Уикипедиэ
kbdwiki
https://kbd.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%BF%D1%8D%D0%BA%D3%80%D1%83%D1%8D%D1%86%D3%80_%D0%BD%D1%8D%D1%85%D1%8A%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Медиа
Служебная
Тепсэлъэхьыгъуэ
ЦӀыхухэт
ЦӀыхухэт тепсэлъэхьыгъуэ
Уикипедиэ
Уикипедиэм и тепсэлъыхьыгъуэ
Файл
Файл тепсэлъэхьыгъуэ
MediaWiki
MediaWiki тепсэлъэхьыгъуэ
Шаблон
Шаблон тепсэлъэхьыгъуэ
ДэӀэпыкъуэгъуэ
ДэӀэпыкъуэгъуэ тепсэлъэхьыгъуэ
Категориэ
Категориэ тепсэлъэхьыгъуэ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Гуащэней
0
124
49047
44530
2026-10-16T02:12:29Z
InternetArchiveBot
8299
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
49047
wikitext
text/x-wiki
{{Person
| цӀэр = (урысхэм) Мария Темрыкъуэ и пхъу
| сурэт =
| и цӀэдыдэр = Гуащэней
| и лэжьыгъэр = урыс пэштыхьым и фыз
| къыщыхъуар =
| къыздэхъуар = Къэбэрдей
| дунейм щехыжар =
| дунейм здехыжар = Александр и Слобода, [[Урысей]]
| къэрал зыщыщыр =
| наградэхэр =
| сайтыр =
}}
'''Гуэщэней Идар Темрыкъуэ и пхъу''' (джорпкӀэхэлъхьэм яуж — ''Мерэм'' [[урысыбзэ|ур-бз.]]: ''Мария Темрюковна'', къыщыхъуа махуэр хэшъыкӀыншэ — дунем щехыжьар 1569 фокӀадэм и 6) — урысей пэштыхьым и фыз, [[Иуан Бзаджэ|Иуан Бзаджэм]] и етӀоанэ фыз.
== Гъашъэм и тхыдэр ==
Маухэ зытӀущ текӀауэ [[Иуан Бзаджэ|Иуан Бзаджэм]] и япэрей фызыр Анастасиэр дунем ехыжьа яуж, [[Къаукъаз|Къаукъазым]] ирегъажьэ Ф. Вокшеринрэ С. Мякитинрэ адыгэ пщыпхъухэм яхигъэплъэнху.
1561 бадзэуэгъуэм и 15 [[Мэзкуу|Мэзкуум]] къэбэрдей пщыпхъу Гуащэнейр къокӀуэ, и дэлъху СолӀтӀанкъул дэкӀыгъу. ДжорпкӀэхэлъхьэм яуж Мерэм траӀуэ, Магдалинэ Мерэм и цӀэкӀэ. Нысачэр а илъэсми яшъа, шышъхьэӀум и 21, шоджнышхуэ Макарийм иригъэкӀуэкӀауэ. 1563 гъэм пэштыхьыкъуэ Василий къэлъхур, ауэ мэзитӀ текӀауэ дунем йохыжь сабир.
1569 фокӀадэм и 6 Александровскэ слободам идежь Гуэщэнейр дунем ехыжь.
== Сурэтылъэ ==
<gallery>
File:Maria Temryukovna's ring.jpg|Гуэщэней и Ӏэлъын
File:Maria Temryukovna's plate.jpg|Гуэщэней и лагъэ
File:Навеки с Россией.jpg|НалщӀэч дэт и сын
</gallery>
== ТехьэпӀэхэр ==
* [https://web.archive.org/web/20100930182127/http://www.hrono.ru/biograf/bio_m/maria_kuch.php Гъашъэм и тхыдэр (урысыбзэ)]
{{Political-stub}}
[[Категория:Тхыдэ]]
9k6cjsytbxncmh8cy6liuvkaq9cj8e0