მნიშვნელოვან ბიოგრაფიულ მონაცემს წარმოადგენს. ზოგიერთ შემთხვევაში, [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] განსაკუთრებით გამოჩენილი პიროვნებების შესახებაც კი, ძინშის ხარისხის მოპოვების თარიღი ერთადერთი ზუსტად დადასტურებული თარიღია. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეში]], [[იუანის დინასტია|იუენის დინასტიის]] მმართველობის დასაწყისში, საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება მცირე ხნით შეწყდა. მოგვიანებით იგი აღდგა, თუმცა შემოღებული რეგიონული კვოტების სისტემა უპირატესობას მონღოლებს ანიჭებდა, ხოლო სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობას არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა. [[მინის დინასტია|მინგისა]] და [[ცინგის დინასტია|ცინგის]] დინასტიების მმართველობის პერიოდში საგამოცდო სისტემა ხელს უწყობდა ინტელექტუალური ცხოვრების თემატურ შეზღუდვასა და ვიწრო მიმართულებებზე კონცენტრირებას, ამასთანავე აძლიერებდა იმპერატორის ავტოკრატიულ ძალაუფლებას. გარკვეული ცვლილებებით სისტემა [[1905]] წლამდე მოქმედებდა, როდესაც [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო წლებში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში საბოლოოდ გაუქმდა. სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევი თანამედროვე საგამოცდო სისტემაც არაპირდაპირ სწორედ საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის საფუძველზე განვითარდა.{{sfn|Ebrey|2010|pp=145–147, 198–200}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა დინასტიების მიხედვით ! დინასტია ! ჩატარებული გამოცდები ! ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა |- | თანგი ([[618]]-[[907]]) | | 6,585 |- | სუნგი ([[960]]-[[1279]]) | 118 | 38,517 |- | იუენი ([[1271]]-[[1368]]) | 16 | 1,136 |- | მინგი ([[1368]]-[[1644]]) | 89 | 24,536 |- | ცინგი ([[1644]]-[[1912]]) | 112 | 26,622 |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} lopqk4d9su38jv6zrlc9w9xakbf694o 5563296 5563287 2026-10-22T08:07:59Z Ninn513 109860 5563296 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== [[ფაილი:Examination hall, Peking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები, პეკინი.]] უნარებისა და შესაძლებლობების შესაფასებელი გამოცდები, მათ შორის შეჯიბრებები მშვილდოსნობაში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ჯერ კიდევ [[ჭოუს დინასტია|ჭოუს დინასტიის]] პერიოდიდან არსებობდა (ან, მითოლოგიური გადმოცემების მიხედვით, [[იმპერატორი იაო|იმპერატორ იაოს]] ეპოქიდან).{{sfn|Wu|1982|pp=413–419}} მოგვიანებით ჩამოყალიბებული საიმპერატორო გამოცდების კონფუციანური ხასიათი მნიშვნელოვანწილად [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველის, იმპერატორ [[იმპერატორი უ ტი|უ ტის]] მმართველობის პერიოდს უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიიდან]] [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიამდე]] გარკვეული სახის გამოცდები უკვე ტარდებოდა, ისინი სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის ოფიციალურ გზას არ წარმოადგენდა. სახელმწიფო თანამდებობების უმეტესობა რეკომენდაციების საფუძველზე ნაწილდებოდა, რომელთა გაცემისას ითვალისწინებდნენ კანდიდატის სოციალურ მდგომარეობას, ზნეობრივ თვისებებსა და შესაძლებლობებს. საიმპერატორო ბიუროკრატიული გამოცდების სისტემის ჩამოყალიბება [[605]] წლით თარიღდება, როდესაც ჩინეთს ხანმოკლე დროით [[სუის დინასტია|სუეის დინასტია]] მართავდა. მისმა მემკვიდრემ, [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიამ]], საიმპერატორო გამოცდების ჩატარება შედარებით შეზღუდული მასშტაბით დაიწყო. საგამოცდო სისტემა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უ ჭოუს სახელმწიფოს მმართველის, [[უ წეთიენი|უ წეთიენის]] მმართველობის პერიოდში.{{sfn|Paludan|1998|p=97}} გაფართოებული საგამოცდო სისტემა სამხედრო გამოცდებსაც მოიცავდა, თუმცა მათ ჩინეთის ოფიცერთა კორპუსის ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია. სამხედრო გამოცდების საფუძველზე მოპოვებული კვალიფიკაცია სამოქალაქო გამოცდებით მიღებულ კვალიფიკაციასთან შედარებით ნაკლებად პრესტიჟულად მიიჩნეოდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში იმპერატორებმა გააფართოეს როგორც საგამოცდო სისტემა, ისე სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქსელი. ეს ნაწილობრივ სამხედრო არისტოკრატიის გავლენის შესუსტებას ემსახურებოდა. შედეგად, შესაბამისი საგამოცდო ხარისხის მფლობელთა რაოდენობა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] პერიოდთან შედარებით ოთხ-ხუთჯერ და კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] ეპოქიდან მოყოლებული, გამოცდები ძირითად მექანიზმად იქცა სწავლული მოხელეების შესარჩევად, რომლებიც საზოგადოების ინტელექტუალურ ელიტას ქმნიდნენ. მიუხედავად ამისა, საგამოცდო სისტემა თანაარსებობდა სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის სხვა მეთოდებთან. მათ შორის იყო მმართველი ოჯახის წევრების პირდაპირი დანიშვნა, კანდიდატურების წარდგენა, კვოტების სისტემა, ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე დაწინაურება, სახელმწიფო თანამდებობებისა და ტიტულების გაყიდვა, აგრეთვე საჭურისებისთვის გათვალისწინებული სპეციალური პროცედურები. [[1067]] წელს დადგინდა, რომ უმაღლესი საფეხურის საგამოცდო ხარისხის მოსაპოვებლად გამოცდები სამ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, თუმცა ეს სამწლიანი ციკლი მხოლოდ ფორმალურად არსებობდა. პრაქტიკაში, როგორც ამ გადაწყვეტილებამდე, ისე მის შემდეგ, ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში გამოცდები არარეგულარულად ტარდებოდა. შესაბამისად, ყოველწლიურად მინიჭებული საგამოცდო ხარისხების რაოდენობის სტატისტიკური საშუალო მაჩვენებლები ამ გარემოების გათვალისწინებით უნდა განიხილებოდეს. ძინშის ხარისხის მოსაპოვებელი გამოცდები ყოველწლიურად არ ტარდებოდა და მათი ამგვარად განხილვა არასწორია. წლიური საშუალო მაჩვენებლები მხოლოდ რაოდენობრივი ანალიზის შედეგად მიღებული სტატისტიკური მონაცემებია.<ref>Kracke, 252</ref> საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება საიმპერატორო აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის წარმოების სისტემის ნაწილი იყო. ძინშის ხარისხის მიღების თარიღი ხშირად მნიშვნელოვან ბიოგრაფიულ მონაცემს წარმოადგენს. ზოგიერთ შემთხვევაში, [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] განსაკუთრებით გამოჩენილი პიროვნებების შესახებაც კი, ძინშის ხარისხის მოპოვების თარიღი ერთადერთი ზუსტად დადასტურებული თარიღია. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეში]], [[იუანის დინასტია|იუენის დინასტიის]] მმართველობის დასაწყისში, საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება მცირე ხნით შეწყდა. მოგვიანებით იგი აღდგა, თუმცა შემოღებული რეგიონული კვოტების სისტემა უპირატესობას მონღოლებს ანიჭებდა, ხოლო სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობას არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა. [[მინის დინასტია|მინგისა]] და [[ცინგის დინასტია|ცინგის]] დინასტიების მმართველობის პერიოდში საგამოცდო სისტემა ხელს უწყობდა ინტელექტუალური ცხოვრების თემატურ შეზღუდვასა და ვიწრო მიმართულებებზე კონცენტრირებას, ამასთანავე აძლიერებდა იმპერატორის ავტოკრატიულ ძალაუფლებას. გარკვეული ცვლილებებით სისტემა [[1905]] წლამდე მოქმედებდა, როდესაც [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო წლებში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში საბოლოოდ გაუქმდა. სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევი თანამედროვე საგამოცდო სისტემაც არაპირდაპირ სწორედ საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის საფუძველზე განვითარდა.{{sfn|Ebrey|2010|pp=145–147, 198–200}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა დინასტიების მიხედვით ! დინასტია ! ჩატარებული გამოცდები ! ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა |- | თანგი ([[618]]-[[907]]) | | 6,585 |- | სუნგი ([[960]]-[[1279]]) | 118 | 38,517 |- | იუენი ([[1271]]-[[1368]]) | 16 | 1,136 |- | მინგი ([[1368]]-[[1644]]) | 89 | 24,536 |- | ცინგი ([[1644]]-[[1912]]) | 112 | 26,622 |} ==წინამორბედი სისტემები== ===ხანის დინასტია=== [[ფაილი:Prüfungszellen-Nanking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები ნანკინის სამხრეთის მდინარის საგამოცდო კომპლექსში, ჩინეთი.]] ხანის დინასტიის მმართველობის ადრეულ პერიოდში სახელმწიფო თანამდებობების დაკავების შესაძლებლობა თავდაპირველად უმაღლესი არისტოკრატიის წარმომადგენლების ხელში იყო მოქცეული. მაგალითად, 2000 ტანისა და უფრო მაღალი რანგის მოხელეებს უფლება ჰქონდათ, საკუთარი ვაჟები და ნათესავები საიმპერატორო კარზე მომსახურე პირებად ან კარის მოხელეებად წარედგინათ.<ref name="qianmu"/> ძვ. წ. 165 წელს ხანის დინასტიის იმპერატორმა ვენ-ტიმ სახელმწიფო სამსახურში მოხელეთა გამოცდების საფუძველზე შერჩევის პრაქტიკა შემოიღო. მანამდე სახელმწიფო თანამდებობების პოტენციურ კანდიდატებს რაიმე სახის აკადემიური გამოცდის ჩაბარება არ მოეთხოვებოდათ. თუმცა აღნიშნულ გამოცდებში კონფუციანურ მოძღვრებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჯერ კიდევ არ ენიჭებოდა.<ref>Creel 1970, What Is Taoism?, 87</ref> ძვ. წ. 136 წელს, იმპერატორ უ ტის მმართველობის ადრეულ პერიოდში, შეიქმნა სწავლული სპეციალისტებისთვის განკუთვნილი თანამდებობების სისტემა.<ref>{{Cite book |last=Loewe |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=m2tmgvB8zisC |title=Divination, Mythology and Monarchy in Han China |date=15 September 1994 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-45466-7 }}</ref> ტუნგ ჭუნგშუ აქტიური მხარდაჭერითა და იმპერატორ უ ტის კანცლერის, კუნგსუნ ხუნგის რეკომენდაციით, დაარსდა თაი სიუე (太學) - საიმპერატორო სასწავლებელი - და ჩამოყალიბდა საიმპერატორო საგამოცდო პრაქტიკა.<ref>Creel, H.G. (1949). Confucius: The Man and the Myth. New York: John Day Company. pp. 239–241 * Creel, H.G. (1960). pp. 239–241. Confucius and the Chinese Way * Creel, H.G. (1970). What Is Taoism?, 86–87 * Xinzhong Yao (2003). p. 231. The Encyclopedia of Confucianism: 2-volume Set. https://books.google.com/books?id=P-c4CQAAQBAJ&pg=PA231 * Griet Vankeerberghen (2001). pp. 20, 173. The Huainanzi and Liu An's Claim to Moral Authority. https://books.google.com/books?id=zt-vBqHQzpQC&pg=PA20</ref> სახელმწიფო მოხელეები არჩევდნენ კანდიდატებს, რომლებსაც კონფუციანური კლასიკური ტექსტების ცოდნაში გამოცდა უნდა ჩაებარებინათ. გამოცდის შედეგების საფუძველზე იმპერატორი უ ტი ირჩევდა მოხელეებს, რომლებიც მის კარზე იმსახურებდნენ.<ref name="Kracke, 253">Kracke, 253</ref> კუნგსუნ ხუნგის განზრახვით, თაი სიუეს კურსდამთავრებულებს საიმპერატორო მოხელეების თანამდებობები უნდა დაეკავებინათ, თუმცა, როგორც წესი, ისინი კარიერას კანცელარიის თანამშრომლებისა და დამხმარე მოხელეების პოზიციებიდან იწყებდნენ.<ref>Liang Cai. China Review International. 20.1–2 (Spring–Summer 2013): p. 122. From General OneFile. Michael Loewe. Bing: From Farmer's Son to Magistrate in Han China</ref> სასწავლებლის დაარსებისას კანდიდატებს მხოლოდ ერთი კანონიკური ტექსტის საფუძვლიანი ცოდნა მოეთხოვებოდათ, ხოლო აღმოსავლეთ ხანის დინასტიის პერიოდში მოთხოვნა ხუთივე კლასიკური ტექსტის ცოდნამდე გაფართოვდა.<ref>Don J. Wyatt. China Review International. 9.2 (Fall 2002): p. 564. From General OneFile. Griet Vankeerberghen. The Huainanzi and Liu An's Claim to Moral Authority</ref><ref>MArron Kern 1999. The Journal of the American Oriental Society. A Note on the Authenticity and Ideology of Shih-chi 24, "The Book on Music"</ref> თავდაპირველად თაი სიუეში მხოლოდ 50 სტუდენტი სწავლობდა. იმპერატორმა ჭაომ მათი რაოდენობა 100-მდე გაზარდა, იმპერატორმა სიუენმა - 200-მდე, ხოლო იმპერატორმა იუინმა - 1000-მდე.<ref>{{Cite book |last1=Yoffee |first1=Norman |url=https://books.google.com/books?id=Cke0f8aUkVgC&pg=PA182 |title=The Collapse of Ancient States and Civilizations |last2=Cowgill |first2=George L. |date= July 1991|publisher=University of Arizona Press |isbn=978-0-8165-1249-2 }}</ref> თაი სიუეს საუკეთესო კურსდამთავრებულები, რომლებიც A კატეგორიას (甲科) მიეკუთვნებოდნენ, დაუყოვნებლივ ინიშნებოდნენ საიმპერატორო კარის მოხელეებად. B კატეგორიის (乙科) კურსდამთავრებულები კი თავიანთ ადგილობრივ ადმინისტრაციულ ოლქებში გამოსაცდელი ვადით იგზავნებოდნენ. ამგვარად, თაი სიუემ ხელი შეუწყო კარის მოხელეთა არისტოკრატიული წარმომავლობის მნიშვნელობის თანდათანობით შემცირებას და არისტოკრატიული წრეების გარეთ მყოფ განათლებულ პირებს სახელმწიფო თანამდებობების დაკავების მეტი შესაძლებლობა მისცა.<ref name="qianmu">{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=13–14}}</ref> იმპერატორ უ-ტის მმართველობის შემდეგ კარის მოხელეთა რაოდენობა ყოველწლიურად 200-ზე მეტით იზრდებოდა. მათგან ნახევარზე მეტი თაისიუეს კურსდამთავრებული იყო, რაც სახელმწიფო მმართველობაში არაარისტოკრატიული წარმომავლობის სწავლულთა წილის ზრდას განაპირობებდა.<ref name="muqian"/> იმპერატორმა უ ტიმ ასევე შემოიღო რეკომენდაციების რეგულარული სისტემა, სახელწოდებით სიაო ლიენი (孝廉), რაც შვილებრივ პატივისცემასა და პატიოსნებას გულისხმობდა. ამ სისტემის მიხედვით, თითოეულ ადგილობრივ მმართველს ან გუბერნატორს ყოველწლიურად საიმპერატორო კარისთვის სულ მცირე ერთი კანდიდატი უნდა წარედგინა. მოგვიანებით კვოტა განისაზღვრა ერთი კანდიდატით ყოველ 200 000 ოჯახზე.<ref name="muqian"/> პრეფექტურების ხელმძღვანელების მიერ სახელმწიფო თანამდებობებზე წარდგენილ კანდიდატებს რიტუალების სამინისტრო ამოწმებდა, რის შემდეგაც ისინი იმპერატორის წინაშე წარდგებოდნენ. კანცელარიის გარკვეულ თანამდებობებზე წარდგენილ კანდიდატებს გამოცდას უტარებდნენ იმის დასადგენად, შეეძლოთ თუ არა 9000 ჩინური იეროგლიფის დამახსოვრება.<ref name="Fu">Autocratic Tradition and Chinese Politics – Zhengyuan Fu</ref> სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების „სწორი გზა“ (正途) თანდათანობით ჩრდილავდა სამსახურში მიღების ყველა სხვა ფორმას. იგი გულისხმობდა თაისიუეს დასრულებას, ადგილობრივ ადმინისტრაციულ ოლქში გამოსაცდელი ვადით მუშაობას და შემდეგ ადგილობრივი მოხელისგან რეკომენდაციის მიღებას სახელმწიფო სამსახურში მისაღები საბოლოო გამოცდების ჩასაბარებლად. შედეგად, ხანის დინასტიის მოხელეთა შერჩევის სისტემა აერთიანებდა განათლებას, ადმინისტრაციული გამოცდილების მიღებას, რეკომენდაციებსა და გამოცდებს.<ref name="muqian">{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=16–17}}</ref> ახ. წ. 132 წელს შემოღებულ იქნა გამოცდები, რომელთა მიზანი საიმპერატორო კარზე რეკომენდებული ყველა სიაოლიანის კანდიდატის შემოწმება იყო.<ref>{{cite book |last1=Twitchett|first1=Denis Crispin |last2=Fairbank |first2=John King |title=The Cambridge History of China: Volume 1, The Ch'in and Han Empires, 221 BC-AD 220 |date=1978 |publisher=Cambridge University Press |isbn=0521243270 |page=516}}</ref> აღნიშნული სისტემა დიდწილად დამოკიდებული იყო იმ ოჯახებზე, რომლებსაც განათლების მიღების შესაძლებლობა ჰქონდათ. ქაღალდისა და ბეჭდვის ტექნოლოგიის ფართოდ გავრცელებამდე წიგნები ძვირადღირებული ან გამოსაყენებლად მოუხერხებელი ბამბუკისა და აბრეშუმისგან მზადდებოდა. წერა-კითხვის შესწავლისა და განათლების მიღების მაღალი ღირებულების გამო, მოსახლეობის მხოლოდ მცირე ნაწილს შეეძლო სახელმწიფო სამსახურისთვის საჭირო განათლების მიღება. გარდა ამისა, რეკომენდაციების სისტემა მაღალი რანგის, 2000 ტანის კატეგორიის მოხელეებს საშუალებას აძლევდა, საკუთარი ოჯახის წევრები სახელმწიფო სამსახურში დაენიშნათ. როდესაც ისინი ადმინისტრაციული ოლქების მმართველებად მსახურობდნენ, შეეძლოთ ახალი კანდიდატების რეკომენდაციაც. ამ კანდიდატებს შემდგომში თავიანთი მფარველების წინაშე ვალდებულების გრძნობა უჩნდებოდათ და მოსალოდნელი იყო, რომ ისინი დახმარებას მათი სხვა ნათესავების რეკომენდაციით უპასუხებდნენ. შესაბამისად, მაღალი თანამდებობის პირების ნათესავებს სახელმწიფო სამსახურში მოხვედრის უკეთესი შესაძლებლობები ჰქონდათ.<ref>{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=33–34}}</ref> ხანის დინასტიის მმართველობის დასასრულისთვის სულ უფრო ძლიერდებოდა რეკომენდაციების სისტემის რეფორმირების მოთხოვნა. სისტემა ფაქტობრივად იმ ელიტური ჯგუფების ხელში აღმოჩნდა, რომლებიც საკუთარ მორალურ უპირატესობაზე აცხადებდნენ პრეტენზიას.<ref>{{Cite book |last=Lewis |first=Mark Edward |title=China between Empires: The Northern and Southern Dynasties |publisher=Harvard University Press |year=2011 |isbn=9780674265400 |pages=38}}</ref> ამასთანავე, კანდიდატების რეკომენდაციის ფუნქცია ადგილობრივი მოხელეებიდან გადამდგარ მოხელეებზე გადავიდა, რამაც არასათანადო კვალიფიკაციის მქონე მრავალი კანდიდატის წარდგენა გამოიწვია.<ref>{{Cite book |last=Xin |first=Nie |title=The History of Government and Public Law in China |publisher=Springer Nature |year=2025 |isbn=9789819760633 |pages=112}}</ref> ===სამი სამეფოს პერიოდი=== ჩინეთის ისტორიაში სახელმწიფო მოხელეთა შერჩევის პირველი სტანდარტიზებული მეთოდი სამი სამეფოს პერიოდში, ვეის სამეფოში, დაინერგა. მას ცხრარანგიანი სისტემა ეწოდებოდა. აღნიშნული სისტემის მიხედვით, თითოეულ თანამდებობას ენიჭებოდა რანგი ერთიდან ცხრამდე, უმაღლესიდან უმდაბლესისკენ. საიმპერატორო მოხელეები პასუხისმგებელნი იყვნენ ადგილობრივი ელიტების მიერ რეკომენდებული ნიჭიერი კანდიდატების თვისებებისა და შესაძლებლობების შეფასებაზე. ფორმალურად სისტემა რამდენიმე კრიტერიუმს ეფუძნებოდა: ზნეობრივ კეთილსინდისიერებას, ადმინისტრაციულ უნარებსა და იმ წვლილს, რომელიც კანდიდატს ან მის ოჯახს ახლად ჩამოყალიბებული ცაო ვეის სახელმწიფოს განვითარებაში ჰქონდა შეტანილი. თუმცა პრაქტიკაში მნიშვნელოვან როლს წარმომავლობაც ასრულებდა, რადგან კანდიდატის მამის სამსახურებრივი რანგი გავლენას ახდენდა თავად კანდიდატის შეფასებაზე.<ref name="Wang, 2007">{{cite journal |last=Wang |first=Xiaoyi |date= 2007 |script-title= zh:再论曹魏九品中正制的历史真相 |script-journal=zh:文史哲 |volume=2007 |issue=6 |pages=62–69}}</ref> ვინაიდან შერჩევის კრიტერიუმები მოიცავდა ისეთ მახასიათებლებს, როგორებიცაა ზნეობრივი თვისებები და სოციალური მდგომარეობა, გავლენიანი ოჯახები ფაქტობრივად აკონტროლებდნენ მაღალი თანამდებობების დაკავების შესაძლებლობას, ხოლო ნაკლებად შეძლებული მამაკაცები უმეტესად დაბალ თანამდებობებზე ინიშნებოდნენ.<ref name="fu">{{cite book|title=Autocratic Tradition and Chinese Politics|last=Zhengyuan|first= Fu}}</ref><ref name="knowledge">{{Cite web | url=http://www.chinaknowledge.de/History/Terms/examination.html |title = The Chinese Imperial Examination System (WWW.chinaknowledge.de)}}</ref><ref>The issue of influential families monopolizing the high-ranked posts, along with other flaws in the nine-rank system, was raised during the [[Jin dynasty (266-420)|Jin dynasty]] by Western Jin official Liu Yi (刘毅), as indicated in a memorial he submitted and recorded in his biography of ''[[Book of Jin]]''; the biography also indicated that the emperor (likely [[Emperor Wu of Jin]]) ignored Liu's recommendations. (毅以魏立九品，权时之制，未见得人，而有八损，乃上疏曰：....是以上品无寒门，下品无势族。....疏奏，优诏答之。...帝竟不施行。) ''Jin Shu'', vol.45.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ცხრარანგიანი სისტემა გავლენიან საგვარეულოებს საიმპერატორო კარზე სახელმწიფო თანამდებობების კონტროლის შესაძლებლობას აძლევდა, მან ხელი შეუწყო ოჯახებში კერძო განათლების განვითარებასაც. კერძო სწავლება ცოდნის გადაცემის საშუალებად იქცა, რაც პიროვნებას შეფასებისთვის შესაფერის კანდიდატად აღიარების შესაძლებლობას უზრდიდა.<ref name="Wu, 1996">{{cite journal |last=Wu |first=Ni |date= 1996 |script-title= zh:论魏晋九品中正制与私学的关系关 |journal=Journal of Huadong Normal University |volume=1996 |issue=1 |pages=13–20}}</ref> მას შემდეგ, რაც სახელმწიფო მოხელეთა კლასიფიკაციისთვის ცხრარანგიანი სისტემა დაინერგა, მეხუთე და უფრო მაღალი რანგის მქონე პირებისთვის შეიქმნა გუოძიძიანი (國子監) — საიმპერატორო აკადემია, რომელიც ფაქტობრივად არისტოკრატიის წარმომადგენლებისთვის განკუთვნილ საგანმანათლებლო დაწესებულებად ჩამოყალიბდა.<ref name="taixue"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ffroqpsxrkb46hs5lagrnirfnlm3d43 5563297 5563296 2026-10-22T08:09:12Z Ninn513 109860 5563297 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== [[ფაილი:Examination hall, Peking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები, პეკინი.]] უნარებისა და შესაძლებლობების შესაფასებელი გამოცდები, მათ შორის შეჯიბრებები მშვილდოსნობაში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ჯერ კიდევ [[ჭოუს დინასტია|ჭოუს დინასტიის]] პერიოდიდან არსებობდა (ან, მითოლოგიური გადმოცემების მიხედვით, [[იმპერატორი იაო|იმპერატორ იაოს]] ეპოქიდან).{{sfn|Wu|1982|pp=413–419}} მოგვიანებით ჩამოყალიბებული საიმპერატორო გამოცდების კონფუციანური ხასიათი მნიშვნელოვანწილად [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველის, იმპერატორ [[იმპერატორი უ ტი|უ ტის]] მმართველობის პერიოდს უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიიდან]] [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიამდე]] გარკვეული სახის გამოცდები უკვე ტარდებოდა, ისინი სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის ოფიციალურ გზას არ წარმოადგენდა. სახელმწიფო თანამდებობების უმეტესობა რეკომენდაციების საფუძველზე ნაწილდებოდა, რომელთა გაცემისას ითვალისწინებდნენ კანდიდატის სოციალურ მდგომარეობას, ზნეობრივ თვისებებსა და შესაძლებლობებს. საიმპერატორო ბიუროკრატიული გამოცდების სისტემის ჩამოყალიბება [[605]] წლით თარიღდება, როდესაც ჩინეთს ხანმოკლე დროით [[სუის დინასტია|სუეის დინასტია]] მართავდა. მისმა მემკვიდრემ, [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიამ]], საიმპერატორო გამოცდების ჩატარება შედარებით შეზღუდული მასშტაბით დაიწყო. საგამოცდო სისტემა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უ ჭოუს სახელმწიფოს მმართველის, [[უ წეთიენი|უ წეთიენის]] მმართველობის პერიოდში.{{sfn|Paludan|1998|p=97}} გაფართოებული საგამოცდო სისტემა სამხედრო გამოცდებსაც მოიცავდა, თუმცა მათ ჩინეთის ოფიცერთა კორპუსის ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია. სამხედრო გამოცდების საფუძველზე მოპოვებული კვალიფიკაცია სამოქალაქო გამოცდებით მიღებულ კვალიფიკაციასთან შედარებით ნაკლებად პრესტიჟულად მიიჩნეოდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში იმპერატორებმა გააფართოეს როგორც საგამოცდო სისტემა, ისე სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქსელი. ეს ნაწილობრივ სამხედრო არისტოკრატიის გავლენის შესუსტებას ემსახურებოდა. შედეგად, შესაბამისი საგამოცდო ხარისხის მფლობელთა რაოდენობა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] პერიოდთან შედარებით ოთხ-ხუთჯერ და კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] ეპოქიდან მოყოლებული, გამოცდები ძირითად მექანიზმად იქცა სწავლული მოხელეების შესარჩევად, რომლებიც საზოგადოების ინტელექტუალურ ელიტას ქმნიდნენ. მიუხედავად ამისა, საგამოცდო სისტემა თანაარსებობდა სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის სხვა მეთოდებთან. მათ შორის იყო მმართველი ოჯახის წევრების პირდაპირი დანიშვნა, კანდიდატურების წარდგენა, კვოტების სისტემა, ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე დაწინაურება, სახელმწიფო თანამდებობებისა და ტიტულების გაყიდვა, აგრეთვე საჭურისებისთვის გათვალისწინებული სპეციალური პროცედურები. [[1067]] წელს დადგინდა, რომ უმაღლესი საფეხურის საგამოცდო ხარისხის მოსაპოვებლად გამოცდები სამ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, თუმცა ეს სამწლიანი ციკლი მხოლოდ ფორმალურად არსებობდა. პრაქტიკაში, როგორც ამ გადაწყვეტილებამდე, ისე მის შემდეგ, ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში გამოცდები არარეგულარულად ტარდებოდა. შესაბამისად, ყოველწლიურად მინიჭებული საგამოცდო ხარისხების რაოდენობის სტატისტიკური საშუალო მაჩვენებლები ამ გარემოების გათვალისწინებით უნდა განიხილებოდეს. ძინშის ხარისხის მოსაპოვებელი გამოცდები ყოველწლიურად არ ტარდებოდა და მათი ამგვარად განხილვა არასწორია. წლიური საშუალო მაჩვენებლები მხოლოდ რაოდენობრივი ანალიზის შედეგად მიღებული სტატისტიკური მონაცემებია.<ref>Kracke, 252</ref> საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება საიმპერატორო აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის წარმოების სისტემის ნაწილი იყო. ძინშის ხარისხის მიღების თარიღი ხშირად მნიშვნელოვან ბიოგრაფიულ მონაცემს წარმოადგენს. ზოგიერთ შემთხვევაში, [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] განსაკუთრებით გამოჩენილი პიროვნებების შესახებაც კი, ძინშის ხარისხის მოპოვების თარიღი ერთადერთი ზუსტად დადასტურებული თარიღია. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეში]], [[იუანის დინასტია|იუენის დინასტიის]] მმართველობის დასაწყისში, საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება მცირე ხნით შეწყდა. მოგვიანებით იგი აღდგა, თუმცა შემოღებული რეგიონული კვოტების სისტემა უპირატესობას მონღოლებს ანიჭებდა, ხოლო სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობას არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა. [[მინის დინასტია|მინგისა]] და [[ცინგის დინასტია|ცინგის]] დინასტიების მმართველობის პერიოდში საგამოცდო სისტემა ხელს უწყობდა ინტელექტუალური ცხოვრების თემატურ შეზღუდვასა და ვიწრო მიმართულებებზე კონცენტრირებას, ამასთანავე აძლიერებდა იმპერატორის ავტოკრატიულ ძალაუფლებას. გარკვეული ცვლილებებით სისტემა [[1905]] წლამდე მოქმედებდა, როდესაც [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო წლებში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში საბოლოოდ გაუქმდა. სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევი თანამედროვე საგამოცდო სისტემაც არაპირდაპირ სწორედ საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის საფუძველზე განვითარდა.{{sfn|Ebrey|2010|pp=145–147, 198–200}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა დინასტიების მიხედვით ! დინასტია ! ჩატარებული გამოცდები ! ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა |- | თანგი ([[618]]-[[907]]) | | 6,585 |- | სუნგი ([[960]]-[[1279]]) | 118 | 38,517 |- | იუენი ([[1271]]-[[1368]]) | 16 | 1,136 |- | მინგი ([[1368]]-[[1644]]) | 89 | 24,536 |- | ცინგი ([[1644]]-[[1912]]) | 112 | 26,622 |} ==წინამორბედი სისტემები== ===ხანის დინასტია=== [[ფაილი:Prüfungszellen-Nanking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები ნანკინის სამხრეთის მდინარის საგამოცდო კომპლექსში, ჩინეთი.]] ხანის დინასტიის მმართველობის ადრეულ პერიოდში სახელმწიფო თანამდებობების დაკავების შესაძლებლობა თავდაპირველად უმაღლესი არისტოკრატიის წარმომადგენლების ხელში იყო მოქცეული. მაგალითად, 2000 ტანისა და უფრო მაღალი რანგის მოხელეებს უფლება ჰქონდათ, საკუთარი ვაჟები და ნათესავები საიმპერატორო კარზე მომსახურე პირებად ან კარის მოხელეებად წარედგინათ.<ref name="qianmu"/> ძვ. წ. 165 წელს ხანის დინასტიის იმპერატორმა ვენ-ტიმ სახელმწიფო სამსახურში მოხელეთა გამოცდების საფუძველზე შერჩევის პრაქტიკა შემოიღო. მანამდე სახელმწიფო თანამდებობების პოტენციურ კანდიდატებს რაიმე სახის აკადემიური გამოცდის ჩაბარება არ მოეთხოვებოდათ. თუმცა აღნიშნულ გამოცდებში კონფუციანურ მოძღვრებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჯერ კიდევ არ ენიჭებოდა.<ref>Creel 1970, What Is Taoism?, 87</ref> ძვ. წ. 136 წელს, იმპერატორ უ ტის მმართველობის ადრეულ პერიოდში, შეიქმნა სწავლული სპეციალისტებისთვის განკუთვნილი თანამდებობების სისტემა.<ref>{{Cite book |last=Loewe |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=m2tmgvB8zisC |title=Divination, Mythology and Monarchy in Han China |date=15 September 1994 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-45466-7 }}</ref> ტუნგ ჭუნგშუ აქტიური მხარდაჭერითა და იმპერატორ უ ტის კანცლერის, კუნგსუნ ხუნგის რეკომენდაციით, დაარსდა თაი სიუე (太學) - საიმპერატორო სასწავლებელი - და ჩამოყალიბდა საიმპერატორო საგამოცდო პრაქტიკა.<ref>Creel, H.G. (1949). Confucius: The Man and the Myth. New York: John Day Company. pp. 239–241 * Creel, H.G. (1960). pp. 239–241. Confucius and the Chinese Way * Creel, H.G. (1970). What Is Taoism?, 86–87 * Xinzhong Yao (2003). p. 231. The Encyclopedia of Confucianism: 2-volume Set. https://books.google.com/books?id=P-c4CQAAQBAJ&pg=PA231 * Griet Vankeerberghen (2001). pp. 20, 173. The Huainanzi and Liu An's Claim to Moral Authority. https://books.google.com/books?id=zt-vBqHQzpQC&pg=PA20</ref> სახელმწიფო მოხელეები არჩევდნენ კანდიდატებს, რომლებსაც კონფუციანური კლასიკური ტექსტების ცოდნაში გამოცდა უნდა ჩაებარებინათ. გამოცდის შედეგების საფუძველზე იმპერატორი უ ტი ირჩევდა მოხელეებს, რომლებიც მის კარზე იმსახურებდნენ.<ref name="Kracke, 253">Kracke, 253</ref> კუნგსუნ ხუნგის განზრახვით, თაი სიუეს კურსდამთავრებულებს საიმპერატორო მოხელეების თანამდებობები უნდა დაეკავებინათ, თუმცა, როგორც წესი, ისინი კარიერას კანცელარიის თანამშრომლებისა და დამხმარე მოხელეების პოზიციებიდან იწყებდნენ.<ref>Liang Cai. China Review International. 20.1–2 (Spring–Summer 2013): p. 122. From General OneFile. Michael Loewe. Bing: From Farmer's Son to Magistrate in Han China</ref> სასწავლებლის დაარსებისას კანდიდატებს მხოლოდ ერთი კანონიკური ტექსტის საფუძვლიანი ცოდნა მოეთხოვებოდათ, ხოლო აღმოსავლეთ ხანის დინასტიის პერიოდში მოთხოვნა ხუთივე კლასიკური ტექსტის ცოდნამდე გაფართოვდა.<ref>Don J. Wyatt. China Review International. 9.2 (Fall 2002): p. 564. From General OneFile. Griet Vankeerberghen. The Huainanzi and Liu An's Claim to Moral Authority</ref><ref>MArron Kern 1999. The Journal of the American Oriental Society. A Note on the Authenticity and Ideology of Shih-chi 24, "The Book on Music"</ref> თავდაპირველად თაი სიუეში მხოლოდ 50 სტუდენტი სწავლობდა. იმპერატორმა ჭაომ მათი რაოდენობა 100-მდე გაზარდა, იმპერატორმა სიუენმა - 200-მდე, ხოლო იმპერატორმა იუინმა - 1000-მდე.<ref>{{Cite book |last1=Yoffee |first1=Norman |url=https://books.google.com/books?id=Cke0f8aUkVgC&pg=PA182 |title=The Collapse of Ancient States and Civilizations |last2=Cowgill |first2=George L. |date= July 1991|publisher=University of Arizona Press |isbn=978-0-8165-1249-2 }}</ref> თაი სიუეს საუკეთესო კურსდამთავრებულები, რომლებიც A კატეგორიას (甲科) მიეკუთვნებოდნენ, დაუყოვნებლივ ინიშნებოდნენ საიმპერატორო კარის მოხელეებად. B კატეგორიის (乙科) კურსდამთავრებულები კი თავიანთ ადგილობრივ ადმინისტრაციულ ოლქებში გამოსაცდელი ვადით იგზავნებოდნენ. ამგვარად, თაი სიუემ ხელი შეუწყო კარის მოხელეთა არისტოკრატიული წარმომავლობის მნიშვნელობის თანდათანობით შემცირებას და არისტოკრატიული წრეების გარეთ მყოფ განათლებულ პირებს სახელმწიფო თანამდებობების დაკავების მეტი შესაძლებლობა მისცა.<ref name="qianmu">{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=13–14}}</ref> იმპერატორ უ-ტის მმართველობის შემდეგ კარის მოხელეთა რაოდენობა ყოველწლიურად 200-ზე მეტით იზრდებოდა. მათგან ნახევარზე მეტი თაისიუეს კურსდამთავრებული იყო, რაც სახელმწიფო მმართველობაში არაარისტოკრატიული წარმომავლობის სწავლულთა წილის ზრდას განაპირობებდა.<ref name="muqian"/> იმპერატორმა უ ტიმ ასევე შემოიღო რეკომენდაციების რეგულარული სისტემა, სახელწოდებით სიაო ლიენი (孝廉), რაც შვილებრივ პატივისცემასა და პატიოსნებას გულისხმობდა. ამ სისტემის მიხედვით, თითოეულ ადგილობრივ მმართველს ან გუბერნატორს ყოველწლიურად საიმპერატორო კარისთვის სულ მცირე ერთი კანდიდატი უნდა წარედგინა. მოგვიანებით კვოტა განისაზღვრა ერთი კანდიდატით ყოველ 200 000 ოჯახზე.<ref name="muqian"/> პრეფექტურების ხელმძღვანელების მიერ სახელმწიფო თანამდებობებზე წარდგენილ კანდიდატებს რიტუალების სამინისტრო ამოწმებდა, რის შემდეგაც ისინი იმპერატორის წინაშე წარდგებოდნენ. კანცელარიის გარკვეულ თანამდებობებზე წარდგენილ კანდიდატებს გამოცდას უტარებდნენ იმის დასადგენად, შეეძლოთ თუ არა 9000 ჩინური იეროგლიფის დამახსოვრება.<ref name="Fu">Autocratic Tradition and Chinese Politics – Zhengyuan Fu</ref> სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების „სწორი გზა“ (正途) თანდათანობით ჩრდილავდა სამსახურში მიღების ყველა სხვა ფორმას. იგი გულისხმობდა თაისიუეს დასრულებას, ადგილობრივ ადმინისტრაციულ ოლქში გამოსაცდელი ვადით მუშაობას და შემდეგ ადგილობრივი მოხელისგან რეკომენდაციის მიღებას სახელმწიფო სამსახურში მისაღები საბოლოო გამოცდების ჩასაბარებლად. შედეგად, ხანის დინასტიის მოხელეთა შერჩევის სისტემა აერთიანებდა განათლებას, ადმინისტრაციული გამოცდილების მიღებას, რეკომენდაციებსა და გამოცდებს.<ref name="muqian">{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=16–17}}</ref> ახ. წ. 132 წელს შემოღებულ იქნა გამოცდები, რომელთა მიზანი საიმპერატორო კარზე რეკომენდებული ყველა სიაოლიანის კანდიდატის შემოწმება იყო.<ref>{{cite book |last1=Twitchett|first1=Denis Crispin |last2=Fairbank |first2=John King |title=The Cambridge History of China: Volume 1, The Ch'in and Han Empires, 221 BC-AD 220 |date=1978 |publisher=Cambridge University Press |isbn=0521243270 |page=516}}</ref> აღნიშნული სისტემა დიდწილად დამოკიდებული იყო იმ ოჯახებზე, რომლებსაც განათლების მიღების შესაძლებლობა ჰქონდათ. ქაღალდისა და ბეჭდვის ტექნოლოგიის ფართოდ გავრცელებამდე წიგნები ძვირადღირებული ან გამოსაყენებლად მოუხერხებელი ბამბუკისა და აბრეშუმისგან მზადდებოდა. წერა-კითხვის შესწავლისა და განათლების მიღების მაღალი ღირებულების გამო, მოსახლეობის მხოლოდ მცირე ნაწილს შეეძლო სახელმწიფო სამსახურისთვის საჭირო განათლების მიღება. გარდა ამისა, რეკომენდაციების სისტემა მაღალი რანგის, 2000 ტანის კატეგორიის მოხელეებს საშუალებას აძლევდა, საკუთარი ოჯახის წევრები სახელმწიფო სამსახურში დაენიშნათ. როდესაც ისინი ადმინისტრაციული ოლქების მმართველებად მსახურობდნენ, შეეძლოთ ახალი კანდიდატების რეკომენდაციაც. ამ კანდიდატებს შემდგომში თავიანთი მფარველების წინაშე ვალდებულების გრძნობა უჩნდებოდათ და მოსალოდნელი იყო, რომ ისინი დახმარებას მათი სხვა ნათესავების რეკომენდაციით უპასუხებდნენ. შესაბამისად, მაღალი თანამდებობის პირების ნათესავებს სახელმწიფო სამსახურში მოხვედრის უკეთესი შესაძლებლობები ჰქონდათ.<ref>{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=33–34}}</ref> ხანის დინასტიის მმართველობის დასასრულისთვის სულ უფრო ძლიერდებოდა რეკომენდაციების სისტემის რეფორმირების მოთხოვნა. სისტემა ფაქტობრივად იმ ელიტური ჯგუფების ხელში აღმოჩნდა, რომლებიც საკუთარ მორალურ უპირატესობაზე აცხადებდნენ პრეტენზიას.<ref>{{Cite book |last=Lewis |first=Mark Edward |title=China between Empires: The Northern and Southern Dynasties |publisher=Harvard University Press |year=2011 |isbn=9780674265400 |pages=38}}</ref> ამასთანავე, კანდიდატების რეკომენდაციის ფუნქცია ადგილობრივი მოხელეებიდან გადამდგარ მოხელეებზე გადავიდა, რამაც არასათანადო კვალიფიკაციის მქონე მრავალი კანდიდატის წარდგენა გამოიწვია.<ref>{{Cite book |last=Xin |first=Nie |title=The History of Government and Public Law in China |publisher=Springer Nature |year=2025 |isbn=9789819760633 |pages=112}}</ref> ===სამი სამეფოს პერიოდი=== ჩინეთის ისტორიაში სახელმწიფო მოხელეთა შერჩევის პირველი სტანდარტიზებული მეთოდი სამი სამეფოს პერიოდში, ვეის სამეფოში, დაინერგა. მას ცხრარანგიანი სისტემა ეწოდებოდა. აღნიშნული სისტემის მიხედვით, თითოეულ თანამდებობას ენიჭებოდა რანგი ერთიდან ცხრამდე, უმაღლესიდან უმდაბლესისკენ. საიმპერატორო მოხელეები პასუხისმგებელნი იყვნენ ადგილობრივი ელიტების მიერ რეკომენდებული ნიჭიერი კანდიდატების თვისებებისა და შესაძლებლობების შეფასებაზე. ფორმალურად სისტემა რამდენიმე კრიტერიუმს ეფუძნებოდა: ზნეობრივ კეთილსინდისიერებას, ადმინისტრაციულ უნარებსა და იმ წვლილს, რომელიც კანდიდატს ან მის ოჯახს ახლად ჩამოყალიბებული ცაო ვეის სახელმწიფოს განვითარებაში ჰქონდა შეტანილი. თუმცა პრაქტიკაში მნიშვნელოვან როლს წარმომავლობაც ასრულებდა, რადგან კანდიდატის მამის სამსახურებრივი რანგი გავლენას ახდენდა თავად კანდიდატის შეფასებაზე.<ref name="Wang, 2007">{{cite journal |last=Wang |first=Xiaoyi |date= 2007 |script-title= zh:再论曹魏九品中正制的历史真相 |script-journal=zh:文史哲 |volume=2007 |issue=6 |pages=62–69}}</ref> ვინაიდან შერჩევის კრიტერიუმები მოიცავდა ისეთ მახასიათებლებს, როგორებიცაა ზნეობრივი თვისებები და სოციალური მდგომარეობა, გავლენიანი ოჯახები ფაქტობრივად აკონტროლებდნენ მაღალი თანამდებობების დაკავების შესაძლებლობას, ხოლო ნაკლებად შეძლებული მამაკაცები უმეტესად დაბალ თანამდებობებზე ინიშნებოდნენ.<ref name="fu">{{cite book|title=Autocratic Tradition and Chinese Politics|last=Zhengyuan|first= Fu}}</ref><ref name="knowledge">{{Cite web | url=http://www.chinaknowledge.de/History/Terms/examination.html |title = The Chinese Imperial Examination System (WWW.chinaknowledge.de)}}</ref><ref>The issue of influential families monopolizing the high-ranked posts, along with other flaws in the nine-rank system, was raised during the [[Jin dynasty (266-420)|Jin dynasty]] by Western Jin official Liu Yi (刘毅), as indicated in a memorial he submitted and recorded in his biography of ''[[Book of Jin]]''; the biography also indicated that the emperor (likely [[Emperor Wu of Jin]]) ignored Liu's recommendations. (毅以魏立九品，权时之制，未见得人，而有八损，乃上疏曰：....是以上品无寒门，下品无势族。....疏奏，优诏答之。...帝竟不施行。) ''Jin Shu'', vol.45.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ცხრარანგიანი სისტემა გავლენიან საგვარეულოებს საიმპერატორო კარზე სახელმწიფო თანამდებობების კონტროლის შესაძლებლობას აძლევდა, მან ხელი შეუწყო ოჯახებში კერძო განათლების განვითარებასაც. კერძო სწავლება ცოდნის გადაცემის საშუალებად იქცა, რაც პიროვნებას შეფასებისთვის შესაფერის კანდიდატად აღიარების შესაძლებლობას უზრდიდა.<ref name="Wu, 1996">{{cite journal |last=Wu |first=Ni |date= 1996 |script-title= zh:论魏晋九品中正制与私学的关系关 |journal=Journal of Huadong Normal University |volume=1996 |issue=1 |pages=13–20}}</ref> მას შემდეგ, რაც სახელმწიფო მოხელეთა კლასიფიკაციისთვის ცხრარანგიანი სისტემა დაინერგა, მეხუთე და უფრო მაღალი რანგის მქონე პირებისთვის შეიქმნა გუოძიძიანი (國子監) — საიმპერატორო აკადემია, რომელიც ფაქტობრივად არისტოკრატიის წარმომადგენლებისთვის განკუთვნილ საგანმანათლებლო დაწესებულებად ჩამოყალიბდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} jiyl857we67ol6pjk7xgcaee34ygeew 5563301 5563297 2026-10-22T08:29:00Z Ninn513 109860 /* წინამორბედი სისტემები */ 5563301 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninn513|Ninn513]].|22|10|2026}} [[ფაილი:Ming-Beamtenprüfungen1.jpg|მინი|საიმპერატორო გამოცდების კანდიდატები შედეგების გამოსაქვეყნებელ კედელთან, ე.წ. „სიის გამოქვეყნება“ (放榜; ფანგპანგ) — ციოუ ინგი, დაახლ. 1540.]] '''საიმპერატორო საგამოცდო სისტემა''' ({{Lang-zh|科舉}} ) — წარმოადგენდა [[ჩინეთის ისტორია|იმპერიულ ჩინეთში]] მოქმედ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევ საგამოცდო სისტემას, რომლის მიზანი სახელმწიფო ბიუროკრატიული აპარატისთვის კანდიდატების შერჩევა იყო. სახელმწიფო მოხელეთა წარმომავლობის ნაცვლად მათი პიროვნული დამსახურებისა და შესაძლებლობების საფუძველზე შერჩევის იდეა [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] ადრეულ პერიოდში წარმოიშვა, თუმცა წერილობითი გამოცდების, როგორც სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის მეთოდის, პირველი მნიშვნელოვანი გამოყენება [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდს ([[581]]–[[618]]) უკავშირდება.{{sfn|Chu|2020|p=1}} სისტემის ორგანიზებული დანერგვა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] მმართველობის დროს ([[618]]–[[907]]) დაიწყო,<ref name="Cambridge link">Wang, E. H., &amp; Yang, C. Z. (2025). ''The Political Economy of China’s Imperial Examination System''. Cambridge University Press. [https://www.cambridge.org/core/elements/political-economy-of-chinas-imperial-examination-system/3DA0EC88AE5901AEE641FD5686C7F8B8 Cambridge link].</ref><ref>傅璇琮 (Fu Xuanchong) (2020). ''唐代科举与文学'' [*The Imperial Examination and Literature in the Tang Dynasty*]. 北京: 中华书局 (Zhonghua Book Company), June 2020. ISBN 9787101135640.</ref> როდესაც გამოცდები სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის რეგულარულ მექანიზმად და მაღალი თანამდებობების დაკავების ძირითად გზად იქცა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[960]]–[[1279]]) საგამოცდო სისტემა კიდევ უფრო გაფართოვდა.{{sfn|Chu|2020|p=1}} იგი დაახლოებით 1300 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, ვიდრე [[1905]] წელს, [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო პერიოდში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში, საბოლოოდ გაუქმდებოდა. სისტემის გაუქმების მთავარი ინიციატორები იყვნენ [[იუენ ში ქაი]], [[ინჩანგი]] და [[ჭანგ ჭი ტუნგი]]. საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის გარკვეული ელემენტები დღემდე შენარჩუნებულია [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[ტაივანი|თაივანში]] სახელმწიფო სამსახურში მიღების პროცედურებში. გამოცდების მიზანი იყო სახელმწიფო მოხელეებს ჰქონოდათ საერთო ცოდნა [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური დამწერლობის]], [[ჩინური ლიტერატურა|ჩინური კლასიკური ლიტერატურისა]] და ლიტერატურული სტილის შესახებ. ამგვარი საერთო კულტურული საფუძველი ხელს უწყობდა იმპერიის ერთიანობის განმტკიცებას, ხოლო პიროვნულ დამსახურებაზე დაფუძნებული დაწინაურების იდეალი იმპერიულ მმართველობას ლეგიტიმურობას ანიჭებდა. საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისა და სამხედრო ხელისუფლების გავლენის შეზღუდვაში, აგრეთვე სწავლული მოხელეებისგან შემდგარი სოციალური ფენის ჩამოყალიბებასა და გაძლიერებაში. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდიდან საიმპერატორო საგამოცდო სისტემამ უფრო ფორმალიზებული სახე მიიღო და დაახლოებით სამსაფეხურიან სტრუქტურად ჩამოყალიბდა, რომელიც ადგილობრივ, პროვინციულ და საიმპერატორო კარის გამოცდებს მოიცავდა. [[მინის დინასტია|მინგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში ([[1368]]–[[1644]]) ხელისუფლებამ საგამოცდო პროგრამა მნიშვნელოვნად შეზღუდა და იგი ძირითადად ნეოკონფუციანური მოძღვრების ორთოდოქსულ ტექსტებზე დააფუძნა. უმაღლესი აკადემიური ხარისხის, '''ძინშის''' ({{lang-zh|進士}}), მოპოვება უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობების დასაკავებლად აუცილებელი გახდა. ამავდროულად, დაბალი საფეხურის აკადემიური ხარისხის, '''შენგიუენის''' ({{lang-zh|生員}}), მფლობელთა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, რის შედეგადაც ბევრ მათგანს სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების რეალური შესაძლებლობა აღარ ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] შეძლებულ ოჯახებს სისტემაში ჩართვა ვაჟიშვილებისთვის განათლების მიცემის ან სახელმწიფო თანამდებობის შეძენის გზით შეეძლოთ. XIX საუკუნის ბოლოს [[ცინგის დინასტია|ცინგის იმპერიაში]] საგამოცდო სისტემის ზოგიერთი კრიტიკოსი მიიჩნევდა, რომ იგი აფერხებდა სამეცნიერო და ტექნიკური ცოდნის განვითარებას და რეფორმების განხორციელებას მოითხოვდა. იმ პერიოდში ჩინეთში ყოველ 1000 მცხოვრებზე სახელმწიფო სამსახურში შესვლისათვის აუცილებელი საბაზისო საგანმანათლებლო კვალიფიკაციის მქონე დაახლოებით ერთი პირი მოდიოდა. მკაცრი საგამოცდო მოთხოვნების გამო, ყოველწლიურად გამოცდებზე გასული ორი-სამი მილიონი კანდიდატიდან წარმატებას მხოლოდ დაახლოებით 1% აღწევდა.{{sfn|Elman|2009|pp=405–406}} ჩინურმა საგამოცდო სისტემამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სხვა ქვეყნებში თანამედროვე სახელმწიფო სამსახურის ადმინისტრაციული მექანიზმების განვითარებაზე.<ref name="Creel">{{cite journal|last=Creel|first=Herrlee G.|title=Shen Pu-Hai: A Secular Philosopher of Administration|journal=Journal of Chinese Philosophy|date=March 1974|volume=1|issue=2|pages=119–136|doi=10.1111/j.1540-6253.1974.tb00644.x}}</ref> მსგავსი სტრუქტურები არსებობდა [[იაპონია|იაპონიაში]],<ref> {{cite book|last=Wang|first = Rui |title = The Chinese Imperial Examination System: An Annotated Bibliography |year = 2013 |url = https://books.google.com/books?id=K426L4Ax4vQC |location = Lanham, MD |publisher = Rowman & Littlefield |page = 18 |isbn = 978-0-810-88702-2 |access-date = 5 January 2022 |quote = Japan was the first country to adopt the Chinese [examination] system, and the Japanese system lasted about 200 years, from the seventh to the eighth centuries. }} </ref> [[კორეა|კორეაში]], [[რიუკიუს სამეფო|რიუკიუს სამეფოსა]] და [[ვიეტნამი|ვიეტნამში]]. [[აზია|აზიის]] ფარგლებს გარეთ ჩინური საგამოცდო სისტემის შესახებ ცნობები ევროპელმა მისიონერებმა და დიპლომატებმა გაავრცელეს, რამაც [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], [[გერმანია|გერმანიასა]] და [[ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია|ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას (EIC)]] თანამშრომელთა შერჩევის მსგავსი მეთოდების გამოყენებისკენ უბიძგა. ოსტინდოეთის კომპანიაში ამ მიდგომის თავდაპირველი წარმატების შემდეგ, [[1855]] წელს ბრიტანეთის მთავრობამ სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევად ანალოგიური საგამოცდო სისტემა მთელი გაერთიანებული სამეფოს მასშტაბით დანერგა. [[1883]] წლის შემდეგ [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებშიც]] დაიწყეს მსგავსი საგამოცდო პროგრამების შემოღება გარკვეულ სახელმწიფო თანამდებობებზე კანდიდატების შესარჩევად. ==ისტორია== [[ფაილი:Examination hall, Peking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები, პეკინი.]] უნარებისა და შესაძლებლობების შესაფასებელი გამოცდები, მათ შორის შეჯიბრებები მშვილდოსნობაში, [[ჩინეთი|ჩინეთში]] ჯერ კიდევ [[ჭოუს დინასტია|ჭოუს დინასტიის]] პერიოდიდან არსებობდა (ან, მითოლოგიური გადმოცემების მიხედვით, [[იმპერატორი იაო|იმპერატორ იაოს]] ეპოქიდან).{{sfn|Wu|1982|pp=413–419}} მოგვიანებით ჩამოყალიბებული საიმპერატორო გამოცდების კონფუციანური ხასიათი მნიშვნელოვანწილად [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველის, იმპერატორ [[იმპერატორი უ ტი|უ ტის]] მმართველობის პერიოდს უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიიდან]] [[სუის დინასტია|სუეის დინასტიამდე]] გარკვეული სახის გამოცდები უკვე ტარდებოდა, ისინი სახელმწიფო თანამდებობებზე დანიშვნის ოფიციალურ გზას არ წარმოადგენდა. სახელმწიფო თანამდებობების უმეტესობა რეკომენდაციების საფუძველზე ნაწილდებოდა, რომელთა გაცემისას ითვალისწინებდნენ კანდიდატის სოციალურ მდგომარეობას, ზნეობრივ თვისებებსა და შესაძლებლობებს. საიმპერატორო ბიუროკრატიული გამოცდების სისტემის ჩამოყალიბება [[605]] წლით თარიღდება, როდესაც ჩინეთს ხანმოკლე დროით [[სუის დინასტია|სუეის დინასტია]] მართავდა. მისმა მემკვიდრემ, [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიამ]], საიმპერატორო გამოცდების ჩატარება შედარებით შეზღუდული მასშტაბით დაიწყო. საგამოცდო სისტემა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა უ ჭოუს სახელმწიფოს მმართველის, [[უ წეთიენი|უ წეთიენის]] მმართველობის პერიოდში.{{sfn|Paludan|1998|p=97}} გაფართოებული საგამოცდო სისტემა სამხედრო გამოცდებსაც მოიცავდა, თუმცა მათ ჩინეთის ოფიცერთა კორპუსის ფორმირებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია. სამხედრო გამოცდების საფუძველზე მოპოვებული კვალიფიკაცია სამოქალაქო გამოცდებით მიღებულ კვალიფიკაციასთან შედარებით ნაკლებად პრესტიჟულად მიიჩნეოდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] მმართველობის პერიოდში იმპერატორებმა გააფართოეს როგორც საგამოცდო სისტემა, ისე სახელმწიფო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქსელი. ეს ნაწილობრივ სამხედრო არისტოკრატიის გავლენის შესუსტებას ემსახურებოდა. შედეგად, შესაბამისი საგამოცდო ხარისხის მფლობელთა რაოდენობა [[ტანის დინასტია|თანგის დინასტიის]] პერიოდთან შედარებით ოთხ-ხუთჯერ და კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა. [[სუნის დინასტია|სუნგის დინასტიის]] ეპოქიდან მოყოლებული, გამოცდები ძირითად მექანიზმად იქცა სწავლული მოხელეების შესარჩევად, რომლებიც საზოგადოების ინტელექტუალურ ელიტას ქმნიდნენ. მიუხედავად ამისა, საგამოცდო სისტემა თანაარსებობდა სახელმწიფო სამსახურში კადრების შერჩევის სხვა მეთოდებთან. მათ შორის იყო მმართველი ოჯახის წევრების პირდაპირი დანიშვნა, კანდიდატურების წარდგენა, კვოტების სისტემა, ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე დაწინაურება, სახელმწიფო თანამდებობებისა და ტიტულების გაყიდვა, აგრეთვე საჭურისებისთვის გათვალისწინებული სპეციალური პროცედურები. [[1067]] წელს დადგინდა, რომ უმაღლესი საფეხურის საგამოცდო ხარისხის მოსაპოვებლად გამოცდები სამ წელიწადში ერთხელ უნდა ჩატარებულიყო, თუმცა ეს სამწლიანი ციკლი მხოლოდ ფორმალურად არსებობდა. პრაქტიკაში, როგორც ამ გადაწყვეტილებამდე, ისე მის შემდეგ, ხანგრძლივი პერიოდების განმავლობაში გამოცდები არარეგულარულად ტარდებოდა. შესაბამისად, ყოველწლიურად მინიჭებული საგამოცდო ხარისხების რაოდენობის სტატისტიკური საშუალო მაჩვენებლები ამ გარემოების გათვალისწინებით უნდა განიხილებოდეს. ძინშის ხარისხის მოსაპოვებელი გამოცდები ყოველწლიურად არ ტარდებოდა და მათი ამგვარად განხილვა არასწორია. წლიური საშუალო მაჩვენებლები მხოლოდ რაოდენობრივი ანალიზის შედეგად მიღებული სტატისტიკური მონაცემებია.<ref>Kracke, 252</ref> საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება საიმპერატორო აღრიცხვისა და დოკუმენტაციის წარმოების სისტემის ნაწილი იყო. ძინშის ხარისხის მიღების თარიღი ხშირად მნიშვნელოვან ბიოგრაფიულ მონაცემს წარმოადგენს. ზოგიერთ შემთხვევაში, [[ჩინეთის ისტორია|ჩინეთის ისტორიის]] განსაკუთრებით გამოჩენილი პიროვნებების შესახებაც კი, ძინშის ხარისხის მოპოვების თარიღი ერთადერთი ზუსტად დადასტურებული თარიღია. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეში]], [[იუანის დინასტია|იუენის დინასტიის]] მმართველობის დასაწყისში, საგამოცდო სისტემის ფუნქციონირება მცირე ხნით შეწყდა. მოგვიანებით იგი აღდგა, თუმცა შემოღებული რეგიონული კვოტების სისტემა უპირატესობას მონღოლებს ანიჭებდა, ხოლო სამხრეთ ჩინეთის მოსახლეობას არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებდა. [[მინის დინასტია|მინგისა]] და [[ცინგის დინასტია|ცინგის]] დინასტიების მმართველობის პერიოდში საგამოცდო სისტემა ხელს უწყობდა ინტელექტუალური ცხოვრების თემატურ შეზღუდვასა და ვიწრო მიმართულებებზე კონცენტრირებას, ამასთანავე აძლიერებდა იმპერატორის ავტოკრატიულ ძალაუფლებას. გარკვეული ცვლილებებით სისტემა [[1905]] წლამდე მოქმედებდა, როდესაც [[ცინგის დინასტია|ცინგის დინასტიის]] მმართველობის ბოლო წლებში განხორციელებული რეფორმების ფარგლებში საბოლოოდ გაუქმდა. სახელმწიფო მოხელეთა შესარჩევი თანამედროვე საგამოცდო სისტემაც არაპირდაპირ სწორედ საიმპერატორო საგამოცდო სისტემის საფუძველზე განვითარდა.{{sfn|Ebrey|2010|pp=145–147, 198–200}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა დინასტიების მიხედვით ! დინასტია ! ჩატარებული გამოცდები ! ძინშის ხარისხის მფლობელების რაოდენობა |- | თანგი ([[618]]-[[907]]) | | 6,585 |- | სუნგი ([[960]]-[[1279]]) | 118 | 38,517 |- | იუენი ([[1271]]-[[1368]]) | 16 | 1,136 |- | მინგი ([[1368]]-[[1644]]) | 89 | 24,536 |- | ცინგი ([[1644]]-[[1912]]) | 112 | 26,622 |} ==წინამორბედი სისტემები== ===ხანის დინასტია=== [[ფაილი:Prüfungszellen-Nanking.jpg|მინი|საგამოცდო კაბინები ნანკინის სამხრეთის მდინარის საგამოცდო კომპლექსში, ჩინეთი.]] [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველობის ადრეულ პერიოდში სახელმწიფო თანამდებობების დაკავების შესაძლებლობა თავდაპირველად უმაღლესი არისტოკრატიის წარმომადგენლების ხელში იყო მოქცეული. მაგალითად, 2000 ტანისა და უფრო მაღალი რანგის მოხელეებს უფლება ჰქონდათ, საკუთარი ვაჟები და ნათესავები საიმპერატორო კარზე მომსახურე პირებად ან კარის მოხელეებად წარედგინათ.<ref name="qianmu"/> [[ძვ. წ. 165|ძვ. წ. 165 წელს]] [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] იმპერატორმა ვენ-ტიმ სახელმწიფო სამსახურში მოხელეთა გამოცდების საფუძველზე შერჩევის პრაქტიკა შემოიღო. მანამდე სახელმწიფო თანამდებობების პოტენციურ კანდიდატებს რაიმე სახის აკადემიური გამოცდის ჩაბარება არ მოეთხოვებოდათ. თუმცა აღნიშნულ გამოცდებში კონფუციანურ მოძღვრებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჯერ კიდევ არ ენიჭებოდა.<ref>Creel 1970, What Is Taoism?, 87</ref> [[ძვ. წ. 136|ძვ. წ. 136 წელს]], [[იმპერატორი უ ტი|იმპერატორ უ ტის]] მმართველობის ადრეულ პერიოდში, შეიქმნა სწავლული სპეციალისტებისთვის განკუთვნილი თანამდებობების სისტემა.<ref>{{Cite book |last=Loewe |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=m2tmgvB8zisC |title=Divination, Mythology and Monarchy in Han China |date=15 September 1994 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-45466-7 }}</ref> [[ტუნგ ჭუნგშუ]] აქტიური მხარდაჭერითა და იმპერატორ უ ტის კანცლერის, [[კუნგსუნ ხუნგი|კუნგსუნ ხუნგის]] რეკომენდაციით, დაარსდა თაი სიუე (太學) - საიმპერატორო სასწავლებელი - და ჩამოყალიბდა საიმპერატორო საგამოცდო პრაქტიკა.<ref>Creel, H.G. (1949). Confucius: The Man and the Myth. New York: John Day Company. pp. 239–241 * Creel, H.G. (1960). pp. 239–241. Confucius and the Chinese Way * Creel, H.G. (1970). What Is Taoism?, 86–87 * Xinzhong Yao (2003). p. 231. The Encyclopedia of Confucianism: 2-volume Set. https://books.google.com/books?id=P-c4CQAAQBAJ&pg=PA231 * Griet Vankeerberghen (2001). pp. 20, 173. The Huainanzi and Liu An's Claim to Moral Authority. https://books.google.com/books?id=zt-vBqHQzpQC&pg=PA20</ref> სახელმწიფო მოხელეები არჩევდნენ კანდიდატებს, რომლებსაც [[კონფუციანიზმი|კონფუციანური კლასიკური ტექსტების]] ცოდნაში გამოცდა უნდა ჩაებარებინათ. გამოცდის შედეგების საფუძველზე იმპერატორი უ ტი ირჩევდა მოხელეებს, რომლებიც მის კარზე იმსახურებდნენ.<ref name="Kracke, 253">Kracke, 253</ref> [[კუნგსუნ ხუნგი|კუნგსუნ ხუნგის]] განზრახვით, თაი სიუეს კურსდამთავრებულებს საიმპერატორო მოხელეების თანამდებობები უნდა დაეკავებინათ, თუმცა, როგორც წესი, ისინი კარიერას კანცელარიის თანამშრომლებისა და დამხმარე მოხელეების პოზიციებიდან იწყებდნენ.<ref>Liang Cai. China Review International. 20.1–2 (Spring–Summer 2013): p. 122. From General OneFile. Michael Loewe. Bing: From Farmer's Son to Magistrate in Han China</ref> სასწავლებლის დაარსებისას კანდიდატებს მხოლოდ ერთი კანონიკური ტექსტის საფუძვლიანი ცოდნა მოეთხოვებოდათ, ხოლო [[აღმოსავლეთ ხანის დინასტია|აღმოსავლეთ ხანის დინასტიის]] პერიოდში მოთხოვნა ხუთივე კლასიკური ტექსტის ცოდნამდე გაფართოვდა.<ref>Don J. Wyatt. China Review International. 9.2 (Fall 2002): p. 564. From General OneFile. Griet Vankeerberghen. The Huainanzi and Liu An's Claim to Moral Authority</ref><ref>MArron Kern 1999. The Journal of the American Oriental Society. A Note on the Authenticity and Ideology of Shih-chi 24, "The Book on Music"</ref> თავდაპირველად თაი სიუეში მხოლოდ 50 სტუდენტი სწავლობდა. [[იმპერატორი ჭაო|იმპერატორმა ჭაომ]] მათი რაოდენობა 100-მდე გაზარდა, იმპერატორმა სიუენმა - 200-მდე, ხოლო იმპერატორმა იუინმა - 1000-მდე.<ref>{{Cite book |last1=Yoffee |first1=Norman |url=https://books.google.com/books?id=Cke0f8aUkVgC&pg=PA182 |title=The Collapse of Ancient States and Civilizations |last2=Cowgill |first2=George L. |date= July 1991|publisher=University of Arizona Press |isbn=978-0-8165-1249-2 }}</ref> თაი სიუეს საუკეთესო კურსდამთავრებულები, რომლებიც A კატეგორიას ({{LANG-ZH|甲科}}) მიეკუთვნებოდნენ, დაუყოვნებლივ ინიშნებოდნენ საიმპერატორო კარის მოხელეებად. B კატეგორიის ({{lang-zh|乙科}}) კურსდამთავრებულები კი თავიანთ ადგილობრივ ადმინისტრაციულ ოლქებში გამოსაცდელი ვადით იგზავნებოდნენ. ამგვარად, თაი სიუემ ხელი შეუწყო კარის მოხელეთა არისტოკრატიული წარმომავლობის მნიშვნელობის თანდათანობით შემცირებას და არისტოკრატიული წრეების გარეთ მყოფ განათლებულ პირებს სახელმწიფო თანამდებობების დაკავების მეტი შესაძლებლობა მისცა.<ref name="qianmu">{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=13–14}}</ref> იმპერატორ უ-ტის მმართველობის შემდეგ კარის მოხელეთა რაოდენობა ყოველწლიურად 200-ზე მეტით იზრდებოდა. მათგან ნახევარზე მეტი თაისიუეს კურსდამთავრებული იყო, რაც სახელმწიფო მმართველობაში არაარისტოკრატიული წარმომავლობის სწავლულთა წილის ზრდას განაპირობებდა.<ref name="muqian"/> იმპერატორმა უ ტიმ ასევე შემოიღო რეკომენდაციების რეგულარული სისტემა, სახელწოდებით სიაო ლიენი ({{lang-zh|孝廉}}), რაც შვილებრივ პატივისცემასა და პატიოსნებას გულისხმობდა. ამ სისტემის მიხედვით, თითოეულ ადგილობრივ მმართველს ან გუბერნატორს ყოველწლიურად საიმპერატორო კარისთვის სულ მცირე ერთი კანდიდატი უნდა წარედგინა. მოგვიანებით კვოტა განისაზღვრა ერთი კანდიდატით ყოველ 200 000 ოჯახზე.<ref name="muqian"/> პრეფექტურების ხელმძღვანელების მიერ სახელმწიფო თანამდებობებზე წარდგენილ კანდიდატებს რიტუალების სამინისტრო ამოწმებდა, რის შემდეგაც ისინი იმპერატორის წინაშე წარდგებოდნენ. კანცელარიის გარკვეულ თანამდებობებზე წარდგენილ კანდიდატებს გამოცდას უტარებდნენ იმის დასადგენად, შეეძლოთ თუ არა 9000 [[ჩინური დამწერლობა|ჩინური იეროგლიფის]] დამახსოვრება.<ref name="Fu">Autocratic Tradition and Chinese Politics – Zhengyuan Fu</ref> სახელმწიფო თანამდებობის დაკავების „სწორი გზა“ ({{lang-zh|正途}}) თანდათანობით ჩრდილავდა სამსახურში მიღების ყველა სხვა ფორმას. იგი გულისხმობდა თაისიუეს დასრულებას, ადგილობრივ ადმინისტრაციულ ოლქში გამოსაცდელი ვადით მუშაობას და შემდეგ ადგილობრივი მოხელისგან რეკომენდაციის მიღებას სახელმწიფო სამსახურში მისაღები საბოლოო გამოცდების ჩასაბარებლად. შედეგად, ხანის დინასტიის მოხელეთა შერჩევის სისტემა აერთიანებდა განათლებას, ადმინისტრაციული გამოცდილების მიღებას, რეკომენდაციებსა და გამოცდებს.<ref name="muqian">{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=16–17}}</ref> [[132 |ახ. წ. 132 წელ]]ს შემოღებულ იქნა გამოცდები, რომელთა მიზანი საიმპერატორო კარზე რეკომენდებული ყველა სიაოლიანის კანდიდატის შემოწმება იყო.<ref>{{cite book |last1=Twitchett|first1=Denis Crispin |last2=Fairbank |first2=John King |title=The Cambridge History of China: Volume 1, The Ch'in and Han Empires, 221 BC-AD 220 |date=1978 |publisher=Cambridge University Press |isbn=0521243270 |page=516}}</ref> აღნიშნული სისტემა დიდწილად დამოკიდებული იყო იმ ოჯახებზე, რომლებსაც განათლების მიღების შესაძლებლობა ჰქონდათ. ქაღალდისა და ბეჭდვის ტექნოლოგიის ფართოდ გავრცელებამდე წიგნები ძვირადღირებული ან გამოსაყენებლად მოუხერხებელი ბამბუკისა და აბრეშუმისგან მზადდებოდა. წერა-კითხვის შესწავლისა და განათლების მიღების მაღალი ღირებულების გამო, მოსახლეობის მხოლოდ მცირე ნაწილს შეეძლო სახელმწიფო სამსახურისთვის საჭირო განათლების მიღება. გარდა ამისა, რეკომენდაციების სისტემა მაღალი რანგის, 2000 ტანის კატეგორიის მოხელეებს საშუალებას აძლევდა, საკუთარი ოჯახის წევრები სახელმწიფო სამსახურში დაენიშნათ. როდესაც ისინი ადმინისტრაციული ოლქების მმართველებად მსახურობდნენ, შეეძლოთ ახალი კანდიდატების რეკომენდაციაც. ამ კანდიდატებს შემდგომში თავიანთი მფარველების წინაშე ვალდებულების გრძნობა უჩნდებოდათ და მოსალოდნელი იყო, რომ ისინი დახმარებას მათი სხვა ნათესავების რეკომენდაციით უპასუხებდნენ. შესაბამისად, მაღალი თანამდებობის პირების ნათესავებს სახელმწიფო სამსახურში მოხვედრის უკეთესი შესაძლებლობები ჰქონდათ.<ref>{{cite book |last=Mu |first=Qian |title=Traditional Government in Imperial China: A Critical Analysis |date=1982 |publisher=Chinese University Press |isbn=9789622012547 |pages=33–34}}</ref> [[ხანის დინასტია|ხანის დინასტიის]] მმართველობის დასასრულისთვის სულ უფრო ძლიერდებოდა რეკომენდაციების სისტემის რეფორმირების მოთხოვნა. სისტემა ფაქტობრივად იმ ელიტური ჯგუფების ხელში აღმოჩნდა, რომლებიც საკუთარ მორალურ უპირატესობაზე აცხადებდნენ პრეტენზიას.<ref>{{Cite book |last=Lewis |first=Mark Edward |title=China between Empires: The Northern and Southern Dynasties |publisher=Harvard University Press |year=2011 |isbn=9780674265400 |pages=38}}</ref> ამასთანავე, კანდიდატების რეკომენდაციის ფუნქცია ადგილობრივი მოხელეებიდან გადამდგარ მოხელეებზე გადავიდა, რამაც არასათანადო კვალიფიკაციის მქონე მრავალი კანდიდატის წარდგენა გამოიწვია.<ref>{{Cite book |last=Xin |first=Nie |title=The History of Government and Public Law in China |publisher=Springer Nature |year=2025 |isbn=9789819760633 |pages=112}}</ref> ===სამი სამეფოს პერიოდი=== ჩინეთის ისტორიაში სახელმწიფო მოხელეთა შერჩევის პირველი სტანდარტიზებული მეთოდი [[სამი სამეფოს პერიოდი|სამი სამეფოს პერიოდში]], [[ვეის სამეფო|ვეის სამეფოში]], დაინერგა. მას ცხრარანგიანი სისტემა ეწოდებოდა. აღნიშნული სისტემის მიხედვით, თითოეულ თანამდებობას ენიჭებოდა რანგი ერთიდან ცხრამდე, უმაღლესიდან უმდაბლესისკენ. საიმპერატორო მოხელეები პასუხისმგებელნი იყვნენ ადგილობრივი ელიტების მიერ რეკომენდებული ნიჭიერი კანდიდატების თვისებებისა და შესაძლებლობების შეფასებაზე. ფორმალურად სისტემა რამდენიმე კრიტერიუმს ეფუძნებოდა: ზნეობრივ კეთილსინდისიერებას, ადმინისტრაციულ უნარებსა და იმ წვლილს, რომელიც კანდიდატს ან მის ოჯახს ახლად ჩამოყალიბებული ცაო ვეის სახელმწიფოს განვითარებაში ჰქონდა შეტანილი. თუმცა პრაქტიკაში მნიშვნელოვან როლს წარმომავლობაც ასრულებდა, რადგან კანდიდატის მამის სამსახურებრივი რანგი გავლენას ახდენდა თავად კანდიდატის შეფასებაზე.<ref name="Wang, 2007">{{cite journal |last=Wang |first=Xiaoyi |date= 2007 |script-title= zh:再论曹魏九品中正制的历史真相 |script-journal=zh:文史哲 |volume=2007 |issue=6 |pages=62–69}}</ref> ვინაიდან შერჩევის კრიტერიუმები მოიცავდა ისეთ მახასიათებლებს, როგორებიცაა ზნეობრივი თვისებები და სოციალური მდგომარეობა, გავლენიანი ოჯახები ფაქტობრივად აკონტროლებდნენ მაღალი თანამდებობების დაკავების შესაძლებლობას, ხოლო ნაკლებად შეძლებული მამაკაცები უმეტესად დაბალ თანამდებობებზე ინიშნებოდნენ.<ref name="fu">{{cite book|title=Autocratic Tradition and Chinese Politics|last=Zhengyuan|first= Fu}}</ref><ref name="knowledge">{{Cite web | url=http://www.chinaknowledge.de/History/Terms/examination.html |title = The Chinese Imperial Examination System (WWW.chinaknowledge.de)}}</ref><ref>The issue of influential families monopolizing the high-ranked posts, along with other flaws in the nine-rank system, was raised during the [[Jin dynasty (266-420)|Jin dynasty]] by Western Jin official Liu Yi (刘毅), as indicated in a memorial he submitted and recorded in his biography of ''[[Book of Jin]]''; the biography also indicated that the emperor (likely [[Emperor Wu of Jin]]) ignored Liu's recommendations. (毅以魏立九品，权时之制，未见得人，而有八损，乃上疏曰：....是以上品无寒门，下品无势族。....疏奏，优诏答之。...帝竟不施行。) ''Jin Shu'', vol.45.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ცხრარანგიანი სისტემა გავლენიან საგვარეულოებს საიმპერატორო კარზე სახელმწიფო თანამდებობების კონტროლის შესაძლებლობას აძლევდა, მან ხელი შეუწყო ოჯახებში კერძო განათლების განვითარებასაც. კერძო სწავლება ცოდნის გადაცემის საშუალებად იქცა, რაც პიროვნებას შეფასებისთვის შესაფერის კანდიდატად აღიარების შესაძლებლობას უზრდიდა.<ref name="Wu, 1996">{{cite journal |last=Wu |first=Ni |date= 1996 |script-title= zh:论魏晋九品中正制与私学的关系关 |journal=Journal of Huadong Normal University |volume=1996 |issue=1 |pages=13–20}}</ref> მას შემდეგ, რაც სახელმწიფო მოხელეთა კლასიფიკაციისთვის ცხრარანგიანი სისტემა დაინერგა, მეხუთე და უფრო მაღალი რანგის მქონე პირებისთვის შეიქმნა კუო წი ძიენი ({{lang-zh|國子監}}) — საიმპერატორო აკადემია, რომელიც ფაქტობრივად არისტოკრატიის წარმომადგენლებისთვის განკუთვნილ საგანმანათლებლო დაწესებულებად ჩამოყალიბდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 62qnl7tvb6k1s46yl6fqzj3rm9e2q29 3 921426 5563300 2026-10-22T08:18:20Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5563300 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 08:18, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) 70l93p1upim98fxchtqtmk82kdo9b1g 3 921427 5563311 2026-10-22T10:23:28Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5563311 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 10:23, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) esbsgao31i82k560wmk11ij30tiy82k 1 921428 5563322 2026-10-22T10:59:49Z Mehman 75871 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563322 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 5563331 5563322 2026-10-22T11:27:08Z Sani939 170886 /* დოდო ცინცაძის მოსწავლეები */ ახალი სექცია 5563331 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} == დოდო ცინცაძის მოსწავლეები == == 1. დადასტურებული მოსწავლეები და მათი მიღწევები == ვალერიან შიუკაშვილი (Valerian Shiukashvili) ბორჯომის საერთაშორისო კონკურსის ბიოგრაფიაში წერია, რომ შიუკაშვილი მოსკოვის ცენტრალურ მუსიკალურ სკოლაში დოდო ცინცაძის ხელმძღვანელობითაც სწავლობდა. საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ბიოგრაფიული ლექსიკონიც ადასტურებს, რომ მისი პედაგოგი „ნიჭიერთა ათწლედში“ დ. ცინცაძე იყო. Borjomi Competition +1 წყაროები: [https://borjomicompetition.ge/en/valerian-shiukashvili/?utm_source=chatgpt.com Borjomi Competition] · [https://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00008973/?utm_source=chatgpt.com საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა] თამარ კორძაძე (Tamara Kordzadze) მის ოფიციალურ ბიოგრაფიაში მითითებულია, რომ თბილისში სწავლობდა დოდო ცინცაძისა და მანანა დოიჯაშვილის კლასებში, შემდეგ კი სწავლა ციურიხის ხელოვნების უნივერსიტეტში გააგრძელა. ბიოგრაფიაში აღწერილია მისი საერთაშორისო სტიპენდიები და კონკურსებზე მიღებული ჯილდოებიც. Tamara Kordzadze წყარო: [https://www.tamarakordzadze.com/biography?utm_source=chatgpt.com Tamara Kordzadze — Biography] ნათია და თამარ ბერაიები (Natia & Tamar Beraia) დუეტის ოფიციალური ვებგვერდის მიხედვით, დები სწავლობდნენ თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალურ სამუსიკო სკოლაში, დოდო ცინცაძის კლასში. 1997 წელს მათ სანქტ-პეტერბურგში გამართულ „Sister and Brother“ საერთაშორისო საფორტეპიანო დუეტის კონკურსზე პირველი პრემია და სამი სპეციალური ჯილდო მიიღეს. Tamar Beraia წყარო: [https://tamarberaia.com/natia-tamar-beraia/?utm_source=chatgpt.com Natia & Tamar Beraia — Official Website] ავთანდილ ვარტაგავა (Avtandil Vartagava) საერთაშორისო კონკურსების გვერდებზე მითითებულია, რომ იგი დოდო ცინცაძის ხელმძღვანელობით სწავლობდა 2017–2024 წლებში. 2023 წელს მოიპოვა პირველი პრემია არნო ბაბაჯანიანის საერთაშორისო კონკურსზე, 2022 წელს — პირველი პრემია თენგიზ ამირეჯიბის კონკურსზე ბორჯომში, ხოლო 2024 წელს ციურიხში ვლადიმერ კრეინევის სახელობის კონკურსზე პირველი პრემია მიიღო. Piano Competition +1 წყაროები: [https://pianocompetition.com/participant/vartagava-avtandil/?utm_source=chatgpt.com Piano Competition] · [https://kharkivmeetszurich.ch/participants/102.html?utm_source=chatgpt.com Kharkiv Meets Zurich] დავით ევგენიძე (Davit Evgenidze) საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის ბიოგრაფიაში აღნიშნულია, რომ მან „ნიჭიერთა ათწლედი“ 1978 წელს დაამთავრა და ფორტეპიანოს პედაგოგი დ. ცინცაძე იყო. ეს წყარო დოდო ცინცაძის მოსწავლეების ჩამონათვალისთვის განსაკუთრებით სასარგებლოა, რადგან პროფესიული ორგანიზაციის ბიოგრაფიული ჩანაწერია. ევგენიძე დავით წყარო: [https://www.composersunion.ge/evgenidze-davit.html?utm_source=chatgpt.com საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირი] დავით ალადაშვილი (David Aladashvili) https://www.facebook.com/watch/?v=542126402065107 დავით ალადაშვილი [[მომხმარებელი:Sani939|Sani939]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Sani939|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Sani939|წვლილი]]) 11:27, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) h2pndehx189mw25tzwwwbdxu8czafl5 0 921429 5563330 2026-10-22T11:26:59Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ბე სუ-ბინი''' ([[კორეული ენა|კორ]]:채수빈; დ.[[1994]],[[10 ივლისი|10 ივლისი]]) — ცნობილი სამხრეთკორეელი მსახიობი. მან ფართო აღიარება მოიპოვა 2016 წლის ტელესერიალში „სიყვარული მთვა... 5563330 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|22|10|2026}} '''ბე სუ-ბინი''' ([[კორეული ენა|კორ]]:채수빈; დ.[[1994]],[[10 ივლისი|10 ივლისი]]) — ცნობილი სამხრეთკორეელი მსახიობი. მან ფართო აღიარება მოიპოვა 2016 წლის ტელესერიალში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ შესრულებული როლით, რის შემდეგაც წარმატებით გადაინაცვლა მთავარ როლებზე ისეთ ცნობილ დრამებში, როგორიცაა „The Rebel“ ([[2017]]), „Strongest Deliveryman“ (2017), „სადაც ვარსკვლავები ეშვება“ ([[2018]]) და „როცა ტელეფონი რეკავს“ ([[2024]]). jmu99qrfc8sp99iymjug6ycqgyawh8a 5563332 5563330 2026-10-22T11:28:41Z Ninikelaaa 55 178880 5563332 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|22|10|2026}} '''ბე სუ-ბინი''' ([[კორეული ენა|კორ]]:채수빈; დ.[[10 ივლისი|10 ივლისი]],[[1994]]) — ცნობილი სამხრეთკორეელი მსახიობი. მან ფართო აღიარება მოიპოვა 2016 წლის ტელესერიალში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ შესრულებული როლით, რის შემდეგაც წარმატებით გადაინაცვლა მთავარ როლებზე ისეთ ცნობილ დრამებში, როგორიცაა „The Rebel“ ([[2017]]), „Strongest Deliveryman“ (2017), „სადაც ვარსკვლავები ეშვება“ ([[2018]]) და „როცა ტელეფონი რეკავს“ ([[2024]]). ==კარიერა== ===2014–2015: სამსახიობო კარიერის დასაწყისი=== ბე სუ-ბინი ქუჩაში კასტინგის დირექტორმა შენიშნა, და მას შემდეგ, რაც სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტი გააფორმა, მისმა სამსახიობო დებიუტმა 2014 წელს ფილმში „ჩემი დიქტატორი“ (My Dictator) შედგა.[4] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო უქმე დღეების დრამაში „ლურჯი ჩიტის სახლი“[5] და ახალგაზრდულ სერიალში „გაამხნევე!“ ,[6] რისთვისაც მე-4 APAN Star Awards-სა და KBS Drama Awards-ის 29-ე დაჯილდოებაზე „საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის“ ჯილდოები მოიპოვა.[7] ib1p57ctkkpibq4hcxxf6hc70m4lwku 5563334 5563332 2026-10-22T11:34:42Z Ninikelaaa 55 178880 5563334 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|22|10|2026}} '''ბე სუ-ბინი''' ([[კორეული ენა|კორ]]:채수빈; დ.[[10 ივლისი|10 ივლისი]],[[1994]]) — ცნობილი სამხრეთკორეელი მსახიობი. მან ფართო აღიარება მოიპოვა 2016 წლის ტელესერიალში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ შესრულებული როლით, რის შემდეგაც წარმატებით გადაინაცვლა მთავარ როლებზე ისეთ ცნობილ დრამებში, როგორიცაა „The Rebel“ ([[2017]]), „Strongest Deliveryman“ (2017), „სადაც ვარსკვლავები ეშვება“ ([[2018]]) და „როცა ტელეფონი რეკავს“ ([[2024]]). ==კარიერა== ===2014–2015: სამსახიობო კარიერის დასაწყისი=== ბე სუ-ბინი ქუჩაში კასტინგის დირექტორმა შენიშნა, და მას შემდეგ, რაც სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტი გააფორმა, მისმა სამსახიობო დებიუტმა 2014 წელს ფილმში „ჩემი დიქტატორი“ (My Dictator) შედგა.[4] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო უქმე დღეების დრამაში „ლურჯი ჩიტის სახლი“[5] და ახალგაზრდულ სერიალში „გაამხნევე!“ ,[6] რისთვისაც მე-4 APAN Star Awards-სა და KBS Drama Awards-ის 29-ე დაჯილდოებაზე „საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის“ ჯილდოები მოიპოვა.[7] ===2016–2019: მზარდი პოპულარობა და წარმატება=== ბე-სუ-ბინმა ფართო აღიარება მოიპოვა პოპულარულ ისტორიულ (საგიუკ) დრამაში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ (2016) შესრულებული როლით, სადაც პარტნიორობას უწევდა პაკ ბო-გუმს,[8] ხოლო რეჟისორი იყო კიმ სონგ-იუნი. ამ როლმა მას KBS-ის დრამის მე-30 დაჯილდოებაზე „აღიარების ჯილდოს“ (Excellence Award) ნომინაცია მოუტანა.[9] იმავე წელს მან ითამაშა თეატრალურ პიესაში „შავი ფრინველი“ (Blackbird)[10] და ჩინურ-სამხრეთკორეულ ვებ-დრამაში „ჩემი კატების ადამიანი“ (My Catman).[11] 2017 წლის იანვარში მან მიიღო თავისი პირველი მთავარი როლი პრაიმ-ტაიმის ისტორიულ სატელევიზიო სერიალში „The Rebel“.[12] სერიალი ზომიერი წარმატებით სარგებლობდა, რამაც მსახიობის პოპულარობის ზრდა განაპირობა.[8] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო KBS2-ის ახალგაზრდულ რომანტიკულ დრამაში „Strongest Deliveryman“ [13] და MBC-ის რომანტიკულ კომედიაში „I'm Not a Robot“.[14] ასევე 2017 წელს ბე-სუ-ბინი გადაიღეს KBS2-ის ანთოლოგიური სერიალის „KBS Drama Special“-ის მერვე სეზონის პირველ ეპიზოდში — „If We Were a Season“.[15] 2018 წელს ბე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა აეროპორტის თემატიკის დრამაში „სადაც ვარსკვლავები ეშვებიან“.[16] მისმა შესრულებამ SBS Drama Awards-ზე „აღიარების ჯილდო“ მოუტანა.[17] გარდა ამისა, ბე-სუ-ბინი და მისი პარტნიორი ლი ჯე-ჰუნი [[ინჩხონი|ინჩხონის]] საერთაშორისო აეროპორტის საპატიო ელჩებად დანიშნეს.[18] 2018 წლის დეკემბერში სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტის ამოწურვის შემდეგ, ხე-სუ-ბინი [[2019]] წლის იანვარში სააგენტო King Kong by Starship-ს შეუერთდა.[1] ===2020–დღემდე: მთავარი როლები კინოში, ტელევიზიასა და თეატრში=== 2020 წელს ხე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა რომანტიკულ დრამაში „A Piece of Your Mind“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯონგ ჰე-ინს.[19] 2021 და 2022 წლებში ხე-სუ-ბინი გონგ მიუნთან ერთად გამოჩნდა კუჰიუნის (Kyuhyun) „ოთხი სეზონის პროექტის“ მუსიკალური ვიდეოების სერიაში, რომელიც მოიცავდა სინგლებს „Moving On“, „Coffee“, „Together“ და „Love Story“.[20] ასევე 2021 წელს მან ითამაშა ჯანგ კი-იონგთან ერთად Netflix-ის რომანტიკულ კომედიურ ფილმში „ტკბილი და მჟავე“.[21] adud0mw6ifq6uri84ab7w8xgmo597tr 5563338 5563334 2026-10-22T11:38:44Z Ninikelaaa 55 178880 5563338 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|22|10|2026}} '''ბე სუ-ბინი''' ([[კორეული ენა|კორ]]:채수빈; დ.[[10 ივლისი|10 ივლისი]],[[1994]]) — ცნობილი სამხრეთკორეელი მსახიობი. მან ფართო აღიარება მოიპოვა 2016 წლის ტელესერიალში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ შესრულებული როლით, რის შემდეგაც წარმატებით გადაინაცვლა მთავარ როლებზე ისეთ ცნობილ დრამებში, როგორიცაა „The Rebel“ ([[2017]]), „Strongest Deliveryman“ (2017), „სადაც ვარსკვლავები ეშვება“ ([[2018]]) და „როცა ტელეფონი რეკავს“ ([[2024]]). ==კარიერა== ===2014–2015: სამსახიობო კარიერის დასაწყისი=== ბე სუ-ბინი ქუჩაში კასტინგის დირექტორმა შენიშნა, და მას შემდეგ, რაც სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტი გააფორმა, მისმა სამსახიობო დებიუტმა 2014 წელს ფილმში „ჩემი დიქტატორი“ (My Dictator) შედგა.[4] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო უქმე დღეების დრამაში „ლურჯი ჩიტის სახლი“[5] და ახალგაზრდულ სერიალში „გაამხნევე!“ ,[6] რისთვისაც მე-4 APAN Star Awards-სა და KBS Drama Awards-ის 29-ე დაჯილდოებაზე „საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის“ ჯილდოები მოიპოვა.[7] ===2016–2019: მზარდი პოპულარობა და წარმატება=== ბე-სუ-ბინმა ფართო აღიარება მოიპოვა პოპულარულ ისტორიულ (საგიუკ) დრამაში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ (2016) შესრულებული როლით, სადაც პარტნიორობას უწევდა პაკ ბო-გუმს,[8] ხოლო რეჟისორი იყო კიმ სონგ-იუნი. ამ როლმა მას KBS-ის დრამის მე-30 დაჯილდოებაზე „აღიარების ჯილდოს“ (Excellence Award) ნომინაცია მოუტანა.[9] იმავე წელს მან ითამაშა თეატრალურ პიესაში „შავი ფრინველი“ (Blackbird)[10] და ჩინურ-სამხრეთკორეულ ვებ-დრამაში „ჩემი კატების ადამიანი“ (My Catman).[11] 2017 წლის იანვარში მან მიიღო თავისი პირველი მთავარი როლი პრაიმ-ტაიმის ისტორიულ სატელევიზიო სერიალში „The Rebel“.[12] სერიალი ზომიერი წარმატებით სარგებლობდა, რამაც მსახიობის პოპულარობის ზრდა განაპირობა.[8] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო KBS2-ის ახალგაზრდულ რომანტიკულ დრამაში „Strongest Deliveryman“ [13] და MBC-ის რომანტიკულ კომედიაში „I'm Not a Robot“.[14] ასევე 2017 წელს ბე-სუ-ბინი გადაიღეს KBS2-ის ანთოლოგიური სერიალის „KBS Drama Special“-ის მერვე სეზონის პირველ ეპიზოდში — „If We Were a Season“.[15] 2018 წელს ბე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა აეროპორტის თემატიკის დრამაში „სადაც ვარსკვლავები ეშვებიან“.[16] მისმა შესრულებამ SBS Drama Awards-ზე „აღიარების ჯილდო“ მოუტანა.[17] გარდა ამისა, ბე-სუ-ბინი და მისი პარტნიორი ლი ჯე-ჰუნი [[ინჩხონი|ინჩხონის]] საერთაშორისო აეროპორტის საპატიო ელჩებად დანიშნეს.[18] 2018 წლის დეკემბერში სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტის ამოწურვის შემდეგ, ხე-სუ-ბინი [[2019]] წლის იანვარში სააგენტო King Kong by Starship-ს შეუერთდა.[1] ===2020–დღემდე: მთავარი როლები კინოში, ტელევიზიასა და თეატრში=== 2020 წელს ხე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა რომანტიკულ დრამაში „A Piece of Your Mind“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯონგ ჰე-ინს.[19] 2021 და 2022 წლებში ხე-სუ-ბინი გონგ მიუნთან ერთად გამოჩნდა კუჰიუნის (Kyuhyun) „ოთხი სეზონის პროექტის“ მუსიკალური ვიდეოების სერიაში, რომელიც მოიცავდა სინგლებს „Moving On“, „Coffee“, „Together“ და „Love Story“.[20] ასევე 2021 წელს მან ითამაშა ჯანგ კი-იონგთან ერთად Netflix-ის რომანტიკულ კომედიურ ფილმში „ტკბილი და მჟავე“.[21] [[2022]] წლის იანვარში მან მთავარი როლი შეასრულა Disney+-ის სერიალში „ დამწყები პოლიციელები“, სადაც პარტნიორობას უწევდა კანგ დანიელს.[22] იმავე თვეში ბე-სუ-ბინი გადაიღეს სამხრეთკორეულ სათავგადასავლო ფილმში „მეკობრეები: სამეფო განძის საძებნელად“ . 2022 წლის 25 მაისს ხე-სუ-ბინმა გადაწყვიტა კონტრაქტის გახანგრძლივება სააგენტო King Kong by Starship-თან.[23] სექტემბერში ის კვლავ შეხვდა თავის კოლეგებს დრამიდან „სიყვარული მთვარის შუქზე“ TVING-ის გასართობ შოუში Young Actors' Retreat.[24] იმავე წლის დეკემბერში მან მონაწილეობა მიიღო Netflix-ის სერიალში „The Fabulous“.[25][26] 2023 წლის იანვარში ბე-სუ-ბინი დაამტკიცეს ვიოლა დე ლესეპსის როლზე სეულის ხელოვნების ცენტრის მიერ ორგანიზებული პიესის — Shakespeare in Love“ — საიუბელიო, მე-30 გამოშვებისთვის, სადაც მის ალტერნატებად ჯონგ სო-მინი და კიმ იუ-ჯუნგი გვევლინებოდნენ.[27] 2023 წლის 24 მაისს ბე-სუ-ბინმა და მომღერალმა ჩო იუ-რიმ გამოუშვეს სარეკლამო სინგლი „Yellow Circle“ Lipton-სა და Starship Entertainment-თან თანამშრომლობით.[28] 2024 წელს მსახიობმა მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „Hijack 1971“, რომელიც ეფუძნება Korean Air-ის F27 ტიპის თვითმფრინავის გატაცების რეალურ ისტორიას 1971 წელს (ფილმის კინოთეატრალური პრემიერა 2024 წლის 21 ივნისს შედგა).[29][30] იმავე წელს მან მთავარი ქალის როლი შეასრულა რომანტიკულ თრილერში „როცა ტელეფონი რეკავს“.[31] 2025 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფენტეზი ჟანრის მხატვრულ ფილმში „ყოვლისმცოდნე მკითხველი: წინასწარმეტყველება“, რომელიც პოპულარული ვებ-რომანის — Omniscient Reader's Viewpoint (ავტორი: Sing Shong) — ეკრანიზაციაა.[32][33] nvl679yulz4e5d4x9mm91dcztyxx5mz 5563341 5563338 2026-10-22T11:40:54Z Ninikelaaa 55 178880 5563341 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|22|10|2026}} '''ბე სუ-ბინი''' ([[კორეული ენა|კორ]]:채수빈; დ.[[10 ივლისი|10 ივლისი]],[[1994]]) — ცნობილი სამხრეთკორეელი მსახიობი. მან ფართო აღიარება მოიპოვა 2016 წლის ტელესერიალში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ შესრულებული როლით, რის შემდეგაც წარმატებით გადაინაცვლა მთავარ როლებზე ისეთ ცნობილ დრამებში, როგორიცაა „The Rebel“ ([[2017]]), „Strongest Deliveryman“ (2017), „სადაც ვარსკვლავები ეშვება“ ([[2018]]) და „როცა ტელეფონი რეკავს“ ([[2024]]). ==კარიერა== ===2014–2015: სამსახიობო კარიერის დასაწყისი=== ჩე სუ-ბინი ქუჩაში კასტინგის დირექტორმა შენიშნა, და მას შემდეგ, რაც სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტი გააფორმა, მისმა სამსახიობო დებიუტმა 2014 წელს ფილმში „ჩემი დიქტატორი“ (My Dictator) შედგა.[4] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო უქმე დღეების დრამაში „ლურჯი ჩიტის სახლი“[5] და ახალგაზრდულ სერიალში „გაამხნევე!“ ,[6] რისთვისაც მე-4 APAN Star Awards-სა და KBS Drama Awards-ის 29-ე დაჯილდოებაზე „საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის“ ჯილდოები მოიპოვა.[7] ===2016–2019: მზარდი პოპულარობა და წარმატება=== ჩე-სუ-ბინმა ფართო აღიარება მოიპოვა პოპულარულ ისტორიულ (საგიუკ) დრამაში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ (2016) შესრულებული როლით, სადაც პარტნიორობას უწევდა [[პაკ ბო-გუმს]],[8] ხოლო რეჟისორი იყო კიმ სონგ-იუნი. ამ როლმა მას KBS-ის დრამის მე-30 დაჯილდოებაზე „აღიარების ჯილდოს“ ნომინაცია მოუტანა.[9] იმავე წელს მან ითამაშა თეატრალურ პიესაში „შავი ფრინველი“ (Blackbird)[10] და ჩინურ-სამხრეთკორეულ ვებ-დრამაში „ჩემი კატების ადამიანი“ (My Catman).[11] 2017 წლის იანვარში მან მიიღო თავისი პირველი მთავარი როლი პრაიმ-ტაიმის ისტორიულ სატელევიზიო სერიალში „The Rebel“.[12] სერიალი ზომიერი წარმატებით სარგებლობდა, რამაც მსახიობის პოპულარობის ზრდა განაპირობა.[8] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო KBS2-ის ახალგაზრდულ რომანტიკულ დრამაში „Strongest Deliveryman“ [13] და MBC-ის რომანტიკულ კომედიაში „I'm Not a Robot“.[14] ასევე 2017 წელს ჩე-სუ-ბინი გადაიღეს KBS2-ის ანთოლოგიური სერიალის „KBS Drama Special“-ის მერვე სეზონის პირველ ეპიზოდში — „If We Were a Season“.[15] 2018 წელს ბე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა აეროპორტის თემატიკის დრამაში „სადაც ვარსკვლავები ეშვებიან“.[16] მისმა შესრულებამ SBS Drama Awards-ზე „აღიარების ჯილდო“ მოუტანა.[17] გარდა ამისა, ჩე-სუ-ბინი და მისი პარტნიორი ლი ჯე-ჰუნი [[ინჩხონი|ინჩხონის]] საერთაშორისო აეროპორტის საპატიო ელჩებად დანიშნეს.[18] 2018 წლის დეკემბერში სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტის ამოწურვის შემდეგ, ხე-სუ-ბინი [[2019]] წლის იანვარში სააგენტო King Kong by Starship-ს შეუერთდა.[1] ===2020–დღემდე: მთავარი როლები კინოში, ტელევიზიასა და თეატრში=== 2020 წელს ხე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა რომანტიკულ დრამაში „A Piece of Your Mind“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯონგ ჰე-ინს.[19] 2021 და 2022 წლებში ხე-სუ-ბინი გონგ მიუნთან ერთად გამოჩნდა კუჰიუნის (Kyuhyun) „ოთხი სეზონის პროექტის“ მუსიკალური ვიდეოების სერიაში, რომელიც მოიცავდა სინგლებს „Moving On“, „Coffee“, „Together“ და „Love Story“.[20] ასევე 2021 წელს მან ითამაშა ჯანგ კი-იონგთან ერთად Netflix-ის რომანტიკულ კომედიურ ფილმში „ტკბილი და მჟავე“.[21] [[2022]] წლის იანვარში მან მთავარი როლი შეასრულა Disney+-ის სერიალში „ დამწყები პოლიციელები“, სადაც პარტნიორობას უწევდა კანგ დანიელს.[22] იმავე თვეში ჩე-სუ-ბინი გადაიღეს სამხრეთკორეულ სათავგადასავლო ფილმში „მეკობრეები: სამეფო განძის საძებნელად“ . 2022 წლის 25 მაისს ხე-სუ-ბინმა გადაწყვიტა კონტრაქტის გახანგრძლივება სააგენტო King Kong by Starship-თან.[23] სექტემბერში ის კვლავ შეხვდა თავის კოლეგებს დრამიდან „სიყვარული მთვარის შუქზე“ TVING-ის გასართობ შოუში Young Actors' Retreat.[24] იმავე წლის დეკემბერში მან მონაწილეობა მიიღო Netflix-ის სერიალში „The Fabulous“.[25][26] 2023 წლის იანვარში ბე-სუ-ბინი დაამტკიცეს ვიოლა დე ლესეპსის როლზე სეულის ხელოვნების ცენტრის მიერ ორგანიზებული პიესის — Shakespeare in Love“ — საიუბელიო, მე-30 გამოშვებისთვის, სადაც მის ალტერნატებად ჯონგ სო-მინი და კიმ იუ-ჯუნგი გვევლინებოდნენ.[27] 2023 წლის 24 მაისს ბე-სუ-ბინმა და მომღერალმა ჩო იუ-რიმ გამოუშვეს სარეკლამო სინგლი „Yellow Circle“ Lipton-სა და Starship Entertainment-თან თანამშრომლობით.[28] 2024 წელს მსახიობმა მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „Hijack 1971“, რომელიც ეფუძნება Korean Air-ის F27 ტიპის თვითმფრინავის გატაცების რეალურ ისტორიას 1971 წელს (ფილმის კინოთეატრალური პრემიერა 2024 წლის 21 ივნისს შედგა).[29][30] იმავე წელს მან მთავარი ქალის როლი შეასრულა რომანტიკულ თრილერში „როცა ტელეფონი რეკავს“.[31] 2025 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფენტეზი ჟანრის მხატვრულ ფილმში „ყოვლისმცოდნე მკითხველი: წინასწარმეტყველება“, რომელიც პოპულარული ვებ-რომანის — Omniscient Reader's Viewpoint (ავტორი: Sing Shong) — ეკრანიზაციაა.[32][33] ==პირადი ცხოვრება== ჩე-სუ-ბინი კათოლიკეა;[34][35] მისი ნათლობის სახელია „ლუსია“ (루시아).[36] kxu7qby44qbobrm26pzpfq7j7948v27 5563345 5563341 2026-10-22T11:45:27Z Ninikelaaa 55 178880 5563345 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|22|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჩე სუ ბინი | ფოტო =Chae Soo-bin in March 2026.png | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ჩე სუ-ბინი მარტში.2026 | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = ბე სუ-ბინი | დაბთარიღი = 10 ივლისი,1994 | დაბადგილი = [[ანიანი]],[[სამხრეთი კორეა]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება =კონკუკის უნივერსიტეტი | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = მსახიობი | აქტიურობის წლები =2014-ამწყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = კათოლიკე | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბე სუ-ბინი''' ([[კორეული ენა|კორ]]:채수빈; დ.[[10 ივლისი|10 ივლისი]],[[1994]]) — ცნობილი სამხრეთკორეელი მსახიობი. მან ფართო აღიარება მოიპოვა 2016 წლის ტელესერიალში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ შესრულებული როლით, რის შემდეგაც წარმატებით გადაინაცვლა მთავარ როლებზე ისეთ ცნობილ დრამებში, როგორიცაა „The Rebel“ ([[2017]]), „Strongest Deliveryman“ (2017), „სადაც ვარსკვლავები ეშვება“ ([[2018]]) და „როცა ტელეფონი რეკავს“ ([[2024]]). ==კარიერა== ===2014–2015: სამსახიობო კარიერის დასაწყისი=== ჩე სუ-ბინი ქუჩაში კასტინგის დირექტორმა შენიშნა, და მას შემდეგ, რაც სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტი გააფორმა, მისმა სამსახიობო დებიუტმა 2014 წელს ფილმში „ჩემი დიქტატორი“ (My Dictator) შედგა.[4] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო უქმე დღეების დრამაში „ლურჯი ჩიტის სახლი“[5] და ახალგაზრდულ სერიალში „გაამხნევე!“ ,[6] რისთვისაც მე-4 APAN Star Awards-სა და KBS Drama Awards-ის 29-ე დაჯილდოებაზე „საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის“ ჯილდოები მოიპოვა.[7] ===2016–2019: მზარდი პოპულარობა და წარმატება=== ჩე-სუ-ბინმა ფართო აღიარება მოიპოვა პოპულარულ ისტორიულ (საგიუკ) დრამაში „სიყვარული მთვარის შუქზე“ (2016) შესრულებული როლით, სადაც პარტნიორობას უწევდა [[პაკ ბო-გუმს]],[8] ხოლო რეჟისორი იყო კიმ სონგ-იუნი. ამ როლმა მას KBS-ის დრამის მე-30 დაჯილდოებაზე „აღიარების ჯილდოს“ ნომინაცია მოუტანა.[9] იმავე წელს მან ითამაშა თეატრალურ პიესაში „შავი ფრინველი“ (Blackbird)[10] და ჩინურ-სამხრეთკორეულ ვებ-დრამაში „ჩემი კატების ადამიანი“ (My Catman).[11] 2017 წლის იანვარში მან მიიღო თავისი პირველი მთავარი როლი პრაიმ-ტაიმის ისტორიულ სატელევიზიო სერიალში „The Rebel“.[12] სერიალი ზომიერი წარმატებით სარგებლობდა, რამაც მსახიობის პოპულარობის ზრდა განაპირობა.[8] ამის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო KBS2-ის ახალგაზრდულ რომანტიკულ დრამაში „Strongest Deliveryman“ [13] და MBC-ის რომანტიკულ კომედიაში „I'm Not a Robot“.[14] ასევე 2017 წელს ჩე-სუ-ბინი გადაიღეს KBS2-ის ანთოლოგიური სერიალის „KBS Drama Special“-ის მერვე სეზონის პირველ ეპიზოდში — „If We Were a Season“.[15] 2018 წელს ბე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა აეროპორტის თემატიკის დრამაში „სადაც ვარსკვლავები ეშვებიან“.[16] მისმა შესრულებამ SBS Drama Awards-ზე „აღიარების ჯილდო“ მოუტანა.[17] გარდა ამისა, ჩე-სუ-ბინი და მისი პარტნიორი ლი ჯე-ჰუნი [[ინჩხონი|ინჩხონის]] საერთაშორისო აეროპორტის საპატიო ელჩებად დანიშნეს.[18] 2018 წლის დეკემბერში სააგენტო Toin Entertainment-თან მენეჯმენტის კონტრაქტის ამოწურვის შემდეგ, ხე-სუ-ბინი [[2019]] წლის იანვარში სააგენტო King Kong by Starship-ს შეუერთდა.[1] ===2020–დღემდე: მთავარი როლები კინოში, ტელევიზიასა და თეატრში=== 2020 წელს ხე-სუ-ბინმა მთავარი როლი შეასრულა რომანტიკულ დრამაში „A Piece of Your Mind“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯონგ ჰე-ინს.[19] 2021 და 2022 წლებში ხე-სუ-ბინი გონგ მიუნთან ერთად გამოჩნდა კუჰიუნის (Kyuhyun) „ოთხი სეზონის პროექტის“ მუსიკალური ვიდეოების სერიაში, რომელიც მოიცავდა სინგლებს „Moving On“, „Coffee“, „Together“ და „Love Story“.[20] ასევე 2021 წელს მან ითამაშა ჯანგ კი-იონგთან ერთად Netflix-ის რომანტიკულ კომედიურ ფილმში „ტკბილი და მჟავე“.[21] [[2022]] წლის იანვარში მან მთავარი როლი შეასრულა Disney+-ის სერიალში „ დამწყები პოლიციელები“, სადაც პარტნიორობას უწევდა კანგ დანიელს.[22] იმავე თვეში ჩე-სუ-ბინი გადაიღეს სამხრეთკორეულ სათავგადასავლო ფილმში „მეკობრეები: სამეფო განძის საძებნელად“ . 2022 წლის 25 მაისს ხე-სუ-ბინმა გადაწყვიტა კონტრაქტის გახანგრძლივება სააგენტო King Kong by Starship-თან.[23] სექტემბერში ის კვლავ შეხვდა თავის კოლეგებს დრამიდან „სიყვარული მთვარის შუქზე“ TVING-ის გასართობ შოუში Young Actors' Retreat.[24] იმავე წლის დეკემბერში მან მონაწილეობა მიიღო Netflix-ის სერიალში „The Fabulous“.[25][26] 2023 წლის იანვარში ბე-სუ-ბინი დაამტკიცეს ვიოლა დე ლესეპსის როლზე სეულის ხელოვნების ცენტრის მიერ ორგანიზებული პიესის — Shakespeare in Love“ — საიუბელიო, მე-30 გამოშვებისთვის, სადაც მის ალტერნატებად ჯონგ სო-მინი და კიმ იუ-ჯუნგი გვევლინებოდნენ.[27] 2023 წლის 24 მაისს ბე-სუ-ბინმა და მომღერალმა ჩო იუ-რიმ გამოუშვეს სარეკლამო სინგლი „Yellow Circle“ Lipton-სა და Starship Entertainment-თან თანამშრომლობით.[28] 2024 წელს მსახიობმა მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „Hijack 1971“, რომელიც ეფუძნება Korean Air-ის F27 ტიპის თვითმფრინავის გატაცების რეალურ ისტორიას 1971 წელს (ფილმის კინოთეატრალური პრემიერა 2024 წლის 21 ივნისს შედგა).[29][30] იმავე წელს მან მთავარი ქალის როლი შეასრულა რომანტიკულ თრილერში „როცა ტელეფონი რეკავს“.[31] 2025 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფენტეზი ჟანრის მხატვრულ ფილმში „ყოვლისმცოდნე მკითხველი: წინასწარმეტყველება“, რომელიც პოპულარული ვებ-რომანის — Omniscient Reader's Viewpoint (ავტორი: Sing Shong) — ეკრანიზაციაა.[32][33] ==პირადი ცხოვრება== ჩე-სუ-ბინი კათოლიკეა;[34][35] მისი ნათლობის სახელია „ლუსია“ (루시아).[36] eghvk8oiws1lncaaohnkh50twced64r 0 921430 5563333 2026-10-22T11:34:21Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: '''იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი''' (1825 წლის 25 ოქტომბერი, ოიტინი, ოლდენბურგის დიდი საჰერცოგო — 1884 წლის 7 თებერვალი, ათენი, საბერძნეთი) — გერმანელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი. 1858–1884 წლებშ... 5563333 wikitext text/x-wiki '''იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი''' (1825 წლის 25 ოქტომბერი, ოიტინი, ოლდენბურგის დიდი საჰერცოგო — 1884 წლის 7 თებერვალი, ათენი, საბერძნეთი) — გერმანელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი. 1858–1884 წლებში იგი ათენის ეროვნული ობსერვატორიის დირექტორი იყო. იულიუს შმიდტი თავდაუზოგავად შრომობდა; უილიამ ჰენრი პიკერინგის აზრით, შესაძლოა, მან მთვარის შესწავლას თავისი ცხოვრების უფრო მეტი ნაწილი დაუთმო, ვიდრე ნებისმიერმა სხვა ადამიანმა. სიცოცხლის განმავლობაში მან შექმნა მთვარის რუკები, რომლებიც XIX საუკუნის ყველაზე სრულყოფილ ნამუშევრებს შორის იყო.[1] მისივე ანალიზის თანახმად, მან დაიტანა 32 856 კრატერი, მაშინ როდესაც მედლერმა — 7 735, ხოლო ლორმანმა — 7 177 კრატერი აღწერა. შმიდტმა ასევე დაიტანა მთვარის 348 ღარი (რელი). ექვსი წლის განმავლობაში მან მიკრომეტრის საშუალებით თითქმის 57 000 გაზომვა განახორციელა, რათა ზედაპირის რელიეფის 3050 სიმაღლითი ნიშნული დაედგინა.[1][2] glmpwxdmci82lgwh1lnavn5u2yqykf5 5563337 5563333 2026-10-22T11:37:57Z Surprizi 14671 5563337 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი''' ({{lang-de|Johann Friedrich Julius Schmidt}}; დ. 25 ოქტომბერი, 1825, ოიტინი, ოლდენბურგის დიდი საჰერცოგო — გ. 7 თებერვალი, 1884, ათენი, საბერძნეთი) — გერმანელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი. 1858–1884 წლებში იგი ათენის ეროვნული ობსერვატორიის დირექტორი იყო. იულიუს შმიდტი თავდაუზოგავად შრომობდა; უილიამ ჰენრი პიკერინგის აზრით, შესაძლოა, მან მთვარის შესწავლას თავისი ცხოვრების უფრო მეტი ნაწილი დაუთმო, ვიდრე ნებისმიერმა სხვა ადამიანმა. სიცოცხლის განმავლობაში მან შექმნა მთვარის რუკები, რომლებიც XIX საუკუნის ყველაზე სრულყოფილ ნამუშევრებს შორის იყო.[1] მისივე ანალიზის თანახმად, მან დაიტანა 32 856 კრატერი, მაშინ როდესაც მედლერმა — 7 735, ხოლო ლორმანმა — 7 177 კრატერი აღწერა. შმიდტმა ასევე დაიტანა მთვარის 348 ღარი (რელი). ექვსი წლის განმავლობაში მან მიკრომეტრის საშუალებით თითქმის 57 000 გაზომვა განახორციელა, რათა ზედაპირის რელიეფის 3050 სიმაღლითი ნიშნული დაედგინა.[1][2] p5ukmz7ddmx1wydlp6cnlqem54b8q52 5563342 5563337 2026-10-22T11:42:17Z Surprizi 14671 5563342 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი''' ({{lang-de|Johann Friedrich Julius Schmidt}}; დ. 25 ოქტომბერი, 1825, ოიტინი, ოლდენბურგის დიდი საჰერცოგო — გ. 7 თებერვალი, 1884, ათენი, საბერძნეთი) — გერმანელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი. 1858–1884 წლებში იგი ათენის ეროვნული ობსერვატორიის დირექტორი იყო. იულიუს შმიდტი თავდაუზოგავად შრომობდა; უილიამ ჰენრი პიკერინგის აზრით, შესაძლოა, მან მთვარის შესწავლას თავისი ცხოვრების უფრო მეტი ნაწილი დაუთმო, ვიდრე ნებისმიერმა სხვა ადამიანმა. სიცოცხლის განმავლობაში მან შექმნა მთვარის რუკები, რომლებიც XIX საუკუნის ყველაზე სრულყოფილ ნამუშევრებს შორის იყო.[1] მისივე ანალიზის თანახმად, მან დაიტანა 32 856 კრატერი, მაშინ როდესაც მედლერმა — 7 735, ხოლო ლორმანმა — 7 177 კრატერი აღწერა. შმიდტმა ასევე დაიტანა მთვარის 348 ღარი (რელი). ექვსი წლის განმავლობაში მან მიკრომეტრის საშუალებით თითქმის 57 000 გაზომვა განახორციელა, რათა ზედაპირის რელიეფის 3050 სიმაღლითი ნიშნული დაედგინა.[1][2] ბიოგრაფია ადრეული წლები შმიდტი დაიბადა ქალაქ ოიტინში; მამამისი, კარლ ფრიდრიხ შმიდტი, მინის ოსტატი იყო, დედა კი — მარია ელიზაბეტ კვირლინგი. იგი ჰამბურგის გიმნაზიაში სწავლობდა, სადაც თავი გამოიჩინა ფორმის აღქმის უნარითა და ხატვის ნიჭით; ამასთანავე, მან დიდი ინტერესი გამოავლინა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების მიმართ.[3] 1839 წლის შემოდგომაზე, მშობლიურ ქალაქში გამართულ აუქციონზე, შმიდტს ხელში ჩაუვარდა შრეტერის წიგნის — „სელენოტოპოგრაფიული ფრაგმენტები“ (Selenotopographische Fragmente) — ეგზემპლარი. როგორც თავად შმიდტი იხსენებდა: „მთებისა და კრატერების ჩრდილების ამსახველმა მრავალრიცხოვანმა ილუსტრაციებმა ისეთი ძლიერი და წარუშლელი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე, რომ სწორედ ამან განსაზღვრა ჩემი შემდგომი ცხოვრების მთავარი მიმართულება“.[4] მანამდე 14 წლის შმიდტი გარკვეული ხნის განმავლობაში ბოტანიკითა და ზოოლოგიით იყო გატაცებული. იგი ვერ ბედავდა საქმიანობის შეცვლას, სანამ საკუთარი თვალით არ ნახავდა, თუ რას წარმოადგენდა მთვარე ტელესკოპში. ეს სურვილი მას შემდეგ აუსრულდა, რაც მამამ „პატარა, მაგრამ ძალიან კარგი“ ტელესკოპი დაუმზადა, რომლითაც შმიდტმა მთვარის დათვალიერება დაიწყო. ქუჩის ფარანს მიყრდნობილმა, მან მთვარეზე ტიხოს (Tycho) კრატერის სხივები შენიშნა და მაშინვე სცადა ამ კრატერისა და სხივური სისტემის დახატვა. ეს ტელესკოპი საგნებს მხოლოდ 10-ჯერ ადიდებდა, თუმცა მისი ობიექტივი „დოლონდის პრინციპით“ იყო დამზადებული, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ის აქრომატული (ფერადი დამახინჯებისგან თავისუფალი) იყო. შრეტერის ნაშრომის კითხვა და მთვარის ხატვა შმიდტის მთავარ საქმიანობად იქცა. მალევე მან ტელესკოპისთვის ისეთი შტატივი შექმნა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა, ინსტრუმენტი როგორც ვერტიკალურად, ისე ჰორიზონტალურად გადაადგილებულიყო. მიუხედავად იმისა, რომ კონსტრუქცია საკმაოდ უხეში იყო, ხის ეს სადგამი მნიშვნელოვნად აადვილებდა მთვარეზე დაკვირვებას. შმიდტმა მთვარის ფაზების სრულად ხატვა დაიწყო; იგი ყურადღებას არ ამახვილებდა ლიბრაციაზე (მთვარის რხევებზე), თუმცა დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ჩრდილებს. ასე გავიდა 1840 წელი; შმიდტის ახალმა გატაცებამ გამოიწვია ის, რომ მან სკოლისთვის ნაკლები დროის დათმობა დაიწყო. 1841 წლის გაზაფხულზე შმიდტის ძალისხმევა შეამჩნია ჰელვაგმა — სამთავრობო მრჩეველმა, რომელსაც ასტრონომიაში დიდი გამოცდილება ჰქონდა. ჰელვაგმა სთხოვა ჰოფრატ ვოსს — ოიტინის ცნობილი სასკოლო რექტორის ვაჟს, — რომ შმიდტისთვის დროებით გადაეცა „დოლონდის“ (Dollond) ტელესკოპი, რომლის ფოკუსური მანძილი 1200 მმ-ს შეადგენდა. შმიდტმა აღმოაჩინა, რომ ინსტრუმენტი ძალიან მკაფიო გამოსახულებას იძლეოდა; მისი შეფასებით, გადიდება 15-20-ჯერადი იყო. სწორედ ამ ტელესკოპით დაინახა მან პირველად იუპიტერის ზოლები, სატურნის რგოლები და ვენერას ფაზა — ნახევარმთვარისებრი ფორმა. 1841 წლის ივლისში ჰამბურგის გიმნაზიის მოსწავლეები ალტონას ობსერვატორიას ეწვივნენ. იქ შმიდტმა პირველად შეხედა ცას უფრო დიდი ტელესკოპით და გაეცნო მთვარის იმ ცნობილ რუკას, რომელიც ვილჰელმ ბერმა და იოჰან ჰაინრიხ მედლერმა შეადგინეს. დოქტორმა პეტერსენმა მას კრატერები — გასენდი და ბულიალდუსი — დაათვალიერებინა. რიუმკერმა მას ასტრონომიული დაკვირვების საფუძვლები შეასწავლა და 1842-დან 1845 წლამდე სხვადასხვა ტელესკოპით სარგებლობის საშუალება მისცა.[4] 1843 წელს მან პირველი სტატია გამოაქვეყნა გამოცემაში „Astronomische Nachrichten“ („ასტრონომიული ამბები“); ნაშრომი მზესა და ცვალებად ვარსკვლავებს ეხებოდა. ამას მოგვიანებით კიდევ მრავალი პუბლიკაცია მოჰყვა. ბენზენბერგის ასისტენტი 1845 წელს მან მიიღო ასისტენტის თანამდებობა იოჰან ფრიდრიხ ბენზენბერგის კერძო ობსერვატორიაში, რომელიც დიუსელდორფთან ახლოს, ბილკში მდებარეობდა. მას დაევალა შეუიარაღებელი თვალით ისეთი ობიექტების დაკვირვება, როგორიცაა მეტეორები, ასევე მზესთან მერკურიზე უფრო ახლოს მდებარე შესაძლო ობიექტების ძიება. თუმცა, ტელესკოპი, რომელიც მას გადასცეს, ფაქტობრივად, დაბალი გადიდების მქონე მიწისზედა დასაკვირვებელი ხელსაწყო იყო; უფრო დიდი ტელესკოპი კი ჩაკეტილი ინახებოდა, რათა 20 წლის შმიდტს მისი „გარეგნული იერსახე და ბრწყინვალება“ არ დაეზიანებინა. აქ მან მთვარის მთლიანი დისკოს ნაცვლად, მხოლოდ მისი ცალკეული ნაწილების ჩახატვა დაიწყო. იგი იყენებდა იმავე მეთოდს, რომელსაც შრეტერი მიმართავდა: ერთი და იმავე უბნის დახატვას სხვადასხვა განათების პირობებში ან მზის სხივების სხვადასხვა კუთხის დროს. ამ დროიდან მოყოლებული, მთვარის ფაზების სრულად გამოსახვა შეწყდა.[4] მთვარის მოდელი „ფილდ კოლუმბიის მუზეუმიდან“ (Field Columbian Museum); ავტორები: იულიუს შმიდტი და თომას დიკერტი, 1854 წელი. 1846–1858 წლები ერთი წლის შემდეგ, ბენზენბერგის გარდაცვალების შემდეგ, იგი ბონის ობსერვატორიაში გადავიდა, სადაც ფრიდრიხ ვილჰელმ არგელანდერის ხელმძღვანელობით მუშაობდა. აქ შმიდტი განსაზღვრავდა ვარსკვლავთა ხილულ ვარსკვლავიერ სიდიდეებსა და მდებარეობებს ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის ვარსკვლავური რუკებისა და კატალოგების პროექტის ფარგლებში (კერძოდ, V საათის სარტყლისთვის).[5] სამსახურებრივი მოვალეობების გამო მას მთვარეზე დაკვირვების გაგრძელება აღარ შეეძლო, თუმცა მანამდე არაერთი ღირებული ნახატი შექმნა, ხოლო იმ შემთხვევებში, როდესაც ნახატებს არ ქმნიდა, ნანახს წერილობით აღწერდა. ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, 1853 წლის მაისში მან ბონი დატოვა. 1868 წელს ბონის უნივერსიტეტმა მას საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა.[3] 1853-დან 1858 წლამდე იგი ხელმძღვანელობდა ბარონ ფონ უნკრეხტსბერგის კერძო ობსერვატორიას ოლმიუცში (ამჟამად ოლომოუცი, ჩეხეთი). აქ მან მხოლოდ რამდენიმე ნახატი შექმნა, თუმცა მთვარის შესახებ ცოდნის გასამდიდრებლად მთების მიკრომეტრიული გაზომვები განახორციელა.[4] მუშაობა ათენის ობსერვატორიაში 1858 წელს სიმონ სინასმა შმიდტს შესთავაზა ათენში ჩასვლა და ათენის ობსერვატორიის (ამჟამად ცნობილია როგორც ათენის ეროვნული ობსერვატორია) დირექტორის თანამდებობის დაკავება. შემოთავაზების მიღება მას კარგ ანაზღაურებას, სასურველი კვლევების ჩატარების თავისუფლებას და ისეთ ადგილმდებარეობას სთავაზობდა, სადაც წელიწადში მრავალი მოწმენდილი ღამეა. გადაწყვეტილების მიღება მხოლოდ მასზე იყო დამოკიდებული, რადგან შმიდტი არასდროს დაქორწინებულა; შესაბამისად, 2 დეკემბერს მან შემოთავაზების მიღება გადაწყვიტა. ობსერვატორია ისეთ ცუდ მდგომარეობაში იყო, რომ დაკვირვებების ჩატარება შეუძლებელი გახლდათ. შმიდტის მოთხოვნით ჩატარებული ერთწლიანი სარემონტო სამუშაოების შემდეგ, 1859 წლის ნოემბრისთვის ობსერვატორია უკვე გამოსადეგ მდგომარეობაში იყო, თუმცა სრული აღდგენითი სამუშაოები მხოლოდ 1861 წელს დასრულდა.[4] იმ პერიოდში ობსერვატორიის აღჭურვილობა მოიცავდა: 158 მმ-იანი დიაფრაგმისა და f/15 ფოკუსური ფარდობის მქონე აქრომატულ რეფრაქტორულ ტელესკოპს (აღდგენილს პლოსლის — Plössl — მიერ); 94 მმ-იანი დიაფრაგმის მქონე მერიდიანულ წრეს; ხუთ მცირე ტელესკოპს კომეტებზე დაკვირვებისთვის; ორ ქრონომეტრს: ერთს — საშუალო დროის, ხოლო მეორეს — ვარსკვლავური დროის აღსანიშნავად; ორ ბარომეტრს; სხვა მეტეოროლოგიურ ხელსაწყოებს. როდესაც ატმოსფერო საკმარისად სტაბილური იყო, იგი ნახატებს ქმნიდა; ამისთვის ობსერვატორიის დიდ ტელესკოპზე იყენებდა ოკულარს, რომელიც 300-ჯერად გადიდებას უზრუნველყოფდა. მხოლოდ ძალიან იშვიათ შემთხვევებში შეეძლო გამოეყენებინა ოკულარი, რომელიც 500-ჯერად გადიდებას იძლეოდა. იგი სისტემატურ კვლევებს ატარებდა არა მხოლოდ მთვარეზე, არამედ მზის ლაქებზე, ვარსკვლავთა ფერებზე, ცვალებად ვარსკვლავებზე, მეტეორებზე, კომეტებზე, სატურნის რგოლებზე, დაბნელებებზე, ბინდზე, ზოდიაქალურ სინათლეზე, ნისლეულებზე, ამინდსა და სეისმურ აქტივობაზე; ასევე იკვლევდა დიდი პლანეტებისა და გაზის გიგანტების თანამგზავრების ბრუნვის პერიოდებსა და დიამეტრებს. 1862 წელს მან აღმოაჩინა კომეტა C/1862 N1 (შმიდტი), რომელსაც მისი სახელი ეწოდა.[6] 1865 წლის 19 იანვარს, 6-ფუტიანი რეფრაქტორით „კეიპის კატალოგში“ (Cape catalogue) შეტანილი ნისლეულების შესწავლისას, მან ხუთი გალაქტიკა აღმოაჩინა: NGC 1381, NGC 1382, NGC 1386, NGC 1389 და NGC 1428; აღსანიშნავია, რომ ყველა მათგანი ღუმელის (Fornax) გალაქტიკათგროვის წევრია. ამ აღმოჩენის შესახებ ინფორმაცია ათი წლის შემდეგ, 1876 წელს გამოქვეყნდა ნაშრომში — „Über einige im Cape-Catalog fehlende Nebel“ („კეიპის კატალოგში გამოტოვებული ზოგიერთი ნისლეულის შესახებ“).[7][8] 1866 წელს მან გააკეთა განსაცვიფრებელი განცხადება, თითქოს „ლინეს“ (Linné) კრატერმა მნიშვნელოვნად შეიცვალა იერსახე; ამან გამოიწვია დავა, რომელიც მრავალი ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა. ვინაიდან ეს მოსაზრება წამოაყენა ადამიანმა, რომელიც მთელი ცხოვრება დაკვირვებებს დიდი გულმოდგინებით აწარმოებდა, მას გარკვეული წონა ჰქონდა; თუმცა, ზოგადად მიიჩნევა, რომ ეს განცხადება დაუდასტურებელია. შესაძლოა, შმიდტზე გავლენა მოეხდინა იმავე წელს ვულკანებზე ჩატარებულმა დაკვირვებებმა.[9] მან ორ წელზე მეტი დაუთმო მთვარის თავისი მასშტაბური რუკის პირველ ვერსიას, რომელიც მთვარის მთლიან ზედაპირს მოიცავდა. იგი თანდათან ამატებდა ათენში ჩატარებული უახლესი დაკვირვებების შედეგებს, თუმცა მალევე მიხვდა, რომ ამ საქმის გაგრძელება კარგს არაფერს მოიტანდა. რუკის საწყისი ოთხი სექციის (კვადრანტის) ზომები იმდენად დიდი იყო, რომ სასურველი დეტალიზაციისა და სიზუსტის მიღწევა შეუძლებელი ხდებოდა. გარდა ამისა, ასეთი დიდი ზომის ფირფიტების სპილენძზე ამოტვიფრვაც უკიდურესად რთული იქნებოდა. შმიდტს მოუწია რეალობისთვის თვალის გასწორება და 1867 წლის აპრილში მუშაობა შეწყვიტა. მეორე მცდელობისას მან ლორმანის (Lohrmann) დაყოფის პრინციპი აირჩია და მთვარის მთლიანი ზედაპირის დასაფარად რუკა 25 სექციად დაყო. ნაშრომი, რომელიც ცნობილია სახელწოდებით „Charte der Gebirge des Mondes“ („მთვარის მთიანეთის რუკა“), 1874 წელს დასრულდა. იმავე წლის დეკემბერში იულიუს შმიდტმა რუკა ბერლინის ობსერვატორიაში წარადგინა. ეს იყო მთვარის პირველი რუკა, რომელმაც ხარისხით გადააჭარბა ბერისა და მედლერის ცნობილ ნაშრომს — „Mappa Selenographica“-ს. 1876 წლის 24 ნოემბერს მან აღმოაჩინა „გედის ახალი ვარსკვლავი“ (Nova Cygni), რომელიც ასევე ცნობილია როგორც Q Cygni. 1878 წელს შמידტმა ასევე დაამუშავა და გამოსცა ვილჰელმ გოტჰელფ ლორმანის მთვარის რუკის ყველა — 25-ვე — სექცია. ლორმანმა რუკაზე მუშაობა 1836 წელს დაასრულა, თუმცა 1840 წელს გარდაიცვალა; მანამდე, 1824 წელს, რუკის მხოლოდ პირველი ოთხი სექცია იყო გამოქვეყნებული. ამ სელენოგრაფიული ნაშრომისთვის შמידტს საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიამ ვალცის პრემია მიანიჭა.[10] გარდაცვალება ასაკისა და საცხოვრებელსა და ობსერვატორიას შორის არსებული მანძილის გამო, 1871 წლიდან მან შეწყვიტა ობსერვატორიაში რეგულარული მუშაობა. მან ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიას სთხოვა, მისთვის გადაეცათ ეკვატორულ მონტაჟზე დამაგრებული პატარა ტელესკოპი, რათა ასტრონომიული დაკვირვებების გაგრძელება საკუთარი სახლიდან შესძლებოდა. შמידტის თხოვნა დაკმაყოფილდა.[9] იგი მოულოდნელად გარდაიცვალა 1884 წლის 7 თებერვალს, გულის პრობლემების გამო. სულ რაღაც ერთი დღით ადრე ის გერმანიის საელჩოში გამართულ საზეიმო ღონისძიებას ესწრებოდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, ობსერვატორიაში გამართულ გამოსამშვიდობებელ ცერემონიას ესწრებოდნენ საბერძნეთის მეფე და დედოფალი, პროფესორები, სტუდენტები და ათასობით ბერძენი მოქალაქე. იულიუს შמידტი ათენის პირველ სასაფლაოზე დაკრძალეს. ის მხოლოდ 58 წლის იყო. მემკვიდრეობა მთვარეზე არსებული კრატერი „შמידტი“ მის და იმავე გვარის მქონე კიდევ ორი ​​პიროვნების პატივსაცემად არის დარქმეული. მარსზე არსებული კრატერი „შמידტი“ კი მის და ოტო შמידტის სახელებს ატარებს.[11] == Works == === Major written works === {| class="wikitable" |+Books authored by Julius Schmidt !Date !Title !Title in English |- |1852 |[https://books.google.com/books?id=h9I674KqbUIC Beobachtungen über Sternschnuppen] |''Shooting Star Observations'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=sh5AAQAAMAAJ Höhen-Bestimmungen am Vesuv] |''Altitude Determinations at Vesuvius'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=95cBAAAAQAAJ Die Eruption des Vesuv] |''The Eruption of Vesuvius'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=GGJJAAAAYAAJ Das Zodiakallicht] |''The Zodiacal Light'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=iYgfAAAAYAAJ Der Mond] |''The Moon'' |- |1857 |[https://books.google.com/books?id=DYU_AAAAcAAJ Beobachtungen der Sonnenflecken] |''Sunspot Observations'' |- |1858 |[https://books.google.com/books?id=SjZWAAAAcAAJ Leistungen der Bourdon'schen Metallbarometer] |''Performance of Bourdon's Metal Barometers'' |- |1866 |[https://books.google.com/books?id=vPRaAAAAQAAJ Rillen auf dem Monde] |''Rilles on the Moon'' |- |1869 |[https://books.google.com/books?id=-W7nAAAAMAAJ Physikalische Geographie von Griechenland] |''Physical Geography of Greece'' |- |1874 |[https://books.google.com/books?id=RKLWElPhXUwC Vulkanstudien] |''Volcano Studies'' |- |1875 |[https://books.google.com/books?id=5FFEAQAAMAAJ Studien über Erdbehen] |''Studies on Earthquakes'' |- |1878 |[https://books.google.com/books?id=iYgfAAAAYAAJ Charte der Gebirge des Mondes] |''Chart of the Mountains of the Moon'' |} === Charte der Gebirge des Mondes === The complete title is ''Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874'', which translates to "Chart of the Mountains of the Moon based on my own Observations in the Years 1840-1874". The chart is split into 25 sections based on Lohrmann's divisions. The relief is portrayed using [[Hachure map|hachure shading]], with lines indicating slope. Schmidt makes no attempt to portray color, but uses darker shades for the [[Lunar mare|mare regions]]. The [[Wrinkle ridge|wrinkle ridges]] have exaggerated slopes. Its sister book of the same name includes Schmidt's biography, an in-depth explanation of the charts, his observations and decisions, and list of micrometer measurements, height measurements and descriptions of thousands of features. [[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-1.jpg|none|thumb|320x320px|Title page of the chart]] {| class="wikitable" |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-26.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-25.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-24.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-23.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-22.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-11.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-10.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-9.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-8.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-21.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-12.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-3.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-2.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-7.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-20.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-13.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-4.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-5.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-6.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-19.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-14.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-15.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-16.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-17.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-18.jpg|frameless]] |} ==ლიტერატურა== *{{cite journal |last1=Theodossiou |first1= E.Th. |last2= Manimanis |first2= V.N. |last3= Mantarakis |first3= P. |date=2007 |title=Demetrios Eginitis Restorer of the Athens Observatory |url= https://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?2007JAHH...10..123T&defaultprint=YES&filetype=.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |issn= 1440-2807 |volume=10 |issue=2 |page= 123 |doi= 10.3724/SP.J.1440-2807.2007.02.05|bibcode= 2007JAHH...10..123T |s2cid= 129260817 |access-date=August 26, 2022}} *{{cite book |last1= Harvey |first1= Stephen |last2= Matsopoulos |first2= Nicolas |title=The Moon A Translation of Der Mond by Johann Friedrich Julius Schmidt| location= Horsham, United Kingdom |publisher=Springer|year=2020 |url=https://link.springer.com/content/pdf/bfm%3A978-3-030-37269-9%2F1 |isbn=978-3-030-37269-9|page=}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20080401234029/http://www.astro.noa.gr/History/h_1858-1884.htm The years of Julius Schmidt in the Athens Observatory] from the National Observatory of Athens * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/AN.../0108//0000082.000.html ''Astronomische Nachrichten, v. 108 (1884), pp. 129-130.''] {{in lang|de}} * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0045//0000211.000.html ''Monthly Notices of the Royal Anstronomical Society'', v. 45 (1885), pp. 211-212.] * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/Obs../0007//0000118.000.html ''The Observatory'', v. 7 (1884), pp. 118-119.] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:შმიდტი, იოჰან ფრიდრიხ იულიუს}} pc0xpwpv6tev4as0kph7occa0p9l5se 5563343 5563342 2026-10-22T11:43:08Z Surprizi 14671 დაემატა [[კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5563343 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი''' ({{lang-de|Johann Friedrich Julius Schmidt}}; დ. 25 ოქტომბერი, 1825, ოიტინი, ოლდენბურგის დიდი საჰერცოგო — გ. 7 თებერვალი, 1884, ათენი, საბერძნეთი) — გერმანელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი. 1858–1884 წლებში იგი ათენის ეროვნული ობსერვატორიის დირექტორი იყო. იულიუს შმიდტი თავდაუზოგავად შრომობდა; უილიამ ჰენრი პიკერინგის აზრით, შესაძლოა, მან მთვარის შესწავლას თავისი ცხოვრების უფრო მეტი ნაწილი დაუთმო, ვიდრე ნებისმიერმა სხვა ადამიანმა. სიცოცხლის განმავლობაში მან შექმნა მთვარის რუკები, რომლებიც XIX საუკუნის ყველაზე სრულყოფილ ნამუშევრებს შორის იყო.[1] მისივე ანალიზის თანახმად, მან დაიტანა 32 856 კრატერი, მაშინ როდესაც მედლერმა — 7 735, ხოლო ლორმანმა — 7 177 კრატერი აღწერა. შმიდტმა ასევე დაიტანა მთვარის 348 ღარი (რელი). ექვსი წლის განმავლობაში მან მიკრომეტრის საშუალებით თითქმის 57 000 გაზომვა განახორციელა, რათა ზედაპირის რელიეფის 3050 სიმაღლითი ნიშნული დაედგინა.[1][2] ბიოგრაფია ადრეული წლები შმიდტი დაიბადა ქალაქ ოიტინში; მამამისი, კარლ ფრიდრიხ შმიდტი, მინის ოსტატი იყო, დედა კი — მარია ელიზაბეტ კვირლინგი. იგი ჰამბურგის გიმნაზიაში სწავლობდა, სადაც თავი გამოიჩინა ფორმის აღქმის უნარითა და ხატვის ნიჭით; ამასთანავე, მან დიდი ინტერესი გამოავლინა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების მიმართ.[3] 1839 წლის შემოდგომაზე, მშობლიურ ქალაქში გამართულ აუქციონზე, შმიდტს ხელში ჩაუვარდა შრეტერის წიგნის — „სელენოტოპოგრაფიული ფრაგმენტები“ (Selenotopographische Fragmente) — ეგზემპლარი. როგორც თავად შმიდტი იხსენებდა: „მთებისა და კრატერების ჩრდილების ამსახველმა მრავალრიცხოვანმა ილუსტრაციებმა ისეთი ძლიერი და წარუშლელი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე, რომ სწორედ ამან განსაზღვრა ჩემი შემდგომი ცხოვრების მთავარი მიმართულება“.[4] მანამდე 14 წლის შმიდტი გარკვეული ხნის განმავლობაში ბოტანიკითა და ზოოლოგიით იყო გატაცებული. იგი ვერ ბედავდა საქმიანობის შეცვლას, სანამ საკუთარი თვალით არ ნახავდა, თუ რას წარმოადგენდა მთვარე ტელესკოპში. ეს სურვილი მას შემდეგ აუსრულდა, რაც მამამ „პატარა, მაგრამ ძალიან კარგი“ ტელესკოპი დაუმზადა, რომლითაც შმიდტმა მთვარის დათვალიერება დაიწყო. ქუჩის ფარანს მიყრდნობილმა, მან მთვარეზე ტიხოს (Tycho) კრატერის სხივები შენიშნა და მაშინვე სცადა ამ კრატერისა და სხივური სისტემის დახატვა. ეს ტელესკოპი საგნებს მხოლოდ 10-ჯერ ადიდებდა, თუმცა მისი ობიექტივი „დოლონდის პრინციპით“ იყო დამზადებული, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ის აქრომატული (ფერადი დამახინჯებისგან თავისუფალი) იყო. შრეტერის ნაშრომის კითხვა და მთვარის ხატვა შმიდტის მთავარ საქმიანობად იქცა. მალევე მან ტელესკოპისთვის ისეთი შტატივი შექმნა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა, ინსტრუმენტი როგორც ვერტიკალურად, ისე ჰორიზონტალურად გადაადგილებულიყო. მიუხედავად იმისა, რომ კონსტრუქცია საკმაოდ უხეში იყო, ხის ეს სადგამი მნიშვნელოვნად აადვილებდა მთვარეზე დაკვირვებას. შმიდტმა მთვარის ფაზების სრულად ხატვა დაიწყო; იგი ყურადღებას არ ამახვილებდა ლიბრაციაზე (მთვარის რხევებზე), თუმცა დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ჩრდილებს. ასე გავიდა 1840 წელი; შმიდტის ახალმა გატაცებამ გამოიწვია ის, რომ მან სკოლისთვის ნაკლები დროის დათმობა დაიწყო. 1841 წლის გაზაფხულზე შმიდტის ძალისხმევა შეამჩნია ჰელვაგმა — სამთავრობო მრჩეველმა, რომელსაც ასტრონომიაში დიდი გამოცდილება ჰქონდა. ჰელვაგმა სთხოვა ჰოფრატ ვოსს — ოიტინის ცნობილი სასკოლო რექტორის ვაჟს, — რომ შმიდტისთვის დროებით გადაეცა „დოლონდის“ (Dollond) ტელესკოპი, რომლის ფოკუსური მანძილი 1200 მმ-ს შეადგენდა. შმიდტმა აღმოაჩინა, რომ ინსტრუმენტი ძალიან მკაფიო გამოსახულებას იძლეოდა; მისი შეფასებით, გადიდება 15-20-ჯერადი იყო. სწორედ ამ ტელესკოპით დაინახა მან პირველად იუპიტერის ზოლები, სატურნის რგოლები და ვენერას ფაზა — ნახევარმთვარისებრი ფორმა. 1841 წლის ივლისში ჰამბურგის გიმნაზიის მოსწავლეები ალტონას ობსერვატორიას ეწვივნენ. იქ შმიდტმა პირველად შეხედა ცას უფრო დიდი ტელესკოპით და გაეცნო მთვარის იმ ცნობილ რუკას, რომელიც ვილჰელმ ბერმა და იოჰან ჰაინრიხ მედლერმა შეადგინეს. დოქტორმა პეტერსენმა მას კრატერები — გასენდი და ბულიალდუსი — დაათვალიერებინა. რიუმკერმა მას ასტრონომიული დაკვირვების საფუძვლები შეასწავლა და 1842-დან 1845 წლამდე სხვადასხვა ტელესკოპით სარგებლობის საშუალება მისცა.[4] 1843 წელს მან პირველი სტატია გამოაქვეყნა გამოცემაში „Astronomische Nachrichten“ („ასტრონომიული ამბები“); ნაშრომი მზესა და ცვალებად ვარსკვლავებს ეხებოდა. ამას მოგვიანებით კიდევ მრავალი პუბლიკაცია მოჰყვა. ბენზენბერგის ასისტენტი 1845 წელს მან მიიღო ასისტენტის თანამდებობა იოჰან ფრიდრიხ ბენზენბერგის კერძო ობსერვატორიაში, რომელიც დიუსელდორფთან ახლოს, ბილკში მდებარეობდა. მას დაევალა შეუიარაღებელი თვალით ისეთი ობიექტების დაკვირვება, როგორიცაა მეტეორები, ასევე მზესთან მერკურიზე უფრო ახლოს მდებარე შესაძლო ობიექტების ძიება. თუმცა, ტელესკოპი, რომელიც მას გადასცეს, ფაქტობრივად, დაბალი გადიდების მქონე მიწისზედა დასაკვირვებელი ხელსაწყო იყო; უფრო დიდი ტელესკოპი კი ჩაკეტილი ინახებოდა, რათა 20 წლის შმიდტს მისი „გარეგნული იერსახე და ბრწყინვალება“ არ დაეზიანებინა. აქ მან მთვარის მთლიანი დისკოს ნაცვლად, მხოლოდ მისი ცალკეული ნაწილების ჩახატვა დაიწყო. იგი იყენებდა იმავე მეთოდს, რომელსაც შრეტერი მიმართავდა: ერთი და იმავე უბნის დახატვას სხვადასხვა განათების პირობებში ან მზის სხივების სხვადასხვა კუთხის დროს. ამ დროიდან მოყოლებული, მთვარის ფაზების სრულად გამოსახვა შეწყდა.[4] მთვარის მოდელი „ფილდ კოლუმბიის მუზეუმიდან“ (Field Columbian Museum); ავტორები: იულიუს შმიდტი და თომას დიკერტი, 1854 წელი. 1846–1858 წლები ერთი წლის შემდეგ, ბენზენბერგის გარდაცვალების შემდეგ, იგი ბონის ობსერვატორიაში გადავიდა, სადაც ფრიდრიხ ვილჰელმ არგელანდერის ხელმძღვანელობით მუშაობდა. აქ შმიდტი განსაზღვრავდა ვარსკვლავთა ხილულ ვარსკვლავიერ სიდიდეებსა და მდებარეობებს ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის ვარსკვლავური რუკებისა და კატალოგების პროექტის ფარგლებში (კერძოდ, V საათის სარტყლისთვის).[5] სამსახურებრივი მოვალეობების გამო მას მთვარეზე დაკვირვების გაგრძელება აღარ შეეძლო, თუმცა მანამდე არაერთი ღირებული ნახატი შექმნა, ხოლო იმ შემთხვევებში, როდესაც ნახატებს არ ქმნიდა, ნანახს წერილობით აღწერდა. ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, 1853 წლის მაისში მან ბონი დატოვა. 1868 წელს ბონის უნივერსიტეტმა მას საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა.[3] 1853-დან 1858 წლამდე იგი ხელმძღვანელობდა ბარონ ფონ უნკრეხტსბერგის კერძო ობსერვატორიას ოლმიუცში (ამჟამად ოლომოუცი, ჩეხეთი). აქ მან მხოლოდ რამდენიმე ნახატი შექმნა, თუმცა მთვარის შესახებ ცოდნის გასამდიდრებლად მთების მიკრომეტრიული გაზომვები განახორციელა.[4] მუშაობა ათენის ობსერვატორიაში 1858 წელს სიმონ სინასმა შმიდტს შესთავაზა ათენში ჩასვლა და ათენის ობსერვატორიის (ამჟამად ცნობილია როგორც ათენის ეროვნული ობსერვატორია) დირექტორის თანამდებობის დაკავება. შემოთავაზების მიღება მას კარგ ანაზღაურებას, სასურველი კვლევების ჩატარების თავისუფლებას და ისეთ ადგილმდებარეობას სთავაზობდა, სადაც წელიწადში მრავალი მოწმენდილი ღამეა. გადაწყვეტილების მიღება მხოლოდ მასზე იყო დამოკიდებული, რადგან შმიდტი არასდროს დაქორწინებულა; შესაბამისად, 2 დეკემბერს მან შემოთავაზების მიღება გადაწყვიტა. ობსერვატორია ისეთ ცუდ მდგომარეობაში იყო, რომ დაკვირვებების ჩატარება შეუძლებელი გახლდათ. შმიდტის მოთხოვნით ჩატარებული ერთწლიანი სარემონტო სამუშაოების შემდეგ, 1859 წლის ნოემბრისთვის ობსერვატორია უკვე გამოსადეგ მდგომარეობაში იყო, თუმცა სრული აღდგენითი სამუშაოები მხოლოდ 1861 წელს დასრულდა.[4] იმ პერიოდში ობსერვატორიის აღჭურვილობა მოიცავდა: 158 მმ-იანი დიაფრაგმისა და f/15 ფოკუსური ფარდობის მქონე აქრომატულ რეფრაქტორულ ტელესკოპს (აღდგენილს პლოსლის — Plössl — მიერ); 94 მმ-იანი დიაფრაგმის მქონე მერიდიანულ წრეს; ხუთ მცირე ტელესკოპს კომეტებზე დაკვირვებისთვის; ორ ქრონომეტრს: ერთს — საშუალო დროის, ხოლო მეორეს — ვარსკვლავური დროის აღსანიშნავად; ორ ბარომეტრს; სხვა მეტეოროლოგიურ ხელსაწყოებს. როდესაც ატმოსფერო საკმარისად სტაბილური იყო, იგი ნახატებს ქმნიდა; ამისთვის ობსერვატორიის დიდ ტელესკოპზე იყენებდა ოკულარს, რომელიც 300-ჯერად გადიდებას უზრუნველყოფდა. მხოლოდ ძალიან იშვიათ შემთხვევებში შეეძლო გამოეყენებინა ოკულარი, რომელიც 500-ჯერად გადიდებას იძლეოდა. იგი სისტემატურ კვლევებს ატარებდა არა მხოლოდ მთვარეზე, არამედ მზის ლაქებზე, ვარსკვლავთა ფერებზე, ცვალებად ვარსკვლავებზე, მეტეორებზე, კომეტებზე, სატურნის რგოლებზე, დაბნელებებზე, ბინდზე, ზოდიაქალურ სინათლეზე, ნისლეულებზე, ამინდსა და სეისმურ აქტივობაზე; ასევე იკვლევდა დიდი პლანეტებისა და გაზის გიგანტების თანამგზავრების ბრუნვის პერიოდებსა და დიამეტრებს. 1862 წელს მან აღმოაჩინა კომეტა C/1862 N1 (შმიდტი), რომელსაც მისი სახელი ეწოდა.[6] 1865 წლის 19 იანვარს, 6-ფუტიანი რეფრაქტორით „კეიპის კატალოგში“ (Cape catalogue) შეტანილი ნისლეულების შესწავლისას, მან ხუთი გალაქტიკა აღმოაჩინა: NGC 1381, NGC 1382, NGC 1386, NGC 1389 და NGC 1428; აღსანიშნავია, რომ ყველა მათგანი ღუმელის (Fornax) გალაქტიკათგროვის წევრია. ამ აღმოჩენის შესახებ ინფორმაცია ათი წლის შემდეგ, 1876 წელს გამოქვეყნდა ნაშრომში — „Über einige im Cape-Catalog fehlende Nebel“ („კეიპის კატალოგში გამოტოვებული ზოგიერთი ნისლეულის შესახებ“).[7][8] 1866 წელს მან გააკეთა განსაცვიფრებელი განცხადება, თითქოს „ლინეს“ (Linné) კრატერმა მნიშვნელოვნად შეიცვალა იერსახე; ამან გამოიწვია დავა, რომელიც მრავალი ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა. ვინაიდან ეს მოსაზრება წამოაყენა ადამიანმა, რომელიც მთელი ცხოვრება დაკვირვებებს დიდი გულმოდგინებით აწარმოებდა, მას გარკვეული წონა ჰქონდა; თუმცა, ზოგადად მიიჩნევა, რომ ეს განცხადება დაუდასტურებელია. შესაძლოა, შმიდტზე გავლენა მოეხდინა იმავე წელს ვულკანებზე ჩატარებულმა დაკვირვებებმა.[9] მან ორ წელზე მეტი დაუთმო მთვარის თავისი მასშტაბური რუკის პირველ ვერსიას, რომელიც მთვარის მთლიან ზედაპირს მოიცავდა. იგი თანდათან ამატებდა ათენში ჩატარებული უახლესი დაკვირვებების შედეგებს, თუმცა მალევე მიხვდა, რომ ამ საქმის გაგრძელება კარგს არაფერს მოიტანდა. რუკის საწყისი ოთხი სექციის (კვადრანტის) ზომები იმდენად დიდი იყო, რომ სასურველი დეტალიზაციისა და სიზუსტის მიღწევა შეუძლებელი ხდებოდა. გარდა ამისა, ასეთი დიდი ზომის ფირფიტების სპილენძზე ამოტვიფრვაც უკიდურესად რთული იქნებოდა. შმიდტს მოუწია რეალობისთვის თვალის გასწორება და 1867 წლის აპრილში მუშაობა შეწყვიტა. მეორე მცდელობისას მან ლორმანის (Lohrmann) დაყოფის პრინციპი აირჩია და მთვარის მთლიანი ზედაპირის დასაფარად რუკა 25 სექციად დაყო. ნაშრომი, რომელიც ცნობილია სახელწოდებით „Charte der Gebirge des Mondes“ („მთვარის მთიანეთის რუკა“), 1874 წელს დასრულდა. იმავე წლის დეკემბერში იულიუს შმიდტმა რუკა ბერლინის ობსერვატორიაში წარადგინა. ეს იყო მთვარის პირველი რუკა, რომელმაც ხარისხით გადააჭარბა ბერისა და მედლერის ცნობილ ნაშრომს — „Mappa Selenographica“-ს. 1876 წლის 24 ნოემბერს მან აღმოაჩინა „გედის ახალი ვარსკვლავი“ (Nova Cygni), რომელიც ასევე ცნობილია როგორც Q Cygni. 1878 წელს შמידტმა ასევე დაამუშავა და გამოსცა ვილჰელმ გოტჰელფ ლორმანის მთვარის რუკის ყველა — 25-ვე — სექცია. ლორმანმა რუკაზე მუშაობა 1836 წელს დაასრულა, თუმცა 1840 წელს გარდაიცვალა; მანამდე, 1824 წელს, რუკის მხოლოდ პირველი ოთხი სექცია იყო გამოქვეყნებული. ამ სელენოგრაფიული ნაშრომისთვის შמידტს საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიამ ვალცის პრემია მიანიჭა.[10] გარდაცვალება ასაკისა და საცხოვრებელსა და ობსერვატორიას შორის არსებული მანძილის გამო, 1871 წლიდან მან შეწყვიტა ობსერვატორიაში რეგულარული მუშაობა. მან ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიას სთხოვა, მისთვის გადაეცათ ეკვატორულ მონტაჟზე დამაგრებული პატარა ტელესკოპი, რათა ასტრონომიული დაკვირვებების გაგრძელება საკუთარი სახლიდან შესძლებოდა. შמידტის თხოვნა დაკმაყოფილდა.[9] იგი მოულოდნელად გარდაიცვალა 1884 წლის 7 თებერვალს, გულის პრობლემების გამო. სულ რაღაც ერთი დღით ადრე ის გერმანიის საელჩოში გამართულ საზეიმო ღონისძიებას ესწრებოდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, ობსერვატორიაში გამართულ გამოსამშვიდობებელ ცერემონიას ესწრებოდნენ საბერძნეთის მეფე და დედოფალი, პროფესორები, სტუდენტები და ათასობით ბერძენი მოქალაქე. იულიუს შמידტი ათენის პირველ სასაფლაოზე დაკრძალეს. ის მხოლოდ 58 წლის იყო. მემკვიდრეობა მთვარეზე არსებული კრატერი „შמידტი“ მის და იმავე გვარის მქონე კიდევ ორი ​​პიროვნების პატივსაცემად არის დარქმეული. მარსზე არსებული კრატერი „შמידტი“ კი მის და ოტო შמידტის სახელებს ატარებს.[11] == Works == === Major written works === {| class="wikitable" |+Books authored by Julius Schmidt !Date !Title !Title in English |- |1852 |[https://books.google.com/books?id=h9I674KqbUIC Beobachtungen über Sternschnuppen] |''Shooting Star Observations'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=sh5AAQAAMAAJ Höhen-Bestimmungen am Vesuv] |''Altitude Determinations at Vesuvius'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=95cBAAAAQAAJ Die Eruption des Vesuv] |''The Eruption of Vesuvius'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=GGJJAAAAYAAJ Das Zodiakallicht] |''The Zodiacal Light'' |- |1856 |[https://books.google.com/books?id=iYgfAAAAYAAJ Der Mond] |''The Moon'' |- |1857 |[https://books.google.com/books?id=DYU_AAAAcAAJ Beobachtungen der Sonnenflecken] |''Sunspot Observations'' |- |1858 |[https://books.google.com/books?id=SjZWAAAAcAAJ Leistungen der Bourdon'schen Metallbarometer] |''Performance of Bourdon's Metal Barometers'' |- |1866 |[https://books.google.com/books?id=vPRaAAAAQAAJ Rillen auf dem Monde] |''Rilles on the Moon'' |- |1869 |[https://books.google.com/books?id=-W7nAAAAMAAJ Physikalische Geographie von Griechenland] |''Physical Geography of Greece'' |- |1874 |[https://books.google.com/books?id=RKLWElPhXUwC Vulkanstudien] |''Volcano Studies'' |- |1875 |[https://books.google.com/books?id=5FFEAQAAMAAJ Studien über Erdbehen] |''Studies on Earthquakes'' |- |1878 |[https://books.google.com/books?id=iYgfAAAAYAAJ Charte der Gebirge des Mondes] |''Chart of the Mountains of the Moon'' |} === Charte der Gebirge des Mondes === The complete title is ''Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874'', which translates to "Chart of the Mountains of the Moon based on my own Observations in the Years 1840-1874". The chart is split into 25 sections based on Lohrmann's divisions. The relief is portrayed using [[Hachure map|hachure shading]], with lines indicating slope. Schmidt makes no attempt to portray color, but uses darker shades for the [[Lunar mare|mare regions]]. The [[Wrinkle ridge|wrinkle ridges]] have exaggerated slopes. Its sister book of the same name includes Schmidt's biography, an in-depth explanation of the charts, his observations and decisions, and list of micrometer measurements, height measurements and descriptions of thousands of features. [[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-1.jpg|none|thumb|320x320px|Title page of the chart]] {| class="wikitable" |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-26.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-25.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-24.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-23.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-22.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-11.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-10.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-9.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-8.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-21.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-12.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-3.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-2.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-7.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-20.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-13.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-4.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-5.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-6.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-19.jpg|frameless]] |- |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-14.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-15.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-16.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-17.jpg|frameless]] |[[File:Charte der Gebirge des Mondes nach eigenen Beobachtungen in den Jahren 1840-1874 LOC 2008621701-18.jpg|frameless]] |} ==ლიტერატურა== *{{cite journal |last1=Theodossiou |first1= E.Th. |last2= Manimanis |first2= V.N. |last3= Mantarakis |first3= P. |date=2007 |title=Demetrios Eginitis Restorer of the Athens Observatory |url= https://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?2007JAHH...10..123T&defaultprint=YES&filetype=.pdf |journal=Journal of Astronomical History and Heritage |issn= 1440-2807 |volume=10 |issue=2 |page= 123 |doi= 10.3724/SP.J.1440-2807.2007.02.05|bibcode= 2007JAHH...10..123T |s2cid= 129260817 |access-date=August 26, 2022}} *{{cite book |last1= Harvey |first1= Stephen |last2= Matsopoulos |first2= Nicolas |title=The Moon A Translation of Der Mond by Johann Friedrich Julius Schmidt| location= Horsham, United Kingdom |publisher=Springer|year=2020 |url=https://link.springer.com/content/pdf/bfm%3A978-3-030-37269-9%2F1 |isbn=978-3-030-37269-9|page=}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20080401234029/http://www.astro.noa.gr/History/h_1858-1884.htm The years of Julius Schmidt in the Athens Observatory] from the National Observatory of Athens * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/AN.../0108//0000082.000.html ''Astronomische Nachrichten, v. 108 (1884), pp. 129-130.''] {{in lang|de}} * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0045//0000211.000.html ''Monthly Notices of the Royal Anstronomical Society'', v. 45 (1885), pp. 211-212.] * [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/Obs../0007//0000118.000.html ''The Observatory'', v. 7 (1884), pp. 118-119.] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:შმიდტი, იოჰან ფრიდრიხ იულიუს}} [[კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები]] 15m14gya7gokcrhyvgwrgzxnym6kbxf 1 921431 5563335 2026-10-22T11:34:53Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5563335 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf