Википсалъалъэ kbdwiktionary https://kbd.wiktionary.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%BF%D1%8D%D0%BA%D3%80%D1%83%D1%8D%D1%86%D3%80_%D0%BD%D1%8D%D1%85%D1%8A%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.24 case-sensitive Медиа Служебная Тепсэлъэхьыгъуэ ЦӀыхухэт ЦӀыхухэт тепсэлъэхьыгъуэ Википсалъалъэ Википсалъалъэм тепсэлъыхьын Файл Файл тепсэлъэхьыгъуэ MediaWiki MediaWiki тепсэлъэхьыгъуэ Шаблон Шаблон тепсэлъэхьыгъуэ ДэӀэпыкъуэгъуэ ДэӀэпыкъуэгъуэ тепсэлъэхьыгъуэ Категориэ Категориэ тепсэлъэхьыгъуэ Гуэлъхьэ Гуэлъхьэм тепсэлъыхьын Индекс Индексым тепсэлъыхьын TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1175 129653 101346 2026-10-19T17:10:33Z Rhdkabardian 5 129653 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} <Gallery> Abbasi_of_Hussein_I_Obverse.JPG|апэсы 1870_Russian_20_kopecks_both.png|апэсы </Gallery> {{этимологие}} > персыбзэ: عباسی = дыжьын ахъшэ (шахъ Абас I (1587-1629 гъэ) цӀэкӀэ еджэу) {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɐpɐ'sǝ}}: [[File:а229апэсы.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[апэсы]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр3|kbd|псалъэпкъ=апэс}} {{мыхьэнэ}} #КӀэпӀейкӀэ тӀощӀ (зэгуэту е къутауэ). {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сомрэ <b>апэсырэ</b>. || Рубль <b>двадцать</b>. || One ruble <b>twenty</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Апэсы и уасэ. *АпэсыкӀэ къэщэхун. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *апэсы: twenty kopecks (as a single coin or separately) *Апэсы и уасэ: to cost 20 kopecks *АпэсыкӀэ къэщэхун: to buy for 20 kopecks {{урысыбзэ}} *апэсы: двадцать копеек (как одна монета или как несколько) *Апэсы и уасэ: стоить 20 копеек. *АпэсыкӀэ къэщэхун: купить за 20 копеек. {{библиографие}} hbt1lyu03yulglbcwbdyseqi33wnc23 0 1326 129622 5017 2026-10-19T15:39:14Z Rhdkabardian 5 129622 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Billets_de_5000.jpg|ахъшэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ɐχʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ахъш] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=ахъш}} {{мыхьэнэ}} #Зыгуэр щащэ-къыщащэхум деж уасэ зэралъытэ дамыгъэ (металлуи тхылъымпӀэуи щыӀэщ). {{щапхъэхэр}} *Сызижагъуэм и мылъкур ахъшэ ухъу. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} * ХъэматӀ хъэмбыӀуу етӀысэхащ, бохъшэ фӀыцӀэжьыр гуфӀакӀэм къыдилъэфри.. и ахъшэр ибжыжу щӀидзащ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Ахъшэ</b> дапщэ естынур? || Сколько нужно <b>уплатить</b>? || How much do I need <b>to pay</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *ТхылъымпӀэ ахъшэ. *Дыщэ ахъшэ. *Ахъшэ жьгъей. *Ахъшэ щӀыхуэ. *ахъшэшхуэ {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ахъшэ: money *ТхылъымпӀэ ахъшэ: paper money *Дыщэ ахъшэ: gold money *Ахъшэ жьгъей: change *Ахъшэ щӀыхуэ: borrowed money *ахъшэшхуэ: big money {{урысыбзэ}} *ахъшэ: деньги *ТхылъымпӀэ ахъшэ: бумажные деньги *Дыщэ ахъшэ: золотые деньги *Ахъшэ жьгъей: мелкие деньги, мелочь *Ахъшэ щӀыхуэ: деньги в долг *ахъшэшхуэ: большие деньги <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Ахъшэ гъэтӀылъа==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} savings (money) {{псалъафэ-урысыбзэ}} денежные сбережения. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ делэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a fantastic sum {{псалъафэ-урысыбзэ}} бешеные деньги. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ зэгуэт==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} large denominations (banknotes, bills) {{псалъафэ-урысыбзэ}} крупные деньги, купюры. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ зэдиж==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} “an arm and a leg”, good money, a fat sum, a sizeable amount of money {{псалъафэ-урысыбзэ}} крупная сумма денег. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ зэрыӀыгъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} “an arm and a leg”, good money, a fat sum, a sizeable amount of money {{псалъафэ-урысыбзэ}} круглая сумма денег. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ къэтхъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rake (scoop) in money {{псалъафэ-урысыбзэ}} загребать большие деньги. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ къэхьэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win money {{псалъафэ-урысыбзэ}} выиграть деньги. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ къутэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} change, exchange money {{псалъафэ-урысыбзэ}} разменять деньги. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ мыкӀуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} money that has gone out of circulation {{псалъафэ-урысыбзэ}} деньги, вышедшие из обращения. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ахъшэ уэр==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a large (sizeable) amount of money {{псалъафэ-урысыбзэ}} большие деньги. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} rgnx5xqxmvv484cjkvta26jpa91b1pe 0 1388 129642 100104 2026-10-19T16:40:36Z Rhdkabardian 5 129642 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < хьэрыпыбзэ: بالغ = балигъ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=bɐ'ɮi:ʁ}}: [[File:б035балигъ.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[балигъ]}} {{склоненэ}} {{скл-ырТ|kbd|псалъэпкъ=балигъ}} {{мыхьэнэ}} #Сабиигъуэм икӀа, лӀыпӀэ иува (цӀыху). {{щапхъэхэр}} *Локъан и ныбжьыр илъэс пщыкӀутӀ ирикъуа къудейт, абы и сабиигъуэр ӀэщӀэзыхыу, ар зы жэщым балигъ зыщӀа гузэвэгъуэшхуэ къыщылъыкъуэкӀам. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Балигъыр</b> (сабийр) сыт хуэдиз зэфэнур? || Какова доза для <b>взрослого</b> (ребенка)? || What is the dose for <b>an adult</b> (a child)? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *балигъ: adult, grown-up {{урысыбзэ}} *балигъ: взрослый <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Балигъ хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow up, become an adult, reach adulthood {{псалъафэ-урысыбзэ}} стать взрослым, повзрослеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Балигъ ныкъуэхъу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Балигъ мыхъупа цӀыху. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} adolescent, teenager, juvenile {{псалъафэ-урысыбзэ}} подросток {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} И щыкъу адэр зыдэс къуажэм щынэблагъэм, Къарэбэтыр щӀалэ балигъ ныкъуэхъу Ӏууащ. {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}} </div> </div> {{библиографие}} 5t58got6fb40svnlp3h11y7dakkx4px 0 1820 129577 100730 2026-10-19T12:52:39Z Rhdkabardian 5 129577 wikitext text/x-wiki бжьэхуц {{псалъащхьэ}} <Gallery> CottonPlant.JPG|бжьэхуц Cotton_field%2C_Ware_County%2C_GA%2C_US.jpg|бжьэхуц </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=bʑɐ'xʷǝts}}: [[File:б577бжьэхуц.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[бжьэху] + [ц]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=бжьэхуц}} {{мыхьэнэ}} #ЩэкӀ, къинэмыщӀхэр къызыхащӀыкӀ къызыпыкӀэ къэкӀыгъэ (Gossypium). #Цы хужьым ещхьу, налъэ-налъэу зэхэлъ пкъыгъуэ (зыгуэрым щеӀэзэм дежи, унагъуэ хуэӀухуэщӀэуи къагъэсэбэп). {{щапхъэхэр}} *Нил и хъуреягъкӀэ бэм бжьэхуц щащӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, <b>бжьэхуц</b>, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные капли, <b>вата</b>, термометр). || I need iodine (penicillin, heart drops, <b>cotton wadding</b>, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Бжьэхуц къехьэлӀэжын. *Бжьэхуц шхыӀэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *бжьэхуц: 1. cotton (plant) 2. cotton (material), cotton wadding || adj. cotton *Бжьэхуц къехьэлӀэжын: pick cotton *Бжьэхуц шхыӀэн: cotton quilt {{урысыбзэ}} *бжьэхуц: 1. хлопчатник 2. хлопок, вата || хлопчатобумажный *Бжьэхуц къехьэлӀэжын: собирать хлопок *Бжьэхуц шхыӀэн: стёганое одеяло из хлопка {{библиографие}} 7d5nwgwwhozajp33f638o97yl5y6n23 129578 129577 2026-10-19T12:55:10Z Rhdkabardian 5 129578 wikitext text/x-wiki бжьэхуц {{псалъащхьэ}} <Gallery> CottonPlant.JPG|бжьэхуц (1) Cotton_field%2C_Ware_County%2C_GA%2C_US.jpg|бжьэхуц (1) Cottonballs.jpg|бжьэхуц (2) </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=bʑɐ'xʷǝts}}: [[File:б577бжьэхуц.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[бжьэху] + [ц]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=бжьэхуц}} {{мыхьэнэ}} #ЩэкӀ, къинэмыщӀхэр къызыхащӀыкӀ къызыпыкӀэ къэкӀыгъэ (Gossypium). #Цы хужьым ещхьу, налъэ-налъэу зэхэлъ пкъыгъуэ (зыгуэрым щеӀэзэм дежи, унагъуэ хуэӀухуэщӀэуи къагъэсэбэп). {{щапхъэхэр}} *Нил и хъуреягъкӀэ бэм бжьэхуц щащӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, <b>бжьэхуц</b>, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные капли, <b>вата</b>, термометр). || I need iodine (penicillin, heart drops, <b>cotton wadding</b>, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Бжьэхуц къехьэлӀэжын. *Бжьэхуц шхыӀэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *бжьэхуц: 1. cotton (plant) 2. cotton (material), cotton wadding || adj. cotton *Бжьэхуц къехьэлӀэжын: pick cotton *Бжьэхуц шхыӀэн: cotton quilt {{урысыбзэ}} *бжьэхуц: 1. хлопчатник 2. хлопок, вата || хлопчатобумажный *Бжьэхуц къехьэлӀэжын: собирать хлопок *Бжьэхуц шхыӀэн: стёганое одеяло из хлопка {{библиографие}} hkpl0wdpo2hitdrr5b2cozthofzbycf 0 1834 129601 100651 2026-10-19T14:27:18Z Rhdkabardian 5 129601 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Wooden_Spoon.jpg|бжэмышх </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=bᶎɐ'mǝʂx}}: [[File:б502бжэмышх.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[бжэмышх]}} {{склоненэ}} {{скл-ырТ|kbd|псалъэпкъ=бжэмышх}} {{мыхьэнэ}} #Шху, шатэ сыт хуэдэхэр зэрашх лошкӀэ чэнж. {{щапхъэхэр}} *Мышхэф бжэмышх и щхьэусыгъуэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей <b>бжэмышх</b> из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед едой (после еды), по одной чайной <b>ложке</b>. || Take one powder (ten drops before meals (after meals), one <b>teaspoon</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Пхъэ бжэмышх. *Чэщей бжэмышх. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *бжэмышх: tablespoon *Пхъэ бжэмышх: a wooden tablespoon *Чэщей бжэмышх: boxwood tablespoon {{урысыбзэ}} *бжэмышх: столовая ложка *Пхъэ бжэмышх: деревянная столовая ложка *Чэщей бжэмышх: самшитовая ложка <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====бжэмышх цӀыкӀу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Шей зэрызэӀащӀэ, шатэ, жэмыкуэ с. ху. зэрашх бжэмышх; шей бжэмышх. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} teaspoon {{псалъафэ-урысыбзэ}} чайная ложка {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} cmbbzwiohaqahtszrvxwjv6g77rjeuc 129602 129601 2026-10-19T14:29:34Z Rhdkabardian 5 129602 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> %D0%A7%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%BA%D0%B0.jpg|бжэмышх Wooden_Spoon.jpg|бжэмышх </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=bᶎɐ'mǝʂx}}: [[File:б502бжэмышх.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[бжэмышх]}} {{склоненэ}} {{скл-ырТ|kbd|псалъэпкъ=бжэмышх}} {{мыхьэнэ}} #Шху, шатэ сыт хуэдэхэр зэрашх лошкӀэ чэнж. {{щапхъэхэр}} *Мышхэф бжэмышх и щхьэусыгъуэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей <b>бжэмышх</b> из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед едой (после еды), по одной чайной <b>ложке</b>. || Take one powder (ten drops before meals (after meals), one <b>teaspoon</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Пхъэ бжэмышх. *Чэщей бжэмышх. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *бжэмышх: tablespoon *Пхъэ бжэмышх: a wooden tablespoon *Чэщей бжэмышх: boxwood tablespoon {{урысыбзэ}} *бжэмышх: столовая ложка *Пхъэ бжэмышх: деревянная столовая ложка *Чэщей бжэмышх: самшитовая ложка <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====бжэмышх цӀыкӀу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Шей зэрызэӀащӀэ, шатэ, жэмыкуэ с. ху. зэрашх бжэмышх; шей бжэмышх. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} teaspoon {{псалъафэ-урысыбзэ}} чайная ложка {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} dfb1i1mf1sof3w2r9tncrxvd2aa9c64 0 2483 129658 101878 2026-10-19T17:21:01Z Rhdkabardian 5 129658 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> EM_of_influenza_virus.jpg|грипп </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} <урысыбзэ: грипп = грипп < французыбзэ: grippe = грипп {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɡrʲip}}: [[File:г094грипп.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[грипп]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=грипп}} {{мыхьэнэ}} #Вирусхэм къашэ, пыхусыху, плъыржьэр узыщӀ уз гуащӀэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ <b>гриппым</b> зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне нужно средство от <b>гриппа</b>. || I need something for <b>the flu</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Грипп къеуэлӀэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *грипп: flu, influenza *Грипп къеуэлӀэн: catch the flu, come down with the flu {{урысыбзэ}} *грипп: грипп *Грипп къеуэлӀэн: заразиться гриппом, подхватить грипп {{библиографие}} nsephr814msp0umwsrjf6xyq4pwt5p5 0 2486 129573 119765 2026-10-19T12:43:42Z Rhdkabardian 5 129573 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷ}} *Хьэрфым и цӀэр: [gʷǝ]: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ алфавитым и еханэ хьэрф. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: the sixth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet {{урысыбзэ}} *гу: шестая буква кабардино-черкесского алфавита {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Heart_anterior_exterior_view.jpg|гу CG_Heart.gif|гу </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷǝ}}: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-Лр2|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум, шэрыпӀ псэущхьэхэм, тхы къупщхьэ зиӀэхэм я лъыр мардэм тету зезыгъакӀуэу бгъэм илъыр. #А органым цӀыхум и гъащӀэм къыщыхъухэр зэрызэхищӀэр, гъащӀэм щекӀуэкӀ къэхъукъащӀэхэм зэрыхущытыр къигъэлъагъуэу. {{щапхъэхэр}} *Дыгъэм, хьэуа къабзэм, псым куэдрэ ухэтмэ, Ӏэпкълъэпкъыр быдэ ещӀ, гур тэмэму егъэлажьэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, <b>гу</b> уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, <b>сердечные</b> капли, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, <b>heart</b> drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Гур узын {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: 1. heart 2. heart, soul *Гур узын: ache (heart) {{урысыбзэ}} *гу: 1. сердце 2. сердце, душа *Гур узын: болеть (серде) <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И]гу бампӀэ гъэтӀысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take a burden off of one’s soul, to calm one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвести душу, успокоить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу бампӀэ дэхын [дэгъэкӀын]==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take a burden off of one’s soul, to calm one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвести душу, успокоить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гу(р) гъэныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} upset, offend sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} огорчать, обижать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу дахэ хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort sb, console sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л.: приласкать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Анэр зи гъусэ гъуащэркъым, — жиӀэу Лу и гур дахэ къыхуищӀат [Думэсарэ]. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[И]гу ебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} judge or condemn sb in your soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе осуждать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} offend sb, cause sb an emotional trauma. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеть кого-л., нанести кому-л. душевную травму. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи жагъуэ сщӀами, уигу сеуами, Гуауэр насыпкӀэ уэ пхъуэжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Б. Ф.}} ====[И]гу еӀун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} подумать о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wish for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А зи гугъу пщӀар цӀыху акъыл закъуэщ: езым игу еӀур ищӀэнущ мыхъумэ, къодэӀуэнукъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}} ====Гу жакъуэ икӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfied, be happy {{псалъафэ-урысыбзэ}} насытиться, удовлетвориться {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу жан==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} savvy, capable; sb who understands on the fly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} смекалистый, способный; тот, кто хватает на лету. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу жанагъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} savvy, understanding {{псалъафэ-урысыбзэ}} смекалка. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу (игурэ и щхьэрэ) зэбгъэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шорэ игу зэбгъэжащ: — Степан Игнатьевич жыхуиӀэхэр махуэ къэс и нэгу щӀэкӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Ягу зэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent each other, be dissatisfied with each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обижаться друг на друга, быть недовольными друг другом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Теувэжрэ Увжыкъуэрэ ягу зэбгъэми, зэкъуэшщ, зэфӀэкӀуэдынукъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гу зэгъэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} deserve sb's reproach. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заслужить чей-л. упрёк. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зэмыгъэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not cause sb to be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не вызывать недовольства собой у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Адэм и къуищри къызыщхьэщигъэувэри уэсят къахуищӀащ — Фыкъызыщалъхуа Хэкур фӀыуэ флъагъу, къэралым игу зэвмыгъабгъэ, — жиӀэри. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Гу зэкӀуэцӀылъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} reserved, secretive (about a person). {{псалъафэ-урысыбзэ}} замкнутый, скрытный (о человеке). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Я]гу зэрыгъэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cheer each other up, raise each other’s spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} поднять друг другу настроение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абыхэм [хъыджэбзхэм] я гухэлъкӀэ щэхуу ягу зэрыгъэфӀу зыкъомрэ щыса нэужь, Лусэ и щхьэр къиӀэтри Софят къеплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====[И]гу зэфӀэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get upset, get discouraged. {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, приуныть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жансурэтым игу зэфӀонэ, И нэпситӀым зэпажыхь. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зы б. з.}} ====[Я]гу зэхуэбэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} miss each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} тосковать друг по другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ягу зэхуэбанэрти зэӀущӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Ягу зэщыгъэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cause sb’s disgust, dislike each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать у кого-л. отвращение, неприязнь друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ягу зэщыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} abhor each other, dislike each other. ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. The two youths abhorred each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} питать отвращение, неприязнь друг к другу. ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. Два юноши притали отвращение друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зэщыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a good look at each other. ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. The boy and the girl had a good look at each other. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. The two friends were extremely happy to see each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь налюбоваться друг на друга. ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. Молодой человек и девушка не могли вдоволь налюбоваться друг на друга. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. Два товарища не могли вдоволь любоваться друг на друга. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу зрихьыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be pleased or satisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} понравиться самому себе, остаться довольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зылъегъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make them pay attention to you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить обратить на себя внимание. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И]гу зыщӀэгъэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb feel sorry for you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать жалость к себе у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мес дыгъужьыжьыр мэпыхьэ, гур зыщӀигъэгъуу къыхедзэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А.}} ====Гу (гушхуэ) кӀуэцӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be generous. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть великодушным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фэ зытетым гу кӀуэцӀылъщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} ====Гу кӀуэцӀымылъын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be fainthearted, cowardly {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть малодушным, трусливым. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be gentle, kind-hearted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть мягким, добросердечным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу къабзэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} open-hearted, sincere, honest. {{псалъафэ-урысыбзэ}} чистосердечный, честный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И]гу къебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} deserve sb's reproach, cause sb’s disapproval. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заслужить чей-л. упрёк, вызвать чьё-л. неодобрение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гуэныхъ къохь, тобэ къэхьыж си гуащэ, арыншамэ алыхьым игу къобгъэнщ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Игу(р) къызэфӀэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be upset, remembering sth sad or a negative experience {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, вспомнив о чём-л. горестном, пережитом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ар зигу къызэфӀэна анэ гумащӀэм бгъэдэтщ. Щ. Ӏ. Хъыджэбзым и напӀэ къиӀэтыркъым, игу къызэфӀэнауэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====[И]гу къыхуэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be out of favor with sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в немилости у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэ куэд щӀауэ уигу къысхуоплъ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу лъегъэтэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} direct sb’s attention to sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обратить чьё-л. внимание на кого-что -л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} convince sb, give sb an idea, put sb up to sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} надоумить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъемыгъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} distract sb's attention from sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвлечь чьё-л. внимание от кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъымытэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not notice or see sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не заметить, не увидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not pay attention to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не обратить внимания на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 3. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not show concern for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не проявить заботы о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъытэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} notice or see sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заметить, увидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pay attention to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} обратить внимание на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 3. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} show concern for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить заботу о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махагъэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} excessive sensitivity {{псалъафэ-урысыбзэ}} излишняя чувствительность {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-heartedness {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечность. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} faint of heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} слабонервный {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-hearted. ЦӀыху гу махэ. a soft-hearted man {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный. ЦӀыху гу махэ. мягкосердечный человек {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЦӀыху гу махэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махэ хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose courage, let sth get you down {{псалъафэ-урысыбзэ}} смалодушничать, раскиснуть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Нартокъуэ гу махэ мэхъури мэгыз. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу мыгъуагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} compassion {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалостливость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу мыгъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} compassionate, sympathetic, pitying Нанэ гу мыгъуэ. A compassionate old lady {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалостливый, сострадательный. Нанэ гу мыгъуэ. сострадательная бабшка {{псалъафэ-зэпхахэр}} Нанэ гу мыгъуэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу ныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать, волноваться из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЗыгуэркӀэ игу ныкъуэу Ахъмэтхъан зиплъыхьырт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====[Я]гу пэжэху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get plenty, until you become tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гупым хэсым ягу пэжэху дызэхэсынщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}} ====[И]гу пэщыху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get plenty, until you become tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А тӀур [зэныбжьэгъуитӀыр] куэд щӀауэ зэрылъэгъуатэкъыми, нобэ ягу пэщыху псэлъащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}} ====Гу пцӀанагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-heartedness; responsiveness, sensitivity. {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечность; отзывчивость, чуткость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Пщы ерухэм гу пцӀанагъэ дэнэ ящыбгъуэтынт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Гу пцӀанэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-hearted, responsive, sensitive {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный; отзывчивый, чуткий. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэуэ, Хьэжрэт гу пцӀанэ кӀуэцӀылъщ, хьэрэмыгъэ игу илъкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Анэм игу пцӀанэр бын псоми я зэхуэдэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} ====Гу пӀащӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} heartfelt, sincere. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердечный, душевный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хэти ещӀэ цӀыхубзыр зэрынэхъ гу пӀащӀэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Игу темыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not tolerate, not bear, not like sb or sth very much {{псалъафэ-урысыбзэ}} не терпеть, очень не любить, не переносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Сыту сыделэ, ярэби? Сыту ахьмакъыу сыкъыщӀэкӀа, — жиӀэу Рахьим къыщыщӀар игу техуэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} И лъэпкъым тхыгъэ зэримыӀэр ПащӀэм игу техуакъым. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Игу техуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} endure, bear, tolerate sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} терпеть, выносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы [хъыджэбзым) къыдищӀа икӀагъэр сыткӀэ лӀым игу техуэн? ЩӀалэ нэхур уэсэпс хыхьэу Нанэ и гум ар техуэн! {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====[И]гу фӀы хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort sb, console sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л.: приласкать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Анэм нысэм и гур фӀы хуищӀырт, щӀалэр зы илъэс закъуэ лажьэмэ, къалэм Ӏэпхъуэным хущӀигъэплъырт. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гу хуэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to feel affection for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать расположение к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу хуэщӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} choose sb by your heart’s desire, by the will of our heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} избрать кого-л. по воле сердца {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} conceive, plan {{псалъафэ-урысыбзэ}} задумать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Назир.. зыгуэр къэхъужыкъуэмэ, кӀэрахъуэм зэрыпхъуэным гу хуищӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гу хьэлэл==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind-hearted, good-natured.. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечный, добродушный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьымыщ гу хьэлэлти.. арэзы хъуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} ====Гу хьэлэлыгъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, mellowness {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечность. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мадинэ и гъащӀэр, а цӀыхубз хейм и гу хьэлэлыгъэр нэрылъагъу къэзыщӀ Ӏуэхугъуэхэр пьесэм къыщыгъэнэӀуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гу щабагъ(э)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, soft-heartedness {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечие. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Васильевнэ и гу щабагъэм, и хьэлэлагъэм сэ занщӀэу сыкъигъэхэшэжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Гу щабэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind, soft-hearted, mellow {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Думэсарэ гу щабэм и нэпе къекӀуэрт ЛутӀэ и кӀуэдыкӀам и гугъу щащӀкӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} Локъан гущэм хэлъ сабийм щхьэщыхьэри гу щабэу Ӏуплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} ====Гу щыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enjoy sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} насладиться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы Мэжид еплъынкӀэ гу щихуащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} Ди хьэщӀэхэр тӀэкӀу тхущыӀакъым, гу ящыдмыхуэу тфӀэкӀуэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Гу щӀыӀагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} callousness, indifference. {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрствость, равнодушие. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи гу щӀыӀагъэм, уи хьэлым ди лъагъуныгъэр екъутэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гу щӀыӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} callous, indifferent, soulless {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрствый, бездушный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэ гу щӀыӀэм пхуэфэщэнущ лъагъуныгъэу сэ пхузиӀэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу щӀыӀэ кӀуэцӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be unresponsive, indifferent. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть неотзывчивым, равнодушным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу ӀэфӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind-hearted; soft-hearted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечный; мягкосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу ӀэфӀагъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, warmth of heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечность, душевная теплота. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу Ӏув==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} an unfeeling heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} бесчувственное сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ГущӀэгъуншэу гу Ӏувыжьхэм я гум еуэу усэ итхт [усакӀуэм]. {{автор|kbd|имяавтора=Гъу. Хъу.}} ====ГукӀэ жыӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} notice sth about yourself-L. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отметить про себя что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} read sth by heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} читать что-л. наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ГукӀэ зэгъэзэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} figure sth out in your head. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прикинуть в уме. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хэт джэд къритами къримытами, хэт мэл иукӀын и гум пыкӀами пымыкӀами гукӀэ зэригъэзахуэрт Долэт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====ГукӀэ зэгъэщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} learn by heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} выучить наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ГукӀэ щӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} know sth by heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} знать наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэгъэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember (about sth unpleasant, offensive) {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить (о чём-л. неприятном, обидном). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэгъэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bear, endure (resentment). {{псалъафэ-урысыбзэ}} снести, стерпеть (обиду). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэмыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be able to bear, to endure (an offense) {{псалъафэ-урысыбзэ}} не стерпеть, не перенести (обиду). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} tolerate someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} терпеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to please sb, make sb like you {{псалъафэ-урысыбзэ}} понравиться кому-л., прийтись по душе кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ежэлӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a severe heartache {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать острую сердечную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth hurtful or offensive close to one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять нечто обидное близко к сердцу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум емыӀун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} sth the soul does not accept. Гум емыӀун псалъэ. A word that the soul cannot accept. {{псалъафэ-урысыбзэ}} то, что душа не принимает. Гум емыӀун псалъэ. Слово, которе душа не принимает. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Гум емыӀун псалъэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hurt or offend sb badly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать кому-л. больно, сильно обидеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ешыкъылӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel intense pain {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth offensive very personally. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять очень близко к сердцу что-л. обидное. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум жьы дегъэхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let sb breathe freely {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. вздохнуть свободно {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring spiritual relief to sb (with a word or an act). {{псалъафэ-урысыбзэ}} принести кому-л. душевное облегчение (словом, поступком). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум жьы дихужын (дихун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} breathe a sigh of relief, feel spiritual relief. {{псалъафэ-урысыбзэ}} облегчённо вздохнуть, почувствовать душевное облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зэпхидзын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel intense pain {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth offensive very personally. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять очень близко к сердцу что-л. обидное. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Я] гум зэхуилъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep sth about each other in your memory or heart; keep one another other in each other’s heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} сохранить в памяти, в сердце что-л. друг о друге; держать друг на друга сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэмидрэ НэфӀыцӀэрэ я гум зэхуилът зэрызэфӀэнар. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гум зегъэгъэзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to disgust someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} опротиветь кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зегъэгъэпсэхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let sb breathe freely {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. вздохнуть свободно {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring spiritual relief to sb (with a word or an act). {{псалъафэ-урысыбзэ}} принести кому-л. душевное облегчение (словом, поступком). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зигъэнщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be satisfied, be happy with sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} насытиться, удовлетвориться чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зиукъуэдиижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to breathe a sigh of relief, feel relieved. {{псалъафэ-урысыбзэ}} облегчённо вздохнуть, почувствовать облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зихузын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel heartache, (about a state of anxiety, longing, sadness). {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце щемит, болит, ноет (о состоянии тревоги, тоски, грусти). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зишхыхьыжыи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry, annoyed {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться, досадовать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зызэридзэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be disappointed or disillusioned in someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} разочароваться в ком-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэлъын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember, not forged sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить, не забывать кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think sth in secret. {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь тайную мысль. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэткӀухьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience sth in one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} пережить что-л. в душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэхужын (игъэхун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sth, erase sth from your memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть, изгладить из памяти. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум илъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} plan, come up with an idea. {{псалъафэ-урысыбзэ}} задумать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум илъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to accept sb or sth in one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать душой кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} impress yourself on sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} запасть в душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыхуж (имыкӀыж)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} unforgettable, memorable, indelible {{псалъафэ-урысыбзэ}} незабываемый, незабвенный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум иримыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not like, not find pleasant {{псалъафэ-урысыбзэ}} не прийтись по душе, не понравиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ирихьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} like, find pleasant {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийтись по душе, понравиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- |Тхылъылъэр <b>сигу ирихьащ</b>. || Ранец <b>мне понравился</b>. || <b>I liked</b> the book bag. |- ! !! !! нап. 101 |- || Кэлэмэт <b>фигу ирихьрэ</b>?|| Каламат <b>вам нравится</b>?|| <b>Do you like</b> Kalmat? |} </div> </div> ====Гум иубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember, recollect sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} запомнить что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ихужын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ихун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ищӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to anticipate sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} предчувствовать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэгъэкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember or recall sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} припомнить кого-что-л.; вспомнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэкӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} long for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} истосковаться по кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think of sth; come up with sth; have an idea {{псалъафэ-урысыбзэ}} додуматься до чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэмыкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget, lose sight of. {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть, упустить из виду. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэмыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not guess or think of think; not come to mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} не догадаться; не прийти в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret, worry about sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть, переживать о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Иджыри хъыджэбз цӀыкӀу къакӀуэртэкъыми, ар егъэджакӀуэхэм ягу къеуэрт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум къеӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret, worry about sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть, переживать о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум къеӀэм узыр е сыпӀыщӀэм, сыщылъыхъуэрт гущӀэгъу сэ уи деж. {{автор|kbd|имяавтора=Б. Ф.}} ====Гум къигъэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} try to remember sb or sth for a long time. {{псалъафэ-урысыбзэ}} постараться запомнить надолго кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къидзэкъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум кышэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stay in one’s memory, be remembered forever {{псалъафэ-урысыбзэ}} остаться в памяти, запомниться навсегда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къинэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be etched or engraved in one’s memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} запечатлеться в памяти, врезаться в память. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къипсэлъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къихын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take off the top of your head, take out of thin air, make up sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} взять с потолка. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къихьэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} подумать о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wish for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къишхыдыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to sb’s liking (about sb or sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть по сердцу (о ком-чём-л.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищхьэрыуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take it into your head. {{псалъафэ-урысыбзэ}} взбрести в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} guess sth with your heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} угадать сердцем что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум кърихур==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} sth not to one’s liking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} то, что не по душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдэжеижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гум къыдэжеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have the desire to say sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти — о желании высказать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдридзеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фызым бжэр Ӏухауэ къызэригъэнар и гум къыдридзейри игъэзэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====[И] гум къыдрихьеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have the desire to say sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти — о желании высказать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдрихьеяр жыӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pour out your heart, say sth painful. {{псалъафэ-урысыбзэ}} излить душу, высказать что-л. наболевшее. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыпылъэдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} want or wish for sth badly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно захотеть, пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мыщэ бзаджэжьым фо ишхыну игу къыпылъэдат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гум къытегъуэлъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be annoying, obnoxious. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть надоедливым, несносным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыщӀитхъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret sth with all your heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} всей душой жалеть о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи гум сыкъыщӀитхъыу, сэ си псэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ГъащӀэ ӀэфӀыр сигу къыщӀитхъыурэ.. чищэм сокӀуэдыкӀ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}} ====Гум нэмысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not please, not be pleasing to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} не понравиться, не прийтись по душе кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пэщыху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enough, until you get tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to one’s liking, accept sth with all one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийтись по душе, принять что-л. всем сердцем. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пыкӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever amount you can spare {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько не жалко. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to sacrifice sb or sth, not begrudge sb sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожертвовать кем-чем-л., не пожалеть кого-чего-л. для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пымыкӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not begrudge sb sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожалеть кого-что-л. для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s soul does’t accept sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не принимает. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыху Ӏувыр шум нэкӀэ докӀуатэ, зэбгрыкӀыжын я гум пымыкӀыу. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гум тегъэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to endure, tolerate, stand or bear sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} стерпеть, снести что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЛутӀэми и гум тригъахуэрт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гум тегъуэлъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be annoying, obnoxious. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть надоедливым, несносным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УнэмыкӀуэу зэхэсхати, Си гум мывэу тегъуэлъхьат. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум телъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зэ лъагъуныгъэ гуащӀэм зи гур къиуӀам ар мыхъуж дамыгъэу и гум телъщ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум темыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not tolerate, not bear, not like sb or sth very much {{псалъафэ-урысыбзэ}} не терпеть, очень не любить, не переносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ди пашэфӀыр Андемыркъанти, уэркъыжьхэм я гум темыхуэт. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А. }} ====Гум тефыщӀыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} irritate, be annoying (about a noise, conversation, etc.) {{псалъафэ-урысыбзэ}} раздражать (о шуме, разговоре и т. п.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Пшагъуэм хэкӀуэдэжа иужькӀи, и дыхьэшх макъыр хьэмыпӀэм къинауэ Жыбэ и тхьэкӀумэм итащ, хьэ зэрышхыу и гум тефыщӀыхьу. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Т.}} ====Гум тешхыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} irritate, be annoying (about a noise, conversation, etc.) Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. The crying of the children irritates the old man. {{псалъафэ-урысыбзэ}} раздражать (о шуме, разговоре и т. п.). Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. Плач детей раздражает старика. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хагъуэ хегъэдзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} disturb sb’s soul; cause resentment {{псалъафэ-урысыбзэ}} бередить душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэгъэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep in your soul, in your heart, in your memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} хранить в душе, в сердце, в памяти. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have an intention {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь намерение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave a lasting impression on sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} запасть в душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хидзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth to heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять близко к сердцу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resonate with sb, be heartfelt Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. Sing a heartfelt song {{псалъафэ-урысыбзэ}} брать за душу. Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. Петь берущую за душу песню {{псалъафэ-зэпхахэр}} Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хуилъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} harbour in one’s soul (resentment, anger, etc.). {{псалъафэ-урысыбзэ}} затаить в душе (обиду, злобу и т. п.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Къэзмай:] Уэ уи псалъэм уебакъуэри Фаризэт тӀуанэ тепщӀащ. ИтӀани сигу хьэрэмыгъэ пхуилъкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гум щызу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to one’s heart's content. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вволю. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум щыщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry in one’s soul; re-live in one’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать в душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} НуркӀэ блэуэ щыта.. бзийхэр зэхэуэжарэ щӀым хэлъу щалъагъукӀэ, сыт хуэдиз абыхэм я гум щыщӀэнур? {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} Абы [пщащэм] и гум Ӏэджэ щощӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====Гум щӀэжьэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resonate with sb, be heartfelt КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ.There was a beautiful ordour in the ravine that resonated in one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} брать за душу. КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ. В ложбине был приятный запах, берущий за душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум щӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} very upset, saddened. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно огорчиться, опечалиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абыхэм [цӀыхухэм] апхуэдизкӀэ ягу щӀыхьат къэхъуари, псори гъыным хуэдэт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум Ӏэпимыхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s soul won’t accept sth (about sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не принимает (о чём-л.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ӀэфӀу кышэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remain in one’s soul as a pleasant memory (about sb or sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} остаться в душе как доброе воспоминание (о ком-чём-л.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гуми псэми къыбгъэдэкӀыу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} from the heart, from the soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} от души, от чистого сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бэгын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} гневаться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бэмпӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} suffocate from the sultry air {{псалъафэ-урысыбзэ}} задыхаться от духоты {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent sth; be indignant about sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} негодовать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бгъэдэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be disgusted with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать отвращение к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бгъэдэмыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have no heart to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не лежит к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэбэгын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rattle, shake sb’s nerves; get on sb’s nerbs {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепать, мотать нервы кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэбыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be strong in spirit. {{псалъафэ-урысыбзэ}} крепиться духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэжьэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rattle, shake sb’s nerves; get on sb’s nerbs {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепать, мотать нервы кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with your actions or deed {{псалъафэ-урысыбзэ}} своим действием, поступком успокоить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэлынцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb angry or nervous. {{псалъафэ-урысыбзэ}} злить, нервировать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэтӀысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with your actions or deed {{псалъафэ-урысыбзэ}} своим действием, поступком успокоить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэтӀысу псэлъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with one’s words. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоить кого-л. словом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэуфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wear out sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} вымотать душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} expect sth good {{псалъафэ-урысыбзэ}} настраивать себя на хорошее. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} тревожиться, беспокоиться о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур дзапэкӀэ Ӏыгъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience anxiety or fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} находиться в тревоге, страхе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур етауэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with soul, from the soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} с душой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур еупӀэхыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down-about the heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэрэдым и гъусэу гупсысэ дахэхэм дахьэха гур еупӀэхыжащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} ====Гур жан хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} start being in a good mood; have fun {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в хорошее настроение, развеселиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур жэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти на ум. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэдэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow cold to each other; grow apart; become estranged {{псалъафэ-урысыбзэ}} охладеть друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеться друг на друга. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгуэпын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be nervous, be uneasy {{псалъафэ-урысыбзэ}} нервничать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгуэудын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be indignant, angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} негодовать, злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be satisfied with sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} удовлетвориться чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Лу и гур зэгъат, арщхьэкӀэ жей жыхуаӀэр ищӀэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[Я] гур зэкӀэрыпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow spiritually closer to each other, be soulmates {{псалъафэ-урысыбзэ}} духовно сблизиться друг с другом, жить душа в душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэкӀуэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be filled with anger. {{псалъафэ-урысыбзэ}} наполниться гневом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ТӀасэ, уэ пхуэдэ къопсалъэмэ, щхьэ уи гур Ӏэлу зэкӀуэкӀрэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} Хъаным и залымыгъэр щилъагъум, щӀалэм и гур зэкӀуэкӀащ, ар имыгъэгъуну мурад ищӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур зэкӀуэцӀычын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have one’s heart torn with anger {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце разрывается от гнева. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур зэпхрилыгъукӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to pierce the soul (for example, about unpleasant news). {{псалъафэ-урысыбзэ}} пронзить душу (напр. о неприятном известии). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэпыщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wear out the soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вымотать душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Машинэр гъуэгум щыкъутэри хуэмыщӀыжурэ шофёрыр гугъу дехъащ, и гур зэпищӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гур зэрыгъуэтыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to your senses from fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться от страха {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур зэрышхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Инал Мэтхъэныр щилъагъум, занщӀэу къытехьащ, и гур зэрышхыу къыщӀидзащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[И] гур зэхэзеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience excitement, anxiety. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать волнение, беспокойство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ФуӀэд апхуэдизкӀэ и гур зэхэзеуэщи, зыри и тхьэкӀумэм къихьэжыркъым. {{автор|kbd|имяавтора=У. А.}} ====Гур зэщыуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, lose mental fortitude {{псалъафэ-урысыбзэ}} измучиться, лишиться душевных сил. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыхум игу зэщыуар гуащӀэдэкӀым хуэдэу зыгъэхъужыф дунейм теткъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Сигу зэщыуащ, афӀэкӀа схулъэкӀыжыркъым. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} ====Гур зэӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience nausea, become ill. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство тошноты, становиться дурно. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зелъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel one’s heart beat. {{псалъафэ-урысыбзэ}} ощущать сердцебиение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур икӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a sinking hear {{псалъафэ-урысыбзэ}} с замиранием сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} И гур икӀауэ щӀалэ щылъым зыхуегъэщхъ Нажмудин. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be greedy, insatiable. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть жадным, ненасытным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур итхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be fascinated with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} очароваться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур итхьэщӀыкӀащ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pure-hearted, sincere, candid, wholehearted {{псалъафэ-урысыбзэ}} чистосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур иубыдыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] heart skipped a beat. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце замерло. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыхухэр фӀыкӀэ къызэрыхуэмыкӀуар фызабэ тхьэмыщкӀэм къищӀэри жимыӀэфӀауэ и жьэр зэщӀэнащ, и гур ириубыдыкӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Гур иудын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sb down {{псалъафэ-урысыбзэ}} морально подавлять кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} scare someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} напугать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур иуфӀыцӀыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] soul is exhausted {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа измучилась, истомилась. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ихын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} scare, frighten someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испугать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур кӀэзызын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} tremble, feel fear. {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепетать, испытывать страх. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур кӀэрыпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become fond of sb or sth, become attached to sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} привязаться к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А пщыхьэшхьэм Исуф и гур нэхъри кӀэрыпщӀащ щӀалэ сырыхум. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур кӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose heart, courage {{псалъафэ-урысыбзэ}} упасть духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гур кӀуэдмэ, шыр жэркъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} Хьэмид дыгъужьхэр къыщилъагъум, нэхъри и гур кӀуэдащ. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гур къэжанын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel slightly intoxicated, tipsy {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать лёгкое опьянение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зыбжанэрэ фадэбжьэ къаӀэта иужь, псоми я гур къэжанащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къэлыбын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very angry, be furious {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно разгневаться, разъяриться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a heated state, be angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} разгорячиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэтхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s love {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къэхуэбэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} warm one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} потеплеть на душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэхьэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s affection {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэчэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} judge or condemn sb in your soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе осуждать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къекӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel sick; throw up. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать себя дурно; стошнить. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} beat - about one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} биться, стучать — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигузэвыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become worked up-about the heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} растревожиться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гур къигузэвыкӀыу икӀи шынагъэ хэлъу сыпэплъэрт.. нэху щыным. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къигуфӀыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enjoy sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} радоваться кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигъэлъэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make one’s heart flutter. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить затрепетать сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [one’s] soul weeps {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа плачет. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЩхьэкӀуэ щыхъури гур къигъыкӀыу.. увыжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Гъу. Хъу.}} ====Гур къидыхьэшхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} laugh in one’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе смеяться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Софят и гур къодыхьэшхыкӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====Гур къикӀэзызыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} my heart fluttered. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце затрепетало. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Уэсмэн] и гур гупсысэмрэ щӀыӀэмрэ яубыдауэ къикӀэзызыкӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}} [Пщащэм:] Сэ сыкъэщтауэ си гур къокӀэзызыкӀ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къикъуэлъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be enraged, be furious {{псалъафэ-урысыбзэ}} разъяриться, прийти в ярость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къилъэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with trepidation, with a sinking heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} с трепетом, с замиранием сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къитхьэщӀыкӀауэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a light heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} с лёгким сердцем. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур [шхыным] къиуӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel full (from eating fatty foods). {{псалъафэ-урысыбзэ}} ощущение сытости (от жирной пищи). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къихьэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to one’s senses {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться, прийти в себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэвеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} boil (from indignation or anger). {{псалъафэ-урысыбзэ}} вскипеть (от возмущения; гнева). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel healthy {{псалъафэ-урысыбзэ}} чувствовать себя здоровым {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a good mood, be in good spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь хорошее настроение; быть в хорошем расположении духа. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэмыжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel unwell {{псалъафэ-урысыбзэ}} чувствовать недомогание {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be in the mood for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не иметь настроения. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къызэрыгъуэтыжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to one’s senses from fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться от страха {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cheer up, perk up {{псалъафэ-урысыбзэ}} воспрянуть духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи закъуэ дэнэ укӀуэрэ? — жиӀащ Хьэмид, и гур къызэрыгъуэтыжри. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Гу. и у.}} ====Гур къызэрыдэхьеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very sick. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Айшэт.. и гур къызэрыдэхьеярэ зырикӀ жимыӀэжыфу дакъикъэ хуэдиз щыта нэужь, псалъэр къыжьэдэууэ къригъэжьащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Н. и у.}} ====Гур къызэфӀэзэрыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel upset, saddened. {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, опечалиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къызэӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very sick. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыхэдзэкъыкӀын (къыхэпыджыкӀын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} appear, start to feel - about heart pain. {{псалъафэ-урысыбзэ}} появиться — о боли в сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыхэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel a shart pang (of the heart) {{псалъафэ-урысыбзэ}} кольнуть в сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыщӀиубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfy one’s hunger, eat one’s fill {{псалъафэ-урысыбзэ}} утолить [пищей] чувство голода. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къутэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] heart breaks. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце разрывается. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур лынцӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get nervous {{псалъафэ-урысыбзэ}} нервничать {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be worried or disturbed about sth, because of sth or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, тревожиться о ком-чём-л., из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур пикъузыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} shrink – about the heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} сжиматься — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЩӀалэ цӀыкӀур гузавэри и гур пикъузыкӀащ: — НэгъуэщӀ мыхъуми мыр симыгъусэгъащэрэт, — егупсысащ ар. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур плъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seething with anger. {{псалъафэ-урысыбзэ}} кипеть от гнева. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Нэщхъейт цӀыхухэр, ящымыгъупщэжын фэбжь къатехуат, бампӀэрт, я гур плъырт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур пхъэн (хуэпхъэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seek, strive, pursue sth, aspire to sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} рваться душой, стремиться к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Адыгэр шыбгым техутамэ, уафэм щыхуарзэ бгъэм дэджэгуну и гур мапхъэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} Езы щӀалэхэр зауэм кӀуэну я гур пхъэуэ къуажэм дэсащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гур пыткӀукӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry too much, be greatly disturbed {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно переживать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы [щӀалэ цӀыкӀум] и гур ӀэфӀу пыткӀукӀыу пэплъэрт егъэджакӀуэм жиӀэнум. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Гузавэу и гур пыткӀукӀ пэтми, Назир зигъэбыдауэ мэпсалъэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур пымэхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel hunger {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать голод. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel acute hunger {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать острое чувство голода {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be totally exhausted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} валиться с ног от усталости. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыӀэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down.` {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыӀэн (мыпыӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s heart has calmed down (has not calmed down). {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце успокоилось (не успокоилось). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Иджы си гум пыӀэн имыдэ, къыпщӀогупсыс. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур тегъэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gloating (because of doing or saying sth unpleasant to someone). {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство злорадства (сделав или высказав кому-л. что-л. неприятное). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тезэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel malevolence {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство злорадства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тегъэпщэхэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gloating (because of doing or saying sth unpleasant to someone). {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство злорадства (сделав или высказав кому-л. что-л. неприятное). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тегъэупщӀыӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take out your anger on sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} обрушить свой гнев на кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Сыт уи псалъэ цӀыхухъу Ӏуэхум къыщӀыхэпӀур? —жиӀащ Къасым, игу къэплъар фызыжьым тригъэупщӀыӀуэным хуэпӀащӀэу. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гур тепщэхэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel malevolence {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство злорадства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Елдар и адэр Щэрдан Берд зэрыӀэщӀэкӀуадэ лъандэрэ гужьгъэжь хуиӀэти, иджы и гур тепщэхащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гур тепыӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s heart has calmed down. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце успокоилось. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Залинэ и гур нэхъ тепыӀат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====И гур ткӀун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience emotional excitement. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать душевное волнение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум хуабагъэ гуэрхэр къеуэлӀати, псэм фӀэфӀу ткӀурт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур тхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s love {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А пщащэм си гур итхьэкъуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур тыншыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to find peace of mind, to feel relief. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обрести душевный покой, почувствовать облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тӀысыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур узын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hurt, be sick – about one heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} болеть — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УсакӀуэм [ПащӀэ Бэчмырзэ) и гур узырт ди щӀыпӀэ дахэм хьэзаб зэрытелъым щхьэкӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====[И] гур уфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} измучиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум и зы ныкъуэр уэркӀэ уфӀыцӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}} ====Гур уӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hurt sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} ранить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур фӀэкӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get cold feet, be afraid to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} струсить. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур фӀы (дахэ) щӀын (хуэщӀын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} reassure, encourage sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоить, подбодрить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зеиншэ хъуа унагъуэм ар [ПащӀэ Бэчмырзэ] ихьэрти фызым и гур фӀы хуищӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Гур фӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a good mood, in good spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в духе, в хорошем расположении духа. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэгъэхъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fill sb's heart with joy. {{псалъафэ-урысыбзэ}} наполнить радостью чьё-л. сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэгъэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grieve, to offend someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} опечалить, обидеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэхъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be spirtually uplifted; to be filled with joy - about one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать душевный подъём; радостью наполниться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УэркӀэ си гур хэхъуэм къыщымынэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ХьэкумыщӀым и гур хэхъуэу кӀэлъоплъ ежьэжа щӀалэм. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====[И] гур хэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience profound grief {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать тяжкое горе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъыбар имыӀэм и щӀалэм, Мычэму хощӀыр анэгур. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} Сихьэхуакъым сэ уи фэрыщӀ хабзэм, КъухьэпӀэжь, услъагъури сигу хэщӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} ====Гур хыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to sb’s liking (about work), get carried away with sth (for example, work). {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть по душе (о работе), увлечься чем-л. (напр. работой). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэбгъэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a great desire for sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь большое стремление к чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel strongly attracted to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать сильное влечение к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэсин и гури и псэри Фаризэт хуобгъэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Лъэб.}} ====Гур хуэгъэтӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be infatuated with, be attracted to someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} проникнуться, расположиться к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъыджэбзым лӀыжьым и гур хуегъэтӀылъ, жиӀэхэм йодаӀуэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}} ====Гур хуэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} волноваться, переживать из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be happy or satisfied with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть довольным кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэкӀуэн (хуэмыкӀуэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be disposed towards (no be disposed towards) sb or sth, like (dislike) sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть расположенным (нерасположенным) к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шху щӀыӀэ мыхъумэ, сымаджэм зыми игу хуэкӀуэртэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур хуэмыгъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, переживать за кого-л., о ком-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать, волноваться из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Анэм и гур зыгуэрым хуэныкъуэу, зыгуэр къэсыжыным пэплъэ хуэдэу щытщ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гур хуэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a grudge against sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь зуб на кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Аслъэнокъуэр асыхьэтым шэхум хуэдэу фагъуэ хъуащ. — ЕмыкӀущ, — жиӀэу зишыӀами, ЛӀыжьым занщӀэу игу хуэплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Гур хуэпхъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to strive for sth, to dream about sth. ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. The young man dreamt about studying. {{псалъафэ-урысыбзэ}} стремиться к чему-л., мечтать о чём-л. ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. Молодой человек мечтоа об учёбе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэуфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be deaf to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть глухим к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to depend, rely on sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} положиться, понадеяться на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хузэӀухын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} open your soul to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} открыть кому-л. душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хьэжэпхъэжэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of anxiety, be anxious., alarmed {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство тревоги, тревожиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щыгъэтӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down and settle swh. {{псалъафэ-урысыбзэ}} угомониться и осесть где-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel disgust for sb or sth, hate sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство отвращения к кому-чему-л., ненавидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сэ сыхуейкъым си суд щӀэкӀэр Си пщылӀхэм ялъагъуну. Ягу къысщыкӀыу.. бий схуэхъуну. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} ЩӀыкъатибл ебдзыххэр си гукъанэу Сигу пщыкӀащ, сыхъункъым сыптеплъэф. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} ====Гур щымэхъэшэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} disdain, abhor sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} брезгать, гнушаться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур щыун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become indifferent to, lose interest in sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} стать равнодушным, охладеть к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go off sth, stop being used to being together or doing sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвыкнуть от кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pity, feel sorry for someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть кого-л., сострадать кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Къулейсызыгъэр псом нэхърэ нэхъ зыпкърыхьа ди анэм сигу щӀэгъурт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Игу щӀэгъуурэ Таужан къигъэушащ и щхьэгъусэр. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гур щӀэмэхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, feel weak. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилеть, почувствовать слабость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Лъагъуныгъэ мафӀэм сыкъегъэплъыр, Си гур щӀэмэхыкӀи сфӀощӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Хьэн. А.}} ====Гур щӀэубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfy one’s hunger, eat one’s fill {{псалъафэ-урысыбзэ}} утолить [пищей] чувство голода. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэузын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pity, feel sorry for someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть кого-л., сострадать кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэхын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make one’s heart flutter {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить трепетать сердце {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} weary, tired (for example, of talking). {{псалъафэ-урысыбзэ}} устать, утомиться (напр. от разговоров). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи псалъэ купщӀэншэм си гур щӀех, — жиӀэри лӀыр унэм щӀэкӀыжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ад. ӀуэрыӀу.}} ====Гур щӀэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, feel weak. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилеть, почувствовать слабость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ӀэфӀ хуэхъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gratitude, take a liking to sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство благодарности, расположения к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур Ӏеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience nausea. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гурэ псэкӀэ...==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} body and soul... {{псалъафэ-урысыбзэ}} душой и телом... {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шорэ и гурэ и псэкӀэ щотхьу Степан Игнатьевич. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Гурэ псэкӀэ зэбгъэдэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be faithful, devoted to each other in body and soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть верными, преданными друг другу душой и телом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гурэ н щхьэрэ зэбгъэжын быть==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} dissatisfied with himself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гурэ [и] щхьэрэ зэтелъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be confident of yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть уверенным в себе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи гурэ уи щхьэрэ зэтелъмэ, гъусэ къысхуэхъу, дэ дызыщыщри къэпцӀыхунщ,- къыжраӀащ Мыщэ тхьэкӀумэм. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====гу уз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Гум къеуалӀэ уз. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} heart disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} болезнь сердца ЦӀыхубзым гу уз иӀэщ. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЦӀыхубзым гу уз иӀэщ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз иӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a sense of pity. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обладать чувством жалости. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get heart disease. {{псалъафэ-урысыбзэ}} получить болезнь сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къегъэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cause sb to have heart disease. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать у кого-л. болезнь сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къыхэхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience an emotional trauma. {{псалъафэ-урысыбзэ}} получить душевную травму. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Donkey-drawn cart in Tharparkar District, Sindh, Pakistan.jpg|гу John_constable%2C_il_carro_di_fieno%2C_1821%2C_04.jpg|гу </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷǝ}}: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-Лр2|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #Шэрхъ щӀэту вы, шы с. ху. щӀэщӀауэ зыгуэр зэрызэрашэ. {{щапхъэхэр}} *Бэлацэ гум ису Лухэ я деж къыӀухьащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} * Гу щыкъутэ щащӀыж. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} * Гу кӀуэм гудзэ къыкӀэреуд. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} * Гур уфэрэкӀмэ, щӀалэм ягъэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: cart, wagon, car {{урысыбзэ}} *гу: повозка <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====гу пкӀэлъей==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Гум илъыр къимыхун папщӀэ, и бгъуитӀым Ӏуагъэувэ пкӀэлъей. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} latticed sides of a cart Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. The latticed sides of the cart were broken across on one side Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ.The lattice sides removed, the cart goes into the forest. {{псалъафэ-урысыбзэ}} решетчатые борта телеги Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. Решетчатые борта повозки были сломаны поперек с одной стороны Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ. Сняв решетчатые борта, телега уезжает в лес. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 3utjq6jb7ifonk67sufygr8kh0oj8e4 129663 129573 2026-10-19T17:41:05Z Rhdkabardian 5 129663 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷ}} *Хьэрфым и цӀэр: [gʷǝ]: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ алфавитым и еханэ хьэрф. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: the sixth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet {{урысыбзэ}} *гу: шестая буква кабардино-черкесского алфавита {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Heart_anterior_exterior_view.jpg|гу CG_Heart.gif|гу </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷǝ}}: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-Лр2|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум, шэрыпӀ псэущхьэхэм, тхы къупщхьэ зиӀэхэм я лъыр мардэм тету зезыгъакӀуэу бгъэм илъыр. #А органым цӀыхум и гъащӀэм къыщыхъухэр зэрызэхищӀэр, гъащӀэм щекӀуэкӀ къэхъукъащӀэхэм зэрыхущытыр къигъэлъагъуэу. {{щапхъэхэр}} *Дыгъэм, хьэуа къабзэм, псым куэдрэ ухэтмэ, Ӏэпкълъэпкъыр быдэ ещӀ, гур тэмэму егъэлажьэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, <b>гу</b> уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, <b>сердечные</b> капли, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, <b>heart</b> drops, cotton, a thermometer). |- ! !! !! нап. 174 |- | КхъыӀэ, къызэтыт <b>гум</b> зэреӀэзэ каплъэ (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>сердечные</b> капли (жаропонижающее). || Please give me <b>heart</b> drops (fever reducer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Гур узын {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: 1. heart 2. heart, soul *Гур узын: ache (heart) {{урысыбзэ}} *гу: 1. сердце 2. сердце, душа *Гур узын: болеть (серде) <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И]гу бампӀэ гъэтӀысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take a burden off of one’s soul, to calm one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвести душу, успокоить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу бампӀэ дэхын [дэгъэкӀын]==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take a burden off of one’s soul, to calm one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвести душу, успокоить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гу(р) гъэныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} upset, offend sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} огорчать, обижать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу дахэ хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort sb, console sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л.: приласкать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Анэр зи гъусэ гъуащэркъым, — жиӀэу Лу и гур дахэ къыхуищӀат [Думэсарэ]. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[И]гу ебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} judge or condemn sb in your soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе осуждать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} offend sb, cause sb an emotional trauma. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеть кого-л., нанести кому-л. душевную травму. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи жагъуэ сщӀами, уигу сеуами, Гуауэр насыпкӀэ уэ пхъуэжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Б. Ф.}} ====[И]гу еӀун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} подумать о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wish for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А зи гугъу пщӀар цӀыху акъыл закъуэщ: езым игу еӀур ищӀэнущ мыхъумэ, къодэӀуэнукъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}} ====Гу жакъуэ икӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfied, be happy {{псалъафэ-урысыбзэ}} насытиться, удовлетвориться {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу жан==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} savvy, capable; sb who understands on the fly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} смекалистый, способный; тот, кто хватает на лету. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу жанагъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} savvy, understanding {{псалъафэ-урысыбзэ}} смекалка. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу (игурэ и щхьэрэ) зэбгъэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шорэ игу зэбгъэжащ: — Степан Игнатьевич жыхуиӀэхэр махуэ къэс и нэгу щӀэкӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Ягу зэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent each other, be dissatisfied with each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обижаться друг на друга, быть недовольными друг другом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Теувэжрэ Увжыкъуэрэ ягу зэбгъэми, зэкъуэшщ, зэфӀэкӀуэдынукъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гу зэгъэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} deserve sb's reproach. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заслужить чей-л. упрёк. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зэмыгъэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not cause sb to be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не вызывать недовольства собой у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Адэм и къуищри къызыщхьэщигъэувэри уэсят къахуищӀащ — Фыкъызыщалъхуа Хэкур фӀыуэ флъагъу, къэралым игу зэвмыгъабгъэ, — жиӀэри. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Гу зэкӀуэцӀылъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} reserved, secretive (about a person). {{псалъафэ-урысыбзэ}} замкнутый, скрытный (о человеке). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Я]гу зэрыгъэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cheer each other up, raise each other’s spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} поднять друг другу настроение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абыхэм [хъыджэбзхэм] я гухэлъкӀэ щэхуу ягу зэрыгъэфӀу зыкъомрэ щыса нэужь, Лусэ и щхьэр къиӀэтри Софят къеплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====[И]гу зэфӀэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get upset, get discouraged. {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, приуныть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жансурэтым игу зэфӀонэ, И нэпситӀым зэпажыхь. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зы б. з.}} ====[Я]гу зэхуэбэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} miss each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} тосковать друг по другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ягу зэхуэбанэрти зэӀущӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Ягу зэщыгъэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cause sb’s disgust, dislike each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать у кого-л. отвращение, неприязнь друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ягу зэщыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} abhor each other, dislike each other. ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. The two youths abhorred each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} питать отвращение, неприязнь друг к другу. ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. Два юноши притали отвращение друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зэщыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a good look at each other. ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. The boy and the girl had a good look at each other. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. The two friends were extremely happy to see each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь налюбоваться друг на друга. ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. Молодой человек и девушка не могли вдоволь налюбоваться друг на друга. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. Два товарища не могли вдоволь любоваться друг на друга. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу зрихьыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be pleased or satisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} понравиться самому себе, остаться довольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зылъегъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make them pay attention to you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить обратить на себя внимание. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И]гу зыщӀэгъэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb feel sorry for you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать жалость к себе у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мес дыгъужьыжьыр мэпыхьэ, гур зыщӀигъэгъуу къыхедзэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А.}} ====Гу (гушхуэ) кӀуэцӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be generous. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть великодушным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фэ зытетым гу кӀуэцӀылъщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} ====Гу кӀуэцӀымылъын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be fainthearted, cowardly {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть малодушным, трусливым. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be gentle, kind-hearted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть мягким, добросердечным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу къабзэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} open-hearted, sincere, honest. {{псалъафэ-урысыбзэ}} чистосердечный, честный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И]гу къебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} deserve sb's reproach, cause sb’s disapproval. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заслужить чей-л. упрёк, вызвать чьё-л. неодобрение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гуэныхъ къохь, тобэ къэхьыж си гуащэ, арыншамэ алыхьым игу къобгъэнщ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Игу(р) къызэфӀэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be upset, remembering sth sad or a negative experience {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, вспомнив о чём-л. горестном, пережитом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ар зигу къызэфӀэна анэ гумащӀэм бгъэдэтщ. Щ. Ӏ. Хъыджэбзым и напӀэ къиӀэтыркъым, игу къызэфӀэнауэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====[И]гу къыхуэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be out of favor with sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в немилости у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэ куэд щӀауэ уигу къысхуоплъ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу лъегъэтэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} direct sb’s attention to sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обратить чьё-л. внимание на кого-что -л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} convince sb, give sb an idea, put sb up to sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} надоумить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъемыгъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} distract sb's attention from sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвлечь чьё-л. внимание от кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъымытэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not notice or see sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не заметить, не увидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not pay attention to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не обратить внимания на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 3. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not show concern for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не проявить заботы о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъытэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} notice or see sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заметить, увидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pay attention to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} обратить внимание на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 3. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} show concern for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить заботу о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махагъэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} excessive sensitivity {{псалъафэ-урысыбзэ}} излишняя чувствительность {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-heartedness {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечность. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} faint of heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} слабонервный {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-hearted. ЦӀыху гу махэ. a soft-hearted man {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный. ЦӀыху гу махэ. мягкосердечный человек {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЦӀыху гу махэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махэ хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose courage, let sth get you down {{псалъафэ-урысыбзэ}} смалодушничать, раскиснуть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Нартокъуэ гу махэ мэхъури мэгыз. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу мыгъуагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} compassion {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалостливость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу мыгъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} compassionate, sympathetic, pitying Нанэ гу мыгъуэ. A compassionate old lady {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалостливый, сострадательный. Нанэ гу мыгъуэ. сострадательная бабшка {{псалъафэ-зэпхахэр}} Нанэ гу мыгъуэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу ныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать, волноваться из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЗыгуэркӀэ игу ныкъуэу Ахъмэтхъан зиплъыхьырт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====[Я]гу пэжэху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get plenty, until you become tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гупым хэсым ягу пэжэху дызэхэсынщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}} ====[И]гу пэщыху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get plenty, until you become tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А тӀур [зэныбжьэгъуитӀыр] куэд щӀауэ зэрылъэгъуатэкъыми, нобэ ягу пэщыху псэлъащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}} ====Гу пцӀанагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-heartedness; responsiveness, sensitivity. {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечность; отзывчивость, чуткость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Пщы ерухэм гу пцӀанагъэ дэнэ ящыбгъуэтынт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Гу пцӀанэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-hearted, responsive, sensitive {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный; отзывчивый, чуткий. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэуэ, Хьэжрэт гу пцӀанэ кӀуэцӀылъщ, хьэрэмыгъэ игу илъкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Анэм игу пцӀанэр бын псоми я зэхуэдэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} ====Гу пӀащӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} heartfelt, sincere. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердечный, душевный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хэти ещӀэ цӀыхубзыр зэрынэхъ гу пӀащӀэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Игу темыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not tolerate, not bear, not like sb or sth very much {{псалъафэ-урысыбзэ}} не терпеть, очень не любить, не переносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Сыту сыделэ, ярэби? Сыту ахьмакъыу сыкъыщӀэкӀа, — жиӀэу Рахьим къыщыщӀар игу техуэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} И лъэпкъым тхыгъэ зэримыӀэр ПащӀэм игу техуакъым. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Игу техуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} endure, bear, tolerate sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} терпеть, выносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы [хъыджэбзым) къыдищӀа икӀагъэр сыткӀэ лӀым игу техуэн? ЩӀалэ нэхур уэсэпс хыхьэу Нанэ и гум ар техуэн! {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====[И]гу фӀы хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort sb, console sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л.: приласкать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Анэм нысэм и гур фӀы хуищӀырт, щӀалэр зы илъэс закъуэ лажьэмэ, къалэм Ӏэпхъуэным хущӀигъэплъырт. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гу хуэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to feel affection for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать расположение к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу хуэщӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} choose sb by your heart’s desire, by the will of our heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} избрать кого-л. по воле сердца {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} conceive, plan {{псалъафэ-урысыбзэ}} задумать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Назир.. зыгуэр къэхъужыкъуэмэ, кӀэрахъуэм зэрыпхъуэным гу хуищӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гу хьэлэл==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind-hearted, good-natured.. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечный, добродушный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьымыщ гу хьэлэлти.. арэзы хъуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} ====Гу хьэлэлыгъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, mellowness {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечность. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мадинэ и гъащӀэр, а цӀыхубз хейм и гу хьэлэлыгъэр нэрылъагъу къэзыщӀ Ӏуэхугъуэхэр пьесэм къыщыгъэнэӀуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гу щабагъ(э)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, soft-heartedness {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечие. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Васильевнэ и гу щабагъэм, и хьэлэлагъэм сэ занщӀэу сыкъигъэхэшэжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Гу щабэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind, soft-hearted, mellow {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Думэсарэ гу щабэм и нэпе къекӀуэрт ЛутӀэ и кӀуэдыкӀам и гугъу щащӀкӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} Локъан гущэм хэлъ сабийм щхьэщыхьэри гу щабэу Ӏуплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} ====Гу щыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enjoy sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} насладиться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы Мэжид еплъынкӀэ гу щихуащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} Ди хьэщӀэхэр тӀэкӀу тхущыӀакъым, гу ящыдмыхуэу тфӀэкӀуэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Гу щӀыӀагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} callousness, indifference. {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрствость, равнодушие. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи гу щӀыӀагъэм, уи хьэлым ди лъагъуныгъэр екъутэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гу щӀыӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} callous, indifferent, soulless {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрствый, бездушный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэ гу щӀыӀэм пхуэфэщэнущ лъагъуныгъэу сэ пхузиӀэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу щӀыӀэ кӀуэцӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be unresponsive, indifferent. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть неотзывчивым, равнодушным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу ӀэфӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind-hearted; soft-hearted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечный; мягкосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу ӀэфӀагъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, warmth of heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечность, душевная теплота. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу Ӏув==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} an unfeeling heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} бесчувственное сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ГущӀэгъуншэу гу Ӏувыжьхэм я гум еуэу усэ итхт [усакӀуэм]. {{автор|kbd|имяавтора=Гъу. Хъу.}} ====ГукӀэ жыӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} notice sth about yourself-L. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отметить про себя что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} read sth by heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} читать что-л. наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ГукӀэ зэгъэзэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} figure sth out in your head. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прикинуть в уме. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хэт джэд къритами къримытами, хэт мэл иукӀын и гум пыкӀами пымыкӀами гукӀэ зэригъэзахуэрт Долэт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====ГукӀэ зэгъэщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} learn by heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} выучить наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ГукӀэ щӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} know sth by heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} знать наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэгъэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember (about sth unpleasant, offensive) {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить (о чём-л. неприятном, обидном). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэгъэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bear, endure (resentment). {{псалъафэ-урысыбзэ}} снести, стерпеть (обиду). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэмыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be able to bear, to endure (an offense) {{псалъафэ-урысыбзэ}} не стерпеть, не перенести (обиду). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} tolerate someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} терпеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to please sb, make sb like you {{псалъафэ-урысыбзэ}} понравиться кому-л., прийтись по душе кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ежэлӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a severe heartache {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать острую сердечную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth hurtful or offensive close to one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять нечто обидное близко к сердцу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум емыӀун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} sth the soul does not accept. Гум емыӀун псалъэ. A word that the soul cannot accept. {{псалъафэ-урысыбзэ}} то, что душа не принимает. Гум емыӀун псалъэ. Слово, которе душа не принимает. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Гум емыӀун псалъэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hurt or offend sb badly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать кому-л. больно, сильно обидеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ешыкъылӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel intense pain {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth offensive very personally. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять очень близко к сердцу что-л. обидное. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум жьы дегъэхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let sb breathe freely {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. вздохнуть свободно {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring spiritual relief to sb (with a word or an act). {{псалъафэ-урысыбзэ}} принести кому-л. душевное облегчение (словом, поступком). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум жьы дихужын (дихун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} breathe a sigh of relief, feel spiritual relief. {{псалъафэ-урысыбзэ}} облегчённо вздохнуть, почувствовать душевное облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зэпхидзын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel intense pain {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth offensive very personally. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять очень близко к сердцу что-л. обидное. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Я] гум зэхуилъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep sth about each other in your memory or heart; keep one another other in each other’s heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} сохранить в памяти, в сердце что-л. друг о друге; держать друг на друга сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэмидрэ НэфӀыцӀэрэ я гум зэхуилът зэрызэфӀэнар. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гум зегъэгъэзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to disgust someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} опротиветь кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зегъэгъэпсэхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let sb breathe freely {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. вздохнуть свободно {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring spiritual relief to sb (with a word or an act). {{псалъафэ-урысыбзэ}} принести кому-л. душевное облегчение (словом, поступком). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зигъэнщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be satisfied, be happy with sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} насытиться, удовлетвориться чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зиукъуэдиижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to breathe a sigh of relief, feel relieved. {{псалъафэ-урысыбзэ}} облегчённо вздохнуть, почувствовать облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зихузын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel heartache, (about a state of anxiety, longing, sadness). {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце щемит, болит, ноет (о состоянии тревоги, тоски, грусти). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зишхыхьыжыи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry, annoyed {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться, досадовать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зызэридзэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be disappointed or disillusioned in someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} разочароваться в ком-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэлъын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember, not forged sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить, не забывать кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think sth in secret. {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь тайную мысль. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэткӀухьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience sth in one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} пережить что-л. в душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэхужын (игъэхун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sth, erase sth from your memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть, изгладить из памяти. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум илъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} plan, come up with an idea. {{псалъафэ-урысыбзэ}} задумать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум илъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to accept sb or sth in one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать душой кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} impress yourself on sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} запасть в душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыхуж (имыкӀыж)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} unforgettable, memorable, indelible {{псалъафэ-урысыбзэ}} незабываемый, незабвенный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум иримыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not like, not find pleasant {{псалъафэ-урысыбзэ}} не прийтись по душе, не понравиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ирихьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} like, find pleasant {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийтись по душе, понравиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- |Тхылъылъэр <b>сигу ирихьащ</b>. || Ранец <b>мне понравился</b>. || <b>I liked</b> the book bag. |- ! !! !! нап. 101 |- || Кэлэмэт <b>фигу ирихьрэ</b>?|| Каламат <b>вам нравится</b>?|| <b>Do you like</b> Kalmat? |} </div> </div> ====Гум иубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember, recollect sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} запомнить что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ихужын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ихун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ищӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to anticipate sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} предчувствовать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэгъэкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember or recall sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} припомнить кого-что-л.; вспомнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэкӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} long for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} истосковаться по кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think of sth; come up with sth; have an idea {{псалъафэ-урысыбзэ}} додуматься до чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэмыкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget, lose sight of. {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть, упустить из виду. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэмыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not guess or think of think; not come to mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} не догадаться; не прийти в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret, worry about sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть, переживать о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Иджыри хъыджэбз цӀыкӀу къакӀуэртэкъыми, ар егъэджакӀуэхэм ягу къеуэрт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум къеӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret, worry about sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть, переживать о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум къеӀэм узыр е сыпӀыщӀэм, сыщылъыхъуэрт гущӀэгъу сэ уи деж. {{автор|kbd|имяавтора=Б. Ф.}} ====Гум къигъэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} try to remember sb or sth for a long time. {{псалъафэ-урысыбзэ}} постараться запомнить надолго кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къидзэкъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум кышэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stay in one’s memory, be remembered forever {{псалъафэ-урысыбзэ}} остаться в памяти, запомниться навсегда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къинэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be etched or engraved in one’s memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} запечатлеться в памяти, врезаться в память. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къипсэлъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къихын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take off the top of your head, take out of thin air, make up sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} взять с потолка. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къихьэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} подумать о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wish for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къишхыдыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to sb’s liking (about sb or sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть по сердцу (о ком-чём-л.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищхьэрыуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take it into your head. {{псалъафэ-урысыбзэ}} взбрести в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} guess sth with your heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} угадать сердцем что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум кърихур==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} sth not to one’s liking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} то, что не по душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдэжеижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гум къыдэжеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have the desire to say sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти — о желании высказать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдридзеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фызым бжэр Ӏухауэ къызэригъэнар и гум къыдридзейри игъэзэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====[И] гум къыдрихьеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have the desire to say sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти — о желании высказать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдрихьеяр жыӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pour out your heart, say sth painful. {{псалъафэ-урысыбзэ}} излить душу, высказать что-л. наболевшее. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыпылъэдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} want or wish for sth badly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно захотеть, пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мыщэ бзаджэжьым фо ишхыну игу къыпылъэдат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гум къытегъуэлъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be annoying, obnoxious. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть надоедливым, несносным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыщӀитхъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret sth with all your heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} всей душой жалеть о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи гум сыкъыщӀитхъыу, сэ си псэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ГъащӀэ ӀэфӀыр сигу къыщӀитхъыурэ.. чищэм сокӀуэдыкӀ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}} ====Гум нэмысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not please, not be pleasing to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} не понравиться, не прийтись по душе кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пэщыху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enough, until you get tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to one’s liking, accept sth with all one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийтись по душе, принять что-л. всем сердцем. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пыкӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever amount you can spare {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько не жалко. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to sacrifice sb or sth, not begrudge sb sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожертвовать кем-чем-л., не пожалеть кого-чего-л. для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пымыкӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not begrudge sb sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожалеть кого-что-л. для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s soul does’t accept sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не принимает. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыху Ӏувыр шум нэкӀэ докӀуатэ, зэбгрыкӀыжын я гум пымыкӀыу. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гум тегъэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to endure, tolerate, stand or bear sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} стерпеть, снести что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЛутӀэми и гум тригъахуэрт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гум тегъуэлъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be annoying, obnoxious. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть надоедливым, несносным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УнэмыкӀуэу зэхэсхати, Си гум мывэу тегъуэлъхьат. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум телъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зэ лъагъуныгъэ гуащӀэм зи гур къиуӀам ар мыхъуж дамыгъэу и гум телъщ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум темыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not tolerate, not bear, not like sb or sth very much {{псалъафэ-урысыбзэ}} не терпеть, очень не любить, не переносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ди пашэфӀыр Андемыркъанти, уэркъыжьхэм я гум темыхуэт. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А. }} ====Гум тефыщӀыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} irritate, be annoying (about a noise, conversation, etc.) {{псалъафэ-урысыбзэ}} раздражать (о шуме, разговоре и т. п.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Пшагъуэм хэкӀуэдэжа иужькӀи, и дыхьэшх макъыр хьэмыпӀэм къинауэ Жыбэ и тхьэкӀумэм итащ, хьэ зэрышхыу и гум тефыщӀыхьу. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Т.}} ====Гум тешхыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} irritate, be annoying (about a noise, conversation, etc.) Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. The crying of the children irritates the old man. {{псалъафэ-урысыбзэ}} раздражать (о шуме, разговоре и т. п.). Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. Плач детей раздражает старика. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хагъуэ хегъэдзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} disturb sb’s soul; cause resentment {{псалъафэ-урысыбзэ}} бередить душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэгъэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep in your soul, in your heart, in your memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} хранить в душе, в сердце, в памяти. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have an intention {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь намерение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave a lasting impression on sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} запасть в душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хидзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth to heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять близко к сердцу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resonate with sb, be heartfelt Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. Sing a heartfelt song {{псалъафэ-урысыбзэ}} брать за душу. Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. Петь берущую за душу песню {{псалъафэ-зэпхахэр}} Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хуилъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} harbour in one’s soul (resentment, anger, etc.). {{псалъафэ-урысыбзэ}} затаить в душе (обиду, злобу и т. п.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Къэзмай:] Уэ уи псалъэм уебакъуэри Фаризэт тӀуанэ тепщӀащ. ИтӀани сигу хьэрэмыгъэ пхуилъкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гум щызу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to one’s heart's content. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вволю. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум щыщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry in one’s soul; re-live in one’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать в душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} НуркӀэ блэуэ щыта.. бзийхэр зэхэуэжарэ щӀым хэлъу щалъагъукӀэ, сыт хуэдиз абыхэм я гум щыщӀэнур? {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} Абы [пщащэм] и гум Ӏэджэ щощӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====Гум щӀэжьэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resonate with sb, be heartfelt КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ.There was a beautiful ordour in the ravine that resonated in one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} брать за душу. КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ. В ложбине был приятный запах, берущий за душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум щӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} very upset, saddened. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно огорчиться, опечалиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абыхэм [цӀыхухэм] апхуэдизкӀэ ягу щӀыхьат къэхъуари, псори гъыным хуэдэт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум Ӏэпимыхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s soul won’t accept sth (about sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не принимает (о чём-л.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ӀэфӀу кышэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remain in one’s soul as a pleasant memory (about sb or sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} остаться в душе как доброе воспоминание (о ком-чём-л.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гуми псэми къыбгъэдэкӀыу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} from the heart, from the soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} от души, от чистого сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бэгын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} гневаться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бэмпӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} suffocate from the sultry air {{псалъафэ-урысыбзэ}} задыхаться от духоты {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent sth; be indignant about sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} негодовать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бгъэдэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be disgusted with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать отвращение к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бгъэдэмыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have no heart to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не лежит к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэбэгын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rattle, shake sb’s nerves; get on sb’s nerbs {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепать, мотать нервы кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэбыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be strong in spirit. {{псалъафэ-урысыбзэ}} крепиться духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэжьэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rattle, shake sb’s nerves; get on sb’s nerbs {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепать, мотать нервы кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with your actions or deed {{псалъафэ-урысыбзэ}} своим действием, поступком успокоить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэлынцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb angry or nervous. {{псалъафэ-урысыбзэ}} злить, нервировать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэтӀысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with your actions or deed {{псалъафэ-урысыбзэ}} своим действием, поступком успокоить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэтӀысу псэлъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with one’s words. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоить кого-л. словом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэуфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wear out sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} вымотать душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} expect sth good {{псалъафэ-урысыбзэ}} настраивать себя на хорошее. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} тревожиться, беспокоиться о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур дзапэкӀэ Ӏыгъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience anxiety or fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} находиться в тревоге, страхе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур етауэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with soul, from the soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} с душой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур еупӀэхыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down-about the heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэрэдым и гъусэу гупсысэ дахэхэм дахьэха гур еупӀэхыжащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} ====Гур жан хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} start being in a good mood; have fun {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в хорошее настроение, развеселиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур жэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти на ум. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэдэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow cold to each other; grow apart; become estranged {{псалъафэ-урысыбзэ}} охладеть друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеться друг на друга. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгуэпын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be nervous, be uneasy {{псалъафэ-урысыбзэ}} нервничать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгуэудын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be indignant, angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} негодовать, злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be satisfied with sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} удовлетвориться чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Лу и гур зэгъат, арщхьэкӀэ жей жыхуаӀэр ищӀэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[Я] гур зэкӀэрыпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow spiritually closer to each other, be soulmates {{псалъафэ-урысыбзэ}} духовно сблизиться друг с другом, жить душа в душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэкӀуэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be filled with anger. {{псалъафэ-урысыбзэ}} наполниться гневом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ТӀасэ, уэ пхуэдэ къопсалъэмэ, щхьэ уи гур Ӏэлу зэкӀуэкӀрэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} Хъаным и залымыгъэр щилъагъум, щӀалэм и гур зэкӀуэкӀащ, ар имыгъэгъуну мурад ищӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур зэкӀуэцӀычын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have one’s heart torn with anger {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце разрывается от гнева. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур зэпхрилыгъукӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to pierce the soul (for example, about unpleasant news). {{псалъафэ-урысыбзэ}} пронзить душу (напр. о неприятном известии). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэпыщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wear out the soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вымотать душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Машинэр гъуэгум щыкъутэри хуэмыщӀыжурэ шофёрыр гугъу дехъащ, и гур зэпищӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гур зэрыгъуэтыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to your senses from fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться от страха {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур зэрышхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Инал Мэтхъэныр щилъагъум, занщӀэу къытехьащ, и гур зэрышхыу къыщӀидзащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[И] гур зэхэзеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience excitement, anxiety. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать волнение, беспокойство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ФуӀэд апхуэдизкӀэ и гур зэхэзеуэщи, зыри и тхьэкӀумэм къихьэжыркъым. {{автор|kbd|имяавтора=У. А.}} ====Гур зэщыуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, lose mental fortitude {{псалъафэ-урысыбзэ}} измучиться, лишиться душевных сил. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыхум игу зэщыуар гуащӀэдэкӀым хуэдэу зыгъэхъужыф дунейм теткъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Сигу зэщыуащ, афӀэкӀа схулъэкӀыжыркъым. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} ====Гур зэӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience nausea, become ill. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство тошноты, становиться дурно. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зелъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel one’s heart beat. {{псалъафэ-урысыбзэ}} ощущать сердцебиение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур икӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a sinking hear {{псалъафэ-урысыбзэ}} с замиранием сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} И гур икӀауэ щӀалэ щылъым зыхуегъэщхъ Нажмудин. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be greedy, insatiable. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть жадным, ненасытным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур итхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be fascinated with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} очароваться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур итхьэщӀыкӀащ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pure-hearted, sincere, candid, wholehearted {{псалъафэ-урысыбзэ}} чистосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур иубыдыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] heart skipped a beat. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце замерло. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыхухэр фӀыкӀэ къызэрыхуэмыкӀуар фызабэ тхьэмыщкӀэм къищӀэри жимыӀэфӀауэ и жьэр зэщӀэнащ, и гур ириубыдыкӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Гур иудын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sb down {{псалъафэ-урысыбзэ}} морально подавлять кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} scare someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} напугать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур иуфӀыцӀыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] soul is exhausted {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа измучилась, истомилась. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ихын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} scare, frighten someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испугать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур кӀэзызын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} tremble, feel fear. {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепетать, испытывать страх. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур кӀэрыпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become fond of sb or sth, become attached to sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} привязаться к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А пщыхьэшхьэм Исуф и гур нэхъри кӀэрыпщӀащ щӀалэ сырыхум. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур кӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose heart, courage {{псалъафэ-урысыбзэ}} упасть духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гур кӀуэдмэ, шыр жэркъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} Хьэмид дыгъужьхэр къыщилъагъум, нэхъри и гур кӀуэдащ. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гур къэжанын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel slightly intoxicated, tipsy {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать лёгкое опьянение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зыбжанэрэ фадэбжьэ къаӀэта иужь, псоми я гур къэжанащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къэлыбын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very angry, be furious {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно разгневаться, разъяриться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a heated state, be angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} разгорячиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэтхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s love {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къэхуэбэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} warm one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} потеплеть на душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэхьэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s affection {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэчэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} judge or condemn sb in your soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе осуждать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къекӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel sick; throw up. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать себя дурно; стошнить. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} beat - about one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} биться, стучать — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигузэвыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become worked up-about the heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} растревожиться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гур къигузэвыкӀыу икӀи шынагъэ хэлъу сыпэплъэрт.. нэху щыным. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къигуфӀыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enjoy sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} радоваться кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигъэлъэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make one’s heart flutter. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить затрепетать сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [one’s] soul weeps {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа плачет. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЩхьэкӀуэ щыхъури гур къигъыкӀыу.. увыжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Гъу. Хъу.}} ====Гур къидыхьэшхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} laugh in one’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе смеяться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Софят и гур къодыхьэшхыкӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====Гур къикӀэзызыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} my heart fluttered. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце затрепетало. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Уэсмэн] и гур гупсысэмрэ щӀыӀэмрэ яубыдауэ къикӀэзызыкӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}} [Пщащэм:] Сэ сыкъэщтауэ си гур къокӀэзызыкӀ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къикъуэлъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be enraged, be furious {{псалъафэ-урысыбзэ}} разъяриться, прийти в ярость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къилъэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with trepidation, with a sinking heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} с трепетом, с замиранием сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къитхьэщӀыкӀауэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a light heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} с лёгким сердцем. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур [шхыным] къиуӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel full (from eating fatty foods). {{псалъафэ-урысыбзэ}} ощущение сытости (от жирной пищи). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къихьэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to one’s senses {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться, прийти в себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэвеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} boil (from indignation or anger). {{псалъафэ-урысыбзэ}} вскипеть (от возмущения; гнева). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel healthy {{псалъафэ-урысыбзэ}} чувствовать себя здоровым {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a good mood, be in good spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь хорошее настроение; быть в хорошем расположении духа. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэмыжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel unwell {{псалъафэ-урысыбзэ}} чувствовать недомогание {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be in the mood for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не иметь настроения. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къызэрыгъуэтыжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to one’s senses from fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться от страха {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cheer up, perk up {{псалъафэ-урысыбзэ}} воспрянуть духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи закъуэ дэнэ укӀуэрэ? — жиӀащ Хьэмид, и гур къызэрыгъуэтыжри. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Гу. и у.}} ====Гур къызэрыдэхьеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very sick. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Айшэт.. и гур къызэрыдэхьеярэ зырикӀ жимыӀэжыфу дакъикъэ хуэдиз щыта нэужь, псалъэр къыжьэдэууэ къригъэжьащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Н. и у.}} ====Гур къызэфӀэзэрыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel upset, saddened. {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, опечалиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къызэӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very sick. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыхэдзэкъыкӀын (къыхэпыджыкӀын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} appear, start to feel - about heart pain. {{псалъафэ-урысыбзэ}} появиться — о боли в сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыхэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel a shart pang (of the heart) {{псалъафэ-урысыбзэ}} кольнуть в сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыщӀиубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfy one’s hunger, eat one’s fill {{псалъафэ-урысыбзэ}} утолить [пищей] чувство голода. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къутэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] heart breaks. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце разрывается. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур лынцӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get nervous {{псалъафэ-урысыбзэ}} нервничать {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be worried or disturbed about sth, because of sth or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, тревожиться о ком-чём-л., из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур пикъузыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} shrink – about the heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} сжиматься — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЩӀалэ цӀыкӀур гузавэри и гур пикъузыкӀащ: — НэгъуэщӀ мыхъуми мыр симыгъусэгъащэрэт, — егупсысащ ар. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур плъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seething with anger. {{псалъафэ-урысыбзэ}} кипеть от гнева. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Нэщхъейт цӀыхухэр, ящымыгъупщэжын фэбжь къатехуат, бампӀэрт, я гур плъырт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур пхъэн (хуэпхъэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seek, strive, pursue sth, aspire to sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} рваться душой, стремиться к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Адыгэр шыбгым техутамэ, уафэм щыхуарзэ бгъэм дэджэгуну и гур мапхъэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} Езы щӀалэхэр зауэм кӀуэну я гур пхъэуэ къуажэм дэсащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гур пыткӀукӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry too much, be greatly disturbed {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно переживать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы [щӀалэ цӀыкӀум] и гур ӀэфӀу пыткӀукӀыу пэплъэрт егъэджакӀуэм жиӀэнум. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Гузавэу и гур пыткӀукӀ пэтми, Назир зигъэбыдауэ мэпсалъэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур пымэхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel hunger {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать голод. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel acute hunger {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать острое чувство голода {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be totally exhausted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} валиться с ног от усталости. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыӀэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down.` {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыӀэн (мыпыӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s heart has calmed down (has not calmed down). {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце успокоилось (не успокоилось). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Иджы си гум пыӀэн имыдэ, къыпщӀогупсыс. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур тегъэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gloating (because of doing or saying sth unpleasant to someone). {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство злорадства (сделав или высказав кому-л. что-л. неприятное). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тезэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel malevolence {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство злорадства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тегъэпщэхэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gloating (because of doing or saying sth unpleasant to someone). {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство злорадства (сделав или высказав кому-л. что-л. неприятное). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тегъэупщӀыӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take out your anger on sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} обрушить свой гнев на кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Сыт уи псалъэ цӀыхухъу Ӏуэхум къыщӀыхэпӀур? —жиӀащ Къасым, игу къэплъар фызыжьым тригъэупщӀыӀуэным хуэпӀащӀэу. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гур тепщэхэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel malevolence {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство злорадства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Елдар и адэр Щэрдан Берд зэрыӀэщӀэкӀуадэ лъандэрэ гужьгъэжь хуиӀэти, иджы и гур тепщэхащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гур тепыӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s heart has calmed down. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце успокоилось. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Залинэ и гур нэхъ тепыӀат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====И гур ткӀун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience emotional excitement. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать душевное волнение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум хуабагъэ гуэрхэр къеуэлӀати, псэм фӀэфӀу ткӀурт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур тхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s love {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А пщащэм си гур итхьэкъуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур тыншыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to find peace of mind, to feel relief. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обрести душевный покой, почувствовать облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тӀысыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур узын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hurt, be sick – about one heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} болеть — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УсакӀуэм [ПащӀэ Бэчмырзэ) и гур узырт ди щӀыпӀэ дахэм хьэзаб зэрытелъым щхьэкӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====[И] гур уфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} измучиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум и зы ныкъуэр уэркӀэ уфӀыцӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}} ====Гур уӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hurt sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} ранить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур фӀэкӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get cold feet, be afraid to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} струсить. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур фӀы (дахэ) щӀын (хуэщӀын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} reassure, encourage sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоить, подбодрить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зеиншэ хъуа унагъуэм ар [ПащӀэ Бэчмырзэ] ихьэрти фызым и гур фӀы хуищӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Гур фӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a good mood, in good spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в духе, в хорошем расположении духа. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэгъэхъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fill sb's heart with joy. {{псалъафэ-урысыбзэ}} наполнить радостью чьё-л. сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэгъэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grieve, to offend someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} опечалить, обидеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэхъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be spirtually uplifted; to be filled with joy - about one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать душевный подъём; радостью наполниться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УэркӀэ си гур хэхъуэм къыщымынэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ХьэкумыщӀым и гур хэхъуэу кӀэлъоплъ ежьэжа щӀалэм. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====[И] гур хэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience profound grief {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать тяжкое горе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъыбар имыӀэм и щӀалэм, Мычэму хощӀыр анэгур. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} Сихьэхуакъым сэ уи фэрыщӀ хабзэм, КъухьэпӀэжь, услъагъури сигу хэщӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} ====Гур хыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to sb’s liking (about work), get carried away with sth (for example, work). {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть по душе (о работе), увлечься чем-л. (напр. работой). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэбгъэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a great desire for sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь большое стремление к чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel strongly attracted to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать сильное влечение к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэсин и гури и псэри Фаризэт хуобгъэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Лъэб.}} ====Гур хуэгъэтӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be infatuated with, be attracted to someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} проникнуться, расположиться к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъыджэбзым лӀыжьым и гур хуегъэтӀылъ, жиӀэхэм йодаӀуэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}} ====Гур хуэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} волноваться, переживать из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be happy or satisfied with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть довольным кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэкӀуэн (хуэмыкӀуэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be disposed towards (no be disposed towards) sb or sth, like (dislike) sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть расположенным (нерасположенным) к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шху щӀыӀэ мыхъумэ, сымаджэм зыми игу хуэкӀуэртэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур хуэмыгъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, переживать за кого-л., о ком-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать, волноваться из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Анэм и гур зыгуэрым хуэныкъуэу, зыгуэр къэсыжыным пэплъэ хуэдэу щытщ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гур хуэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a grudge against sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь зуб на кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Аслъэнокъуэр асыхьэтым шэхум хуэдэу фагъуэ хъуащ. — ЕмыкӀущ, — жиӀэу зишыӀами, ЛӀыжьым занщӀэу игу хуэплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Гур хуэпхъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to strive for sth, to dream about sth. ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. The young man dreamt about studying. {{псалъафэ-урысыбзэ}} стремиться к чему-л., мечтать о чём-л. ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. Молодой человек мечтоа об учёбе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэуфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be deaf to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть глухим к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to depend, rely on sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} положиться, понадеяться на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хузэӀухын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} open your soul to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} открыть кому-л. душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хьэжэпхъэжэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of anxiety, be anxious., alarmed {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство тревоги, тревожиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щыгъэтӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down and settle swh. {{псалъафэ-урысыбзэ}} угомониться и осесть где-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel disgust for sb or sth, hate sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство отвращения к кому-чему-л., ненавидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сэ сыхуейкъым си суд щӀэкӀэр Си пщылӀхэм ялъагъуну. Ягу къысщыкӀыу.. бий схуэхъуну. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} ЩӀыкъатибл ебдзыххэр си гукъанэу Сигу пщыкӀащ, сыхъункъым сыптеплъэф. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} ====Гур щымэхъэшэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} disdain, abhor sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} брезгать, гнушаться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур щыун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become indifferent to, lose interest in sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} стать равнодушным, охладеть к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go off sth, stop being used to being together or doing sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвыкнуть от кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pity, feel sorry for someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть кого-л., сострадать кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Къулейсызыгъэр псом нэхърэ нэхъ зыпкърыхьа ди анэм сигу щӀэгъурт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Игу щӀэгъуурэ Таужан къигъэушащ и щхьэгъусэр. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гур щӀэмэхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, feel weak. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилеть, почувствовать слабость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Лъагъуныгъэ мафӀэм сыкъегъэплъыр, Си гур щӀэмэхыкӀи сфӀощӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Хьэн. А.}} ====Гур щӀэубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfy one’s hunger, eat one’s fill {{псалъафэ-урысыбзэ}} утолить [пищей] чувство голода. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэузын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pity, feel sorry for someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть кого-л., сострадать кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэхын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make one’s heart flutter {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить трепетать сердце {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} weary, tired (for example, of talking). {{псалъафэ-урысыбзэ}} устать, утомиться (напр. от разговоров). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи псалъэ купщӀэншэм си гур щӀех, — жиӀэри лӀыр унэм щӀэкӀыжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ад. ӀуэрыӀу.}} ====Гур щӀэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, feel weak. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилеть, почувствовать слабость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ӀэфӀ хуэхъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gratitude, take a liking to sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство благодарности, расположения к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур Ӏеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience nausea. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гурэ псэкӀэ...==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} body and soul... {{псалъафэ-урысыбзэ}} душой и телом... {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шорэ и гурэ и псэкӀэ щотхьу Степан Игнатьевич. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Гурэ псэкӀэ зэбгъэдэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be faithful, devoted to each other in body and soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть верными, преданными друг другу душой и телом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гурэ н щхьэрэ зэбгъэжын быть==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} dissatisfied with himself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гурэ [и] щхьэрэ зэтелъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be confident of yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть уверенным в себе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи гурэ уи щхьэрэ зэтелъмэ, гъусэ къысхуэхъу, дэ дызыщыщри къэпцӀыхунщ,- къыжраӀащ Мыщэ тхьэкӀумэм. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====гу уз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Гум къеуалӀэ уз. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} heart disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} болезнь сердца ЦӀыхубзым гу уз иӀэщ. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЦӀыхубзым гу уз иӀэщ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз иӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a sense of pity. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обладать чувством жалости. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get heart disease. {{псалъафэ-урысыбзэ}} получить болезнь сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къегъэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cause sb to have heart disease. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать у кого-л. болезнь сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къыхэхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience an emotional trauma. {{псалъафэ-урысыбзэ}} получить душевную травму. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Donkey-drawn cart in Tharparkar District, Sindh, Pakistan.jpg|гу John_constable%2C_il_carro_di_fieno%2C_1821%2C_04.jpg|гу </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷǝ}}: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-Лр2|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #Шэрхъ щӀэту вы, шы с. ху. щӀэщӀауэ зыгуэр зэрызэрашэ. {{щапхъэхэр}} *Бэлацэ гум ису Лухэ я деж къыӀухьащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} * Гу щыкъутэ щащӀыж. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} * Гу кӀуэм гудзэ къыкӀэреуд. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} * Гур уфэрэкӀмэ, щӀалэм ягъэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: cart, wagon, car {{урысыбзэ}} *гу: повозка <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====гу пкӀэлъей==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Гум илъыр къимыхун папщӀэ, и бгъуитӀым Ӏуагъэувэ пкӀэлъей. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} latticed sides of a cart Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. The latticed sides of the cart were broken across on one side Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ.The lattice sides removed, the cart goes into the forest. {{псалъафэ-урысыбзэ}} решетчатые борта телеги Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. Решетчатые борта повозки были сломаны поперек с одной стороны Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ. Сняв решетчатые борта, телега уезжает в лес. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 3ddx2e9w1st56fn0xojamw9b5j15tpn 129664 129663 2026-10-19T17:42:10Z Rhdkabardian 5 129664 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷ}} *Хьэрфым и цӀэр: [gʷǝ]: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ алфавитым и еханэ хьэрф. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: the sixth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet {{урысыбзэ}} *гу: шестая буква кабардино-черкесского алфавита {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Heart_anterior_exterior_view.jpg|гу CG_Heart.gif|гу </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷǝ}}: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-Лр2|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум, шэрыпӀ псэущхьэхэм, тхы къупщхьэ зиӀэхэм я лъыр мардэм тету зезыгъакӀуэу бгъэм илъыр. #А органым цӀыхум и гъащӀэм къыщыхъухэр зэрызэхищӀэр, гъащӀэм щекӀуэкӀ къэхъукъащӀэхэм зэрыхущытыр къигъэлъагъуэу. {{щапхъэхэр}} *Дыгъэм, хьэуа къабзэм, псым куэдрэ ухэтмэ, Ӏэпкълъэпкъыр быдэ ещӀ, гур тэмэму егъэлажьэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, <b>гу</b> уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, <b>сердечные</b> капли, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, <b>heart</b> drops, cotton wadding, a thermometer). |- ! !! !! нап. 174 |- | КхъыӀэ, къызэтыт <b>гум</b> зэреӀэзэ каплъэ (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>сердечные</b> капли (жаропонижающее). || Please give me <b>heart</b> drops (fever reducer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Гур узын {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: 1. heart 2. heart, soul *Гур узын: ache (heart) {{урысыбзэ}} *гу: 1. сердце 2. сердце, душа *Гур узын: болеть (серде) <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И]гу бампӀэ гъэтӀысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take a burden off of one’s soul, to calm one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвести душу, успокоить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу бампӀэ дэхын [дэгъэкӀын]==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take a burden off of one’s soul, to calm one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвести душу, успокоить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гу(р) гъэныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} upset, offend sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} огорчать, обижать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу дахэ хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort sb, console sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л.: приласкать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Анэр зи гъусэ гъуащэркъым, — жиӀэу Лу и гур дахэ къыхуищӀат [Думэсарэ]. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[И]гу ебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} judge or condemn sb in your soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе осуждать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} offend sb, cause sb an emotional trauma. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеть кого-л., нанести кому-л. душевную травму. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи жагъуэ сщӀами, уигу сеуами, Гуауэр насыпкӀэ уэ пхъуэжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Б. Ф.}} ====[И]гу еӀун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} подумать о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wish for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А зи гугъу пщӀар цӀыху акъыл закъуэщ: езым игу еӀур ищӀэнущ мыхъумэ, къодэӀуэнукъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}} ====Гу жакъуэ икӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfied, be happy {{псалъафэ-урысыбзэ}} насытиться, удовлетвориться {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу жан==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} savvy, capable; sb who understands on the fly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} смекалистый, способный; тот, кто хватает на лету. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу жанагъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} savvy, understanding {{псалъафэ-урысыбзэ}} смекалка. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу (игурэ и щхьэрэ) зэбгъэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шорэ игу зэбгъэжащ: — Степан Игнатьевич жыхуиӀэхэр махуэ къэс и нэгу щӀэкӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Ягу зэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent each other, be dissatisfied with each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обижаться друг на друга, быть недовольными друг другом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Теувэжрэ Увжыкъуэрэ ягу зэбгъэми, зэкъуэшщ, зэфӀэкӀуэдынукъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гу зэгъэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} deserve sb's reproach. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заслужить чей-л. упрёк. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зэмыгъэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not cause sb to be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не вызывать недовольства собой у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Адэм и къуищри къызыщхьэщигъэувэри уэсят къахуищӀащ — Фыкъызыщалъхуа Хэкур фӀыуэ флъагъу, къэралым игу зэвмыгъабгъэ, — жиӀэри. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Гу зэкӀуэцӀылъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} reserved, secretive (about a person). {{псалъафэ-урысыбзэ}} замкнутый, скрытный (о человеке). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Я]гу зэрыгъэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cheer each other up, raise each other’s spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} поднять друг другу настроение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абыхэм [хъыджэбзхэм] я гухэлъкӀэ щэхуу ягу зэрыгъэфӀу зыкъомрэ щыса нэужь, Лусэ и щхьэр къиӀэтри Софят къеплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====[И]гу зэфӀэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get upset, get discouraged. {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, приуныть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жансурэтым игу зэфӀонэ, И нэпситӀым зэпажыхь. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зы б. з.}} ====[Я]гу зэхуэбэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} miss each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} тосковать друг по другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ягу зэхуэбанэрти зэӀущӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Ягу зэщыгъэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cause sb’s disgust, dislike each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать у кого-л. отвращение, неприязнь друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ягу зэщыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} abhor each other, dislike each other. ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. The two youths abhorred each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} питать отвращение, неприязнь друг к другу. ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. Два юноши притали отвращение друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалитӀым ягу зэщыкӀащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зэщыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a good look at each other. ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. The boy and the girl had a good look at each other. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. The two friends were extremely happy to see each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь налюбоваться друг на друга. ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. Молодой человек и девушка не могли вдоволь налюбоваться друг на друга. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. Два товарища не могли вдоволь любоваться друг на друга. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ гу зэщыхуащ. Зэныбжьэгъухэм гу зэщахуакъым. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу зрихьыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be pleased or satisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} понравиться самому себе, остаться довольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу зылъегъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make them pay attention to you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить обратить на себя внимание. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И]гу зыщӀэгъэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb feel sorry for you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать жалость к себе у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мес дыгъужьыжьыр мэпыхьэ, гур зыщӀигъэгъуу къыхедзэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А.}} ====Гу (гушхуэ) кӀуэцӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be generous. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть великодушным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фэ зытетым гу кӀуэцӀылъщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} ====Гу кӀуэцӀымылъын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be fainthearted, cowardly {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть малодушным, трусливым. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be gentle, kind-hearted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть мягким, добросердечным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу къабзэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} open-hearted, sincere, honest. {{псалъафэ-урысыбзэ}} чистосердечный, честный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И]гу къебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} deserve sb's reproach, cause sb’s disapproval. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заслужить чей-л. упрёк, вызвать чьё-л. неодобрение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гуэныхъ къохь, тобэ къэхьыж си гуащэ, арыншамэ алыхьым игу къобгъэнщ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Игу(р) къызэфӀэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be upset, remembering sth sad or a negative experience {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, вспомнив о чём-л. горестном, пережитом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ар зигу къызэфӀэна анэ гумащӀэм бгъэдэтщ. Щ. Ӏ. Хъыджэбзым и напӀэ къиӀэтыркъым, игу къызэфӀэнауэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====[И]гу къыхуэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be out of favor with sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в немилости у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэ куэд щӀауэ уигу къысхуоплъ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу лъегъэтэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} direct sb’s attention to sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обратить чьё-л. внимание на кого-что -л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} convince sb, give sb an idea, put sb up to sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} надоумить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъемыгъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} distract sb's attention from sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвлечь чьё-л. внимание от кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъымытэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not notice or see sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не заметить, не увидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not pay attention to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не обратить внимания на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 3. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not show concern for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не проявить заботы о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу лъытэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} notice or see sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заметить, увидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pay attention to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} обратить внимание на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 3. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} show concern for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить заботу о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махагъэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} excessive sensitivity {{псалъафэ-урысыбзэ}} излишняя чувствительность {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-heartedness {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечность. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} faint of heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} слабонервный {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-hearted. ЦӀыху гу махэ. a soft-hearted man {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный. ЦӀыху гу махэ. мягкосердечный человек {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЦӀыху гу махэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу махэ хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose courage, let sth get you down {{псалъафэ-урысыбзэ}} смалодушничать, раскиснуть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Нартокъуэ гу махэ мэхъури мэгыз. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу мыгъуагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} compassion {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалостливость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу мыгъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} compassionate, sympathetic, pitying Нанэ гу мыгъуэ. A compassionate old lady {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалостливый, сострадательный. Нанэ гу мыгъуэ. сострадательная бабшка {{псалъафэ-зэпхахэр}} Нанэ гу мыгъуэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Игу ныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать, волноваться из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЗыгуэркӀэ игу ныкъуэу Ахъмэтхъан зиплъыхьырт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====[Я]гу пэжэху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get plenty, until you become tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гупым хэсым ягу пэжэху дызэхэсынщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}} ====[И]гу пэщыху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get plenty, until you become tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А тӀур [зэныбжьэгъуитӀыр] куэд щӀауэ зэрылъэгъуатэкъыми, нобэ ягу пэщыху псэлъащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}} ====Гу пцӀанагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-heartedness; responsiveness, sensitivity. {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечность; отзывчивость, чуткость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Пщы ерухэм гу пцӀанагъэ дэнэ ящыбгъуэтынт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Гу пцӀанэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} soft-hearted, responsive, sensitive {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный; отзывчивый, чуткий. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэуэ, Хьэжрэт гу пцӀанэ кӀуэцӀылъщ, хьэрэмыгъэ игу илъкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Анэм игу пцӀанэр бын псоми я зэхуэдэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} ====Гу пӀащӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} heartfelt, sincere. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердечный, душевный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хэти ещӀэ цӀыхубзыр зэрынэхъ гу пӀащӀэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Игу темыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not tolerate, not bear, not like sb or sth very much {{псалъафэ-урысыбзэ}} не терпеть, очень не любить, не переносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Сыту сыделэ, ярэби? Сыту ахьмакъыу сыкъыщӀэкӀа, — жиӀэу Рахьим къыщыщӀар игу техуэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} И лъэпкъым тхыгъэ зэримыӀэр ПащӀэм игу техуакъым. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Игу техуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} endure, bear, tolerate sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} терпеть, выносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы [хъыджэбзым) къыдищӀа икӀагъэр сыткӀэ лӀым игу техуэн? ЩӀалэ нэхур уэсэпс хыхьэу Нанэ и гум ар техуэн! {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====[И]гу фӀы хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort sb, console sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л.: приласкать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Анэм нысэм и гур фӀы хуищӀырт, щӀалэр зы илъэс закъуэ лажьэмэ, къалэм Ӏэпхъуэным хущӀигъэплъырт. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гу хуэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to feel affection for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать расположение к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу хуэщӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} choose sb by your heart’s desire, by the will of our heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} избрать кого-л. по воле сердца {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} conceive, plan {{псалъафэ-урысыбзэ}} задумать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Назир.. зыгуэр къэхъужыкъуэмэ, кӀэрахъуэм зэрыпхъуэным гу хуищӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гу хьэлэл==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind-hearted, good-natured.. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечный, добродушный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьымыщ гу хьэлэлти.. арэзы хъуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} ====Гу хьэлэлыгъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, mellowness {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечность. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мадинэ и гъащӀэр, а цӀыхубз хейм и гу хьэлэлыгъэр нэрылъагъу къэзыщӀ Ӏуэхугъуэхэр пьесэм къыщыгъэнэӀуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гу щабагъ(э)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, soft-heartedness {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечие. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Васильевнэ и гу щабагъэм, и хьэлэлагъэм сэ занщӀэу сыкъигъэхэшэжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Гу щабэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind, soft-hearted, mellow {{псалъафэ-урысыбзэ}} мягкосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Думэсарэ гу щабэм и нэпе къекӀуэрт ЛутӀэ и кӀуэдыкӀам и гугъу щащӀкӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} Локъан гущэм хэлъ сабийм щхьэщыхьэри гу щабэу Ӏуплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} ====Гу щыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enjoy sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} насладиться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы Мэжид еплъынкӀэ гу щихуащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} Ди хьэщӀэхэр тӀэкӀу тхущыӀакъым, гу ящыдмыхуэу тфӀэкӀуэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Гу щӀыӀагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} callousness, indifference. {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрствость, равнодушие. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи гу щӀыӀагъэм, уи хьэлым ди лъагъуныгъэр екъутэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гу щӀыӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} callous, indifferent, soulless {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрствый, бездушный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэ гу щӀыӀэм пхуэфэщэнущ лъагъуныгъэу сэ пхузиӀэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гу щӀыӀэ кӀуэцӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be unresponsive, indifferent. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть неотзывчивым, равнодушным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу ӀэфӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kind-hearted; soft-hearted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечный; мягкосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу ӀэфӀагъ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} kindness, warmth of heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} добросердечность, душевная теплота. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу Ӏув==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} an unfeeling heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} бесчувственное сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ГущӀэгъуншэу гу Ӏувыжьхэм я гум еуэу усэ итхт [усакӀуэм]. {{автор|kbd|имяавтора=Гъу. Хъу.}} ====ГукӀэ жыӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} notice sth about yourself-L. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отметить про себя что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} read sth by heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} читать что-л. наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ГукӀэ зэгъэзэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} figure sth out in your head. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прикинуть в уме. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хэт джэд къритами къримытами, хэт мэл иукӀын и гум пыкӀами пымыкӀами гукӀэ зэригъэзахуэрт Долэт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====ГукӀэ зэгъэщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} learn by heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} выучить наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ГукӀэ щӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} know sth by heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} знать наизусть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэгъэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember (about sth unpleasant, offensive) {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить (о чём-л. неприятном, обидном). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэгъэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bear, endure (resentment). {{псалъафэ-урысыбзэ}} снести, стерпеть (обиду). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэмыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be able to bear, to endure (an offense) {{псалъафэ-урысыбзэ}} не стерпеть, не перенести (обиду). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} tolerate someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} терпеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум дыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to please sb, make sb like you {{псалъафэ-урысыбзэ}} понравиться кому-л., прийтись по душе кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ежэлӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a severe heartache {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать острую сердечную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth hurtful or offensive close to one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять нечто обидное близко к сердцу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум емыӀун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} sth the soul does not accept. Гум емыӀун псалъэ. A word that the soul cannot accept. {{псалъафэ-урысыбзэ}} то, что душа не принимает. Гум емыӀун псалъэ. Слово, которе душа не принимает. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Гум емыӀун псалъэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hurt or offend sb badly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать кому-л. больно, сильно обидеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ешыкъылӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel intense pain {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth offensive very personally. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять очень близко к сердцу что-л. обидное. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум жьы дегъэхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let sb breathe freely {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. вздохнуть свободно {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring spiritual relief to sb (with a word or an act). {{псалъафэ-урысыбзэ}} принести кому-л. душевное облегчение (словом, поступком). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум жьы дихужын (дихун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} breathe a sigh of relief, feel spiritual relief. {{псалъафэ-урысыбзэ}} облегчённо вздохнуть, почувствовать душевное облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зэпхидзын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel intense pain {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth offensive very personally. {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять очень близко к сердцу что-л. обидное. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Я] гум зэхуилъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep sth about each other in your memory or heart; keep one another other in each other’s heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} сохранить в памяти, в сердце что-л. друг о друге; держать друг на друга сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэмидрэ НэфӀыцӀэрэ я гум зэхуилът зэрызэфӀэнар. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гум зегъэгъэзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to disgust someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} опротиветь кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зегъэгъэпсэхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let sb breathe freely {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. вздохнуть свободно {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring spiritual relief to sb (with a word or an act). {{псалъафэ-урысыбзэ}} принести кому-л. душевное облегчение (словом, поступком). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зигъэнщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be satisfied, be happy with sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} насытиться, удовлетвориться чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зиукъуэдиижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to breathe a sigh of relief, feel relieved. {{псалъафэ-урысыбзэ}} облегчённо вздохнуть, почувствовать облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зихузын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel heartache, (about a state of anxiety, longing, sadness). {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце щемит, болит, ноет (о состоянии тревоги, тоски, грусти). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зишхыхьыжыи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry, annoyed {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться, досадовать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум зызэридзэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be disappointed or disillusioned in someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} разочароваться в ком-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэлъын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember, not forged sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить, не забывать кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think sth in secret. {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь тайную мысль. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэткӀухьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience sth in one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} пережить что-л. в душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум игъэхужын (игъэхун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sth, erase sth from your memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть, изгладить из памяти. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум илъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} plan, come up with an idea. {{псалъафэ-урысыбзэ}} задумать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум илъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to accept sb or sth in one’s soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать душой кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} impress yourself on sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} запасть в душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум имыхуж (имыкӀыж)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} unforgettable, memorable, indelible {{псалъафэ-урысыбзэ}} незабываемый, незабвенный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум иримыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not like, not find pleasant {{псалъафэ-урысыбзэ}} не прийтись по душе, не понравиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ирихьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} like, find pleasant {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийтись по душе, понравиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- |Тхылъылъэр <b>сигу ирихьащ</b>. || Ранец <b>мне понравился</b>. || <b>I liked</b> the book bag. |- ! !! !! нап. 101 |- || Кэлэмэт <b>фигу ирихьрэ</b>?|| Каламат <b>вам нравится</b>?|| <b>Do you like</b> Kalmat? |} </div> </div> ====Гум иубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember, recollect sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} запомнить что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ихужын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ихун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ищӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to anticipate sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} предчувствовать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэгъэкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember or recall sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} припомнить кого-что-л.; вспомнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэкӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} long for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} истосковаться по кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think of sth; come up with sth; have an idea {{псалъафэ-урысыбзэ}} додуматься до чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэмыкӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} forget, lose sight of. {{псалъафэ-урысыбзэ}} забыть, упустить из виду. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къэмыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not guess or think of think; not come to mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} не догадаться; не прийти в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret, worry about sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть, переживать о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Иджыри хъыджэбз цӀыкӀу къакӀуэртэкъыми, ар егъэджакӀуэхэм ягу къеуэрт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум къеӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret, worry about sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть, переживать о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум къеӀэм узыр е сыпӀыщӀэм, сыщылъыхъуэрт гущӀэгъу сэ уи деж. {{автор|kbd|имяавтора=Б. Ф.}} ====Гум къигъэнэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} try to remember sb or sth for a long time. {{псалъафэ-урысыбзэ}} постараться запомнить надолго кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къидзэкъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум кышэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stay in one’s memory, be remembered forever {{псалъафэ-урысыбзэ}} остаться в памяти, запомниться навсегда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къинэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be etched or engraved in one’s memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} запечатлеться в памяти, врезаться в память. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къипсэлъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къихын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take off the top of your head, take out of thin air, make up sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} взять с потолка. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къихьэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} подумать о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wish for sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къишхыдыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} by chance say what the other person is thinking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} невзначай высказать то, о чем думает другой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to sb’s liking (about sb or sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть по сердцу (о ком-чём-л.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищхьэрыуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take it into your head. {{псалъафэ-урысыбзэ}} взбрести в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къищӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} guess sth with your heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} угадать сердцем что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум кърихур==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} sth not to one’s liking. {{псалъафэ-урысыбзэ}} то, что не по душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдэжеижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гум къыдэжеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have the desire to say sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти — о желании высказать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдридзеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} вспомнить о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фызым бжэр Ӏухауэ къызэригъэнар и гум къыдридзейри игъэзэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====[И] гум къыдрихьеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have the desire to say sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти — о желании высказать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыдрихьеяр жыӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pour out your heart, say sth painful. {{псалъафэ-урысыбзэ}} излить душу, высказать что-л. наболевшее. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыпылъэдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} want or wish for sth badly. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно захотеть, пожелать что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мыщэ бзаджэжьым фо ишхыну игу къыпылъэдат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гум къытегъуэлъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be annoying, obnoxious. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть надоедливым, несносным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум къыщӀитхъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} regret sth with all your heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} всей душой жалеть о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи гум сыкъыщӀитхъыу, сэ си псэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ГъащӀэ ӀэфӀыр сигу къыщӀитхъыурэ.. чищэм сокӀуэдыкӀ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}} ====Гум нэмысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not please, not be pleasing to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} не понравиться, не прийтись по душе кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пэщыху==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enough, until you get tired of it. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вдоволь, пока не надоест. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to one’s liking, accept sth with all one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийтись по душе, принять что-л. всем сердцем. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пыкӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever amount you can spare {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько не жалко. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to sacrifice sb or sth, not begrudge sb sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожертвовать кем-чем-л., не пожалеть кого-чего-л. для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум пымыкӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not begrudge sb sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожалеть кого-что-л. для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s soul does’t accept sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не принимает. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыху Ӏувыр шум нэкӀэ докӀуатэ, зэбгрыкӀыжын я гум пымыкӀыу. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гум тегъэхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to endure, tolerate, stand or bear sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} стерпеть, снести что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЛутӀэми и гум тригъахуэрт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гум тегъуэлъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be annoying, obnoxious. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть надоедливым, несносным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УнэмыкӀуэу зэхэсхати, Си гум мывэу тегъуэлъхьат. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум телъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зэ лъагъуныгъэ гуащӀэм зи гур къиуӀам ар мыхъуж дамыгъэу и гум телъщ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум темыхуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not tolerate, not bear, not like sb or sth very much {{псалъафэ-урысыбзэ}} не терпеть, очень не любить, не переносить кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ди пашэфӀыр Андемыркъанти, уэркъыжьхэм я гум темыхуэт. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А. }} ====Гум тефыщӀыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} irritate, be annoying (about a noise, conversation, etc.) {{псалъафэ-урысыбзэ}} раздражать (о шуме, разговоре и т. п.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Пшагъуэм хэкӀуэдэжа иужькӀи, и дыхьэшх макъыр хьэмыпӀэм къинауэ Жыбэ и тхьэкӀумэм итащ, хьэ зэрышхыу и гум тефыщӀыхьу. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Т.}} ====Гум тешхыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} irritate, be annoying (about a noise, conversation, etc.) Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. The crying of the children irritates the old man. {{псалъафэ-урысыбзэ}} раздражать (о шуме, разговоре и т. п.). Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. Плач детей раздражает старика. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сабийхэм я зэрыгъэкӀий макъыр лӀыжьым и гум тошхыхь. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хагъуэ хегъэдзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} disturb sb’s soul; cause resentment {{псалъафэ-урысыбзэ}} бередить душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэгъэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep in your soul, in your heart, in your memory. {{псалъафэ-урысыбзэ}} хранить в душе, в сердце, в памяти. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have an intention {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь намерение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хэпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave a lasting impression on sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} запасть в душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хидзэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth to heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} принять близко к сердцу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resonate with sb, be heartfelt Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. Sing a heartfelt song {{псалъафэ-урысыбзэ}} брать за душу. Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. Петь берущую за душу песню {{псалъафэ-зэпхахэр}} Уэрэдыр гуапэу, гум хыхьэу, жыӀэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум хуилъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} harbour in one’s soul (resentment, anger, etc.). {{псалъафэ-урысыбзэ}} затаить в душе (обиду, злобу и т. п.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Къэзмай:] Уэ уи псалъэм уебакъуэри Фаризэт тӀуанэ тепщӀащ. ИтӀани сигу хьэрэмыгъэ пхуилъкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гум щызу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to one’s heart's content. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вволю. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум щыщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry in one’s soul; re-live in one’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать в душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} НуркӀэ блэуэ щыта.. бзийхэр зэхэуэжарэ щӀым хэлъу щалъагъукӀэ, сыт хуэдиз абыхэм я гум щыщӀэнур? {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} Абы [пщащэм] и гум Ӏэджэ щощӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====Гум щӀэжьэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resonate with sb, be heartfelt КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ.There was a beautiful ordour in the ravine that resonated in one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} брать за душу. КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ. В ложбине был приятный запах, берущий за душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} КъуакӀэм зы мэ дахэ къыдехри, гум щӀожьауэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум щӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} very upset, saddened. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно огорчиться, опечалиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абыхэм [цӀыхухэм] апхуэдизкӀэ ягу щӀыхьат къэхъуари, псори гъыным хуэдэт. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гум Ӏэпимыхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s soul won’t accept sth (about sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не принимает (о чём-л.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гум ӀэфӀу кышэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} remain in one’s soul as a pleasant memory (about sb or sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} остаться в душе как доброе воспоминание (о ком-чём-л.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гуми псэми къыбгъэдэкӀыу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} from the heart, from the soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} от души, от чистого сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бэгын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} гневаться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бэмпӀэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} suffocate from the sultry air {{псалъафэ-урысыбзэ}} задыхаться от духоты {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent sth; be indignant about sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} негодовать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бгъэдэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be disgusted with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать отвращение к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур бгъэдэмыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have no heart to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа не лежит к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэбэгын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rattle, shake sb’s nerves; get on sb’s nerbs {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепать, мотать нервы кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэбыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be strong in spirit. {{псалъафэ-урысыбзэ}} крепиться духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэжьэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rattle, shake sb’s nerves; get on sb’s nerbs {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепать, мотать нервы кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with your actions or deed {{псалъафэ-урысыбзэ}} своим действием, поступком успокоить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэлынцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb angry or nervous. {{псалъафэ-урысыбзэ}} злить, нервировать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэтӀысын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with your actions or deed {{псалъафэ-урысыбзэ}} своим действием, поступком успокоить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэтӀысу псэлъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm sb down with one’s words. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоить кого-л. словом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэуфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wear out sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} вымотать душу кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} expect sth good {{псалъафэ-урысыбзэ}} настраивать себя на хорошее. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур гъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} тревожиться, беспокоиться о ком-чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур дзапэкӀэ Ӏыгъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience anxiety or fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} находиться в тревоге, страхе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур етауэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with soul, from the soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} с душой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур еупӀэхыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down-about the heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэрэдым и гъусэу гупсысэ дахэхэм дахьэха гур еупӀэхыжащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} ====Гур жан хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} start being in a good mood; have fun {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в хорошее настроение, развеселиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур жэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти на ум. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэдэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow cold to each other; grow apart; become estranged {{псалъафэ-урысыбзэ}} охладеть друг к другу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be dissatisfied with yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэбгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resent each other. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеться друг на друга. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгуэпын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be nervous, be uneasy {{псалъафэ-урысыбзэ}} нервничать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгуэудын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be indignant, angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} негодовать, злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be satisfied with sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} удовлетвориться чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Лу и гур зэгъат, арщхьэкӀэ жей жыхуаӀэр ищӀэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[Я] гур зэкӀэрыпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow spiritually closer to each other, be soulmates {{псалъафэ-урысыбзэ}} духовно сблизиться друг с другом, жить душа в душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэкӀуэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be filled with anger. {{псалъафэ-урысыбзэ}} наполниться гневом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ТӀасэ, уэ пхуэдэ къопсалъэмэ, щхьэ уи гур Ӏэлу зэкӀуэкӀрэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} Хъаным и залымыгъэр щилъагъум, щӀалэм и гур зэкӀуэкӀащ, ар имыгъэгъуну мурад ищӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур зэкӀуэцӀычын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have one’s heart torn with anger {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце разрывается от гнева. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур зэпхрилыгъукӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to pierce the soul (for example, about unpleasant news). {{псалъафэ-урысыбзэ}} пронзить душу (напр. о неприятном известии). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зэпыщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} wear out the soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вымотать душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Машинэр гъуэгум щыкъутэри хуэмыщӀыжурэ шофёрыр гугъу дехъащ, и гур зэпищӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гур зэрыгъуэтыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to your senses from fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться от страха {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур зэрышхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Инал Мэтхъэныр щилъагъум, занщӀэу къытехьащ, и гур зэрышхыу къыщӀидзащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====[И] гур зэхэзеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience excitement, anxiety. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать волнение, беспокойство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ФуӀэд апхуэдизкӀэ и гур зэхэзеуэщи, зыри и тхьэкӀумэм къихьэжыркъым. {{автор|kbd|имяавтора=У. А.}} ====Гур зэщыуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, lose mental fortitude {{псалъафэ-урысыбзэ}} измучиться, лишиться душевных сил. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыхум игу зэщыуар гуащӀэдэкӀым хуэдэу зыгъэхъужыф дунейм теткъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Сигу зэщыуащ, афӀэкӀа схулъэкӀыжыркъым. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} ====Гур зэӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience nausea, become ill. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство тошноты, становиться дурно. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур зелъэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel one’s heart beat. {{псалъафэ-урысыбзэ}} ощущать сердцебиение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур икӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a sinking hear {{псалъафэ-урысыбзэ}} с замиранием сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} И гур икӀауэ щӀалэ щылъым зыхуегъэщхъ Нажмудин. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be greedy, insatiable. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть жадным, ненасытным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур итхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be fascinated with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} очароваться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур итхьэщӀыкӀащ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pure-hearted, sincere, candid, wholehearted {{псалъафэ-урысыбзэ}} чистосердечный. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур иубыдыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] heart skipped a beat. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце замерло. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЦӀыхухэр фӀыкӀэ къызэрыхуэмыкӀуар фызабэ тхьэмыщкӀэм къищӀэри жимыӀэфӀауэ и жьэр зэщӀэнащ, и гур ириубыдыкӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Гур иудын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sb down {{псалъафэ-урысыбзэ}} морально подавлять кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} scare someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} напугать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур иуфӀыцӀыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] soul is exhausted {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа измучилась, истомилась. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ихын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} scare, frighten someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испугать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур кӀэзызын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} tremble, feel fear. {{псалъафэ-урысыбзэ}} трепетать, испытывать страх. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур кӀэрыпщӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become fond of sb or sth, become attached to sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} привязаться к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А пщыхьэшхьэм Исуф и гур нэхъри кӀэрыпщӀащ щӀалэ сырыхум. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур кӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose heart, courage {{псалъафэ-урысыбзэ}} упасть духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Гур кӀуэдмэ, шыр жэркъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} Хьэмид дыгъужьхэр къыщилъагъум, нэхъри и гур кӀуэдащ. {{автор|kbd|имяавтора=Хъ. С.}} ====Гур къэжанын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel slightly intoxicated, tipsy {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать лёгкое опьянение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зыбжанэрэ фадэбжьэ къаӀэта иужь, псоми я гур къэжанащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къэлыбын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very angry, be furious {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно разгневаться, разъяриться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a heated state, be angry {{псалъафэ-урысыбзэ}} разгорячиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэтхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s love {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къэхуэбэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} warm one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} потеплеть на душе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэхьэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s affection {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къэчэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къебгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} judge or condemn sb in your soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе осуждать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къекӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel sick; throw up. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать себя дурно; стошнить. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} beat - about one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} биться, стучать — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигузэвыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become worked up-about the heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} растревожиться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гур къигузэвыкӀыу икӀи шынагъэ хэлъу сыпэплъэрт.. нэху щыным. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къигуфӀыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} enjoy sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} радоваться кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигъэлъэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make one’s heart flutter. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить затрепетать сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къигъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [one’s] soul weeps {{псалъафэ-урысыбзэ}} душа плачет. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЩхьэкӀуэ щыхъури гур къигъыкӀыу.. увыжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Гъу. Хъу.}} ====Гур къидыхьэшхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} laugh in one’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} в душе смеяться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Софят и гур къодыхьэшхыкӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ====Гур къикӀэзызыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} my heart fluttered. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце затрепетало. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Уэсмэн] и гур гупсысэмрэ щӀыӀэмрэ яубыдауэ къикӀэзызыкӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}} [Пщащэм:] Сэ сыкъэщтауэ си гур къокӀэзызыкӀ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур къикъуэлъыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be enraged, be furious {{псалъафэ-урысыбзэ}} разъяриться, прийти в ярость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къилъэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with trepidation, with a sinking heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} с трепетом, с замиранием сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур къитхьэщӀыкӀауэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a light heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} с лёгким сердцем. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур [шхыным] къиуӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel full (from eating fatty foods). {{псалъафэ-урысыбзэ}} ощущение сытости (от жирной пищи). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къихьэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to one’s senses {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться, прийти в себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэвеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} boil (from indignation or anger). {{псалъафэ-урысыбзэ}} вскипеть (от возмущения; гнева). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel healthy {{псалъафэ-урысыбзэ}} чувствовать себя здоровым {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a good mood, be in good spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь хорошее настроение; быть в хорошем расположении духа. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыдэмыжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel unwell {{псалъафэ-урысыбзэ}} чувствовать недомогание {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be in the mood for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} не иметь настроения. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къызэрыгъуэтыжын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to one’s senses from fear {{псалъафэ-урысыбзэ}} опомниться от страха {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cheer up, perk up {{псалъафэ-урысыбзэ}} воспрянуть духом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи закъуэ дэнэ укӀуэрэ? — жиӀащ Хьэмид, и гур къызэрыгъуэтыжри. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Гу. и у.}} ====Гур къызэрыдэхьеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very sick. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Айшэт.. и гур къызэрыдэхьеярэ зырикӀ жимыӀэжыфу дакъикъэ хуэдиз щыта нэужь, псалъэр къыжьэдэууэ къригъэжьащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Н. и у.}} ====Гур къызэфӀэзэрыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel upset, saddened. {{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться, опечалиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къызэӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel very sick. {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать сильную тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыхэдзэкъыкӀын (къыхэпыджыкӀын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} appear, start to feel - about heart pain. {{псалъафэ-урысыбзэ}} появиться — о боли в сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыхэуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel a shart pang (of the heart) {{псалъафэ-урысыбзэ}} кольнуть в сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къыщӀиубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfy one’s hunger, eat one’s fill {{псалъафэ-урысыбзэ}} утолить [пищей] чувство голода. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур къутэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} [my] heart breaks. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце разрывается. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур лынцӀын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get nervous {{псалъафэ-урысыбзэ}} нервничать {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry, upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be worried or disturbed about sth, because of sth or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, тревожиться о ком-чём-л., из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур пикъузыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} shrink – about the heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} сжиматься — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ЩӀалэ цӀыкӀур гузавэри и гур пикъузыкӀащ: — НэгъуэщӀ мыхъуми мыр симыгъусэгъащэрэт, — егупсысащ ар. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур плъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seething with anger. {{псалъафэ-урысыбзэ}} кипеть от гнева. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Нэщхъейт цӀыхухэр, ящымыгъупщэжын фэбжь къатехуат, бампӀэрт, я гур плъырт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур пхъэн (хуэпхъэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seek, strive, pursue sth, aspire to sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} рваться душой, стремиться к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Адыгэр шыбгым техутамэ, уафэм щыхуарзэ бгъэм дэджэгуну и гур мапхъэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} Езы щӀалэхэр зауэм кӀуэну я гур пхъэуэ къуажэм дэсащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Гур пыткӀукӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry too much, be greatly disturbed {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно переживать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы [щӀалэ цӀыкӀум] и гур ӀэфӀу пыткӀукӀыу пэплъэрт егъэджакӀуэм жиӀэнум. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Гузавэу и гур пыткӀукӀ пэтми, Назир зигъэбыдауэ мэпсалъэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур пымэхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel hunger {{псалъафэ-урысыбзэ}} почувствовать голод. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыхун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel acute hunger {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать острое чувство голода {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be totally exhausted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} валиться с ног от усталости. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыӀэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down.` {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур пыӀэн (мыпыӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s heart has calmed down (has not calmed down). {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце успокоилось (не успокоилось). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Иджы си гум пыӀэн имыдэ, къыпщӀогупсыс. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур тегъэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gloating (because of doing or saying sth unpleasant to someone). {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство злорадства (сделав или высказав кому-л. что-л. неприятное). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тезэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel malevolence {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство злорадства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тегъэпщэхэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gloating (because of doing or saying sth unpleasant to someone). {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство злорадства (сделав или высказав кому-л. что-л. неприятное). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тегъэупщӀыӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take out your anger on sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} обрушить свой гнев на кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Сыт уи псалъэ цӀыхухъу Ӏуэхум къыщӀыхэпӀур? —жиӀащ Къасым, игу къэплъар фызыжьым тригъэупщӀыӀуэным хуэпӀащӀэу. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гур тепщэхэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel malevolence {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство злорадства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Елдар и адэр Щэрдан Берд зэрыӀэщӀэкӀуадэ лъандэрэ гужьгъэжь хуиӀэти, иджы и гур тепщэхащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Гур тепыӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s heart has calmed down. {{псалъафэ-урысыбзэ}} сердце успокоилось. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Залинэ и гур нэхъ тепыӀат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====И гур ткӀун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience emotional excitement. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать душевное волнение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум хуабагъэ гуэрхэр къеуэлӀати, псэм фӀэфӀу ткӀурт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Гур тхьэкъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} win sb's heart, win sb’s love {{псалъафэ-урысыбзэ}} покорить чьё-л. сердце, завоевать чью-л. симпатию. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А пщащэм си гур итхьэкъуащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур тыншыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to find peace of mind, to feel relief. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обрести душевный покой, почувствовать облегчение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур тӀысыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down. {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур узын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hurt, be sick – about one heart {{псалъафэ-урысыбзэ}} болеть — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УсакӀуэм [ПащӀэ Бэчмырзэ) и гур узырт ди щӀыпӀэ дахэм хьэзаб зэрытелъым щхьэкӀэ. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====[И] гур уфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted. {{псалъафэ-урысыбзэ}} измучиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си гум и зы ныкъуэр уэркӀэ уфӀыцӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}} ====Гур уӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hurt sb’s soul {{псалъафэ-урысыбзэ}} ранить душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур фӀэкӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get cold feet, be afraid to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} струсить. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур фӀы (дахэ) щӀын (хуэщӀын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} reassure, encourage sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоить, подбодрить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зеиншэ хъуа унагъуэм ар [ПащӀэ Бэчмырзэ] ихьэрти фызым и гур фӀы хуищӀырт. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} ====Гур фӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a good mood, in good spirits {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в духе, в хорошем расположении духа. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэгъэхъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fill sb's heart with joy. {{псалъафэ-урысыбзэ}} наполнить радостью чьё-л. сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэгъэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grieve, to offend someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} опечалить, обидеть кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хэхъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be spirtually uplifted; to be filled with joy - about one’s heart. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать душевный подъём; радостью наполниться — о сердце. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} УэркӀэ си гур хэхъуэм къыщымынэ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} ХьэкумыщӀым и гур хэхъуэу кӀэлъоплъ ежьэжа щӀалэм. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====[И] гур хэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience profound grief {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать тяжкое горе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъыбар имыӀэм и щӀалэм, Мычэму хощӀыр анэгур. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} Сихьэхуакъым сэ уи фэрыщӀ хабзэм, КъухьэпӀэжь, услъагъури сигу хэщӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} ====Гур хыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to sb’s liking (about work), get carried away with sth (for example, work). {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть по душе (о работе), увлечься чем-л. (напр. работой). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэбгъэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a great desire for sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь большое стремление к чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel strongly attracted to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать сильное влечение к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хьэсин и гури и псэри Фаризэт хуобгъэр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Лъэб.}} ====Гур хуэгъэтӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be infatuated with, be attracted to someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} проникнуться, расположиться к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъыджэбзым лӀыжьым и гур хуегъэтӀылъ, жиӀэхэм йодаӀуэ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}} ====Гур хуэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} волноваться, переживать из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэзэгъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be happy or satisfied with sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть довольным кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэкӀуэн (хуэмыкӀуэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be disposed towards (no be disposed towards) sb or sth, like (dislike) sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть расположенным (нерасположенным) к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шху щӀыӀэ мыхъумэ, сымаджэм зыми игу хуэкӀуэртэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Гур хуэмыгъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, переживать за кого-л., о ком-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэныкъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry, be concerned about sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} переживать, волноваться из-за кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Анэм и гур зыгуэрым хуэныкъуэу, зыгуэр къэсыжыным пэплъэ хуэдэу щытщ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====Гур хуэплъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a grudge against sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь зуб на кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Аслъэнокъуэр асыхьэтым шэхум хуэдэу фагъуэ хъуащ. — ЕмыкӀущ, — жиӀэу зишыӀами, ЛӀыжьым занщӀэу игу хуэплъащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Гур хуэпхъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to strive for sth, to dream about sth. ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. The young man dreamt about studying. {{псалъафэ-урысыбзэ}} стремиться к чему-л., мечтать о чём-л. ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. Молодой человек мечтоа об учёбе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалэм и гур еджэным хуэпхъэт. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэуфӀыцӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be deaf to sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть глухим к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хуэфӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to depend, rely on sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} положиться, понадеяться на кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хузэӀухын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} open your soul to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} открыть кому-л. душу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур хьэжэпхъэжэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of anxiety, be anxious., alarmed {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство тревоги, тревожиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щыгъэтӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down and settle swh. {{псалъафэ-урысыбзэ}} угомониться и осесть где-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel disgust for sb or sth, hate sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство отвращения к кому-чему-л., ненавидеть кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сэ сыхуейкъым си суд щӀэкӀэр Си пщылӀхэм ялъагъуну. Ягу къысщыкӀыу.. бий схуэхъуну. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} ЩӀыкъатибл ебдзыххэр си гукъанэу Сигу пщыкӀащ, сыхъункъым сыптеплъэф. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} ====Гур щымэхъэшэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} disdain, abhor sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} брезгать, гнушаться кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гур щыун==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become indifferent to, lose interest in sb or sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} стать равнодушным, охладеть к кому-чему-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go off sth, stop being used to being together or doing sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} отвыкнуть от кого-чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pity, feel sorry for someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть кого-л., сострадать кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Къулейсызыгъэр псом нэхърэ нэхъ зыпкърыхьа ди анэм сигу щӀэгъурт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} Игу щӀэгъуурэ Таужан къигъэушащ и щхьэгъусэр. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} ====Гур щӀэмэхыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, feel weak. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилеть, почувствовать слабость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Лъагъуныгъэ мафӀэм сыкъегъэплъыр, Си гур щӀэмэхыкӀи сфӀощӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Хьэн. А.}} ====Гур щӀэубыдэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} satisfy one’s hunger, eat one’s fill {{псалъафэ-урысыбзэ}} утолить [пищей] чувство голода. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэузын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pity, feel sorry for someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} жалеть кого-л., сострадать кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур щӀэхын==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} make one’s heart flutter {{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить трепетать сердце {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} weary, tired (for example, of talking). {{псалъафэ-урысыбзэ}} устать, утомиться (напр. от разговоров). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи псалъэ купщӀэншэм си гур щӀех, — жиӀэри лӀыр унэм щӀэкӀыжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ад. ӀуэрыӀу.}} ====Гур щӀэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be exhausted, feel weak. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилеть, почувствовать слабость. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур ӀэфӀ хуэхъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience a sense of gratitude, take a liking to sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать чувство благодарности, расположения к кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гур Ӏеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience nausea. {{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать тошноту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гурэ псэкӀэ...==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} body and soul... {{псалъафэ-урысыбзэ}} душой и телом... {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Шорэ и гурэ и псэкӀэ щотхьу Степан Игнатьевич. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Гурэ псэкӀэ зэбгъэдэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be faithful, devoted to each other in body and soul. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть верными, преданными друг другу душой и телом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гурэ н щхьэрэ зэбгъэжын быть==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} dissatisfied with himself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} недовольным собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] гурэ [и] щхьэрэ зэтелъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be confident of yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть уверенным в себе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} — Уи гурэ уи щхьэрэ зэтелъмэ, гъусэ къысхуэхъу, дэ дызыщыщри къэпцӀыхунщ,- къыжраӀащ Мыщэ тхьэкӀумэм. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====гу уз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Гум къеуалӀэ уз. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} heart disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} болезнь сердца ЦӀыхубзым гу уз иӀэщ. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЦӀыхубзым гу уз иӀэщ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз иӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a sense of pity. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обладать чувством жалости. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get heart disease. {{псалъафэ-урысыбзэ}} получить болезнь сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къегъэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cause sb to have heart disease. {{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать у кого-л. болезнь сердца. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гу уз къыхэхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience an emotional trauma. {{псалъафэ-урысыбзэ}} получить душевную травму. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Donkey-drawn cart in Tharparkar District, Sindh, Pakistan.jpg|гу John_constable%2C_il_carro_di_fieno%2C_1821%2C_04.jpg|гу </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=gʷǝ}}: [[File:гу001гу.ogg]] {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу]}} {{склоненэ}} {{скл-Лр2|kbd|псалъэпкъ=гу}} {{мыхьэнэ}} #Шэрхъ щӀэту вы, шы с. ху. щӀэщӀауэ зыгуэр зэрызэрашэ. {{щапхъэхэр}} *Бэлацэ гум ису Лухэ я деж къыӀухьащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} * Гу щыкъутэ щащӀыж. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} * Гу кӀуэм гудзэ къыкӀэреуд. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} * Гур уфэрэкӀмэ, щӀалэм ягъэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гу: cart, wagon, car {{урысыбзэ}} *гу: повозка <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====гу пкӀэлъей==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Гум илъыр къимыхун папщӀэ, и бгъуитӀым Ӏуагъэувэ пкӀэлъей. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} latticed sides of a cart Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. The latticed sides of the cart were broken across on one side Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ.The lattice sides removed, the cart goes into the forest. {{псалъафэ-урысыбзэ}} решетчатые борта телеги Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. Решетчатые борта повозки были сломаны поперек с одной стороны Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ. Сняв решетчатые борта, телега уезжает в лес. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Гу пкӀэлъей лъэныкъуэр зэпыщӀыкӀащ. Гу пкӀэлъейхэр техауэ мэз макӀуэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 65oarfzm7dk31i9jx48q8i49kbugnyn 0 3647 129669 75614 2026-10-19T18:08:00Z Rhdkabardian 5 129669 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʁɐwǝpʹɕʹǝ'ʔʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=гъэ- + [упщӏыӏу] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-гъэупщӏыӏун|Глагол лъэӏэс "гъэупщӏыӏун"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #[[упщӏыӏун]] псалъэм и каузатив. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэтыт гум зэреӀэзэ каплъэ (плъыржьэрыр <b>зыгъэупщӀыӀу</b>) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, сердечные капли (<b>жаропонижающее</b>). || Please give me heart drops (fever <b>reducer</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Пӏастэр гъэупщӏыӏун. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *гъэупщӏыӏун: causative for [[упщӏыӏун]]: cool sth *Пӏастэр гъэупщӏыӏун: cool Adyghan (Circassian) pasta {{урысыбзэ}} *гъэупщӏыӏун: каузатив к [[упщӏыӏун]]: остудить что-л. *Пӏастэр гъэупщӏыӏун: остудить адыгскую пасту. {{библиографие}} twc893rpwl6j0iqfuptog7gypt0vafs 0 3878 129623 75387 2026-10-19T15:41:58Z Rhdkabardian 5 129623 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:pɕɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дапщ] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Сыт и бжыгъэ, дапщэ, сыт хуэдиз. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ахъшэ <b>дапщэ</b> естынур? || <b>Сколько</b> нужно <b>уплатить</b>? || <b>How much</b> do I need <b>to pay</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дапщэ хъурэ хьэщӀэ къэкӀуар? {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дапщэ: how much, how many? *Дапщэ хъурэ хьэщӀэ къэкӀуар?: How many guests came? {{урысыбзэ}} *дапщэ: сколько *Дапщэ хъурэ хьэщӀэ къэкӀуар?: Сколько гостей пришло? {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭБЕЛДЖЫЛЫ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:pɕɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дапщ] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Сыт хуэдиз, дапщэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дапщэ: how much! how many! {{урысыбзэ}} *дапщэ: сколько; как много! {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ОТНОСИТЕЛЬНЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:pɕɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дапщ] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Сыт хуэдиз, дапщэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дапщэ: how much, how many {{урысыбзэ}} *дапщэ: сколько {{библиографие}} c27gnq65qzu1skorzsbbynipp1uz30o 129624 129623 2026-10-19T15:42:59Z Rhdkabardian 5 129624 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:pɕɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дапщ] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Сыт и бжыгъэ, дапщэ, сыт хуэдиз. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ахъшэ <b>дапщэ</b> естынур? || <b>Сколько</b> нужно уплатить? || <b>How much</b> do I need to pay? |} </div> </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дапщэ хъурэ хьэщӀэ къэкӀуар? {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дапщэ: how much, how many? *Дапщэ хъурэ хьэщӀэ къэкӀуар?: How many guests came? {{урысыбзэ}} *дапщэ: сколько *Дапщэ хъурэ хьэщӀэ къэкӀуар?: Сколько гостей пришло? {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭБЕЛДЖЫЛЫ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:pɕɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дапщ] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Сыт хуэдиз, дапщэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дапщэ: how much! how many! {{урысыбзэ}} *дапщэ: сколько; как много! {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ОТНОСИТЕЛЬНЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:pɕɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дапщ] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Сыт хуэдиз, дапщэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дапщэ: how much, how many {{урысыбзэ}} *дапщэ: сколько {{библиографие}} rnhbjsoknokklt90ie8sbrj47ltlksi 0 3881 129626 12197 2026-10-19T15:49:37Z Rhdkabardian 5 129626 wikitext text/x-wiki дапщэщ {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dɐp'ɕɐɕ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дапщэщ]}} {{мыхьэнэ}} #Сыт щыгъуэ, сыт зэман. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Дапщэщ</b> хьэзыр хъуну хущхъуэр? || <b>Когда</b> будет готово лекарство? || <b>When</b> will the medicine be ready? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дапщэщ хьэщӀэхэр къыщыкӀуэнур? Дапщэщ сымыкӀуами, ар гуапэу къысӀуощӀэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дапщэщ: when, whenever *Дапщэщ хьэщӀэхэр къыщыкӀуэнур? Дапщэщ сымыкӀуами, ар гуапэу къысӀуощӀэ: When will the guests come? Whenever I come, he will greet me cordially. {{урысыбзэ}} *дапщэщ: когда *Дапщэщ хьэщӀэхэр къыщыкӀуэнур? Дапщэщ сымыкӀуами, ар гуапэу къысӀуощӀэ: когда придут гости? Когда бы я ни пришел, он меня сердечно встретит {{библиографие}} 73j8g9l27bih135ehgzsz2o9r6gb773 0 3896 129581 12244 2026-10-19T13:05:31Z Rhdkabardian 5 129581 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Сыт хуэдэ щӀыкӀэу. {{щапхъэхэр}} *Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну? {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} * Дауэ уэ къызэроджэр? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Дауэ</b> зэдэджэгурэ сабийхэр?|| <b>Как</b> дети играют друг с другом?|| <b>How</b> are the children playing with each other? |- ! !! !! нап. 95 |- || Псыр <b>дауэ</b> зехьэн хуей?|| <b>Как</b> необходимо держать воду?|| <b>How</b> should water be kept? |- ! !! !! нап. 103 |- || <b>Дауэ</b> зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || <b>Какими</b> держит Цаца свои волосы?|| <b>How</b> does Tsatsa keep her hair? |- ! !! !! нап. 107 |- || Чэсэм <b>дауэ</b> елэжьа нащэм? || <b>Как</b> Часам занималась огурцами? || <b>How</b> did Chasam tend the cucumbers? |- ! !! !! нап. 109 |- || Фэ <b>дауэ</b> фызэдэджэгурэ? || <b>Как</b> вы играете вместе друг с другом? || <b>How</b> do you play together? </b> |- ! !! !! нап. 110 |- || <b>Дауэ</b> хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || <b>Как</b> Тлепш участвовал в войне.|| <b>How</b> did Grandfather Tlepsh take part in the war. |- ! !! !! нап. 118 |- || Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ <b>дауэ</b> еджэрэ? || <b>Как</b> учатся Аюб и Уазырмас? || <b>How</b> do Ayub and Wazyrmas study? |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Дауэ</b> зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || <b>Как</b> принимать это лекарство? || <b>How</b> should I take this medicine? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дауэ: how {{урысыбзэ}} *дауэ: как <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Дауэ ущыт?==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling? {{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Дауэ хъуми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes! {{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Дауэ хъун?==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible? {{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Дауэ шытми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may {{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Дауэ ищӀыну?==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done? {{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}} {{мыхьэнэ}} #Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ. #Тхьэусыхафэ. {{щапхъэхэр}} *Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} *Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim {{урысыбзэ}} *дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Дауи-щхьэуи хэмылъу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully {{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} ge2juvhiq0qmi1oe3uzlno3380adhk7 0 3939 129634 129539 2026-10-19T16:11:34Z Rhdkabardian 5 129634 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=de:ᶎ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[деж]}} {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым и гъунэгъуу (и Ӏэгъуэблагъэу) Ӏуэхур къыщыхъуныгъэ къегъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Бадзэр бжьыхьэм <b>деж</b> мэжейри гъатхэм къоушыж.|| Осенью мухи засыпают и просыпаются весной.|| Flies go to sleep <b>in</b> autumn and in spring they wake up. |- ! !! !! нап. 102 |- || Мэлыр щащыр бжьыхьэм <b>дежщ</b>.|| Время стрижки овец – осень.|| Sheep shearing time <b>is in</b> autumn. |- ! !! !! нап. 112 |- || Дунейр щыхуабэм <b>деж</b>, махуэм Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. || <b>Когда</b> погода теплая, днём скот пасётся, а ночью находится в коровнике. || <b>When</b> the weather is warm, during the day the cattle graze, (and) at night they are in the cowshed. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым <b>деж</b> хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня <b>в</b> 11 часов дня лекарство будет готово. || The medicine will be ready today <b>at</b> 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ. *Унэм деж. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *деж: by, near, close to, next to, beside, at *БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ: Flower grow near the entry to the house. *Унэм деж: by or near the house {{урысыбзэ}} *деж: у, около, вблизи, возле кого-чего-л. *БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ: у входа в дом растут цветы. *Унэм деж: у дома, возле дома <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Дэнэ деж==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} where {{псалъафэ-урысыбзэ}} где {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дэнэ <b>деж</b> (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || <b>Где</b> (ближайшая) аптека? || <b>Where</b> is the (nearest) pharmacy?</b> |} </div> </div> ====Дэнэ дежи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere {{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 9qxbqjrfnetiint1gbe613bzebb9q2z 0 5591 129557 110744 2026-10-19T12:01:24Z Rhdkabardian 5 129557 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:xx-small;"> {| class="wikitable" |- |+ Глагол лъэӀэс "ЕТЫН"-ым и спряженэ кӀэщӀыр |- ! !! Ит зэман !! БлэкӀа зэман !! КъэкӀуэну зэман |- ! !! !! щыӀэныгъэ (+) !! |- ! закъуэ япэ | изот(ыр) || естащ || естынущ |- ! закъуэ 2-нэ | ибот(ыр) || ептащ || ептынущ |- ! закъуэ 3-нэ | ирет(ыр) || иритащ || иритынущ |- ! куэд япэ | идот(ыр) || еттащ || еттынущ |- ! куэд 2-нэ | ивот(ыр) || ефтащ || ефтынущ |- ! куэд 3-нэ | ират(ыр) || иратащ || иратынущ |- ! !! !! щымыӀэныгъэ (-) !! |- ! закъуэ япэ | естыркъым || естакъым || естынукъым |- ! закъуэ 2-нэ | ептыркъым || ептакъым || ептынукъым |- ! закъуэ 3-нэ | иритыркъым || иритакъым || иритынукъым |- ! куэд япэ | еттыркъым || еттакъым || еттынукъым |- ! куэд 2-нэ | ефтыркъым || ефтакъым || ефтынукъым |- ! куэд 3-нэ | иратыркъым || иратакъым || иратынукъым |- ! !! !! зэрыупщӀэ (?) !! |- ! закъуэ япэ | естрэ || еста || естыну |- ! закъуэ 2-нэ | ептрэ || епта || ептыну |- ! закъуэ 3-нэ | иритрэ || ирита || иритыну |- ! куэд япэ | еттрэ || етта || еттыну |- ! куэд 2-нэ | ефтрэ || ефта || ефтыну |- ! куэд 3-нэ | иратрэ || ирата || иратыну |- ! !! унафэ наклоненэ |- ! закъуэ 2-нэ + | ет! |- ! закъуэ 2-нэ - | иумыт! |- ! куэд 2-нэ + | ефт! |- ! куэд 2-нэ - | евмыт! |- |} </div> {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-етын|Глагол лъэӏэс "етын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ӏэрыгъэхьэн, ӀэщӀэлъхьэн. #Зыгуэр зыгуэркӀэ къызэгъэпэщын, зыгуэрым зыгуэр хузэфӀэгъэкӀын. #Зыгуэрым зыгуэркӀэ хуэупсэн, тыгъэ хуэщӀын. #Гъэбыдэн. #Зыгуэрым уасэ щӀэтын. {{щапхъэхэр}} *Къубатийрэ Бей-Булатрэ зэхэту мэл щищ иратащ Ермоловым. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 42 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Абы Нартшу псы <b>иритащ</b>.|| Нартшу <b>дал</b> ему воды.|| Nartshu <b>has given</b> it some water. |- ! !! !! нап. 44 |- | Умар пылым псы <b>иритащ</b>.|| Умар <b>дал</b> слону воды.|| Wumar <b>has given</b> the elephant some water. |- ! !! !! нап. 51 |- | Хьэм абы лы <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> собаке мясо.|| He <b>gives</b> some meat to the dog. |- | Абы хьэпшырым шэ <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> молоко щенкам.|| He <b>gives</b> the puppy some milk. |- ! !! !! нап. 54 |- | Пагуэ гуэгушхэм хугу <b>иритащ</b>.|| Пагуа <b>дал</b> немного проса индюкам.|| Pagwa <b>has given</b> the turkeys some millet. |- ! !! !! нап. 58 |- | Ӏунат и анэм Ӏуданэ <b>ирет</b>. || Уна <b>дает</b> своей маме нитку.|| Unat <b>is giving</b> her mother some thread. |- ! !! !! нап. 73 |- || Джэрий джэду шырхэм шэ <b>иритащ</b>.|| Джарий <b>дал</b> котятам молоко.|| Jari <b>is giving</b> the kittens some milk. |- ! !! !! нап. 74 |- || Мэрят и гуащэр Самия <b>иритащ</b>.|| Марят <b>дала</b> свою куклу Самии.|| Maryat <b>has given</b> her doll <b>to</b> Samiya. |- || Самия и пэгунымрэ и белымрэ Мэрят <b>иритащ</b>.|| Самия <b>дала</b> Марят свои ведро и лопату.|| Samiya <b>has given</b> her pail and spade <b>to</b> Maryat. |- ! !! !! нап. 89 |- || Си анэм хущхъуэ <b>изот</b>.|| <b>Я даю</b> моей маме лекарство.|| <b>I have given</b> my mother some medicine. |- ! !! !! нап. 104 |- || Хугу <b>уэстынщи</b>, уэрэд жыӀэ.|| Я <b>тебе дам</b> пшена <b>и</b> ты песню споешь.|| I <b>will give you</b> some millet <b>and</b> you sing a song. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ <b>ет</b>. || <b>Подай(-те)</b> твой (ваш) рецепт в первое окно. || <b>Submit</b> your prescription <b>at the</b> first <b>window</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын. *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын. *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын. *Саугъэт етын. *БжэӀулъэ етын. *ӀункӀыбзэ етын. *Мэлым ахъшэшхуэ естащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *етын: 1. give sb sth, present sb with sth 2. provide sb with sth 3. present, give, endow or award sth to sb. 4. lock, close sth (for example, a lock) 5.pay (a price) *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: provide youth with an education *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: give the young man a job *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: give an award to a leading worker *Саугъэт етын: give or present a gift *БжэӀулъэ етын: close the doorbolt *ӀункӀыбзэ етын: lock (a lock) *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: I paid a high price for the sheep {{урысыбзэ}} *етын: 1. дать, вручить кому-л. что-л. 2. дать, предоставить, обеспечить кому-л. что-л. 3. дать, даровать кому-чему-л. что-л.; наделить, наградить кого-что-л. чем-л. 4. закрыть, запереть что-л. (напр. замок) 5. уплатить какую-л. цену *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: дать молодежи образование *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: дать работу молодому человеку *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: дать орден ведущему работнику *Саугъэт етын: дать, преподнести подарок *БжэӀулъэ етын: закрыть задвижку *ӀункӀыбзэ етын: запереть замок *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: Я заплатил большие деньги за овцу. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Ажал етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a thrashing, beating; reprimand, scolding {{псалъафэ-урысыбзэ}} задать взбучку кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гъуэгу емытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} yield the right-of-way to sb, make way for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} уступить кому-л. дорогу {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====КӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put an end to sth, finish sth off (a task or job) 2) kill, take sb’s life, finish sb off {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. покончить с чем-л. (каким-л. делом, занятием) 2. лишить жизни кого-л., покончить с кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ЛӀы етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give a woman to sb in marriage {{псалъафэ-урысыбзэ}} выдать кого-л. замуж {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Лъатэпс етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk (to make cheese) {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко (для приготовления сыра) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Нэмыплъ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb in an unfriendly manner, inattentively, with hostility (because of resentment or dissatisfaction) {{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. неприязненно, недружелюбо, невнимательно (из-за обиды, недовольства) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Псалъэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb your word; let sb speak {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. слово. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сэху етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whitewash sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} белить, делать побелку {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Судым етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb to court, sue sb, try sb, prosecute sb, litigate, put on trial {{псалъафэ-урысыбзэ}} отдать кого-л. под суд {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Телеграммэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} send sb a telegram {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. телеграмму {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====УвыӀэпӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. find a place for sb to stop or rest 2. give sb a job {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. найти кому-л. место, стоянку 2. предоставить кому-л. место работы {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыгъуэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ШхупцӀатэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ӏэмал емытын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let, permit, give sb the opportunity to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать возможность (что-л. сделать) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} dcvwu0ll3abv33j9lumdhbb5qa6ffeh 129559 129557 2026-10-19T12:07:52Z Rhdkabardian 5 129559 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:xx-small;"> {| class="wikitable" |- |+ Глагол лъэӀэс "ЕТЫН"-ым и спряженэ кӀэщӀыр |- ! !! Ит зэман !! БлэкӀа зэман !! КъэкӀуэну зэман |- ! !! !! щыӀэныгъэ (+) !! |- ! закъуэ япэ | изот(ыр) || естащ || естынущ |- ! закъуэ 2-нэ | ибот(ыр) || ептащ || ептынущ |- ! закъуэ 3-нэ | ирет(ыр) || иритащ || иритынущ |- ! куэд япэ | идот(ыр) || еттащ || еттынущ |- ! куэд 2-нэ | ивот(ыр) || ефтащ || ефтынущ |- ! куэд 3-нэ | ират(ыр) || иратащ || иратынущ |- ! !! !! щымыӀэныгъэ (-) !! |- ! закъуэ япэ | естыркъым || естакъым || естынукъым |- ! закъуэ 2-нэ | ептыркъым || ептакъым || ептынукъым |- ! закъуэ 3-нэ | иритыркъым || иритакъым || иритынукъым |- ! куэд япэ | еттыркъым || еттакъым || еттынукъым |- ! куэд 2-нэ | ефтыркъым || ефтакъым || ефтынукъым |- ! куэд 3-нэ | иратыркъым || иратакъым || иратынукъым |- ! !! !! зэрыупщӀэ (?) !! |- ! закъуэ япэ | естрэ || еста || естыну |- ! закъуэ 2-нэ | ептрэ || епта || ептыну |- ! закъуэ 3-нэ | иритрэ || ирита || иритыну |- ! куэд япэ | еттрэ || етта || еттыну |- ! куэд 2-нэ | ефтрэ || ефта || ефтыну |- ! куэд 3-нэ | иратрэ || ирата || иратыну |- ! !! унафэ наклоненэ |- ! закъуэ 2-нэ + | ет! |- ! закъуэ 2-нэ - | иумыт! |- ! куэд 2-нэ + | ефт! |- ! куэд 2-нэ - | евмыт! |- |} </div> {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-етын|Глагол лъэӏэс "етын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ӏэрыгъэхьэн, ӀэщӀэлъхьэн. #Зыгуэр зыгуэркӀэ къызэгъэпэщын, зыгуэрым зыгуэр хузэфӀэгъэкӀын. #Зыгуэрым зыгуэркӀэ хуэупсэн, тыгъэ хуэщӀын. #Гъэбыдэн. #Зыгуэрым уасэ щӀэтын. {{щапхъэхэр}} *Къубатийрэ Бей-Булатрэ зэхэту мэл щищ иратащ Ермоловым. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 42 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Абы Нартшу псы <b>иритащ</b>.|| Нартшу <b>дал</b> ему воды.|| Nartshu <b>has given</b> it some water. |- ! !! !! нап. 44 |- | Умар пылым псы <b>иритащ</b>.|| Умар <b>дал</b> слону воды.|| Wumar <b>has given</b> the elephant some water. |- ! !! !! нап. 51 |- | Хьэм абы лы <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> собаке мясо.|| He <b>gives</b> some meat to the dog. |- | Абы хьэпшырым шэ <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> молоко щенкам.|| He <b>gives</b> the puppy some milk. |- ! !! !! нап. 54 |- | Пагуэ гуэгушхэм хугу <b>иритащ</b>.|| Пагуа <b>дал</b> немного проса индюкам.|| Pagwa <b>has given</b> the turkeys some millet. |- ! !! !! нап. 58 |- | Ӏунат и анэм Ӏуданэ <b>ирет</b>. || Уна <b>дает</b> своей маме нитку.|| Unat <b>is giving</b> her mother some thread. |- ! !! !! нап. 73 |- || Джэрий джэду шырхэм шэ <b>иритащ</b>.|| Джарий <b>дал</b> котятам молоко.|| Jari <b>is giving</b> the kittens some milk. |- ! !! !! нап. 74 |- || Мэрят и гуащэр Самия <b>иритащ</b>.|| Марят <b>дала</b> свою куклу Самии.|| Maryat <b>has given</b> her doll <b>to</b> Samiya. |- || Самия и пэгунымрэ и белымрэ Мэрят <b>иритащ</b>.|| Самия <b>дала</b> Марят свои ведро и лопату.|| Samiya <b>has given</b> her pail and spade <b>to</b> Maryat. |- ! !! !! нап. 89 |- || Си анэм хущхъуэ <b>изот</b>.|| <b>Я даю</b> моей маме лекарство.|| <b>I have given</b> my mother some medicine. |- ! !! !! нап. 104 |- || Хугу <b>уэстынщи</b>, уэрэд жыӀэ.|| Я <b>тебе дам</b> пшена <b>и</b> ты песню споешь.|| I <b>will give you</b> some millet <b>and</b> you sing a song. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ <b>ет</b>. || <b>Подай(-те)</b> твой (ваш) рецепт в первое окно. || <b>Submit</b> your prescription <b>at the</b> first <b>window</b>. |- | КхъыӀэ, <b>къызэт</b> псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || <b>Дай(-те) мне</b>, пожалуйста, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || Please <b>give me</b> something for a cough (headache, stomachache). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын. *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын. *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын. *Саугъэт етын. *БжэӀулъэ етын. *ӀункӀыбзэ етын. *Мэлым ахъшэшхуэ естащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *етын: 1. give sb sth, present sb with sth 2. provide sb with sth 3. present, give, endow or award sth to sb. 4. lock, close sth (for example, a lock) 5.pay (a price) *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: provide youth with an education *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: give the young man a job *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: give an award to a leading worker *Саугъэт етын: give or present a gift *БжэӀулъэ етын: close the doorbolt *ӀункӀыбзэ етын: lock (a lock) *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: I paid a high price for the sheep {{урысыбзэ}} *етын: 1. дать, вручить кому-л. что-л. 2. дать, предоставить, обеспечить кому-л. что-л. 3. дать, даровать кому-чему-л. что-л.; наделить, наградить кого-что-л. чем-л. 4. закрыть, запереть что-л. (напр. замок) 5. уплатить какую-л. цену *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: дать молодежи образование *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: дать работу молодому человеку *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: дать орден ведущему работнику *Саугъэт етын: дать, преподнести подарок *БжэӀулъэ етын: закрыть задвижку *ӀункӀыбзэ етын: запереть замок *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: Я заплатил большие деньги за овцу. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Ажал етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a thrashing, beating; reprimand, scolding {{псалъафэ-урысыбзэ}} задать взбучку кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гъуэгу емытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} yield the right-of-way to sb, make way for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} уступить кому-л. дорогу {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====КӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put an end to sth, finish sth off (a task or job) 2) kill, take sb’s life, finish sb off {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. покончить с чем-л. (каким-л. делом, занятием) 2. лишить жизни кого-л., покончить с кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ЛӀы етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give a woman to sb in marriage {{псалъафэ-урысыбзэ}} выдать кого-л. замуж {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Лъатэпс етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk (to make cheese) {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко (для приготовления сыра) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Нэмыплъ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb in an unfriendly manner, inattentively, with hostility (because of resentment or dissatisfaction) {{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. неприязненно, недружелюбо, невнимательно (из-за обиды, недовольства) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Псалъэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb your word; let sb speak {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. слово. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сэху етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whitewash sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} белить, делать побелку {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Судым етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb to court, sue sb, try sb, prosecute sb, litigate, put on trial {{псалъафэ-урысыбзэ}} отдать кого-л. под суд {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Телеграммэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} send sb a telegram {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. телеграмму {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====УвыӀэпӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. find a place for sb to stop or rest 2. give sb a job {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. найти кому-л. место, стоянку 2. предоставить кому-л. место работы {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыгъуэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ШхупцӀатэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ӏэмал емытын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let, permit, give sb the opportunity to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать возможность (что-л. сделать) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 5i77ynt5ge8hccnj64k5o6ttubdtyoq 129625 129559 2026-10-19T15:45:45Z Rhdkabardian 5 129625 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:xx-small;"> {| class="wikitable" |- |+ Глагол лъэӀэс "ЕТЫН"-ым и спряженэ кӀэщӀыр |- ! !! Ит зэман !! БлэкӀа зэман !! КъэкӀуэну зэман |- ! !! !! щыӀэныгъэ (+) !! |- ! закъуэ япэ | изот(ыр) || естащ || естынущ |- ! закъуэ 2-нэ | ибот(ыр) || ептащ || ептынущ |- ! закъуэ 3-нэ | ирет(ыр) || иритащ || иритынущ |- ! куэд япэ | идот(ыр) || еттащ || еттынущ |- ! куэд 2-нэ | ивот(ыр) || ефтащ || ефтынущ |- ! куэд 3-нэ | ират(ыр) || иратащ || иратынущ |- ! !! !! щымыӀэныгъэ (-) !! |- ! закъуэ япэ | естыркъым || естакъым || естынукъым |- ! закъуэ 2-нэ | ептыркъым || ептакъым || ептынукъым |- ! закъуэ 3-нэ | иритыркъым || иритакъым || иритынукъым |- ! куэд япэ | еттыркъым || еттакъым || еттынукъым |- ! куэд 2-нэ | ефтыркъым || ефтакъым || ефтынукъым |- ! куэд 3-нэ | иратыркъым || иратакъым || иратынукъым |- ! !! !! зэрыупщӀэ (?) !! |- ! закъуэ япэ | естрэ || еста || естыну |- ! закъуэ 2-нэ | ептрэ || епта || ептыну |- ! закъуэ 3-нэ | иритрэ || ирита || иритыну |- ! куэд япэ | еттрэ || етта || еттыну |- ! куэд 2-нэ | ефтрэ || ефта || ефтыну |- ! куэд 3-нэ | иратрэ || ирата || иратыну |- ! !! унафэ наклоненэ |- ! закъуэ 2-нэ + | ет! |- ! закъуэ 2-нэ - | иумыт! |- ! куэд 2-нэ + | ефт! |- ! куэд 2-нэ - | евмыт! |- |} </div> {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-етын|Глагол лъэӏэс "етын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ӏэрыгъэхьэн, ӀэщӀэлъхьэн. #Зыгуэр зыгуэркӀэ къызэгъэпэщын, зыгуэрым зыгуэр хузэфӀэгъэкӀын. #Зыгуэрым зыгуэркӀэ хуэупсэн, тыгъэ хуэщӀын. #Гъэбыдэн. #Зыгуэрым уасэ щӀэтын. {{щапхъэхэр}} *Къубатийрэ Бей-Булатрэ зэхэту мэл щищ иратащ Ермоловым. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 42 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Абы Нартшу псы <b>иритащ</b>.|| Нартшу <b>дал</b> ему воды.|| Nartshu <b>has given</b> it some water. |- ! !! !! нап. 44 |- | Умар пылым псы <b>иритащ</b>.|| Умар <b>дал</b> слону воды.|| Wumar <b>has given</b> the elephant some water. |- ! !! !! нап. 51 |- | Хьэм абы лы <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> собаке мясо.|| He <b>gives</b> some meat to the dog. |- | Абы хьэпшырым шэ <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> молоко щенкам.|| He <b>gives</b> the puppy some milk. |- ! !! !! нап. 54 |- | Пагуэ гуэгушхэм хугу <b>иритащ</b>.|| Пагуа <b>дал</b> немного проса индюкам.|| Pagwa <b>has given</b> the turkeys some millet. |- ! !! !! нап. 58 |- | Ӏунат и анэм Ӏуданэ <b>ирет</b>. || Уна <b>дает</b> своей маме нитку.|| Unat <b>is giving</b> her mother some thread. |- ! !! !! нап. 73 |- || Джэрий джэду шырхэм шэ <b>иритащ</b>.|| Джарий <b>дал</b> котятам молоко.|| Jari <b>is giving</b> the kittens some milk. |- ! !! !! нап. 74 |- || Мэрят и гуащэр Самия <b>иритащ</b>.|| Марят <b>дала</b> свою куклу Самии.|| Maryat <b>has given</b> her doll <b>to</b> Samiya. |- || Самия и пэгунымрэ и белымрэ Мэрят <b>иритащ</b>.|| Самия <b>дала</b> Марят свои ведро и лопату.|| Samiya <b>has given</b> her pail and spade <b>to</b> Maryat. |- ! !! !! нап. 89 |- || Си анэм хущхъуэ <b>изот</b>.|| <b>Я даю</b> моей маме лекарство.|| <b>I have given</b> my mother some medicine. |- ! !! !! нап. 104 |- || Хугу <b>уэстынщи</b>, уэрэд жыӀэ.|| Я <b>тебе дам</b> пшена <b>и</b> ты песню споешь.|| I <b>will give you</b> some millet <b>and</b> you sing a song. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ <b>ет</b>. || <b>Подай(-те)</b> твой (ваш) рецепт в первое окно. || <b>Submit</b> your prescription <b>at the</b> first <b>window</b>. |- | КхъыӀэ, <b>къызэт</b> псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || <b>Дай(-те) мне</b>, пожалуйста, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || Please <b>give me</b> something for a cough (headache, stomachache). |- ! !! !! нап. 174 |- | Ахъшэ дапщэ <b>естынур</b>? || Сколько <b>нужно уплатить</b>? || How much <b>do I need to pay</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын. *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын. *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын. *Саугъэт етын. *БжэӀулъэ етын. *ӀункӀыбзэ етын. *Мэлым ахъшэшхуэ естащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *етын: 1. give sb sth, present sb with sth 2. provide sb with sth 3. present, give, endow or award sth to sb. 4. lock, close sth (for example, a lock) 5.pay (a price) *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: provide youth with an education *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: give the young man a job *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: give an award to a leading worker *Саугъэт етын: give or present a gift *БжэӀулъэ етын: close the doorbolt *ӀункӀыбзэ етын: lock (a lock) *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: I paid a high price for the sheep {{урысыбзэ}} *етын: 1. дать, вручить кому-л. что-л. 2. дать, предоставить, обеспечить кому-л. что-л. 3. дать, даровать кому-чему-л. что-л.; наделить, наградить кого-что-л. чем-л. 4. закрыть, запереть что-л. (напр. замок) 5. уплатить какую-л. цену *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: дать молодежи образование *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: дать работу молодому человеку *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: дать орден ведущему работнику *Саугъэт етын: дать, преподнести подарок *БжэӀулъэ етын: закрыть задвижку *ӀункӀыбзэ етын: запереть замок *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: Я заплатил большие деньги за овцу. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Ажал етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a thrashing, beating; reprimand, scolding {{псалъафэ-урысыбзэ}} задать взбучку кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гъуэгу емытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} yield the right-of-way to sb, make way for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} уступить кому-л. дорогу {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====КӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put an end to sth, finish sth off (a task or job) 2) kill, take sb’s life, finish sb off {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. покончить с чем-л. (каким-л. делом, занятием) 2. лишить жизни кого-л., покончить с кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ЛӀы етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give a woman to sb in marriage {{псалъафэ-урысыбзэ}} выдать кого-л. замуж {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Лъатэпс етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk (to make cheese) {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко (для приготовления сыра) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Нэмыплъ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb in an unfriendly manner, inattentively, with hostility (because of resentment or dissatisfaction) {{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. неприязненно, недружелюбо, невнимательно (из-за обиды, недовольства) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Псалъэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb your word; let sb speak {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. слово. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сэху етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whitewash sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} белить, делать побелку {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Судым етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb to court, sue sb, try sb, prosecute sb, litigate, put on trial {{псалъафэ-урысыбзэ}} отдать кого-л. под суд {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Телеграммэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} send sb a telegram {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. телеграмму {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====УвыӀэпӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. find a place for sb to stop or rest 2. give sb a job {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. найти кому-л. место, стоянку 2. предоставить кому-л. место работы {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыгъуэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ШхупцӀатэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ӏэмал емытын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let, permit, give sb the opportunity to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать возможность (что-л. сделать) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} aqa5gxu4bif1uxz4wt640ozywp8xea6 129650 129625 2026-10-19T17:02:40Z Rhdkabardian 5 129650 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:xx-small;"> {| class="wikitable" |- |+ Глагол лъэӀэс "ЕТЫН"-ым и спряженэ кӀэщӀыр |- ! !! Ит зэман !! БлэкӀа зэман !! КъэкӀуэну зэман |- ! !! !! щыӀэныгъэ (+) !! |- ! закъуэ япэ | изот(ыр) || естащ || естынущ |- ! закъуэ 2-нэ | ибот(ыр) || ептащ || ептынущ |- ! закъуэ 3-нэ | ирет(ыр) || иритащ || иритынущ |- ! куэд япэ | идот(ыр) || еттащ || еттынущ |- ! куэд 2-нэ | ивот(ыр) || ефтащ || ефтынущ |- ! куэд 3-нэ | ират(ыр) || иратащ || иратынущ |- ! !! !! щымыӀэныгъэ (-) !! |- ! закъуэ япэ | естыркъым || естакъым || естынукъым |- ! закъуэ 2-нэ | ептыркъым || ептакъым || ептынукъым |- ! закъуэ 3-нэ | иритыркъым || иритакъым || иритынукъым |- ! куэд япэ | еттыркъым || еттакъым || еттынукъым |- ! куэд 2-нэ | ефтыркъым || ефтакъым || ефтынукъым |- ! куэд 3-нэ | иратыркъым || иратакъым || иратынукъым |- ! !! !! зэрыупщӀэ (?) !! |- ! закъуэ япэ | естрэ || еста || естыну |- ! закъуэ 2-нэ | ептрэ || епта || ептыну |- ! закъуэ 3-нэ | иритрэ || ирита || иритыну |- ! куэд япэ | еттрэ || етта || еттыну |- ! куэд 2-нэ | ефтрэ || ефта || ефтыну |- ! куэд 3-нэ | иратрэ || ирата || иратыну |- ! !! унафэ наклоненэ |- ! закъуэ 2-нэ + | ет! |- ! закъуэ 2-нэ - | иумыт! |- ! куэд 2-нэ + | ефт! |- ! куэд 2-нэ - | евмыт! |- |} </div> {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-етын|Глагол лъэӏэс "етын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ӏэрыгъэхьэн, ӀэщӀэлъхьэн. #Зыгуэр зыгуэркӀэ къызэгъэпэщын, зыгуэрым зыгуэр хузэфӀэгъэкӀын. #Зыгуэрым зыгуэркӀэ хуэупсэн, тыгъэ хуэщӀын. #Гъэбыдэн. #Зыгуэрым уасэ щӀэтын. {{щапхъэхэр}} *Къубатийрэ Бей-Булатрэ зэхэту мэл щищ иратащ Ермоловым. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 42 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Абы Нартшу псы <b>иритащ</b>.|| Нартшу <b>дал</b> ему воды.|| Nartshu <b>has given</b> it some water. |- ! !! !! нап. 44 |- | Умар пылым псы <b>иритащ</b>.|| Умар <b>дал</b> слону воды.|| Wumar <b>has given</b> the elephant some water. |- ! !! !! нап. 51 |- | Хьэм абы лы <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> собаке мясо.|| He <b>gives</b> some meat to the dog. |- | Абы хьэпшырым шэ <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> молоко щенкам.|| He <b>gives</b> the puppy some milk. |- ! !! !! нап. 54 |- | Пагуэ гуэгушхэм хугу <b>иритащ</b>.|| Пагуа <b>дал</b> немного проса индюкам.|| Pagwa <b>has given</b> the turkeys some millet. |- ! !! !! нап. 58 |- | Ӏунат и анэм Ӏуданэ <b>ирет</b>. || Уна <b>дает</b> своей маме нитку.|| Unat <b>is giving</b> her mother some thread. |- ! !! !! нап. 73 |- || Джэрий джэду шырхэм шэ <b>иритащ</b>.|| Джарий <b>дал</b> котятам молоко.|| Jari <b>is giving</b> the kittens some milk. |- ! !! !! нап. 74 |- || Мэрят и гуащэр Самия <b>иритащ</b>.|| Марят <b>дала</b> свою куклу Самии.|| Maryat <b>has given</b> her doll <b>to</b> Samiya. |- || Самия и пэгунымрэ и белымрэ Мэрят <b>иритащ</b>.|| Самия <b>дала</b> Марят свои ведро и лопату.|| Samiya <b>has given</b> her pail and spade <b>to</b> Maryat. |- ! !! !! нап. 89 |- || Си анэм хущхъуэ <b>изот</b>.|| <b>Я даю</b> моей маме лекарство.|| <b>I have given</b> my mother some medicine. |- ! !! !! нап. 104 |- || Хугу <b>уэстынщи</b>, уэрэд жыӀэ.|| Я <b>тебе дам</b> пшена <b>и</b> ты песню споешь.|| I <b>will give you</b> some millet <b>and</b> you sing a song. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ <b>ет</b>. || <b>Подай(-те)</b> твой (ваш) рецепт в первое окно. || <b>Submit</b> your prescription <b>at the</b> first <b>window</b>. |- | КхъыӀэ, <b>къызэт</b> псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || <b>Дай(-те) мне</b>, пожалуйста, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || Please <b>give me</b> something for a cough (headache, stomachache). |- ! !! !! нап. 174 |- | Ахъшэ дапщэ <b>естынур</b>? || Сколько <b>нужно уплатить</b>? || How much <b>do I need to pay</b>? |- | Сыт хуэдиз <b>естыну</b>? || <b>Сколько</b> <b>нужно уплатить</b>? || <b>How much</b> <b>do I need to pay</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын. *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын. *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын. *Саугъэт етын. *БжэӀулъэ етын. *ӀункӀыбзэ етын. *Мэлым ахъшэшхуэ естащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *етын: 1. give sb sth, present sb with sth 2. provide sb with sth 3. present, give, endow or award sth to sb. 4. lock, close sth (for example, a lock) 5.pay (a price) *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: provide youth with an education *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: give the young man a job *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: give an award to a leading worker *Саугъэт етын: give or present a gift *БжэӀулъэ етын: close the doorbolt *ӀункӀыбзэ етын: lock (a lock) *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: I paid a high price for the sheep {{урысыбзэ}} *етын: 1. дать, вручить кому-л. что-л. 2. дать, предоставить, обеспечить кому-л. что-л. 3. дать, даровать кому-чему-л. что-л.; наделить, наградить кого-что-л. чем-л. 4. закрыть, запереть что-л. (напр. замок) 5. уплатить какую-л. цену *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: дать молодежи образование *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: дать работу молодому человеку *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: дать орден ведущему работнику *Саугъэт етын: дать, преподнести подарок *БжэӀулъэ етын: закрыть задвижку *ӀункӀыбзэ етын: запереть замок *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: Я заплатил большие деньги за овцу. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Ажал етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a thrashing, beating; reprimand, scolding {{псалъафэ-урысыбзэ}} задать взбучку кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гъуэгу емытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} yield the right-of-way to sb, make way for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} уступить кому-л. дорогу {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====КӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put an end to sth, finish sth off (a task or job) 2) kill, take sb’s life, finish sb off {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. покончить с чем-л. (каким-л. делом, занятием) 2. лишить жизни кого-л., покончить с кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ЛӀы етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give a woman to sb in marriage {{псалъафэ-урысыбзэ}} выдать кого-л. замуж {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Лъатэпс етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk (to make cheese) {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко (для приготовления сыра) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Нэмыплъ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb in an unfriendly manner, inattentively, with hostility (because of resentment or dissatisfaction) {{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. неприязненно, недружелюбо, невнимательно (из-за обиды, недовольства) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Псалъэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb your word; let sb speak {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. слово. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сэху етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whitewash sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} белить, делать побелку {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Судым етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb to court, sue sb, try sb, prosecute sb, litigate, put on trial {{псалъафэ-урысыбзэ}} отдать кого-л. под суд {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Телеграммэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} send sb a telegram {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. телеграмму {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====УвыӀэпӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. find a place for sb to stop or rest 2. give sb a job {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. найти кому-л. место, стоянку 2. предоставить кому-л. место работы {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыгъуэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ШхупцӀатэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ӏэмал емытын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let, permit, give sb the opportunity to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать возможность (что-л. сделать) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} f9me2klc4i81huyq4zeq621l6t798qr 129651 129650 2026-10-19T17:03:29Z Rhdkabardian 5 129651 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:xx-small;"> {| class="wikitable" |- |+ Глагол лъэӀэс "ЕТЫН"-ым и спряженэ кӀэщӀыр |- ! !! Ит зэман !! БлэкӀа зэман !! КъэкӀуэну зэман |- ! !! !! щыӀэныгъэ (+) !! |- ! закъуэ япэ | изот(ыр) || естащ || естынущ |- ! закъуэ 2-нэ | ибот(ыр) || ептащ || ептынущ |- ! закъуэ 3-нэ | ирет(ыр) || иритащ || иритынущ |- ! куэд япэ | идот(ыр) || еттащ || еттынущ |- ! куэд 2-нэ | ивот(ыр) || ефтащ || ефтынущ |- ! куэд 3-нэ | ират(ыр) || иратащ || иратынущ |- ! !! !! щымыӀэныгъэ (-) !! |- ! закъуэ япэ | естыркъым || естакъым || естынукъым |- ! закъуэ 2-нэ | ептыркъым || ептакъым || ептынукъым |- ! закъуэ 3-нэ | иритыркъым || иритакъым || иритынукъым |- ! куэд япэ | еттыркъым || еттакъым || еттынукъым |- ! куэд 2-нэ | ефтыркъым || ефтакъым || ефтынукъым |- ! куэд 3-нэ | иратыркъым || иратакъым || иратынукъым |- ! !! !! зэрыупщӀэ (?) !! |- ! закъуэ япэ | естрэ || еста || естыну |- ! закъуэ 2-нэ | ептрэ || епта || ептыну |- ! закъуэ 3-нэ | иритрэ || ирита || иритыну |- ! куэд япэ | еттрэ || етта || еттыну |- ! куэд 2-нэ | ефтрэ || ефта || ефтыну |- ! куэд 3-нэ | иратрэ || ирата || иратыну |- ! !! унафэ наклоненэ |- ! закъуэ 2-нэ + | ет! |- ! закъуэ 2-нэ - | иумыт! |- ! куэд 2-нэ + | ефт! |- ! куэд 2-нэ - | евмыт! |- |} </div> {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-етын|Глагол лъэӏэс "етын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ӏэрыгъэхьэн, ӀэщӀэлъхьэн. #Зыгуэр зыгуэркӀэ къызэгъэпэщын, зыгуэрым зыгуэр хузэфӀэгъэкӀын. #Зыгуэрым зыгуэркӀэ хуэупсэн, тыгъэ хуэщӀын. #Гъэбыдэн. #Зыгуэрым уасэ щӀэтын. {{щапхъэхэр}} *Къубатийрэ Бей-Булатрэ зэхэту мэл щищ иратащ Ермоловым. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 42 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Абы Нартшу псы <b>иритащ</b>.|| Нартшу <b>дал</b> ему воды.|| Nartshu <b>has given</b> it some water. |- ! !! !! нап. 44 |- | Умар пылым псы <b>иритащ</b>.|| Умар <b>дал</b> слону воды.|| Wumar <b>has given</b> the elephant some water. |- ! !! !! нап. 51 |- | Хьэм абы лы <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> собаке мясо.|| He <b>gives</b> some meat to the dog. |- | Абы хьэпшырым шэ <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> молоко щенкам.|| He <b>gives</b> the puppy some milk. |- ! !! !! нап. 54 |- | Пагуэ гуэгушхэм хугу <b>иритащ</b>.|| Пагуа <b>дал</b> немного проса индюкам.|| Pagwa <b>has given</b> the turkeys some millet. |- ! !! !! нап. 58 |- | Ӏунат и анэм Ӏуданэ <b>ирет</b>. || Уна <b>дает</b> своей маме нитку.|| Unat <b>is giving</b> her mother some thread. |- ! !! !! нап. 73 |- || Джэрий джэду шырхэм шэ <b>иритащ</b>.|| Джарий <b>дал</b> котятам молоко.|| Jari <b>is giving</b> the kittens some milk. |- ! !! !! нап. 74 |- || Мэрят и гуащэр Самия <b>иритащ</b>.|| Марят <b>дала</b> свою куклу Самии.|| Maryat <b>has given</b> her doll <b>to</b> Samiya. |- || Самия и пэгунымрэ и белымрэ Мэрят <b>иритащ</b>.|| Самия <b>дала</b> Марят свои ведро и лопату.|| Samiya <b>has given</b> her pail and spade <b>to</b> Maryat. |- ! !! !! нап. 89 |- || Си анэм хущхъуэ <b>изот</b>.|| <b>Я даю</b> моей маме лекарство.|| <b>I have given</b> my mother some medicine. |- ! !! !! нап. 104 |- || Хугу <b>уэстынщи</b>, уэрэд жыӀэ.|| Я <b>тебе дам</b> пшена <b>и</b> ты песню споешь.|| I <b>will give you</b> some millet <b>and</b> you sing a song. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ <b>ет</b>. || <b>Подай(-те)</b> твой (ваш) рецепт в первое окно. || <b>Submit</b> your prescription <b>at the</b> first <b>window</b>. |- | КхъыӀэ, <b>къызэт</b> псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || <b>Дай(-те) мне</b>, пожалуйста, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || Please <b>give me</b> something for a cough (headache, stomachache). |- ! !! !! нап. 174 |- | Ахъшэ дапщэ <b>естынур</b>? || Сколько <b>нужно уплатить</b>? || How much <b>do I need to pay</b>? |- | Сыт хуэдиз <b>естыну</b>? || Сколько <b>нужно уплатить</b>? || How much <b>do I need to pay</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын. *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын. *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын. *Саугъэт етын. *БжэӀулъэ етын. *ӀункӀыбзэ етын. *Мэлым ахъшэшхуэ естащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *етын: 1. give sb sth, present sb with sth 2. provide sb with sth 3. present, give, endow or award sth to sb. 4. lock, close sth (for example, a lock) 5.pay (a price) *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: provide youth with an education *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: give the young man a job *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: give an award to a leading worker *Саугъэт етын: give or present a gift *БжэӀулъэ етын: close the doorbolt *ӀункӀыбзэ етын: lock (a lock) *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: I paid a high price for the sheep {{урысыбзэ}} *етын: 1. дать, вручить кому-л. что-л. 2. дать, предоставить, обеспечить кому-л. что-л. 3. дать, даровать кому-чему-л. что-л.; наделить, наградить кого-что-л. чем-л. 4. закрыть, запереть что-л. (напр. замок) 5. уплатить какую-л. цену *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: дать молодежи образование *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: дать работу молодому человеку *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: дать орден ведущему работнику *Саугъэт етын: дать, преподнести подарок *БжэӀулъэ етын: закрыть задвижку *ӀункӀыбзэ етын: запереть замок *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: Я заплатил большие деньги за овцу. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Ажал етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a thrashing, beating; reprimand, scolding {{псалъафэ-урысыбзэ}} задать взбучку кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гъуэгу емытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} yield the right-of-way to sb, make way for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} уступить кому-л. дорогу {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====КӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put an end to sth, finish sth off (a task or job) 2) kill, take sb’s life, finish sb off {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. покончить с чем-л. (каким-л. делом, занятием) 2. лишить жизни кого-л., покончить с кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ЛӀы етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give a woman to sb in marriage {{псалъафэ-урысыбзэ}} выдать кого-л. замуж {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Лъатэпс етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk (to make cheese) {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко (для приготовления сыра) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Нэмыплъ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb in an unfriendly manner, inattentively, with hostility (because of resentment or dissatisfaction) {{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. неприязненно, недружелюбо, невнимательно (из-за обиды, недовольства) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Псалъэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb your word; let sb speak {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. слово. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сэху етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whitewash sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} белить, делать побелку {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Судым етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb to court, sue sb, try sb, prosecute sb, litigate, put on trial {{псалъафэ-урысыбзэ}} отдать кого-л. под суд {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Телеграммэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} send sb a telegram {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. телеграмму {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====УвыӀэпӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. find a place for sb to stop or rest 2. give sb a job {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. найти кому-л. место, стоянку 2. предоставить кому-л. место работы {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыгъуэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ШхупцӀатэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ӏэмал емытын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let, permit, give sb the opportunity to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать возможность (что-л. сделать) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} bkgbofa7scl437amx927mjutkmok8s2 129662 129651 2026-10-19T17:37:08Z Rhdkabardian 5 129662 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:xx-small;"> {| class="wikitable" |- |+ Глагол лъэӀэс "ЕТЫН"-ым и спряженэ кӀэщӀыр |- ! !! Ит зэман !! БлэкӀа зэман !! КъэкӀуэну зэман |- ! !! !! щыӀэныгъэ (+) !! |- ! закъуэ япэ | изот(ыр) || естащ || естынущ |- ! закъуэ 2-нэ | ибот(ыр) || ептащ || ептынущ |- ! закъуэ 3-нэ | ирет(ыр) || иритащ || иритынущ |- ! куэд япэ | идот(ыр) || еттащ || еттынущ |- ! куэд 2-нэ | ивот(ыр) || ефтащ || ефтынущ |- ! куэд 3-нэ | ират(ыр) || иратащ || иратынущ |- ! !! !! щымыӀэныгъэ (-) !! |- ! закъуэ япэ | естыркъым || естакъым || естынукъым |- ! закъуэ 2-нэ | ептыркъым || ептакъым || ептынукъым |- ! закъуэ 3-нэ | иритыркъым || иритакъым || иритынукъым |- ! куэд япэ | еттыркъым || еттакъым || еттынукъым |- ! куэд 2-нэ | ефтыркъым || ефтакъым || ефтынукъым |- ! куэд 3-нэ | иратыркъым || иратакъым || иратынукъым |- ! !! !! зэрыупщӀэ (?) !! |- ! закъуэ япэ | естрэ || еста || естыну |- ! закъуэ 2-нэ | ептрэ || епта || ептыну |- ! закъуэ 3-нэ | иритрэ || ирита || иритыну |- ! куэд япэ | еттрэ || етта || еттыну |- ! куэд 2-нэ | ефтрэ || ефта || ефтыну |- ! куэд 3-нэ | иратрэ || ирата || иратыну |- ! !! унафэ наклоненэ |- ! закъуэ 2-нэ + | ет! |- ! закъуэ 2-нэ - | иумыт! |- ! куэд 2-нэ + | ефт! |- ! куэд 2-нэ - | евмыт! |- |} </div> {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-етын|Глагол лъэӏэс "етын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ӏэрыгъэхьэн, ӀэщӀэлъхьэн. #Зыгуэр зыгуэркӀэ къызэгъэпэщын, зыгуэрым зыгуэр хузэфӀэгъэкӀын. #Зыгуэрым зыгуэркӀэ хуэупсэн, тыгъэ хуэщӀын. #Гъэбыдэн. #Зыгуэрым уасэ щӀэтын. {{щапхъэхэр}} *Къубатийрэ Бей-Булатрэ зэхэту мэл щищ иратащ Ермоловым. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 42 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Абы Нартшу псы <b>иритащ</b>.|| Нартшу <b>дал</b> ему воды.|| Nartshu <b>has given</b> it some water. |- ! !! !! нап. 44 |- | Умар пылым псы <b>иритащ</b>.|| Умар <b>дал</b> слону воды.|| Wumar <b>has given</b> the elephant some water. |- ! !! !! нап. 51 |- | Хьэм абы лы <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> собаке мясо.|| He <b>gives</b> some meat to the dog. |- | Абы хьэпшырым шэ <b>ирет</b>.|| Он <b>дает</b> молоко щенкам.|| He <b>gives</b> the puppy some milk. |- ! !! !! нап. 54 |- | Пагуэ гуэгушхэм хугу <b>иритащ</b>.|| Пагуа <b>дал</b> немного проса индюкам.|| Pagwa <b>has given</b> the turkeys some millet. |- ! !! !! нап. 58 |- | Ӏунат и анэм Ӏуданэ <b>ирет</b>. || Уна <b>дает</b> своей маме нитку.|| Unat <b>is giving</b> her mother some thread. |- ! !! !! нап. 73 |- || Джэрий джэду шырхэм шэ <b>иритащ</b>.|| Джарий <b>дал</b> котятам молоко.|| Jari <b>is giving</b> the kittens some milk. |- ! !! !! нап. 74 |- || Мэрят и гуащэр Самия <b>иритащ</b>.|| Марят <b>дала</b> свою куклу Самии.|| Maryat <b>has given</b> her doll <b>to</b> Samiya. |- || Самия и пэгунымрэ и белымрэ Мэрят <b>иритащ</b>.|| Самия <b>дала</b> Марят свои ведро и лопату.|| Samiya <b>has given</b> her pail and spade <b>to</b> Maryat. |- ! !! !! нап. 89 |- || Си анэм хущхъуэ <b>изот</b>.|| <b>Я даю</b> моей маме лекарство.|| <b>I have given</b> my mother some medicine. |- ! !! !! нап. 104 |- || Хугу <b>уэстынщи</b>, уэрэд жыӀэ.|| Я <b>тебе дам</b> пшена <b>и</b> ты песню споешь.|| I <b>will give you</b> some millet <b>and</b> you sing a song. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ <b>ет</b>. || <b>Подай(-те)</b> твой (ваш) рецепт в первое окно. || <b>Submit</b> your prescription <b>at the</b> first <b>window</b>. |- | КхъыӀэ, <b>къызэт</b> псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || <b>Дай(-те) мне</b>, пожалуйста, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || Please <b>give me</b> something for a cough (headache, stomachache). |- ! !! !! нап. 174 |- | Ахъшэ дапщэ <b>естынур</b>? || Сколько <b>нужно уплатить</b>? || How much <b>do I need to pay</b>? |- | Сыт хуэдиз <b>естыну</b>? || Сколько <b>нужно уплатить</b>? || How much <b>do I need to pay</b>? |- | КхъыӀэ, <b>къызэтыт</b> гум зэреӀэзэ каплъэ (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || <b>Дай(-те) мне</b>, пожалуйста, сердечные капли (жаропонижающее). || Please <b>give me</b> heart drops (fever reducer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын. *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын. *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын. *Саугъэт етын. *БжэӀулъэ етын. *ӀункӀыбзэ етын. *Мэлым ахъшэшхуэ естащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *етын: 1. give sb sth, present sb with sth 2. provide sb with sth 3. present, give, endow or award sth to sb. 4. lock, close sth (for example, a lock) 5.pay (a price) *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: provide youth with an education *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: give the young man a job *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: give an award to a leading worker *Саугъэт етын: give or present a gift *БжэӀулъэ етын: close the doorbolt *ӀункӀыбзэ етын: lock (a lock) *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: I paid a high price for the sheep {{урысыбзэ}} *етын: 1. дать, вручить кому-л. что-л. 2. дать, предоставить, обеспечить кому-л. что-л. 3. дать, даровать кому-чему-л. что-л.; наделить, наградить кого-что-л. чем-л. 4. закрыть, запереть что-л. (напр. замок) 5. уплатить какую-л. цену *ЩӀэблэм щӀэныгъэ етын: дать молодежи образование *ЩӀалэм лэжьапӀэ етын: дать работу молодому человеку *ЛэжьакӀуэ пашэм орден етын: дать орден ведущему работнику *Саугъэт етын: дать, преподнести подарок *БжэӀулъэ етын: закрыть задвижку *ӀункӀыбзэ етын: запереть замок *Мэлым ахъшэшхуэ естащ: Я заплатил большие деньги за овцу. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Ажал етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a thrashing, beating; reprimand, scolding {{псалъафэ-урысыбзэ}} задать взбучку кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Гъуэгу емытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} yield the right-of-way to sb, make way for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} уступить кому-л. дорогу {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====КӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} put an end to sth, finish sth off (a task or job) 2) kill, take sb’s life, finish sb off {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. покончить с чем-л. (каким-л. делом, занятием) 2. лишить жизни кого-л., покончить с кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ЛӀы етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give a woman to sb in marriage {{псалъафэ-урысыбзэ}} выдать кого-л. замуж {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Лъатэпс етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk (to make cheese) {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко (для приготовления сыра) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Нэмыплъ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb in an unfriendly manner, inattentively, with hostility (because of resentment or dissatisfaction) {{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. неприязненно, недружелюбо, невнимательно (из-за обиды, недовольства) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Псалъэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb your word; let sb speak {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. слово. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сэху етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whitewash sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} белить, делать побелку {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Судым етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb to court, sue sb, try sb, prosecute sb, litigate, put on trial {{псалъафэ-урысыбзэ}} отдать кого-л. под суд {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Телеграммэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} send sb a telegram {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. телеграмму {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====УвыӀэпӀэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. find a place for sb to stop or rest 2. give sb a job {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. найти кому-л. место, стоянку 2. предоставить кому-л. место работы {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыгъуэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ШхупцӀатэ етын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ferment milk {{псалъафэ-урысыбзэ}} заквасить молоко {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Ӏэмал емытын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} let, permit, give sb the opportunity to do sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать возможность (что-л. сделать) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 35ggt67ez65htzn6j9zk4hlzgzwy35v 0 5738 129585 67877 2026-10-19T13:16:49Z Rhdkabardian 5 129585 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'fɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [ф] + -э + н }} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-ефэн|Глагол лъэмыӏэс "ефэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Псы, фадэ, шей, хущхъуэ сытхуэдэхэр тэмакъым егъэхын. #Фадэм дихьэхын, фадэкӀэ ерыщын. #Тутын Ӏугъуэ жьэдэшэн. {{щапхъэхэр}} *Жэмал аркъэр пимычыпэми, нэхъ мащӀэу ефэн мурадыр и гум илъ зэпыту псэурт. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 28 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нуржан шэ <b>йофэ</b>. || Нуржан <b>пьёт</b> молоко. || Nurzhan <b>is drinking</b> some milk. |- ! !! !! нап. 44 |- | Пылыр псы <b>йофэ</b>.|| Слон <b>пьет</b> воду.|| The elephant <b>is drinking</b> some water. |- ! !! !! нап. 71 |- || Сэтэней шей <b>йофэ</b>.|| Сатаней <b>пьет</b> чай.|| Sataney <b>is drinking</b> tea. |- || Псори шей <b>дофэ</b>.|| Все <b>пьём</b> чай.|| All of us <b>are drinking</b> tea. |- || Шей <b>ефэн</b> духащ.|| Мы закончили <b>пить</b> чай.|| We have finished <b>drinking</b> tea. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Ефэ</b> порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || <b>Принимай(-те)</b> по одному порошку (по десять капель перед едой (после еды), по одной чайной ложке. || <b>Take</b> one powder (ten drops before meals (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Псы ефэн. *Тутын ефэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ефэн: 1. drink sth 2. drink, get drunk, intoxicated 3. smoke (tobacco) *Псы ефэн: drink water *Тутын ефэн: smoke tobacco {{урысыбзэ}} *ефэн: 1. пить что-л. 2. пить, пьянствовать 3. курить *Псы ефэн: пить воду *Тутын ефэн: курить табак <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Къэмыхъупс ефэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cursed, damned (a rude way of addressing a child) {{псалъафэ-урысыбзэ}} окаянный (грубое обращение к детям) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} pfmlrhkisbe9qwh9nwva8gqyim8ueun 129647 129585 2026-10-19T16:53:05Z Rhdkabardian 5 129647 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:'fɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [ф] + -э + н }} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-ефэн|Глагол лъэмыӏэс "ефэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Псы, фадэ, шей, хущхъуэ сытхуэдэхэр тэмакъым егъэхын. #Фадэм дихьэхын, фадэкӀэ ерыщын. #Тутын Ӏугъуэ жьэдэшэн. {{щапхъэхэр}} *Жэмал аркъэр пимычыпэми, нэхъ мащӀэу ефэн мурадыр и гум илъ зэпыту псэурт. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 28 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нуржан шэ <b>йофэ</b>. || Нуржан <b>пьёт</b> молоко. || Nurzhan <b>is drinking</b> some milk. |- ! !! !! нап. 44 |- | Пылыр псы <b>йофэ</b>.|| Слон <b>пьет</b> воду.|| The elephant <b>is drinking</b> some water. |- ! !! !! нап. 71 |- || Сэтэней шей <b>йофэ</b>.|| Сатаней <b>пьет</b> чай.|| Sataney <b>is drinking</b> tea. |- || Псори шей <b>дофэ</b>.|| Все <b>пьём</b> чай.|| All of us <b>are drinking</b> tea. |- || Шей <b>ефэн</b> духащ.|| Мы закончили <b>пить</b> чай.|| We have finished <b>drinking</b> tea. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Ефэ</b> порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || <b>Принимай(-те)</b> по одному порошку (по десять капель перед едой (после еды), по одной чайной ложке. || <b>Take</b> one powder (ten drops before meals (after meals), one teaspoon). |- ! !! !! нап. 174 |- | Балигъыр (сабийр) сыт хуэдиз <b>зэфэнур</b>? || Какова <b>доза</b> для взрослого (ребенка)? || What is <b>the dose</b> for an adult (a child)? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Псы ефэн. *Тутын ефэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ефэн: 1. drink sth 2. drink, get drunk, intoxicated 3. smoke (tobacco) *Псы ефэн: drink water *Тутын ефэн: smoke tobacco {{урысыбзэ}} *ефэн: 1. пить что-л. 2. пить, пьянствовать 3. курить *Псы ефэн: пить воду *Тутын ефэн: курить табак <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Къэмыхъупс ефэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cursed, damned (a rude way of addressing a child) {{псалъафэ-урысыбзэ}} окаянный (грубое обращение к детям) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 75nrgu3p1qcnq63h89iejkvea9831j9 0 5916 129659 67855 2026-10-19T17:23:43Z Rhdkabardian 5 129659 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:ʔɐˈzɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [ӏэз] + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-еӏэзэн|Глагол лъэмыӏэс "еӏэзэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым хущхъуэ ехьэлӀэн. {{щапхъэхэр}} *Мыщэм хуэзэу къифыщӀауэ, Е кхъуэпӀащэм къиуӀауэ нрашалӀэу Ӏэджэм сеӀэзакъэ. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ гриппым <b>зэреӀэзэ</b> хущхъуэ. || Мне нужно средство <b>от</b> гриппа. || I need something <b>for</b> the flu. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сымаджэм еӀэзэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *еӏэзэн: treat sb, provide medical assistance to sb. *Сымаджэм еӀэзэн: treat a patient. {{урысыбзэ}} *еӏэзэн: лечить кого-л. *Сымаджэм еӀэзэн: лечить больного. {{библиографие}} pzzr6s3j7y0ftdxb1uhgpz0g5nvqwhe 129665 129659 2026-10-19T17:44:40Z Rhdkabardian 5 129665 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:ʔɐˈzɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [ӏэз] + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-еӏэзэн|Глагол лъэмыӏэс "еӏэзэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым хущхъуэ ехьэлӀэн. {{щапхъэхэр}} *Мыщэм хуэзэу къифыщӀауэ, Е кхъуэпӀащэм къиуӀауэ нрашалӀэу Ӏэджэм сеӀэзакъэ. {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ гриппым <b>зэреӀэзэ</b> хущхъуэ. || Мне нужно средство <b>от</b> гриппа. || I need something <b>for</b> the flu. |- | КхъыӀэ, къызэтыт гум <b>зэреӀэзэ</b> каплъэ (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, сердечные <b>капли</b> (жаропонижающее). || Please give me heart <b>drops</b> (fever reducer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сымаджэм еӀэзэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *еӏэзэн: treat sb, provide medical assistance to sb. *Сымаджэм еӀэзэн: treat a patient. {{урысыбзэ}} *еӏэзэн: лечить кого-л. *Сымаджэм еӀэзэн: лечить больного. {{библиографие}} 2qf9t3egms2ono3qzniwoefw27xx13e 0 6490 129677 19723 2026-10-19T18:45:49Z Rhdkabardian 5 129677 wikitext text/x-wiki зи {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zi:}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[з] + [и] }} {{мыхьэнэ}} #Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс. {{щапхъэхэр}} *Зи щхьэ щымыӀэм и шыд хьэм ешх. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 104 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || ПцӀащхъуэ цӀыкӀуу <b>зи</b> бзэр дахэ,|| Маленькая ласточка, <b>твой</b> голос красив.|| As a small swallow <b>with</b> a lovely voice, |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Валериановэ каплъэхэр сыт <b>зи</b> уасэр? || <b>Сколько</b> стоят валериановые капли? || <b>How</b> much are valerian drops? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *зи: possession indicator, functionally corresponds to English whose, which, that, his, her, hers, its, their, theirs {{урысыбзэ}} *зи: показатель принадлежности, функционально соответствует русским «чей, который, свой» <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зи лъэ вакъэ изылъхьэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} all adults, the (legally) capable population {{псалъафэ-урысыбзэ}} все взрослое, дееспособное население. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зи лъэ вакъэ изылъхъэ псори къуажэм дэкӀауэ Джэрпэджэжым щызэхэтщ. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} ====Зи уз кӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} an expression of gratitude, thanks (literally: let your sickness leave you) {{псалъафэ-урысыбзэ}} выражение признательности (букв, пусть болезнь покинет тебя). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи щхьэ закъуэ зи лъакъуитӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lonely, alone (about people) {{псалъафэ-урысыбзэ}} одинокий (о человеке). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи кыбжь хэкӀуэта==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} aged, elderly {{псалъафэ-урысыбзэ}} пожилой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъаныр зи ныбжь хэкӀуэта лӀыжьт. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЧАСТИЦЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zi:}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[зи]}} {{мыхьэнэ}} #МащӀи-куэди. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *Зи зытемыгъэхьэн. *Хуэмыхум зи фемыубзэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *зи: not in the least, at all *Зи зытемыгъэхьэн: not admit at all, deny completely *Хуэмыхум зи фемыубзэ: it’s no use cajoling a lazy person to do sth {{урысыбзэ}} *зи: нисколько, ничуть *Зи зытемыгъэхьэн: совсем не признаться, полностью отрицать *Хуэмыхум зи фемыубзэ: бесполезно уговаривать ленивого делать что-л. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зи мычэму==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} each time, constantly {{псалъафэ-урысыбзэ}} каждый раз, постоянно. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи мыхъуами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} at least; in the worst case {{псалъафэ-урысыбзэ}} хотя бы; в худшем случае. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} c6bzwqmji0qqhdkk62c38ueqgi4jqxc 0 6502 129599 119605 2026-10-19T14:23:02Z Rhdkabardian 5 129599 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[з] + ы}} {{склоненэ}} {{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=з}} {{мыхьэнэ}} #Бжыгъэ 1; 1 хъу. #Зыгуэрым ехьэлӀауэ къащтэ, хэха гуэр, Ӏуэхугъуэ пыухыкӀа. {{щапхъэхэр}} *ШэджагъуэхуегъэзэкӀ хъуауэ.. [лӀитӀым] къабгъэдэлъэдащ зы шу. {{автор|kbd|имяавтора=Ж. Б.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 31 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>зы</b> сэ.|| <b>один</b> нож. || <b>one</b> knife. |- | <b>зы</b> гъубжэ. || <b>один</b> серп. || <b>one</b> sickle. |- ! !! !! нап. 97 |- || Зэныбжьэгъухэр <b>зы</b> Ӏэнэм бгъэдэсщ.|| Подруги сидят за <b>одной</b> партой.|| The friends sit together at <b>the same</b> desk. |- ! !! !! нап. 108 |- || Сэ <b>зы</b> шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. || У меня <b>одна</b> сестра и два брата. || I have got <b>one</b> sister and two brothers. |- ! !! !! нап. 112 |- || <b>Зы</b> Ӏыхьэм щхьэ телъщ. || <b>Одна</b> часть покрыта крышей. || <b>One</b> part is covered with a roof. |- ! !! !! нап. 115 |- || Кхъужьейхэм къапыкӀауэ <b>зы</b> кхъужьи пшхынукъым уэ. || Ты не съешь <b>ни одной</b> груши, выросшей на этих грушевых деревьях. || You won’t eat <b>a single one</b> of the pears when they do start growing on these pear trees. |- ! !! !! нап. 116 |- || Сэ а махуэм <b>зы</b> блын и лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ <b>одной</b> стены. || That day I whitewashed the bottom of <b>one</b> wall. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), <b>зы</b> шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед едой (после еды), <b>по одной</b> чайной ложке. || Take one powder (ten drops before meals (after meals), <b>one</b> teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Зы жыӀэн, нэгъуэщӀ щӀэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} {{урысыбзэ}} *зы: 1. one 2. one (as a substantive) *Зы жыӀэн, нэгъуэщӀ щӀэн: say one thing and do another {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЫБЕЛДЖЫЛЫ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[з] + ы}} {{склоненэ}} {{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=з}} {{мыхьэнэ}} #Зыгуэр, гуэр. #Зыгуэри, хэти. {{щапхъэхэр}} *ЩӀалэ цӀыкӀур кӀуэурэ, зыщӀыпӀэ жэщ щыхъури, зы Ӏуащхьэ гуэрым тежеихьащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 105 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Зыр</b> пӀащэщ, <b>зыр</b> цӀыкӀущ.|| <b>Некоторые</b> большие, <b>некоторые</b> маленькие.|| <b>Some</b> are large, <b>some</b> are small. |- ! !! !! нап. 109 |- || <b>Зы</b> махуэ гуэрым а тӀум джэгун щӀадзащ. || <b>Однажды</b>, эти двое начали играть. || <b>One</b> day the two (of them) began to play. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дэнэ лъэныкъуэкӀэ уплъами, мыл фӀэкӀа зы плъагъуртэкъым. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *зы: 1. a, an, some, somebody, anybody, someone, anyone, something, anything 2. зыри: nobody, not anybody, no one, not anyone, nothing, not anything *Дэнэ лъэныкъуэкӀэ уплъами, мыл фӀэкӀа зы плъагъуртэкъым: no matter where you looked, there was nothing but ice. {{урысыбзэ}} *зы: 1. какой-то, некий 2. зыри: никто, ничто *Дэнэ лъэныкъуэкӀэ уплъами, мыл фӀэкӀа зы плъагъуртэкъым: куда ни смотрел, можно было видеть только лёд. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зы къупхъэм къигъэджэлауэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} exactly, precisely the same {{псалъафэ-урысыбзэ}} точь-в-точь. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Хъыджэбз цӀыкӀуитӀ зэтӀолъхуэныкъуэр зы къупхъэм къигъэджэлауэ зэщхьт. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зы лъэныкъуэкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} on the one hand (as an introductory word) {{псалъафэ-урысыбзэ}} с одной стороны (в значении вводного слова). {{псалъафэ-зэпхахэр}} Зы лъэныкъуэкӀэ щӀалэм жиӀэр пэжт, ауэ зыми даӀыгъакъым. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зы махуэ (мазэ) енкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} all day (month), the whole day (month) {{псалъафэ-урысыбзэ}} целый день (месяц). {{псалъафэ-зэпхахэр}} Мазэ енкӀэ къэтын. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зы махуэ зы махуэкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} someday, at some time in the future {{псалъафэ-урысыбзэ}} когда-нибудь. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Зы махуэ зы махуэкӀэ уигу сыкъэгъэкӀыж. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зы мащӀэ и куэда==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not in the least, in no way {{псалъафэ-урысыбзэ}} нисколько, ни на йоту. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЛӀыр зы мащӀэ и куэда яхуигъэкӀуэтакъым. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зы мащӀэ нэхъ мыхъуми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} just a little, just a smidgeon {{псалъафэ-урысыбзэ}} хоть чуточку. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зы хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} unite, join together {{псалъафэ-урысыбзэ}} объединиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Бийхэр зы мэхъури, зауэр догъахьэ. {{автор|kbd|имяавтора=П. Б.}} ====Зым Ӏэпыхур зым къищтэжу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in a friendly manner, amicably, harmoniously (work) {{псалъафэ-урысыбзэ}} дружно, слаженно (работать). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Елдар, Астемыр, Исхьэкъ сымэ зым Ӏэпыхур зым къищтэжу, зэгурыӀуэу, зэчэнджэщу я къалэн зэфӀагъэкӀт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} </div> </div> {{библиографие}} iv5l742w3ux52j09o2zhgex6kckque6 0 6549 129588 19929 2026-10-19T13:40:16Z Rhdkabardian 5 129588 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zǝ'rǝzu:}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[з] + -ы + -ры + [з] + -у}} {{мыхьэнэ}} #Зырызыххэу, зыщIымыгъуу. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок <b>зырызу</b> (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) <b>по одному</b> порошку (по десять капель перед едой (после еды), по одной чайной ложке. || Take <b>one</b> powder (ten drops before meals (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *зырызу: one at a time {{урысыбзэ}} *зырызу: по одному, по одиночке {{библиографие}} 1i7too3f5x2gftmvzk6aexj10cb1lng 0 6937 129603 21232 2026-10-19T14:32:45Z Rhdkabardian 5 129603 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝz}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[из]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=из}} {{мыхьэнэ}} #Зэрытым, зэрылъым и кӀуэцӀым щыз, и щхьэӀум нэс. {{щапхъэхэр}} *Изрэ никъуэрэ зэрыщӀэркъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 29 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мазэр <b>изщ</b>. || Луна <b>полная</b>.|| The moon <b>is full</b>. |- ! !! !! нап. 31 |- | мазэ <b>из</b>. || <b>полная</b> луна. || a <b>full</b> moon. |- ! !! !! нап. 38 |- | Мазэр <b>изщ</b>.|| Луна <b>полная</b>.|| The moon <b>is full</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх <b>из</b>. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед едой (после еды), по одной (<b>полной</b>) чайной ложке. || Take one powder (ten drops before meals (after meals), one (<b>full</b>) teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Пэгун из псы. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *из: full, filled to the to the top, to the brim *Пэгун из псы: a bucket or pail filled with water {{урысыбзэ}} *из: полный, наполненный доверху, до краёв *Пэгун из псы: ведро, наполненное воды {{библиографие}} cw6ijq2u3ld1unbh9qky1l71m899amo 0 7050 129608 129323 2026-10-19T14:48:31Z Rhdkabardian 5 129608 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝpʹqʹ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [пкъ]}} {{мыхьэнэ}} #Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ипкъ: see псалъафэ зэпыщӀахэр. {{урысыбзэ}} *ипкъ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====ипкъ иткӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым къыхэкӀкӀэ, тету, тещӀыхьауэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in accordance with, according to, in correspondence with, corresponding to, on the basis of {{псалъафэ-урысыбзэ}} в соответствии с чём-л., на основании чего-л., по {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} КӀэмыргъуокъуэр. уэсят къызэрищӀам ипкъ иткӀэ, и Ӏэщэфащэр кӀэрылъу, и шым тесу щӀалъхьащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым <b>ипкъ</b> иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ <b>по</b> этому <b>рецепту</b>. || Fill this prescription order.). |} </div> </div> </div> </div> {{библиографие}} t4qpg28wa5jqxd3snqzr4khr5w3xty0 129612 129608 2026-10-19T14:54:22Z Rhdkabardian 5 129612 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝpʹqʹ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [пкъ]}} {{мыхьэнэ}} #Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ипкъ: see псалъафэ зэпыщӀахэр. {{урысыбзэ}} *ипкъ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====ипкъ иткӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым къыхэкӀкӀэ, тету, тещӀыхьауэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in accordance with, according to, in correspondence with, corresponding to, on the basis of {{псалъафэ-урысыбзэ}} в соответствии с чём-л., на основании чего-л., по {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} КӀэмыргъуокъуэр. уэсят къызэрищӀам ипкъ иткӀэ, и Ӏэщэфащэр кӀэрылъу, и шым тесу щӀалъхьащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым <b>ипкъ</b> иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ <b>по</b> этому рецепту. || Fill this prescription order. |} </div> </div> </div> </div> {{библиографие}} 2ibugrhzzj4xwswjujrd6qxtrf5av5d 0 7170 129609 69705 2026-10-19T14:51:41Z Rhdkabardian 5 129609 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-итын|Глагол лъэмыӏэс "итын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым и кӀуэцӀым, и пащхьэм деж щытын, щыӀэн. #И ныбжьыр илъэс бжыгъэ гуэрым нэсауэ щытын. {{щапхъэхэр}} *Хадэм мыӀэрысей, кхъужьӀэрысей куэд итт. {{автор|kbd|имяавтора=Е. К.}} * Къемэти и пӀэм итт, абы [Зарэ] и дежкӀэ плъэуэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нанэрэ дадэрэ хадэм <b>итщ</b>.|| Бабушка и дедушка <b>находятся в</b> саду.|| Grandmother and grandfather <b>are in</b> the garden. |- ! !! !! нап. 52 |- | Ди хадэм жыг <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нашем саду <b>стоят</b> деревья.|| <b>There are</b> trees <b>in</b> our orchard. |- ! !! !! нап. 53 |- | Ар хьэсэм <b>итщ</b>.|| Он <b>стоит на</b> грядке.|| It <b>is standing in</b> the garden plot. |- ! !! !! нап. 59 |- | Ди хадэм Ӏущхьэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> нашем саду <b>стоит</b> мак.|| <b>There are</b> poppies <b>in</b> our garden. |- | Сыт ди хадэм <b>итыр</b>? || Что <b>есть в</b> нашем саду?|| What <b>is there in</b> our garden? |- ! !! !! нап. 63 |- || Абы бжьыни, бжьыныхуи, фонащи <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нем лук, чеснок и дыни <b>стоят</b>. || <b>There are</b> onions, garlic and melons <b>in</b> it. |- ! !! !! нап. 67 |- || Дэ хадэм <b>дитщ</b>.|| Мы <b>находимся в</b> саду. || We <b>are in</b> the orchard. |- || Жыгхэр кусэ дахэу, щхьэ баринэу хадэм <b>итщ</b>.|| Деревья <b>стоят в</b> саду красивыми рядами и с кудрявыми головами. || The trees <b>are standing in</b> the orchard in pretty curly-headed rows. |- ! !! !! нап. 70 |- || Абы жыг куэд <b>итщ</b>.|| <b>Там</b> – много деревьев.|| <b>There are</b> a lot of trees there. |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэр гъэмахуэм япэ <b>ит</b> зэманщ.|| Весна – время, <b>предшествующее</b> лету. || Spring is the season <b>that comes</b> before summer. |- ! !! !! нап. 86 |- || Ди хадэм пхъы <b>итщ</b>.|| <b>На</b> нашем огороде <b>стоит</b> морковь.|| <b>There are</b> carrots <b>(standing) in</b> our garden. |- ! !! !! нап. 112 |- || Ӏуэм шхалъэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> загоне <b>стоит</b> кормушка. || <b>There is</b> a manger <b>in</b> the cattleyard. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым <b>ипкъ</b> иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ <b>по</b> этому <b>рецепту</b>. || Fill this prescription order.). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Илъэс пщыкӀутхум итын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *итын: 1. be located or situated swh, be swh 2. be of some age *Илъэс пщыкӀутхум итын: be fifteen years old. {{урысыбзэ}} *итын: 1. находиться где-л. 2. быть в каком-л. возрасте *Илъэс пщыкӀутхум итын: быть в пятнадцатилетнем возрасте. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] кӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow smb. everywhere. 2. stand at the end (for example, of a queue) 3. lag behind, fall behind (in a competition, in one’s studies, etc.) {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. следовать всюду за кем-чем-л. 2. стоять в конце (например, очереди) 3. плестись в хвосте, отставать (в соревновании, в учёбе и т.д.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пащхьэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in front of sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять перед кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in place, not move {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять на месте {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] ужь итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow, walk behind sb or sth 2. do sth, be engaged in doing sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. идти, следовать за кем-чем-л. 2. заниматься каким-л. делом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} j1lfjy4gajeiaxisb7m0sipew4s978w 129610 129609 2026-10-19T14:52:56Z Rhdkabardian 5 129610 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-итын|Глагол лъэмыӏэс "итын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым и кӀуэцӀым, и пащхьэм деж щытын, щыӀэн. #И ныбжьыр илъэс бжыгъэ гуэрым нэсауэ щытын. {{щапхъэхэр}} *Хадэм мыӀэрысей, кхъужьӀэрысей куэд итт. {{автор|kbd|имяавтора=Е. К.}} * Къемэти и пӀэм итт, абы [Зарэ] и дежкӀэ плъэуэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нанэрэ дадэрэ хадэм <b>итщ</b>.|| Бабушка и дедушка <b>находятся в</b> саду.|| Grandmother and grandfather <b>are in</b> the garden. |- ! !! !! нап. 52 |- | Ди хадэм жыг <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нашем саду <b>стоят</b> деревья.|| <b>There are</b> trees <b>in</b> our orchard. |- ! !! !! нап. 53 |- | Ар хьэсэм <b>итщ</b>.|| Он <b>стоит на</b> грядке.|| It <b>is standing in</b> the garden plot. |- ! !! !! нап. 59 |- | Ди хадэм Ӏущхьэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> нашем саду <b>стоит</b> мак.|| <b>There are</b> poppies <b>in</b> our garden. |- | Сыт ди хадэм <b>итыр</b>? || Что <b>есть в</b> нашем саду?|| What <b>is there in</b> our garden? |- ! !! !! нап. 63 |- || Абы бжьыни, бжьыныхуи, фонащи <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нем лук, чеснок и дыни <b>стоят</b>. || <b>There are</b> onions, garlic and melons <b>in</b> it. |- ! !! !! нап. 67 |- || Дэ хадэм <b>дитщ</b>.|| Мы <b>находимся в</b> саду. || We <b>are in</b> the orchard. |- || Жыгхэр кусэ дахэу, щхьэ баринэу хадэм <b>итщ</b>.|| Деревья <b>стоят в</b> саду красивыми рядами и с кудрявыми головами. || The trees <b>are standing in</b> the orchard in pretty curly-headed rows. |- ! !! !! нап. 70 |- || Абы жыг куэд <b>итщ</b>.|| <b>Там</b> – много деревьев.|| <b>There are</b> a lot of trees there. |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэр гъэмахуэм япэ <b>ит</b> зэманщ.|| Весна – время, <b>предшествующее</b> лету. || Spring is the season <b>that comes</b> before summer. |- ! !! !! нап. 86 |- || Ди хадэм пхъы <b>итщ</b>.|| <b>На</b> нашем огороде <b>стоит</b> морковь.|| <b>There are</b> carrots <b>(standing) in</b> our garden. |- ! !! !! нап. 112 |- || Ӏуэм шхалъэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> загоне <b>стоит</b> кормушка. || <b>There is</b> a manger <b>in</b> the cattleyard. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ <b>иткӀэ</b>, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ <b>по</b> этому <b>рецепту</b>. || Fill this prescription order). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Илъэс пщыкӀутхум итын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *итын: 1. be located or situated swh, be swh 2. be of some age *Илъэс пщыкӀутхум итын: be fifteen years old. {{урысыбзэ}} *итын: 1. находиться где-л. 2. быть в каком-л. возрасте *Илъэс пщыкӀутхум итын: быть в пятнадцатилетнем возрасте. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] кӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow smb. everywhere. 2. stand at the end (for example, of a queue) 3. lag behind, fall behind (in a competition, in one’s studies, etc.) {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. следовать всюду за кем-чем-л. 2. стоять в конце (например, очереди) 3. плестись в хвосте, отставать (в соревновании, в учёбе и т.д.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пащхьэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in front of sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять перед кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in place, not move {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять на месте {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] ужь итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow, walk behind sb or sth 2. do sth, be engaged in doing sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. идти, следовать за кем-чем-л. 2. заниматься каким-л. делом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} axquuh42c3xq6jrhlf0rrfv4j6bo6r5 129611 129610 2026-10-19T14:53:36Z Rhdkabardian 5 129611 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-итын|Глагол лъэмыӏэс "итын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым и кӀуэцӀым, и пащхьэм деж щытын, щыӀэн. #И ныбжьыр илъэс бжыгъэ гуэрым нэсауэ щытын. {{щапхъэхэр}} *Хадэм мыӀэрысей, кхъужьӀэрысей куэд итт. {{автор|kbd|имяавтора=Е. К.}} * Къемэти и пӀэм итт, абы [Зарэ] и дежкӀэ плъэуэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нанэрэ дадэрэ хадэм <b>итщ</b>.|| Бабушка и дедушка <b>находятся в</b> саду.|| Grandmother and grandfather <b>are in</b> the garden. |- ! !! !! нап. 52 |- | Ди хадэм жыг <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нашем саду <b>стоят</b> деревья.|| <b>There are</b> trees <b>in</b> our orchard. |- ! !! !! нап. 53 |- | Ар хьэсэм <b>итщ</b>.|| Он <b>стоит на</b> грядке.|| It <b>is standing in</b> the garden plot. |- ! !! !! нап. 59 |- | Ди хадэм Ӏущхьэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> нашем саду <b>стоит</b> мак.|| <b>There are</b> poppies <b>in</b> our garden. |- | Сыт ди хадэм <b>итыр</b>? || Что <b>есть в</b> нашем саду?|| What <b>is there in</b> our garden? |- ! !! !! нап. 63 |- || Абы бжьыни, бжьыныхуи, фонащи <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нем лук, чеснок и дыни <b>стоят</b>. || <b>There are</b> onions, garlic and melons <b>in</b> it. |- ! !! !! нап. 67 |- || Дэ хадэм <b>дитщ</b>.|| Мы <b>находимся в</b> саду. || We <b>are in</b> the orchard. |- || Жыгхэр кусэ дахэу, щхьэ баринэу хадэм <b>итщ</b>.|| Деревья <b>стоят в</b> саду красивыми рядами и с кудрявыми головами. || The trees <b>are standing in</b> the orchard in pretty curly-headed rows. |- ! !! !! нап. 70 |- || Абы жыг куэд <b>итщ</b>.|| <b>Там</b> – много деревьев.|| <b>There are</b> a lot of trees there. |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэр гъэмахуэм япэ <b>ит</b> зэманщ.|| Весна – время, <b>предшествующее</b> лету. || Spring is the season <b>that comes</b> before summer. |- ! !! !! нап. 86 |- || Ди хадэм пхъы <b>итщ</b>.|| <b>На</b> нашем огороде <b>стоит</b> морковь.|| <b>There are</b> carrots <b>(standing) in</b> our garden. |- ! !! !! нап. 112 |- || Ӏуэм шхалъэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> загоне <b>стоит</b> кормушка. || <b>There is</b> a manger <b>in</b> the cattleyard. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ <b>иткӀэ</b>, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ <b>по</b> этому рецепту. || Fill this prescription order). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Илъэс пщыкӀутхум итын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *итын: 1. be located or situated swh, be swh 2. be of some age *Илъэс пщыкӀутхум итын: be fifteen years old. {{урысыбзэ}} *итын: 1. находиться где-л. 2. быть в каком-л. возрасте *Илъэс пщыкӀутхум итын: быть в пятнадцатилетнем возрасте. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] кӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow smb. everywhere. 2. stand at the end (for example, of a queue) 3. lag behind, fall behind (in a competition, in one’s studies, etc.) {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. следовать всюду за кем-чем-л. 2. стоять в конце (например, очереди) 3. плестись в хвосте, отставать (в соревновании, в учёбе и т.д.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пащхьэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in front of sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять перед кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in place, not move {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять на месте {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] ужь итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow, walk behind sb or sth 2. do sth, be engaged in doing sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. идти, следовать за кем-чем-л. 2. заниматься каким-л. делом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} paisp65melq5fi190v1ffte47k4u2ms 129615 129611 2026-10-19T15:00:28Z Rhdkabardian 5 129615 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ'tǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [т] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-итын|Глагол лъэмыӏэс "итын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым и кӀуэцӀым, и пащхьэм деж щытын, щыӀэн. #И ныбжьыр илъэс бжыгъэ гуэрым нэсауэ щытын. {{щапхъэхэр}} *Хадэм мыӀэрысей, кхъужьӀэрысей куэд итт. {{автор|kbd|имяавтора=Е. К.}} * Къемэти и пӀэм итт, абы [Зарэ] и дежкӀэ плъэуэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нанэрэ дадэрэ хадэм <b>итщ</b>.|| Бабушка и дедушка <b>находятся в</b> саду.|| Grandmother and grandfather <b>are in</b> the garden. |- ! !! !! нап. 52 |- | Ди хадэм жыг <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нашем саду <b>стоят</b> деревья.|| <b>There are</b> trees <b>in</b> our orchard. |- ! !! !! нап. 53 |- | Ар хьэсэм <b>итщ</b>.|| Он <b>стоит на</b> грядке.|| It <b>is standing in</b> the garden plot. |- ! !! !! нап. 59 |- | Ди хадэм Ӏущхьэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> нашем саду <b>стоит</b> мак.|| <b>There are</b> poppies <b>in</b> our garden. |- | Сыт ди хадэм <b>итыр</b>? || Что <b>есть в</b> нашем саду?|| What <b>is there in</b> our garden? |- ! !! !! нап. 63 |- || Абы бжьыни, бжьыныхуи, фонащи <b>итщ</b>.|| <b>В</b> нем лук, чеснок и дыни <b>стоят</b>. || <b>There are</b> onions, garlic and melons <b>in</b> it. |- ! !! !! нап. 67 |- || Дэ хадэм <b>дитщ</b>.|| Мы <b>находимся в</b> саду. || We <b>are in</b> the orchard. |- || Жыгхэр кусэ дахэу, щхьэ баринэу хадэм <b>итщ</b>.|| Деревья <b>стоят в</b> саду красивыми рядами и с кудрявыми головами. || The trees <b>are standing in</b> the orchard in pretty curly-headed rows. |- ! !! !! нап. 70 |- || Абы жыг куэд <b>итщ</b>.|| <b>Там</b> – много деревьев.|| <b>There are</b> a lot of trees there. |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэр гъэмахуэм япэ <b>ит</b> зэманщ.|| Весна – время, <b>предшествующее</b> лету. || Spring is the season <b>that comes</b> before summer. |- ! !! !! нап. 86 |- || Ди хадэм пхъы <b>итщ</b>.|| <b>На</b> нашем огороде <b>стоит</b> морковь.|| <b>There are</b> carrots <b>(standing) in</b> our garden. |- ! !! !! нап. 112 |- || Ӏуэм шхалъэ <b>итщ</b>. || <b>В</b> загоне <b>стоит</b> кормушка. || <b>There is</b> a manger <b>in</b> the cattleyard. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ <b>иткӀэ</b>, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ <b>по</b> этому рецепту. || Fill this prescription order. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Илъэс пщыкӀутхум итын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *итын: 1. be located or situated swh, be swh 2. be of some age *Илъэс пщыкӀутхум итын: be fifteen years old. {{урысыбзэ}} *итын: 1. находиться где-л. 2. быть в каком-л. возрасте *Илъэс пщыкӀутхум итын: быть в пятнадцатилетнем возрасте. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] кӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow smb. everywhere. 2. stand at the end (for example, of a queue) 3. lag behind, fall behind (in a competition, in one’s studies, etc.) {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. следовать всюду за кем-чем-л. 2. стоять в конце (например, очереди) 3. плестись в хвосте, отставать (в соревновании, в учёбе и т.д.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пащхьэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in front of sb. {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять перед кем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] пӀэм итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} stand in place, not move {{псалъафэ-урысыбзэ}} стоять на месте {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] ужь итын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 1. follow, walk behind sb or sth 2. do sth, be engaged in doing sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} 1. идти, следовать за кем-чем-л. 2. заниматься каким-л. делом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 7jb6xjc3vc7cougx5lgc29vf5cktk6e 0 7317 129571 22293 2026-10-19T12:39:12Z Rhdkabardian 5 129571 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Iod1.jpg|йод </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: йод < ижьрей грекыбзэ: ἰοειδής = епэрыфэ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jɵt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[йод]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=йод}} {{мыхьэнэ}} #УӀэгъэ, цӀынагъэ сыт хуэдэхэм щахуэ хущхъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ <b>йод</b> (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) <b>йод</b> (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I need <b>iodine</b> (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *УӀэгъэм йод щыхуэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *йод: iodine *УӀэгъэм йод щыхуэн: smear a wound with iodine {{урысыбзэ}} *йод: йод *УӀэгъэм йод щыхуэн: мазать рану йодом {{библиографие}} gbecl0g6c6stllutiy85hq8an2nuesd 0 7636 129558 81182 2026-10-19T12:05:06Z Rhdkabardian 5 129558 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЧАСТИЦЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='qʹχǝʔɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[кхъыӀэ]}} {{мыхьэнэ}} #ЛъэӀу къикӀыу зыгуэрым зыщыхуагъазэкӀэ жаӀэ псалъэ. {{щапхъэхэр}} *КхъыӀэ, апхуэдэу сызэропсалъэр уи жагъуэ умыщӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>КхъыӀэ</b>, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, <b>пожалуйста</b>, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || <b>Please</b> give me something for a cough (headache, stomachache). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *КхъыӀэ, къызэт. *КхъыӀэ, умыгузавэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *кхъыӏэ: please! *КхъыӀэ, къызэт: please, give it to me. *КхъыӀэ, умыгузавэ: please don’t worry! {{урысыбзэ}} *кхъыӏэ: пожалуйста *КхъыӀэ, къызэт: пожалуйста, дай (это) мне. *КхъыӀэ, умыгузавэ: пожалуйста, не беспокойся. {{библиографие}} t2pddewq571kc249ivkgwclryty0e8u 129661 129558 2026-10-19T17:33:34Z Rhdkabardian 5 129661 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЧАСТИЦЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='qʹχǝʔɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[кхъыӀэ]}} {{мыхьэнэ}} #ЛъэӀу къикӀыу зыгуэрым зыщыхуагъазэкӀэ жаӀэ псалъэ. {{щапхъэхэр}} *КхъыӀэ, апхуэдэу сызэропсалъэр уи жагъуэ умыщӀ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>КхъыӀэ</b>, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, <b>пожалуйста</b>, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || <b>Please</b> give me something for a cough (headache, stomachache). |- ! !! !! нап. 174 |- | <b>КхъыӀэ</b>, къызэтыт гум зэреӀэзэ каплъэ (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, <b>пожалуйста</b>, сердечные капли (жаропонижающее). || <b>Please</b> give me heart drops (fever reducer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *КхъыӀэ, къызэт. *КхъыӀэ, умыгузавэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *кхъыӏэ: please! *КхъыӀэ, къызэт: please, give it to me. *КхъыӀэ, умыгузавэ: please don’t worry! {{урысыбзэ}} *кхъыӏэ: пожалуйста *КхъыӀэ, къызэт: пожалуйста, дай (это) мне. *КхъыӀэ, умыгузавэ: пожалуйста, не беспокойся. {{библиографие}} aprv15xdzrdim8cfvgareti5bh9bf0m 0 9341 129564 28401 2026-10-19T12:23:43Z Rhdkabardian 5 129564 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Illu_stomach.jpg|лъатэ (1) Stomach_of_a_beef.png|лъатэ (2-е) </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ɬɑ:tɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[лъат] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=лъат}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум и кӀуэцӀым щыщ Ӏыхьэ, ерыскъыр зыгъэткӀур. #Псэущхьэ жьэгъуашхэм и кӀуэцӀым щыщ Ӏыхьэ, ишхар зыгъэткӀур. {{щапхъэхэр}} *Линэ и лъатэр къезауэу яшэжащ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, <b>лъатэ</b> уз) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, средство от кашля (головной боли, <b>желудочной</b> боли). || Please give me something for a cough (headache, <b>stomachache</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мэл лъатэ. *Былым лъатэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *лъатэ: 1. stomach (in humans) 2. abomasum, maw, rennet-bag, reed tripe *Мэл лъатэ: sheep's abomasum *Былым лъатэ: beef abomasum {{урысыбзэ}} *лъатэ: 1. желудок (у человека) 2. сычуг *Мэл лъатэ: овечий сычуг *Былым лъатэ: скотный сычуг {{библиографие}} 6rtj9cari6w4vxrpyaraucu6rusv3iv 0 10192 129583 129543 2026-10-19T13:10:02Z Rhdkabardian 5 129583 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Malus_sylvestris.jpg|мы Malus_sylvestris_005.JPG|мы Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}} {{мыхьэнэ}} #Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мейм <b>мы</b> пытщ.|| На дикой яблоне растут <b>дикие яблоки</b>.|| There are <b>wild apples</b> on the wild apple tree. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы къэщыпын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: crab apple, wild apple (fruit) *Мы къэщыпын: pick crab apples {{урысыбзэ}} *мы: плод дикой яблони *Мы къэщыпын: {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}} {{мыхьэнэ}} #Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Маш, <b>мы</b> шыр шэ! || Маш, веди <b>эту</b> лошадь. || Mash, lead <b>this</b> horse! |- ! !! !! нап. 64 |- || <b>Мы</b> фабрикэр Налшык дэтщ.|| <b>Эта</b> фабрика находится в Нальчике. || <b>This</b> factory is located in Nalchik. |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт <b>мы</b> кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с <b>этими</b> грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with <b>these</b> pear trees? |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Мы</b> уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на <b>этой же</b> улице, ниже. || There is a pharmacy on <b>this same</b> street, further down. |- | Дауэ зэпхьэлӀэну <b>мы</b> хущхъуэр? || Как принимать <b>это</b> лекарство? || How should I take <b>this</b> medicine? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы унэр. *Мы тхылъыр. *Мы жэмыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: this, these *Мы унэр: this house *Мы тхылъыр: this book *Мы жэмыр: this cow {{урысыбзэ}} *мы: этот, эта, это, эти *Мы унэр: этот дом *Мы тхылъыр: эта книга *Мы жэмыр: эта корова {{библиографие}} cx4k1mpfr751cs4wddzgnq70cdejfwi 129604 129583 2026-10-19T14:40:43Z Rhdkabardian 5 129604 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Malus_sylvestris.jpg|мы Malus_sylvestris_005.JPG|мы Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}} {{мыхьэнэ}} #Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мейм <b>мы</b> пытщ.|| На дикой яблоне растут <b>дикие яблоки</b>.|| There are <b>wild apples</b> on the wild apple tree. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы къэщыпын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: crab apple, wild apple (fruit) *Мы къэщыпын: pick crab apples {{урысыбзэ}} *мы: плод дикой яблони *Мы къэщыпын: {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}} {{мыхьэнэ}} #Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Маш, <b>мы</b> шыр шэ! || Маш, веди <b>эту</b> лошадь. || Mash, lead <b>this</b> horse! |- ! !! !! нап. 64 |- || <b>Мы</b> фабрикэр Налшык дэтщ.|| <b>Эта</b> фабрика находится в Нальчике. || <b>This</b> factory is located in Nalchik. |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт <b>мы</b> кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с <b>этими</b> грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with <b>these</b> pear trees? |- ! !! !! нап. 175 |- | <b>Мы</b> рецептым ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по <b>этому</b> рецепту. || Fill <b>this</b> prescription order.) |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Мы</b> уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на <b>этой же</b> улице, ниже. || There is a pharmacy on <b>this same</b> street, further down. |- | Дауэ зэпхьэлӀэну <b>мы</b> хущхъуэр? || Как принимать <b>это</b> лекарство? || How should I take <b>this</b> medicine? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы унэр. *Мы тхылъыр. *Мы жэмыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: this, these *Мы унэр: this house *Мы тхылъыр: this book *Мы жэмыр: this cow {{урысыбзэ}} *мы: этот, эта, это, эти *Мы унэр: этот дом *Мы тхылъыр: эта книга *Мы жэмыр: эта корова {{библиографие}} lowxeniptleav9slsuieg5zbgj5whv6 129605 129604 2026-10-19T14:41:51Z Rhdkabardian 5 129605 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Malus_sylvestris.jpg|мы Malus_sylvestris_005.JPG|мы Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}} {{мыхьэнэ}} #Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мейм <b>мы</b> пытщ.|| На дикой яблоне растут <b>дикие яблоки</b>.|| There are <b>wild apples</b> on the wild apple tree. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы къэщыпын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: crab apple, wild apple (fruit) *Мы къэщыпын: pick crab apples {{урысыбзэ}} *мы: плод дикой яблони *Мы къэщыпын: {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}} {{мыхьэнэ}} #Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Маш, <b>мы</b> шыр шэ! || Маш, веди <b>эту</b> лошадь. || Mash, lead <b>this</b> horse! |- ! !! !! нап. 64 |- || <b>Мы</b> фабрикэр Налшык дэтщ.|| <b>Эта</b> фабрика находится в Нальчике. || <b>This</b> factory is located in Nalchik. |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт <b>мы</b> кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с <b>этими</b> грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with <b>these</b> pear trees? |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Мы</b> уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на <b>этой же</b> улице, ниже. || There is a pharmacy on <b>this same</b> street, further down. |- | Дауэ зэпхьэлӀэну <b>мы</b> хущхъуэр? || Как принимать <b>это</b> лекарство? || How should I take <b>this</b> medicine? |- ! !! !! нап. 175 |- | <b>Мы</b> рецептым ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по <b>этому</b> рецепту. || Fill <b>this</b> prescription order.) |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы унэр. *Мы тхылъыр. *Мы жэмыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: this, these *Мы унэр: this house *Мы тхылъыр: this book *Мы жэмыр: this cow {{урысыбзэ}} *мы: этот, эта, это, эти *Мы унэр: этот дом *Мы тхылъыр: эта книга *Мы жэмыр: эта корова {{библиографие}} 82cxa1ma18fucdparqow5t8qa49rdfa 129606 129605 2026-10-19T14:42:47Z Rhdkabardian 5 129606 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Malus_sylvestris.jpg|мы Malus_sylvestris_005.JPG|мы Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}} {{мыхьэнэ}} #Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мейм <b>мы</b> пытщ.|| На дикой яблоне растут <b>дикие яблоки</b>.|| There are <b>wild apples</b> on the wild apple tree. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы къэщыпын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: crab apple, wild apple (fruit) *Мы къэщыпын: pick crab apples {{урысыбзэ}} *мы: плод дикой яблони *Мы къэщыпын: {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}} {{мыхьэнэ}} #Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Маш, <b>мы</b> шыр шэ! || Маш, веди <b>эту</b> лошадь. || Mash, lead <b>this</b> horse! |- ! !! !! нап. 64 |- || <b>Мы</b> фабрикэр Налшык дэтщ.|| <b>Эта</b> фабрика находится в Нальчике. || <b>This</b> factory is located in Nalchik. |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт <b>мы</b> кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с <b>этими</b> грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with <b>these</b> pear trees? |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Мы</b> уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на <b>этой же</b> улице, ниже. || There is a pharmacy on <b>this same</b> street, further down. |- | Дауэ зэпхьэлӀэну <b>мы</b> хущхъуэр? || Как принимать <b>это</b> лекарство? || How should I take <b>this</b> medicine? |- ! !! !! нап. 174 |- | <b>Мы</b> рецептым ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по <b>этому</b> рецепту. || Fill <b>this</b> prescription order.) |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы унэр. *Мы тхылъыр. *Мы жэмыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: this, these *Мы унэр: this house *Мы тхылъыр: this book *Мы жэмыр: this cow {{урысыбзэ}} *мы: этот, эта, это, эти *Мы унэр: этот дом *Мы тхылъыр: эта книга *Мы жэмыр: эта корова {{библиографие}} dyv3gav7g88fvfdj3t2ld5tnavmzzw5 129613 129606 2026-10-19T14:55:55Z Rhdkabardian 5 129613 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Malus_sylvestris.jpg|мы Malus_sylvestris_005.JPG|мы Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}} {{мыхьэнэ}} #Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мейм <b>мы</b> пытщ.|| На дикой яблоне растут <b>дикие яблоки</b>.|| There are <b>wild apples</b> on the wild apple tree. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы къэщыпын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: crab apple, wild apple (fruit) *Мы къэщыпын: pick crab apples {{урысыбзэ}} *мы: плод дикой яблони *Мы къэщыпын: {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}} {{склоненэ}} {{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}} {{мыхьэнэ}} #Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Маш, <b>мы</b> шыр шэ! || Маш, веди <b>эту</b> лошадь. || Mash, lead <b>this</b> horse! |- ! !! !! нап. 64 |- || <b>Мы</b> фабрикэр Налшык дэтщ.|| <b>Эта</b> фабрика находится в Нальчике. || <b>This</b> factory is located in Nalchik. |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт <b>мы</b> кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с <b>этими</b> грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with <b>these</b> pear trees? |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Мы</b> уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на <b>этой же</b> улице, ниже. || There is a pharmacy on <b>this same</b> street, further down. |- | Дауэ зэпхьэлӀэну <b>мы</b> хущхъуэр? || Как принимать <b>это</b> лекарство? || How should I take <b>this</b> medicine? |- ! !! !! нап. 174 |- | <b>Мы</b> рецептым ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по <b>этому</b> рецепту. || Fill <b>this</b> prescription order. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мы унэр. *Мы тхылъыр. *Мы жэмыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *мы: this, these *Мы унэр: this house *Мы тхылъыр: this book *Мы жэмыр: this cow {{урысыбзэ}} *мы: этот, эта, это, эти *Мы унэр: этот дом *Мы тхылъыр: эта книга *Мы жэмыр: эта корова {{библиографие}} jqk23imf2bohk294avwgj96budcvjih 0 10689 129630 32182 2026-10-19T16:02:46Z Rhdkabardian 5 129630 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='no:bɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ноб] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Махуэ екӀуэкӀым, дызэрыт махуэм. #ЕкӀуэкӀ зэманым, дызэрыт зэманым, иджы. {{щапхъэхэр}} *Нобэ хуэдэу адыгэкъуэр Пшэм пхылъэту щытыгъакъым, къимыгъазэу щӀыри хыри ЗэпиупщӀу ар къэсакъым. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Нобэ</b> щэбэтщ.|| <b>Сегодня</b> суббота.|| <b>Today</b> is Saturday. |- ! !! !! нап. 57 |- | Абы <b>нобэ</b> бзу унэ ещӀ. || Он <b>сегодня</b> строит скворешник.|| <b>Today</b> he is building a birdhouse. |- ! !! !! нап. 62 |- || <b>Нобэ</b> махуэшхуэщ.|| <b>Сегодня</b> праздник. || <b>Today</b> is a holiday (big day). |- ! !! !! нап. 98 |- || <b>Ноби</b> мэзым дыщыӀащ.|| <b>И сегодня</b> мы были в лесу.|| We were in the forest <b>today, too</b>. |- ! !! !! нап. 108 |- || <b>Нобэ</b> псори ди унэ дисщ. || <b>Сегодня</b> мы все сидим дома. || <b>Today</b> we are all sitting at home. |- ! !! !! нап. 118 |- || <b>Нобэ</b> абыхэм хьэрф ю яджащ. || <b>Сегодня</b> они изучили букву «ю». || <b>Today</b> they studied the letter “ю”. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Нобэ</b> сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || <b>Сегодня</b> в 11 часов дня лекарство будет готово. || The medicine will be ready <b>today</b> at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Нобэ хуабэщ. *Нобэ ежьэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *нобэ: 1. today 2. now, at present, in our days *Нобэ хуабэщ: today it’s warm *Нобэ ежьэн: to depart today {{урысыбзэ}} *нобэ: 1. сегодня 2. в настоящее время, теперь *Нобэ хуабэщ: сегодня тепло *Нобэ ежьэн: сегодня отбыть <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Нобэр къыздэсым==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} until today, up to today, until now {{псалъафэ-урысыбзэ}} до сегодняшнего дня, до сих пор. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Нобэми ныжэбэми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} all the time, day and night {{псалъафэ-урысыбзэ}} всё время, денно и нощно. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} ce93kh44okphba6tho6y4kxakr1i7ig 0 11002 129598 33039 2026-10-19T14:20:40Z Rhdkabardian 5 129598 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=nɐ'wǝʑ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=нэ- + [ужь]}} {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым къыпыхъуэ, къыкӀэлъыкӀуэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *Лэжьыгъэ нэужьым. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *нэужь: after sth *Лэжьыгъэ нэужьым: after work {{урысыбзэ}} *нэужь: после чего-л. *Лэжьыгъэ нэужьым: после работы {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=СОЮЗ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=nɐ'wǝʑ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=нэ- + [ужь]}} {{мыхьэнэ}} #Зы Ӏуэхугъуэм и ужькӀэ адрей Ӏуэхугъуэр къызэрыхъур къигъэлъагъуэу союз мыхьэнэ иӀэу къокӀуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 100 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Дия <b>нэужь</b>, пӀастэр сэкӀэ къыгуагъэж.|| <b>После того, как</b> остынет, пасту нарезают ножом.|| <b>After</b> it has cooled, the hominy is sliced with a knife. |- ! !! !! нап. 111 |- || Щыгъыныр ида <b>нэужь</b>, ӀулӀэуданэр къыхехыж. || <b>После того, как</b> одежду сшивает, она выдёргивает нитки для намётки. || <b>After</b> she has sewn the clothing, she removes the basting thread. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха <b>нэужь</b>), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед едой (<b>после</b> еды), по одной чайной ложке. || Take one powder (ten drops before meals (<b>after</b> meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Илъэс дэкӀа нэужь. *МахуитӀ дэкӀа нэужь и адэр къэсыжащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *нэужь: after *Илъэс дэкӀа нэужь: after a year had passed *МахуитӀ дэкӀа нэужь и адэр къэсыжащ: after two days had passed, his father returned. {{урысыбзэ}} *нэужь: после того, как *Илъэс дэкӀа нэужь: после того, как прошел год. *МахуитӀ дэкӀа нэужь и адэр къэсыжащ: после того, как прошло два дня, его отец вернулся. {{библиографие}} 6u1tbg17ppainntw319ecgfwim0al65 0 11370 129633 34214 2026-10-19T16:08:41Z Rhdkabardian 5 129633 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pɕǝ'kʹʷǝz}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[пщыкӀу] + [з]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=пщыкӀуз}} {{мыхьэнэ}} #Бжыгъэ 11; 11 хъу. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нобэ сыхьэтыр <b>пщыкӀузым</b> деж хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня в <b>11</b> часов дня лекарство будет готово. || The medicine will be ready today at <b>11</b> a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Мэл пщыкӀуз. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *пщыкӏуз: eleven (11) *Мэл пщыкӀуз: eleven sheep {{урысыбзэ}} *пщыкӏуз: одиннадцать (11) *Мэл пщыкӀуз: одиннадцать овец {{библиографие}} b279sc8a6axhewzogahxtdsuu56dbrk 0 11603 129607 129554 2026-10-19T14:45:37Z Rhdkabardian 5 129607 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: рецепт < латиныбзэ: receptum = къалэн. {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=rʲɪˈt͡sɛpt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[рецепт]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=рецепт}} {{мыхьэнэ}} #Хущхъуэ зэрызэхалъхьэ, ар аптекэм къызэрыуат тхылъ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи <b>рецептыр</b> япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) твой (ваш) <b>рецепт</b> в первое окно. || Submit your <b>prescription</b> at the first window. |- ! !! !! нап. 174 |- | Мы <b>рецептым</b> ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по этому <b>рецепту</b>. || Fill this <b>prescription</b> order.). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дохутырым рецепт сымаджэм хуитхащ. *РецепткӀэ хущхъуэ къэщэхун. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *рецепт: рецепт (врача) *Дохутырым рецепт сымаджэм хуитхащ: the doctor gave the patient a prescription. *РецепткӀэ хущхъуэ къэщэхун: buy the medicine in a prescription. {{урысыбзэ}} *рецепт: рецепт (врача) *Дохутырым рецепт сымаджэм хуитхащ: врач выписал пациенту рецепт. *РецепткӀэ хущхъуэ къэщэхун: купить лекарство по рецепту. {{библиографие}} nc90koghjle3vuyowzf1ku8me7puyf5 129614 129607 2026-10-19T14:56:33Z Rhdkabardian 5 129614 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: рецепт < латиныбзэ: receptum = къалэн. {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=rʲɪˈt͡sɛpt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[рецепт]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=рецепт}} {{мыхьэнэ}} #Хущхъуэ зэрызэхалъхьэ, ар аптекэм къызэрыуат тхылъ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Уи <b>рецептыр</b> япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) твой (ваш) <b>рецепт</b> в первое окно. || Submit your <b>prescription</b> at the first window. |- ! !! !! нап. 174 |- | Мы <b>рецептым</b> ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по этому <b>рецепту</b>. || Fill this <b>prescription</b> order. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дохутырым рецепт сымаджэм хуитхащ. *РецепткӀэ хущхъуэ къэщэхун. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *рецепт: рецепт (врача) *Дохутырым рецепт сымаджэм хуитхащ: the doctor gave the patient a prescription. *РецепткӀэ хущхъуэ къэщэхун: buy the medicine in a prescription. {{урысыбзэ}} *рецепт: рецепт (врача) *Дохутырым рецепт сымаджэм хуитхащ: врач выписал пациенту рецепт. *РецепткӀэ хущхъуэ къэщэхун: купить лекарство по рецепту. {{библиографие}} 5ciu6iu0jmpmgd147nttnn82chdfuno 0 11624 129643 35008 2026-10-19T16:42:29Z Rhdkabardian 5 129643 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Baby_standing_in_bed_-_1983.jpg|сабий </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} <хьэрыпыбзэ: صبي = сабий {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ'bi:j}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сабий]}} {{склоненэ}} {{скл-й|kbd|псалъэпкъ=саби}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыху къалъхуагъащӀэ, цӀыкӀу; балигъ мыхъуа. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сабийхэр</b> зэгуроӀуэ.|| <b>Дети</b> ладят друг с другом.|| <b>The children</b> get on with (understand) each other. |- || Дауэ зэдэджэгурэ <b>сабийхэр</b>?|| Как <b>дети</b> играют друг с другом?|| How are <b>the children</b> playing with each other? |- ! !! !! нап. 75 |- || <b>Сабийхэр</b> хадэм.|| <b>Дети</b> на огороде. || <b>The Children</b> in the Garden. |- || <b>Сабийхэр</b> мэлажьэ.|| <b>Дети</b> работают. || <b>The children</b> are working. |- || <b>Сабийхэм</b> жэгундэ, нащэ, бэдрэжан жылэхэр хасэ.|| <b>Дети</b> сажают семена свёклы, огурцов, помидоров. || <b>The children</b> are planting beet, cucumber and tomato seeds. |- || Сыт <b>сабийхэм</b> хасэр?|| Что сажают <b>дети</b>? || What are <b>the children</b> planting? |- ! !! !! нап. 94 |- || <b>Сабийхэр</b> щӀыбым щоджэгу.|| <b>Дети</b> играют на дворе.|| <b>The children</b> play outside. |- || <b>Сабийхэр</b> къызэщӀэплъащ, щӀыӀэр зыхащӀэркъым.|| <b>Дети</b> разогрелись. Они не чувствуют холода.|| <b>The children</b> have warmed up and they don’t feel the cold. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Балигъыр (<b>сабийр</b>) сыт хуэдиз зэфэнур? || Какова доза для взрослого (<b>ребенка</b>)? || What is the dose for an adult (<b>a child</b>)? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сабий пӀын. *Сабий къиин. *Сабийхэр егъэджэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сабий: child, baby, infant *Сабий пӀын: to raise a child *Сабий къиин: a capricious child *Сабийхэр егъэджэн: teach a child {{урысыбзэ}} *сабий: дитя, ребёнок; младенец *Сабий пӀын: воспитывать ребёнка *Сабий къиин: капризный ребёнок *Сабийхэр егъэджэн: учить ребёнка <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сабий дыгъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a beautiful child {{псалъафэ-урысыбзэ}} красивый ребёнок. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сабий къыхэтӀыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take off a baby's nappies (diapers) (having freed it from the cradle straps) {{псалъафэ-урысыбзэ}} распеленать ребенка (освободив от лямок колыбели). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сабий быдзафэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Быдз щефэ ныбжьым ит сабий; дзадзу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a breast-feeding child {{псалъафэ-урысыбзэ}} грудной ребёнок {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сабий бын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Сабий куэд зиӀэ унагъуэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a large family (with a lot of children) Сабий быным яхэсын. come from a large family {{псалъафэ-урысыбзэ}} многодетная семья Сабий быным яхэсын. быть из многодетной семьи {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сабий быным яхэсын. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сабий бын зеиншэр гуауэм къыхэнащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====сабий уз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Сабийхэм къайфыкӀ уз. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} children’s illness or disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} детская болезнь {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сабий унэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Сабий зеиншэхэр щапӀ, щагъасэ унэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} orphanage Сабий зеиншэхэр сабий унэм щапӀ. Orphans are brought up in an orphanage {{псалъафэ-урысыбзэ}} детский дом Сабий зеиншэхэр сабий унэм щапӀ. Сироты воспитываются в детском доме {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сабий зеиншэхэр сабий унэм щапӀ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сабий бын зеиншэр гуауэм къыхэнащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====сабий цӀынэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Сабий къалъхуагъащӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a newly-born baby {{псалъафэ-урысыбзэ}} новорождённый ребёнок {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 1ownmqe3jgfzb72gvc4h2kl8ov73xo0 0 11746 129652 35348 2026-10-19T17:08:17Z Rhdkabardian 5 129652 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Russia-Coin-1-1998-a.png|сом|сом Russia-Coin-1-1998-b.png|сом|сом </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=so:m}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сом]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сом}} {{мыхьэнэ}} #Апэситху, тумэным и Ӏыхьэ пщӀанэ. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Сомрэ</b> апэсырэ. || <b>Рубль</b> двадцать. || <b>One ruble</b> twenty. |} </div> </div> {{щапхъэхэр}} *Гъавзу къетхьэлӀэм Сомыр добагъуэ. {{автор|kbd|имяавтора=П. Б.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сом: rouble, ruble {{урысыбзэ}} *сом: рубль <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====сом ныкъуэ==== <Gallery> Russia-Coin-0.50-2006-a.png |сом ныкъуэ Russia-Coin-0.50-2006-b.png |сом ныкъуэ </Gallery> {{псалъафэ-мыхьэнэ}} АпэситӀрэ ныкъуэрэ, кӀэпӀейкӀэ 50. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} 50-kopeck coin; fifty kopecks {{псалъафэ-урысыбзэ}} полтинник (монета в 50 копеек, 50 копеек) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Хъуэжэ сондэджэру ежьауэ къикӀухьырт, апэсищкӀэ къищэхурт, сом ныкъуэкӀэ ищэжырт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Хъу. и таур.}} </div> </div> {{библиографие}} 9o3cxme54rvpsrha2frqhk9xjtl8ghr 0 11856 129684 35639 2026-10-19T19:05:25Z Rhdkabardian 5 129684 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝ'mɑ:dᶎɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сымадж] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=сымадж}} {{мыхьэнэ}} #Мыузыншэ, уз къызэуз. {{щапхъэхэр}} *Сымаджэм щӀэупщӀэу гъунэгъухэр къожэкӀ, благъэхэри зэхуос. {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мэрян и анэ Нащхъуэ <b>сымаджэ</b> хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, <b>заболела</b>.|| Meryan’s mother Nashkhwa had fallen <b>ill</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ <b>сысымаджэщ</b>. || Я <b>болен (больна)</b>. || I<b>’m sick</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Ӏэщ сымаджэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сымаджэ: sick, ill (sb who is ill) *Ӏэщ сымаджэ: sick cattle {{урысыбзэ}} *сымаджэ: больной (тот, кто болеет) *Ӏэщ сымаджэ: больной скот <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сымаджэ егъурэгъузэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seriously ill {{псалъафэ-урысыбзэ}} тяжелобольной. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сымаджэ лъэрымыхь==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} seriously ill {{псалъафэ-урысыбзэ}} тяжелобольной. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зыгуэрым Хъуэжэ и анэр сымаджэ лъэрымыхь хъуат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}} ====Сымаджэ хьэлъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} {{псалъафэ-урысыбзэ}} seriously ill {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} p6jf4qrymwaapbqa5cj25lj3z7wixe3 0 11881 129644 35783 2026-10-19T16:47:41Z Rhdkabardian 5 129644 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыт]}} {{склоненэ}} {{скл-цп-сыт|kbd|псалъэпкъ=сыт}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ. {{щапхъэхэр}} *ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 50 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто/что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 51 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 53 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 55 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 57 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 59 |- | <b>Сыт</b> ди хадэм итыр? || <b>Что</b> есть в нашем саду?|| <b>What</b> is there in our garden? |- ! !! !! нап. 61 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 62 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 67 |- || <b>Сыт</b> хадэм щыхасар?|| <b>Что</b> посадили в саду? || <b>What</b> have they planted in the orchard? |- ! !! !! нап. 69 |- || <b>Сыт</b> Ӏэщым ишхыр? || <b>Что</b> ест скот? || <b>What</b> does livestock eat? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 70 |- || <b>Сыт</b> хуэдэ жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 71 |- || <b>Сыт</b> Сэтэней ищӀар?|| <b>Что</b> сделала Сатаней?|| <b>What</b> has Sataney done? |- ! !! !! нап. 72 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 75 |- || <b>Сыт</b> сабийхэм хасэр?|| <b>Что</b> сажают дети? || <b>What</b> are the children planting? |- ! !! !! нап. 76 |- || <b>Сыт</b> къазхэм псым къыхахыр?|| <b>Что</b> гуси достают из воды? || <b>What</b> are the geese pulling out of the water? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это такое? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 79 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 84 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 85 |- || Абгъуэхэм исыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> сидит в гнёздах?|| <b>What</b> is there (sitting) in the nests? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 86 |- || Хадэм <b>сыт</b> щыхасар?|| <b>Что</b> посадили на огороде?|| <b>What</b> have they planted in the garden? |- || <b>Мыр</b> сыт?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 87 |- || <b>Сыт</b> пхъэгулъейм пытыр?|| <b>Что</b> висит на сливовом дереве?|| <b>What</b> is hanging on the plum tree? |- ! !! !! нап. 89 |- || Хэт <b>сыт</b> илэжьа?|| Кто <b>что</b> делал?|| Who did <b>what</b>? |- ! !! !! нап. 90 |- || <b>Сыт</b> бадзэхэм зэрахьэр?|| <b>Что</b> разносят мухи?|| <b>What</b> do flies carry? |- ! !! !! нап. 92 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow like? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather like in winter? |- ! !! !! нап. 95 |- || Псым хъеру <b>сыт</b> иӀэр?|| <b>Какая</b> польза есть у воды?|| <b>What</b> are the benefits of water? |- ! !! !! нап. 97 |- || <b>Сыт</b> фӀы, <b>сыт</b> Ӏей?|| <b>Что</b> хорошо, <b>что</b> плохо?|| <b>What</b> is good and <b>what</b> is bad? |- ! !! !! нап. 99 |- || <b>Сыт</b> абы ишхыр?|| <b>Что</b> он ест?|| <b>What</b> does it eat? |- ! !! !! нап. 100 |- || Адыгэ пӀастэр <b>сытым</b> къыхащӀыкӀрэ?|| Из <b>чего</b> готовится кабардинская паста?|| <b>What</b> is Kabardian hominy made from? |- ! !! !! нап. 106 |- || <b>Сыт</b> Самихь ищӀэр?|| <b>Что</b> делает Самихь?|| <b>What</b> does Samikh do? |- ! !! !! нап. 107 |- || <b>Сыт</b> зэман хадэ щащӀэр? || <b>Когда</b> занимаются огородом. || <b>When</b> do people work in the garden? |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сыт</b> мамэ ищӀэр? || <b>Что</b> делает мама? || <b>What</b> does Mama do (is Mama doing)? |- ! !! !! нап. 114 |- || <b>Сыт</b> кхъухьымкӀэ ящӀэр? || <b>Что</b> делают с помощью кораблей? || <b>What</b> do people do with ships? |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — <b>Сыт</b> мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: <b>что</b> ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? || People say to him: <b>What</b> are you going to do with these pear trees? |- || Фэ <b>сыт</b> хэфсэрэ? || <b>Что</b> вы сажаете? || <b>What</b> are you planting? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур? *сытыт {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сыт: what? (questions about everything except people) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch? *сытыт: why (in the world)? {{урысыбзэ}} *сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке? *сытыт: почему же? зачем же? <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сыт атӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт и дуней [абы]==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what a life [he has]! {{псалъафэ-урысыбзэ}} что [у него] за жизнь! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт илъэныкъуэкӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт имыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever (he) does {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы [он] ни делал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт ищӀыскӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever may happen, no matter what {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни было, что бы ни случилось. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт и пэрмэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s the use. {{псалъафэ-урысыбзэ}} что толку. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Сыт-тӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Сыт хуэдэми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever it may be… {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт хуэдэу==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ! {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} used with a relative meaning {{псалъафэ-урысыбзэ}} употребляется с относительным значением. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэу щытми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in any case {{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэхэр==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} and so on {{псалъафэ-урысыбзэ}} и тому подобные. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}} ====Сыт хуэӀуа(р)?==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s so bad about that? {{псалъафэ-урысыбзэ}} что плохого (зазорного) в том?.. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Сыт щыгъуи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} always, each and every time {{псалъафэ-урысыбзэ}} всегда, всякий раз. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт щыгъуи хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as always Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early. {{псалъафэ-урысыбзэ}} как всегда. Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт щыгъуи хуэмыдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as ever {{псалъафэ-урысыбзэ}} как никогда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт щӀа (абы лъандэрэ)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s been such a long time [since] {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько воды утекло [с тех пор]. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сытым хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт лъанлэрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} since when {{псалъафэ-урысыбзэ}} с каких пор {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====сыт хуэдиз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how much, how many {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Балигъыр (сабийр) <b>сыт</b> хуэдиз зэфэнур? || <b>Какова</b> доза для взрослого (ребенка)? || <b><b>What</b> is the dose for an adult (a child)? |} </div> </div> ====сыт хуэдизрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how many times Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?! {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько раз? Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?! {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт хуэдэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what (kind of, sort of, type of) {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт хуэдэ</b> жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода весной? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in spring? |- ! !! !! нап. 83 |- | Гъэмахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода летом? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in summer? |- ! !! !! нап. 84 |- || Губгъуэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каково</b> поле?|| <b>What</b> is the field <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather <b>like</b> in winter? |- ! !! !! нап. 105 |- || ЦӀывхэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какие есть</b> жуки?|| <b>What are</b> beetles <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 106 |- || ЧыцӀ цӀыкӀур <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каков</b> маленький козлёнок?|| <b>What</b> is the baby goat <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 118 |- || <b>Сыт хуэдэ</b> хьэрф абыхэм ятхыр? || <b>Какую</b> букву они пишут. || <b>Which</b> letter are they writing? |} </div> </div> ====сыт щхьэкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ? {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} why? for what reason? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried? {{псалъафэ-урысыбзэ}} почему?, по какой причине? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щхьэкӀэ угузэва? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} because {{псалъафэ-урысыбзэ}} потому что {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щыгъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} when? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return? {{псалъафэ-урысыбзэ}} когда? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 102 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт щыгъуэ</b> мэлыр щащыр?|| <b>Когда</b> время стрижка овец?|| <b>When</b> is sheep shearing time? |} </div> </div> </div> </div> {{библиографие}} h7a9v1r0lyhvawrb077sywxvvclrhsr 129645 129644 2026-10-19T16:49:15Z Rhdkabardian 5 129645 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыт]}} {{склоненэ}} {{скл-цп-сыт|kbd|псалъэпкъ=сыт}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ. {{щапхъэхэр}} *ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 50 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто/что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 51 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 53 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 55 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 57 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 59 |- | <b>Сыт</b> ди хадэм итыр? || <b>Что</b> есть в нашем саду?|| <b>What</b> is there in our garden? |- ! !! !! нап. 61 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 62 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 67 |- || <b>Сыт</b> хадэм щыхасар?|| <b>Что</b> посадили в саду? || <b>What</b> have they planted in the orchard? |- ! !! !! нап. 69 |- || <b>Сыт</b> Ӏэщым ишхыр? || <b>Что</b> ест скот? || <b>What</b> does livestock eat? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 70 |- || <b>Сыт</b> хуэдэ жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 71 |- || <b>Сыт</b> Сэтэней ищӀар?|| <b>Что</b> сделала Сатаней?|| <b>What</b> has Sataney done? |- ! !! !! нап. 72 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 75 |- || <b>Сыт</b> сабийхэм хасэр?|| <b>Что</b> сажают дети? || <b>What</b> are the children planting? |- ! !! !! нап. 76 |- || <b>Сыт</b> къазхэм псым къыхахыр?|| <b>Что</b> гуси достают из воды? || <b>What</b> are the geese pulling out of the water? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это такое? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 79 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 84 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 85 |- || Абгъуэхэм исыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> сидит в гнёздах?|| <b>What</b> is there (sitting) in the nests? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 86 |- || Хадэм <b>сыт</b> щыхасар?|| <b>Что</b> посадили на огороде?|| <b>What</b> have they planted in the garden? |- || <b>Мыр</b> сыт?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 87 |- || <b>Сыт</b> пхъэгулъейм пытыр?|| <b>Что</b> висит на сливовом дереве?|| <b>What</b> is hanging on the plum tree? |- ! !! !! нап. 89 |- || Хэт <b>сыт</b> илэжьа?|| Кто <b>что</b> делал?|| Who did <b>what</b>? |- ! !! !! нап. 90 |- || <b>Сыт</b> бадзэхэм зэрахьэр?|| <b>Что</b> разносят мухи?|| <b>What</b> do flies carry? |- ! !! !! нап. 92 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow like? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather like in winter? |- ! !! !! нап. 95 |- || Псым хъеру <b>сыт</b> иӀэр?|| <b>Какая</b> польза есть у воды?|| <b>What</b> are the benefits of water? |- ! !! !! нап. 97 |- || <b>Сыт</b> фӀы, <b>сыт</b> Ӏей?|| <b>Что</b> хорошо, <b>что</b> плохо?|| <b>What</b> is good and <b>what</b> is bad? |- ! !! !! нап. 99 |- || <b>Сыт</b> абы ишхыр?|| <b>Что</b> он ест?|| <b>What</b> does it eat? |- ! !! !! нап. 100 |- || Адыгэ пӀастэр <b>сытым</b> къыхащӀыкӀрэ?|| Из <b>чего</b> готовится кабардинская паста?|| <b>What</b> is Kabardian hominy made from? |- ! !! !! нап. 106 |- || <b>Сыт</b> Самихь ищӀэр?|| <b>Что</b> делает Самихь?|| <b>What</b> does Samikh do? |- ! !! !! нап. 107 |- || <b>Сыт</b> зэман хадэ щащӀэр? || <b>Когда</b> занимаются огородом. || <b>When</b> do people work in the garden? |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сыт</b> мамэ ищӀэр? || <b>Что</b> делает мама? || <b>What</b> does Mama do (is Mama doing)? |- ! !! !! нап. 114 |- || <b>Сыт</b> кхъухьымкӀэ ящӀэр? || <b>Что</b> делают с помощью кораблей? || <b>What</b> do people do with ships? |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — <b>Сыт</b> мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: <b>что</b> ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? || People say to him: <b>What</b> are you going to do with these pear trees? |- || Фэ <b>сыт</b> хэфсэрэ? || <b>Что</b> вы сажаете? || <b>What</b> are you planting? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур? *сытыт {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сыт: what? (questions about everything except people) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch? *сытыт: why (in the world)? {{урысыбзэ}} *сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке? *сытыт: почему же? зачем же? <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сыт атӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт и дуней [абы]==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what a life [he has]! {{псалъафэ-урысыбзэ}} что [у него] за жизнь! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт илъэныкъуэкӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт имыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever (he) does {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы [он] ни делал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт ищӀыскӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever may happen, no matter what {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни было, что бы ни случилось. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт и пэрмэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s the use. {{псалъафэ-урысыбзэ}} что толку. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Сыт-тӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Сыт хуэдэми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever it may be… {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт хуэдэу==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ! {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} used with a relative meaning {{псалъафэ-урысыбзэ}} употребляется с относительным значением. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэу щытми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in any case {{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэхэр==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} and so on {{псалъафэ-урысыбзэ}} и тому подобные. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}} ====Сыт хуэӀуа(р)?==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s so bad about that? {{псалъафэ-урысыбзэ}} что плохого (зазорного) в том?.. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Сыт щыгъуи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} always, each and every time {{псалъафэ-урысыбзэ}} всегда, всякий раз. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт щыгъуи хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as always Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early. {{псалъафэ-урысыбзэ}} как всегда. Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт щыгъуи хуэмыдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as ever {{псалъафэ-урысыбзэ}} как никогда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт щӀа (абы лъандэрэ)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s been such a long time [since] {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько воды утекло [с тех пор]. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сытым хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт лъанлэрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} since when {{псалъафэ-урысыбзэ}} с каких пор {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====сыт хуэдиз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how much, how many {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Балигъыр (сабийр) <b>сыт</b> хуэдиз зэфэнур? || <b>Какова</b> доза для взрослого (ребенка)? || <b>What</b> is the dose for an adult (a child)? |} </div> </div> ====сыт хуэдизрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how many times Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?! {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько раз? Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?! {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт хуэдэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what (kind of, sort of, type of) {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт хуэдэ</b> жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода весной? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in spring? |- ! !! !! нап. 83 |- | Гъэмахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода летом? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in summer? |- ! !! !! нап. 84 |- || Губгъуэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каково</b> поле?|| <b>What</b> is the field <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather <b>like</b> in winter? |- ! !! !! нап. 105 |- || ЦӀывхэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какие есть</b> жуки?|| <b>What are</b> beetles <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 106 |- || ЧыцӀ цӀыкӀур <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каков</b> маленький козлёнок?|| <b>What</b> is the baby goat <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 118 |- || <b>Сыт хуэдэ</b> хьэрф абыхэм ятхыр? || <b>Какую</b> букву они пишут. || <b>Which</b> letter are they writing? |} </div> </div> ====сыт щхьэкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ? {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} why? for what reason? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried? {{псалъафэ-урысыбзэ}} почему?, по какой причине? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щхьэкӀэ угузэва? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} because {{псалъафэ-урысыбзэ}} потому что {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щыгъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} when? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return? {{псалъафэ-урысыбзэ}} когда? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 102 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт щыгъуэ</b> мэлыр щащыр?|| <b>Когда</b> время стрижка овец?|| <b>When</b> is sheep shearing time? |} </div> </div> </div> </div> {{библиографие}} a9ngv9spbgdk92dvka52l2ub4shjv3r 129648 129645 2026-10-19T16:59:06Z Rhdkabardian 5 129648 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыт]}} {{склоненэ}} {{скл-цп-сыт|kbd|псалъэпкъ=сыт}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ. {{щапхъэхэр}} *ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 50 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто/что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 51 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 53 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 55 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 57 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 59 |- | <b>Сыт</b> ди хадэм итыр? || <b>Что</b> есть в нашем саду?|| <b>What</b> is there in our garden? |- ! !! !! нап. 61 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 62 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 67 |- || <b>Сыт</b> хадэм щыхасар?|| <b>Что</b> посадили в саду? || <b>What</b> have they planted in the orchard? |- ! !! !! нап. 69 |- || <b>Сыт</b> Ӏэщым ишхыр? || <b>Что</b> ест скот? || <b>What</b> does livestock eat? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 70 |- || <b>Сыт</b> хуэдэ жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 71 |- || <b>Сыт</b> Сэтэней ищӀар?|| <b>Что</b> сделала Сатаней?|| <b>What</b> has Sataney done? |- ! !! !! нап. 72 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 75 |- || <b>Сыт</b> сабийхэм хасэр?|| <b>Что</b> сажают дети? || <b>What</b> are the children planting? |- ! !! !! нап. 76 |- || <b>Сыт</b> къазхэм псым къыхахыр?|| <b>Что</b> гуси достают из воды? || <b>What</b> are the geese pulling out of the water? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это такое? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 79 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 84 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 85 |- || Абгъуэхэм исыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> сидит в гнёздах?|| <b>What</b> is there (sitting) in the nests? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 86 |- || Хадэм <b>сыт</b> щыхасар?|| <b>Что</b> посадили на огороде?|| <b>What</b> have they planted in the garden? |- || <b>Мыр</b> сыт?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 87 |- || <b>Сыт</b> пхъэгулъейм пытыр?|| <b>Что</b> висит на сливовом дереве?|| <b>What</b> is hanging on the plum tree? |- ! !! !! нап. 89 |- || Хэт <b>сыт</b> илэжьа?|| Кто <b>что</b> делал?|| Who did <b>what</b>? |- ! !! !! нап. 90 |- || <b>Сыт</b> бадзэхэм зэрахьэр?|| <b>Что</b> разносят мухи?|| <b>What</b> do flies carry? |- ! !! !! нап. 92 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow like? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather like in winter? |- ! !! !! нап. 95 |- || Псым хъеру <b>сыт</b> иӀэр?|| <b>Какая</b> польза есть у воды?|| <b>What</b> are the benefits of water? |- ! !! !! нап. 97 |- || <b>Сыт</b> фӀы, <b>сыт</b> Ӏей?|| <b>Что</b> хорошо, <b>что</b> плохо?|| <b>What</b> is good and <b>what</b> is bad? |- ! !! !! нап. 99 |- || <b>Сыт</b> абы ишхыр?|| <b>Что</b> он ест?|| <b>What</b> does it eat? |- ! !! !! нап. 100 |- || Адыгэ пӀастэр <b>сытым</b> къыхащӀыкӀрэ?|| Из <b>чего</b> готовится кабардинская паста?|| <b>What</b> is Kabardian hominy made from? |- ! !! !! нап. 106 |- || <b>Сыт</b> Самихь ищӀэр?|| <b>Что</b> делает Самихь?|| <b>What</b> does Samikh do? |- ! !! !! нап. 107 |- || <b>Сыт</b> зэман хадэ щащӀэр? || <b>Когда</b> занимаются огородом. || <b>When</b> do people work in the garden? |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сыт</b> мамэ ищӀэр? || <b>Что</b> делает мама? || <b>What</b> does Mama do (is Mama doing)? |- ! !! !! нап. 114 |- || <b>Сыт</b> кхъухьымкӀэ ящӀэр? || <b>Что</b> делают с помощью кораблей? || <b>What</b> do people do with ships? |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — <b>Сыт</b> мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: <b>что</b> ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? || People say to him: <b>What</b> are you going to do with these pear trees? |- || Фэ <b>сыт</b> хэфсэрэ? || <b>Что</b> вы сажаете? || <b>What</b> are you planting? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур? *сытыт {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сыт: what? (questions about everything except people) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch? *сытыт: why (in the world)? {{урысыбзэ}} *сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке? *сытыт: почему же? зачем же? <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сыт атӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт и дуней [абы]==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what a life [he has]! {{псалъафэ-урысыбзэ}} что [у него] за жизнь! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт илъэныкъуэкӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт имыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever (he) does {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы [он] ни делал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт ищӀыскӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever may happen, no matter what {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни было, что бы ни случилось. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт и пэрмэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s the use. {{псалъафэ-урысыбзэ}} что толку. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Сыт-тӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Сыт хуэдэми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever it may be… {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт хуэдэу==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ! {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} used with a relative meaning {{псалъафэ-урысыбзэ}} употребляется с относительным значением. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэу щытми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in any case {{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэхэр==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} and so on {{псалъафэ-урысыбзэ}} и тому подобные. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}} ====Сыт хуэӀуа(р)?==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s so bad about that? {{псалъафэ-урысыбзэ}} что плохого (зазорного) в том?.. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Сыт щыгъуи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} always, each and every time {{псалъафэ-урысыбзэ}} всегда, всякий раз. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт щыгъуи хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as always Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early. {{псалъафэ-урысыбзэ}} как всегда. Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт щыгъуи хуэмыдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as ever {{псалъафэ-урысыбзэ}} как никогда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт щӀа (абы лъандэрэ)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s been such a long time [since] {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько воды утекло [с тех пор]. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сытым хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт лъанлэрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} since when {{псалъафэ-урысыбзэ}} с каких пор {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====сыт хуэдиз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how much, how many {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Балигъыр (сабийр) <b>сыт</b> хуэдиз зэфэнур? || <b>Какова</b> доза для взрослого (ребенка)? || <b>What</b> is the dose for an adult (a child)? |- | <b>Сыт</b> хуэдиз естыну? || <b>Сколько</b> нужно уплатить? || <b>How much</b> do I need to pay? |} </div> </div> ====сыт хуэдизрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how many times Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?! {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько раз? Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?! {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт хуэдэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what (kind of, sort of, type of) {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт хуэдэ</b> жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода весной? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in spring? |- ! !! !! нап. 83 |- | Гъэмахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода летом? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in summer? |- ! !! !! нап. 84 |- || Губгъуэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каково</b> поле?|| <b>What</b> is the field <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather <b>like</b> in winter? |- ! !! !! нап. 105 |- || ЦӀывхэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какие есть</b> жуки?|| <b>What are</b> beetles <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 106 |- || ЧыцӀ цӀыкӀур <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каков</b> маленький козлёнок?|| <b>What</b> is the baby goat <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 118 |- || <b>Сыт хуэдэ</b> хьэрф абыхэм ятхыр? || <b>Какую</b> букву они пишут. || <b>Which</b> letter are they writing? |} </div> </div> ====сыт щхьэкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ? {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} why? for what reason? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried? {{псалъафэ-урысыбзэ}} почему?, по какой причине? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щхьэкӀэ угузэва? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} because {{псалъафэ-урысыбзэ}} потому что {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щыгъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} when? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return? {{псалъафэ-урысыбзэ}} когда? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 102 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт щыгъуэ</b> мэлыр щащыр?|| <b>Когда</b> время стрижка овец?|| <b>When</b> is sheep shearing time? |} </div> </div> </div> </div> {{библиографие}} e1xzeqbytryjkp29hbgjnd588q1a3zj 129676 129648 2026-10-19T18:44:28Z Rhdkabardian 5 129676 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыт]}} {{склоненэ}} {{скл-цп-сыт|kbd|псалъэпкъ=сыт}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ. {{щапхъэхэр}} *ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 50 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто/что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 51 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 53 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 55 |- | Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 57 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 59 |- | <b>Сыт</b> ди хадэм итыр? || <b>Что</b> есть в нашем саду?|| <b>What</b> is there in our garden? |- ! !! !! нап. 61 |- | Мыр <b>сыт</b>? || <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 62 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 67 |- || <b>Сыт</b> хадэм щыхасар?|| <b>Что</b> посадили в саду? || <b>What</b> have they planted in the orchard? |- ! !! !! нап. 69 |- || <b>Сыт</b> Ӏэщым ишхыр? || <b>Что</b> ест скот? || <b>What</b> does livestock eat? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 70 |- || <b>Сыт</b> хуэдэ жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 71 |- || <b>Сыт</b> Сэтэней ищӀар?|| <b>Что</b> сделала Сатаней?|| <b>What</b> has Sataney done? |- ! !! !! нап. 72 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 75 |- || <b>Сыт</b> сабийхэм хасэр?|| <b>Что</b> сажают дети? || <b>What</b> are the children planting? |- ! !! !! нап. 76 |- || <b>Сыт</b> къазхэм псым къыхахыр?|| <b>Что</b> гуси достают из воды? || <b>What</b> are the geese pulling out of the water? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это такое? || <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 79 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 84 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 85 |- || Абгъуэхэм исыр <b>сыт</b>?|| <b>Кто</b> сидит в гнёздах?|| <b>What</b> is there (sitting) in the nests? |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 86 |- || Хадэм <b>сыт</b> щыхасар?|| <b>Что</b> посадили на огороде?|| <b>What</b> have they planted in the garden? |- || <b>Мыр</b> сыт?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 87 |- || <b>Сыт</b> пхъэгулъейм пытыр?|| <b>Что</b> висит на сливовом дереве?|| <b>What</b> is hanging on the plum tree? |- ! !! !! нап. 89 |- || Хэт <b>сыт</b> илэжьа?|| Кто <b>что</b> делал?|| Who did <b>what</b>? |- ! !! !! нап. 90 |- || <b>Сыт</b> бадзэхэм зэрахьэр?|| <b>Что</b> разносят мухи?|| <b>What</b> do flies carry? |- ! !! !! нап. 92 |- || Мыр <b>сыт</b>?|| <b>Что</b> это?|| <b>What</b> is this? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow like? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт</b> хуэдэ?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather like in winter? |- ! !! !! нап. 95 |- || Псым хъеру <b>сыт</b> иӀэр?|| <b>Какая</b> польза есть у воды?|| <b>What</b> are the benefits of water? |- ! !! !! нап. 97 |- || <b>Сыт</b> фӀы, <b>сыт</b> Ӏей?|| <b>Что</b> хорошо, <b>что</b> плохо?|| <b>What</b> is good and <b>what</b> is bad? |- ! !! !! нап. 99 |- || <b>Сыт</b> абы ишхыр?|| <b>Что</b> он ест?|| <b>What</b> does it eat? |- ! !! !! нап. 100 |- || Адыгэ пӀастэр <b>сытым</b> къыхащӀыкӀрэ?|| Из <b>чего</b> готовится кабардинская паста?|| <b>What</b> is Kabardian hominy made from? |- ! !! !! нап. 106 |- || <b>Сыт</b> Самихь ищӀэр?|| <b>Что</b> делает Самихь?|| <b>What</b> does Samikh do? |- ! !! !! нап. 107 |- || <b>Сыт</b> зэман хадэ щащӀэр? || <b>Когда</b> занимаются огородом. || <b>When</b> do people work in the garden? |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сыт</b> мамэ ищӀэр? || <b>Что</b> делает мама? || <b>What</b> does Mama do (is Mama doing)? |- ! !! !! нап. 114 |- || <b>Сыт</b> кхъухьымкӀэ ящӀэр? || <b>Что</b> делают с помощью кораблей? || <b>What</b> do people do with ships? |- ! !! !! нап. 115 |- || ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — <b>Сыт</b> мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: <b>что</b> ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? || People say to him: <b>What</b> are you going to do with these pear trees? |- || Фэ <b>сыт</b> хэфсэрэ? || <b>Что</b> вы сажаете? || <b>What</b> are you planting? |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Валериановэ каплъэхэр <b>сыт</b> зи уасэр? || <b>Сколько</b> стоят валериановые капли? || <b>How</b> much are valerian drops? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур? *сытыт {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сыт: what? (questions about everything except people) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch? *сытыт: why (in the world)? {{урысыбзэ}} *сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека) *Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке? *сытыт: почему же? зачем же? <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сыт атӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт и дуней [абы]==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what a life [he has]! {{псалъафэ-урысыбзэ}} что [у него] за жизнь! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт илъэныкъуэкӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт имыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever (he) does {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы [он] ни делал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт ищӀыскӀи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects {{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever may happen, no matter what {{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни было, что бы ни случилось. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт и пэрмэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s the use. {{псалъафэ-урысыбзэ}} что толку. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} ====Сыт-тӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know {{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Сыт хуэдэми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever it may be… {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт хуэдэу==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ! {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} used with a relative meaning {{псалъафэ-урысыбзэ}} употребляется с относительным значением. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэу щытми==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in any case {{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====Сыт хуэдэхэр==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} and so on {{псалъафэ-урысыбзэ}} и тому подобные. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}} ====Сыт хуэӀуа(р)?==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s so bad about that? {{псалъафэ-урысыбзэ}} что плохого (зазорного) в том?.. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}} ====Сыт щыгъуи==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} always, each and every time {{псалъафэ-урысыбзэ}} всегда, всякий раз. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}} ====Сыт щыгъуи хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as always Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early. {{псалъафэ-урысыбзэ}} как всегда. Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыт щыгъуи хуэмыдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} as ever {{псалъафэ-урысыбзэ}} как никогда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====Сыт щӀа (абы лъандэрэ)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s been such a long time [since] {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько воды утекло [с тех пор]. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сытым хуэдэу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state. {{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт лъанлэрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} since when {{псалъафэ-урысыбзэ}} с каких пор {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} - Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====сыт хуэдиз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how much, how many {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} [Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Балигъыр (сабийр) <b>сыт</b> хуэдиз зэфэнур? || <b>Какова</b> доза для взрослого (ребенка)? || <b>What</b> is the dose for an adult (a child)? |- | <b>Сыт</b> хуэдиз естыну? || <b>Сколько</b> нужно уплатить? || <b>How much</b> do I need to pay? |} </div> </div> ====сыт хуэдизрэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} how many times Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?! {{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько раз? Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?! {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт хуэдэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} what (kind of, sort of, type of) {{псалъафэ-урысыбзэ}} какой? {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт хуэдэ</b> жыг щыӀэ мэзым?|| <b>Какие</b> есть деревья в лесу?|| <b>What kind of</b> trees are there in the woods? |- ! !! !! нап. 82 |- | Гъатхэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода весной? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in spring? |- ! !! !! нап. 83 |- | Гъэмахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>? || <b>Какова</b> погода летом? || <b>What</b> is the weather <b>like</b> in summer? |- ! !! !! нап. 84 |- || Губгъуэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каково</b> поле?|| <b>What</b> is the field <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 93 |- || КъуакӀэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> ложбина?|| <b>What</b> is the hollow <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэм дунейр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какова</b> погода зимой?|| <b>What</b> is the weather <b>like</b> in winter? |- ! !! !! нап. 105 |- || ЦӀывхэр <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Какие есть</b> жуки?|| <b>What are</b> beetles <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 106 |- || ЧыцӀ цӀыкӀур <b>сыт хуэдэ</b>?|| <b>Каков</b> маленький козлёнок?|| <b>What</b> is the baby goat <b>like</b>? |- ! !! !! нап. 118 |- || <b>Сыт хуэдэ</b> хьэрф абыхэм ятхыр? || <b>Какую</b> букву они пишут. || <b>Which</b> letter are they writing? |} </div> </div> ====сыт щхьэкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ? {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} why? for what reason? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried? {{псалъафэ-урысыбзэ}} почему?, по какой причине? Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щхьэкӀэ угузэва? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} because {{псалъафэ-урысыбзэ}} потому что {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====сыт щыгъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} when? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return? {{псалъафэ-урысыбзэ}} когда? Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается? {{псалъафэ-зэпхахэр}} Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? {{псалъафэ-щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 102 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Сыт щыгъуэ</b> мэлыр щащыр?|| <b>Когда</b> время стрижка овец?|| <b>When</b> is sheep shearing time? |} </div> </div> </div> </div> {{библиографие}} lrim8uwf384tjnliad38zb6ndquk452 0 11895 129631 35823 2026-10-19T16:05:52Z Rhdkabardian 5 129631 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> AnalogClockAnimation1_2hands_1h_in_6sec.gif|сыхьэт (1) Casio_OCEANUS_OCW-S1350PC-1AJR_01.JPG|сыхьэт (2) Moscow_05-2012_Kremlin_13.jpg|сыхьэт (2) </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < хьэрыпыбзэ: ساعة = сыхьэт {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝ'ħɐt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыхьэт]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сыхьэт}} {{мыхьэнэ}} #Суткэм и тӀощӀрэ еплӀанэ Ӏыхьэ, дакъикъэ 60. #Къэзыухъуреихь псалъэхэм елъытауэ мыхьэнэ зэмылӀэужьыгъуэхэр иӀэнкӀэ мэхъу (дауэ, сыт хуэдэ щӀыкӀэкӀэ, н. къ.). {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нобэ <b>сыхьэтыр</b> пщыкӀузым деж хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня в 11 <b>часов дня</b> лекарство будет готово. || The medicine will be ready <b>today</b> at 11 <b>a.m.</b> |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Зы сыхьэт дэкӀмэ ежьэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сыхьэт: 1. hour (unit of time) 2. clock, watch *Зы сыхьэт дэкӀмэ ежьэн: leave in an hour {{урысыбзэ}} *сыхьэт: 1. час (единица времени) 2. часы *Зы сыхьэт дэкӀмэ ежьэн: через час поехать <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сыхьэтыр зекӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} run, work – about a watch or clock {{псалъафэ-урысыбзэ}} ходить - о часах. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэтыр къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} strike – about a clock {{псалъафэ-урысыбзэ}} бить - о часах. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэт махуэ ухуишэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} good luck! Godspeed! {{псалъафэ-урысыбзэ}} в добрый час! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэт махуэм уӀущӀэ!==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} good luck! Godspeed! {{псалъафэ-урысыбзэ}} в добрый час! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэт мыгъуэ хуэзэм==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a bad time, an evil hour, misfortune, trouble {{псалъафэ-урысыбзэ}} недобрый час, несчастье; беда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} drb1509i4zfyyxzm7agm14mej821p2k 129632 129631 2026-10-19T16:06:57Z Rhdkabardian 5 129632 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> AnalogClockAnimation1_2hands_1h_in_6sec.gif|сыхьэт (1) Casio_OCEANUS_OCW-S1350PC-1AJR_01.JPG|сыхьэт (2) Moscow_05-2012_Kremlin_13.jpg|сыхьэт (2) </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < хьэрыпыбзэ: ساعة = сыхьэт {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝ'ħɐt}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыхьэт]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сыхьэт}} {{мыхьэнэ}} #Суткэм и тӀощӀрэ еплӀанэ Ӏыхьэ, дакъикъэ 60. #Къэзыухъуреихь псалъэхэм елъытауэ мыхьэнэ зэмылӀэужьыгъуэхэр иӀэнкӀэ мэхъу (дауэ, сыт хуэдэ щӀыкӀэкӀэ, н. къ.). {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Нобэ <b>сыхьэтыр</b> пщыкӀузым деж хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня в 11 <b>часов дня</b> лекарство будет готово. || The medicine will be ready today at 11 <b>a.m.</b> |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Зы сыхьэт дэкӀмэ ежьэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сыхьэт: 1. hour (unit of time) 2. clock, watch *Зы сыхьэт дэкӀмэ ежьэн: leave in an hour {{урысыбзэ}} *сыхьэт: 1. час (единица времени) 2. часы *Зы сыхьэт дэкӀмэ ежьэн: через час поехать <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Сыхьэтыр зекӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} run, work – about a watch or clock {{псалъафэ-урысыбзэ}} ходить - о часах. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэтыр къеуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} strike – about a clock {{псалъафэ-урысыбзэ}} бить - о часах. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэт махуэ ухуишэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} good luck! Godspeed! {{псалъафэ-урысыбзэ}} в добрый час! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэт махуэм уӀущӀэ!==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} good luck! Godspeed! {{псалъафэ-урысыбзэ}} в добрый час! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Сыхьэт мыгъуэ хуэзэм==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a bad time, an evil hour, misfortune, trouble {{псалъафэ-урысыбзэ}} недобрый час, несчастье; беда. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 0ul2rtgvaovjnj1lqjq3l3lm2l74jc0 0 11903 129567 99021 2026-10-19T12:31:20Z Rhdkabardian 5 129567 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩХЬЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[с] + -э}} {{склоненэ}} {{цп-1|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #Псалъэ жызыӀэм езым и щхьэр кърегъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} *- Сэ сыудкъым, сыубэркъым, - жиӀащ Ӏэдииху, - лӀы и щытхъуи згъэкӀуэдкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} {{зэпхахэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Думэсарэрэ <b>сэрэ</b> дотхэ.|| Думасара <b>и я</b> пишем.|| Dumasara <b>and I</b> are writing. |- | <b>Сэ</b> сотхэ.|| <b>Я</b> пишу.|| <b>I</b> am writing. |- ! !! !! нап. 53 |- | Нанэрэ <b>сэрэ</b> гыныху хэтсащ.|| Бабушка <b>и я</b> посадили пастернак.|| Grandmother <b>and I</b> have planted some parsnip. |- ! !! !! нап. 63 |- || Ар Рифатрэ <b>сэрэ</b> хэтсащ.|| Его посадили Рифат <b>и я</b>. || Rifat <b>and I</b> (have) planted them. |- ! !! !! нап. 66 |- || Ар Зырамыкурэ <b>сэрэ</b> длащ. || Их покрасили Зырамыкуа <b>и я</b>. || Zyramykwa <b>and I</b> have painted it. |- ! !! !! нап. 80 |- | <b>Сэ</b> лъэрыжэм сытету къызожыхь. || <b>Я</b> катаюсь на коньках || <b>I</b> go skating. |- ! !! !! нап. 81 |- | <b>Сэри</b> дадэ тхылъылъэ къысхуищэхуащ. || Мой дедушка купил <b>мне</b> ранец, <b>тоже</b>. || My grandfather has <b>also</b> bought <b>me</b> a book bag. |- | <b>Сэ</b> сызэреджэ хьэпшыпхэр абы дэслъхьащ. || <b>Я</b> положил вещи, необходимые для учебы, в мой ранец. || <b>I</b> have put the things I need for studying in my bag. |- | <b>Сэ</b> тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> красивый ранец. || <b>I</b> have got a nice book bag. |- ! !! !! нап. 84 |- || Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ <b>сэрэ</b> дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл <b>меня с</b> моей подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa <b>and me</b> to the fields. |- ! !! !! нап. 87 |- || Хъанэ <b>сэрэ</b> пхъэгулъ къыдощып.|| Хана <b>и я</b> собираем сливу.|| Khana <b>and I</b> are gathering plums. |- ! !! !! нап. 91 |- || Темырыкъуэ <b>сэрэ</b> бдзэжьей дещащ.|| Темырыко <b>и я</b> поймали рыбу.|| Temyrykhwa <b>and I</b> have caught some fish. |- ! !! !! нап. 108 |- || <b>Сэ</b> зы шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> одна сестра и два брата. || <b>I</b> have got one sister and two brothers. |- || Надие <b>сэрэ</b> дызэбгъэдэсщ. || Надия <b>и я</b> сидим рядом друг с другом. || Nadia <b>and I</b> are sitting beside each other. |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сэ</b> мамэ зэрыдэм сыкӀэлъоплъ. || <b>Я</b> наблюдаю за тем, как мама шьёт.|| <b>I</b> watch Mama sew. |- || <b>Сэри</b> сыхуейщ, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, <b>я</b> также хочу научиться шить. || <b>I</b> want to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 115 |- || Дадэ жеӀэ: — <b>Сэ</b> сымышхми, нэгъуэщӀхэм яшхынщ, фӀыщӀи къысхуащӀынщ. || Дедушка говорит: -- Хотя <b>я</b> не поем, другие будут есть, спасибо скажут. || Grandfather says: Although <b>I</b> may not eat any, others will eat them and thank me. |- ! !! !! нап. 116 |- || <b>Сэри</b> садоӀэпыкъу. || <b>Я тоже</b> помогаю им. || <b>I</b> am helping them, <b>too</b>. |- || <b>Сэ</b> блын лъабжьэхэр сой. || <b>Я</b> белю низы стен. || <b>I</b> am whitewashing the bottoms of the walls. |- || <b>Сэ</b> а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ. || В тот день, <b>я</b> побелил низ одной стены. || That day <b>I</b> whitewashed the bottom of one wall. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || <b>Мне</b> нужен(—а, —ы) йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || <b>I</b> need iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: I, me {{урысыбзэ}} *сэ: я {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Damascus_Bowie.jpg|сэ Messerbank 2 (fcm).jpg|сэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[c] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #ЗэрызэпаупщӀ Ӏэмэпсымэ, дзэ Ӏутрэ кӀы иӀэу. {{щапхъэхэр}} *Уэрим зыри жимыӀэу къотэдж, сэр сампӀалъэм ирелъхьэ. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 30 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мис <b>сэ</b>. || Вот <b>нож</b>. || Here is <b>a knife</b>. |- | <b>Сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> острый. || <b>The knife</b> is sharp. |- | Си <b>сэ</b>. || Мой <b>нож</b>. || My <b>knife</b>. |- | Уэсмэн и <b>сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> Уасмана острая. || Wasman’s <b>knife</b> is sharp. |- ! !! !! нап. 31 |- | зы <b>сэ</b>.|| один <b>нож</b>. || one <b>knife</b>. |- ! !! !! нап. 100 |- || Дия нэужь, пӀастэр <b>сэкӀэ</b> къыгуагъэж.|| После того, как остынет, пасту нарезают <b>ножом</b>.|| After it has cooled, the hominy is sliced <b>with a knife</b>. |- |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сэр лъын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: knife *Сэр лъын: sharpen, hone a knife {{урысыбзэ}} *сэ: нож *Сэр лъын: точить нож <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====сэ жан==== <Gallery> Pocket_knives.jpg|сэ жан Swiss_army_knife_open_20050612_%28cropped%29.jpg|сэ жан </Gallery> {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЖыпкӀэ кърахьэкӀ сэ цӀыкӀу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pocket knife, pen knife {{псалъафэ-урысыбзэ}} перочинный нож {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 1tqen23x0qw5tc2uffnhfee49v16ps6 129568 129567 2026-10-19T12:34:10Z Rhdkabardian 5 129568 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩХЬЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[с] + -э}} {{склоненэ}} {{цп-1|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #Псалъэ жызыӀэм езым и щхьэр кърегъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} *- Сэ сыудкъым, сыубэркъым, - жиӀащ Ӏэдииху, - лӀы и щытхъуи згъэкӀуэдкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} {{зэпхахэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Думэсарэрэ <b>сэрэ</b> дотхэ.|| Думасара <b>и я</b> пишем.|| Dumasara <b>and I</b> are writing. |- | <b>Сэ</b> сотхэ.|| <b>Я</b> пишу.|| <b>I</b> am writing. |- ! !! !! нап. 53 |- | Нанэрэ <b>сэрэ</b> гыныху хэтсащ.|| Бабушка <b>и я</b> посадили пастернак.|| Grandmother <b>and I</b> have planted some parsnip. |- ! !! !! нап. 63 |- || Ар Рифатрэ <b>сэрэ</b> хэтсащ.|| Его посадили Рифат <b>и я</b>. || Rifat <b>and I</b> (have) planted them. |- ! !! !! нап. 66 |- || Ар Зырамыкурэ <b>сэрэ</b> длащ. || Их покрасили Зырамыкуа <b>и я</b>. || Zyramykwa <b>and I</b> have painted it. |- ! !! !! нап. 80 |- | <b>Сэ</b> лъэрыжэм сытету къызожыхь. || <b>Я</b> катаюсь на коньках || <b>I</b> go skating. |- ! !! !! нап. 81 |- | <b>Сэри</b> дадэ тхылъылъэ къысхуищэхуащ. || Мой дедушка купил <b>мне</b> ранец, <b>тоже</b>. || My grandfather has <b>also</b> bought <b>me</b> a book bag. |- | <b>Сэ</b> сызэреджэ хьэпшыпхэр абы дэслъхьащ. || <b>Я</b> положил вещи, необходимые для учебы, в мой ранец. || <b>I</b> have put the things I need for studying in my bag. |- | <b>Сэ</b> тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> красивый ранец. || <b>I</b> have got a nice book bag. |- ! !! !! нап. 84 |- || Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ <b>сэрэ</b> дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл <b>меня с</b> моей подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa <b>and me</b> to the fields. |- ! !! !! нап. 87 |- || Хъанэ <b>сэрэ</b> пхъэгулъ къыдощып.|| Хана <b>и я</b> собираем сливу.|| Khana <b>and I</b> are gathering plums. |- ! !! !! нап. 91 |- || Темырыкъуэ <b>сэрэ</b> бдзэжьей дещащ.|| Темырыко <b>и я</b> поймали рыбу.|| Temyrykhwa <b>and I</b> have caught some fish. |- ! !! !! нап. 108 |- || <b>Сэ</b> зы шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> одна сестра и два брата. || <b>I</b> have got one sister and two brothers. |- || Надие <b>сэрэ</b> дызэбгъэдэсщ. || Надия <b>и я</b> сидим рядом друг с другом. || Nadia <b>and I</b> are sitting beside each other. |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сэ</b> мамэ зэрыдэм сыкӀэлъоплъ. || <b>Я</b> наблюдаю за тем, как мама шьёт.|| <b>I</b> watch Mama sew. |- || <b>Сэри</b> сыхуейщ, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, <b>я</b> также хочу научиться шить. || <b>I</b> want to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 115 |- || Дадэ жеӀэ: — <b>Сэ</b> сымышхми, нэгъуэщӀхэм яшхынщ, фӀыщӀи къысхуащӀынщ. || Дедушка говорит: -- Хотя <b>я</b> не поем, другие будут есть, спасибо скажут. || Grandfather says: Although <b>I</b> may not eat any, others will eat them and thank me. |- ! !! !! нап. 116 |- || <b>Сэри</b> садоӀэпыкъу. || <b>Я тоже</b> помогаю им. || <b>I</b> am helping them, <b>too</b>. |- || <b>Сэ</b> блын лъабжьэхэр сой. || <b>Я</b> белю низы стен. || <b>I</b> am whitewashing the bottoms of the walls. |- || <b>Сэ</b> а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ. || В тот день, <b>я</b> побелил низ одной стены. || That day <b>I</b> whitewashed the bottom of one wall. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || <b>Мне</b> нужен(-а, -ы) йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || <b>I</b> need iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: I, me {{урысыбзэ}} *сэ: я {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Damascus_Bowie.jpg|сэ Messerbank 2 (fcm).jpg|сэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[c] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #ЗэрызэпаупщӀ Ӏэмэпсымэ, дзэ Ӏутрэ кӀы иӀэу. {{щапхъэхэр}} *Уэрим зыри жимыӀэу къотэдж, сэр сампӀалъэм ирелъхьэ. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 30 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мис <b>сэ</b>. || Вот <b>нож</b>. || Here is <b>a knife</b>. |- | <b>Сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> острый. || <b>The knife</b> is sharp. |- | Си <b>сэ</b>. || Мой <b>нож</b>. || My <b>knife</b>. |- | Уэсмэн и <b>сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> Уасмана острая. || Wasman’s <b>knife</b> is sharp. |- ! !! !! нап. 31 |- | зы <b>сэ</b>.|| один <b>нож</b>. || one <b>knife</b>. |- ! !! !! нап. 100 |- || Дия нэужь, пӀастэр <b>сэкӀэ</b> къыгуагъэж.|| После того, как остынет, пасту нарезают <b>ножом</b>.|| After it has cooled, the hominy is sliced <b>with a knife</b>. |- |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сэр лъын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: knife *Сэр лъын: sharpen, hone a knife {{урысыбзэ}} *сэ: нож *Сэр лъын: точить нож <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====сэ жан==== <Gallery> Pocket_knives.jpg|сэ жан Swiss_army_knife_open_20050612_%28cropped%29.jpg|сэ жан </Gallery> {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЖыпкӀэ кърахьэкӀ сэ цӀыкӀу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pocket knife, pen knife {{псалъафэ-урысыбзэ}} перочинный нож {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} ek2bl29nocyzunf9usn2pfnjysv7qxy 129654 129568 2026-10-19T17:14:58Z Rhdkabardian 5 129654 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩХЬЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[с] + -э}} {{склоненэ}} {{цп-1|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #Псалъэ жызыӀэм езым и щхьэр кърегъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} *- Сэ сыудкъым, сыубэркъым, - жиӀащ Ӏэдииху, - лӀы и щытхъуи згъэкӀуэдкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} {{зэпхахэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Думэсарэрэ <b>сэрэ</b> дотхэ.|| Думасара <b>и я</b> пишем.|| Dumasara <b>and I</b> are writing. |- | <b>Сэ</b> сотхэ.|| <b>Я</b> пишу.|| <b>I</b> am writing. |- ! !! !! нап. 53 |- | Нанэрэ <b>сэрэ</b> гыныху хэтсащ.|| Бабушка <b>и я</b> посадили пастернак.|| Grandmother <b>and I</b> have planted some parsnip. |- ! !! !! нап. 63 |- || Ар Рифатрэ <b>сэрэ</b> хэтсащ.|| Его посадили Рифат <b>и я</b>. || Rifat <b>and I</b> (have) planted them. |- ! !! !! нап. 66 |- || Ар Зырамыкурэ <b>сэрэ</b> длащ. || Их покрасили Зырамыкуа <b>и я</b>. || Zyramykwa <b>and I</b> have painted it. |- ! !! !! нап. 80 |- | <b>Сэ</b> лъэрыжэм сытету къызожыхь. || <b>Я</b> катаюсь на коньках || <b>I</b> go skating. |- ! !! !! нап. 81 |- | <b>Сэри</b> дадэ тхылъылъэ къысхуищэхуащ. || Мой дедушка купил <b>мне</b> ранец, <b>тоже</b>. || My grandfather has <b>also</b> bought <b>me</b> a book bag. |- | <b>Сэ</b> сызэреджэ хьэпшыпхэр абы дэслъхьащ. || <b>Я</b> положил вещи, необходимые для учебы, в мой ранец. || <b>I</b> have put the things I need for studying in my bag. |- | <b>Сэ</b> тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> красивый ранец. || <b>I</b> have got a nice book bag. |- ! !! !! нап. 84 |- || Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ <b>сэрэ</b> дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл <b>меня с</b> моей подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa <b>and me</b> to the fields. |- ! !! !! нап. 87 |- || Хъанэ <b>сэрэ</b> пхъэгулъ къыдощып.|| Хана <b>и я</b> собираем сливу.|| Khana <b>and I</b> are gathering plums. |- ! !! !! нап. 91 |- || Темырыкъуэ <b>сэрэ</b> бдзэжьей дещащ.|| Темырыко <b>и я</b> поймали рыбу.|| Temyrykhwa <b>and I</b> have caught some fish. |- ! !! !! нап. 108 |- || <b>Сэ</b> зы шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> одна сестра и два брата. || <b>I</b> have got one sister and two brothers. |- || Надие <b>сэрэ</b> дызэбгъэдэсщ. || Надия <b>и я</b> сидим рядом друг с другом. || Nadia <b>and I</b> are sitting beside each other. |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сэ</b> мамэ зэрыдэм сыкӀэлъоплъ. || <b>Я</b> наблюдаю за тем, как мама шьёт.|| <b>I</b> watch Mama sew. |- || <b>Сэри</b> сыхуейщ, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, <b>я</b> также хочу научиться шить. || <b>I</b> want to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 115 |- || Дадэ жеӀэ: — <b>Сэ</b> сымышхми, нэгъуэщӀхэм яшхынщ, фӀыщӀи къысхуащӀынщ. || Дедушка говорит: -- Хотя <b>я</b> не поем, другие будут есть, спасибо скажут. || Grandfather says: Although <b>I</b> may not eat any, others will eat them and thank me. |- ! !! !! нап. 116 |- || <b>Сэри</b> садоӀэпыкъу. || <b>Я тоже</b> помогаю им. || <b>I</b> am helping them, <b>too</b>. |- || <b>Сэ</b> блын лъабжьэхэр сой. || <b>Я</b> белю низы стен. || <b>I</b> am whitewashing the bottoms of the walls. |- || <b>Сэ</b> а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ. || В тот день, <b>я</b> побелил низ одной стены. || That day <b>I</b> whitewashed the bottom of one wall. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- ! !! !! нап. 174 |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || <b>Мне</b> нужно средство от гриппа. || <b>I</b> need something for the flu. |} </div> </div> {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: I, me {{урысыбзэ}} *сэ: я {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Damascus_Bowie.jpg|сэ Messerbank 2 (fcm).jpg|сэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[c] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #ЗэрызэпаупщӀ Ӏэмэпсымэ, дзэ Ӏутрэ кӀы иӀэу. {{щапхъэхэр}} *Уэрим зыри жимыӀэу къотэдж, сэр сампӀалъэм ирелъхьэ. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 30 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мис <b>сэ</b>. || Вот <b>нож</b>. || Here is <b>a knife</b>. |- | <b>Сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> острый. || <b>The knife</b> is sharp. |- | Си <b>сэ</b>. || Мой <b>нож</b>. || My <b>knife</b>. |- | Уэсмэн и <b>сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> Уасмана острая. || Wasman’s <b>knife</b> is sharp. |- ! !! !! нап. 31 |- | зы <b>сэ</b>.|| один <b>нож</b>. || one <b>knife</b>. |- ! !! !! нап. 100 |- || Дия нэужь, пӀастэр <b>сэкӀэ</b> къыгуагъэж.|| После того, как остынет, пасту нарезают <b>ножом</b>.|| After it has cooled, the hominy is sliced <b>with a knife</b>. |- |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сэр лъын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: knife *Сэр лъын: sharpen, hone a knife {{урысыбзэ}} *сэ: нож *Сэр лъын: точить нож <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====сэ жан==== <Gallery> Pocket_knives.jpg|сэ жан Swiss_army_knife_open_20050612_%28cropped%29.jpg|сэ жан </Gallery> {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЖыпкӀэ кърахьэкӀ сэ цӀыкӀу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pocket knife, pen knife {{псалъафэ-урысыбзэ}} перочинный нож {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} h3r78h44ritvm71se6y1ylxmnzvbuor 129655 129654 2026-10-19T17:15:52Z Rhdkabardian 5 Гъэтэрэзыгъуэ хэхыжыныр [[Special:Diff/129654|129654]] цӀыхухэт [[Special:Contributions/Rhdkabardian|Rhdkabardian]] ([[User talk:Rhdkabardian|тепсэлъыхьыгъуэ]]) 129655 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩХЬЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[с] + -э}} {{склоненэ}} {{цп-1|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #Псалъэ жызыӀэм езым и щхьэр кърегъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} *- Сэ сыудкъым, сыубэркъым, - жиӀащ Ӏэдииху, - лӀы и щытхъуи згъэкӀуэдкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} {{зэпхахэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Думэсарэрэ <b>сэрэ</b> дотхэ.|| Думасара <b>и я</b> пишем.|| Dumasara <b>and I</b> are writing. |- | <b>Сэ</b> сотхэ.|| <b>Я</b> пишу.|| <b>I</b> am writing. |- ! !! !! нап. 53 |- | Нанэрэ <b>сэрэ</b> гыныху хэтсащ.|| Бабушка <b>и я</b> посадили пастернак.|| Grandmother <b>and I</b> have planted some parsnip. |- ! !! !! нап. 63 |- || Ар Рифатрэ <b>сэрэ</b> хэтсащ.|| Его посадили Рифат <b>и я</b>. || Rifat <b>and I</b> (have) planted them. |- ! !! !! нап. 66 |- || Ар Зырамыкурэ <b>сэрэ</b> длащ. || Их покрасили Зырамыкуа <b>и я</b>. || Zyramykwa <b>and I</b> have painted it. |- ! !! !! нап. 80 |- | <b>Сэ</b> лъэрыжэм сытету къызожыхь. || <b>Я</b> катаюсь на коньках || <b>I</b> go skating. |- ! !! !! нап. 81 |- | <b>Сэри</b> дадэ тхылъылъэ къысхуищэхуащ. || Мой дедушка купил <b>мне</b> ранец, <b>тоже</b>. || My grandfather has <b>also</b> bought <b>me</b> a book bag. |- | <b>Сэ</b> сызэреджэ хьэпшыпхэр абы дэслъхьащ. || <b>Я</b> положил вещи, необходимые для учебы, в мой ранец. || <b>I</b> have put the things I need for studying in my bag. |- | <b>Сэ</b> тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> красивый ранец. || <b>I</b> have got a nice book bag. |- ! !! !! нап. 84 |- || Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ <b>сэрэ</b> дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл <b>меня с</b> моей подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa <b>and me</b> to the fields. |- ! !! !! нап. 87 |- || Хъанэ <b>сэрэ</b> пхъэгулъ къыдощып.|| Хана <b>и я</b> собираем сливу.|| Khana <b>and I</b> are gathering plums. |- ! !! !! нап. 91 |- || Темырыкъуэ <b>сэрэ</b> бдзэжьей дещащ.|| Темырыко <b>и я</b> поймали рыбу.|| Temyrykhwa <b>and I</b> have caught some fish. |- ! !! !! нап. 108 |- || <b>Сэ</b> зы шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> одна сестра и два брата. || <b>I</b> have got one sister and two brothers. |- || Надие <b>сэрэ</b> дызэбгъэдэсщ. || Надия <b>и я</b> сидим рядом друг с другом. || Nadia <b>and I</b> are sitting beside each other. |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сэ</b> мамэ зэрыдэм сыкӀэлъоплъ. || <b>Я</b> наблюдаю за тем, как мама шьёт.|| <b>I</b> watch Mama sew. |- || <b>Сэри</b> сыхуейщ, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, <b>я</b> также хочу научиться шить. || <b>I</b> want to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 115 |- || Дадэ жеӀэ: — <b>Сэ</b> сымышхми, нэгъуэщӀхэм яшхынщ, фӀыщӀи къысхуащӀынщ. || Дедушка говорит: -- Хотя <b>я</b> не поем, другие будут есть, спасибо скажут. || Grandfather says: Although <b>I</b> may not eat any, others will eat them and thank me. |- ! !! !! нап. 116 |- || <b>Сэри</b> садоӀэпыкъу. || <b>Я тоже</b> помогаю им. || <b>I</b> am helping them, <b>too</b>. |- || <b>Сэ</b> блын лъабжьэхэр сой. || <b>Я</b> белю низы стен. || <b>I</b> am whitewashing the bottoms of the walls. |- || <b>Сэ</b> а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ. || В тот день, <b>я</b> побелил низ одной стены. || That day <b>I</b> whitewashed the bottom of one wall. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || <b>Мне</b> нужен(-а, -ы) йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || <b>I</b> need iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: I, me {{урысыбзэ}} *сэ: я {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Damascus_Bowie.jpg|сэ Messerbank 2 (fcm).jpg|сэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[c] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #ЗэрызэпаупщӀ Ӏэмэпсымэ, дзэ Ӏутрэ кӀы иӀэу. {{щапхъэхэр}} *Уэрим зыри жимыӀэу къотэдж, сэр сампӀалъэм ирелъхьэ. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 30 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мис <b>сэ</b>. || Вот <b>нож</b>. || Here is <b>a knife</b>. |- | <b>Сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> острый. || <b>The knife</b> is sharp. |- | Си <b>сэ</b>. || Мой <b>нож</b>. || My <b>knife</b>. |- | Уэсмэн и <b>сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> Уасмана острая. || Wasman’s <b>knife</b> is sharp. |- ! !! !! нап. 31 |- | зы <b>сэ</b>.|| один <b>нож</b>. || one <b>knife</b>. |- ! !! !! нап. 100 |- || Дия нэужь, пӀастэр <b>сэкӀэ</b> къыгуагъэж.|| После того, как остынет, пасту нарезают <b>ножом</b>.|| After it has cooled, the hominy is sliced <b>with a knife</b>. |- |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сэр лъын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: knife *Сэр лъын: sharpen, hone a knife {{урысыбзэ}} *сэ: нож *Сэр лъын: точить нож <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====сэ жан==== <Gallery> Pocket_knives.jpg|сэ жан Swiss_army_knife_open_20050612_%28cropped%29.jpg|сэ жан </Gallery> {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЖыпкӀэ кърахьэкӀ сэ цӀыкӀу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pocket knife, pen knife {{псалъафэ-урысыбзэ}} перочинный нож {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} ek2bl29nocyzunf9usn2pfnjysv7qxy 129656 129655 2026-10-19T17:16:15Z Rhdkabardian 5 129656 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩХЬЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[с] + -э}} {{склоненэ}} {{цп-1|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #Псалъэ жызыӀэм езым и щхьэр кърегъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} *- Сэ сыудкъым, сыубэркъым, - жиӀащ Ӏэдииху, - лӀы и щытхъуи згъэкӀуэдкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} {{зэпхахэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Думэсарэрэ <b>сэрэ</b> дотхэ.|| Думасара <b>и я</b> пишем.|| Dumasara <b>and I</b> are writing. |- | <b>Сэ</b> сотхэ.|| <b>Я</b> пишу.|| <b>I</b> am writing. |- ! !! !! нап. 53 |- | Нанэрэ <b>сэрэ</b> гыныху хэтсащ.|| Бабушка <b>и я</b> посадили пастернак.|| Grandmother <b>and I</b> have planted some parsnip. |- ! !! !! нап. 63 |- || Ар Рифатрэ <b>сэрэ</b> хэтсащ.|| Его посадили Рифат <b>и я</b>. || Rifat <b>and I</b> (have) planted them. |- ! !! !! нап. 66 |- || Ар Зырамыкурэ <b>сэрэ</b> длащ. || Их покрасили Зырамыкуа <b>и я</b>. || Zyramykwa <b>and I</b> have painted it. |- ! !! !! нап. 80 |- | <b>Сэ</b> лъэрыжэм сытету къызожыхь. || <b>Я</b> катаюсь на коньках || <b>I</b> go skating. |- ! !! !! нап. 81 |- | <b>Сэри</b> дадэ тхылъылъэ къысхуищэхуащ. || Мой дедушка купил <b>мне</b> ранец, <b>тоже</b>. || My grandfather has <b>also</b> bought <b>me</b> a book bag. |- | <b>Сэ</b> сызэреджэ хьэпшыпхэр абы дэслъхьащ. || <b>Я</b> положил вещи, необходимые для учебы, в мой ранец. || <b>I</b> have put the things I need for studying in my bag. |- | <b>Сэ</b> тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> красивый ранец. || <b>I</b> have got a nice book bag. |- ! !! !! нап. 84 |- || Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ <b>сэрэ</b> дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл <b>меня с</b> моей подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa <b>and me</b> to the fields. |- ! !! !! нап. 87 |- || Хъанэ <b>сэрэ</b> пхъэгулъ къыдощып.|| Хана <b>и я</b> собираем сливу.|| Khana <b>and I</b> are gathering plums. |- ! !! !! нап. 91 |- || Темырыкъуэ <b>сэрэ</b> бдзэжьей дещащ.|| Темырыко <b>и я</b> поймали рыбу.|| Temyrykhwa <b>and I</b> have caught some fish. |- ! !! !! нап. 108 |- || <b>Сэ</b> зы шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> одна сестра и два брата. || <b>I</b> have got one sister and two brothers. |- || Надие <b>сэрэ</b> дызэбгъэдэсщ. || Надия <b>и я</b> сидим рядом друг с другом. || Nadia <b>and I</b> are sitting beside each other. |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сэ</b> мамэ зэрыдэм сыкӀэлъоплъ. || <b>Я</b> наблюдаю за тем, как мама шьёт.|| <b>I</b> watch Mama sew. |- || <b>Сэри</b> сыхуейщ, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, <b>я</b> также хочу научиться шить. || <b>I</b> want to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 115 |- || Дадэ жеӀэ: — <b>Сэ</b> сымышхми, нэгъуэщӀхэм яшхынщ, фӀыщӀи къысхуащӀынщ. || Дедушка говорит: -- Хотя <b>я</b> не поем, другие будут есть, спасибо скажут. || Grandfather says: Although <b>I</b> may not eat any, others will eat them and thank me. |- ! !! !! нап. 116 |- || <b>Сэри</b> садоӀэпыкъу. || <b>Я тоже</b> помогаю им. || <b>I</b> am helping them, <b>too</b>. |- || <b>Сэ</b> блын лъабжьэхэр сой. || <b>Я</b> белю низы стен. || <b>I</b> am whitewashing the bottoms of the walls. |- || <b>Сэ</b> а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ. || В тот день, <b>я</b> побелил низ одной стены. || That day <b>I</b> whitewashed the bottom of one wall. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || <b>Мне</b> нужен(-а, -ы) йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || <b>I</b> need iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |- ! !! !! нап. 174 |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || <b>Мне</b> нужно средство от гриппа. || <b>I</b> need something for the flu. |} </div> </div> {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: I, me {{урысыбзэ}} *сэ: я {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Damascus_Bowie.jpg|сэ Messerbank 2 (fcm).jpg|сэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[c] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #ЗэрызэпаупщӀ Ӏэмэпсымэ, дзэ Ӏутрэ кӀы иӀэу. {{щапхъэхэр}} *Уэрим зыри жимыӀэу къотэдж, сэр сампӀалъэм ирелъхьэ. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 30 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мис <b>сэ</b>. || Вот <b>нож</b>. || Here is <b>a knife</b>. |- | <b>Сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> острый. || <b>The knife</b> is sharp. |- | Си <b>сэ</b>. || Мой <b>нож</b>. || My <b>knife</b>. |- | Уэсмэн и <b>сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> Уасмана острая. || Wasman’s <b>knife</b> is sharp. |- ! !! !! нап. 31 |- | зы <b>сэ</b>.|| один <b>нож</b>. || one <b>knife</b>. |- ! !! !! нап. 100 |- || Дия нэужь, пӀастэр <b>сэкӀэ</b> къыгуагъэж.|| После того, как остынет, пасту нарезают <b>ножом</b>.|| After it has cooled, the hominy is sliced <b>with a knife</b>. |- |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сэр лъын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: knife *Сэр лъын: sharpen, hone a knife {{урысыбзэ}} *сэ: нож *Сэр лъын: точить нож <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====сэ жан==== <Gallery> Pocket_knives.jpg|сэ жан Swiss_army_knife_open_20050612_%28cropped%29.jpg|сэ жан </Gallery> {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЖыпкӀэ кърахьэкӀ сэ цӀыкӀу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pocket knife, pen knife {{псалъафэ-урысыбзэ}} перочинный нож {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 8w05d9fot56pfqohu2q5e69cwsf4hgf 129683 129656 2026-10-19T19:02:55Z Rhdkabardian 5 129683 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩХЬЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[с] + -э}} {{склоненэ}} {{цп-1|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #Псалъэ жызыӀэм езым и щхьэр кърегъэлъагъуэ. {{щапхъэхэр}} *- Сэ сыудкъым, сыубэркъым, - жиӀащ Ӏэдииху, - лӀы и щытхъуи згъэкӀуэдкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} {{зэпхахэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Думэсарэрэ <b>сэрэ</b> дотхэ.|| Думасара <b>и я</b> пишем.|| Dumasara <b>and I</b> are writing. |- | <b>Сэ</b> сотхэ.|| <b>Я</b> пишу.|| <b>I</b> am writing. |- ! !! !! нап. 53 |- | Нанэрэ <b>сэрэ</b> гыныху хэтсащ.|| Бабушка <b>и я</b> посадили пастернак.|| Grandmother <b>and I</b> have planted some parsnip. |- ! !! !! нап. 63 |- || Ар Рифатрэ <b>сэрэ</b> хэтсащ.|| Его посадили Рифат <b>и я</b>. || Rifat <b>and I</b> (have) planted them. |- ! !! !! нап. 66 |- || Ар Зырамыкурэ <b>сэрэ</b> длащ. || Их покрасили Зырамыкуа <b>и я</b>. || Zyramykwa <b>and I</b> have painted it. |- ! !! !! нап. 80 |- | <b>Сэ</b> лъэрыжэм сытету къызожыхь. || <b>Я</b> катаюсь на коньках || <b>I</b> go skating. |- ! !! !! нап. 81 |- | <b>Сэри</b> дадэ тхылъылъэ къысхуищэхуащ. || Мой дедушка купил <b>мне</b> ранец, <b>тоже</b>. || My grandfather has <b>also</b> bought <b>me</b> a book bag. |- | <b>Сэ</b> сызэреджэ хьэпшыпхэр абы дэслъхьащ. || <b>Я</b> положил вещи, необходимые для учебы, в мой ранец. || <b>I</b> have put the things I need for studying in my bag. |- | <b>Сэ</b> тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> красивый ранец. || <b>I</b> have got a nice book bag. |- ! !! !! нап. 84 |- || Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ <b>сэрэ</b> дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл <b>меня с</b> моей подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa <b>and me</b> to the fields. |- ! !! !! нап. 87 |- || Хъанэ <b>сэрэ</b> пхъэгулъ къыдощып.|| Хана <b>и я</b> собираем сливу.|| Khana <b>and I</b> are gathering plums. |- ! !! !! нап. 91 |- || Темырыкъуэ <b>сэрэ</b> бдзэжьей дещащ.|| Темырыко <b>и я</b> поймали рыбу.|| Temyrykhwa <b>and I</b> have caught some fish. |- ! !! !! нап. 108 |- || <b>Сэ</b> зы шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. || У <b>меня</b> одна сестра и два брата. || <b>I</b> have got one sister and two brothers. |- || Надие <b>сэрэ</b> дызэбгъэдэсщ. || Надия <b>и я</b> сидим рядом друг с другом. || Nadia <b>and I</b> are sitting beside each other. |- ! !! !! нап. 111 |- || <b>Сэ</b> мамэ зэрыдэм сыкӀэлъоплъ. || <b>Я</b> наблюдаю за тем, как мама шьёт.|| <b>I</b> watch Mama sew. |- || <b>Сэри</b> сыхуейщ, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, <b>я</b> также хочу научиться шить. || <b>I</b> want to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 115 |- || Дадэ жеӀэ: — <b>Сэ</b> сымышхми, нэгъуэщӀхэм яшхынщ, фӀыщӀи къысхуащӀынщ. || Дедушка говорит: -- Хотя <b>я</b> не поем, другие будут есть, спасибо скажут. || Grandfather says: Although <b>I</b> may not eat any, others will eat them and thank me. |- ! !! !! нап. 116 |- || <b>Сэри</b> садоӀэпыкъу. || <b>Я тоже</b> помогаю им. || <b>I</b> am helping them, <b>too</b>. |- || <b>Сэ</b> блын лъабжьэхэр сой. || <b>Я</b> белю низы стен. || <b>I</b> am whitewashing the bottoms of the walls. |- || <b>Сэ</b> а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ. || В тот день, <b>я</b> побелил низ одной стены. || That day <b>I</b> whitewashed the bottom of one wall. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || <b>Мне</b> нужен(-а, -ы) йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || <b>I</b> need iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |- ! !! !! нап. 174 |- | <b>Сэ</b> сыхуейщ гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || <b>Мне</b> нужно средство от гриппа. || <b>I</b> need something for the flu. |- | <b>Сэ</b> сысымаджэщ. || <b>Я</b> болен (больна). || <b>I</b>’m sick. |} </div> </div> {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: I, me {{урысыбзэ}} *сэ: я {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Damascus_Bowie.jpg|сэ Messerbank 2 (fcm).jpg|сэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[c] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=с}} {{мыхьэнэ}} #ЗэрызэпаупщӀ Ӏэмэпсымэ, дзэ Ӏутрэ кӀы иӀэу. {{щапхъэхэр}} *Уэрим зыри жимыӀэу къотэдж, сэр сампӀалъэм ирелъхьэ. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 30 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мис <b>сэ</b>. || Вот <b>нож</b>. || Here is <b>a knife</b>. |- | <b>Сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> острый. || <b>The knife</b> is sharp. |- | Си <b>сэ</b>. || Мой <b>нож</b>. || My <b>knife</b>. |- | Уэсмэн и <b>сэр</b> жанщ. || <b>Нож</b> Уасмана острая. || Wasman’s <b>knife</b> is sharp. |- ! !! !! нап. 31 |- | зы <b>сэ</b>.|| один <b>нож</b>. || one <b>knife</b>. |- ! !! !! нап. 100 |- || Дия нэужь, пӀастэр <b>сэкӀэ</b> къыгуагъэж.|| После того, как остынет, пасту нарезают <b>ножом</b>.|| After it has cooled, the hominy is sliced <b>with a knife</b>. |- |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сэр лъын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *сэ: knife *Сэр лъын: sharpen, hone a knife {{урысыбзэ}} *сэ: нож *Сэр лъын: точить нож <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====сэ жан==== <Gallery> Pocket_knives.jpg|сэ жан Swiss_army_knife_open_20050612_%28cropped%29.jpg|сэ жан </Gallery> {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЖыпкӀэ кърахьэкӀ сэ цӀыкӀу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pocket knife, pen knife {{псалъафэ-урысыбзэ}} перочинный нож {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} nr7agvbt7k8kdq5sus4j91qiggecvql 0 12051 129589 81943 2026-10-19T13:43:10Z Rhdkabardian 5 129589 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʹkʹʷɐps}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ткӀу] + -э + [пс]]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=ткӀуэпс}} {{мыхьэнэ}} #Псы е нэгъуэщӀ хуэдагъэ гуэрым щыщу къеткӀухыр. {{щапхъэхэр}} *Уэшх ткӀуэпсхэр кӀуэ пэтми нэхъ хуабжь, пӀащэ хъурт. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} * Жыгхэм нэпc щӀагъэкӀ щӀыкӀэу, ткӀуэпс пӀащэхэр къапоткӀу. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (<b>ткӀуэпс</b> пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять <b>капель</b> перед едой (после еды), по одной чайной ложке. || Take one powder (ten <b>drops</b> before meals (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ткӏуэпс: drop (of liquid) {{урысыбзэ}} *ткӏуэпс: капля <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зы ткӀуэпс къимынэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} empty something. Зы ткӀуэпс къимынэу псым ефэн. drink down to the last drop {{псалъафэ-урысыбзэ}} опорожнить что-л. Зы ткӀуэпс къимынэу псым ефэн. выпить до последней капли {{псалъафэ-зэпхахэр}} Зы ткӀуэпс къимынэу псым ефэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} ppwknnatob8du8esuwsyacfbmng0cbj 0 12264 129678 37039 2026-10-19T18:48:05Z Rhdkabardian 5 129678 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='wɑ:sɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уас] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=уас}} {{мыхьэнэ}} #Къащэхум е ящэм щӀэтыпхъэу хуагъэфащэ, хужаӀэ (нэхъыбэрэ ахъшэ бжыгъэ), зыгуэрым и пщӀэ. #Хъыджэбзыр щхьэгъусэу зратым бзылъхугъэм и Ӏыхьлыхэм къыӀах мылъку, ахъшэ. {{щапхъэхэр}} *Лъы уасэрэ пхъу уасэрэ игъэбея щыӀэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Валериановэ каплъэхэр сыт зи <b>уасэр</b>? || <b>Сколько стоят</b> валериановые капли? || <b>How much are</b> valerian drops? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *И уасэм щӀэупщӀэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *уасэ: 1. price, value 2. bride price *И уасэм щӀэупщӀэн: ask the price of sth {{урысыбзэ}} *уасэ: 1. цена, стоимость 2. калым *И уасэм щӀэупщӀэн: спросить о цене чего-л. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Уасэ имыӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to be priceless, to have no price. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть бесценным, не иметь цены. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэ хуэгъэувын (хуэщӀын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} valuate, evaluate, set the price {{псалъафэ-урысыбзэ}} оценить, установить цену. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэм кӀэрыхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall, decrease – about the price {{псалъафэ-урысыбзэ}} упасть - о цене. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэр дэкӀуеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rise, increase – about the price {{псалъафэ-урысыбзэ}} подняться, повыситься - о цене. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэм къыщӀэгъэлъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} inflate prices {{псалъафэ-урысыбзэ}} взвинтить цены. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэр дэлъеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} skyrocket, rise rapidly – about the price {{псалъафэ-урысыбзэ}} подскочить - о цене. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэр еудыхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} beat down the price {{псалъафэ-урысыбзэ}} сбить цену. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэр ехуэхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall, decrease – about the price {{псалъафэ-урысыбзэ}} упасть - о цене. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уасэр къелъыхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall, decrease – about the price {{псалъафэ-урысыбзэ}} упасть - о цене. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====уасэ ныкъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Хуэфащэ уасэм и ныкъуэ, и зэхуэдитӀ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} half price {{псалъафэ-урысыбзэ}} полцены {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 53nx3szsql3gzkkoudhw74s2um88x2x 0 12394 129562 37398 2026-10-19T12:15:04Z Rhdkabardian 5 129562 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝz}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=уз}} {{мыхьэнэ}} #Игъэгуауэшхьэуэу, щхьэлажьэ, къарууншэ ищӀу цӀыхум е псэущхьэм ӀэпкълъэпкъкӀэ, кӀуэцӀкӀэ игъуэт ныкъусаныгъэ. {{щапхъэхэр}} *Узыр къэкӀуэгъуафӀэ щхьэкӀэ кӀуэжыгъуафӀэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Бадзэхэм <b>уз</b> Ӏейхэр зэрахьэ.|| Мухи разносят ужасные <b>болезни</b>.|| Flies carry horrible <b>diseases</b>. |- |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ <b>уз</b>, лъатэ уз) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, средство от кашля (головной <b>боли</b>, желудочной боли). || Please give me something for a cough (<b>headache</b>, stomachache). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дзэ уз. *Уз хьэлъэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *уз: pain, illness, sickness, disease *Дзэ уз: toothache *Уз хьэлъэ: a serious illness {{урысыбзэ}} *уз: боль; болезнь *Дзэ уз: зубная боль *Уз хьэлъэ: тяжелая болезнь <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Уз егъэгъуэтын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи уз кӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} may all your illnesses disappear (a polite form of address) {{псалъафэ-урысыбзэ}} да сгинут твои болезни (вежливая форма обращения). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фахэуэркъэ, зи уз кӀуэдын, напэр нэфхьи хэкум фихьэж. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Уз кӀуэцӀыгъэхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз кӀуэцӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} penetrate inside – about a disease or illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} проникнуть вовнутрь - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къэгъэхъеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} raise a scandal {{псалъафэ-урысыбзэ}} поднять скандал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become ill, become sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} заболеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къеуэлӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become ill, become sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} заболеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз пкърытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be ill, be sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть больным, болеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз хуэхъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become a source of illness or disease for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} стать источником болезни для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи уз схьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} may I take your illness upon myself (a polite form of address) {{псалъафэ-урысыбзэ}} чтоб я перенёс твою болезнь (вежливая форма обращения). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым зэфӀигъэпкӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be twisted by disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} скрутить кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым зэщӀиӀулӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to overcome sb (about disease) {{псалъафэ-урысыбзэ}} одолеть кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым иутхыпщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to weaken sb (about illness or disease) {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилить кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр зытегъэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} permit yourself to be overcome by illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать одолеть себя болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр [и] кӀапцӀэм исщ!==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hell with it! {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрта лысого, чёрта с два! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр кӀэрыхужын (кӀэрыхун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to recover, be cured {{псалъафэ-урысыбзэ}} выздороветь, исцелиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр [и] кӀуэцӀыкӀыщӀэ лъапсэм илъщ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hell with it! {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрта лысого, чёрта с два! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр кӀуэцӀытӀысхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} settle inside, remain inside – about illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} засесть внутри - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр къэхъеижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resume, have a relapse – about illnesses {{псалъафэ-урысыбзэ}} возобновиться - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====уз зэрыцӀалэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Къызэузым къыбгъэдэкӀыу, къыпкърыкӀыу нэгъуэщӀхэм хуэкӀуэ уз. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a contagious disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} заразная болезнь {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 1pblkcfqfno2d7avnfaney32wzmcro9 129563 129562 2026-10-19T12:17:34Z Rhdkabardian 5 129563 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝz}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=уз}} {{мыхьэнэ}} #Игъэгуауэшхьэуэу, щхьэлажьэ, къарууншэ ищӀу цӀыхум е псэущхьэм ӀэпкълъэпкъкӀэ, кӀуэцӀкӀэ игъуэт ныкъусаныгъэ. {{щапхъэхэр}} *Узыр къэкӀуэгъуафӀэ щхьэкӀэ кӀуэжыгъуафӀэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Бадзэхэм <b>уз</b> Ӏейхэр зэрахьэ.|| Мухи разносят ужасные <b>болезни</b>.|| Flies carry horrible <b>diseases</b>. |- |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ <b>уз</b>, лъатэ <b>уз</b>) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, средство от кашля (головной <b>боли</b>, желудочной <b>боли</b>). || Please give me something for a cough (<b>headache</b>, <b>stomachache</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дзэ уз. *Уз хьэлъэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *уз: pain, illness, sickness, disease *Дзэ уз: toothache *Уз хьэлъэ: a serious illness {{урысыбзэ}} *уз: боль; болезнь *Дзэ уз: зубная боль *Уз хьэлъэ: тяжелая болезнь <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Уз егъэгъуэтын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи уз кӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} may all your illnesses disappear (a polite form of address) {{псалъафэ-урысыбзэ}} да сгинут твои болезни (вежливая форма обращения). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фахэуэркъэ, зи уз кӀуэдын, напэр нэфхьи хэкум фихьэж. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Уз кӀуэцӀыгъэхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз кӀуэцӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} penetrate inside – about a disease or illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} проникнуть вовнутрь - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къэгъэхъеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} raise a scandal {{псалъафэ-урысыбзэ}} поднять скандал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become ill, become sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} заболеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къеуэлӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become ill, become sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} заболеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз пкърытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be ill, be sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть больным, болеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз хуэхъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become a source of illness or disease for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} стать источником болезни для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи уз схьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} may I take your illness upon myself (a polite form of address) {{псалъафэ-урысыбзэ}} чтоб я перенёс твою болезнь (вежливая форма обращения). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым зэфӀигъэпкӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be twisted by disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} скрутить кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым зэщӀиӀулӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to overcome sb (about disease) {{псалъафэ-урысыбзэ}} одолеть кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым иутхыпщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to weaken sb (about illness or disease) {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилить кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр зытегъэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} permit yourself to be overcome by illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать одолеть себя болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр [и] кӀапцӀэм исщ!==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hell with it! {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрта лысого, чёрта с два! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр кӀэрыхужын (кӀэрыхун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to recover, be cured {{псалъафэ-урысыбзэ}} выздороветь, исцелиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр [и] кӀуэцӀыкӀыщӀэ лъапсэм илъщ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hell with it! {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрта лысого, чёрта с два! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр кӀуэцӀытӀысхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} settle inside, remain inside – about illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} засесть внутри - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр къэхъеижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resume, have a relapse – about illnesses {{псалъафэ-урысыбзэ}} возобновиться - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====уз зэрыцӀалэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Къызэузым къыбгъэдэкӀыу, къыпкърыкӀыу нэгъуэщӀхэм хуэкӀуэ уз. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a contagious disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} заразная болезнь {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} p3ugqxxaai2pcv7v0awltxx73gh8hjs 129574 129563 2026-10-19T12:45:47Z Rhdkabardian 5 129574 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝz}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=уз}} {{мыхьэнэ}} #Игъэгуауэшхьэуэу, щхьэлажьэ, къарууншэ ищӀу цӀыхум е псэущхьэм ӀэпкълъэпкъкӀэ, кӀуэцӀкӀэ игъуэт ныкъусаныгъэ. {{щапхъэхэр}} *Узыр къэкӀуэгъуафӀэ щхьэкӀэ кӀуэжыгъуафӀэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Бадзэхэм <b>уз</b> Ӏейхэр зэрахьэ.|| Мухи разносят ужасные <b>болезни</b>.|| Flies carry horrible <b>diseases</b>. |- |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ <b>уз</b>, лъатэ <b>уз</b>) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, средство от кашля (головной <b>боли</b>, желудочной <b>боли</b>). || Please give me something for a cough (<b>headache</b>, <b>stomachache</b>). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу <b>уз</b> хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, <b>сердечные</b> капли, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, <b>heart</b> drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Дзэ уз. *Уз хьэлъэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *уз: pain, illness, sickness, disease *Дзэ уз: toothache *Уз хьэлъэ: a serious illness {{урысыбзэ}} *уз: боль; болезнь *Дзэ уз: зубная боль *Уз хьэлъэ: тяжелая болезнь <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Уз егъэгъуэтын (етын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи уз кӀуэдын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} may all your illnesses disappear (a polite form of address) {{псалъафэ-урысыбзэ}} да сгинут твои болезни (вежливая форма обращения). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Фахэуэркъэ, зи уз кӀуэдын, напэр нэфхьи хэкум фихьэж. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====Уз кӀуэцӀыгъэхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} punish sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} наказать кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз кӀуэцӀыхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} penetrate inside – about a disease or illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} проникнуть вовнутрь - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къэгъэхъеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} raise a scandal {{псалъафэ-урысыбзэ}} поднять скандал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къэщтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become ill, become sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} заболеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз къеуэлӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become ill, become sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} заболеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз пкърытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be ill, be sick {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть больным, болеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уз хуэхъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become a source of illness or disease for sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} стать источником болезни для кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Зи уз схьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} may I take your illness upon myself (a polite form of address) {{псалъафэ-урысыбзэ}} чтоб я перенёс твою болезнь (вежливая форма обращения). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым зэфӀигъэпкӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be twisted by disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} скрутить кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым зэщӀиӀулӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to overcome sb (about disease) {{псалъафэ-урысыбзэ}} одолеть кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узым иутхыпщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to weaken sb (about illness or disease) {{псалъафэ-урысыбзэ}} обессилить кого-л. - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр зытегъэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} permit yourself to be overcome by illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} дать одолеть себя болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр [и] кӀапцӀэм исщ!==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hell with it! {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрта лысого, чёрта с два! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр кӀэрыхужын (кӀэрыхун)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to recover, be cured {{псалъафэ-урысыбзэ}} выздороветь, исцелиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр [и] кӀуэцӀыкӀыщӀэ лъапсэм илъщ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to hell with it! {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрта лысого, чёрта с два! {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр кӀуэцӀытӀысхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} settle inside, remain inside – about illness {{псалъафэ-урысыбзэ}} засесть внутри - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Узыр къэхъеижын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} resume, have a relapse – about illnesses {{псалъафэ-урысыбзэ}} возобновиться - о болезни. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====уз зэрыцӀалэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Къызэузым къыбгъэдэкӀыу, къыпкърыкӀыу нэгъуэщӀхэм хуэкӀуэ уз. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a contagious disease {{псалъафэ-урысыбзэ}} заразная болезнь {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} tjlm4tx0ulqplxz6rzuv3bliynsq003 0 13458 129569 127279 2026-10-19T12:35:09Z Rhdkabardian 5 129569 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс "хуеин"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ФӀэфӀын, хуэныкъуэн. #Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп. {{щапхъэхэр}} *[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Псыр къабзэу зехьэн <b>хуейщ</b>.|| <b>Надо</b> держать воду чистой.|| Water <b>should</b> be kept clean. |- || Псыр дауэ зехьэн <b>хуей</b>?|| Как <b>необходимо</b> держать воду?|| How <b>should</b> water be kept? |- ! !! !! нап. 101 |- || <b>Зыхуеину</b> псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все <b>необходимое</b> в ранец и идет в школу.|| He puts everything he <b>will need</b> in his bookbag and goes to school. |- ! !! !! нап. 111 |- || Сэри <b>сыхуейщ</b>, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также <b>хочу</b> научиться шить. || I <b>want</b> to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 116 |- || Унэ блыныр и чэзум бъин <b>хуейщ</b>. || <b>Необходимо</b> своевременно стены дома белить. || You <b>should</b> whitewash the walls of your house in a timely fashion. |- || Унэ блыныр дъин <b>хуейуэ</b> ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам <b>необходимо</b> побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house <b>needed</b> whitewashing. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ <b>сыхуейщ</b> йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне <b>нужен(-а,-ы)</b> йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || <b>need</b> iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate) {{урысыбзэ}} *хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого) <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зыхуей егъэгъуэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need {{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} aiwdogj5z2a2v07qgymfii2x6rw4m8c 129570 129569 2026-10-19T12:38:27Z Rhdkabardian 5 129570 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс "хуеин"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ФӀэфӀын, хуэныкъуэн. #Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп. {{щапхъэхэр}} *[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Псыр къабзэу зехьэн <b>хуейщ</b>.|| <b>Надо</b> держать воду чистой.|| Water <b>should</b> be kept clean. |- || Псыр дауэ зехьэн <b>хуей</b>?|| Как <b>необходимо</b> держать воду?|| How <b>should</b> water be kept? |- ! !! !! нап. 101 |- || <b>Зыхуеину</b> псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все <b>необходимое</b> в ранец и идет в школу.|| He puts everything he <b>will need</b> in his bookbag and goes to school. |- ! !! !! нап. 111 |- || Сэри <b>сыхуейщ</b>, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также <b>хочу</b> научиться шить. || I <b>want</b> to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 116 |- || Унэ блыныр и чэзум бъин <b>хуейщ</b>. || <b>Необходимо</b> своевременно стены дома белить. || You <b>should</b> whitewash the walls of your house in a timely fashion. |- || Унэ блыныр дъин <b>хуейуэ</b> ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам <b>необходимо</b> побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house <b>needed</b> whitewashing. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ <b>сыхуейщ</b> йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне <b>нужен(-а,-ы)</b> йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I <b>need</b> iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate) {{урысыбзэ}} *хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого) <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зыхуей егъэгъуэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need {{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} rbfgw4ovdzemc83k9pt21y0m13vg9ll 129657 129570 2026-10-19T17:18:56Z Rhdkabardian 5 129657 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс "хуеин"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ФӀэфӀын, хуэныкъуэн. #Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп. {{щапхъэхэр}} *[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Псыр къабзэу зехьэн <b>хуейщ</b>.|| <b>Надо</b> держать воду чистой.|| Water <b>should</b> be kept clean. |- || Псыр дауэ зехьэн <b>хуей</b>?|| Как <b>необходимо</b> держать воду?|| How <b>should</b> water be kept? |- ! !! !! нап. 101 |- || <b>Зыхуеину</b> псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все <b>необходимое</b> в ранец и идет в школу.|| He puts everything he <b>will need</b> in his bookbag and goes to school. |- ! !! !! нап. 111 |- || Сэри <b>сыхуейщ</b>, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также <b>хочу</b> научиться шить. || I <b>want</b> to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 116 |- || Унэ блыныр и чэзум бъин <b>хуейщ</b>. || <b>Необходимо</b> своевременно стены дома белить. || You <b>should</b> whitewash the walls of your house in a timely fashion. |- || Унэ блыныр дъин <b>хуейуэ</b> ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам <b>необходимо</b> побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house <b>needed</b> whitewashing. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ <b>сыхуейщ</b> йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне <b>нужен(-а,-ы)</b> йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I <b>need</b> iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |- ! !! !! нап. 174 |- | Сэ <b>сыхуейщ</b> гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне <b>нужно</b> средство от гриппа. || I <b>need</b> something for the flu. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate) {{урысыбзэ}} *хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого) <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зыхуей егъэгъуэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need {{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} g36vv2yakl99ti1gge2optqzfd9jjs2 129682 129657 2026-10-19T18:58:19Z Rhdkabardian 5 129682 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс "хуеин"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ФӀэфӀын, хуэныкъуэн. #Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп. {{щапхъэхэр}} *[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Псыр къабзэу зехьэн <b>хуейщ</b>.|| <b>Надо</b> держать воду чистой.|| Water <b>should</b> be kept clean. |- || Псыр дауэ зехьэн <b>хуей</b>?|| Как <b>необходимо</b> держать воду?|| How <b>should</b> water be kept? |- ! !! !! нап. 101 |- || <b>Зыхуеину</b> псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все <b>необходимое</b> в ранец и идет в школу.|| He puts everything he <b>will need</b> in his bookbag and goes to school. |- ! !! !! нап. 111 |- || Сэри <b>сыхуейщ</b>, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также <b>хочу</b> научиться шить. || I <b>want</b> to learn to sew like Mama. |- ! !! !! нап. 116 |- || Унэ блыныр и чэзум бъин <b>хуейщ</b>. || <b>Необходимо</b> своевременно стены дома белить. || You <b>should</b> whitewash the walls of your house in a timely fashion. |- || Унэ блыныр дъин <b>хуейуэ</b> ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам <b>необходимо</b> побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house <b>needed</b> whitewashing. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ <b>сыхуейщ</b> йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне <b>нужен(-а,-ы)</b> йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I <b>need</b> iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer). |- ! !! !! нап. 174 |- | Сэ <b>сыхуейщ</b> гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне <b>нужно</b> средство от гриппа. || I <b>need</b> something for the flu. |- | ЗэпхьэлӀэным япэкӀэ утхытхэн <b>хуейщ</b>. || Перед употреблением <b>взбалтывать</b>. || <b>Shake</b> before use. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate) {{урысыбзэ}} *хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого) <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Зыхуей егъэгъуэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need {{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 3h2rjqt056jhs1ovj1lhv8vk3n6gbni 0 13479 129565 77173 2026-10-19T12:26:27Z Rhdkabardian 5 129565 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 4zb18agkdn8u5p3908am7ob34dxte9s 129566 129565 2026-10-19T12:27:41Z Rhdkabardian 5 129566 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} dp9ck2n1eowksxy0jb2je49x4mqy8c6 129575 129566 2026-10-19T12:48:53Z Rhdkabardian 5 129575 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} t8dot7js0qgonpuwzhfrrka58blv8d3 129576 129575 2026-10-19T12:51:18Z Rhdkabardian 5 129576 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton wadding, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} c6gfxemoj702t7j450y727wyf8u7c2q 129584 129576 2026-10-19T13:12:07Z Rhdkabardian 5 129584 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton wadding, a thermometer). |- | Дауэ зэпхьэлӀэну мы <b>хущхъуэр</b>? || Как принимать это <b>лекарство</b>? || How should I take this <b>medicine</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 4mj98gbhyil0db4mswsc7omvv77b9bi 129629 129584 2026-10-19T15:57:41Z Rhdkabardian 5 129629 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton wadding, a thermometer). |- | Дауэ зэпхьэлӀэну мы <b>хущхъуэр</b>? || Как принимать это <b>лекарство</b>? || How should I take this <b>medicine</b>? |- ! !! !! нап. 174 |- | Дапщэщ хьэзыр хъуну <b>хущхъуэр</b>? || Когда будет готово <b>лекарство</b>? || When will <b>the medicine</b> be ready? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 4on05hpjpwx2d61xt0e5r0qx85rvbyp 129635 129629 2026-10-19T16:14:50Z Rhdkabardian 5 129635 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton wadding, a thermometer). |- | Дауэ зэпхьэлӀэну мы <b>хущхъуэр</b>? || Как принимать это <b>лекарство</b>? || How should I take this <b>medicine</b>? |- ! !! !! нап. 174 |- | Дапщэщ хьэзыр хъуну <b>хущхъуэр</b>? || Когда будет готово <b>лекарство</b>? || When will <b>the medicine</b> be ready? |- ! !! !! нап. 174 |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж <b>хущхъуэр</b> хьэзыр хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня <b>лекарство</b> будет готово. || <b>The medicine</b> will be ready today at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} atge4ipsix1jjxut7yrek6xy4wu0i8b 129641 129635 2026-10-19T16:36:50Z Rhdkabardian 5 129641 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton wadding, a thermometer). |- | Дауэ зэпхьэлӀэну мы <b>хущхъуэр</b>? || Как принимать это <b>лекарство</b>? || How should I take this <b>medicine</b>? |- ! !! !! нап. 174 |- | Дапщэщ хьэзыр хъуну <b>хущхъуэр</b>? || Когда будет готово <b>лекарство</b>? || When will <b>the medicine</b> be ready? |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж <b>хущхъуэр</b> хьэзыр хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня <b>лекарство</b> будет готово. || <b>The medicine</b> will be ready today at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} cd7d9l3i1zuhi5kk8qgxi89uuhqhmgq 129660 129641 2026-10-19T17:29:17Z Rhdkabardian 5 129660 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton wadding, a thermometer). |- | Дауэ зэпхьэлӀэну мы <b>хущхъуэр</b>? || Как принимать это <b>лекарство</b>? || How should I take this <b>medicine</b>? |- ! !! !! нап. 174 |- | Дапщэщ хьэзыр хъуну <b>хущхъуэр</b>? || Когда будет готово <b>лекарство</b>? || When will <b>the medicine</b> be ready? |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж <b>хущхъуэр</b> хьэзыр хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня <b>лекарство</b> будет готово. || <b>The medicine</b> will be ready today at 11 a.m. |- | Сэ сыхуейщ гриппым зэреӀэзэ <b>хущхъуэ</b>. || Мне нужно <b>средство</b> от гриппа. || I need <b>something</b> for the flu. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 7v34ka2bftyyqw700nmp3pwxx6naqb7 129670 129660 2026-10-19T18:10:52Z Rhdkabardian 5 129670 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Medikamente.jpg|хущхъуэ 12-08-18-tilidin-retard.jpg|хущхъуэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷǝɕχʷɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ху] + [щхъу] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хущхъу}} {{мыхьэнэ}} #Узым зэрыщахъумэ, узыр зэрагъэхъужу пкъыгъуэ гуэрхэм (п. п. къэкӀыгъэхэм) къыхаххэр. {{щапхъэхэр}} *Зым и хущхъуэр зым и щхъухьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Си анэм <b>хущхъуэ</b> изот.|| Я даю моей маме <b>лекарство</b>.|| I have given my mother <b>some medicine</b>. |- ! !! !! нап. 96 |- || ФӀамыщӀым <b>хущхъуэ</b> къыхах.|| Из угля добывают <b>лекарства</b>.|| <b>Medicines</b> are made from coal. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, <b>средство от</b> кашля (головной боли, желудочной боли). || Please give me <b>something for</b> a cough (headache, stomachache). |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз <b>хущхъуэ</b>, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные <b>капли</b>, вата, термометр). || I need iodine (penicillin, heart <b>drops</b>, cotton wadding, a thermometer). |- | Дауэ зэпхьэлӀэну мы <b>хущхъуэр</b>? || Как принимать это <b>лекарство</b>? || How should I take this <b>medicine</b>? |- ! !! !! нап. 174 |- | Дапщэщ хьэзыр хъуну <b>хущхъуэр</b>? || Когда будет готово <b>лекарство</b>? || When will <b>the medicine</b> be ready? |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж <b>хущхъуэр</b> хьэзыр хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня <b>лекарство</b> будет готово. || <b>The medicine</b> will be ready today at 11 a.m. |- | Сэ сыхуейщ гриппым зэреӀэзэ <b>хущхъуэ</b>. || Мне нужно <b>средство</b> от гриппа. || I need <b>something</b> for the flu. |- | КхъыӀэ, къызэтыт гум зэреӀэзэ каплъэ (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) <b>хущхъуэ</b>. || Дай(-те) мне, пожалуйста, сердечные капли (<b>жаропонижающее</b>). || Please give me heart drops (fever <b>reducer</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хущхъуэ: medicine, drug, medication, something for {{урысыбзэ}} *хущхъуэ: лекарство, средство от <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хущхъуэ ехъэлӀэн (зэхьэлӀэн)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} employ, use a medicine {{псалъафэ-урысыбзэ}} применять лекарство. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} i1lxh89nooz6h38cu5sqygmacemdhab 0 13489 129646 76254 2026-10-19T16:50:39Z Rhdkabardian 5 129646 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'di:z}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -и + [з]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хуэдиз}} {{мыхьэнэ}} #И инагъкӀэ, и куэдагъкӀэ хуэдэ. {{щапхъэхэр}} *Гъуэгум и кӀыхъагъым хуэдиз и бгъуагъщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Балигъыр (сабийр) сыт <b>хуэдиз</b> зэфэнур? || <b>Какова</b> доза для взрослого (ребенка)? || <b><b>What</b> is the dose for an adult (a child)? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуэдиз: equal to sb or sth, the same (in size, dimensions, quantity, etc.) {{урысыбзэ}} *хуэдиз: равный кому-чему-л. (по величине, размеру, количеству и т. и.) {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'di:z}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -и + [з]}} {{мыхьэнэ}} #Нэблагъэ, нэс (куэдагъ, бжыгъэ с. ху.). {{щапхъэхэр}} *Къалэм и щӀыбкӀэ щӀым зыхаӀубауэ цӀыхуищэ хуэдиз, афэ джанэхэр ящыгъыу, щылъщ. {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуэдиз: about, approximately (used to indicate the approximate size, length or duration of sth) {{урысыбзэ}} *хуэдиз: около, приблизительно (употребляется при обозначении приблизительной величины, протяжённости, длительности чего-л.) {{библиографие}} hl8v2l7kkacfp1m5ai01lhe2vdgtx9p 129649 129646 2026-10-19T17:00:36Z Rhdkabardian 5 129649 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'di:z}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -и + [з]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хуэдиз}} {{мыхьэнэ}} #И инагъкӀэ, и куэдагъкӀэ хуэдэ. {{щапхъэхэр}} *Гъуэгум и кӀыхъагъым хуэдиз и бгъуагъщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Балигъыр (сабийр) сыт <b>хуэдиз</b> зэфэнур? || <b>Какова</b> доза для взрослого (ребенка)? || <b><b>What</b> is the dose for an adult (a child)? |- | Сыт <b>хуэдиз</b> естыну? || <b>Сколько</b> нужно уплатить? || <b>How much</b> do I need to pay? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуэдиз: equal to sb or sth, the same (in size, dimensions, quantity, etc.) {{урысыбзэ}} *хуэдиз: равный кому-чему-л. (по величине, размеру, количеству и т. и.) {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'di:z}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -и + [з]}} {{мыхьэнэ}} #Нэблагъэ, нэс (куэдагъ, бжыгъэ с. ху.). {{щапхъэхэр}} *Къалэм и щӀыбкӀэ щӀым зыхаӀубауэ цӀыхуищэ хуэдиз, афэ джанэхэр ящыгъыу, щылъщ. {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хуэдиз: about, approximately (used to indicate the approximate size, length or duration of sth) {{урысыбзэ}} *хуэдиз: около, приблизительно (употребляется при обозначении приблизительной величины, протяжённости, длительности чего-л.) {{библиографие}} hu4g5etmgm3j0ndsjurvga14urszzcm 0 13640 129628 73676 2026-10-19T15:54:20Z Rhdkabardian 5 129628 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Poa_annua.jpg|хъун </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}} {{мыхьэнэ}} #ХъупӀэм къытекӀэ удз цӀынэу Ӏэщым яхъур. {{щапхъэхэр}} *- Сэ хъун бэгъуа здэщыӀэ сощӀэ, — жиӀэри Ажэжьым бжэн цӀыкӀуищыр иришэжьэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 88 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Абы <b>хъун</b> щыкуэдщ.|| Там много <b>луговой травы</b>.|| There is a lot of <b>meadow grass</b> there. |- || <b>Хъун</b> щабэм Ӏэщыр пшэр щохъу.|| Скот становится толстым от мягкой <b>луговой травы</b>.|| The livestock get fat there on the soft <b>meadow grass</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: meadow grass {{урысыбзэ}} *хъун: луговая трава {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Opodiphthera_eucalypti_male.jpg|хъун Assorted_Moths_%28Lepidoptera%29_in_the_University_of_Texas_Insect_Collection_%2822281153644%29_%28cropped%29.jpg|хъун </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}} {{мыхьэнэ}} #Фэхэр, цыхэкӀ щэкӀхэр зышх хьэпӀацӀэ цӀыкӀунитӀэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *ПыӀэр хъуным ишхащ. *Хъуныр гъэкӀуэдын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: moth *ПыӀэр хъуным ишхащ: the hat was eaten by moths *Хъуныр гъэкӀуэдын: exterminate moths {{урысыбзэ}} *хъун: моль *ПыӀэр хъуным ишхащ: шляпа была изъедена молью. *Хъуныр гъэкӀуэдын: истребить молей. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хъун еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be eaten by moths {{псалъафэ-урысыбзэ}} тронуть молью. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Warp_and_weft_2.jpg|хъун </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}} {{мыхьэнэ}} #ЩэкӀ зэӀущам и кӀыхьагъымкӀэ ирикӀуэ, Ӏущэхэр зыӀуащэ Ӏуданэ кӀыхьыр. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *Цей хъун. *ЩэкӀ хъун. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: warp (longitudinal threads in fabric) *Цей хъун: the warp of homespun cloth *ЩэкӀ хъун: the warp of a piece of material {{урысыбзэ}} *хъун: основа (продольные нити в ткани) *Цей хъун: основа домотканного сукна *ЩэкӀ хъун: основа ткани {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъу] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-хъун3|Глагол лъэмыӏэс "хъун"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зэрытыпхъэ щытыкӀэм иувэн, и пӀалъэр къихьэн, зэманыр къэсын. #Игъуэ, и зэман нэсын, щичэзу щытыкӀэм ихьэн. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мэрян и анэ Нащхъуэ сымаджэ <b>хъуат</b>.|| Мать Мерян, Нащхо, <b>заболела</b>.|| Meryan’s mother Nashkhwa <b>had fallen</b> ill. |- ! !! !! нап. 90 |- || Гъэмахуэм бадзэр куэд <b>мэхъу</b>.|| Летом мух <b>становиться</b> много.|| <b>There are</b> a lot of flies in summer. |- || Ахэр хуабжьу зэран <b>мэхъу</b>.|| Они <b>приносят</b> большой вред.|| They <b>are</b> very harmful. |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэр мазищ <b>мэхъу</b>.|| Зима <b>длится</b> три месяца.|| Winter <b>lasts for</b> three months. |- ! !! !! нап. 95 |- || Уэшх къешхмэ, къэкӀыгъэхэм заужь, гъавэр бэв <b>мэхъу</b>.|| Когда идёт дождь, растения развиваются, зерновые культуры <b>становятся</b> обильными.|| When it rains, plants grow, crops <b>become</b> plentiful. |- ! !! !! нап. 100 |- || Хур яужьгъри хугу <b>мэхъу</b>.|| Просо рушат и оно <b>становится</b> пшеном.|| People grind millet and it <b>becomes</b> millet flour. |- ! !! !! нап. 103 |- || Абы и щхьэцыр ин <b>хъуащ</b>.|| Ее волосы <b>стали</b> длинными.|| Her hair <b>has grown</b> long. |- ! !! !! нап. 105 |- || ЦӀывхэр куэд дыдэ <b>мэхъу</b>.|| Жуков очень много.|| <b>There are</b> very many beetles. |- ! !! !! нап. 107 |- || Нащэр бэв <b>хъуащ</b>. || Огурцы <b>стали</b> обильными. || The cucumbers <b>have become</b> luscious. |- ! !! !! нап. 108 |- || Дэ хы <b>дохъу</b>. || Нас шестеро. || <b>There are</b> six of us. |- ! !! !! нап. 115 |- || Сэбэп <b>хъу</b>. || <b>Будьте</b> полезны. || <b>Be</b> Useful. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дапщэщ хьэзыр <b>хъуну</b> хущхъуэр? || Когда <b>будет</b> готово лекарство? || When <b>will</b> the medicine <b>be</b> ready? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Жэщ хъуащ. *Гъавэр хъун. *Хъарбызыр хъун. *хъуфын (мэхъуф) *щыхъун (щохъу) {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: 1. become, be, begin, start, arrive, come 2. ripen, become ripe *Жэщ хъуащ: night fell *Гъавэр хъун: ripen (about a crop) *Хъарбызыр хъун: get ripe (a watermelon) *хъуфын (мэхъуф): be able to be or become *щыхъун (щохъу): be, become swh {{урысыбзэ}} *хъун: 1. настать, начаться, наступить 2. зреть, созревать *Жэщ хъуащ: наступил ночь *Гъавэр хъун: зреть (об урожае) *Хъарбызыр хъун: зреть (об арбузе) *хъуфын (мэхъуф): мочь становиться, быть *щыхъун (щохъу): быть, становить где-л. {{библиографие}} rbdlhd8pwz3ze6p0xf7tzcaondqllub 129637 129628 2026-10-19T16:19:28Z Rhdkabardian 5 129637 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Poa_annua.jpg|хъун </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}} {{мыхьэнэ}} #ХъупӀэм къытекӀэ удз цӀынэу Ӏэщым яхъур. {{щапхъэхэр}} *- Сэ хъун бэгъуа здэщыӀэ сощӀэ, — жиӀэри Ажэжьым бжэн цӀыкӀуищыр иришэжьэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 88 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Абы <b>хъун</b> щыкуэдщ.|| Там много <b>луговой травы</b>.|| There is a lot of <b>meadow grass</b> there. |- || <b>Хъун</b> щабэм Ӏэщыр пшэр щохъу.|| Скот становится толстым от мягкой <b>луговой травы</b>.|| The livestock get fat there on the soft <b>meadow grass</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: meadow grass {{урысыбзэ}} *хъун: луговая трава {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Opodiphthera_eucalypti_male.jpg|хъун Assorted_Moths_%28Lepidoptera%29_in_the_University_of_Texas_Insect_Collection_%2822281153644%29_%28cropped%29.jpg|хъун </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}} {{мыхьэнэ}} #Фэхэр, цыхэкӀ щэкӀхэр зышх хьэпӀацӀэ цӀыкӀунитӀэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *ПыӀэр хъуным ишхащ. *Хъуныр гъэкӀуэдын. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: moth *ПыӀэр хъуным ишхащ: the hat was eaten by moths *Хъуныр гъэкӀуэдын: exterminate moths {{урысыбзэ}} *хъун: моль *ПыӀэр хъуным ишхащ: шляпа была изъедена молью. *Хъуныр гъэкӀуэдын: истребить молей. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Хъун еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be eaten by moths {{псалъафэ-урысыбзэ}} тронуть молью. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Warp_and_weft_2.jpg|хъун </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}} {{мыхьэнэ}} #ЩэкӀ зэӀущам и кӀыхьагъымкӀэ ирикӀуэ, Ӏущэхэр зыӀуащэ Ӏуданэ кӀыхьыр. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *Цей хъун. *ЩэкӀ хъун. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: warp (longitudinal threads in fabric) *Цей хъун: the warp of homespun cloth *ЩэкӀ хъун: the warp of a piece of material {{урысыбзэ}} *хъун: основа (продольные нити в ткани) *Цей хъун: основа домотканного сукна *ЩэкӀ хъун: основа ткани {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъу] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-хъун3|Глагол лъэмыӏэс "хъун"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зэрытыпхъэ щытыкӀэм иувэн, и пӀалъэр къихьэн, зэманыр къэсын. #Игъуэ, и зэман нэсын, щичэзу щытыкӀэм ихьэн. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Мэрян и анэ Нащхъуэ сымаджэ <b>хъуат</b>.|| Мать Мерян, Нащхо, <b>заболела</b>.|| Meryan’s mother Nashkhwa <b>had fallen</b> ill. |- ! !! !! нап. 90 |- || Гъэмахуэм бадзэр куэд <b>мэхъу</b>.|| Летом мух <b>становиться</b> много.|| <b>There are</b> a lot of flies in summer. |- || Ахэр хуабжьу зэран <b>мэхъу</b>.|| Они <b>приносят</b> большой вред.|| They <b>are</b> very harmful. |- ! !! !! нап. 94 |- || ЩӀымахуэр мазищ <b>мэхъу</b>.|| Зима <b>длится</b> три месяца.|| Winter <b>lasts for</b> three months. |- ! !! !! нап. 95 |- || Уэшх къешхмэ, къэкӀыгъэхэм заужь, гъавэр бэв <b>мэхъу</b>.|| Когда идёт дождь, растения развиваются, зерновые культуры <b>становятся</b> обильными.|| When it rains, plants grow, crops <b>become</b> plentiful. |- ! !! !! нап. 100 |- || Хур яужьгъри хугу <b>мэхъу</b>.|| Просо рушат и оно <b>становится</b> пшеном.|| People grind millet and it <b>becomes</b> millet flour. |- ! !! !! нап. 103 |- || Абы и щхьэцыр ин <b>хъуащ</b>.|| Ее волосы <b>стали</b> длинными.|| Her hair <b>has grown</b> long. |- ! !! !! нап. 105 |- || ЦӀывхэр куэд дыдэ <b>мэхъу</b>.|| Жуков очень много.|| <b>There are</b> very many beetles. |- ! !! !! нап. 107 |- || Нащэр бэв <b>хъуащ</b>. || Огурцы <b>стали</b> обильными. || The cucumbers <b>have become</b> luscious. |- ! !! !! нап. 108 |- || Дэ хы <b>дохъу</b>. || Нас шестеро. || <b>There are</b> six of us. |- ! !! !! нап. 115 |- || Сэбэп <b>хъу</b>. || <b>Будьте</b> полезны. || <b>Be</b> Useful. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дапщэщ хьэзыр <b>хъуну</b> хущхъуэр? || Когда <b>будет</b> готово лекарство? || When <b>will</b> the medicine <b>be</b> ready? |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр хьэзыр <b>хъунущ</b>. || Сегодня в 11 часов дня лекарство <b><b>будет</b> готово. || The medicine <b>will be</b> ready today at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Жэщ хъуащ. *Гъавэр хъун. *Хъарбызыр хъун. *хъуфын (мэхъуф) *щыхъун (щохъу) {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хъун: 1. become, be, begin, start, arrive, come 2. ripen, become ripe *Жэщ хъуащ: night fell *Гъавэр хъун: ripen (about a crop) *Хъарбызыр хъун: get ripe (a watermelon) *хъуфын (мэхъуф): be able to be or become *щыхъун (щохъу): be, become swh {{урысыбзэ}} *хъун: 1. настать, начаться, наступить 2. зреть, созревать *Жэщ хъуащ: наступил ночь *Гъавэр хъун: зреть (об урожае) *Хъарбызыр хъун: зреть (об арбузе) *хъуфын (мэхъуф): мочь становиться, быть *щыхъун (щохъу): быть, становить где-л. {{библиографие}} haklu5w7vy683djvj730avup1haypjz 0 13990 129627 41724 2026-10-19T15:51:41Z Rhdkabardian 5 129627 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Къэбгъэсэбэп хъуну зэфӀэкӀа. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 67 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Кумбхэр <b>хьэзырщ</b>.|| Ямы <b>готовы</b>. || The holes <b>are ready</b>. |- ! !! !! нап. 71 |- || Шейр <b>хьэзырщ</b>.|| Чай <b>готов</b>.|| The tea <b>is ready</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дапщэщ <b>хьэзыр</b> хъуну хущхъуэр? || Когда будет <b>готово</b> лекарство? || When will the medicine be <b>ready</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Унэ хьэзыр. *Шхын хьэзыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: ready, ready-made, ready for use, prepared *Унэ хьэзыр: a ready-made house *Шхын хьэзыр: prepared food {{урысыбзэ}} *хьэзыр: готовый, годный к употреблению, использованию *Унэ хьэзыр: готовый дом *Шхын хьэзыр: готовая еда {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Gazyirnitsa.jpg|хьэзыр Pyotr_Wrangel%2C_portrait_medium.jpg|хьэзыр </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ цейм и хьэзырыпӀэхэм ярылъ пхъэ, къупщхьэ кӀыхь цӀыкӀухэр. {{щапхъэхэр}} *Хьэзыр Ӏупэхущ, хуэмыху щӀэращӀэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: cartridge (as a decoration on clothing), gazyr {{урысыбзэ}} *хьэзыр: газыри <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====хьэзыр Ӏупэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ХьэзырыпӀэм къищ хьэзырыщхьэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} head or tip of a gazyr Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: golden gazyr head or tip. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: silver gazyr head or tip. {{псалъафэ-урысыбзэ}} головка газыря Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: золотая головка газыря. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: серебряная головка газыря. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Дыщэ хьэзыр Ӏупэ Дыжьын хьэзыр Ӏупэ {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 0il15ijmve3gv2hjeld04gkodvppcr2 129636 129627 2026-10-19T16:17:20Z Rhdkabardian 5 129636 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Къэбгъэсэбэп хъуну зэфӀэкӀа. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 67 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Кумбхэр <b>хьэзырщ</b>.|| Ямы <b>готовы</b>. || The holes <b>are ready</b>. |- ! !! !! нап. 71 |- || Шейр <b>хьэзырщ</b>.|| Чай <b>готов</b>.|| The tea <b>is ready</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дапщэщ <b>хьэзыр</b> хъуну хущхъуэр? || Когда будет <b>готово</b> лекарство? || When will the medicine be <b>ready</b>? |- ! !! !! нап. 174 |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр <b>хьэзыр</b> хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня лекарство будет <b>готово</b>. || The medicine will be <b>ready</b> today at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Унэ хьэзыр. *Шхын хьэзыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: ready, ready-made, ready for use, prepared *Унэ хьэзыр: a ready-made house *Шхын хьэзыр: prepared food {{урысыбзэ}} *хьэзыр: готовый, годный к употреблению, использованию *Унэ хьэзыр: готовый дом *Шхын хьэзыр: готовая еда {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Gazyirnitsa.jpg|хьэзыр Pyotr_Wrangel%2C_portrait_medium.jpg|хьэзыр </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ цейм и хьэзырыпӀэхэм ярылъ пхъэ, къупщхьэ кӀыхь цӀыкӀухэр. {{щапхъэхэр}} *Хьэзыр Ӏупэхущ, хуэмыху щӀэращӀэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: cartridge (as a decoration on clothing), gazyr {{урысыбзэ}} *хьэзыр: газыри <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====хьэзыр Ӏупэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ХьэзырыпӀэм къищ хьэзырыщхьэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} head or tip of a gazyr Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: golden gazyr head or tip. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: silver gazyr head or tip. {{псалъафэ-урысыбзэ}} головка газыря Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: золотая головка газыря. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: серебряная головка газыря. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Дыщэ хьэзыр Ӏупэ Дыжьын хьэзыр Ӏупэ {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} fls2u6ua7hmubr6fre9b9lpt4ltix41 129638 129636 2026-10-19T16:25:23Z Rhdkabardian 5 129638 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Къэбгъэсэбэп хъуну зэфӀэкӀа. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 67 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Кумбхэр <b>хьэзырщ</b>.|| Ямы <b>готовы</b>. || The holes <b>are ready</b>. |- || Шейр <b>хьэзырщ</b>.|| Чай <b>готов</b>.|| The tea <b>is ready</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дапщэщ <b>хьэзыр</b> хъуну хущхъуэр? || Когда будет <b>готово</b> лекарство? || When will the medicine be <b>ready</b>? |- ! !! !! нап. 174 |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр <b>хьэзыр</b> хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня лекарство будет <b>готово</b>. || The medicine will be <b>ready</b> today at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Унэ хьэзыр. *Шхын хьэзыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: ready, ready-made, ready for use, prepared *Унэ хьэзыр: a ready-made house *Шхын хьэзыр: prepared food {{урысыбзэ}} *хьэзыр: готовый, годный к употреблению, использованию *Унэ хьэзыр: готовый дом *Шхын хьэзыр: готовая еда {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Gazyirnitsa.jpg|хьэзыр Pyotr_Wrangel%2C_portrait_medium.jpg|хьэзыр </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ цейм и хьэзырыпӀэхэм ярылъ пхъэ, къупщхьэ кӀыхь цӀыкӀухэр. {{щапхъэхэр}} *Хьэзыр Ӏупэхущ, хуэмыху щӀэращӀэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: cartridge (as a decoration on clothing), gazyr {{урысыбзэ}} *хьэзыр: газыри <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====хьэзыр Ӏупэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ХьэзырыпӀэм къищ хьэзырыщхьэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} head or tip of a gazyr Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: golden gazyr head or tip. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: silver gazyr head or tip. {{псалъафэ-урысыбзэ}} головка газыря Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: золотая головка газыря. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: серебряная головка газыря. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Дыщэ хьэзыр Ӏупэ Дыжьын хьэзыр Ӏупэ {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 2ghqx5x5s9jmz8mdsxtojiv9w9v25em 129639 129638 2026-10-19T16:28:25Z Rhdkabardian 5 129639 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Къэбгъэсэбэп хъуну зэфӀэкӀа. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 67 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Кумбхэр <b>хьэзырщ</b>.|| Ямы <b>готовы</b>. || The holes <b>are ready</b>. |- || Шейр <b>хьэзырщ</b>.|| Чай <b>готов</b>.|| The tea <b>is ready</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дапщэщ <b>хьэзыр</b> хъуну хущхъуэр? || Когда будет <b>готово</b> лекарство? || When will the medicine be <b>ready</b>? |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр <b>хьэзыр</b> хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня лекарство будет <b>готово</b>. || The medicine will be <b>ready</b> today at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Унэ хьэзыр. *Шхын хьэзыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: ready, ready-made, ready for use, prepared *Унэ хьэзыр: a ready-made house *Шхын хьэзыр: prepared food {{урысыбзэ}} *хьэзыр: готовый, годный к употреблению, использованию *Унэ хьэзыр: готовый дом *Шхын хьэзыр: готовая еда {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Gazyirnitsa.jpg|хьэзыр Pyotr_Wrangel%2C_portrait_medium.jpg|хьэзыр </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ цейм и хьэзырыпӀэхэм ярылъ пхъэ, къупщхьэ кӀыхь цӀыкӀухэр. {{щапхъэхэр}} *Хьэзыр Ӏупэхущ, хуэмыху щӀэращӀэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: cartridge (as a decoration on clothing), gazyr {{урысыбзэ}} *хьэзыр: газыри <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====хьэзыр Ӏупэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ХьэзырыпӀэм къищ хьэзырыщхьэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} head or tip of a gazyr Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: golden gazyr head or tip. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: silver gazyr head or tip. {{псалъафэ-урысыбзэ}} головка газыря Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: золотая головка газыря. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: серебряная головка газыря. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Дыщэ хьэзыр Ӏупэ Дыжьын хьэзыр Ӏупэ {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 4fbryz3nl4dj3ovb1yxjq6cn4lhw6h3 129640 129639 2026-10-19T16:30:07Z Rhdkabardian 5 Гъэтэрэзыгъуэ хэхыжыныр [[Special:Diff/129638|129638]] цӀыхухэт [[Special:Contributions/Rhdkabardian|Rhdkabardian]] ([[User talk:Rhdkabardian|тепсэлъыхьыгъуэ]]) 129640 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Къэбгъэсэбэп хъуну зэфӀэкӀа. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 67 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Кумбхэр <b>хьэзырщ</b>.|| Ямы <b>готовы</b>. || The holes <b>are ready</b>. |- ! !! !! нап. 71 |- || Шейр <b>хьэзырщ</b>.|| Чай <b>готов</b>.|| The tea <b>is ready</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дапщэщ <b>хьэзыр</b> хъуну хущхъуэр? || Когда будет <b>готово</b> лекарство? || When will the medicine be <b>ready</b>? |- | Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр <b>хьэзыр</b> хъунущ. || Сегодня в 11 часов дня лекарство будет <b>готово</b>. || The medicine will be <b>ready</b> today at 11 a.m. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Унэ хьэзыр. *Шхын хьэзыр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: ready, ready-made, ready for use, prepared *Унэ хьэзыр: a ready-made house *Шхын хьэзыр: prepared food {{урысыбзэ}} *хьэзыр: готовый, годный к употреблению, использованию *Унэ хьэзыр: готовый дом *Шхын хьэзыр: готовая еда {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> Gazyirnitsa.jpg|хьэзыр Pyotr_Wrangel%2C_portrait_medium.jpg|хьэзыр </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < турукбзэ: hazır < хьэрыпыбзэ: حَاضِر‎ = хьэзыр {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ħɐ'zǝr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хьэзыр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хьэзыр}} {{мыхьэнэ}} #Адыгэ цейм и хьэзырыпӀэхэм ярылъ пхъэ, къупщхьэ кӀыхь цӀыкӀухэр. {{щапхъэхэр}} *Хьэзыр Ӏупэхущ, хуэмыху щӀэращӀэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *хьэзыр: cartridge (as a decoration on clothing), gazyr {{урысыбзэ}} *хьэзыр: газыри <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====хьэзыр Ӏупэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ХьэзырыпӀэм къищ хьэзырыщхьэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} head or tip of a gazyr Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: golden gazyr head or tip. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: silver gazyr head or tip. {{псалъафэ-урысыбзэ}} головка газыря Дыщэ хьэзыр Ӏупэ: золотая головка газыря. Дыжьын хьэзыр Ӏупэ: серебряная головка газыря. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Дыщэ хьэзыр Ӏупэ Дыжьын хьэзыр Ӏупэ {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} 7u8lja13md6yaseocdpc5v1xnfu5miu 0 15328 129600 45122 2026-10-19T14:25:00Z Rhdkabardian 5 129600 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Bohea_Tea_tree.jpg|шей (1) Camellia_sinensis_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-025.jpg|шей (1) Turkish_tea2.jpg|шей (2) Tea_in_different_grade_of_fermentation.jpg|шей (2) </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂe:j}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=шей}} {{склоненэ}} {{скл-й|kbd|псалъэпкъ=ше}} {{мыхьэнэ}} #Зи тхьэмпэхэр гъэмахуэми щӀымахуэми щхъуантӀэу щыт гъурц, е жыг цӀыкӀу, шейудз къыхащӀыкӀыу (Thea sinensis). #Шейудзым къыщӀэвыкӀа псы, шеипс. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 71 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || <b>Шейр</b> хьэкум тетщ.|| <b>Чай</b> стоит на плите.|| <b>The tea</b> is standing on the stove. |- || <b>Шейр</b> хьэзырщ.|| <b>Чай</b> готов.|| <b>The tea</b> is ready. |- || Сэтэней <b>шей</b> йофэ.|| Сатаней пьет <b>чай</b>.|| Sataney is drinking <b>tea</b>. |- || Псори <b>шей</b> дофэ.|| Все пьём <b>чай</b>.|| All of us are drinking <b>tea</b>. |- || <b>Шей</b> ефэн духащ.|| Мы закончили пить <b>чай</b>.|| We have finished drinking <b>tea</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы <b>шей</b> бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед едой (после еды), по одной <b>чайной</b> ложке. || Take one powder (ten drops before meals (after meals), one <b>teaspoon</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Къалмыкъ шей. *Фошыгъу шей ефэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шей: 1. tea (plant) 2. tea (drink) *Къалмыкъ шей: Kalmyk tea *Фошыгъу шей ефэн: drink tea with sugar {{урысыбзэ}} *шей: 1. чай (Thea sinensis) 2. чай (напиток) *Къалмыкъ шей: калмыцкий чай *Фошыгъу шей ефэн: пить чай с сахаром <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====шей бжэмышх==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Фошыгъу шейр зэрызэӀащӀэ бжэмышх цӀыкӀу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a teaspoon {{псалъафэ-урысыбзэ}} чайная ложка {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====шей къарэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Шэ хэмыкӀауэ, шыгъу хэдзауэ ираф къэрэкъурэ шей. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} black tea without milk or sugar {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрный чай без молока и сахара {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ХьэтӀутӀэ чыржын ныкъуэрэ .. шей къарэрэ къыхутрагъэуващ. {{автор|kbd|имяавтора=Ж. Б.}} </div> </div> {{библиографие}} bqk07fc1k6nyjev4xysc6bjj9vcqh7w 0 15357 129593 95472 2026-10-19T14:08:49Z Rhdkabardian 5 129593 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Meorav.jpg|шхэн </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ерыскъы гуэр джийм егъэхын. {{щапхъэхэр}} *Шхэнущ тӀэкӀуи, напӀэ хьэлъэр Зэуэ-зэуэу зэтрех. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 37 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мэлыр <b>машхэ</b>. || Овца <b>ест</b>.|| The sheep <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 40 |- | Ахэр <b>машхэ</b>.|| Они <b>едят</b>.|| They <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 42 |- | Танэр <b>машхэ</b>.|| Телёнок <b>ест</b>.|| The calf <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 43 |- | Таужан <b>машхэ</b>.|| Таужан <b>ест</b>.|| Tauzhan <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 54 |- | Гуэгуш шырхэр <b>машхэ</b>.|| Индюшата <b>едят</b>.|| The baby turkeys <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 101 |- || Зехуапэри <b>машхэ</b>.|| Он одевается и <b>ест</b>.|| He gets dressed and <b>eats</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) <b>умышхэ</b> щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель <b>перед едой</b> (после еды), по одной чайной ложке. || Take one powder (ten drops <b>before meals</b> (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: eat, have (sth to eat), consume {{урысыбзэ}} *шхэн: есть, кушать <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] шхэн къэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become, get hungry {{псалъафэ-урысыбзэ}} захотеть есть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} *Биболэт и шхэн къакӀуэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-шхэн1|Глагол лъэӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Шхэпс гуэр зыщӀэзыфа щэкӀхэкӀ гуэркӀэ Ӏэпкълъэпкъым щыщу къутагъэ зиӀэм деж пхэн. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *лъакъуэ къутар шхэн {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: put on a plaster cast *лъакъуэ къутар шхэн put a plaster cast on a broken leg {{урысыбзэ}} *шхэн: наложить гипс *лъакъуэ къутар шхэн наложить гипс на сломанную ногу {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн2|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ЕтӀэхъун хуейуэ къыхэдзэкъыкӀын. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *ЩӀыфэр шхэн. *Ӏэгур шхэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: itch, experience an itch *ЩӀыфэр шхэн: itch (about the skin) *Ӏэгур шхэн: itch (about the palm of the hand) {{урысыбзэ}} *шхэн: чесаться, зудеть *ЩӀыфэр шхэн: чесаться (о коже) *Ӏэгур шхэн: часаться (о ладони) {{библиографие}} 9qevvskpctdli1fxu2kzw3kppghd403 129594 129593 2026-10-19T14:10:51Z Rhdkabardian 5 129594 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Meorav.jpg|шхэн </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ерыскъы гуэр джийм егъэхын. {{щапхъэхэр}} *Шхэнущ тӀэкӀуи, напӀэ хьэлъэр Зэуэ-зэуэу зэтрех. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 37 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мэлыр <b>машхэ</b>. || Овца <b>ест</b>.|| The sheep <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 40 |- | Ахэр <b>машхэ</b>.|| Они <b>едят</b>.|| They <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 42 |- | Танэр <b>машхэ</b>.|| Телёнок <b>ест</b>.|| The calf <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 43 |- | Таужан <b>машхэ</b>.|| Таужан <b>ест</b>.|| Tauzhan <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 54 |- | Гуэгуш шырхэр <b>машхэ</b>.|| Индюшата <b>едят</b>.|| The baby turkeys <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 101 |- || Зехуапэри <b>машхэ</b>.|| Он одевается и <b>ест</b>.|| He gets dressed and <b>eats</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) <b>умышхэ</b> щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед <b>едой</b> (после <b>еды</b>), по одной чайной ложке. || Take one powder (ten drops <b>before meals</b> (after <b>meals</b>), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: eat, have (sth to eat), consume {{урысыбзэ}} *шхэн: есть, кушать <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] шхэн къэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become, get hungry {{псалъафэ-урысыбзэ}} захотеть есть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} *Биболэт и шхэн къакӀуэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-шхэн1|Глагол лъэӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Шхэпс гуэр зыщӀэзыфа щэкӀхэкӀ гуэркӀэ Ӏэпкълъэпкъым щыщу къутагъэ зиӀэм деж пхэн. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *лъакъуэ къутар шхэн {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: put on a plaster cast *лъакъуэ къутар шхэн put a plaster cast on a broken leg {{урысыбзэ}} *шхэн: наложить гипс *лъакъуэ къутар шхэн наложить гипс на сломанную ногу {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн2|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ЕтӀэхъун хуейуэ къыхэдзэкъыкӀын. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *ЩӀыфэр шхэн. *Ӏэгур шхэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: itch, experience an itch *ЩӀыфэр шхэн: itch (about the skin) *Ӏэгур шхэн: itch (about the palm of the hand) {{урысыбзэ}} *шхэн: чесаться, зудеть *ЩӀыфэр шхэн: чесаться (о коже) *Ӏэгур шхэн: часаться (о ладони) {{библиографие}} lvxunkmcxpb8wwhq4cw2qk1d6rfifki 129595 129594 2026-10-19T14:11:46Z Rhdkabardian 5 129595 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Meorav.jpg|шхэн </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ерыскъы гуэр джийм егъэхын. {{щапхъэхэр}} *Шхэнущ тӀэкӀуи, напӀэ хьэлъэр Зэуэ-зэуэу зэтрех. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 37 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мэлыр <b>машхэ</b>. || Овца <b>ест</b>.|| The sheep <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 40 |- | Ахэр <b>машхэ</b>.|| Они <b>едят</b>.|| They <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 42 |- | Танэр <b>машхэ</b>.|| Телёнок <b>ест</b>.|| The calf <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 43 |- | Таужан <b>машхэ</b>.|| Таужан <b>ест</b>.|| Tauzhan <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 54 |- | Гуэгуш шырхэр <b>машхэ</b>.|| Индюшата <b>едят</b>.|| The baby turkeys <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 101 |- || Зехуапэри <b>машхэ</b>.|| Он одевается и <b>ест</b>.|| He gets dressed and <b>eats</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) <b>умышхэ</b> щӀыкӀэ (<b>ушха</b> нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед <b>едой</b> (после <b>еды</b>), по одной чайной ложке. || Take one powder (ten drops <b>before meals</b> (after <b>meals</b>), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: eat, have (sth to eat), consume {{урысыбзэ}} *шхэн: есть, кушать <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] шхэн къэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become, get hungry {{псалъафэ-урысыбзэ}} захотеть есть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} *Биболэт и шхэн къакӀуэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-шхэн1|Глагол лъэӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Шхэпс гуэр зыщӀэзыфа щэкӀхэкӀ гуэркӀэ Ӏэпкълъэпкъым щыщу къутагъэ зиӀэм деж пхэн. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *лъакъуэ къутар шхэн {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: put on a plaster cast *лъакъуэ къутар шхэн put a plaster cast on a broken leg {{урысыбзэ}} *шхэн: наложить гипс *лъакъуэ къутар шхэн наложить гипс на сломанную ногу {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн2|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ЕтӀэхъун хуейуэ къыхэдзэкъыкӀын. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *ЩӀыфэр шхэн. *Ӏэгур шхэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: itch, experience an itch *ЩӀыфэр шхэн: itch (about the skin) *Ӏэгур шхэн: itch (about the palm of the hand) {{урысыбзэ}} *шхэн: чесаться, зудеть *ЩӀыфэр шхэн: чесаться (о коже) *Ӏэгур шхэн: часаться (о ладони) {{библиографие}} rbl9njo7gk51i44ncalgtmzzq3dw1n9 129596 129595 2026-10-19T14:12:34Z Rhdkabardian 5 129596 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Meorav.jpg|шхэн </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Ерыскъы гуэр джийм егъэхын. {{щапхъэхэр}} *Шхэнущ тӀэкӀуи, напӀэ хьэлъэр Зэуэ-зэуэу зэтрех. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 37 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мэлыр <b>машхэ</b>. || Овца <b>ест</b>.|| The sheep <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 40 |- | Ахэр <b>машхэ</b>.|| Они <b>едят</b>.|| They <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 42 |- | Танэр <b>машхэ</b>.|| Телёнок <b>ест</b>.|| The calf <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 43 |- | Таужан <b>машхэ</b>.|| Таужан <b>ест</b>.|| Tauzhan <b>is eating</b>. |- ! !! !! нап. 54 |- | Гуэгуш шырхэр <b>машхэ</b>.|| Индюшата <b>едят</b>.|| The baby turkeys <b>are eating</b>. |- ! !! !! нап. 101 |- || Зехуапэри <b>машхэ</b>.|| Он одевается и <b>ест</b>.|| He gets dressed and <b>eats</b>. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) <b>умышхэ</b> щӀыкӀэ (<b>ушха</b> нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель перед <b>едой</b> (после <b>еды</b>), по одной чайной ложке. || Take one powder (ten drops before <b>meals</b> (after <b>meals</b>), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: eat, have (sth to eat), consume {{урысыбзэ}} *шхэн: есть, кушать <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====[И] шхэн къэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become, get hungry {{псалъафэ-урысыбзэ}} захотеть есть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} *Биболэт и шхэн къакӀуэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-шхэн1|Глагол лъэӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Шхэпс гуэр зыщӀэзыфа щэкӀхэкӀ гуэркӀэ Ӏэпкълъэпкъым щыщу къутагъэ зиӀэм деж пхэн. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *лъакъуэ къутар шхэн {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: put on a plaster cast *лъакъуэ къутар шхэн put a plaster cast on a broken leg {{урысыбзэ}} *шхэн: наложить гипс *лъакъуэ къутар шхэн наложить гипс на сломанную ногу {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʂxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[шх] -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-шхэн2|Глагол лъэмыӏэс "шхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #ЕтӀэхъун хуейуэ къыхэдзэкъыкӀын. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *ЩӀыфэр шхэн. *Ӏэгур шхэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *шхэн: itch, experience an itch *ЩӀыфэр шхэн: itch (about the skin) *Ӏэгур шхэн: itch (about the palm of the hand) {{урысыбзэ}} *шхэн: чесаться, зудеть *ЩӀыфэр шхэн: чесаться (о коже) *Ӏэгур шхэн: часаться (о ладони) {{библиографие}} lywnydkaf5lvf9r74j16jl9mf3wdc80 0 15560 129561 116775 2026-10-19T12:13:08Z Rhdkabardian 5 129561 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Little_girl_buried_up_to_her_neck_in_sand.jpg|щхьэ Jack_Russell_Terrier_portrait.jpg|щхьэ Portrait_of_a_Meerkat.jpg|щхьэ </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɕħɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[щхь] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=щхь}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум, псэущхьэм я пкъым щыщу нэ, пэ, жьэ, тхьэкӀумэ с. ху. хыхьэу пщэм фӀэтыр. #Ӏэщым ехьэлӀауэ къыщагъэсэбэпым деж бжыгъэцӀэхэм ядэщӀыгъуу къапсэлъ хабзэ псалъэ. #Зыгуэрым и щӀыӀу лъэныкъуэ. #Уэшх, уэс с. ху. щихъумэу псэуалъэм тращӀыхьыр. {{щапхъэхэр}} *ЩӀалэ цӀыкӀухэр пабжьэм хэсщ я щхьэр къыхагъэжри. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} *Ди кхъуей кӀадэм и щхьэр тевмыч. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 67 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Жыгхэр кусэ дахэу, <b>щхьэ</b> баринэу хадэм итщ.|| Деревья стоят в саду красивыми рядами и с кудрявыми <b>головами</b>. || The trees are standing in the orchard in pretty curly-<b>headed</b> rows. |- ! !! !! нап. 77 |- || Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы <b>щхьэ</b> хужьхэри уи пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед тобой встают город и белые <b>вершины</b> гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-<b>headed</b> mountains rise before you. |- ! !! !! нап. 86 |- || Пхъыр хьэсэм <b>щхьэ</b> баринэу тетщ.|| Морковь стоит с кудрявой <b>головой</b> на грядке.|| The carrots stand curly-<b>headed</b> in the plot. |- ! !! !! нап. 112 |- || Зы Ӏыхьэм <b>щхьэ</b> телъщ. || Одна часть покрыта <b>крышей</b>. || One part is covered with <b>a roof</b>. |- || Адрейм <b>щхьэ</b> телъкъым. || Другая часть без <b>крыши</b>. || The other part has no <b>roof</b>. |- ! !! !! нап. 113 |- || Бэкхъым <b>щхьэ</b> телъщ. || Коровник покрыт <b>крышей</b>. || There is <b>a roof</b> on the cowshed. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт псчэ (<b>щхьэ</b> уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, средство от кашля (<b>головной</b> боли, желудочной боли). || Please give me something for a cough (<b>headache</b>, stomachache). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Щхьэ бжыгъэ. *Щхьэ дапщэ хъурэ мэл хъушэр? *Шкафым и щхьэ. *Унэм щхьэ телъхьэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *щхьэ: 1. head (human, animal) 2. head (unit for counting livestock) 3. the top, cover or lid of sth 4. roof *Щхьэ бжыгъэ: the humber of head (of cattle) *Щхьэ дапщэ хъурэ мэл хъушэр?: how many head of sheep in the flock? *Шкафым и щхьэ: the top of the cupboard *Унэм щхьэ телъхьэн: put a roof on the house. {{урысыбзэ}} *щхьэ: 1. голова (человека, животного) 2. голова (единица счёта скота) 3. верх чего-л.; крышка 4. крыша *Щхьэ бжыгъэ: кличество голов (скота) *Щхьэ дапщэ хъурэ мэл хъушэр?: сколько голов овец в стаде? *Шкафым и щхьэ: верх шкафа *Унэм щхьэ телъхьэн: ставить крышу на дом. {{нэгъуэщӀбзэхэр |кӀх=шъхьэ |азр=baş |баш=баш (baş) |ерм=գլուխ |грз=თავი |ивр=רֹאשׁ‎ |къб=баш |нэм=Kopf, Haupt |прс=سَر‎, کله |трку=baş, kafa |фрн=tête |хьэр=رَأْس‎ }} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Игурэ и щхьэрэ ззтелъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be sure of oneself {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть урененным в себе {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Псом ящхьэ (ящхьэж)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} the main, the most important {{псалъафэ-урысыбзэ}} самое главное, самое важное {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ бадзэ трихужыфын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be independent, know how to take care of yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть самостоятельным, уметь заботиться о себе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэ емыпэсын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth beneath your dignity {{псалъафэ-урысыбзэ}} считать что-л. ниже своего достоинства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ и жагъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a bad mood; feel bad {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в плохом настроении; чувствовать себя неважно. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ ириусыгъуджэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sb or sth to be unworthy of yourself Абы дэ къытхыхьэн и щхьэ иреусыгъуджэ. He considers us unworthy being in his company. {{псалъафэ-урысыбзэ}} считать кого-что-л. недостойным себя. Абы дэ къытхыхьэн и щхьэ иреусыгъуджэ. Он считает нас недостойными быть в его обществе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Абы дэ къытхыхьэн и щхьэ иреусыгъуджэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ зэрыхьщ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go to hell! may the devil take you! {{псалъафэ-урысыбзэ}} пропади пропадом, черт с тобой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Языныкъуэхэм Мурат и телъхьэу, адрейхэр Щэныбэ къыдэщӀу, зыкъомри, я щхьэ зэрыхьщ, жаӀэу щытт. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} ====[И] щхьэ къэкӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} think of sth, occur to sb, come to sb’s mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ къемыгъэӀэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not give sb freedom {{псалъафэ-урысыбзэ}} не давать кому-л. свободы. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====(И] щхьэ къыхуэщтэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} взять что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth for yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} взять что-л. для себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэ лъапӀэныгъэу лъытэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth an honour, a virtue for yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} считать что-л. честью, достоинством для себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ мыгъуагъэ хуихьыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel pitiful, humiliated {{псалъафэ-урысыбзэ}} чувствовать себя жалким, униженным. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} И щхьэ мыгъуагъэ хуихьыжауэ, нэпсым итхьэлэу хьыджэбзыр докӀыж еджапӀэ пщӀантӀэм. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} ====[И] щхьэ и пӀалъэ щӀэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} know your capabilities {{псалъафэ-урысыбзэ}} знать свои возможности. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Тыкъыр адэмыгу гуэрт, ауэ зи щхьэ и пӀалъэ зымыщӀэж пэдэгъэзейт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====И щхьэ тримычу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} beat around the bush (speaking about sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} вокруг да около (говорить о чем-л.) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Зытепсэлъыхьым и щхьэ тримычу Бэлаци къэпсэлъащ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} ====Щхьэ фӀэхыным хуекӀуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go to extremes (in sth) {{псалъафэ-урысыбзэ}} доходить до крайности в чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ хуэпсэлъэн (хуэпсэлъэжын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} talk to yourself ЛӀыжьыр и щхьэ хуэпсалъэу, гъумэтӀымэу пщӀантӀэм дэтт. The old man stood in the courtyard talking to himself and grumbling. {{псалъафэ-урысыбзэ}} разговаривать с самим собой. ЛӀыжьыр и щхьэ хуэпсалъэу, гъумэтӀымэу пщӀантӀэм дэтт. {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЛӀыжьыр и щхьэ хуэпсалъэу, гъумэтӀымэу пщӀантӀэм дэтт. Старик стоял посреди двора, разговаривая с самим собой и ворча. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ хуэпсэужын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} live for your own sake, for yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} жить для себя, ради себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ хуэфӀын зехуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth useful for yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься полезным для себя делом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэ хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} nod hello {{псалъафэ-урысыбзэ}} кивком поздороваться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====И щхьэ хуэӀущэщэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} mumble sth under your breath {{псалъафэ-урысыбзэ}} бормотать что-л. себе под нос. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ хужиӀэн (хужиӀэжын)==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} talk to yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} разговаривать с самим собой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэ шхыгъуэ ихуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} live to an old age {{псалъафэ-урысыбзэ}} дожить до старости. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэ щытхъужын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} praise yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} восхвалять себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Уи щхьэ ущымытхъуж - уфӀмэ, укъащӀэнщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} ====[Уи] щхьэ Ӏуэху зехуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go about your own business {{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься своими делами. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====ЩхьэкӀэ лэжьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} do mental work {{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься умственным трудом {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм бжьэ еуэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go to your head (for example, about wine) {{псалъафэ-урысыбзэ}} ударить в голову (напр. о вине) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be upset, worried {{псалъафэ-урысыбзэ}} огорчиться, разволноваться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм дыгъэ еуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have or get sunstroke {{псалъафэ-урысыбзэ}} получить солнечный удар. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм елъытын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} imagine yourself in someone else's shoes, imagine yourself in someone else's position. {{псалъафэ-урысыбзэ}} поставить себя на чьё-л. место, представить себя в положении кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм епхъуэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} become desparate because of sth; clutch your head because of sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в отчаяние от чего-л., схватиться за голову от чего-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм еуэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} repent {{псалъафэ-урысыбзэ}} раскаяться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм жьы щызепщэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be flighty, frivolous (about a person). {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть ветренным, легкомысленным (о человеке). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм илъыр щӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} know what’s on sb’s mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} знать, что на уме, в голове у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы ищхьэ илъ сыткӀэ пщӀэн, иджыри сабийщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}} ====[И] щхьэм имыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} not stop thinking about sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} из головы (из ума) не выходить. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм иригъэжэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take offense, thinking sth to be about you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеться, приняв что-л. на свой счёт. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм ихьэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be deeply disappointed, very upset {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно огорчиться {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} understand, figure sth out {{псалъафэ-урысыбзэ}} понять, разобраться в чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Уи] щхьэм куэд телъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to boast without reason, to brag a lot. {{псалъафэ-урысыбзэ}} кичиться без основания, много брать на себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм къэсу==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} extremely; “up to here” {{псалъафэ-урысыбзэ}} по горло. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм къизэрыхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sth into one’s head {{псалъафэ-урысыбзэ}} взбрести в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм къимытӀэсэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} it doesn’t make any sense; it boggles my brain {{псалъафэ-урысыбзэ}} не укладывается в голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм къитӀэсэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} understand, clarify sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} понимать, уяснить что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм къихьэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to mind, occur to sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get smart, wise up {{псалъафэ-урысыбзэ}} набраться ума. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм къищхьэрыуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take it into your head; have a wild idea {{псалъафэ-урысыбзэ}} взбрести в голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм къыщыщӀэдзауэ лъакъуэм нэс==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} from head to foot {{псалъафэ-урысыбзэ}} с головы до ног. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Уи] щхьэм темылъ телъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} to boast without reason, to brag a lot. {{псалъафэ-урысыбзэ}} кичиться без основания, много брать на себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Уи] щхьэм фӀэхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} absolve oneself of responsibility, not take responsibility for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} снять с себя ответственность. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм хуэхьыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} take offense, thinking sth to be about you. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеться, приняв что-л. на свой счёт. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм хуэмыгъэфэщэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth beneath your dignity {{псалъафэ-урысыбзэ}} считать что-л. ниже своего достоинства. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэм цӀацӀу щызопщэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} flighty, frivolous {{псалъафэ-урысыбзэ}} ветер в голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэм щӀэмытӀахъуэу псэун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} live in need of nothing {{псалъафэ-урысыбзэ}} жить, не испытывая нужды. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр гъэбэтэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} chat, fool sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} болтать; морочить голову кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр гъэвэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} chat, fool sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} болтать; морочить голову кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр гъэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} show off, put on airs {{псалъафэ-урысыбзэ}} кичиться, важничать. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр гъэкӀэрэхъуэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} shake your head (expressing disagreement) {{псалъафэ-урысыбзэ}} мотать головой (выражая несогласие) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} shake your head (in admiration, surprise, etc.). {{псалъафэ-урысыбзэ}} покачать головой (от восхищения, удивления и т. п.). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Уи] щхьэр гъэпсэужын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} live independently, live by yourself, support yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} жить самостоятельно, самому содержать себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр гъэпудын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} compromise yourself {{псалъафэ-урысыбзэ}} компрометировать себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр гъэузын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fool sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} морочить голову кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр дэхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go anywhere; go home {{псалъафэ-урысыбзэ}} уйти куда глаза глядят, уйти восвояси. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} МэжэщӀалӀи сыхъуауэ сылӀапэ щыхьум, си щхьэр дэсхри сежьэжащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ад. ӀуэрыӀу.}} ====Щхьэри джатэри ӀэмыщӀэм илъщ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in sb’s hands, in sb’s power, under sb’s will. {{псалъафэ-урысыбзэ}} находиться в руках, во власти, в воле кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэр джэрэзын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} start spinning – about your head {{псалъафэ-урысыбзэ}} закружиться - о голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр егухын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hang your head in shame, {{псалъафэ-урысыбзэ}} опустить голову от стыда, позора. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр егъэужэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get bored, fed up {{псалъафэ-урысыбзэ}} надоесть, осточертеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр ехьэлӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} trust someone, entrust your fate to someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} довериться кому-л., вверить кому-л. свою судьбу. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэр и жагъуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in a bad mood, be depressed {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в плохом настроении, в подавленном состоянии. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэр зэгуэудын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a splitting headache {{псалъафэ-урысыбзэ}} раскалываться, разламываться - о голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр зэкӀуэкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go crazy, lose your mind {{псалъафэ-урысыбзэ}} тронуться умом. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэр зэтечын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a splitting headache {{псалъафэ-урысыбзэ}} раскалываться, разламываться - о голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр зехьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be desperate {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в отчаянии. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Ар губгъуэ нэщӀым къинащ, мэкъугъ, и щхьэр зэрехьэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}} ====Щхьэр зыфӀэудыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} engage in self-flagellation. {{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься самобичеванием. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====И щхьэр ихьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} go swh {{псалъафэ-урысыбзэ}} пойти куда-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр кудэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fill your head with sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} забить голову чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр кӀэрэхъуэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} start spinning – about your head {{псалъафэ-урысыбзэ}} закружиться - о голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose your head {{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэр къэвэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fool sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} морочить голову кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Уи| щхьэр къэгъэпцӀэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} deceive yourself. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обмануть самого себя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр къэхьын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} come, arrive (literally: bring your head) {{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти (букв. принести свою голову) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр къэщэхужын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} buy off, pay off {{псалъафэ-урысыбзэ}} откупиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр къэӀэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow insolent. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обнаглеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэр кърихьэлӀэжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} return at last {{псалъафэ-урысыбзэ}} наконец вернуться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр къыдэпхъуэтеин==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} quickly raise one’s head, throw up one’s head {{псалъафэ-урысыбзэ}} вскинуть голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр къыфӀэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hang your head, become desperate (from grief or shame) {{псалъафэ-урысыбзэ}} поникнуть головой, прийти в отчаяние (от горя или позора). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Уи щхьэр къыфӀыкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} may the devil take him, to hell with him {{псалъафэ-урысыбзэ}} чёрт бы его побрал. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр къутэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a splitting headache {{псалъафэ-урысыбзэ}} раскалываться, разламываться - о голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cut up, divide up the head (of a ram, goat, etc. at a wedding). {{псалъафэ-урысыбзэ}} делить голову (барана, козы напр. на свадьбе). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[И] щхьэр и лажьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a lot of (one’s own) cares, worries, troubles {{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь множество [своих] забот. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр лъагэ хъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be honored by someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в чести у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр лъапӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be honored by someone. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в чести у кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр мафӀэм хэлъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be up to your neck in work. {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, быть по горло в работе. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[Си] щхьэр позгъэупщӀынщ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} I bet my life on it {{псалъафэ-урысыбзэ}} даю голову на отсечение. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр пылъэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hang sb (execute) {{псалъафэ-урысыбзэ}} повесить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр тегъэун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have fun {{псалъафэ-урысыбзэ}} развлекаться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр течын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} expose sb, bring sb to light, bring sb into the open {{псалъафэ-урысыбзэ}} вывести на чистую воду кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр удэгун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} fool sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} морочить голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр ужэгъун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} get exhausted {{псалъафэ-урысыбзэ}} измучиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр унэзэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} spin – about sb’s head {{псалъафэ-урысыбзэ}} кружиться - о голове {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose one’s head {{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр фӀэудыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very sorry for sth, repent strongly {{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно раскаиваться в чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр фӀэхун==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hang your head, become desperate (from grief or shame) {{псалъафэ-урысыбзэ}} поникнуть головой, прийти в отчаяние (от горя или позора). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр фӀэчын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rip sb’s head off, punish sb severely {{псалъафэ-урысыбзэ}} сорвать голову кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр фӀэӀуэнтӀыкӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} rip sb’s head off, punish sb severely {{псалъафэ-урысыбзэ}} сорвать голову кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр фӀихын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a splitting headache {{псалъафэ-урысыбзэ}} трещать, раскалываться - о голове. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр хэлъхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} pay with your head for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} поплатиться головой за что-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр хэхын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be carried away {{псалъафэ-урысыбзэ}} унести голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр хуэгъэлъэхъшэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be humiliated in front of sb, to bow down to sb or sth. {{псалъафэ-урысыбзэ}} унижаться перед кем-л., преклоняться перед кем-чем-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Дыщэм а уи щхьэр хуумыгъэлъахъшэ, Ар дыщэ минхэм я лъапӀэщ. {{автор|kbd|имяавтора= П. Б.}} ====[И] щхьэр хэӀуа зэпыту==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} be constantly busy, loaded down with work {{псалъафэ-урысыбзэ}} быть всё время занятым, загруженным работой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр хуэгъэтӀылъын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} trusing sb, ask them for sth {{псалъафэ-урысыбзэ}} доверившись кому-л., просить его о чём-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр хуэщӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} nod your head (for example, as a sign of agreement) {{псалъафэ-урысыбзэ}} кивнуть головой кому-л. (напр. в знак согласия). {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр щӀэгуэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hang your head {{псалъафэ-урысыбзэ}} понурить голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр щӀэхьэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} run helter-skelter, go in any direction {{псалъафэ-урысыбзэ}} уйти, сбежать куда глаза глядят. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр щӀэӀуауэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hanging your head {{псалъафэ-урысыбзэ}} понурив голову. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Мышэ лъэныкъуэкӀэ зыӀуидзри и щхьэр щӀэӀуауэ уэрамыр зэпиупщӀащ. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} hard, tirelessly {{псалъафэ-урысыбзэ}} не покладая рук. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр щӀегъэхьэн==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} run sb ragged {{псалъафэ-урысыбзэ}} загонять кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} harass or bait sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} затравить кого-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Дзыгъуэм я щхьэ щӀригъыхьэу Ар [джэдур] макъейуэ къэпщӀэуащ. {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А.}} ====Щхьэр щӀыжын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} have a drink to releave a hangover {{псалъафэ-урысыбзэ}} опохмелиться. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр щӀын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} shake your head {{псалъафэ-урысыбзэ}} покачать головой. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэр Ӏэтын==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} grow insolent. {{псалъафэ-урысыбзэ}} обнаглеть. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ баринэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи щхьэцыр утӀэрэза {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} curly-haired (person) Хъыджэбз щхьэ баринэ. A curly-haired girl {{псалъафэ-урысыбзэ}} кучерявый, кудрявый (о человеке) Хъыджэбз щхьэ баринэ. Кудрявая девушка {{псалъафэ-зэпхахэр}} Хъыджэбз щхьэ баринэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи къудамэхэр, щхьэкӀэр зэхуэдэу ихъуреягъкӀэ дахэу зэбгрыкӀыкӀа, зэбгрыпхъа (жыг). {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a round crown, branched (about a tree) Жыг щхьэ баринэ. A tree with a round crown, a branched tree {{псалъафэ-урысыбзэ}} с круглой кроной, ветвистый (о дереве) Жыг щхьэ баринэ. Ветвистое дерево, с круглой короной {{псалъафэ-зэпхахэр}} Жыг щхьэ баринэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ бжыгъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏэщ ябжыр зэрыхъу бжыгъэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} head (quantity of cattle) Ӏэщ щхьэ бжыгъэм хэгъэхъуэн. Increase the headcount of cattle {{псалъафэ-урысыбзэ}} поголовье (скота) Ӏэщ щхьэ бжыгъэм хэгъэхъуэн. Увеличить поголовье скота {{псалъафэ-зэпхахэр}} Ӏэщ щхьэ бжыгъэм хэгъэхъуэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ гъум==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Гъуму, ину щыт щхьэ зиӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} having a big head, big-headed {{псалъафэ-урысыбзэ}} головастый {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жьынду хуэдэу я нэхьыжь щхьэ гъумыр къыщӀэкӀат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}} ====щхьэ закъуагъэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэ закъуэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} lonliness, solitude {{псалъафэ-урысыбзэ}} одиночество {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Щхьэ закъуагъэ гупсысэм Нэфисэт зэщӀиубыдэрт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}} ====щхьэ закъуэ==== 1. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Псэуэгъу, щхьэгъусэ, бын зимыӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} alone, without a partner, wife or family (about a person) {{псалъафэ-урысыбзэ}} одинокий (о человеке) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Дэбэч щхьэ закъуэт, гум и ныкъуакъуэр и хьэщӀэт, щӀыр игъэсысу ар лъащэрт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}} 2. {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зым и закъуэ ей, бгъэдэлъ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} private, individual, personal Щхьэ закъуэ мылъку. Private property {{псалъафэ-урысыбзэ}} частный, индивидуальный Щхьэ закъуэ мылъку. Частная собственность {{псалъафэ-зэпхахэр}} Щхьэ закъуэ мылъку. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ закъуэрылажьэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЗыхэмытыӀауэ и закъуэу лажьэ (мэкъумэшыщӀэ). {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} individual farmer {{псалъафэ-урысыбзэ}} единоличник {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ куцӀ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэ къупщхьэм илъ куцӀ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} brain {{псалъафэ-урысыбзэ}} головной мозг {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ куцӀыншэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Акъыл зимыӀэ, акъылыншэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} brainless, mindless (about a person) {{псалъафэ-урысыбзэ}} безмозглый (о человеке) {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Жинхэм щхьэ куцӀыншэм сагъэщӀащ гуэныхь. {{автор|kbd|имяавтора=КӀу. Б.}} ====щхьэ кӀыхь==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Хуэбгъузэ кӀыхьу щыт щхьэ зиӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with an oblong skull {{псалъафэ-урысыбзэ}} с продолговатым черепом {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ къуацэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэц кӀыр зытет щхьэ зиӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a shaggy, tousled head of hair ЩӀалэ цӀыкӀу щхьэ къуацэ. A shaggy-haired boy {{псалъафэ-урысыбзэ}} с лохматой, взъерошенной головой ЩӀалэ цӀыкӀу щхьэ къуацэ. Лохматый, взъерошенный мальчик {{псалъафэ-зэпхахэр}} ЩӀалэ цӀыкӀу щхьэ къуацэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ къуий==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Къуийуэ щыт щхьэ зиӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} bald-headed {{псалъафэ-урысыбзэ}} с плешивой головой {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Си щхьэцыр гуащэ щхьэ къуийм есщащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} ====щхьэ къупщхьэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэм хэлъ къупщхьэр зэрыщыту. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} skull {{псалъафэ-урысыбзэ}} череп {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ мажьэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэр зэражь, щхьэцыр зэкӀэщӀэмыхуу иӀыгъын папщӀэ хэӀуауэ кърахьэкӀ мажьэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} comb, scallop (of a shell or carapace) Щхьэ мажьэ къэсщэхуащ. I bought a comb {{псалъафэ-урысыбзэ}} гребень, гребешок (напр. панцирный) Щхьэ мажьэ къэсщэхуащ. Я купил гребёнку (расчёску). {{псалъафэ-зэпхахэр}} Щхьэ мажьэ къэсщэхуащ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ нэщӀащэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэм щыщу нэмрэ нэм къегъэщӀылӀа Ӏыхьэмрэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} the part of the head where the eyes are located {{псалъафэ-урысыбзэ}} часть головы, где расположен глаз {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Тхьэмадэм щхьэ щӀэлъэныкъуэр икъутэри, щхьэ нэщӀащэр къыбгъэдэсым иритащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}} ====щхьэ папцӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ПапцӀэу щыт щхьэщыгу зиӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a pointed top, peaked Къурш щхьэ папцӀэ. A peaked mountain range {{псалъафэ-урысыбзэ}} островерхий Къурш щхьэ папцӀэ. Островерхий горный хребет {{псалъафэ-зэпхахэр}} Къурш щхьэ папцӀэ. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ пылъапӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} ЩхьэпылъэкӀэ яукӀыну зи суд ящӀэхэм я щхьэр зэрыпалъэ кӀапсэр зыфӀэщӀа, пкъоуитӀкӀэ Ӏэта пхъэшыкъу. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a gallows {{псалъафэ-урысыбзэ}} виселица {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Даутокъуэм.. цӀыхухэр щхьэ пылъапӀэм деж щызэхуихусат. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}} ====щхьэ уасэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэр хуит кърагъэщӀыжын е езым зыӀэрагъэхьэн щхьэкӀэ щӀат пщӀэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} ransom (for example for a prisoner) Щхьэ уасэ тын. Pay a ransom {{псалъафэ-урысыбзэ}} выкуп (напр. за пленника) Щхьэ уасэ тын. Платать выкуп {{псалъафэ-зэпхахэр}} Щхьэ уасэ тын. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ уз==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэр узыныгъэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} headache {{псалъафэ-урысыбзэ}} головная боль {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====Щхьэ узыр ехьэлӀэн==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} trust sb, put your trust in sb {{псалъафэ-урысыбзэ}} довериться кому-л. {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ умэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} having a big head, big-headed {{псалъафэ-урысыбзэ}} головастый {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ уназэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} И пӀэм имытыжыфу, псори къекӀэрэхъуэкӀ хуэдэу къыфӀэщӀу зыщӀ узыфэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} vertigo, dizziness, spinning head, Щхьэ уназэ иӀэн. Be, feel dizzy Щхьэ уназэ хъун. Become dizzy {{псалъафэ-урысыбзэ}} головокружение Щхьэ уназэ иӀэн. Иметь головокружение Щхьэ уназэ хъун. Закружиться (о голове) {{псалъафэ-зэпхахэр}} Щхьэ уназэ иӀэн. Щхьэ уназэ хъун. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ цӀакӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} nit Щхьэм щхьэ цӀакӀэ хищӀэн. Have nits in your hair {{псалъафэ-урысыбзэ}} гнида Щхьэм щхьэ цӀакӀэ хищӀэн. Завестись (о гниде в волосах). {{псалъафэ-зэпхахэр}} Щхьэм щхьэ цӀакӀэ хищӀэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ щӀэлъэныкъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Нэхъыжь Ӏыхьэу Ӏэнэм тралъхьэ Ӏэщ цӀыкӀум и щхьэм и ныкъуэ гъэвар, жьэ къупщхьэр хэмыту. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} boiled half-head of small livestock (e.g. a sheep), served as an honour to the senior person at the table Щхьэ щӀэлъэныкъуэр къутэн. Divide up the head of honour. {{псалъафэ-урысыбзэ}} отваренная половина головы мелкого скота (напр. овцы), подаваемая как почетная доля старшему за столом Щхьэ щӀэлъэныкъуэр къутэн. Разрезать голову скота в честь старшего гостя. {{псалъафэ-зэпхахэр}} Щхьэ щӀэлъэныкъуэр къутэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====щхьэ щӀыб==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэм и щӀыбагъ лъэныкъуэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} the back of the head, nape, occiput {{псалъафэ-урысыбзэ}} затылок {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} Абы [лӀым] и щхьэ щӀыбым зы дыркъуэ иӀэщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɕħɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[щхь] + -э}} {{мыхьэнэ}} #Ӏуэхугъуэ гуэрым и щхьэусыгъуэр къащӀэн щхьэкӀэ зэрыщӀэупщӀэ цӀэпапщӀэ. {{щапхъэхэр}} *Уэ, Хьэцацэ дахэ, щхьэ упагэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 72 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Псори <b>щхьэ</b> хуэарэзы Ӏэминат?|| <b>Почему</b> все довольны Аминат?|| <b>Why</b> is everybody pleased with Aminat? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *щхьэ: why, for what reason? {{урысыбзэ}} *щхьэ: почему? {{библиографие}} br84j5rg2nt59rdjg5fvswd5qwenisq 0 16158 129597 47507 2026-10-19T14:17:49Z Rhdkabardian 5 129597 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ɕʹǝtʹʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[щӀ] + -ы + кӀ + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=щӀыкӀ}} {{мыхьэнэ}} #ЦӀыхум зэрыхэт, дуней тетыкӀэ, хьэл-щэн. {{щапхъэхэр}} *Абы [Астемыр] щӀыкӀэ дахэу хэлъымрэ и хьэл-щэнымрэ зыхалъхьэмэ яфӀэфӀу Ӏэджэ доплъей. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *щӏыкӏэ: manner, fashion, way {{урысыбзэ}} *щӏыкӏэ: манера {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ɕʹǝtʹʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[щӀ] + -ы + кӀ + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=щӀыкӀ}} {{мыхьэнэ}} #Ӏуэхугъуэ гуэр гъэзэщӀа хъуным и Ӏэмал, хэкӀыпӀэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *Унэ щӀыкӀэ. *Босцейм и щӀыкӀэр дахэт. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *щӏыкӏэ: method, way, technique *Унэ щӀыкӀэ: the way a house is built *Босцейм и щӀыкӀэр дахэт: the dress was sewn in a beautiful way. {{урысыбзэ}} *щӏыкӏэ: метод, прием, образ *Унэ щӀыкӀэ: метод строения дома *Босцейм и щӀыкӀэр дахэт: платье было сшито красивым образом. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in that way, in that manner, in that fashon, thus {{псалъафэ-урысыбзэ}} таким образом, так {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====[А] щӀыкӀэм тету==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} in that way, in that manner, in that fashon, thus {{псалъафэ-урысыбзэ}} таким образом, так {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} А щӀыкӀэм тету кхъуэныжь и лыр бажэм къыхуэнащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. таур.}} </div> </div> {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ɕʹǝtʹʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[щӀ] + -ы + кӀ + -э}} {{мыхьэнэ}} #ЗэкӀэ, зэман гуэрым къриубыдэу щытыху. {{щапхъэхэр}} *Вы хъунур шкӀэ щӀыкӀэ уощӀэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class ="wikitable" |- ! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 111 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- || Япэ <b>щӀыкӀэ</b> мамэ щэкӀыр ебз, иужькӀэ еӀулӀэ. || <b>Сначала</b>, мама кроит ткань, а затем метает. || <b>First of all</b> Mama cuts the cloth, then she bastes it. |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ <b>щӀыкӀэ</b> (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (по десять капель <b>перед</b> едой (после еды), по одной чайной ложке. || Take one powder (ten drops <b>before</b> meals (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *щӏыкӏэ: for the time being, in the meanwhile, in the meantime, so far, for now {{урысыбзэ}} *щӏыкӏэ: пока {{библиографие}} 6h2rksfdh80mi7attln622alsvsd407 0 16332 129680 48097 2026-10-19T18:53:53Z Rhdkabardian 5 129680 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='jɑ:pɐtʹʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=я- + [п] + -э + кӀэ}} {{мыхьэнэ}} #Гупэр здэгъэзамкӀэ. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} *ЯпэкӀэ плъэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *япэкӏэ: ahead, in front of sb or sth, forwards *ЯпэкӀэ плъэн: look ahead, look forwards, look out in front {{урысыбзэ}} *япэкӏэ: впереди *ЯпэкӀэ плъэн: смотреть вперёд {{библиографие}} {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЧАСТИЦЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='jɑ:pɐtʹʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=я- + [п] + -э + кӀэ}} {{мыхьэнэ}} #Ипэ къихуэу. {{щапхъэхэр}} *Бэчмырзэ япэкӀэ адыгэ зырыз хуежьауэ щытат алфавит зэхалъхьэну. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | ЗэпхьэлӀэным <b>япэкӀэ</b> утхытхэн хуейщ. || <b>Перед</b> употреблением взбалтывать. || Shake <b>before</b> use. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *япэкӏэ: before, ahead of sb or sth, earlier than sb or sth {{урысыбзэ}} *япэкӏэ: до, раньше кого-чего-л. {{библиографие}} s0sdkm5mx4xrxkagp57dw177mxz8wfe 0 16858 129620 74641 2026-10-19T15:29:33Z Rhdkabardian 5 129620 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔǝ'xǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ӏы- + [х] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-ӏыхын|Глагол лъэӏэс "ӏыхын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым зыгуэр къыӀэщӀэхын, зрегъэтын. {{щапхъэхэр}} *Езыт нэхърэ Ӏызых нэхъ лӀыхъужьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ иткӀэ,заказ <b>сӀыхыт</b>. || <b>Прими(-те)</b> заказ по этому рецепту</b>. || <b>Fill</b> this prescription order. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ӏыхын: take sb or sth from sb {{урысыбзэ}} *ӏыхын: взять у кого-л. кого-что-л. {{библиографие}} 8bd0f48ndxtywo8ekln10y8v5vum621 129621 129620 2026-10-19T15:34:36Z Rhdkabardian 5 129621 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔǝ'xǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ӏы- + [х] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-ӏыхын|Глагол лъэӏэс "ӏыхын"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым зыгуэр къыӀэщӀэхын, зрегъэтын. {{щапхъэхэр}} *Езыт нэхърэ Ӏызых нэхъ лӀыхъужьщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ иткӀэ,заказ <b>сӀыхыт</b>. || <b>Прими(-те)</b> заказ по этому рецепту. || <b>Fill</b> this prescription order. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *ӏыхын: take sb or sth from sb {{урысыбзэ}} *ӏыхын: взять у кого-л. кого-что-л. {{библиографие}} g4z6dxl57m93eybv5m46urca56n6lp1 102 20010 129671 61968 2026-10-19T18:26:21Z Rhdkabardian 5 129671 wikitext text/x-wiki {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/в|в]] *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/В|В]] <div class="index"> ==в== *[[в]] ==ва== *[[вабдзэ]] *[[вабдзэпэгъу]] *[[вабдзэӏулъхьэ]] *[[вагон]] *[[вагонеткэ]] *[[вагъэ]] *[[вагъэбдзумэ]] *[[вагъэдэнэ]] *[[вагъэдэтхъу]] *[[вагъэмбэкъу]] *[[вагъэплъ]] *[[вагъэсеплъ]] *[[вагъэтобэ]] *[[вагъэщӏэч]] *[[вагъуэ]] *[[вагъуэбаш]] *[[вагъуэбэ]] *[[вагъуэзэшибл]] *[[вагъуэиж]] *[[вагъуэкӏапсэ]] *[[вагъуэкӏэху]] *[[вагъуэплъ]] *[[вагъуэщэлъахъэ]] *[[вазэ]] *[[вазелин]] *[[вакӏуэ]] *[[вакӏуэдэкӏ]] *[[вакӏуэихьэж]] *[[вакӏуэлӏ]] *[[вакӏуэщпэкӏу]] *[[вакъащӏэ]] *[[вакъэ]] *[[вакъэзэщӏэдэ]] *[[вакъэнжей]] *[[валериановэ]] *[[валютэ]] *[[вандэ]] *[[ваннэ]] *[[вапӏэ]] *[[варенэ]] *[[вариант]] *[[варьете]] *[[ватин]] *[[ватт]] *[[вауэ]] *[[вафлъэ]] *[[вахтер]] *[[ващӏэ]] ==вэ== *[[вэбдз]] *[[вэгъзэгъ]] *[[вэгъу]] *[[вэгъуэ]] *[[вэгъуэбжьэ]] *[[вэдыщхьэфӏыцӏэ]] *[[вэдзыщхъуэ]] *[[вэн]] *[[вэнвей]] *[[вэнгъуэкӏэ]] *[[вэн-сэн]] *[[вэнтхъулэ]] *[[вэныгъуэ]] *[[вэныжь]] *[[вэпхъын]] *[[вэрэвий]] *[[вэржьэр]] *[[вэсэжэщ]] *[[вэсэмахуэ]] *[[вэсэпшыхь]] *[[вэсмахуэ]] *[[вэщхъуа]] *[[вэщхъун]] ==ве== *[[вей]] *[[венгр]] *[[вентилятор]] *[[вермишель]] *[[вертолёт]] *[[ветеринар]] *[[ветеринарие]] ==вз== *[[взвод]] *[[взнос]] ==ви== *[[видеомагнитофон]] *[[видеотелефон]] *[[визэ]] *[[винегрет]] *[[вино]] *[[винт]] *[[винтгъазэ]] *[[виплӏэкъу]] *[[вирус]] *[[витамин]] *[[витринэ]] *[[витӏ]] *[[витӏ-жэмитӏ]] *[[витӏмэшхьэсэ]] ==вл== *[[власть]] ==во== *[[военком]] *[[военкомат]] *[[военнэ]] *[[вожэ]] *[[вожэбзэ]] *[[вокзал]] *[[волейбол]] *[[вольфрам]] *[[восстанэ]] ==вр== *[[врач]] ==ву== *[[ву]] *[[вуз]] *[[вулкан]] *[[вулканизацэ]] *[[вуун]] ==вы== *[[вы]] *[[выбгъуэ]] *[[выгу]] *[[выгуудз]] *[[выгъашхэ]] *[[выжын]] *[[выкӏэ]] *[[выкӏэбзу]] *[[выкӏэщэху]] *[[выл-балыджэ]] *[[вымпӏу]] *[[вын]] *[[вынд]] *[[вындыржьыч]] *[[выставкэ]] *[[вытӏощыщӏэ]] *[[выуэч]] *[[выхэпщ]] *[[выхъуэ]] *[[выц]] *[[выщхьэтес]] *[[выщхьэфӏэщӏэ]] *[[выщӏэ]] *[[выщӏыб]] </div> {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} 8853htc96a16o25cyq2p1kvd4gxtxu0 102 20021 129616 112452 2026-10-19T15:01:48Z Rhdkabardian 5 129616 wikitext text/x-wiki {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/з|з]] *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/З|З]] <div class="index"> ==з== *[[з]] ==за== *[[забжэ]] *[[забжьэ]] *[[забзэ]] *[[завод]] *[[загс]] *[[загъапӏэ]] *[[загъэ]] *[[загъуэ-загъуэурэ]] *[[загъуэурэ]] *[[задагъ]] *[[задапӏэ]] *[[задачэ]] *[[задэ]] *[[задэу]] *[[заказ]] *[[закон]] *[[законыншагъэ]] *[[закъуэ]] *[[закъуэпцӏий]] *[[закъуэпцӏийуэ]] *[[закъуэрылажьэ]] *[[закъуэрыуэ]] *[[закъуэтӏакъуэ]] *[[зал]] *[[залэ]] *[[залым]] *[[залымыгъэ]] *[[залымыгъэкӏэ]] *[[залымыгъэлъэщкӏэ]] *[[заметкэ]] *[[занщӏэ]] *[[занщӏэкӏэ]] *[[занщӏэу]] *[[заочнэ]] *[[заочник]] *[[заповедник]] *[[запятой]] *[[зарядкэ]] *[[заседатель]] *[[заставэ]] *[[зау]] *[[зауэ]] *[[зауэ-банэ]] *[[зауэзэрылӏ]] *[[зауэлӏ]] *[[зауэщӏэгъэст]] *[[зауэщӏэгъэстакӏуэ]] *[[зауэщӏэкъу]] *[[зауей]] *[[заул]] *[[заулкӏэ]] *[[захуагъ]] *[[захуагъэ]] *[[захуэ]] *[[захуэщӏэ]] *[[зац]] *[[зачёт]] *[[зашэ]] *[[защӏэ]] *[[защӏэкӏэ]] *[[заявленэ]] ==зэ== *[[зэ]] *[[зэ=]] ===зэа=== *[[зэадэзэкъуэ]] *[[зэадэзэпхъу]] *[[зэакъылэгъу]] *[[зэакъылэгъуу]] *[[зэанэзэкъуэ]] *[[зэанэзэпхъу]] ===зэб=== *[[зэбэдзэуэн]] *[[зэбэнын]] *[[зэбэныныгъэ]] *[[зэбэун]] *[[зэбгрегъэдзын]] *[[зэбгрегъэлъэфын]] *[[зэбгрегъэтхъун]] *[[зэбгрегъэутхыкӏын]] *[[зэбгрегъэутӏыпщыкӏын]] *[[зэбгрегъэхын]] *[[зэбгрегъэхун]] *[[зэбгрегъэшын]] *[[зэбгры=]] *[[зэбгрыбыбыкӏын]] *[[зэбгрыгуэшыкӏын]] *[[зэбгрыгъэгъуэлъыкӏын]] *[[зэбгрыгъэжын]] *[[зэбгрыгъэкӏын]] *[[зэбгрыгъэкӏуэтын]] *[[зэбгрыгъэлъэлъын]] *[[зэбгрыгъэлъэтын]] *[[зэбгрыгъэувыкӏын]] *[[зэбгрыгъэукӏуриикӏын]] *[[зэбгрыгъэун]] *[[зэбгрыгъэцӏывыкӏын]] *[[зэбгрыгъэщтын]] *[[зэбгрыгъуэлъыкӏын]] *[[зэбгрыдыгъукӏын]] *[[зэбгрыдыдыкӏын]] *[[зэбгрыджэдын]] *[[зэбгрыдзауэ]] *[[зэбгрыдзын]] *[[зэбгрыжын]] *[[зэбгрыкӏыжын]] *[[зэбгрыкӏыкӏын]] *[[зэбгрыкӏын]] *[[зэбгрыкӏуэсыкӏын]] *[[зэбгрыкӏуэтын]] *[[зэбгрыкъун]] *[[зэбгрылэжьыкӏын]] *[[зэбгрылъэлъын]] *[[зэбгрылъэсыкӏын]] *[[зэбгрылъэтыкӏын]] *[[зэбгрылъэтын]] *[[зэбгрылъэфын]] *[[зэбгрылъеикӏын]] *[[зэбгрылъын]] *[[зэбгрыпхъын]] *[[зэбгрыпщын]] *[[зэбгрытхъун]] *[[зэбгрытыкӏын]] *[[зэбгрытӏэтӏын]] *[[зэбгрытӏысыкӏын]] *[[зэбгрыукӏуриикӏын]] *[[зэбгрыун]] *[[зэбгрыутхыкӏын]] *[[зэбгрыутӏыпщыкӏын]] *[[зэбгрыфэхъун]] *[[зэбгрыфтын]] *[[зэбгрыхын]] *[[зэбгрыхун]] *[[зэбгрыхутыкӏын]] *[[зэбгрыцӏэфтын]] *[[зэбгрыцӏывыкӏын]] *[[зэбгрышын]] *[[зэбгрыщэтын]] *[[зэбгрыщэхукӏын]] *[[зэбгрыщтын]] *[[зэбгрыӏукӏын]] *[[зэбгъэдэгъэгъуэлъхьэн]] *[[зэбгъэдэгъэкӏын]] *[[зэбгъэдэгъэкӏуэтэн]] *[[зэбгъэдэгъэкӏуэтын]] *[[зэбгъэдэгъэсын]] *[[зэбгъэдэгъэтӏысхьэн]] *[[зэбгъэдэгъэувэн]] *[[зэбгъэдэгъэхьэн]] *[[зэбгъэдэгъуэлъхьэн]] *[[зэбгъэдэдзэн]] *[[зэбгъэдэдзын]] *[[зэбгъэдэжын]] *[[зэбгъэдэкӏыжын]] *[[зэбгъэдэкӏын]] *[[зэбгъэдэкӏуэтэн]] *[[зэбгъэдэкӏуэтын]] *[[зэбгъэдэлъэдэн]] *[[зэбгъэдэлъэфэн]] *[[зэбгъэдэлъэфын]] *[[зэбгъэдэлъхьэн]] *[[зэбгъэдэлъын]] *[[зэбгъэдэпщхьэн]] *[[зэбгъэдэпщын]] *[[зэбгъэдэсэн]] *[[зэбгъэдэсын]] *[[зэбгъэдэтын]] *[[зэбгъэдэтӏысхьэн]] *[[зэбгъэдэувэн]] *[[зэбгъэдэукӏуриен]] *[[зэбгъэдэфтын]] *[[зэбгъэдэхын]] *[[зэбгъэдэхуэн]] *[[зэбгъэдэхун]] *[[зэбгъэдэхутэн]] *[[зэбгъэдэцӏэфтын]] *[[зэбгъэдэшэн]] *[[зэбгъэдэшын]] *[[зэбгъэдэщӏыхьын]] *[[зэбгъэдыхьэн]] *[[зэбгъэжын]] *[[зэбгъэн]] *[[зэбгъэрыкӏуэн]] *[[зэбгъу]] *[[зэбгъузэнатӏэ]] *[[зэбгъурыгъэгъуэлъхьэн]] *[[зэбгъурыгъэлъэдэн]] *[[зэбгъурыгъэлъын]] *[[зэбгъурыгъэсын]] *[[зэбгъурыгъэтын]] *[[зэбгъурыгъэтӏысхьэн]] *[[зэбгъурыгъэувэн]] *[[зэбгъурыгъуэлъхьэн]] *[[зэбгъурыдзэн]] *[[зэбгъурылъэдэн]] *[[зэбгъурылъхьэн]] *[[зэбгъурылъын]] *[[зэбгъурыпщхьэн]] *[[зэбгъурысэн]] *[[зэбгъурысын]] *[[зэбгъурытын]] *[[зэбгъурытӏэтыкӏын]] *[[зэбгъурытӏысхьэн]] *[[зэбгъурыувэн]] *[[зэбгъурыхуэн]] *[[зэбгъурыхун]] *[[зэбгъурыхутэн]] *[[зэбгъурыхьэн]] *[[зэбгъурышэн]] *[[зэбгъурышын]] *[[зэбгъурыщӏэн]] *[[зэбгъурыщӏыхьын]] *[[зэбжьэкъуэуэн]] *[[зэбзэгуэгъу]] *[[зэбзэгъу]] *[[зэбзеин]] *[[зэбиин]] *[[зэбииныгъэ]] *[[зэбий]] *[[зэблагъэ]] *[[зэблэгъэжын]] *[[зэблэгъэкӏын]] *[[зэблэгъэкӏуэтын]] *[[зэблэгъэлъэтын]] *[[зэблэгъэплъын]] *[[зэблэгъэтӏысыкӏын]] *[[зэблэгъэувыкӏын]] *[[зэблэгъэукӏуриикӏын]] *[[зэблэгъэун]] *[[зэблэгъэцӏывыкӏын]] *[[зэблэгъу]] *[[зэблэгъуэлъыкӏын]] *[[зэблэдзын]] *[[зэблэжын]] *[[зэблэкӏыгъуэ]] *[[зэблэкӏын]] *[[зэблэкӏуэтын]] *[[зэблэкӏукӏын]] *[[зэблэлъэтыкӏын]] *[[зэблэлъэтын]] *[[зэблэлъэфын]] *[[зэблэпхыкӏын]] *[[зэблэпщын]] *[[зэблэсыкӏын]] *[[зэблэтӏысыкӏын]] *[[зэблэукӏуриикӏын]] *[[зэблэун]] *[[зэблэупцӏыкӏын]] *[[зэблэупӏэ]] *[[зэблэхын]] *[[зэблэхун]] *[[зэблэхъугъуэ]] *[[зэблэхъун]] *[[зэблэцӏэфтын]] *[[зэблэшын]] *[[зэблегъэшын]] *[[зэблыпкъэуэн]] *[[зэбуун]] *[[зэбыдзышэгъу]] ===зэв=== *[[зэв]] *[[зэвэзэшх]] *[[зэвыпӏэ]] ===зэг=== *[[зэгиин]] ===зэгу=== *[[зэгуэ=]] *[[зэгуэбэтын]] *[[зэгуэбдзэн]] *[[зэгуэбзын]] *[[зэгуэблэ]] *[[зэгуэблэн]] *[[зэгуэгъэжын]] *[[зэгуэгъэжьэн]] *[[зэгуэгъэзын]] *[[зэгуэгъэкӏыкӏэ]] *[[зэгуэгъэкӏыкӏын]] *[[зэгуэгъэкӏын]] *[[зэгуэгъэкӏуэтын]] *[[зэгуэгъэлъэлъын]] *[[зэгуэгъэлъэтын]] *[[зэгуэгъэпкӏэн]] *[[зэгуэгъэпкӏын]] *[[зэгуэгъэпщӏэн]] *[[зэгуэгъэпын]] *[[зэгуэгъэтхъын]] *[[зэгуэгъэтын]] *[[зэгуэгъэтӏэпӏыкӏын]] *[[зэгуэгъэтӏэтӏын]] *[[зэгуэгъэтӏысхьэн]] *[[зэгуэгъэуэн]] *[[зэгуэгъэувэн]] *[[зэгуэгъэудын]] *[[зэгуэгъэун]] *[[зэгуэгъэфэхъун]] *[[зэгуэгъэфтын]] *[[зэгуэгъэхун]] *[[зэгуэгъэхьэн]] *[[зэгуэгъэцӏэфтын]] *[[зэгуэгъэчын]] *[[зэгуэгъэщэтын]] *[[зэгуэгъу]] *[[зэгуэдапӏэ]] *[[зэгуэдэн]] *[[зэгуэдзэн]] *[[зэгуэжын]] *[[зэгуэжыхьын]] *[[зэгуэжьэн]] *[[зэгуэзэгъэн]] *[[зэгуэзын]] *[[зэгуэкӏэжын]] *[[зэгуэкӏэн]] *[[зэгуэкӏыкӏын]] *[[зэгуэкӏын]] *[[зэгуэкӏуэн]] *[[зэгуэкӏуэтын]] *[[зэгуэкъын]] *[[зэгуэкъузэн]] *[[зэгуэлъэлъу]] *[[зэгуэлъэлъын]] *[[зэгуэлъэтын]] *[[зэгуэлъхьэн]] *[[зэгуэлъын]] *[[зэгуэп]] *[[зэгуэпкӏэн]] *[[зэгуэпкӏын]] *[[зэгуэпхэн]] *[[зэгуэпхъун]] *[[зэгуэпщӏэн]] *[[зэгуэпыгъуэ]] *[[зэгуэпын]] *[[зэгуэпӏэн]] *[[зэгуэр]] *[[зэгуэрми]] *[[зэгуэрым]] *[[зэгуэсын]] *[[зэгуэт]] *[[зэгуэтхъын]] *[[зэгуэтхъыпӏэ]] *[[зэгуэтхъун]] *[[зэгуэтын]] *[[зэгуэтыпӏэ]] *[[зэгуэтӏэпӏыкӏын]] *[[зэгуэтӏэтӏын]] *[[зэгуэтӏысхьэн]] *[[зэгуэуэн]] *[[зэгуэубгъуэн]] *[[зэгуэубыдэн]] *[[зэгуэувэн]] *[[зэгуэудыгъуэ]] *[[зэгуэудын]] *[[зэгуэукӏэн]] *[[зэгуэун]] *[[зэгуэупщӏыкӏын]] *[[зэгуэуткӏэпщӏыкӏын]] *[[зэгуэфэхъун]] *[[зэгуэфтын]] *[[зэгуэхын]] *[[зэгуэхун]] *[[зэгуэцӏэфтын]] *[[зэгуэчыгъуэ]] *[[зэгуэчын]] *[[зэгуэчыпӏэ]] *[[зэгуэшэгъу]] *[[зэгуэшхэн]] *[[зэгуэшын]] *[[зэгуэщэн]] *[[зэгуэщэтын]] *[[зэгуэщэщын]] *[[зэгуэщӏыкӏын]] *[[зэгуэӏыгъэн]] *[[зэгуэӏуэнтӏэн]] *[[зэгуэӏуэнтӏыкӏын]] *[[зэгуэӏубэн]] *[[зэгуэӏулӏэн]] *[[зэгуэӏун]] *[[зэгугъун]] *[[зэгуегъэдэн]] *[[зэгуегъэдзэн]] *[[зэгуегъэлъхьэн]] *[[зэгуегъэтхъын]] *[[зэгуегъэтӏэпӏыкӏын]] *[[зэгуегъэудын]] *[[зэгуегъэхын]] *[[зэгуегъэчын]] *[[зэгуегъэшын]] *[[зэгуегъэщӏыкӏын]] *[[зэгулӏын]] *[[зэгунэсын]] *[[зэгуоун]] *[[зэгупэу]] *[[зэгупсысын]] *[[зэгупсысыжын]] *[[зэгупщысыжын]] *[[зэгурыгъэӏуэжын]] *[[зэгурыгъэӏуэн]] *[[зэгурымыӏуэныгъэ]] *[[зэгурыӏуэжын]] *[[зэгурыӏуэн]] *[[зэгурыӏуэныгъэ]] *[[зэгухьэн]] *[[зэгущ]] ===зэгъ=== *[[зэгъ]] *[[зэгъалъэ]] *[[зэгъэбэнын]] *[[зэгъэбэнын]] *[[зэгъэбгъэн]] *[[зэгъэбыдылӏэн]] *[[зэгъэгупсысыжын]] *[[зэгъэгъуэтын]] *[[зэгъэдэуэн]] *[[зэгъэдэӏуэн]] *[[зэгъэджэн]] *[[зэгъэдзэкӏын]] *[[зэгъэжын]] *[[зэгъэжьэн]] *[[зэгъэзэгъын]] *[[зэгъэзэуэн]] *[[зэгъэзэхуэжын]] *[[зэгъэзэхуэн]] *[[зэгъэзын]] *[[зэгъэкӏэсын]] *[[зэгъэкӏуэкӏын]] *[[зэгъэкӏуэтэкӏын]] *[[зэгъэкӏуэтэлӏэн]] *[[зэгъэкӏужын]] *[[зэгъэкӏун]] *[[зэгъэкъун]] *[[зэгъэлъагъун]] *[[зэгъэлъэн]] *[[зэгъэлъэӏун]] *[[зэгъэн]] *[[зэгъэнтӏэӏун]] *[[зэгъэныкъуэкъун]] *[[зэгъэпэщыжын]] *[[зэгъэпэщын]] *[[зэгъэплъэкӏын]] *[[зэгъэплъын]] *[[зэгъэпсэлъэн]] *[[зэгъэпцӏын]] *[[зэгъэпщэн]] *[[зэгъэпщӏын]] *[[зэгъэсэн]] *[[зэгъэтӏылъэкӏын]] *[[зэгъэтӏылъылӏэн]] *[[зэгъэтӏысэкӏын]] *[[зэгъэтӏысылӏэн]] *[[зэгъэуэкӏын]] *[[зэгъэуэлӏэн]] *[[зэгъэуэн]] *[[зэгъэубзэн]] *[[зэгъэувэкӏын]] *[[зэгъэувэлӏэн]] *[[зэгъэунтӏэӏун]] *[[зэгъэуӏун]] *[[зэгъэхъуэпсэн]] *[[зэгъэхъуэхъун]] *[[зэгъэхъулӏэн]] *[[зэгъэцӏыхун]] *[[зэгъэщӏэгъуэкӏын]] *[[зэгъэщӏэн]] *[[зэгъэӏэзэн]] *[[зэгъэӏусэн]] *[[зэгъыгъуафӏэ]] *[[зэгъыгъуей]] ===зэгъу=== *[[зэгъуэкӏ]] *[[зэгъуэкӏыпӏэ]] *[[зэгъуэлъылӏэн]] *[[зэгъунэгъу]] *[[зэгъунэгъун]] *[[зэгъусэ]] *[[зэгъусэн]] *[[зэгъусэу]] ===зэд=== *[[зэдай]] *[[зэдэ=]] *[[зэдэарэзыуэ]] *[[зэдэбэкъуэн]] *[[зэдэбэнэн]] *[[зэдэгуэшэн]] *[[зэдэгуэшын]] *[[зэдэгушыӏэн]] *[[зэдэгъэжэн]] *[[зэдэгъэкӏуэн]] *[[зэдэгъэлъэпӏэн]] *[[зэдэгъэпсэун]] *[[зэдэгъэхьэзырын]] *[[зэдэгъэхъун]] *[[зэдэгъэшхэн]] *[[зэдэгъэщӏэн]] *[[зэдэгъэӏэпыкъун]] *[[зэдэгъуэн]] *[[зэдэгъуэтын]] *[[зэдэджэгун]] *[[зэдэжэн]] *[[зэдэзэуэн]] *[[зэдэкӏуэн]] *[[зэдэкӏуэу]] *[[зэдэлэжьэн]] *[[зэдэлэжьын]] *[[зэдэлъ]] *[[зэдэлъэн]] *[[зэдэлъхузэшыпхъу]] *[[зэдэлъхьэн]] *[[зэдэлъын]] *[[зэдэмэпкъэуэн]] *[[зэдэпсэун]] *[[зэдэпшынэн]] *[[зэдэпшынын]] *[[зэдэпӏын]] *[[зэдэрэгъу]] *[[зэдэтхэн]] *[[зэдэуэгъу]] *[[зэдэуэн]] *[[зэдэуэршэрын]] *[[зэдэун]] *[[зэдэууэ]] *[[зэдэфӏын]] *[[зэдэхэтын]] *[[зэдэхын]] *[[зэдэхун]] *[[зэдэхьын]] *[[зэдэхъун]] *[[зэдэцӏыхун]] *[[зэдэшх]] *[[зэдэшхэн]] *[[зэдэшхын]] *[[зэдэщтэн]] *[[зэдэщӏэн]] *[[зэдэщӏыгъун]] *[[зэдэщӏын]] *[[зэдэӏэпыкъун]] *[[зэдэӏэтын]] *[[зэдэӏыгъын]] *[[зэдэӏуэкӏын]] *[[зэдэӏуэн]] *[[зэдебэнын]] *[[зэдегупсысын]] *[[зэдеджэн]] *[[зэдежьэн]] *[[зэдежьуун]] *[[зэдекъун]] *[[зэделэжьын]] *[[зэдерсэгъу]] *[[зэдехьэкӏын]] *[[зэдеӏэн]] *[[зэдикӏыу]] *[[зэдилъын]] *[[зэдихьэхын]] *[[зэдишхыкӏын]] *[[зэдогуэ]] *[[зэдос]] *[[зэдыгъуэжын]] *[[зэдыкӏэ]] *[[зэдынэсын]] *[[зэдыркъын]] *[[зэдытеувэн]] *[[зэдыщӏэкӏыу]] *[[зэдыщӏэпхъуэн]] ===зэдж=== *[[зэджэжын]] *[[зэджэн]] *[[зэджэн-зэбэн]] ===зэдз=== *[[зэдзэкӏыгъэ]] *[[зэдзэкӏын]] *[[зэдзэкъэжын]] *[[зэдзэпкъэуэн]] *[[зэдзей]] *[[зэдзылӏэн]] *[[зэдзын]] ===зэж=== *[[зэжагъуэгъу]] *[[зэжэгъуэгъун]] *[[зэжэлӏэн]] *[[зэжеӏэн]] *[[зэжылэгъу]] ===зэжь=== *[[зэжьэдэувэн]] *[[зэжьэн]] *[[зэжьэхэгъэкӏуэтэн]] *[[зэжьэхэгъэкӏуэтын]] *[[зэжьэхэгъэлъэдэн]] *[[зэжьэхэджэлэн]] *[[зэжьэхэкӏуэтэн]] *[[зэжьэхэкӏуэтын]] *[[зэжьэхэлъэдэн]] *[[зэжьэхэплъэн]] *[[зэжьэхэплъыхьын]] *[[зэжьэхэпщхьэн]] *[[зэжьэхэтын]] *[[зэжьэхэтӏысхьэн]] *[[зэжьэхэуэн]] *[[зэжьэхэубыдэн]] *[[зэжьэхэувэн]] *[[зэжьэхэукӏуриен]] *[[зэжьэхэхуэн]] *[[зэжьэхэшэн]] *[[зэжьэхэшиен]] *[[зэжьэхэщӏэн]] *[[зэжьэхыхьэн]] ===зэз=== *[[зэз]] *[[зэзакъуэ]] *[[зэзауэ]] *[[зэзэгъын]] *[[зэзэмызэ]] *[[зэзэмызэкӏэ]] *[[зэзэмызэкӏэрэ]] *[[зэзэмызэххэ]] *[[зэзэуэн]] ===зэи=== *[[зэи]] *[[зэижэгъу]] *[[зэижын]] *[[зэикӏ]] *[[зэи-тӏэуи]] ===зэку=== *[[зэкуэфэуэн]] *[[зэкун]] ===зэкӏ=== *[[зэкӏэ]] *[[зэкӏэ=]] *[[зэкӏэзэрыблэу]] *[[зэкӏэлъэщӏыхьэн]] *[[зэкӏэлъегъэзэн]] *[[зэкӏэлъегъэлъэн]] *[[зэкӏэлъегъэпкӏэн]] *[[зэкӏэлъегъэхын]] *[[зэкӏэлъегъэшэн]] *[[зэкӏэлъегъэщӏын]] *[[зэкӏэлъедзыхын]] *[[зэкӏэлъежэжьэн]] *[[зэкӏэлъежэкӏын]] *[[зэкӏэлъежэхын]] *[[зэкӏэлъежьэн]] *[[зэкӏэлъекӏуэкӏын]] *[[зэкӏэлъекъун]] *[[зэкӏэлъелъэн]] *[[зэкӏэлъепкӏэн]] *[[зэкӏэлъетын]] *[[зэкӏэлъетӏысэхын]] *[[зэкӏэлъеуэн]] *[[зэкӏэлъеукӏуриехын]] *[[зэкӏэлъехын]] *[[зэкӏэлъехуэхын]] *[[зэкӏэлъеӏэн]] *[[зэкӏэлъидзэн]] *[[зэкӏэлъиукӏуриен]] *[[зэкӏэлъихуэн]] *[[зэкӏэлъихун]] *[[зэкӏэлъихьэн]] *[[зэкӏэлъхьэужьу]] *[[зэкӏэлъыгуоун]] *[[зэкӏэлъыгъэкӏуэн]] *[[зэкӏэлъыгъэпӏэщӏэн]] *[[зэкӏэлъыгъэтӏылъын]] *[[зэкӏэлъыгъэтӏысын]] *[[зэкӏэлъыгъэуэн]] *[[зэкӏэлъыгъэувын]] *[[зэкӏэлъыгъэукӏуриин]] *[[зэкӏэлъыджэн]] *[[зэкӏэлъыдзын]] *[[зэкӏэлъыжэн]] *[[зэкӏэлъыжыӏэн]] *[[зэкӏэлъыкӏуагъэ]] *[[зэкӏэлъыкӏуэ]] *[[зэкӏэлъыкӏуэн]] *[[зэкӏэлъыкӏуэтэн]] *[[зэкӏэлъыкӏуэу]] *[[зэкӏэлъымыкӏуагъэ]] *[[зэкӏэлъымыкӏуэ]] *[[зэкӏэлъымыкӏуэныгъэ]] *[[зэкӏэлъынэсын]] *[[зэкӏэлъыплъын]] *[[зэкӏэлъыпысын]] *[[зэкӏэлъыпыту]] *[[зэкӏэлъыпытын]] *[[зэкӏэлъыпӏэщӏэн]] *[[зэкӏэлъытхэн]] *[[зэкӏэлъытхыжын]] *[[зэкӏэлъытхын]] *[[зэкӏэлъытӏысын]] *[[зэкӏэлъыуэн]] *[[зэкӏэлъыувын]] *[[зэкӏэлъыукӏуриин]] *[[зэкӏэлъыутӏыпщын]] *[[зэкӏэлъыхэкӏын]] *[[зэкӏэлъыхыхьэн]] *[[зэкӏэлъыхун]] *[[зэкӏэлъыхьын]] *[[зэкӏэлъышэн]] *[[зэкӏэлъыщӏын]] *[[зэкӏэлъыщӏыхьэн]] *[[зэкӏэлъыӏэбэн]] *[[зэкӏэлъыӏухын]] *[[зэкӏэлъыӏушын]] *[[зэкӏэрыблэблэн]] *[[зэкӏэрыблэблын]] *[[зэкӏэрыблэн]] *[[зэкӏэрыгъэбыдэн]] *[[зэкӏэрыгъэжын]] *[[зэкӏэрыгъэжьэн]] *[[зэкӏэрыгъэкӏын]] *[[зэкӏэрыгъэкӏуэтын]] *[[зэкӏэрыгъэлэлын]] *[[зэкӏэрыгъэлъэлъын]] *[[зэкӏэрыгъэпщӏэн]] *[[зэкӏэрыгъэсын]] *[[зэкӏэрыгъэтын]] *[[зэкӏэрыгъэтӏэтӏын]] *[[зэкӏэрыгъэхун]] *[[зэкӏэрыгъэхьэн]] *[[зэкӏэрыгъэцӏэфтын]] *[[зэкӏэрыгъэщэтын]] *[[зэкӏэрыгъэщэщын]] *[[зэкӏэрыгъэщтхьэн]] *[[зэкӏэрыгъэщтын]] *[[зэкӏэрыгъэщтыхьын]] *[[зэкӏэрыгъуэн]] *[[зэкӏэрыдэн]] *[[зэкӏэрыдзэн]] *[[зэкӏэрыдзын]] *[[зэкӏэрыжын]] *[[зэкӏэрыжьэн]] *[[зэкӏэрыкӏын]] *[[зэкӏэрыкӏуэтын]] *[[зэкӏэрылэл]] *[[зэкӏэрылэлын]] *[[зэкӏэрылъэлъын]] *[[зэкӏэрылъэфын]] *[[зэкӏэрымыкӏ]] *[[зэкӏэрымыху]] *[[зэкӏэрынэн]] *[[зэкӏэрыпхэн]] *[[зэкӏэрыпщӏэн]] *[[зэкӏэрыс]] *[[зэкӏэрысын]] *[[зэкӏэрыт]] *[[зэкӏэрытхъын]] *[[зэкӏэрытын]] *[[зэкӏэрытӏэтыкӏын]] *[[зэкӏэрытӏэтӏын]] *[[зэкӏэрыубыдэн]] *[[зэкӏэрыудын]] *[[зэкӏэрыукӏэн]] *[[зэкӏэрыфэхъун]] *[[зэкӏэрыхузэкӏэрыщу]] *[[зэкӏэрыхун]] *[[зэкӏэрыхьэн]] *[[зэкӏэрыхъэн]] *[[зэкӏэрыцӏэфтын]] *[[зэкӏэрычын]] *[[зэкӏэрышхэн]] *[[зэкӏэрышын]] *[[зэкӏэрыщэтын]] *[[зэкӏэрыщэщын]] *[[зэкӏэрыщтхьэн]] *[[зэкӏэрыщтыхьын]] *[[зэкӏэрыщӏэн]] *[[зэкӏэрыӏыгъэн]] *[[зэкӏэрыӏулӏэн]] *[[зэкӏэсу]] *[[зэкӏэщӏэгъэкӏын]] *[[зэкӏэщӏэгъэкӏуэтэн]] *[[зэкӏэщӏэгъэкӏуэтын]] *[[зэкӏэщӏэгъэлъэлъын]] *[[зэкӏэщӏэгъэпӏиен]] *[[зэкӏэщӏэгъэтӏысхьэн]] *[[зэкӏэщӏэдзэн]] *[[зэкӏэщӏэдзын]] *[[зэкӏэщӏэжын]] *[[зэкӏэщӏэкӏыжын]] *[[зэкӏэщӏэкӏын]] *[[зэкӏэщӏэкӏуэтэн]] *[[зэкӏэщӏэкӏуэтын]] *[[зэкӏэщӏэлэжьыкӏын]] *[[зэкӏэщӏэлъэлъын]] *[[зэкӏэщӏэлъэфын]] *[[зэкӏэщӏэплъыхьын]] *[[зэкӏэщӏэпхъын]] *[[зэкӏэщӏэпщын]] *[[зэкӏэщӏэпӏиен]] *[[зэкӏэщӏэскъыскъэн]] *[[зэкӏэщӏэсын]] *[[зэкӏэщӏэтхэн]] *[[зэкӏэщӏэтхыхьын]] *[[зэкӏэщӏэтхъын]] *[[зэкӏэщӏэтхъуэн]] *[[зэкӏэщӏэтхъун]] *[[зэкӏэщӏэтын]] *[[зэкӏэщӏэтӏэтӏын]] *[[зэкӏэщӏэтӏыхьын]] *[[зэкӏэщӏэуэн]] *[[зэкӏэщӏэудын]] *[[зэкӏэщӏэукӏэн]] *[[зэкӏэщӏэутхыкӏын]] *[[зэкӏэщӏэуӏуэн]] *[[зэкӏэщӏэфэхъун]] *[[зэкӏэщӏэхын]] *[[зэкӏэщӏэхужын]] *[[зэкӏэщӏэхун]] *[[зэкӏэщӏэхъуцэцэн]] *[[зэкӏэщӏэцӏэфтын]] *[[зэкӏэщӏэчын]] *[[зэкӏэщӏэшын]] *[[зэкӏэщӏэщэтын]] *[[зэкӏэщӏэщэщын]] *[[зэкӏэщӏегъэдзын]] *[[зэкӏэщӏегъэшын]] *[[зэкӏэщӏыхьэн]] *[[зэкӏий-зэгуо]] *[[зэкӏыхь-зэужьу]] ===зэкӏу=== *[[зэкӏуэкӏын]] *[[зэкӏуэлӏэн]] *[[зэкӏуэтэлӏэн]] *[[зэкӏуэцӏегъэдэн]] *[[зэкӏуэцӏегъэлъхьэн]] *[[зэкӏуэцӏегъэпхэн]] *[[зэкӏуэцӏрыкъун]] *[[зэкӏуэцӏрыкъутыкӏын]] *[[зэкӏуэцӏрыт]] *[[зэкӏуэцӏрытхъын]] *[[зэкӏуэцӏрытхъун]] *[[зэкӏуэцӏрыудын]] *[[зэкӏуэцӏыбэгэн]] *[[зэкӏуэцӏыгуэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъэбэгэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъэбыдэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъэгъуэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъэджэрэзэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъэджэрэзыкӏын]] *[[зэкӏуэцӏыгъэзэгъэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъэлъын]] *[[зэкӏуэцӏыгъэнэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъэтхъын]] *[[зэкӏуэцӏыгъэтӏэтӏын]] *[[зэкӏуэцӏыгъэфыхьын]] *[[зэкӏуэцӏыгъэхун]] *[[зэкӏуэцӏыгъэчын]] *[[зэкӏуэцӏыгъуэн]] *[[зэкӏуэцӏыгъухьын]] *[[зэкӏуэцӏыдэн]] *[[зэкӏуэцӏыджэрэзэн]] *[[зэкӏуэцӏыджэрэзыкӏын]] *[[зэкӏуэцӏыдзэн]] *[[зэкӏуэцӏыдзын]] *[[зэкӏуэцӏыжын]] *[[зэкӏуэцӏыкуэн]] *[[зэкӏуэцӏыкудэн]] *[[зэкӏуэцӏыкӏын]] *[[зэкӏуэцӏыкъузэн]] *[[зэкӏуэцӏылэлын]] *[[зэкӏуэцӏылъ]] *[[зэкӏуэцӏылъэдэн]] *[[зэкӏуэцӏылъэлъу]] *[[зэкӏуэцӏылъэлъын]] *[[зэкӏуэцӏылъэфын]] *[[зэкӏуэцӏылъхьэн]] *[[зэкӏуэцӏылъын]] *[[зэкӏуэцӏынэн]] *[[зэкӏуэцӏыпхэн]] *[[зэкӏуэцӏыпӏиикӏын]] *[[зэкӏуэцӏыпӏытӏэн]] *[[зэкӏуэцӏытхъын]] *[[зэкӏуэцӏытӏэпӏыкӏын]] *[[зэкӏуэцӏытӏэтыкӏын]] *[[зэкӏуэцӏытӏэтӏын]] *[[зэкӏуэцӏытӏысхьэн]] *[[зэкӏуэцӏыубэрэжьэн]] *[[зэкӏуэцӏыубыдэн]] *[[зэкӏуэцӏыуплӏэнщӏэн]] *[[зэкӏуэцӏыуфэн]] *[[зэкӏуэцӏыфыхьын]] *[[зэкӏуэцӏыхын]] *[[зэкӏуэцӏыхун]] *[[зэкӏуэцӏычын]] *[[зэкӏуэцӏышыхьын]] *[[зэкӏуэцӏыщэтын]] *[[зэкӏуэцӏыщэщын]] *[[зэкӏуэцӏыӏуэнтӏэн]] *[[зэкӏуж]] *[[зэкӏужу]] *[[зэкӏужыбжьэ]] *[[зэкӏужын]] *[[зэкӏужыпщӏэ]] *[[зэкӏун]] *[[зэкӏуныгъэ]] *[[зэкӏурабгъу]] ===зэкъу=== *[[зэкъуажэгъу]] *[[зэкъуэгъэхьэн]] *[[зэкъуэдзэн]] *[[зэкъуэжыжын]] *[[зэкъуэжын]] *[[зэкъуэкӏыкӏын]] *[[зэкъуэкӏын]] *[[зэкъуэлъэдэжын]] *[[зэкъуэлъэдэн]] *[[зэкъуэлъын]] *[[зэкъуэтын]] *[[зэкъуэтыныгъэ]] *[[зэкъуэувэн]] *[[зэкъуэудын]] *[[зэкъуэхуауэ]] *[[зэкъуэхун]] *[[зэкъуэчын]] *[[зэкъуэш]] *[[зэкъуэш-зэшыпхъу]] *[[зэкъуэшыныгъэ]] *[[зэкъугъын]] *[[зэкъуегъэудын]] *[[зэкъуегъэчын]] *[[зэкъузэкӏын]] *[[зэкъузылӏэн]] *[[зэкъухьэжын]] ===зэл=== *[[зэл]] *[[зэлэгъу]] *[[зэлэжьэгъу]] *[[зэлыджанэ]] *[[зэлымпӏын]] ===зэлъ=== *[[зэлъа]] *[[зэлъабжьэгъу]] *[[зэлъагъэ]] *[[зэлъэгъэӏэсын]] *[[зэлъэн]] *[[зэлъэпагъын]] *[[зэлъэпагъыу]] *[[зэлъэпкъэгъу]] *[[зэлъэфэлӏэн]] *[[зэлъэщӏэгъэхьэн]] *[[зэлъэщӏысын]] *[[зэлъэщӏыхьэн]] *[[зэлъэӏэсын]] *[[зэлъихьэжын]] *[[зэлъихьэн]] *[[зэлъиӏэзэлъиплъэу]] *[[зэлъыгъэзеин]] *[[зэлъыгъэхъуауэ]] *[[зэлъыгъэхъун]] *[[зэлъыгъуэзэн]] *[[зэлъыкъуэтын]] *[[зэлъыкъуэувэн]] *[[зэлъытын]] *[[зэлъыхъун]] *[[зэлъыӏугъэжын]] *[[зэлъыӏугъэзыкӏын]] *[[зэлъыӏугъэкӏын]] *[[зэлъыӏугъэкӏуэтын]] *[[зэлъыӏудзын]] *[[зэлъыӏуегъэдзын]] *[[зэлъыӏуегъэтхъун]] *[[зэлъыӏужын]] *[[зэлъыӏукӏын]] *[[зэлъыӏукӏуэтын]] *[[зэлъыӏукъун]] *[[зэлъыӏутхъуэн]] *[[зэлъыӏутхъун]] *[[зэлъыӏутын]] *[[зэлъыӏуупцӏэн]] *[[зэлъыӏуха]] *[[зэлъыӏухыжын]] *[[зэлъыӏухын]] *[[зэлъыӏухун]] *[[зэлъыӏушын]] ===зэлӏ=== *[[зэлӏэужьыгъуэ]] *[[зэлӏзэфыз]] ===зэм=== *[[зэм]] *[[зэмалъхъэгъу]] *[[зэман]] *[[зэман-зэманкӏэрэ]] *[[зэманкӏэрэ]] *[[зэманыгъуэ]] *[[зэм-зэм]] *[[зэмзэмыпс]] *[[зэмыбзэгъу]] *[[зэмыгуэгъу]] *[[зэмызэгъыж]] *[[зэмызэгъыныгъэ]] *[[зэмыкӏуж]] *[[зэмылъабжьэгъу]] *[[зэмылӏэужьыгъуэ]] *[[зэмыпэсын]] *[[зэмыфэгъу]] *[[зэмыфӏ]] *[[зэмыщхь]] *[[зэмыщхьу]] ===зэн=== *[[зэнэзэкъуэ]] *[[зэнэзэпсэн]] *[[зэнэзэпсэу]] *[[зэнэзэпхъу]] *[[зэнэкӏын]] *[[зэнэсын]] *[[зэнэтӏэуэн]] *[[зэнэӏэсын]] *[[зэнэӏуэсэн]] *[[зэнзэныпс]] *[[зэнтхъ]] *[[зэнтӏэӏун]] *[[зэныбжь]] *[[зэныбжьэгъу]] *[[зэныбжьэгъугъэ]] *[[зэныбжьэгъун]] *[[зэныбжьэгъуныгъэ]] *[[зэныкъуэкъу]] *[[зэныкъуэкъужын]] *[[зэныкъуэкъун]] *[[зэнысэгъу]] ===зэп=== *[[зэпах]] *[[зэпэбаш]] *[[зэпэбж]] *[[зэпэбжын]] *[[зэпэбжьэуэн]] *[[зэпэбзеин]] *[[зэпэбзеихьын]] *[[зэпэблэгъэн]] *[[зэпэбыхъун]] *[[зэпэгуэшын]] *[[зэпэгъэзэн]] *[[зэпэгъэкӏуэжын]] *[[зэпэгъэкӏуэн]] *[[зэпэгъэлыдын]] *[[зэпэгъэтӏылъын]] *[[зэпэгъэтӏысын]] *[[зэпэгъэувын]] *[[зэпэгъуанэ]] *[[зэпэгъуанибл]] *[[зэпэгъуэлъын]] *[[зэпэгъунэгъу]] *[[зэпэгъунэгъун]] *[[зэпэджэж]] *[[зэпэджэжын]] *[[зэпэджэн]] *[[зэпэдзыжын]] *[[зэпэжыжьагъ]] *[[зэпэжыжьэн]] *[[зэпэзэву]] *[[зэпэзэвын]] *[[зэпэзэдакъэ]] *[[зэпэзырыз]] *[[зэпэзырызу]] *[[зэпэкӏуэжын]] *[[зэпэкӏуэн]] *[[зэпэкӏун]] *[[зэпэкӏухьын]] *[[зэпэкъуащӏэ]] *[[зэпэкъуащӏэу]] *[[зэпэкъухьын]] *[[зэпэлыдыжын]] *[[зэпэлыдын]] *[[зэпэлъэщӏыхьын]] *[[зэпэлъытэн]] *[[зэпэмын]] *[[зэпэныкъуэу]] *[[зэпэплъэн]] *[[зэпэплъыхьын]] *[[зэпэплӏимэ]] *[[зэпэпсэлъэжын]] *[[зэпэпсэлъэн]] *[[зэпэпщытэн]] *[[зэпэсын]] *[[зэпэтӏысын]] *[[зэпэубыда]] *[[зэпэубыдын]] *[[зэпэувын]] *[[зэпэукъуэдиин]] *[[зэпэфиин]] *[[зэпэхьэлъэ]] *[[зэпэхъун]] *[[зэпэхъурей]] *[[зэпэшэчын]] *[[зэпэщ]] *[[зэпэщу]] *[[зэпэщхьэхуэ]] *[[зэпэщхьэхуэу]] *[[зэпэщыжын]] *[[зэпэщылъын]] *[[зэпэщын]] *[[зэпэщысын]] *[[зэпэщытын]] *[[зэпэщӏэгъэкӏын]] *[[зэпэщӏэгъэкӏуэтэн]] *[[зэпэщӏэгъэкӏуэтын]] *[[зэпэщӏэгъэкъуэн]] *[[зэпэщӏэгъэувэн]] *[[зэпэщӏэдзэн]] *[[зэпэщӏэдзын]] *[[зэпэщӏэкӏыжын]] *[[зэпэщӏэкӏын]] *[[зэпэщӏэкӏыу]] *[[зэпэщӏэкӏуэтэн]] *[[зэпэщӏэкӏуэтын]] *[[зэпэщӏэсэн]] *[[зэпэщӏэтын]] *[[зэпэщӏэтӏыкӏын]] *[[зэпэщӏэуэ]] *[[зэпэщӏэуэн]] *[[зэпэщӏэуэныгъэ]] *[[зэпэщӏэувэн]] *[[зэпэщӏэхын]] *[[зэпэщӏэхуэн]] *[[зэпэщӏэщӏэн]] *[[зэпэщӏэӏун]] *[[зэпэщӏын]] *[[зэпэщӏыӏу]] *[[зэпэӏэбэн]] *[[зэпэӏэтын]] *[[зэпэӏэщӏэу]] *[[зэпэӏыгъын]] *[[зэпэӏуу]] *[[зэпегъэдэн]] *[[зэпегъэзэн]] *[[зэпегъэудын]] *[[зэпегъэчын]] *[[зэпегъэщӏэн]] *[[зэпегъэщӏыкӏын]] *[[зэпедзэкӏ]] *[[зэпедзэкӏын]] *[[зэпекӏуэкӏ]] *[[зэпекӏуэкӏыу]] *[[зэпекӏуэн]] *[[зэпекъун]] *[[зэпепщэн]] *[[зэпеуэ]] *[[зэпеуэн]] *[[зэпеуэныгъэ]] *[[зэпехулэкӏын]] *[[зэпешэкӏын]] *[[зэпещӏэн]] *[[зэпеӏэн]] *[[зэпикӏуэтын]] *[[зэпилъхьэн]] *[[зэпихьэн]] *[[зэпкърегъэтхъын]] *[[зэпкърегъэудын]] *[[зэпкърегъэхын]] *[[зэпкърегъэчын]] *[[зэпкърыбдзэн]] *[[зэпкърыгъэзэгъэн]] *[[зэпкърыгъэкӏын]] *[[зэпкърыгъэлэлын]] *[[зэпкърыгъэлъэлъын]] *[[зэпкърыгъэтӏэтӏын]] *[[зэпкърыгъэтӏысхьэн]] *[[зэпкърыгъэхун]] *[[зэпкърыгъэщэщын]] *[[зэпкърызэгъэн]] *[[зэпкърыкӏын]] *[[зэпкърыкӏуэтын]] *[[зэпкърылэжьыкӏын]] *[[зэпкърылэлын]] *[[зэпкърылъэлъын]] *[[зэпкърылъхьэкӏэ]] *[[зэпкърылъхьэн]] *[[зэпкърылъыкӏэ]] *[[зэпкърылъын]] *[[зэпкърытхъын]] *[[зэпкърытӏэтӏын]] *[[зэпкърытӏысхьэн]] *[[зэпкърыудын]] *[[зэпкърыукӏэжын]] *[[зэпкърыукӏэн]] *[[зэпкърыхын]] *[[зэпкърыхун]] *[[зэпкърыхьэн]] *[[зэпкърычын]] *[[зэпкърыщэтын]] *[[зэпкърыщэщын]] *[[зэпкърыщыпыкӏын]] *[[зэпкърыщӏыкӏын]] *[[зэпкърыӏыгъэн]] *[[зэпкърыӏулӏэн]] *[[зэпкърыӏун]] *[[зэплъэкӏыгъуэ]] *[[зэплъэкӏын]] *[[зэплъэкӏыпӏэ]] *[[зэплъэкӏуэн]] *[[зэплъыжын]] *[[зэпрегъэдзын]] *[[зэпрегъэлъэфын]] *[[зэпрегъэхын]] *[[зэпрегъэхун]] *[[зэпрегъэшын]] *[[зэпрывыкӏын]] *[[зэпрыгъэжын]] *[[зэпрыгъэкӏын]] *[[зэпрыгъэсыкӏын]] *[[зэпрыгъэцӏэфтын]] *[[зэпрыгъуэлъыкӏын]] *[[зэпрыджэдын]] *[[зэпрыдз]] *[[зэпрыдзын]] *[[зэпрыжын]] *[[зэпрыкӏыжын]] *[[зэпрыкӏын]] *[[зэпрыкӏыпӏэ]] *[[зэпрыкъутыкӏын]] *[[зэпрылъэтын]] *[[зэпрылъэфын]] *[[зэпрылъын]] *[[зэпрыплъын]] *[[зэпрыпщын]] *[[зэпрысыкӏын]] *[[зэпрытхъын]] *[[зэпрытхъун]] *[[зэпрытӏыкӏын]] *[[зэпрытӏысыкӏын]] *[[зэпрыукӏын]] *[[зэпрыун]] *[[зэпрыутӏыпщыкӏын]] *[[зэпрыууэ]] *[[зэпрыфтын]] *[[зэпрыхын]] *[[зэпрыхукӏын]] *[[зэпрыхулэкӏын]] *[[зэпрыхун]] *[[зэпрыцӏэфтын]] *[[зэпрышын]] *[[зэпрыщтыкӏын]] *[[зэпсэгъу]] *[[зэпсэлъэкӏын]] *[[зэпсэлъэн]] *[[зэпсэлъэныгъэ]] *[[зэпсэлъылӏэн]] *[[зэпхегъэкъутыкӏын]] *[[зэпхегъэхын]] *[[зэпхидзын]] *[[зэпхихын]] *[[зэпхрегъэдзын]] *[[зэпхрегъэкъутыкӏын]] *[[зэпхрегъэхын]] *[[зэпхридзын]] *[[зэпхрихын]] *[[зэпхрыгъэкӏын]] *[[зэпхрыгъэлыкӏын]] *[[зэпхрыгъэплъын]] *[[зэпхрыдзэкъыкӏын]] *[[зэпхрыжын]] *[[зэпхрыкӏын]] *[[зэпхрыкъутыкӏын]] *[[зэпхрылыгъукӏын]] *[[зэпхрылъэтын]] *[[зэпхрылъэфын]] *[[зэпхрыплъын]] *[[зэпхрыпсын]] *[[зэпхрысыкӏын]] *[[зэпхрытхъын]] *[[зэпхрытхъун]] *[[зэпхрыугъуэныкӏын]] *[[зэпхрыудын]] *[[зэпхрыупщӏыкӏын]] *[[зэпхрыхун]] *[[зэпхрыцӏэфтын]] *[[зэпхрыцӏывыкӏын]] *[[зэпхрышхыкӏын]] *[[зэпхрышын]] *[[зэпхрыщӏыкӏын]] *[[зэпхыбруукӏын]] *[[зэпхыгъэкӏын]] *[[зэпхыгъэплъын]] *[[зэпхыдэӏукӏын]] *[[зэпхыдзэкъыкӏын]] *[[зэпхыжын]] *[[зэпхыжыӏэкӏын]] *[[зэпхыкӏын]] *[[зэпхыкъутыкӏын]] *[[зэпхылыгъукӏын]] *[[зэпхылъэтын]] *[[зэпхылъэфын]] *[[зэпхын]] *[[зэпхыплъын]] *[[зэпхыпсын]] *[[зэпхытхъын]] *[[зэпхытхъун]] *[[зэпхыугъуэныкӏын]] *[[зэпхыудын]] *[[зэпхыун]] *[[зэпхыупщӏыкӏын]] *[[зэпхыхун]] *[[зэпхыцӏэфтын]] *[[зэпхыцӏывыкӏын]] *[[зэпхышхыкӏын]] *[[зэпхышын]] *[[зэпхъэкӏын]] *[[зэпхъын]] *[[зэпхъуэкӏын]] *[[зэпхъурылъхуэгъу]] *[[зэпцӏын]] *[[зэпщэфыкъэуэн]] *[[зэпщэфыӏэн]] *[[зэпщ-зэгъажьэ]] *[[зэпщӏэхэдзауэ]] *[[зэпщӏэхэтхъын]] *[[зэпщӏэхэтын]] *[[зэпщӏын]] *[[зэпщӏыхьын]] *[[зэпыбдзэн]] *[[зэпыбжэн]] *[[зэпыбзеихьын]] *[[зэпыбзын]] *[[зэпыблэн]] *[[зэпыгъэжын]] *[[зэпыгъэжьэн]] *[[зэпыгъэзын]] *[[зэпыгъэкӏэжын]] *[[зэпыгъэкӏэн]] *[[зэпыгъэкӏын]] *[[зэпыгъэкӏуэтын]] *[[зэпыгъэлъэлъын]] *[[зэпыгъэлъэтын]] *[[зэпыгъэлъын]] *[[зэпыгъэнэн]] *[[зэпыгъэныщкӏукӏын]] *[[зэпыгъэпщӏэн]] *[[зэпыгъэпӏынэн]] *[[зэпыгъэсыкӏын]] *[[зэпыгъэтӏысхьэн]] *[[зэпыгъэувэн]] *[[зэпыгъэун]] *[[зэпыгъэхун]] *[[зэпыгъэхьэн]] *[[зэпыгъэцӏэфтын]] *[[зэпыгъэчын]] *[[зэпыгъэщэн]] *[[зэпыгъэщхьэхукӏын]] *[[зэпыгъукӏын]] *[[зэпыдапӏэ]] *[[зэпыдэжын]] *[[зэпыдэн]] *[[зэпыджэн]] *[[зэпыджын]] *[[зэпыдзапӏэ]] *[[зэпыдзэн]] *[[зэпыдзын]] *[[зэпыжьэн]] *[[зэпызын]] *[[зэпыкӏэжын]] *[[зэпыкӏыжын]] *[[зэпыкӏын]] *[[зэпыкӏуэтын]] *[[зэпыкъузыкӏын]] *[[зэпылэжьыкӏын]] *[[зэпылыдыкӏыжын]] *[[зэпылыдыкӏын]] *[[зэпылъ]] *[[зэпылъэлъын]] *[[зэпылъэтын]] *[[зэпылъэф]] *[[зэпылъэфын]] *[[зэпылъхьэн]] *[[зэпылъхьэпӏэ]] *[[зэпылъын]] *[[зэпылъыпӏэ]] *[[зэпымыу]] *[[зэпымыуж]] *[[зэпымыужу]] *[[зэпымыууэ]] *[[зэпымыч]] *[[зэпымычу]] *[[зэпымычыж]] *[[зэпымычыжу]] *[[зэпыпкӏын]] *[[зэпыпхэн]] *[[зэпыпхыкӏын]] *[[зэпыпхъун]] *[[зэпысыкӏын]] *[[зэпысын]] *[[зэпыткӏэ]] *[[зэпытрыкӏуэ]] *[[зэпыту]] *[[зэпытхэн]] *[[зэпытхьэлыкӏын]] *[[зэпытхъын]] *[[зэпытын]] *[[зэпытыпӏэ]] *[[зэпытӏэпӏыкӏын]] *[[зэпытӏэтыкӏын]] *[[зэпытӏэтӏын]] *[[зэпытӏысхьэн]] *[[зэпыу]] *[[зэпыувэн]] *[[зэпыугъуэ]] *[[зэпыудыгъэ]] *[[зэпыудын]] *[[зэпыудыпӏэ]] *[[зэпыун]] *[[зэпыупщӏын]] *[[зэпыутыкӏын]] *[[зэпыфыкӏын]] *[[зэпыфыщӏыкӏын]] *[[зэпых-зэпылъхьэ]] *[[зэпыхын]] *[[зэпыхуэн]] *[[зэпыхукӏын]] *[[зэпыхулыкӏын]] *[[зэпыхун]] *[[зэпыхьэн]] *[[зэпыцӏэфтын]] *[[зэпыч]] *[[зэпычыгъуэ]] *[[зэпычын]] *[[зэпычыпӏэ]] *[[зэпышхэн]] *[[зэпышхыкӏын]] *[[зэпышын]] *[[зэпыщэн]] *[[зэпыщэтын]] *[[зэпыщэщыжу]] *[[зэпыщэщын]] *[[зэпыщӏ]] *[[зэпыщӏапӏэ]] *[[зэпыщӏэн]] *[[зэпыщӏэныгъэ]] *[[зэпыщӏыкӏын]] *[[зэпыщӏын]] *[[зэпыщӏыпӏэ]] *[[зэпыӏугъэкӏуэтын]] *[[зэпыӏудзын]] *[[зэпыӏукӏуэтын]] *[[зэпыӏун]] *[[зэпыӏухын]] ===зэпӏ=== *[[зэпӏэзэрыт]] *[[зэпӏэскӏун]] *[[зэпӏэстхъын]] ===зэр=== *[[зэрабг]] *[[зэрабж]] *[[зэрагуэш]] *[[зэрагъэбагъуэ]] *[[зэрагъэкъуаншэ]] *[[зэрагъэлъагъуу]] *[[зэрагъэхь]] *[[зэрамыщӏэж]] *[[зэран]] *[[зэранакӏуэ]] *[[зэранащӏэ]] *[[зэранзехьэ]] *[[зэраншу]] *[[зэранщӏакӏуэ]] *[[зэраныгъэ]] *[[зэранын]] *[[зэраныншэ]] *[[зэраныщӏэ]] *[[зэраӏуатэ]] *[[зэрэ-тӏэурэ]] *[[зэрегуакӏуэу]] *[[зэрегуакӏуэщ]] *[[зэрегулӏын]] *[[зэрегухын]] *[[зэрегъэзэшын]] *[[зэрегъэзын]] *[[зэрегъэлъэфэн]] *[[зэрегъэфэн]] *[[зэрегъэхуэн]] *[[зэрегъэхьэн]] *[[зэрегъэхьын]] *[[зэрегъэшэн]] *[[зэрегъэшын]] *[[зэредзыхын]] *[[зэрей]] *[[зэрелъэфэжьэн]] *[[зэрелъэфэкӏын]] *[[зэрелъэфэлӏэн]] *[[зэрелъэфэхын]] *[[зэремыгъэзэшын]] *[[зэреудыхын]] *[[зэрехуэкӏын]] *[[зэрехужьэн]] *[[зэрехулӏэн]] *[[зэрехухын]] *[[зэрехьэжьэн]] *[[зэрехьэкӏын]] *[[зэрехьэхын]] *[[зэрешэжьэн]] *[[зэрешэкӏын]] *[[зэрешэлӏэн]] *[[зэрешэхын]] *[[зэрилъэфэн]] *[[зэрилъэфын]] *[[зэриудын]] *[[зэрифӏэщкӏэ]] *[[зэрихабзэу]] *[[зэрихын]] *[[зэрихуэн]] *[[зэрихун]] *[[зэрихьэлӏэн]] *[[зэришэн]] *[[зэришын]] *[[зэрищӏын]] *[[зэриӏэкӏэ]] *[[зэрыб]] *[[зэрыблэхын]] *[[зэрыбыну]] *[[зэрыбынунэу]] *[[зэрыгуэн]] *[[зэрыгущӏэн]] *[[зэрыгущӏын]] *[[зэрыгъэбэгъуэн]] *[[зэрыгъэбэкхъын]] *[[зэрыгъэбэлэрыгъын]] *[[зэрыгъэбэмпӏэн]] *[[зэрыгъэбэтэн]] *[[зэрыгъэбэяужын]] *[[зэрыгъэбиин]] *[[зэрыгъэбыдэн]] *[[зэрыгъэбырсеин]] *[[зэрыгъэгубжьын]] *[[зэрыгъэгугъэн]] *[[зэрыгъэгужьеин]] *[[зэрыгъэгузэвэн]] *[[зэрыгъэгулэзын]] *[[зэрыгъэгумэщӏэн]] *[[зэрыгъэгуоун]] *[[зэрыгъэгупсысэн]] *[[зэрыгъэгуфӏэн]] *[[зэрыгъэгушхуэн]] *[[зэрыгъэгъуэщэн]] *[[зэрыгъэдаущын]] *[[зэрыгъэдэӏуэн]] *[[зэрыгъэделэн]] *[[зэрыгъэдыхьэшхын]] *[[зэрыгъэджэгун]] *[[зэрыгъэджэлэн]] *[[зэрыгъэетэн]] *[[зэрыгъэжын]] *[[зэрыгъэжьыкхъун]] *[[зэрыгъэжьычын]] *[[зэрыгъэкӏэкӏэн]] *[[зэрыгъэкӏиин]] *[[зэрыгъэкӏий]] *[[зэрыгъэкӏын]] *[[зэрыгъэкӏуэдын]] *[[зэрыгъэкӏуэтэн]] *[[зэрыгъэкӏуэтын]] *[[зэрыгъэкъуэншэн]] *[[зэрыгъэкъуэшын]] *[[зэрыгъэлъагъун]] *[[зэрыгъэлъэдэн]] *[[зэрыгъэлъэлъын]] *[[зэрыгъэлъэпэрэпэн]] *[[зэрыгъэлъэпӏэн]] *[[зэрыгъэлӏэн]] *[[зэрыгъэмэхын]] *[[зэрыгъэмысэн]] *[[зэрыгъэнэн]] *[[зэрыгъэнэщхъеин]] *[[зэрыгъэныбжьэгъун]] *[[зэрыгъэпэжын]] *[[зэрыгъэпкӏэжын]] *[[зэрыгъэпкӏын]] *[[зэрыгъэплъын]] *[[зэрыгъэпсэлъэн]] *[[зэрыгъэпудын]] *[[зэрыгъэпхъэн]] *[[зэрыгъэпхъэрын]] *[[зэрыгъэпщхьэн]] *[[зэрыгъэпщын]] *[[зэрыгъэпщӏэнтӏэн]] *[[зэрыгъэпӏэщӏэн]] *[[зэрыгъэсабырыжын]] *[[зэрыгъэсабырын]] *[[зэрыгъэсэн]] *[[зэрыгъэсысын]] *[[зэрыгъэтхъэн]] *[[зэрыгъэтыншын]] *[[зэрыгъэуэн]] *[[зэрыгъэуэршэрын]] *[[зэрыгъэубыдын]] *[[зэрыгъэувэн]] *[[зэрыгъэувыӏэн]] *[[зэрыгъэугъуеин]] *[[зэрыгъэудэфэн]] *[[зэрыгъэудэӏужын]] *[[зэрыгъэуджын]] *[[зэрыгъэужьыгун]] *[[зэрыгъэукӏын]] *[[зэрыгъэукӏытэн]] *[[зэрыгъэукӏуриин]] *[[зэрыгъэулъиин]] *[[зэрыгъэунэн]] *[[зэрыгъэунэхун]] *[[зэрыгъэунэхъун]] *[[зэрыгъэутӏыпщын]] *[[зэрыгъэуфӏеин]] *[[зэрыгъэухын]] *[[зэрыгъэуцӏэпӏын]] *[[зэрыгъэфӏэн]] *[[зэрыгъэфӏын]] *[[зэрыгъэхуэбэн]] *[[зэрыгъэхьэкъувэкъун]] *[[зэрыгъэхьэргъэшыргъэн]] *[[зэрыгъэхьын]] *[[зэрыгъэхъун]] *[[зэрыгъэцӏэфтын]] *[[зэрыгъэцӏывын]] *[[зэрыгъэцӏыхун]] *[[зэрыгъэчэнджэщын]] *[[зэрыгъэчэфын]] *[[зэрыгъэчысчэн]] *[[зэрыгъэшэн]] *[[зэрыгъэшэсын]] *[[зэрыгъэшхын]] *[[зэрыгъэшынэжын]] *[[зэрыгъэшынэн]] *[[зэрыгъэщэхун]] *[[зэрыгъэщтэжын]] *[[зэрыгъэщтэн]] *[[зэрыгъэщӏэхъун]] *[[зэрыгъэӏэнкунын]] *[[зэрыгъэӏэсэжын]] *[[зэрыгъэӏэсэн]] *[[зэрыгъэӏэуэлъэуэн]] *[[зэрыгъэӏыхьлын]] *[[зэрыгъэӏуэтын]] *[[зэрыгъэӏущэщэн]] *[[зэрыгъэӏущын]] *[[зэрыгъуэтыжын]] *[[зэрыгъуэтын]] *[[зэрыдаӏуэ]] *[[зэрыдэ]] *[[зэрыдэгуэн]] *[[зэрыдэгущӏэн]] *[[зэрыдэгъэхуэн]] *[[зэрыдэлъэфэн]] *[[зэрыдэлъэфеин]] *[[зэрыдэлъэфын]] *[[зэрыдэмыгъэсын]] *[[зэрыдэхын]] *[[зэрыдэхуэн]] *[[зэрыдэхун]] *[[зэрыдэхьеин]] *[[зэрыдэшэн]] *[[зэрыдэшэхын]] *[[зэрыдэшеин]] *[[зэрыдэшын]] *[[зэрыдыхьэн]] *[[зэрыджэ]] *[[зэрыджэгу]] *[[зэрыджэпс]] *[[зэрыджей]] *[[зэрыдзэн]] *[[зэрыжаӏэмкӏэ]] *[[зэрыжаӏэу]] *[[зэрыжаӏэщи]] *[[зэрыжылэу]] *[[зэрыжын]] *[[зэрызэ]] *[[зэрызэкӏэлъыкӏуапхъэ]] *[[зэрызэкӏэлъыкӏуэ]] *[[зэрызэхагъэкӏ]] *[[зэрызегуэ]] *[[зэрызегуэн]] *[[зэрызедзэн]] *[[зэрызекъуэ]] *[[зэрызекъуэн]] *[[зэрызелъафэ]] *[[зэрызелъэфэн]] *[[зэрызехуэн]] *[[зэрызехьэ]] *[[зэрызехьэн]] *[[зэрызешэн]] *[[зэрызу]] *[[зэрызурэ]] *[[зэрызыххэу]] *[[зэрызыхуагъазэ]] *[[зэрыкӏын]] *[[зэрыкӏуэгъуэ]] *[[зэрыкъуажэу]] *[[зэрыкъуэлъэфэн]] *[[зэрыкъуэлъэфын]] *[[зэрыкъуэхын]] *[[зэрыкъуэшэн]] *[[зэрыкъуэшын]] *[[зэрыкъузын]] *[[зэрыкъутэжын]] *[[зэрыкъутэн]] *[[зэрыкъутыхьын]] *[[зэрыкъухьэн]] *[[зэрылэлын]] *[[зэрылэлыхьын]] *[[зэрылъагъун]] *[[зэрылъэдэн]] *[[зэрылъэкӏкӏэ]] *[[зэрылъэлъын]] *[[зэрылъэфыгъуэ]] *[[зэрылъэфын]] *[[зэрылъхузэрыпӏ]] *[[зэрылъхьэн]] *[[зэрылъытэн]] *[[зэрылӏын]] *[[зэрымыгъэгуэшын]] *[[зэрымыгъэлӏыфӏын]] *[[зэрымыгъэпсэун]] *[[зэрымыгъэпсэхун]] *[[зэрымыщӏагъэ]] *[[зэрымыщӏагъэкӏэ]] *[[зэрымыщӏэкӏэ]] *[[зэрымыщӏэн]] *[[зэрымыщӏэу]] *[[зэрынэгъэсын]] *[[зэрынэлъэфэсын]] *[[зэрынэн]] *[[зэрынэхусын]] *[[зэрынэхьэсын]] *[[зэрынэшэсын]] *[[зэрыпкӏэжын]] *[[зэрыпкӏын]] *[[зэрыпсэун]] *[[зэрыпсэууэ]] *[[зэрыпхъуакӏуэ]] *[[зэрыпхъуэн]] *[[зэрыпщхьэн]] *[[зэрыпщӏын]] *[[зэрыпӏыжын]] *[[зэрыпӏын]] *[[зэрыпӏытӏын]] *[[зэрысын]] *[[зэрытегъэгушхуэн]] *[[зэрытегъэун]] *[[зэрытедзэн]] *[[зэрытелъэфэн]] *[[зэрытелъэфын]] *[[зэрытемыгъэжын]] *[[зэрытемыгъэкӏуэн]] *[[зэрытемыгъэтын]] *[[зэрытехын]] *[[зэрытехуэн]] *[[зэрытехун]] *[[зэрытешэн]] *[[зэрытешын]] *[[зэрытрадзэ]] *[[зэрытхьэлэн]] *[[зэрытхьэщӏын]] *[[зэрытын]] *[[зэрытыпӏэ]] *[[зэрытӏэтэн]] *[[зэрытӏэтыкӏын]] *[[зэрыуа]] *[[зэрыуапӏэ]] *[[зэрыуэзэрыбг]] *[[зэрыуэн]] *[[зэрыубыдыжын]] *[[зэрыубыдын]] *[[зэрыувэн]] *[[зэрыугъуеин]] *[[зэрыудын]] *[[зэрыужэгъун]] *[[зэрыукӏ]] *[[зэрыукӏэн]] *[[зэрыукӏын]] *[[зэрыулъиихьын]] *[[зэрыумысыжын]] *[[зэрыумысын]] *[[зэрыупщӏэ]] *[[зэрыупщӏэтэжын]] *[[зэрыупщӏэтэн]] *[[зэрыутхыпщӏын]] *[[зэрыутӏэсхъын]] *[[зэрыутӏыпщыжын]] *[[зэрыутӏыпщын]] *[[зэрыуфӏеин]] *[[зэрыухын]] *[[зэрыуцӏэпӏын]] *[[зэрыущхьэкӏуэн]] *[[зэрыуӏэн]] *[[зэрыфыщӏын]] *[[зэрыхабзэкӏэ]] *[[зэрыхабзэу]] *[[зэрыхабзэщи]] *[[зэрыхах]] *[[зэрыхэгъэзыхьын]] *[[зэрыхэгъэнэн]] *[[зэрыхэгъэплъэн]] *[[зэрыхэгъэтын]] *[[зэрыхэгъэхьэн]] *[[зэрыхэгъэщӏэн]] *[[зэрыхэгъэӏэбэн]] *[[зэрыхэдзэн]] *[[зэрыхэкуэн]] *[[зэрыхэкухьын]] *[[зэрыхэлъэфэн]] *[[зэрыхэутэн]] *[[зэрыхэхуэн]] *[[зэрыхэхун]] *[[зэрыхэшэн]] *[[зэрыхэшын]] *[[зэрыхын]] *[[зэрыхуэн]] *[[зэрыхуэфащэкӏэ]] *[[зэрыхуэхъу]] *[[зэрыхуей]] *[[зэрыхуейуэ]] *[[зэрыхузэфӏэкӏкӏэ]] *[[зэрыхун]] *[[зэрыхьэн]] *[[зэрыхьзэрий]] *[[зэрыхьзэрылӏ]] *[[зэрыхьу]] *[[зэрыхьын]] *[[зэрыхъэн]] *[[зэрыхъу]] *[[зэрыхъуар]] *[[зэрыхъумэжын]] *[[зэрыхъумкӏэ]] *[[зэрыхъун]] *[[зэрыхъуӏамэ]] *[[зэрыцӏалэ]] *[[зэрыцӏэлэн]] *[[зэрыцӏэфтын]] *[[зэрыцӏыхужын]] *[[зэрыцӏыхун]] *[[зэрычын]] *[[зэрышагъащӏэ]] *[[зэрышэн]] *[[зэрышх]] *[[зэрышхын]] *[[зэрышхыхьын]] *[[зэрыщэтын]] *[[зэрыщымытауэ]] *[[зэрыщыт]] *[[зэрыщытауэ]] *[[зэрыщыту]] *[[зэрыщӏэгуэн]] *[[зэрыщӏэлъэфэн]] *[[зэрыщӏэлъэфын]] *[[зэрыщӏэмыгъэсын]] *[[зэрыщӏэмыгъэхуэн]] *[[зэрыщӏэмызэгъэн]] *[[зэрыщӏэн]] *[[зэрыщӏэтӏэн]] *[[зэрыщӏэуфэн]] *[[зэрыщӏэхыжын]] *[[зэрыщӏэхын]] *[[зэрыщӏэхуэн]] *[[зэрыщӏэхун]] *[[зэрыщӏэшэн]] *[[зэрыщӏэшын]] *[[зэрыщӏыкӏын]] *[[зэрыщӏын]] *[[зэрыӏэтын]] *[[зэрыӏыгъ]] *[[зэрыӏыгъын]] *[[зэрыӏыгъыу]] *[[зэрыӏуахыж]] *[[зэрыӏуэнтӏэн]] *[[зэрыӏуэнтӏыкӏын]] *[[зэрыӏуэтэжын]] *[[зэрыӏуэтэн]] *[[зэрыӏуэтын]] *[[зэрыӏубэн]] *[[зэрыӏугуэн]] *[[зэрыӏудзын]] *[[зэрыӏулъэфэн]] *[[зэрыӏулъэфын]] *[[зэрыӏухын]] *[[зэрыӏухуэн]] *[[зэрыӏухун]] *[[зэрыӏушэн]] *[[зэрыӏушын]] ===зэс=== *[[зэсэбэуэн]] *[[зэсэн]] *[[зэсылӏэн]] ===зэт=== *[[зэт]] *[[зэтэн]] *[[зэтебэнэн]] *[[зэтебэяуэн]] *[[зэтебдзэн]] *[[зэтебжэн]] *[[зэтевыхьын]] *[[зэтегуэн]] *[[зэтегъэбэяуэн]] *[[зэтегъэбыдэн]] *[[зэтегъэгъухьын]] *[[зэтегъэджэлэн]] *[[зэтегъэжеен]] *[[зэтегъэжын]] *[[зэтегъэжыхьын]] *[[зэтегъэкӏын]] *[[зэтегъэкӏуэдэн]] *[[зэтегъэкӏуэтэн]] *[[зэтегъэкӏуэтын]] *[[зэтегъэлъэлъэн]] *[[зэтегъэлъэлъын]] *[[зэтегъэлъын]] *[[зэтегъэлӏэн]] *[[зэтегъэпкӏэн]] *[[зэтегъэпкӏын]] *[[зэтегъэплъэн]] *[[зэтегъэпсыхьын]] *[[зэтегъэпхъэпхъын]] *[[зэтегъэпщӏэн]] *[[зэтегъэпӏынэн]] *[[зэтегъэсабырэн]] *[[зэтегъэсхьэн]] *[[зэтегъэсын]] *[[зэтегъэтын]] *[[зэтегъэтӏысхьэн]] *[[зэтегъэуэн]] *[[зэтегъэувэн]] *[[зэтегъэувыӏэн]] *[[зэтегъэукӏуриен]] *[[зэтегъэукӏуриикӏын]] *[[зэтегъэукхъуэн]] *[[зэтегъэулъиихьын]] *[[зэтегъэфэхъун]] *[[зэтегъэфыхьын]] *[[зэтегъэхуэн]] *[[зэтегъэхун]] *[[зэтегъэхьэн]] *[[зэтегъэцӏэфтын]] *[[зэтегъэщэтын]] *[[зэтегъэщэхэн]] *[[зэтегъэщэщэн]] *[[зэтегъэщтхьэн]] *[[зэтегъэщтыхьын]] *[[зэтегъэщхьэн]] *[[зэтегъуэгэн]] *[[зэтегъуэгъуэн]] *[[зэтегъуэн]] *[[зэтегъуэтыхьын]] *[[зэтегъуэхъуэн]] *[[зэтегъухьын]] *[[зэтедэн]] *[[зэтедиен]] *[[зэтедыжыхьын]] *[[зэтедыхьын]] *[[зэтеджэлэн]] *[[зэтеджэн]] *[[зэтедзапӏэ]] *[[зэтедзэн]] *[[зэтедзын]] *[[зэтеж]] *[[зэтежын]] *[[зэтежыхьын]] *[[зэтежьыщӏэн]] *[[зэтежьыщӏыхьын]] *[[зэтезэгъэн]] *[[зэтезэрыгуэн]] *[[зэтезэрыхьын]] *[[зэтекуэн]] *[[зэтекӏиен]] *[[зэтекӏыжын]] *[[зэтекӏын]] *[[зэтекӏуэдэн]] *[[зэтекӏуэтэн]] *[[зэтекӏуэтын]] *[[зэтекӏутэн]] *[[зэтекъуэн]] *[[зэтекъузэн]] *[[зэтекъутахуэ]] *[[зэтекъутэн]] *[[зэтелъ]] *[[зэтелъэлъын]] *[[зэтелъэтын]] *[[зэтелъхьэн]] *[[зэтелъын]] *[[зэтелӏэн]] *[[зэтемэхэн]] *[[зэтемызэгъэжын]] *[[зэтемызэгъэн]] *[[зэтемыплъэж]] *[[зэтемыплъэн]] *[[зэтемыхуэн]] *[[зэтемыхуэныгъэ]] *[[зэтемычын]] *[[зэтенэн]] *[[зэтепкӏэн]] *[[зэтепкӏын]] *[[зэтеплъэн]] *[[зэтеплъыхьын]] *[[зэтепхэн]] *[[зэтепхъуэтын]] *[[зэтепцӏыхьын]] *[[зэтепщӏэн]] *[[зэтепщӏыкӏын]] *[[зэтепыхьэн]] *[[зэтепыӏэн]] *[[зэтепӏэн]] *[[зэтепӏытӏэн]] *[[зэтес]] *[[зэтесабырэжын]] *[[зэтесабырэн]] *[[зэтесын]] *[[зэтесыхьын]] *[[зэтет]] *[[зэтетхыхьын]] *[[зэтетхъын]] *[[зэтетхъуэн]] *[[зэтетхъун]] *[[зэтетын]] *[[зэтетӏэпӏыкӏын]] *[[зэтетӏысхьэн]] *[[зэтеуэн]] *[[зэтеубэн]] *[[зэтеубгъуэн]] *[[зэтеублэжын]] *[[зэтеублэрэкӏэн]] *[[зэтеубыдауэ]] *[[зэтеубыдэн]] *[[зэтеувэн]] *[[зэтеувыӏэн]] *[[зэтеудын]] *[[зэтеукӏэн]] *[[зэтеукӏуриен]] *[[зэтеукӏуриикӏын]] *[[зэтеукхъуэн]] *[[зэтеулъиихьын]] *[[зэтеун]] *[[зэтеуплӏэнщӏэн]] *[[зэтеупцӏэн]] *[[зэтеупщӏэтэн]] *[[зэтеупӏэпӏэн]] *[[зэтеупӏэщӏэн]] *[[зэтеупӏэщӏыкӏ]] *[[зэтеупӏэщӏыкӏын]] *[[зэтеуткӏэпщӏыкӏын]] *[[зэтеуфэжын]] *[[зэтеуфэн]] *[[зэтеуфэрэкӏэн]] *[[зэтеухэн]] *[[зэтеухьын]] *[[зэтеухъуэнщӏэн]] *[[зэтеуцӏэпӏэн]] *[[зэтеуӏэфӏэн]] *[[зэтеуӏыхьын]] *[[зэтеуӏуэн]] *[[зэтефыхьын]] *[[зэтефыщӏэн]] *[[зэтефыщӏыхьын]] *[[зэтехын]] *[[зэтехуэн]] *[[зэтехун]] *[[зэтехьэжын]] *[[зэтехьэн]] *[[зэтехъуэн]] *[[зэтехъухьын]] *[[зэтехъущӏыхьын]] *[[зэтецӏэнлъын]] *[[зэтецӏэфтын]] *[[зэтечын]] *[[зэтешэн]] *[[зэтешхэн]] *[[зэтешхыхьын]] *[[зэтешын]] *[[зэтещэтын]] *[[зэтещэхэн]] *[[зэтещэщэжын]] *[[зэтещэщэн]] *[[зэтещтхьэн]] *[[зэтещтыхьын]] *[[зэтещӏэжу]] *[[зэтещӏыхьын]] *[[зэтещӏыщӏэн]] *[[зэтеӏэбэн]] *[[зэтеӏыгъэн]] *[[зэтеӏуэнтӏэн]] *[[зэтеӏуэнтӏыкӏын]] *[[зэтеӏубэн]] *[[зэтеӏулӏэн]] *[[зэтеӏущӏэн]] *[[зэтеӏущӏыхьын]] *[[зэтрисеен]] *[[зэтрисхьэн]] *[[зэтрисыхьын]] *[[зэтрихьэн]] *[[зэтыжын]] *[[зэтын]] ===зэтӏ=== *[[зэ-тӏэу]] *[[зэтӏэхъун]] *[[зэтӏолъхуэныкъуэ]] *[[зэтӏолъхуэныкъуэгъу]] *[[зэтӏуанэ]] *[[зэтӏысылӏэн]] ===зэу=== *[[зэуакӏуэ]] *[[зэуакӏуэ-бэнакӏуэ]] *[[зэуапӏэ]] *[[зэуэ]] *[[зэуэгъуэ]] *[[зэуэжын]] *[[зэуэзэпсэу]] *[[зэуэкӏын]] *[[зэуэлӏэн]] *[[зэуэн]] *[[зэуэрей]] *[[зэуэршэрылӏэн]] *[[зэуэсэн]] *[[зэубгъуэкӏын]] *[[зэубзэрэбзэн]] *[[зэубыдэкӏын]] *[[зэубыдылӏауэ]] *[[зэубыдылӏэн]] *[[зэувэлӏэн]] *[[зэудэкӏын]] *[[зэудзэӏун]] *[[зэужь]] *[[зэужьу]] *[[зэунэкъуэщ]] *[[зэунэцӏэджэгъу]] *[[зэунтӏэӏун]] *[[зэупсеин]] *[[зэупцӏэкӏын]] *[[зэупцӏыжын]] *[[зэупцӏын]] *[[зэупщӏыжын]] *[[зэупщӏын]] *[[зэусыгъуэджэн]] *[[зэутхыжын]] *[[зэутхын]] *[[зэутӏыпщын]] *[[зэуфэкӏын]] *[[зэухылӏэн]] *[[зэухылӏэныгъэ]] *[[зэуштын]] *[[зэуӏу]] *[[зэуӏун]] *[[зэуӏуу]] ===зэф=== *[[зэфэгъу]] *[[зэфэзэщ]] *[[зэфэзэщкӏэ]] *[[зэфэзэщу]] *[[зэфиин]] *[[зэфыгъуэн]] *[[зэфыщӏэуэн]] ===зэфӏ=== *[[зэфӏ]] *[[зэфӏэбдзэн]] *[[зэфӏэблэн]] *[[зэфӏэгуэн]] *[[зэфӏэгъэзэрыхьын]] *[[зэфӏэгъэкӏ]] *[[зэфӏэгъэкӏын]] *[[зэфӏэгъэкӏыншэ]] *[[зэфӏэгъэкӏуэдын]] *[[зэфӏэгъэкӏуэтэн]] *[[зэфӏэгъэкӏуэтын]] *[[зэфӏэгъэлъын]] *[[зэфӏэгъэмэхэн]] *[[зэфӏэгъэмбын]] *[[зэфӏэгъэнэн]] *[[зэфӏэгъэпкӏэн]] *[[зэфӏэгъэпщхьэн]] *[[зэфӏэгъэтӏысхьэн]] *[[зэфӏэгъэувэжын]] *[[зэфӏэгъэувэн]] *[[зэфӏэгъэхун]] *[[зэфӏэгъэхьэн]] *[[зэфӏэгъэцӏэфтын]] *[[зэфӏэгъэщӏэн]] *[[зэфӏэгъуэн]] *[[зэфӏэгъукӏын]] *[[зэфӏэдэн]] *[[зэфӏэдиен]] *[[зэфӏэдыкъэн]] *[[зэфӏэдзэн]] *[[зэфӏэжыхьын]] *[[зэфӏэзэрыт]] *[[зэфӏэзэрыхьын]] *[[зэфӏэкӏ]] *[[зэфӏэкӏын]] *[[зэфӏэкӏыншэ]] *[[зэфӏэкӏуэдын]] *[[зэфӏэкъэн]] *[[зэфӏэлэлын]] *[[зэфӏэлъхьэн]] *[[зэфӏэлъын]] *[[зэфӏэлӏэн]] *[[зэфӏэмэзэхэн]] *[[зэфӏэмэхэн]] *[[зэфӏэмынэн]] *[[зэфӏэмыхьэ]] *[[зэфӏэмыхьэ-зэфӏэӏуа]] *[[зэфӏэнэн]] *[[зэфӏэпкӏэн]] *[[зэфӏэпщхьэн]] *[[зэфӏэскъыскъэн]] *[[зэфӏэсын]] *[[зэфӏэт]] *[[зэфӏэтехын]] *[[зэфӏэтхъын]] *[[зэфӏэтын]] *[[зэфӏэтӏэтӏын]] *[[зэфӏэтӏысхьэн]] *[[зэфӏэуэн]] *[[зэфӏэувэжын]] *[[зэфӏэувэн]] *[[зэфӏэудын]] *[[зэфӏэукӏэн]] *[[зэфӏэумэзэхэн]] *[[зэфӏэун]] *[[зэфӏэунтӏыӏуэн]] *[[зэфӏэутэхэн]] *[[зэфӏэфӏу]] *[[зэфӏэхын]] *[[зэфӏэхун]] *[[зэфӏэхьэн]] *[[зэфӏэцӏэфтын]] *[[зэфӏэчын]] *[[зэфӏэщ]] *[[зэфӏэщэхэн]] *[[зэфӏэщӏэ]] *[[зэфӏэщӏэн]] *[[зэфӏэщӏыкӏ]] *[[зэфӏэщӏыкӏын]] *[[зэфӏэӏуэнтӏэн]] *[[зэфӏэӏуэнтӏыкӏын]] *[[зэфӏэӏулӏэн]] *[[зэфӏэӏун]] *[[зэфӏын]] ===зэх=== *[[зэхэбэгэн]] *[[зэхэбжэн]] *[[зэхэбжыкӏын]] *[[зэхэбз]] *[[зэхэбза]] *[[зэхэбзеен]] *[[зэхэбзеихьын]] *[[зэхэбзыхьын]] *[[зэхэблэн]] *[[зэхэвэзэхэжьэ]] *[[зэхэвэн]] *[[зэхэвыхьын]] *[[зэхэгуэн]] *[[зэхэгубзыгъыкӏын]] *[[зэхэгъэбэгэн]] *[[зэхэгъэбелджылыкӏын]] *[[зэхэгъэвэн]] *[[зэхэгъэгъуэщэн]] *[[зэхэгъэж]] *[[зэхэгъэжын]] *[[зэхэгъэжыхьын]] *[[зэхэгъэжьэн]] *[[зэхэгъэзэрыхьын]] *[[зэхэгъэкӏэн]] *[[зэхэгъэкӏыжын]] *[[зэхэгъэкӏын]] *[[зэхэгъэкӏуэтэн]] *[[зэхэгъэкӏуэтын]] *[[зэхэгъэкӏухьын]] *[[зэхэгъэлыбжьэн]] *[[зэхэгъэлыбжьыхьын]] *[[зэхэгъэлъэдэн]] *[[зэхэгъэлъэлъэн]] *[[зэхэгъэлъын]] *[[зэхэгъэнэн]] *[[зэхэгъэныщкъуэн]] *[[зэхэгъэплъэн]] *[[зэхэгъэпсыхэн]] *[[зэхэгъэрей]] *[[зэхэгъэсын]] *[[зэхэгъэтын]] *[[зэхэгъэтӏэтӏэн]] *[[зэхэгъэтӏысхьэн]] *[[зэхэгъэуэн]] *[[зэхэгъэубэлэцэн]] *[[зэхэгъэувэн]] *[[зэхэгъэувыӏэн]] *[[зэхэгъэукӏуриен]] *[[зэхэгъэуфӏыцӏэн]] *[[зэхэгъэущхъуэнтӏэн]] *[[зэхэгъэфыхьын]] *[[зэхэгъэхуэбэжьын]] *[[зэхэгъэхуэбыхьын]] *[[зэхэгъэхьэжын]] *[[зэхэгъэхьэн]] *[[зэхэгъэхъуэн]] *[[зэхэгъэцӏывэн]] *[[зэхэгъэшыпсыхьын]] *[[зэхэгъэщэщэн]] *[[зэхэгъэщӏыщӏэн]] *[[зэхэгъуэлъхьэн]] *[[зэхэгъуэн]] *[[зэхэгъуэтыхьын]] *[[зэхэгъуэщэн]] *[[зэхэгъухьын]] *[[зэхэдэжын]] *[[зэхэдыгъуэжын]] *[[зэхэдыжэн]] *[[зэхэдыжыхьын]] *[[зэхэджэлэн]] *[[зэхэджэн]] *[[зэхэджэрэзэн]] *[[зэхэджэрэзыкӏын]] *[[зэхэдз]] *[[зэхэдзэкъыхьын]] *[[зэхэдзэн]] *[[зэхэдзын]] *[[зэхэжеен]] *[[зэхэжын]] *[[зэхэжыхьын]] *[[зэхэзэрыгуэн]] *[[зэхэзэрыхьыжын]] *[[зэхэзэрыхьын]] *[[зэхэзедзэн]] *[[зэхэзежэ]] *[[зэхэзежэн]] *[[зэхэзекӏуэ]] *[[зэхэзекӏуэн]] *[[зэхэзеплъэн]] *[[зэхэзепхъуэн]] *[[зэхэзеуэ]] *[[зэхэзеуэн]] *[[зэхэзехуэн]] *[[зэхэзещхъуэн]] *[[зэхэкуэгъу]] *[[зэхэкуэн]] *[[зэхэкудэн]] *[[зэхэкӏэжын]] *[[зэхэкӏэн]] *[[зэхэкӏыжын]] *[[зэхэкӏын]] *[[зэхэкӏуэтэн]] *[[зэхэкӏуэтын]] *[[зэхэкӏутэн]] *[[зэхэкӏухьын]] *[[зэхэкъузэн]] *[[зэхэкъутэн]] *[[зэхэлыбжьэн]] *[[зэхэлыдыкӏын]] *[[зэхэлъ]] *[[зэхэлъагъукӏын]] *[[зэхэлъэдэжын]] *[[зэхэлъэдэн]] *[[зэхэлъэлъэжын]] *[[зэхэлъэлъэн]] *[[зэхэлъэрыхъыхьын]] *[[зэхэлъхьэкӏэ]] *[[зэхэлъхьэн]] *[[зэхэлъыкӏэ]] *[[зэхэлъын]] *[[зэхэлъытэн]] *[[зэхэмыбз]] *[[зэхэмых]] *[[зэхэмыщыкӏыгъуэу]] *[[зэхэнэн]] *[[зэхэплъэн]] *[[зэхэпсэукӏын]] *[[зэхэпсэухьын]] *[[зэхэпсыхэн]] *[[зэхэпхъэн]] *[[зэхэпцӏэжын]] *[[зэхэпцӏэн]] *[[зэхэпцӏыхьын]] *[[зэхэпшэхъуэн]] *[[зэхэпщэжын]] *[[зэхэпщэн]] *[[зэхэпщхьэн]] *[[зэхэпщӏыпщӏыкӏын]] *[[зэхэпӏытӏэн]] *[[зэхэсын]] *[[зэхэсыхьын]] *[[зэхэткӏухьын]] *[[зэхэту]] *[[зэхэтхэн]] *[[зэхэтхыкӏын]] *[[зэхэтхыхьын]] *[[зэхэтхьэщӏэжын]] *[[зэхэтхьэщӏэн]] *[[зэхэтхъуэн]] *[[зэхэтыжын]] *[[зэхэтыкӏэ]] *[[зэхэтын]] *[[зэхэтӏэпӏэн]] *[[зэхэтӏэтӏэн]] *[[зэхэтӏысхьэн]] *[[зэхэтӏыхьын]] *[[зэхэуэ]] *[[зэхэуэн]] *[[зэхэубэлэцэн]] *[[зэхэубэн]] *[[зэхэубэрэжьэн]] *[[зэхэубзытэн]] *[[зэхэублакӏуэ]] *[[зэхэублэн]] *[[зэхэувэн]] *[[зэхэувыӏэн]] *[[зэхэугъуэнэн]] *[[зэхэугъуэныхьын]] *[[зэхэугъуеен]] *[[зэхэудыныщӏэн]] *[[зэхэукӏэн]] *[[зэхэукӏуриен]] *[[зэхэукхъуэн]] *[[зэхэулъэпхъэщэн]] *[[зэхэундэрэбжьэн]] *[[зэхэупцӏэн]] *[[зэхэупщӏэтэн]] *[[зэхэупӏышкӏуэн]] *[[зэхэутэн]] *[[зэхэутӏыпщхьэн]] *[[зэхэуфа]] *[[зэхэуфэн]] *[[зэхэуфӏеен]] *[[зэхэуфӏыцӏэн]] *[[зэхэухуэнэн]] *[[зэхэухуэнщӏэн]] *[[зэхэуцэрэфа]] *[[зэхэуцӏэпӏэн]] *[[зэхэуцӏэрэхъа]] *[[зэхэуцӏыныхьын]] *[[зэхэуцӏырхъэн]] *[[зэхэушкӏумпӏэн]] *[[зэхэущэбэн]] *[[зэхэущэбыхьын]] *[[зэхэущхъуэнтӏэн]] *[[зэхэущыкъуеен]] *[[зэхэуӏыхьын]] *[[зэхэфыхьын]] *[[зэхэфыщӏахуэ]] *[[зэхэфыщӏэн]] *[[зэхэфӏэӏухьын]] *[[зэхэхыжын]] *[[зэхэхын]] *[[зэхэхуапӏэ]] *[[зэхэхуэн]] *[[зэхэхун]] *[[зэхэхьэжэн]] *[[зэхэхъукӏын]] *[[зэхэцӏэлэн]] *[[зэхэцӏэфтын]] *[[зэхэцӏыхукӏын]] *[[зэхэчэтхъэн]] *[[зэхэшэн]] *[[зэхэшхыкӏын]] *[[зэхэшхыхьын]] *[[зэхэшыпсыхьын]] *[[зэхэшытӏэн]] *[[зэхэшыуэн]] *[[зэхэщэн]] *[[зэхэщэщэн]] *[[зэхэщтыхьын]] *[[зэхэщхьэрыуэн]] *[[зэхэщыпыкӏын]] *[[зэхэщыхьын]] *[[зэхэщӏэ]] *[[зэхэщӏэн]] *[[зэхэщӏыкӏ]] *[[зэхэщӏыкӏыгъуэ]] *[[зэхэщӏыкӏын]] *[[зэхэщӏыкӏыншагъэ]] *[[зэхэщӏыкӏыншэ]] *[[зэхэщӏыкӏыныгъэ]] *[[зэхэщӏыхьын]] *[[зэхэщӏыщӏэн]] *[[зэхэӏэзэхэпхъуэ]] *[[зэхэӏуэтэн]] *[[зэхегъэджэн]] *[[зэхегъэдзэн]] *[[зэхегъэдзын]] *[[зэхегъэкуэн]] *[[зэхегъэкӏэн]] *[[зэхегъэкӏутэн]] *[[зэхегъэлъхьэн]] *[[зэхегъэпӏытӏэн]] *[[зэхегъэтхъуэн]] *[[зэхегъэтӏыхьын]] *[[зэхегъэубэрэжьэн]] *[[зэхегъэукӏэн]] *[[зэхегъэутэн]] *[[зэхегъэхын]] *[[зэхегъэхун]] *[[зэхегъэщӏэн]] *[[зэхегъэщӏыкӏын]] *[[зэхын]] *[[зэхыхьэ]] *[[зэхыхьэжын]] *[[зэхыхьэн]] ===зэху=== *[[зэхуаку]] *[[зэхуаӏэн]] *[[зэхуэарэзын]] *[[зэхуэарэзыныгъэ]] *[[зэхуэбэнэн]] *[[зэхуэгуэпэн]] *[[зэхуэгуэшын]] *[[зэхуэгумэщӏэн]] *[[зэхуэгурымын]] *[[зэхуэгуфӏэн]] *[[зэхуэгушхуэн]] *[[зэхуэгуӏэн]] *[[зэхуэгъэбэгъуэн]] *[[зэхуэгъэгъун]] *[[зэхуэгъэдэн]] *[[зэхуэгъэдизын]] *[[зэхуэгъэзэн]] *[[зэхуэгъэкӏуэн]] *[[зэхуэгъэсын]] *[[зэхуэдэ]] *[[зэхуэдэн]] *[[зэхуэдэныгъэ]] *[[зэхуэдэу]] *[[зэхуэдизын]] *[[зэхуэдитӏ]] *[[зэхуэдитӏу]] *[[зэхуэдзын]] *[[зэхуэдзысын]] *[[зэхуэжэсын]] *[[зэхуэзапӏэ]] *[[зэхуэзэн]] *[[зэхуэзэшын]] *[[зэхуэкӏуэжын]] *[[зэхуэкӏуэн]] *[[зэхуэкъусын]] *[[зэхуэлъэн]] *[[зэхуэлъэфэсын]] *[[зэхуэмахуэ]] *[[зэхуэмыдэн]] *[[зэхуэмыдэныгъэ]] *[[зэхуэмыфӏ-зэфӏэӏуа]] *[[зэхуэпэбгъэн]] *[[зэхуэпэжын]] *[[зэхуэпӏэщӏэн]] *[[зэхуэс]] *[[зэхуэсын]] *[[зэхуэсыпӏэ]] *[[зэхуэтхэн]] *[[зэхуэтхьэусыхэн]] *[[зэхуэтхъусын]] *[[зэхуэупсэн]] *[[зэхуэусэн]] *[[зэхуэфащэу]] *[[зэхуэфэщэн]] *[[зэхуэфӏ]] *[[зэхуэфӏын]] *[[зэхуэхусын]] *[[зэхуэхьэсын]] *[[зэхуэхьын]] *[[зэхуэхъун]] *[[зэхуэхъущӏэн]] *[[зэхуэшэжын]] *[[зэхуэшэн]] *[[зэхуэшэсын]] *[[зэхуэшиин]] *[[зэхуэщӏэн]] *[[зэхуэщӏыжын]] *[[зэхуэщӏын]] *[[зэхуэӏуэн]] *[[зэхуэӏуэтэжын]] *[[зэхуэӏуэтэн]] *[[зэхуегъэхьын]] *[[зэхуезэшын]] *[[зэхуеин]] *[[зэхуекӏуэн]] *[[зэхуеплъын]] *[[зэхуилъын]] *[[зэхуиӏэн]] *[[зэхулӏэн]] *[[зэхурикъун]] *[[зэхухэтын]] *[[зэхущытыкӏэ]] *[[зэхущӏэтхъуэн]] *[[зэхущӏэуэн]] ===зэхь=== *[[зэхьэзэхуэ]] *[[зэхьэзэхуэн]] *[[зэхьэкӏын]] *[[зэхьэлӏэжын]] *[[зэхьэлӏэн]] *[[зэхьфиран]] ===зэхъу=== *[[зэхъуэжэн]] *[[зэхъуэжын]] *[[зэхъуэкӏыгъуэ]] *[[зэхъуэкӏын]] *[[зэхъуэкӏыныгъэ]] *[[зэхъуэнын]] *[[зэхъуэпсэн]] *[[зэхъузэбз]] *[[зэхъунзэӏущэу]] *[[зэхъурджэуэн]] *[[зэхъуцэцэн]] ===зэцӏ=== *[[зэцӏэджэгъу]] ===зэч=== *[[зэчэнджэщын]] *[[зэчий]] *[[зэчыр]] ===зэш=== *[[зэш]] *[[зэшэзэпӏэу]] *[[зэшэкӏын]] *[[зэшэлӏэн]] *[[зэш-зэбын]] *[[зэш-зэбынхэр]] *[[зэш-зэкъуэш]] *[[зэш-зэхуефэ]] *[[зэш-зэшыпхъу]] *[[зэштегъэу]] *[[зэшхыдэжын]] *[[зэшхуэзэес]] *[[зэшыбэ]] *[[зэшыгъэ]] *[[зэшыгъуэ]] *[[зэшын]] *[[зэшыпхъу]] *[[зэшыхьэкӏын]] ===зэщ=== *[[зэщхьэщыгъэжын]] *[[зэщхьэщыгъэкӏын]] *[[зэщхьэщыгъэкӏуэтын]] *[[зэщхьэщыгъэувэн]] *[[зэщхьэщыдзын]] *[[зэщхьэщыкӏын]] *[[зэщхьэщыкӏыныгъэ]] *[[зэщхьэщыкӏуэтын]] *[[зэщхьэщыувэн]] *[[зэщхьэщыхын]] *[[зэщхьэщыхун]] *[[зэщхьэщыщӏыкӏын]] *[[зэщхьын]] *[[зэщхьыркъабзэн]] *[[зэщхьыркъабзэу]] *[[зэщыгуэн]] *[[зэщыгугъын]] *[[зэщыгуфӏыкӏын]] *[[зэщыгъэгъуэзэн]] *[[зэщыгъэзеин]] *[[зэщыгъэкӏын]] *[[зэщыгъэкӏуэн]] *[[зэщыгъэкӏуэтэн]] *[[зэщыгъэкӏуеин]] *[[зэщыгъэкъуэн]] *[[зэщыгъэхьэн]] *[[зэщыгъэӏеин]] *[[зэщыгъуэзэн]] *[[зэщыгъупщэжын]] *[[зэщыджэн]] *[[зэщыджэу]] *[[зэщыдзын]] *[[зэщызэукӏын]] *[[зэщыкӏын]] *[[зэщыкӏуэн]] *[[зэщыкӏуэтэн]] *[[зэщыкӏуеин]] *[[зэщыкъэн]] *[[зэщыкъуэн]] *[[зэщыкъу-зэмалъхьэ]] *[[зэщыкъун]] *[[зэщымыщ]] *[[зэщымыщхъу]] *[[зэщыпкӏыу]] *[[зэщыплъын]] *[[зэщысхьын]] *[[зэщысыкӏын]] *[[зэщытхъын]] *[[зэщытхъужын]] *[[зэщыуэн]] *[[зэщыуэхъун]] *[[зэщыужын]] *[[зэщыукӏытэн]] *[[зэщыун]] *[[зэщыхуэн]] *[[зэщыхуэпыкӏын]] *[[зэщыхун]] *[[зэщыхьэн]] *[[зэщыхъуэн]] *[[зэщычэн]] *[[зэщычэу]] *[[зэщышынэн]] *[[зэщыщ]] *[[зэщыщтэн]] *[[зэщыщхъу]] *[[зэщыӏеин]] ===зэщӏ=== *[[зэщӏагъщӏэбзэ]] *[[зэщӏасэ]] *[[зэщӏэбэгэн]] *[[зэщӏэбэгын]] *[[зэщӏэбэтэн]] *[[зэщӏэбгъэн]] *[[зэщӏэбзеен]] *[[зэщӏэблаблэ]] *[[зэщӏэблэн]] *[[зэщӏэбууэн]] *[[зэщӏэбыбэн]] *[[зэщӏэбыдэн]] *[[зэщӏэбызджэн]] *[[зэщӏэвэ-зэщӏэжьэ]] *[[зэщӏэвэн]] *[[зэщӏэвууэн]] *[[зэщӏэгызэн]] *[[зэщӏэгуоуэн]] *[[зэщӏэгъэбэтэн]] *[[зэщӏэгъэблэн]] *[[зэщӏэгъэбыдэн]] *[[зэщӏэгъэвэн]] *[[зэщӏэгъэгъэн]] *[[зэщӏэгъэдэӏуэн]] *[[зэщӏэгъэдиен]] *[[зэщӏэгъэдыхьэшхэн]] *[[зэщӏэгъэжын]] *[[зэщӏэгъэкӏэн]] *[[зэщӏэгъэкъуэн]] *[[зэщӏэгъэн]] *[[зэщӏэгъэнэн]] *[[зэщӏэгъэплъэн]] *[[зэщӏэгъэстакӏуэ]] *[[зэщӏэгъэстын]] *[[зэщӏэгъэсысэн]] *[[зэщӏэгъэуфӏыцӏэн]] *[[зэщӏэгъэуӏуэн]] *[[зэщӏэгъэфиен]] *[[зэщӏэгъэфын]] *[[зэщӏэгъэхуэбэжын]] *[[зэщӏэгъэхъеен]] *[[зэщӏэгъэщтхьэн]] *[[зэщӏэгъуэгэн]] *[[зэщӏэгъуэгъуэн]] *[[зэщӏэгъуэн]] *[[зэщӏэдэн]] *[[зэщӏэдэӏукӏын]] *[[зэщӏэдиен]] *[[зэщӏэдыкъэн]] *[[зэщӏэдымэн]] *[[зэщӏэдыхьэшхэн]] *[[зэщӏэдзэн]] *[[зэщӏэен]] *[[зэщӏэжэбзыкӏын]] *[[зэщӏэжьыуэн]] *[[зэщӏэзджызджэн]] *[[зэщӏэзууэн]] *[[зэщӏэкудэн]] *[[зэщӏэкӏэзызэн]] *[[зэщӏэкӏэн]] *[[зэщӏэкӏиен]] *[[зэщӏэкӏын]] *[[зэщӏэкӏуэн]] *[[зэщӏэкӏуэтэн]] *[[зэщӏэкӏуэтын]] *[[зэщӏэкъэкъэн]] *[[зэщӏэкъуэжын]] *[[зэщӏэкъуэн]] *[[зэщӏэкъугъэн]] *[[зэщӏэкъузэн]] *[[зэщӏэлэжьыкӏын]] *[[зэщӏэлэн]] *[[зэщӏэлыдэжын]] *[[зэщӏэлыдэн]] *[[зэщӏэлъэщӏэн]] *[[зэщӏэлъхьэн]] *[[зэщӏэлъыкӏын]] *[[зэщӏэлӏэн]] *[[зэщӏэн]] *[[зэщӏэнэн]] *[[зэщӏэнэхуэн]] *[[зэщӏэнэхукӏын]] *[[зэщӏэплъэн]] *[[зэщӏэпсыпсэн]] *[[зэщӏэпхэн]] *[[зэщӏэпхъэнкӏэн]] *[[зэщӏэпцӏэн]] *[[зэщӏэпщӏэуэн]] *[[зэщӏэпщӏыпщӏэн]] *[[зэщӏэпыхьэн]] *[[зэщӏэпӏиен]] *[[зэщӏэс]] *[[зэщӏэсабырэн]] *[[зэщӏэскъыскъэн]] *[[зэщӏэсысэн]] *[[зэщӏэтэджэн]] *[[зэщӏэту]] *[[зэщӏэтхъын]] *[[зэщӏэтхъуэн]] *[[зэщӏэтхъухьын]] *[[зэщӏэтын]] *[[зэщӏэтӏэпӏыкӏын]] *[[зэщӏэтӏеен]] *[[зэщӏэтӏысыкӏын]] *[[зэщӏэубыдэн]] *[[зэщӏэувэн]] *[[зэщӏэувыӏэн]] *[[зэщӏэувыӏыкӏын]] *[[зэщӏэугъуеен]] *[[зэщӏэудын]] *[[зэщӏэузэдэн]] *[[зэщӏэузэн]] *[[зэщӏэукӏэн]] *[[зэщӏэулъиен]] *[[зэщӏэун]] *[[зэщӏэупсэн]] *[[зэщӏэупсэпсэн]] *[[зэщӏэупсыхьын]] *[[зэщӏэупщӏа]] *[[зэщӏэупщӏэн]] *[[зэщӏэутӏэрэзэн]] *[[зэщӏэуфэн]] *[[зэщӏэуфӏыцӏэн]] *[[зэщӏэущхъуэнтӏэн]] *[[зэщӏэуӏукӏын]] *[[зэщӏэфиен]] *[[зэщӏэфын]] *[[зэщӏэхын]] *[[зэщӏэхуэбэжын]] *[[зэщӏэхуэпэн]] *[[зэщӏэхун]] *[[зэщӏэхъеен]] *[[зэщӏэхъееныгъэ]] *[[зэщӏэхъуэхъуэн]] *[[зэщӏэцӏэлэн]] *[[зэщӏэцӏууэн]] *[[зэщӏэцӏычэн]] *[[зэщӏэчын]] *[[зэщӏэшэсэн]] *[[зэщӏэшхэн]] *[[зэщӏэщэн]] *[[зэщӏэщтэн]] *[[зэщӏэщтхьэн]] *[[зэщӏэщымэн]] *[[зэщӏэщыпэн]] *[[зэщӏэщыхьын]] *[[зэщӏэщыщэн]] *[[зэщӏэщӏэн]] *[[зэщӏэӏэтэн]] *[[зэщӏэӏыгъэн]] *[[зэщӏэӏулӏэн]] *[[зэщӏэӏущэщэн]] *[[зэщӏегъэуфэн]] *[[зэщӏегъэщӏэн]] *[[зэщӏыгъун]] *[[зэщӏылӏэн]] *[[зэщӏыс]] *[[зэщӏыхьэн]] *[[зэщӏыщӏэн]] ===зэӏ=== *[[зэӏэбэкӏыжын]] *[[зэӏэбэкӏын]] *[[зэӏэдэкъэуэн]] *[[зэӏэзэжын]] *[[зэӏэпэгъу]] *[[зэӏэпщэкӏуэн]] *[[зэӏэпыкӏыжын]] *[[зэӏэпыкӏын]] *[[зэӏэпыхын]] *[[зэӏэпыхын-зэӏэпылъхьэн]] *[[зэӏэпышыжын]] *[[зэӏэпыщӏэгъэкӏын]] *[[зэӏэпыщӏэкӏын]] *[[зэӏэщӏэгъэкӏын]] *[[зэӏэщӏэкӏын]] *[[зэӏэщӏэлъ]] *[[зэӏыгъэкӏын]] *[[зэӏыгъэхьэн]] *[[зэӏыкӏын]] *[[зэӏынэн]] *[[зэӏыпцӏэн]] *[[зэӏыпщхьэн]] *[[зэӏыпщӏыкӏын]] *[[зэӏытхъын]] *[[зэӏытӏэтӏын]] *[[зэӏыудын]] *[[зэӏыхын]] *[[зэӏыхун]] *[[зэӏыхьэгъу]] *[[зэӏыхьэн]] *[[зэӏыхьлы]] *[[зэӏышын]] *[[зэӏыщэтын]] *[[зэӏыщӏэн]] ===зэӏу=== *[[зэӏуэтэлӏэн]] *[[зэӏубз]] *[[зэӏубзэн]] *[[зэӏугъэжын]] *[[зэӏугъэзэщӏыкӏын]] *[[зэӏугъэуэжын]] *[[зэӏугъэуэн]] *[[зэӏугъэщӏэн]] *[[зэӏудзэн]] *[[зэӏудзын]] *[[зэӏужын]] *[[зэӏузэпэщ]] *[[зэӏузэпэщу]] *[[зэӏукӏын]] *[[зэӏукӏуэтын]] *[[зэӏукъун]] *[[зэӏулъхьэн]] *[[зэӏулъын]] *[[зэӏулӏын]] *[[зэӏумыбз]] *[[зэӏумыбзу]] *[[зэӏунэн]] *[[зэӏунщӏын]] *[[зэӏупэфӏэгъун]] *[[зэӏуплъэн]] *[[зэӏуплъын]] *[[зэӏупӏэн]] *[[зэӏурыбзеен]] *[[зэӏурыдзэсыкӏын]] *[[зэӏурыун]] *[[зэӏууэжын]] *[[зэӏууэн]] *[[зэӏухын]] *[[зэӏущэн]] *[[зэӏущэщэн]] *[[зэӏущӏапӏэ]] *[[зэӏущӏэ]] *[[зэӏущӏэн]] ==здж== *[[зджызджын]] ==зе== *[[зебэ-зетӏэу]] *[[зебэн]] *[[зебырфэн]] *[[зебыршэн]] *[[зегулӏын]] *[[зегъэбэжын]] *[[зегъэбгъунлъэкӏын]] *[[зегъэбгъунлъэхын]] *[[зегъэбын]] *[[зегъэгъэнщӏын]] *[[зегъэгъуэтын]] *[[зегъэджэлэн]] *[[зегъэджэрэзэхын]] *[[зегъэжэн]] *[[зегъэжэхын]] *[[зегъэжьэн]] *[[зегъэзэгъын]] *[[зегъэзэкӏын]] *[[зегъэзын]] *[[зегъэзыхын]] *[[зегъэкӏуэн]] *[[зегъэкӏун]] *[[зегъэкъун]] *[[зегъэлэлэхын]] *[[зегъэлэн]] *[[зегъэлыгъуэн]] *[[зегъэлынцӏын]] *[[зегъэлъагъужын]] *[[зегъэлъагъун]] *[[зегъэлъэтэн]] *[[зегъэлъэтэхын]] *[[зегъэлъэхъшэхын]] *[[зегъэлъэщӏын]] *[[зегъэлъытэн]] *[[зегъэлӏэлӏэн]] *[[зегъэплъыхьын]] *[[зегъэпӏыжын]] *[[зегъэпӏын]] *[[зегъэпӏытӏын]] *[[зегъэсэн]] *[[зегъэтхын]] *[[зегъэтхьэлэжын]] *[[зегъэтхьэлэн]] *[[зегъэтхьэщӏын]] *[[зегъэтӏэщӏын]] *[[зегъэубэрэжьын]] *[[зегъэубгъун]] *[[зегъэубыдын]] *[[зегъэубын]] *[[зегъэужьыжын]] *[[зегъэужьын]] *[[зегъэузэщӏын]] *[[зегъэукӏыжын]] *[[зегъэукӏын]] *[[зегъэукӏуриен]] *[[зегъэукӏуриехын]] *[[зегъэукъуэдиин]] *[[зегъэумысыжын]] *[[зегъэумысын]] *[[зегъэун]] *[[зегъэупсын]] *[[зегъэупцӏэнын]] *[[зегъэутэжын]] *[[зегъэутэкӏын]] *[[зегъэутэн]] *[[зегъэутӏэсхъын]] *[[зегъэутӏыпщын]] *[[зегъэуфэбгъун]] *[[зегъэуфэнщӏын]] *[[зегъэухын]] *[[зегъэухуэн]] *[[зегъэуцӏэпӏыжын]] *[[зегъэуцӏэпӏын]] *[[зегъэущэхужын]] *[[зегъэущэхун]] *[[зегъэущхьэкӏун]] *[[зегъэущыгун]] *[[зегъэфэхъуэкӏын]] *[[зегъэфэхъуэхын]] *[[зегъэфытхъэжын]] *[[зегъэфытхъэн]] *[[зегъэфыщӏыжын]] *[[зегъэфыщӏын]] *[[зегъэхуэхын]] *[[зегъэхутылӏэн]] *[[зегъэхьыжын]] *[[зегъэхьын]] *[[зегъэхъуэжын]] *[[зегъэхъунщӏэн]] *[[зегъэцӏыхужын]] *[[зегъэцӏыхун]] *[[зегъэчэтхъэжын]] *[[зегъэчэтхъэн]] *[[зегъэшэжын]] *[[зегъэшэн]] *[[зегъэшхын]] *[[зегъэшхыхьыжын]] *[[зегъэшын]] *[[зегъэщэтэкӏын]] *[[зегъэщэтэхын]] *[[зегъэщхьын]] *[[зегъэщын]] *[[зегъэщӏэжын]] *[[зегъэщӏэн]] *[[зегъэщӏылӏэн]] *[[зегъэщӏын]] *[[зегъэӏэтын]] *[[зегъэӏубын]] *[[зеджэдэн]] *[[зеджэлэн]] *[[зедзэкӏын]] *[[зедзэн]] *[[зедзылӏэн]] *[[зедзын]] *[[зедзыхын]] *[[зежэн]] *[[зеиншагъэ]] *[[зеиншафэ]] *[[зеиншэ]] *[[зей]] *[[зейнэпцӏ]] *[[зекӏэнтӏэн]] *[[зекӏэпхын]] *[[зекӏуагъащӏэ]] *[[зекӏуапӏэ]] *[[зекӏуапӏей]] *[[зекӏуэ]] *[[зекӏуэкӏэ]] *[[зекӏуэкӏей]] *[[зекӏуэлӏ]] *[[зекӏуэн]] *[[зекӏуэтхьэ]] *[[зекӏуэш]] *[[зекӏунтӏриен]] *[[зекъузылӏэн]] *[[зелъэсэн]] *[[зелъэтэн]] *[[зелъэфэн]] *[[зелъытын]] *[[зеплъэн]] *[[зепхъуэтэкӏын]] *[[зепщыпщэн]] *[[зепщытын]] *[[зетын]] *[[зеуэлэн]] *[[зеуэн]] *[[зеубгъуэкӏын]] *[[зеудэкӏын]] *[[зеудыгъулӏэн]] *[[зеукӏунтӏриен]] *[[зеукӏуриен]] *[[зеупсеин]] *[[зеущхьэсын]] *[[зехуэн]] *[[зехьэкӏэ]] *[[зехьэкӏын]] *[[зехьэлӏэн]] *[[зехьэн]] *[[зехьэней]] *[[зехьэпӏэ]] *[[зецӏэнлъэн]] *[[зешэкӏын]] *[[зешэн]] *[[зешиехын]] *[[зешыхьэкӏын]] *[[зещэтэн]] *[[зещӏэкӏын]] *[[зещӏэн]] *[[зеӏуэнтӏэкӏын]] *[[зеӏубэхын]] *[[зеӏубылӏэн]] ==зи== *[[зи]] *[[зигуэшэн]] *[[зигъэбзэхэн]] *[[зигъэбзэхыкӏын]] *[[зигъэбылъэн]] *[[зигъэбылъын]] *[[зигъэзэгъэн]] *[[зигъэзыжу]] *[[зигъэлӏыхьын]] *[[зигъэмызыжу]] *[[зигъэнэн]] *[[зигъэпщкӏуэн]] *[[зигъэукӏуриен]] *[[зигъэукӏуриикӏын]] *[[зигъэфэхъуэн]] *[[зигъэфэхъун]] *[[зигъэхуэн]] *[[зигъэщэтэн]] *[[зигъэщэтын]] *[[зигъэщын]] *[[зигъэщӏеикӏын]] *[[зигъэӏэн]] *[[зидзэжын]] *[[зидзэн]] *[[зидзын]] *[[зиетӏанэ]] *[[зикӏ]] *[[зикъухьын]] *[[зилъэфыхьын]] *[[зилъхьэн]] *[[зилӏэун]] *[[зилӏобэхъун]] *[[зимычэзу]] *[[зимыщӏэжу]] *[[зимыӏуэху]] *[[зинэ]] *[[зинэрылъху]] *[[зинэщӏакӏуэ]] *[[зипэщэ]] *[[зипхъэн]] *[[зипхъыхьын]] *[[зисэн]] *[[зитхъыкӏыжын]] *[[зитхъужын]] *[[зитхъухьын]] *[[зитӏэн]] *[[зиубгъуэн]] *[[зиудыгъуэн]] *[[зиукъуэдиен]] *[[зиунагъуэ]] *[[зиунагъуэрэ]] *[[зиунэрэ]] *[[зиупцӏэн]] *[[зиусхьэн]] *[[зихъу-зибжьу]] *[[зихъу-зилъу]] *[[зичыгъуей]] *[[зичын]] *[[зишиен]] *[[зишиикӏын]] *[[зищыпэ]] *[[зищӏысыр]] *[[зищӏыхьын]] *[[зиӏэтыкӏын]] *[[зиӏэтын]] *[[зиӏуантӏэ-зишантӏэу]] *[[зиӏуэнтӏыхьын]] *[[зиӏуэтыхьын]] *[[зиӏубэн]] *[[зиӏу-зищӏу]] ==зн== *[[знак]] ==зо== *[[зоолог]] *[[зоологие]] *[[зоопарк]] *[[зоотехник]] ==зр== *[[зрегъэтӏэн]] *[[зрегъэудын]] *[[зрегъэхын]] *[[зрегъэхьэкӏын]] *[[зрегъэхьэлӏэн]] *[[зрегъэхьэхын]] *[[зрихьыжын]] ==зу== *[[зу]] *[[зуун]] ==зы== *[[зы]] *[[зы=]] ===зыб=== *[[зыбгрыгъэлъын]] *[[зыбгрылъхьэн]] *[[зыбгрыхын]] *[[зыбгъэдэгъэгъуэлъхьэн]] *[[зыбгъэдэгъэкӏын]] *[[зыбгъэдэгъэкӏуэтэн]] *[[зыбгъэдэгъэкӏуэтын]] *[[зыбгъэдэгъэсын]] *[[зыбгъэдэгъэтын]] *[[зыбгъэдэгъэтӏысхьэн]] *[[зыбгъэдэгъэувэн]] *[[зыбгъэдэгъэукӏуриен]] *[[зыбгъэдэгъэукӏуриикӏын]] *[[зыбгъэдэгъэхуэн]] *[[зыбгъэдэгъэхьэн]] *[[зыбгъэдэдзэн]] *[[зыбгъэдэдзын]] *[[зыбгъэдэлъэфэн]] *[[зыбгъэдэлъхьэн]] *[[зыбгъэдэхын]] *[[зыбгъэдэхун]] *[[зыбгъэдэшэжын]] *[[зыбгъэдэшэн]] *[[зыбгъупщӏ]] *[[зыбгъупщӏрэ]] *[[зыбгъурыгъэгъуэлъхьэн]] *[[зыбгъурыгъэкӏын]] *[[зыбгъурыгъэлъэдэн]] *[[зыбгъурыгъэсын]] *[[зыбгъурыгъэтын]] *[[зыбгъурыгъэтӏысхьэн]] *[[зыбгъурыгъэувэн]] *[[зыбгъурыгъэщэтэн]] *[[зыбгъурылъэфэн]] *[[зыбгъурылъхьэн]] *[[зыбгъурышэн]] *[[зыбжанэ]] *[[зыбжанэрэ]] *[[зыбжыжын]] *[[зыбжын]] *[[зыбзыжын]] *[[зыбзыщӏын]] *[[зыблэн]] *[[зыблегъэхын]] ===зыгу=== *[[зыгуэгъэкӏыжын]] *[[зыгуэгъэлъын]] *[[зыгуэгъэтын]] *[[зыгуэгъэувэн]] *[[зыгуэгъэхьэн]] *[[зыгуэдзэн]] *[[зыгуэлъхьэн]] *[[зыгуэр]] *[[зыгуэркӏэ]] *[[зыгуэру]] *[[зыгуэрурэ]] *[[зыгуэхын]] *[[зыгуэшэн]] *[[зыгуэшын]] *[[зыгуэӏун]] *[[зыгурыгъэӏуэн]] ===зыгъ=== *[[зыгъазэ]] *[[зыгъэ]] *[[зыгъэадакъэхъун]] *[[зыгъэакъылыншэн]] *[[зыгъэакъылыфӏэн]] *[[зыгъэахъырзэманын]] *[[зыгъэбэгын]] *[[зыгъэбэлэбэнэн]] *[[зыгъэбэлыхьын]] *[[зыгъэбэшэчын]] *[[зыгъэбэяун]] *[[зыгъэбгъэкъын]] *[[зыгъэбгъунлъэн]] *[[зыгъэбелэмбешэмын]] *[[зыгъэбжьыгуэн]] *[[зыгъэбжьын]] *[[зыгъэбжьыфӏэн]] *[[зыгъэбзэгурэфын]] *[[зыгъэбзэхын]] *[[зыгъэбыбын]] *[[зыгъэбыдэн]] *[[зыгъэбыхъун]] *[[зыгъэгубзыгъэн]] *[[зыгъэгувэн]] *[[зыгъэгукъыдэмыжын]] *[[зыгъэгумэщӏэн]] *[[зыгъэгурыкъын]] *[[зыгъэгусэ]] *[[зыгъэгусэн]] *[[зыгъэгушхуэн]] *[[зыгъэгущэбэн]] *[[зыгъэгъущыжын]] *[[зыгъэгъущын]] *[[зыгъэдадэкъуапэн]] *[[зыгъэдадэн]] *[[зыгъэдадиин]] *[[зыгъэдэхэн]] *[[зыгъэделэн]] *[[зыгъэделэӏуделэфэн]] *[[зыгъэджэлэн]] *[[зыгъэджэрэзын]] *[[зыгъэерыщын]] *[[зыгъэжанын]] *[[зыгъэжей]] *[[зыгъэжьэжьэн]] *[[зыгъэжьэн]] *[[зыгъэзапӏэ]] *[[зыгъэзэгъуэ]] *[[зыгъэзэж]] *[[зыгъэзэкӏуэжын]] *[[зыгъэзэн]] *[[зыгъэзэхуэн]] *[[зыгъэзыжын]] *[[зыгъэинын]] *[[зыгъэкӏэрэхъуэн]] *[[зыгъэкӏэщӏын]] *[[зыгъэкӏыхьлӏыхьын]] *[[зыгъэкӏуэдыжын]] *[[зыгъэкъаруун]] *[[зыгъэкъарууншэн]] *[[зыгъэкъарууфӏэн]] *[[зыгъэкъэбзэжын]] *[[зыгъэкъэбзэн]] *[[зыгъэкъиинын]] *[[зыгъэкъын]] *[[зыгъэкъуэншэжын]] *[[зыгъэкъуэншэн]] *[[зыгъэлъагъуэ]] *[[зыгъэлъэбэкъуэхъун]] *[[зыгъэлъэгъуэн]] *[[зыгъэлъэпӏэн]] *[[зыгъэлъэрызехьэн]] *[[зыгъэлъэрымыхьын]] *[[зыгъэлъэхъшэн]] *[[зыгъэлъэщын]] *[[зыгъэлӏэжын]] *[[зыгъэлӏэн]] *[[зыгъэлӏын]] *[[зыгъэлӏыфӏын]] *[[зыгъэлӏыхъужьын]] *[[зыгъэлӏыхъулӏыбжьын]] *[[зыгъэлӏыхъун]] *[[зыгъэмэжэлӏэн]] *[[зыгъэмэхын]] *[[зыгъэмысэн]] *[[зыгъэнэжэгужэн]] *[[зыгъэнэмысыфӏэн]] *[[зыгъэнэтӏэкъын]] *[[зыгъэнэхъыжьын]] *[[зыгъэнэхъыщӏэн]] *[[зыгъэнэщхъеин]] *[[зыгъэнэӏуэн]] *[[зыгъэнщӏын]] *[[зыгъэнысащӏэн]] *[[зыгъэпэгэн]] *[[зыгъэпсэху]] *[[зыгъэпсэхуакӏуэ]] *[[зыгъэпсэхугъуэ]] *[[зыгъэпсэхукӏэ]] *[[зыгъэпсэхун]] *[[зыгъэпсэхупӏэ]] *[[зыгъэпскӏакӏуэ]] *[[зыгъэпскӏыгъуэ]] *[[зыгъэпскӏын]] *[[зыгъэпскӏыпӏэ]] *[[зыгъэпсчэуӏун]] *[[зыгъэпсын]] *[[зыгъэпудыжын]] *[[зыгъэпудын]] *[[зыгъэпхъэшэн]] *[[зыгъэпщкӏужын]] *[[зыгъэпщкӏун]] *[[зыгъэпщкӏупӏэ]] *[[зыгъэпщылӏ]] *[[зыгъэпщын]] *[[зыгъэпӏиин]] *[[зыгъэпӏыщӏэн]] *[[зыгъэсабиин]] *[[зыгъэсабырыжын]] *[[зыгъэсабырын]] *[[зыгъэсабырыфэн]] *[[зыгъэсэн]] *[[зыгъэсымэджэн]] *[[зыгъэсысын]] *[[зыгъэткӏиин]] *[[зыгъэткӏыбжьын]] *[[зыгъэтутын]] *[[зыгъэтхьэмадэкъуапэн]] *[[зыгъэтхьэмадэн]] *[[зыгъэтхьэмыщкӏэн]] *[[зыгъэтхьэмыщкӏэфэн]] *[[зыгъэтхьэпэхун]] *[[зыгъэтхъэжын]] *[[зыгъэтхъэн]] *[[зыгъэтыншыжын]] *[[зыгъэтыншын]] *[[зыгъэтӏэтӏэжын]] *[[зыгъэтӏэтӏэн]] *[[зыгъэтӏеин]] *[[зыгъэуэрдэн]] *[[зыгъэубэлэцын]] *[[зыгъэублэрэкӏын]] *[[зыгъэублэрэкъын]] *[[зыгъэукӏэрэпщын]] *[[зыгъэукӏытэхын]] *[[зыгъэукӏуриижын]] *[[зыгъэукӏуриин]] *[[зыгъэукъуеин]] *[[зыгъэумэзэхын]] *[[зыгъэунэхужын]] *[[зыгъэунэхъужын]] *[[зыгъэуфэфэн]] *[[зыгъэфэрыщӏын]] *[[зыгъэфызыфӏын]] *[[зыгъэфӏэн]] *[[зыгъэфӏэӏун]] *[[зыгъэфӏын]] *[[зыгъэхабзэмыщӏэн]] *[[зыгъэхамэгухамащхьэн]] *[[зыгъэхэмэн]] *[[зыгъэхеин]] *[[зыгъэхуабжьын]] *[[зыгъэхуэбэжын]] *[[зыгъэхуэбэн]] *[[зыгъэхуэмын]] *[[зыгъэхьэзырын]] *[[зыгъэхьэлъэн]] *[[зыгъэхьэщӏэн]] *[[зыгъэхъеин]] *[[зыгъэхъыжьэн]] *[[зыгъэхъуэрыбзэн]] *[[зыгъэхъужын]] *[[зыгъэхъун]] *[[зыгъэхъун-зыгъэбжьын]] *[[зыгъэцыджын]] *[[зыгъэцӏыкӏун]] *[[зыгъэшкӏэ]] *[[зыгъэшууеин]] *[[зыгъэшын]] *[[зыгъэщэджэщэн]] *[[зыгъэщэныфӏэн]] *[[зыгъэщхьэмышэн]] *[[зыгъэщхъын]] *[[зыгъэщӏэгъуэн]] *[[зыгъэщӏэлэн]] *[[зыгъэщӏэрэщӏэн]] *[[зыгъэщӏеин]] *[[зыгъэщӏыкӏэфӏэн]] *[[зыгъэщӏыкӏеин]] *[[зыгъэщӏыӏэн]] *[[зыгъэщӏыӏэтыӏэн]] *[[зыгъэябгэн]] *[[зыгъэӏэзэн]] *[[зыгъэӏэпэпцӏиин]] *[[зыгъэӏэсэн]] *[[зыгъэӏэуэлъэуэн]] *[[зыгъэӏыхьшыхьын]] *[[зыгъэӏукӏейщӏыкӏеин]] *[[зыгъэӏумпӏеин]] *[[зыгъэӏун]] *[[зыгъэӏущын]] ===зыд=== *[[зыдэгуэн]] *[[зыдэгуэшэн]] *[[зыдэгъэбжьэхъуэн]] *[[зыдэгъэбзэхэн]] *[[зыдэгъэбзэхыкӏын]] *[[зыдэгъэгуэшэн]] *[[зыдэгъэжэхын]] *[[зыдэгъэжын]] *[[зыдэгъэзэн]] *[[зыдэгъэзэрыхьын]] *[[зыдэгъэзыхьын]] *[[зыдэгъэлэжьэн]] *[[зыдэгъэплъеин]] *[[зыдэгъэплъырын]] *[[зыдэгъэпсэун]] *[[зыдэгъэпшэхъуэн]] *[[зыдэгъэпшэхъукӏын]] *[[зыдэгъэпщкӏуэн]] *[[зыдэгъэтӏысын]] *[[зыдэгъэукӏуриен]] *[[зыдэгъэфэхъуэн]] *[[зыдэгъэхуэн]] *[[зыдэгъэхъун]] *[[зыдэгъэшэсын]] *[[зыдэгъэшын]] *[[зыдэгъэщэтэн]] *[[зыдэгъэщӏыгъун]] *[[зыдэгъэӏэпыкъун]] *[[зыдэгъуэжын]] *[[зыдэгъуэн]] *[[зыдэдзэн]] *[[зыдэдзеин]] *[[зыдэдзын]] *[[зыдэдзыхын]] *[[зыдэкъузэн]] *[[зыдэлъагъужын]] *[[зыдэлъхьэн]] *[[зыдэудыгъуэн]] *[[зыдэукӏэн]] *[[зыдэхын]] *[[зыдэхузэн]] *[[зыдэхьеин]] *[[зыдэхьын]] *[[зыдэшэн]] *[[зыдэшиикӏын]] *[[зыдэщтэн]] *[[зыдэщӏэжын]] *[[зыдэщӏыгъун]] *[[зыдэщӏын]] *[[зыдэӏэтеин]] *[[зыдэӏун]] *[[зыдегъэкӏун]] *[[зыдегъэхьэхын]] *[[зыдегъэшэхын]] *[[зыделъэфэжьэн]] *[[зыдехьэхын]] *[[зыдешэжьэн]] *[[зыдыхуэщӏын]] *[[зыдыщӏэлъэфэн]] *[[зыдыщӏэлъэфын]] ===зыдз=== *[[зыдзын]] ===зыж=== *[[зыжэщ]] *[[зыжэщрей]] ===зыжь=== *[[зыжьэдэгъэжыхьын]] *[[зыжьэдэгъэлъэдэн]] *[[зыжьэдэгъэлъын]] *[[зыжьэдэгъэпщкӏуэн]] *[[зыжьэдэгъэткӏуэн]] *[[зыжьэдэгъэткӏухьын]] *[[зыжьэдэгъэтын]] *[[зыжьэдэгъэтӏысхьэн]] *[[зыжьэдэдзэн]] *[[зыжьэдэкуэн]] *[[зыжьэдэкӏэн]] *[[зыжьэдэкӏутэн]] *[[зыжьэдэлъэфэжын]] *[[зыжьэдэлъэфэн]] *[[зыжьэдэлъхьэн]] *[[зыжьэдэшэн]] *[[зыжьэдэӏун]] *[[зыжьэу]] *[[зыжьэхэгъэуэн]] *[[зыжьэхэгъэукӏуриен]] *[[зыжьэхэгъэхуэн]] *[[зыжьэхэгъэхьэн]] *[[зыжьэхэгъэщӏэн]] *[[зыжьэхэдзэн]] *[[зыжьэхэубгъуэн]] ===зыз=== *[[зызаулрэ]] *[[зызэблэхъун]] *[[зызэгуэтхъыжын]] *[[зызэгъэдзэкӏын]] *[[зызэгъэлъэн]] *[[зызэгъэпэщын]] *[[зызэдзэкӏын]] *[[зызэдзын]] *[[зызэкӏэрыкъузэн]] *[[зызэкӏэрыукӏэн]] *[[зызэкӏэщӏэшын]] *[[зызэкӏэщӏихужын]] *[[зызэкӏуэцӏыгъэнэн]] *[[зызэкӏуэцӏыгъэпщхьэн]] *[[зызэкӏуэцӏыхын]] *[[зызэкъуэхын]] *[[зызэкъузылӏэн]] *[[зызэлъыӏухын]] *[[зызэпэгъэзэн]] *[[зызэпэплъыхьыжын]] *[[зызэпэщӏэсэн]] *[[зызэпкърегъэчын]] *[[зызэпщытын]] *[[зызэпщӏэхэдзэн]] *[[зызэпылъэщӏыхьыжын]] *[[зызэпылъэщӏыхьын]] *[[зызэпылъхьэн]] *[[зызэпыщӏэн]] *[[зызэпыӏудзын]] *[[зызэрыгъэпщхьэн]] *[[зызэтеубыдэжын]] *[[зызэтеубыдэн]] *[[зызэтеуӏэфӏэжын]] *[[зызэтеуӏэфӏэн]] *[[зызэтешэщӏэн]] *[[зызэтеӏэжьэн]] *[[зызэтеӏыгъэн]] *[[зызэупсеин]] *[[зызэфӏэгъэлэлын]] *[[зызэфӏэгъэпкӏэн]] *[[зызэфӏэгъэпщхьэн]] *[[зызэфӏэлъхьэн]] *[[зызэфӏэхын]] *[[зызэфӏэшын]] *[[зызэхэуфэн]] *[[зызэхэцӏэлэжын]] *[[зызэхуэшэн]] *[[зызэхуэщӏын]] *[[зызэхуитӏэн]] *[[зызэхъуэкӏын]] *[[зызэшэкӏын]] *[[зызэщыгъэпщкӏун]] *[[зызэщыдзеин]] *[[зызэщыхуэпыкӏын]] *[[зызэщыхъумэжын]] *[[зызэщыхъумэн]] *[[зызэщӏэкъуэжын]] *[[зызэщӏэкъуэн]] *[[зызэщӏэкъузэн]] *[[зызэщӏэпхэн]] *[[зызэщӏэужьэн]] *[[зызэщӏэузэдэн]] *[[зызэщӏэукӏэжын]] *[[зызэщӏэупсэн]] *[[зызэщӏэупщӏэн]] *[[зызэщӏэуфэн]] *[[зызэщӏэӏэтэн]] *[[зызэщӏегъэчын]] *[[зызэщӏихужын]] *[[зызэщӏыгъун]] *[[зызэӏубзын]] *[[зызыщӏэгъэгъущхьэжын]] *[[зызыщӏэгъэгъущхьэн]] *[[зызыӏэпегъэшэн]] ===зыку=== *[[зыкудэн]] ===зыкӏ=== *[[зыкӏэ]] *[[зыкӏэлъедзыхын]] *[[зыкӏэлъидзэн]] *[[зыкӏэлъыгъэжэн]] *[[зыкӏэлъыгъэкӏуэн]] *[[зыкӏэлъыгъэплъын]] *[[зыкӏэлъыплъыжын]] *[[зыкӏэлъыхэдзэн]] *[[зыкӏэлъыхуэщӏыжын]] *[[зыкӏэлъыщӏэгъэхьэн]] *[[зыкӏэлъыӏэбэжын]] *[[зыкӏэрыгъэкӏын]] *[[зыкӏэрыгъэкӏуэдэн]] *[[зыкӏэрыгъэкӏуэдэн]] *[[зыкӏэрыгъэкъэбзыкӏын]] *[[зыкӏэрыгъэлъэлъын]] *[[зыкӏэрыгъэлъын]] *[[зыкӏэрыгъэлӏыхьын]] *[[зыкӏэрыгъэукӏуриен]] *[[зыкӏэрыгъэхун]] *[[зыкӏэрыгъэщэтын]] *[[зыкӏэрыгъэщэщын]] *[[зыкӏэрыгъэщтын]] *[[зыкӏэрыгъэщӏэн]] *[[зыкӏэрыдзэн]] *[[зыкӏэрыдзыжын]] *[[зыкӏэрыдзын]] *[[зыкӏэрыкухьын]] *[[зыкӏэрыкъузэн]] *[[зыкӏэрылъэщӏыкӏын]] *[[зыкӏэрылъхьэн]] *[[зыкӏэрыпхъэн]] *[[зыкӏэрыубгъуэн]] *[[зыкӏэрыудыгъуэн]] *[[зыкӏэрыукӏэн]] *[[зыкӏэрыупсеен]] *[[зыкӏэрыупӏэн]] *[[зыкӏэрыутхыпщӏыкӏын]] *[[зыкӏэрыхын]] *[[зыкӏэрыхун]] *[[зыкӏэрыцӏэлъын]] *[[зыкӏэрычын]] *[[зыкӏэрышытӏэн]] *[[зыкӏэрыщӏэн]] *[[зыкӏэрыӏубэн]] *[[зыкӏэрыӏун]] *[[зыкӏэщӏэгъэхун]] *[[зыкӏэщӏэгъэхьэн]] *[[зыкӏэщӏэгъэщэтын]] *[[зыкӏэщӏэгъэӏукӏын]] *[[зыкӏэщӏэупщӏэн]] *[[зыкӏэщӏэутӏыпщыкӏын]] *[[зыкӏзыщхьэ]] *[[зыкӏи]] ===зыкӏу=== *[[зыкӏуэцӏыгъэджэрэзэн]] *[[зыкӏуэцӏыгъэпщкӏуэн]] *[[зыкӏуэцӏыкуэн]] *[[зыкӏуэцӏыкудэн]] *[[зыкӏуэцӏышыхьын]] ===зыкъ=== *[[зыкъэгъэжьын]] *[[зыкъэгъэзэн]] *[[зыкъэгъэкӏэрэхъуэжын]] *[[зыкъэгъэкӏэрэхъуэн]] *[[зыкъэгъэлъэгъуэн]] *[[зыкъэгъэмэхын]] *[[зыкъэгъэнэн]] *[[зыкъэгъэпцӏэжын]] *[[зыкъэгъэхуабжьын]] *[[зыкъэгъэхъеин]] *[[зыкъэгъэщӏыӏэн]] *[[зыкъэгъуэтыжын]] *[[зыкъэплъыхьын]] *[[зыкъэпхъуэтэн]] *[[зыкъэтын]] *[[зыкъэтӏэтэн]] *[[зыкъэужьыжын]] *[[зыкъэужьын]] *[[зыкъэумысын]] *[[зыкъэуфэн]] *[[зыкъэуфыхьын]] *[[зыкъэуфӏыцӏын]] *[[зыкъэухъуреихьын]] *[[зыкъэхухьын]] *[[зыкъэцӏыхужын]] *[[зыкъэшэщӏын]] *[[зыкъэшиин]] *[[зыкъэщэхужын]] *[[зыкъэщӏэжын]] *[[зыкъэӏэбэрэбыхьын]] *[[зыкъэӏэтыжын]] *[[зыкъэӏэтын]] *[[зыкъэӏуэтэжын]] *[[зыкъегъэгъэпцӏэн]] *[[зыкъегъэгъуэтын]] *[[зыкъегъэзэкӏын]] *[[зыкъегъэкӏэрэхъуэкӏын]] *[[зыкъегъэлэлэхын]] *[[зыкъегъэлын]] *[[зыкъегъэлъагъун]] *[[зыкъегъэлъэтэхын]] *[[зыкъегъэлъэхъшэхын]] *[[зыкъегъэнэнэхын]] *[[зыкъегъэумысын]] *[[зыкъегъэутӏыпщын]] *[[зыкъегъэфыщӏын]] *[[зыкъегъэцӏыхужын]] *[[зыкъегъэцӏыхун]] *[[зыкъегъэшын]] *[[зыкъегъэщэтэхын]] *[[зыкъегъэщӏэжын]] *[[зыкъегъэщӏэн]] *[[зыкъегъэӏэтын]] *[[зыкъедзын]] *[[зыкъедзыхыжын]] *[[зыкъедзыхын]] *[[зыкъелъэфэжьэн]] *[[зыкъемыгъэлын]] *[[зыкъетхъужьэн]] *[[зыкъешэкӏын]] *[[зыкъешиехын]] *[[зыкъешыхьэкӏын]] *[[зыкъеӏуэнтӏэкӏын]] *[[зыкъигъэжын]] *[[зыкъизых]] *[[зыкъисэн]] *[[зыкъитӏэн]] *[[зыкъихын]] *[[зыкъичын]] *[[зыкъишэжын]] *[[зыкъишиикӏын]] *[[зыкъишын]] *[[зыкъиӏэтыкӏын]] *[[зыкъом]] *[[зыкъомрэ]] *[[зыкъомыфӏ]] *[[зыкърегъэтӏэн]] *[[зыкърегъэхьэлӏэн]] *[[зыкъыгуэгъэщхьэхукӏын]] *[[зыкъыдэгъэжын]] *[[зыкъыдэгъэнэн]] *[[зыкъыдэгъэуеин]] *[[зыкъыдэгъэхуэн]] *[[зыкъыдэхьеижын]] *[[зыкъыдэшиикӏын]] *[[зыкъыдэщӏын]] *[[зыкъыдэӏэтеижын]] *[[зыкъызэгъэпэщын]] *[[зыкъызэдэӏэтын]] *[[зыкъызэкӏуэцӏыхын]] *[[зыкъызэкъуэпхъуэтыкӏын]] *[[зыкъызэкъуэпхъуэтын]] *[[зыкъызэкъуэхын]] *[[зыкъызэтегъэнэн]] *[[зыкъызэхьэкӏын]] *[[зыкъызэщӏэгъэплъэн]] *[[зыкъызэщӏэужьэн]] *[[зыкъызэщӏэуфэн]] *[[зыкъызэщӏэуфӏыцӏэн]] *[[зыкъызэщӏэчын]] *[[зыкъызэщӏэщӏэн]] *[[зыкъызэщӏэӏэтэн]] *[[зыкъызэӏухын]] *[[зыкъызыфӏэщӏыжын]] *[[зыкъыкӏэрыгъэхун]] *[[зыкъыкӏэрытӏэтыкӏын]] *[[зыкъыкӏэрыщӏэн]] *[[зыкъыкъуэгъэщын]] *[[зыкъыкъуэшиикӏын]] *[[зыкъыпэщӏэсэн]] *[[зыкъыпегъэхын]] *[[зыкъыпегъэхын]] *[[зыкъыпыгъэхун]] *[[зыкъыпыӏугъэзыкӏын]] *[[зыкъытегъэхуэн]] *[[зыкъытечыжын]] *[[зыкъытеӏэтыкӏын]] *[[зыкъыфӏэгъэщӏыжын]] *[[зыкъыфӏэгъэщӏын]] *[[зыкъыфӏэщӏыжын]] *[[зыкъыфӏэщӏыжыныгъэ]] *[[зыкъыхэгъэщхьэхукӏын]] *[[зыкъыхэгъэщын]] *[[зыкъыхэшиикӏын]] *[[зыкъыхэӏэтыкӏын]] *[[зыкъыщыхъужын]] *[[зыкъыщыщӏегъэдзын]] *[[зыкъыщӏэгъэхуэн]] *[[зыкъыщӏэгъэщыжын]] *[[зыкъыщӏэгъэщын]] *[[зыкъыщӏегъэхын]] *[[зыкъыӏэпыщӏэгъэкӏын]] *[[зыкъыӏэпыщӏэудын]] *[[зыкъыӏэрыгъэхьэн]] *[[зыкъыӏэщӏэгъэкӏыжын]] *[[зыкъыӏэщӏэгъэкӏын]] *[[зыкъыӏэщӏэудын]] ===зыкъу=== *[[зыкъуэгъэукӏуриен]] *[[зыкъуэгъэщын]] *[[зыкъуэдзапӏэ]] *[[зыкъуэдзэн]] *[[зыкъуэмылӏыкӏын]] *[[зыкъуэудыгъуэн]] *[[зыкъуэупщӏэн]] *[[зыкъуэущэхуэн]] *[[зыкъуэшиикӏын]] *[[зыкъузын]] *[[зыкъутэжын]] ===зыл=== *[[зылэн]] *[[зылыгъуэжын]] ===зылъ=== *[[зылъагъужын]] *[[зылъэгъэӏэсын]] *[[зылъэ-зылъэурэ]] *[[зылъэкӏ]] *[[зылъэщӏэгъэхьэн]] *[[зылъэщӏын]] *[[зылъегъэтэн]] *[[зылъыгъагъын]] *[[зылъыгъэпкӏын]] *[[зылъыгъэсын]] *[[зылъыгъэхун]] *[[зылъыгъэщэтын]] *[[зылъыдзын]] *[[зылъыкъуэн]] *[[зылъыпыӏун]] *[[зылъытэжын]] *[[зылъытэн]] *[[зылъытхъын]] *[[зылъытӏэгъэн]] *[[зылъыукӏэн]] *[[зылъыхын]] *[[зылъыӏун]] ===зылӏ=== *[[зылӏэжын]] ===зым=== *[[зымахуэ]] *[[зымахуэ-зымахуэкӏэ]] *[[зымахуэкӏэ]] *[[зымащӏэ]] *[[зымащӏэкӏэ]] *[[зымащӏэрэ]] *[[зымащӏи]] *[[зымащӏи-куэда]] *[[зыми]] *[[зымикӏ]] *[[зымыщӏэжын]] ===зын=== *[[зын]] ===зып=== *[[зыпари]] *[[зыпэгъэплъэн]] *[[зыпэлъытын]] *[[зыпэщӏэгъэкъуэн]] *[[зыпэщӏэгъэхуэн]] *[[зыпэщӏэдзэн]] *[[зыпэщӏэдзын]] *[[зыпэщӏэмыгъэхуэн]] *[[зыпэщӏэсэн]] *[[зыпэщӏыжын]] *[[зыпэщӏын]] *[[зыпегъэхыжын]] *[[зыплъыхьакӏуэ]] *[[зыплъыхьыгъуэ]] *[[зыплъыхьын]] *[[зыплъыхьыпӏэ]] *[[зыплӏытху]] *[[зыпсыжын]] *[[зыпсыхьыжын]] *[[зыпсыхьын]] *[[зыпхъэхын]] *[[зыпхъуэтэн]] *[[зыпщӏэхэгъэлъын]] *[[зыпщӏэхэгъэхун]] *[[зыпщӏэхэдзэн]] *[[зыпщӏэхэдзын]] *[[зыпщӏэхэлъхьэн]] *[[зыпщӏэхэхын]] *[[зыпыгъэкӏэрэхъукӏын]] *[[зыпыгъэкӏын]] *[[зыпыгъэлъын]] *[[зыпыгъэцӏэфтын]] *[[зыпылъэжын]] *[[зыпылъхьэн]] *[[зыпыугъуеикӏын]] *[[зыпыхын]] *[[зыпышэн]] *[[зыпыщӏэн]] *[[зыпыӏугъэкӏуэтын]] *[[зыпыӏугъэщтын]] *[[зыпыӏудзын]] *[[зыпыӏун]] ===зыпӏ=== *[[зыпӏыжын]] *[[зыпӏытӏын-зыхузын]] ===зыр=== *[[зыри]] *[[зырикӏ]] *[[зырыз]] *[[зырыз-тӏурытӏурэ]] *[[зырызу]] *[[зырызурэ]] *[[зырызыгъуэкӏэ]] *[[зырызыххэу]] ===зыт=== *[[зытэлайкӏэ]] *[[зытегуэшэн]] *[[зытегъэбжэн]] *[[зытегъэгуоуэн]] *[[зытегъэгусэн]] *[[зытегъэгусыхьын]] *[[зытегъэгушхуэн]] *[[зытегъэзэгъэн]] *[[зытегъэкӏиен]] *[[зытегъэкӏуэдэн]] *[[зытегъэкӏуэн]] *[[зытегъэкӏуэтын]] *[[зытегъэлӏэн]] *[[зытегъэлӏыкӏын]] *[[зытегъэплъэн]] *[[зытегъэпсэн]] *[[зытегъэпщкӏуэн]] *[[зытегъэткӏуэн]] *[[зытегъэтӏэтӏэн]] *[[зытегъэтӏысхьэн]] *[[зытегъэуэн]] *[[зытегъэублэрэкӏэн]] *[[зытегъэукӏуриен]] *[[зытегъэун]] *[[зытегъэуфэрэкӏын]] *[[зытегъэхуэн]] *[[зытегъэхьэн]] *[[зытегъэщэтэн]] *[[зытегъэщэтын]] *[[зытегъэщхьэн]] *[[зытегъэщӏэн]] *[[зытегъэӏукӏын]] *[[зытедзэн]] *[[зытедзын]] *[[зытекӏэжын]] *[[зытекӏэн]] *[[зытекъутэжын]] *[[зытелъ]] *[[зытелъэфэн]] *[[зытелъэщӏыхьын]] *[[зытелъхьэн]] *[[зытемыгъэхьэн]] *[[зытепхъэн]] *[[зытепхъуэн]] *[[зытепӏэн]] *[[зытетыр]] *[[зытеубгъуэн]] *[[зытеудыгъуэн]] *[[зытеукӏэжын]] *[[зытеукъуэдиен]] *[[зытеундэгъуэн]] *[[зытефыщӏэжын]] *[[зытехыжын]] *[[зытехын]] *[[зытешэщӏэн]] *[[зытешиен]] *[[зытещӏыхьын]] *[[зытеӏэтыкӏын]] *[[зытеӏубэн]] *[[зытхух]] *[[зытхухрэ]] *[[зытхьэлэжын]] *[[зытхьэщӏын]] *[[зытхьэщӏыпӏэ]] *[[зытын]] ===зытӏ=== *[[зытӏэкӏу]] *[[зытӏэкӏукӏэ]] *[[зытӏэкӏурэ]] *[[зытӏэщӏын]] *[[зытӏэщӏыпӏэ]] *[[зытӏощӏырыпщӏ]] *[[зытӏущ]] *[[зытӏыжын]] ===зыу=== *[[зыуэ]] *[[зыубгъуауэ]] *[[зыубгъун]] *[[зыублэрэкӏын]] *[[зыубыдын]] *[[зыубыжын]] *[[зыугъуеин]] *[[зыудэн]] *[[зыудыгъун]] *[[зыудыныхьын]] *[[зыудыныщӏэн]] *[[зыужьыгъуэ]] *[[зыужьыжын]] *[[зыужьыкӏэ]] *[[зыужьын]] *[[зыужьыныгъэ]] *[[зыузэдын]] *[[зыузэщӏын]] *[[зыузэщӏыныгъэ]] *[[зыуи]] *[[зыуикӏ]] *[[зыукӏыжын]] *[[зыукъэбзыжын]] *[[зыукъэбзын]] *[[зыукъуэдиин]] *[[зыукъуэншын]] *[[зыулъэпцӏын]] *[[зыумысыжын]] *[[зыумысын]] *[[зыунэгъуэджын]] *[[зыупсын]] *[[зыупцӏэнын]] *[[зыутэжын]] *[[зыутхын]] *[[зыутхыпщӏын]] *[[зыуфэбгъун]] *[[зыуфэн]] *[[зыуфӏеижын]] *[[зыухеижын]] *[[зыухыжын]] *[[зыухуэн]] *[[зыухьын]] *[[зыуцӏэпӏыжын]] *[[зыуцӏэпӏын]] *[[зыущэхужын]] *[[зыущэхун]] *[[зыуӏэжын]] ===зыф=== *[[зыфытхъэжын]] *[[зыфыщӏыжын]] ===зыфӏ=== *[[зыфӏэгъэжыжын]] *[[зыфӏэгъэнэн]] *[[зыфӏэгъэщӏын]] *[[зыфӏэдзэжын]] *[[зыфӏэлъэжын]] *[[зыфӏэлъхьэн]] *[[зыфӏэмыгъэщӏурэ]] *[[зыфӏэмыгъэӏуэхуурэ]] *[[зыфӏэудыжын]] *[[зыфӏэхын]] *[[зыфӏэщыжын]] *[[зыфӏэщын]] ===зых=== *[[зыхэбжэн]] *[[зыхэгуэшэн]] *[[зыхэгъэбзэхэн]] *[[зыхэгъэбзэхыкӏын]] *[[зыхэгъэгъуэзэн]] *[[зыхэгъэгъуэщэн]] *[[зыхэгъэджэрэзэн]] *[[зыхэгъэджэрэзыхьын]] *[[зыхэгъэжын]] *[[зыхэгъэзэгъэн]] *[[зыхэгъэзэгъэн]] *[[зыхэгъэзэрыхьын]] *[[зыхэгъэкӏэрэхъухьын]] *[[зыхэгъэкӏын]] *[[зыхэгъэкӏуэдэн]] *[[зыхэгъэнэн]] *[[зыхэгъэнын]] *[[зыхэгъэпскӏэн]] *[[зыхэгъэпскӏыхьын]] *[[зыхэгъэпшэхъуэн]] *[[зыхэгъэпщкӏуэн]] *[[зыхэгъэсын]] *[[зыхэгъэтын]] *[[зыхэгъэтӏысхьэн]] *[[зыхэгъэукӏуриен]] *[[зыхэгъэхуэн]] *[[зыхэгъэхьэжын]] *[[зыхэгъэхьэн]] *[[зыхэгъэшыпсыкӏыжын]] *[[зыхэгъэщхьэхукӏын]] *[[зыхэгъэщӏэн]] *[[зыхэдзэжын]] *[[зыхэдзэн]] *[[зыхэдзын]] *[[зыхэкухьын]] *[[зыхэлъхьэн]] *[[зыхэмыгъэгъуэзэн]] *[[зыхэнэн]] *[[зыхэтхэн]] *[[зыхэтхьэщӏэн]] *[[зыхэтӏэн]] *[[зыхэубгъуэн]] *[[зыхэубыдэн]] *[[зыхэубыдэн]] *[[зыхэудыгъуэн]] *[[зыхэукӏэн]] *[[зыхэукъуэдиен]] *[[зыхэупцӏэн]] *[[зыхэхын]] *[[зыхэхун]] *[[зыхэшэн]] *[[зыхэшиикӏын]] *[[зыхэшытӏэн]] *[[зыхэщӏэн]] *[[зыхэӏэтыкӏын]] *[[зыхэӏубэн]] *[[зыхэӏун]] *[[зыхегъэдзэн]] *[[зыхегъэлъэфэн]] *[[зыхегъэнэн]] *[[зыхегъэсхьэн]] *[[зыхегъэтхэн]] *[[зыхегъэщӏэн]] *[[зыхегъэӏубэн]] *[[зых-зыбл]] *[[зыхыбл]] *[[зыхыблрэ]] ===зыху=== *[[зыхуэгъэгусэн]] *[[зыхуэгъэдэн]] *[[зыхуэгъэзэн]] *[[зыхуэгъэлэжьэн]] *[[зыхуэгъэлӏэн]] *[[зыхуэгъэпсэлъэн]] *[[зыхуэгъэпсын]] *[[зыхуэгъэпхъэшэн]] *[[зыхуэгъэсэн]] *[[зыхуэгъэтхьэмыщкӏэн]] *[[зыхуэгъэувыжын]] *[[зыхуэгъэфэщэн]] *[[зыхуэгъэфиблын]] *[[зыхуэгъэфӏэн]] *[[зыхуэгъэхьэзырын]] *[[зыхуэгъэхъущӏэн]] *[[зыхуэгъэцӏыкӏун]] *[[зыхуэгъэшэчын]] *[[зыхуэгъэшыӏэн]] *[[зыхуэгъэщэбэн]] *[[зыхуэгъэщхъын]] *[[зыхуэгъэӏурыщӏэн]] *[[зыхуэдиз]] *[[зыхуэдзын]] *[[зыхуэмыубыдыжын]] *[[зыхуэмышыӏэн]] *[[зыхуэныкъуэншэу]] *[[зыхуэпэн]] *[[зыхуэсакъыжын]] *[[зыхуэсакъын]] *[[зыхуэунэтӏын]] *[[зыхуэхъу]] *[[зыхуэшиин]] *[[зыхуэщӏыжын]] *[[зыхуэщӏын]] *[[зыхуегъэзэкӏын]] *[[зыхуегъэзыхын]] *[[зыхуегъэлъэхъшэхын]] *[[зыхуегъэщӏэн]] *[[зыхуеиншэу]] *[[зыхуей]] *[[зыхуей-зыхуэфӏ]] *[[зыхузэгуэпыжын]] *[[зыхузэкӏэщӏэшын]] *[[зыхузын]] *[[зыхуитӏэн]] *[[зыхущыхьын]] *[[зыхущӏэгъэхьэн]] ===зыхъу=== *[[зыхъуэжын]] *[[зыхъуэн]] *[[зыхъумапӏэ]] *[[зыхъумэжын]] *[[зыхъумэн]] *[[зыхъунщӏэн]] ===зыц=== *[[зыц]] ===зыцӏ=== *[[зыцӏэлэжын]] *[[зыцӏэлэн]] *[[зыцӏутӏ]] *[[зыцӏыкӏу]] *[[зыцӏыкӏукӏэ]] *[[зыцӏыхужын]] ===зыч=== *[[зычэтхъэжын]] ===зыш=== *[[зышэщӏын]] *[[зышиин]] *[[зышхыхьыжын]] *[[зышыхьын]] *[[зышыӏэ]] *[[зышыӏэн]] ===зыщ=== *[[зыщэзыплӏэ]] *[[зыщегъэхын]] *[[зыщтэн]] *[[зыщхьэдэгъэӏухын]] *[[зыщхьэзыфэ]] *[[зыщхьэпрыгъэӏукӏын]] *[[зыщхьэпрыдзын]] *[[зыщхьэпрышиикӏын]] *[[зыщхьэрыгъ]] *[[зыщхьэрыгъагъын]] *[[зыщхьэрыгъэсын]] *[[зыщхьэрыкъуэн]] *[[зыщхьэрытӏэгъэжын]] *[[зыщхьэрытӏэгъэн]] *[[зыщхьэрыхын]] *[[зыщхьэщыгъэжын]] *[[зыщхьэщыгъэкӏын]] *[[зыщхьэщыубгъуэн]] *[[зыщхьэщыхын]] *[[зыщхьэщыхун]] *[[зыщыгъагъын]] *[[зыщыгъэбыдэн]] *[[зыщыгъэгугъын]] *[[зыщыгъэгъуэзэн]] *[[зыщыгъэгъупщэн]] *[[зыщыгъэнщӏын]] *[[зыщыгъэпщкӏун]] *[[зыщыгъэтхъун]] *[[зыщыгъэуэн]] *[[зыщыгъэужын]] *[[зыщыгъэхун]] *[[зыщыгъэхун]] *[[зыщыгъэшынэн]] *[[зыщыгъэщэтын]] *[[зыщыгъэщтэн]] *[[зыщыгъэщӏэн]] *[[зыщыдзэн]] *[[зыщыдзеин]] *[[зыщыдзын]] *[[зыщыкъуэн]] *[[зыщымысхьыжын]] *[[зыщыплӏ]] *[[зыщыплӏрэ]] *[[зыщытхъужын]] *[[зыщытӏэгъэжын]] *[[зыщытӏэгъэн]] *[[зыщытӏэхъун]] *[[зыщыхыжын]] *[[зыщыхын]] *[[зыщыхуэн]] *[[зыщыхъуэн]] *[[зыщыхъумэн]] *[[зыщыщӏыжын]] ===зыщӏ=== *[[зыщӏэгуэшэн]] *[[зыщӏэгупсысыжын]] *[[зыщӏэгупсысыкӏын]] *[[зыщӏэгъэбэгын]] *[[зыщӏэгъэбзэхэн]] *[[зыщӏэгъэбзэхыкӏын]] *[[зыщӏэгъэгупсысыжын]] *[[зыщӏэгъэгъун]] *[[зыщӏэгъэзэгъэн]] *[[зыщӏэгъэкӏэрэхъукӏын]] *[[зыщӏэгъэкӏын]] *[[зыщӏэгъэкъуэн]] *[[зыщӏэгъэмбрыуэн]] *[[зыщӏэгъэпщкӏуэн]] *[[зыщӏэгъэуэн]] *[[зыщӏэгъэукӏуриен]] *[[зыщӏэгъэхуэн]] *[[зыщӏэгъэхъуэпсын]] *[[зыщӏэдэӏукӏын]] *[[зыщӏэдзэн]] *[[зыщӏэдзын]] *[[зыщӏэжын]] *[[зыщӏэпхэн]] *[[зыщӏэпщӏэукӏын]] *[[зыщӏэтӏэтыкӏын]] *[[зыщӏэтӏыкӏын]] *[[зыщӏэувыкӏын]] *[[зыщӏэукъуэдиен]] *[[зыщӏэупскӏэн]] *[[зыщӏэупщӏэн]] *[[зыщӏэуфэн]] *[[зыщӏэфын]] *[[зыщӏэхъумэн]] *[[зыщӏэшэн]] *[[зыщӏэшиен]] *[[зыщӏэшиикӏын]] *[[зыщӏэщтэжын]] *[[зыщӏегъэдзэн]] *[[зыщӏегъэдзын]] *[[зыщӏегъэубыдэн]] *[[зыщӏегъэхын]] *[[зыщӏегъэхун]] *[[зыщӏегъэхьэн]] *[[зыщӏыгъун]] *[[зыщӏыкӏэ]] *[[зыщӏын]] *[[зыщӏыпӏэ]] ===зыӏ=== *[[зыӏэзыбжьэм]] *[[зыӏэн]] *[[зыӏэпыудын]] *[[зыӏэпышэн]] *[[зыӏэрыгъэлъын]] *[[зыӏэрыгъэхьэн]] *[[зыӏэрылъхьэн]] *[[зыӏэрытӏэгъэн]] *[[зыӏэрыхын]] *[[зыӏэтын]] *[[зыӏэщӏэгъэгъупщыкӏын]] *[[зыӏэщӏэгъэжын]] *[[зыӏэщӏэгъэкӏын]] *[[зыӏэщӏэгъэлъын]] *[[зыӏэщӏэгъэхуэн]] *[[зыӏэщӏэгъэхун]] *[[зыӏэщӏэгъэхьэн]] *[[зыӏэщӏэдзын]] *[[зыӏэщӏэкъузэн]] *[[зыӏэщӏэлъ]] *[[зыӏэщӏэлъхьэжын]] *[[зыӏэщӏэлъхьэн]] *[[зыӏэщӏэпӏытӏэн]] *[[зыӏэщӏэубыдэн]] *[[зыӏэщӏэудын]] *[[зыӏэщӏэутӏыпщыкӏын]] *[[зыӏыгъыкӏэ]] *[[зыӏыгъын]] ===зыӏу=== *[[зыӏуэнтӏэн]] *[[зыӏуэнтӏэн-зышэнтӏэн]] *[[зыӏубын]] *[[зыӏугуэшэн]] *[[зыӏугъэлъын]] *[[зыӏугъэхуэн]] *[[зыӏугъэхуэн]] *[[зыӏудзэн]] *[[зыӏудзын]] *[[зыӏуегъэхын]] *[[зыӏулъхьэн]] *[[зыӏупхъуэн]] *[[зыӏурамылъхьэж]] *[[зыӏурегъэхын]] *[[зыӏурыбзеежын]] *[[зыӏурыбзеен]] *[[зыӏурыгъэлъэдэн]] *[[зыӏурыгъэлъын]] *[[зыӏурыгъэсын]] *[[зыӏурыдзэн]] *[[зыӏурылъэфэн]] *[[зыӏурысэн]] *[[зыӏурыщыпэн]] *[[зыӏуубгъуэн]] *[[зыӏухын]] *[[зыӏушиикӏын]] </div> {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} 8dgs2d00vkrtxtnyrgrjkb3kg4614ab 102 20024 129666 110718 2026-10-19T17:47:05Z Rhdkabardian 5 129666 wikitext text/x-wiki {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/к|к]] *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/К|К]] <div class="index"> ==к== *[[к]] ==ка== *[[кабель]] *[[кабинэ]] *[[кабинет]] *[[кавалерие]] *[[кавычкэ]] *[[казах]] *[[казаххэр]] *[[казахыбзэ]] *[[казначей]] *[[какао]] *[[календарь]] *[[кандидат]] *[[каникул]] *[[кантатэ]] *[[канцелярие]] *[[капитал]] *[[капитализм]] *[[капиталист]] *[[капитан]] *[[каплъэ]] *[[капрон]] *[[карабин]] *[[карамель]] *[[карикатурэ]] *[[карнавал]] *[[картэ]] *[[картон]] *[[кассэ]] *[[кассир]] *[[катер]] *[[кафе]] *[[кафедрэ]] *[[кафель]] *[[каютэ]] ==кэ== *[[кэржэ]] ==кв== *[[квадрат]] *[[квартал]] *[[квартет]] *[[квас]] *[[квитанц]] ==ке== *[[кенаф]] *[[кенгуру]] *[[кефир]] ==ки== *[[киловатт]] *[[килограмм]] *[[километр]] *[[кинематографие]] *[[кинескоп]] *[[кино]] *[[киноактёр]] *[[киноаппарат]] *[[кинокамерэ]] *[[киностудие]] *[[кинотеатр]] *[[кинофильм]] *[[киоск]] *[[кисель]] *[[кислород]] *[[китай]] *[[китайхэр]] ==кл== *[[кларнет]] *[[класс]] *[[классэгъу]] *[[классик]] *[[клевер]] *[[клеткэ]] *[[климат]] *[[клиникэ]] *[[клоун]] *[[клуб]] ==кн== *[[кнопкэ]] ==ко== *[[кодекс]] *[[коктейль]] *[[колготкэ]] *[[коллегие]] *[[коллектив]] *[[коллекцэ]] *[[колониализм]] *[[колоние]] *[[колонизатор]] *[[колоннэ]] *[[колхоз]] *[[командэ]] *[[командир]] *[[командировкэ]] *[[командующэ]] *[[комбайн]] *[[комбайнёр]] *[[комбикорм]] *[[комбинат]] *[[комбинезон]] *[[комдив]] *[[комедие]] *[[комендант]] *[[комендатурэ]] *[[комиссар]] *[[комиссариат]] *[[комиссэ]] *[[комитет]] *[[коммунальнэ]] *[[коммунэ]] *[[коммунизм]] *[[коммунист]] *[[коммюнике]] *[[компание]] *[[компарт]] *[[компас]] *[[комплекс]] *[[композитор]] *[[компот]] *[[комсомол]] *[[конвейер]] *[[конверт]] *[[конгресс]] *[[кондитер]] *[[кондицэ]] *[[кондиционер]] *[[кондуктор]] *[[конкуренцэ]] *[[конкурс]] *[[консерв]] *[[консерваторие]] *[[конспект]] *[[конституцэ]] *[[консул]] *[[консультант]] *[[консультацэ]] *[[контейнер]] *[[конторэ]] *[[контракт]] *[[контролёр]] *[[конферансье]] *[[конференц]] *[[конференц-зал]] *[[концерт]] *[[концертмейстер]] *[[концлагерь]] *[[коньяк]] *[[кооператив]] *[[кооперацэ]] *[[копие]] *[[кореибзэ]] *[[корей]] *[[корейхэр]] *[[король]] *[[корректор]] *[[корректурэ]] *[[корреспондент]] *[[корреспонденцэ]] *[[косметикэ]] *[[космонавт]] *[[космонавтикэ]] *[[космос]] *[[котлет]] *[[коттедж]] *[[кофе]] *[[кофейник]] ==кр== *[[кран]] *[[красная]] *[[краснэ]] *[[красноармеец]] *[[крахмал]] *[[крейсер]] *[[крем]] *[[криминалист]] *[[критик]] *[[критикэ]] *[[кросс]] *[[кроссворд]] *[[кружок]] *[[крупа]] *[[крушкӏэ]] ==ку== *[[куб]] *[[кубок]] *[[кубометр]] *[[кузов]] *[[кулак]] *[[культ]] *[[культиватор]] *[[культивацэ]] *[[культурэ]] *[[купе]] *[[куплет]] *[[курорт]] *[[курс]] *[[курсант]] *[[курткэ]] </div> {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} 2ks3g0lix2w47mxdphuir1k98uzld1o 102 20038 129586 123860 2026-10-19T13:21:38Z Rhdkabardian 5 129586 wikitext text/x-wiki {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/п|п]] *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/П|П]] <div class="index"> ==п== *[[п]] ==па== *[[пабгъуэ]] *[[пабжьэ]] *[[павильон]] *[[пагагъ]] *[[пагагъэ]] *[[пагэ]] *[[пагэныгъэ]] *[[пагуэ]] *[[падеж]] *[[пажэ]] *[[пажэгъуэ]] *[[пай]] *[[пакӏэ]] *[[пакӏэ-пакӏэу]] *[[пакӏуэ]] *[[пакъэ]] *[[палатэ]] *[[палъэ]] *[[папэ]] *[[папкэ]] *[[папцӏэ]] *[[папщэ-щатэу]] *[[папщӏэ]] *[[папщӏэкӏэ]] *[[папщӏэу]] *[[папыхъ]] *[[папыщ]] *[[парад]] *[[парашют]] *[[парэ]] *[[пари]] *[[парий]] *[[парк]] *[[паркет]] *[[парламент]] *[[парник]] *[[парт]] *[[партэ]] *[[партизан]] *[[пархъ]] *[[пасэ]] *[[пасэм]] *[[пасэрей]] *[[пасэу]] *[[паспорт]] *[[пассажир]] *[[патриот]] *[[пауэ]] *[[пачкэ]] *[[пашагъэ]] *[[пашэ]] *[[пашэвауэ]] *[[пашэныгъэ]] *[[пащтыхь]] *[[пащтыхьыгъэ]] *[[пащтыхьыгъуэ]] *[[пащхьэ]] *[[пащӏагъуэ]] *[[пащӏапцӏэ]] *[[пащӏацэ]] *[[пащӏэ]] *[[пащӏэбзий]] *[[пащӏэгъэлыгъуэ]] *[[пащӏэ-жьакӏэ]] *[[пащӏэкӏапсэ]] *[[пащӏэкӏэ]] *[[пащӏэкъ]] ==пэ== *[[пэ]] *[[пэ=]] *[[пэбг]] *[[пэбгидзэ]] *[[пэбгырылъ]] *[[пэбгъэн]] *[[пэбж]] *[[пэбжьэуэн]] *[[пэбзий]] *[[пэблагъэ]] *[[пэгун]] *[[пэгуныкъу]] *[[пэгуфӏэн]] *[[пэгъэгъуэлъын]] *[[пэгъэджэжын]] *[[пэгъэжыжьэн]] *[[пэгъэкӏуэжын]] *[[пэгъэлъэщын]] *[[пэгъэплъэн]] *[[пэгъэтэджын]] *[[пэгъэтын]] *[[пэгъэтӏысын]] *[[пэгъэувын]] *[[пэгъэуджэн]] *[[пэгъым]] *[[пэгъу]] *[[пэгъуэкӏын]] *[[пэгъуэлъын]] *[[пэгъубжэ]] *[[пэгъунэгъу]] *[[пэгъунэгъун]] *[[пэгъунэгъуу]] *[[пэгъупандэ]] *[[пэгъупандыхь]] *[[пэд]] *[[пэдэгъэзей]] *[[пэдэлъэн]] *[[пэдэхуей]] *[[пэджэжын]] *[[пэдзыжын]] *[[пэдзын]] *[[пэж]] *[[пэжагъ]] *[[пэжэху]] *[[пэжу]] *[[пэжуи]] *[[пэжщ]] *[[пэжыгъэ]] *[[пэжыжьэ]] *[[пэжыжьэн]] *[[пэжыжьэу]] *[[пэжым]] *[[пэжын]] *[[пэжыныгъэ]] *[[пэжыпкъэ]] *[[пэжыпӏэ]] *[[пэжыр]] *[[пэжырытхэ]] *[[пэжырыщӏэ]] *[[пэжыӏэжын]] *[[пэжыӏэн]] *[[пэзэзэн]] *[[пэзэзу]] *[[пэзджын]] *[[пэидзэ]] *[[пэй]] *[[пэкукъу]] *[[пэкӏэцӏын]] *[[пэкӏу]] *[[пэкӏуэ]] *[[пэкӏуэжын]] *[[пэкӏуэн]] *[[пэкӏуэтэн]] *[[пэкӏун]] *[[пэкъу]] *[[пэкъуэкӏын]] *[[пэкъурш]] *[[пэкъуу]] *[[пэлыдын]] *[[пэлынцӏ]] *[[пэлъауэ]] *[[пэлъэныкъуэ]] *[[пэлъэщын]] *[[пэлъэщӏ]] *[[пэлъху]] *[[пэлъхуэ]] *[[пэлъыт]] *[[пэлъытэ]] *[[пэлъытэу]] *[[пэлъытын]] *[[пэмадэ]] *[[пэмэн]] *[[пэмыжыжьэу]] *[[пэмыщӏ]] *[[пэнтх]] *[[пэнтӏыкъ]] *[[пэнцӏыв]] *[[пэныкъуэкъуэн]] *[[пэплъэн]] *[[пэплъысын]] *[[пэпс]] *[[пэпсэлъэжын]] *[[пэпсэлъэн]] *[[пэпхъэрын]] *[[пэпщэн]] *[[пэпщӏэ]] *[[пэпщӏыпщӏын]] *[[пэрикъэ]] *[[пэрмэн]] *[[пэртэбакъ]] *[[пэры=]] *[[пэрыбжьэнтхъуэн]] *[[пэрыгъэкӏуэтэн]] *[[пэрыгъэкӏуэтын]] *[[пэрыгъэлъэдэн]] *[[пэрыгъэлъын]] *[[пэрыгъэпщхьэн]] *[[пэрыгъэсхьэн]] *[[пэрыгъэсын]] *[[пэрыгъэсыхьын]] *[[пэрыгъэтын]] *[[пэрыгъэтӏысхьэн]] *[[пэрыгъэуэн]] *[[пэрыгъэувэн]] *[[пэрыгъэукӏуриен]] *[[пэрыгъэфэхъуэн]] *[[пэрыгъэхьэн]] *[[пэрыгъэщэтэн]] *[[пэрыгъэщэщэн]] *[[пэрыгъэӏэбэн]] *[[пэрыдзэн]] *[[пэрыдзын]] *[[пэрыжын]] *[[пэрыжыхьын]] *[[пэрыкуэн]] *[[пэрыкӏэн]] *[[пэрыкӏын]] *[[пэрыкӏуэ]] *[[пэрыкӏуэтэн]] *[[пэрыкӏуэтын]] *[[пэрыкӏутэн]] *[[пэрылъэдэн]] *[[пэрылъэтын]] *[[пэрылъэфэн]] *[[пэрылъэфын]] *[[пэрылъэщӏ]] *[[пэрылъхьэн]] *[[пэрылъын]] *[[пэрылӏыхьын]] *[[пэрымэ]] *[[пэрыпщхьэн]] *[[пэрысхьэн]] *[[пэрысын]] *[[пэрысыхьын]] *[[пэрыт]] *[[пэрытэджыкӏын]] *[[пэрытхъуэн]] *[[пэрытхъун]] *[[пэрытын]] *[[пэрытыныгъэ]] *[[пэрытӏысхьэн]] *[[пэрытӏысыкӏын]] *[[пэрыуэгъу]] *[[пэрыуэгъуншэу]] *[[пэрыуэн]] *[[пэрыуэншэу]] *[[пэрыублэрэкӏэн]] *[[пэрыубыдэн]] *[[пэрыувэн]] *[[пэрыузэд]] *[[пэрыукӏуриен]] *[[пэрыфэхъуэн]] *[[пэрыфтын]] *[[пэрыхын]] *[[пэрыхуэн]] *[[пэрыхун]] *[[пэрыхьэн]] *[[пэрыхьэт]] *[[пэрыхьэту]] *[[пэрыхъумэн]] *[[пэрыхъухьын]] *[[пэрыцӏэфтын]] *[[пэрышэ]] *[[пэрышэн]] *[[пэрышын]] *[[пэрыщэтэн]] *[[пэрыщэщэн]] *[[пэрыщӏыхьын]] *[[пэрыӏэбапӏэ]] *[[пэрыӏэбэ]] *[[пэрыӏэбэн]] *[[пэрыӏыгъэн]] *[[пэрыӏубэн]] *[[пэрыӏун]] *[[пэстромкӏэ]] *[[пэстронкӏэ]] *[[пэсыринэ]] *[[пэт]] *[[пэтат]] *[[пэтащ]] *[[пэтэджын]] *[[пэтеж]] *[[пэткӏэ]] *[[пэтми]] *[[пэтрэ]] *[[пэтын]] *[[пэтырбакъ]] *[[пэтӏинэ]] *[[пэтӏысын]] *[[пэу]] *[[пэублэ]] *[[пэубыдын]] *[[пэувын]] *[[пэфыкъ]] *[[пэфыфэн]] *[[пэху]] *[[пэхутэ]] *[[пэхъу]] *[[пэхъун]] *[[пэхъупэндэ]] *[[пэхъупэндыхь]] *[[пэц]] *[[пэцӏурэ]] *[[пэцӏуун]] *[[пэцӏынэ]] *[[пэш]] *[[пэшэгъу]] *[[пэшэж]] *[[пэшэн]] *[[пэшэныгъэ]] *[[пэшот]] *[[пэшхьэку]] *[[пэшхьэкущхьэ]] *[[пэшхьэкущӏэ]] *[[пэшыкъу]] *[[пэшын]] *[[пэшыницӏэ]] *[[пэщ]] *[[пэщэщалэ]] *[[пэщэщэн]] *[[пэщэщэрей]] *[[пэщэщэрилэ]] *[[пэщэщэх]] *[[пэщхъын]] *[[пэщхъыныхъу]] *[[пэщылъын]] *[[пэщыпхэ]] *[[пэщысын]] *[[пэщытын]] *[[пэщыху]] *[[пэщӏэ=]] *[[пэщӏэгъэкӏын]] *[[пэщӏэгъэкӏуэтэн]] *[[пэщӏэгъэкӏуэтын]] *[[пэщӏэгъэкъуэн]] *[[пэщӏэгъэлъэдэн]] *[[пэщӏэгъэлъын]] *[[пэщӏэгъэтын]] *[[пэщӏэгъэтӏысхьэн]] *[[пэщӏэгъэувэн]] *[[пэщӏэгъэукӏуриен]] *[[пэщӏэгъэукӏуриикӏын]] *[[пэщӏэгъэфтын]] *[[пэщӏэгъэхуэн]] *[[пэщӏэгъэцӏэфтын]] *[[пэщӏэгъуэлъхьэн]] *[[пэщӏэдзэ]] *[[пэщӏэдзэн]] *[[пэщӏэдзын]] *[[пэщӏэжын]] *[[пэщӏэкӏын]] *[[пэщӏэкӏуэтэн]] *[[пэщӏэкӏуэтын]] *[[пэщӏэлъэдэн]] *[[пэщӏэлъэтэн]] *[[пэщӏэлъэтын]] *[[пэщӏэлъэфэн]] *[[пэщӏэлъэфын]] *[[пэщӏэлъхьэн]] *[[пэщӏэлъын]] *[[пэщӏэплъэн]] *[[пэщӏэплъын]] *[[пэщӏэпщхьэн]] *[[пэщӏэпщын]] *[[пэщӏэсэ]] *[[пэщӏэсэн]] *[[пэщӏэтын]] *[[пэщӏэтӏыкӏын]] *[[пэщӏэтӏысхьэн]] *[[пэщӏэуэн]] *[[пэщӏэубыдэн]] *[[пэщӏэувэн]] *[[пэщӏэукӏуриен]] *[[пэщӏэукӏуриикӏын]] *[[пэщӏэфэхъуэн]] *[[пэщӏэфэхъун]] *[[пэщӏэфтын]] *[[пэщӏэхын]] *[[пэщӏэхуэн]] *[[пэщӏэцӏэфтын]] *[[пэщӏэшэн]] *[[пэщӏэщӏэгъу]] *[[пэщӏэщӏэн]] *[[пэщӏэӏуантӏэ]] *[[пэщӏэӏун]] *[[пэщӏегъэхын]] *[[пэщӏегъэщӏэн]] *[[пэщӏыжалъэ]] *[[пэщӏын]] *[[пэӏэбэн]] *[[пэӏэгъуэ]] *[[пэӏэгъуэу]] *[[пэӏэщӏэ]] *[[пэӏэщӏэн]] *[[пэӏэщӏэу]] *[[пэӏуантӏэ]] *[[пэӏуэжын]] *[[пэӏуджэжын]] *[[пэӏудзын]] *[[пэӏужын]] *[[пэӏущӏэ]] ==пе== *[[пегъэблэн]] *[[пегъэвыкӏын]] *[[пегъэгуэн]] *[[пегъэгъэныщкӏукӏын]] *[[пегъэдэн]] *[[пегъэдзэн]] *[[пегъэжэжьэн]] *[[пегъэжьэн]] *[[пегъэкъун]] *[[пегъэкъутыкӏын]] *[[пегъэкъутыхьын]] *[[пегъэлыгъукӏын]] *[[пегъэлъэн]] *[[пегъэлъхьэн]] *[[пегъэлъыкӏын]] *[[пегъэпхэн]] *[[пегъэпхыкӏын]] *[[пегъэпхъун]] *[[пегъэпӏытӏыкӏын]] *[[пегъэсыкӏын]] *[[пегъэтхэн]] *[[пегъэтхьэщӏыкӏын]] *[[пегъэтхъын]] *[[пегъэтхъунщӏыкӏын]] *[[пегъэтӏэпӏыкӏын]] *[[пегъэубыдын]] *[[пегъэудын]] *[[пегъэупщӏын]] *[[пегъэухуэнэн]] *[[пегъэухуэныкӏын]] *[[пегъэхын]] *[[пегъэхун]] *[[пегъэчын]] *[[пегъэшхэн]] *[[пегъэшхыкӏын]] *[[пегъэщэн]] *[[пегъэщӏэн]] *[[пегъэщӏыкӏын]] *[[пегъэщӏын]] *[[пегъэщӏыхьын]] *[[пегъэӏуэнтӏыкӏын]] *[[пегъуэкӏын]] *[[педагог]] *[[педагогикэ]] *[[педагогическэ]] *[[пединститут]] *[[пежэжьэн]] *[[пежь]] *[[пежьэ]] *[[пежьэн]] *[[пейзаж]] *[[пекъун]] *[[пелуан]] *[[пелуанагъ]] *[[пелуаныгъэ]] *[[пелъэтэжьэн]] *[[пелъэфэжьэн]] *[[пенициллин]] *[[пенсие]] *[[пенсионер]] *[[перо]] *[[перрон]] *[[персонаж]] *[[пеуэн]] *[[пехужьэн]] *[[пехьэжьэ]] *[[пехьэжьэн]] *[[печать]] *[[пешэжьэн]] *[[пещӏэн]] ==пи== *[[пианинэ]] *[[пивэ]] *[[пижамэ]] *[[пилот]] *[[пилоткэ]] *[[пингвин]] *[[пирамидэ]] *[[пират]] *[[пирожнэ]] *[[письмо]] *[[письмозехьэ]] *[[письмоулъэ]] *[[пихын]] *[[пихун]] *[[пихьэн]] *[[пищӏэн]] *[[пищӏыхьын]] ==пкӏ== *[[пкӏа]] *[[пкӏауэ]] *[[пкӏафэ]] *[[пкӏэ]] *[[пкӏэгъуэ]] *[[пкӏэлъей]] *[[пкӏэн]] *[[пкӏэрэпкӏэн]] *[[пкӏэунэ]] *[[пкӏей]] *[[пкӏын]] *[[пкӏыпхъэ]] ==пкъ== *[[пкъо]] *[[пкъожьей]] *[[пкъоужьэ]] *[[пкъоулъэ]] *[[пкърыгъэзэгъэн]] *[[пкърыгъэкӏын]] *[[пкърыгъэплъын]] *[[пкърыгъэткӏухьын]] *[[пкърыгъэхьэн]] *[[пкърыгъэшыпсыхьын]] *[[пкърыгъэщхьэн]] *[[пкърызэгъэн]] *[[пкърыкӏын]] *[[пкърылъхьэн]] *[[пкърылъын]] *[[пкърыплъын]] *[[пкърыплъыхьын]] *[[пкърытын]] *[[пкърытӏысхьэн]] *[[пкърыун]] *[[пкърыупщӏыхьын]] *[[пкърыхын]] *[[пкърыхуэн]] *[[пкърыхьэн]] *[[пкъы]] *[[пкъыгъуэ]] *[[пкъыналъэ]] *[[пкъынэ]] *[[пкъынэ-пкъынэу]] *[[пкъынэпс]] *[[пкъыншэ]] *[[пкъыпс]] *[[пкъыпсэ]] *[[пкъырымпкъынэ]] *[[пкъырыпкъ]] *[[пкъырыпкъынэ]] *[[пкъырыпкъыу]] *[[пкъыуэ]] *[[пкъыуэгын]] *[[пкъыфэл]] *[[пкъыфӏэ]] *[[пкъыхэ]] ==пл== *[[плакат]] *[[план]] *[[планетэ]] *[[пластинкэ]] *[[пластмасс]] *[[плащ]] *[[плен]] *[[пленум]] *[[плитэ]] *[[плов]] *[[пломбэ]] ==плъ== *[[плъакӏуэ]] *[[плъакӏуэ-дэӏуакӏуэ]] *[[плъапӏэ]] *[[плъэгъуэ]] *[[плъэкӏэ]] *[[плъэн]] *[[плъэӏуакӏуэ-дэӏуакӏуэ]] *[[плъыгъэ]] *[[плъыжь]] *[[плъыжь-фӏыцӏафэ]] *[[плъыжьыбзэ]] *[[плъыжьыгъэ]] *[[плъыжьыгъэкӏэ]] *[[плъыжьыпс]] *[[плъыжьыфэ]] *[[плъызын]] *[[плъын]] *[[плъыр]] *[[плъыржьэр]] *[[плъырстыр]] *[[плъырыгъуэ]] *[[плъырын]] *[[плъыфэ]] *[[плъыфэцӏэ]] ==плӏ== *[[плӏабгъуэ]] *[[плӏакӏуэ]] *[[плӏалэ]] *[[плӏанэ]] *[[плӏанэпэ]] *[[плӏанщӏэрыхь]] *[[плӏаплӏэу]] *[[плӏашэ]] *[[плӏащӏэ]] *[[плӏащӏэу]] *[[плӏэ]] *[[плӏэкъу]] *[[плӏэней]] *[[плӏэнейрэ]] *[[плӏэплӏэжу]] *[[плӏэпс]] *[[плӏэрыхь]] *[[плӏэухуэ]] *[[плӏэщӏэрыхь]] *[[плӏэӏу]] *[[плӏэӏубгъуэ]] *[[плӏэӏузэ]] *[[плӏэӏушэ]] *[[плӏимэ]] *[[плӏы]] *[[плӏыуэ]] *[[плӏыщӏ]] *[[плӏыщӏэ]] ==по== *[[повесть]] *[[пограничник]] *[[подвал]] *[[поднос]] *[[подполковник]] *[[полигон]] *[[поликлиникэ]] *[[политикэ]] *[[полицэ]] *[[полк]] *[[полковник]] *[[полюс]] *[[поляк]] *[[полякхэр]] *[[помещик]] *[[помидор]] *[[поп]] *[[попугай]] *[[порошок]] *[[португал]] *[[португалхэр]] *[[портфель]] *[[поручик]] *[[посол]] *[[посылкэ]] *[[почтальон]] *[[почтамт]] *[[пошлинэ]] *[[пощт]] *[[пощтзехьэ]] *[[поэзие]] *[[поэмэ]] *[[поэт]] ==пр== *[[правительствэ]] *[[правленэ]] *[[практикэ]] *[[предмет]] *[[предприятэ]] *[[председатель]] *[[президент]] *[[президиум]] *[[премие]] *[[премьерэ]] *[[премьер-министр]] *[[прессэ]] *[[пресс-конференц]] *[[префикс]] *[[приговор]] *[[приёмнэ]] *[[приказ]] *[[природэ]] *[[присягэ]] *[[причастие]] *[[программэ]] *[[прогресс]] *[[продукт]] *[[продукцэ]] *[[проект]] *[[прожектор]] *[[прозаик]] *[[прозэ]] *[[произведенэ]] *[[прокуратурэ]] *[[прокурор]] *[[промышленность]] *[[пропагандэ]] *[[проректор]] *[[просветитель]] *[[противогаз]] *[[протокол]] *[[профессор]] *[[процент]] *[[прунж]] ==пс== *[[псалъалъэ]] *[[псалъапэ]] *[[псалъащхьэ]] *[[псалъэ]] *[[псалъэгъэху]] *[[псалъэжь]] *[[псалъэмакъ]] *[[псалъэмакъыншэ]] *[[псалъэмакъыншэу]] *[[псалъэншэ]] *[[псалъэншэу]] *[[псалъэуха]] *[[псалъэхуэӏэзэ]] *[[псапащӏэ]] *[[псапэ]] *[[псапэпсынэ]] *[[псатхьэ]] *[[псафапӏэ]] *[[псафэ]] *[[псэ]] *[[псэгу]] *[[псэгъащтэ]] *[[псэгъу]] *[[псэдахэ]] *[[псэдзыгъэ]] *[[псэемыблэж]] *[[псэемыблэжу]] *[[псэжь]] *[[псэзэпылъхьэпӏэ]] *[[псэкӏуэд]] *[[псэкӏуэду]] *[[псэлъакӏуэ]] *[[псэлъалэ]] *[[псэлъапщӏэ]] *[[псэлъапӏэ]] *[[псэлъафэ]] *[[псэлъэгъу]] *[[псэлъэгъуей]] *[[псэлъэкӏэ]] *[[псэлъэкӏэмыщӏэ]] *[[псэлъэкӏей]] *[[псэлъэкъуэн]] *[[псэлъэн]] *[[псэлъэрей]] *[[псэлъэрилэ]] *[[псэлъыхъу]] *[[псэлъыхъугъуэ]] *[[псэлъыхъун]] *[[псэлъыхъуншэ]] *[[псэмафӏэ]] *[[псэншэ]] *[[псэтенэу]] *[[псэу]] *[[псэуалъапхъэ]] *[[псэуалъэ]] *[[псэуэгъу]] *[[псэугъуэ]] *[[псэудэу]] *[[псэудэууэ]] *[[псэужын]] *[[псэукӏэ]] *[[псэукӏэмыщӏэ]] *[[псэукӏэщӏэ]] *[[псэун]] *[[псэуныгъэ]] *[[псэупхъэ]] *[[псэупӏэ]] *[[псэупӏэншэ]] *[[псэууэ]] *[[псэуху]] *[[псэухукӏэ]] *[[псэущхьэ]] *[[псэф]] *[[псэфылъэ]] *[[псэхэлӏэ]] *[[псэхэх]] *[[псэхыжын]] *[[псэхугъуэ]] *[[псэхужын]] *[[псэхун]] *[[псэхуныгъэ]] *[[псэхупӏэ]] *[[псэӏух]] *[[псей]] *[[псейщэху]] *[[психологие]] *[[псо]] *[[псогуэ]] *[[псчэ]] *[[псчэн]] *[[псчэуз]] *[[псчэуӏу]] *[[псчэуӏун]] *[[псы]] *[[псыадрыщӏ]] *[[псыбафэ]] *[[псыбэ]] *[[псыбэкъу]] *[[псыблэ]] *[[псыбыб]] *[[псывэ]] *[[псыгуэж]] *[[псыгуэху]] *[[псыгъажэ]] *[[псыгъапcкӏэ]] *[[псыгъуагъ]] *[[псыгъуагъэ]] *[[псыгъуапӏэ]] *[[псыгъуэ]] *[[псыданэ]] *[[псыдэж]] *[[псыдэуапӏэ]] *[[псыдыуэ]] *[[псыдыхьэ]] *[[псыдзэ]] *[[псыежэх]] *[[псыкӏантӏэ]] *[[псыкӏэ]] *[[псыкӏэдэхуэ]] *[[псыкӏэрахъуэ]] *[[псыкъелъэ]] *[[псыкъепкӏэ]] *[[псыкъиу]] *[[псыкъуэж]] *[[псыкъуий]] *[[псылъэ]] *[[псылъэдзэху]] *[[псылъэудз]] *[[псымэ]] *[[псымэракӏуэ]] *[[псымей]] *[[псын]] *[[псынащхьэ]] *[[псынэ]] *[[псынэгъуагъуэ]] *[[псынэпс]] *[[псыншагъэ]] *[[псыншэ]] *[[псыншокъуэ]] *[[псынщӏабзэ]] *[[псынщӏагъ]] *[[псынщӏагъэ]] *[[псынщӏагъуэ]] *[[псынщӏэ]] *[[псынщӏэн]] *[[псынщӏэ-псынщӏэу]] *[[псынщӏэрызекӏуэ]] *[[псынщӏэрыкӏуэ]] *[[псынщӏэрыпсалъэ]] *[[псынщӏэу]] *[[псынщӏэщӏэх]] *[[псынщӏэӏуэу]] *[[псыпэ]] *[[псыпс]] *[[псыпцӏалъэ]] *[[псыпцӏэ]] *[[псыпцӏэкъамыл]] *[[псыпцӏэсэрэш]] *[[псыпыху]] *[[псырылъэ]] *[[псырышэ]] *[[псысэ]] *[[псысхуолӏэ]] *[[псытепхъэ]] *[[псыудз]] *[[псыунэ]] *[[псыутх]] *[[псыф]] *[[псыфагъ]] *[[псыфэ]] *[[псыфыгъэ]] *[[псыхэгъэ]] *[[псыхэдзэ]] *[[псыхэкӏыкӏ]] *[[псыхэкӏуадэ]] *[[псыхэлъафэ]] *[[псыхэс]] *[[псыхэуэ]] *[[псыхуэлӏэ]] *[[псыхьэ]] *[[псыхьэлыгъуэ]] *[[псыхьэлъахуэ]] *[[псыхьылъэ]] *[[псыхьын]] *[[псыхъуэ]] *[[псыхъуэгуащэ]] *[[псыхъуэжь]] *[[псыхъуэсэрэш]] *[[псыхъуэудз]] *[[псыхъумэ]] *[[псышэ]] *[[псышэд]] *[[псышэрхъ]] *[[псыщхьэ]] *[[псыщӏэгъэлъадэ]] *[[псыятӏэ]] *[[псыӏагъ]] *[[псыӏагъэ]] *[[псыӏэ]] *[[псыӏэн]] *[[псыӏэпӏэ]] *[[псыӏэрышэ]] *[[псыӏэтыӏэ]] *[[псыӏу]] *[[псыӏудзэ]] *[[псыӏуфэшыбжий]] *[[псыӏущӏэ]] ==пт== *[[птулъкӏэ]] ==пу== *[[пу]] *[[публицист]] *[[пуд]] *[[пудагъ]] *[[пудрэ]] *[[пуду]] *[[пудыгъэ]] *[[пудын]] *[[пудыныгъэ]] *[[пулемёт]] *[[пунэлат]] *[[пут]] *[[путёвкэ]] *[[путыр]] ==пх== *[[пхалъэ]] *[[пхафэ]] *[[пхашэ]] *[[пхащӏэ]] *[[пхэ]] *[[пхэн]] *[[пхэней]] *[[пхэнж]] *[[пхэнжу]] *[[пхэнжыгъэ]] *[[пхэнжырыщэ]] *[[пхэщхьэл]] *[[пхэщӏ]] *[[пхэщӏэдз]] *[[пхэщӏыбгъуэ]] *[[пхэщӏыщхьэ]] *[[пхегъэдзын]] *[[пхегъэлъэфын]] *[[пхегъэсыкӏын]] *[[пхегъэтхъын]] *[[пхегъэтхъун]] *[[пхегъэудын]] *[[пхегъэупщӏыкӏын]] *[[пхегъэутыкӏын]] *[[пхивын]] *[[пхидзын]] *[[пхрегъэлъэфын]] *[[пхрегъэсыкӏын]] *[[пхрегъэтхъун]] *[[пхрегъэтӏыкӏын]] *[[пхрегъэудын]] *[[пхрегъэхын]] *[[пхрегъэшхыкӏын]] *[[пхрегъэшын]] *[[пхры=]] *[[пхрывыкӏын]] *[[пхрыгъэвыкӏын]] *[[пхрыгъэжын]] *[[пхрыгъэкӏын]] *[[пхрыгъэлыкӏын]] *[[пхрыгъэлъэтын]] *[[пхрыгъэплъын]] *[[пхрыгъэпсын]] *[[пхрыгъэпщын]] *[[пхрыгъэсыкӏын]] *[[пхрыгъэтӏэтӏын]] *[[пхрыгъэуцӏыныкӏын]] *[[пхрыгъэфыкӏын]] *[[пхрыгъэхун]] *[[пхрыгъэщэтын]] *[[пхрыгъэщэщын]] *[[пхрыдзэкъыкӏын]] *[[пхрыдзын]] *[[пхрыжын]] *[[пхрыкӏыкӏын]] *[[пхрыкӏын]] *[[пхрыкӏыпӏэ]] *[[пхрыкъутыкӏын]] *[[пхрылыкӏын]] *[[пхрылъэсыкӏын]] *[[пхрылъэтын]] *[[пхрылъэфын]] *[[пхрыплъын]] *[[пхрыплъыпӏэ]] *[[пхрыпсын]] *[[пхрыпщыпӏэ]] *[[пхрысыкӏын]] *[[пхрытхъын]] *[[пхрытхъун]] *[[пхрытӏыкӏын]] *[[пхрыугъуэныкӏын]] *[[пхрыудын]] *[[пхрыупщӏыкӏын]] *[[пхрыутыкӏын]] *[[пхрыуӏукӏын]] *[[пхрыфыкӏын]] *[[пхрыхын]] *[[пхрыхун]] *[[пхрышхыкӏын]] *[[пхрышын]] *[[пхрыщэтын]] *[[пхрыщӏыкӏын]] *[[пхрыӏун]] *[[пхы=]] *[[пхыбруукӏын]] *[[пхывыкӏын]] *[[пхыгъэ]] *[[пхыгъэвыкӏын]] *[[пхыгъэжын]] *[[пхыгъэзын]] *[[пхыгъэкӏын]] *[[пхыгъэлыкӏын]] *[[пхыгъэлъэтын]] *[[пхыгъэмбын]] *[[пхыгъэплъын]] *[[пхыгъэпсын]] *[[пхыгъэпщын]] *[[пхыгъэсыкӏын]] *[[пхыгъэтӏэтӏын]] *[[пхыгъэуцӏыныкӏын]] *[[пхыгъэфэхъун]] *[[пхыгъэфтын]] *[[пхыгъэфыкӏын]] *[[пхыгъэхун]] *[[пхыгъэщэтын]] *[[пхыгъэщэщын]] *[[пхыдза]] *[[пхыдзауэ]] *[[пхыдзэкъыкӏын]] *[[пхыдзын]] *[[пхыжын]] *[[пхыкӏыкӏын]] *[[пхыкӏын]] *[[пхыкӏыпӏэ]] *[[пхыкъутыкӏын]] *[[пхылыкӏын]] *[[пхылъэсыкӏын]] *[[пхылъэтын]] *[[пхылъэфын]] *[[пхын]] *[[пхыпкӏыкӏын]] *[[пхыплъын]] *[[пхыплъыпӏэ]] *[[пхыпсын]] *[[пхыпщын]] *[[пхыпщыпӏэ]] *[[пхыр]] *[[пхысыкӏын]] *[[пхытхъын]] *[[пхытхъыпӏэ]] *[[пхытхъун]] *[[пхытӏэтӏын]] *[[пхытӏыкӏын]] *[[пхыубруукӏын]] *[[пхыугъуэныкӏын]] *[[пхыуд]] *[[пхыудалъэ]] *[[пхыудын]] *[[пхыудыпхъэ]] *[[пхыупщӏэн]] *[[пхыупщӏэтыкӏын]] *[[пхыупщӏыкӏын]] *[[пхыутыкӏын]] *[[пхыуцӏыныкӏын]] *[[пхыуӏукӏын]] *[[пхыфэхъун]] *[[пхыфтын]] *[[пхыфыкӏын]] *[[пхых]] *[[пхыхын]] *[[пхыхун]] *[[пхыхупӏэ]] *[[пхыцӏэфтын]] *[[пхычын]] *[[пхышхыкӏын]] *[[пхышын]] *[[пхыщэтын]] *[[пхыщэщын]] *[[пхыщтыкӏын]] *[[пхыщӏыкӏын]] *[[пхыӏукӏын]] *[[пхыӏун]] ==пхъ== *[[пхъаблэ]] *[[пхъакъуэ]] *[[пхъампэ]] *[[пхъампэрышэ]] *[[пхъампӏэ]] *[[пхъапхъэ]] *[[пхъапцӏэ]] *[[пхъафэ]] *[[пхъафэмэжаджэ]] *[[пхъафэшх]] *[[пхъахъуэ]] *[[пхъацӏэ]] *[[пхъашэ]] *[[пхъашэдзэ]] *[[пхъащэ]] *[[пхъащэкъедзых]] *[[пхъащэунэ]] *[[пхъащхьэ]] *[[пхъащӏэ]] *[[пхъэ]] *[[пхъэбэкъу]] *[[пхъэбгъу]] *[[пхъэбгъулъэгу]] *[[пхъэбгъущхьэ]] *[[пхъэбжь]] *[[пхъэбынжэ]] *[[пхъэв]] *[[пхъэвакъэнэ]] *[[пхъэвылъэ]] *[[пхъэгуэн]] *[[пхъэгулъ]] *[[пхъэгулъей]] *[[пхъэгулъӏэрысэ]] *[[пхъэгулъӏэрысей]] *[[пхъэгъауэ]] *[[пхъэгъэсын]] *[[пхъэгъуанэ]] *[[пхъэдахэ]] *[[пхъэдыд]] *[[пхъэдзакӏэ]] *[[пхъэдзых]] *[[пхъэжор]] *[[пхъэзэгуэх]] *[[пхъэзэкӏэрыблэ]] *[[пхъэзэтеупщӏэ]] *[[пхъэзэфӏэбдзэ]] *[[пхъэидзэ]] *[[пхъэку]] *[[пхъэкӏэбжьэкӏэ]] *[[пхъэкӏэжь]] *[[пхъэкӏэжьынэ]] *[[пхъэкъу]] *[[пхъэкъуэ]] *[[пхъэласкӏэ]] *[[пхъэлъакъуищ]] *[[пхъэлъантхъуэ]] *[[пхъэлъэбжьанэ]] *[[пхъэлъэлъ]] *[[пхъэлъэрыкӏуэ]] *[[пхъэлъэф]] *[[пхъэмажьэ]] *[[пхъэмбей]] *[[пхъэмбру]] *[[пхъэмыф]] *[[пхъэмыфей]] *[[пхъэн]] *[[пхъэнкӏакӏуэ]] *[[пхъэнкӏакӏуэ-лъэсакӏуэ]] *[[пхъэнкӏэн]] *[[пхъэнкӏий]] *[[пхъэнкӏын]] *[[пхъэпэрышэ]] *[[пхъэпс]] *[[пхъэпсэущ]] *[[пхъэпсынэ]] *[[пхъэпсышхуэ]] *[[пхъэпщэх]] *[[пхъэпыупщӏ]] *[[пхъэр]] *[[пхъэражэ]] *[[пхъэракӏуэ]] *[[пхъэржэрыгъэ]] *[[пхъэрпэрышэ]] *[[пхъэрыгъажэ]] *[[пхъэрыджэ]] *[[пхъэрын]] *[[пхъэсампӏэ]] *[[пхъэсэмпар]] *[[пхъэтэпэжмыхь]] *[[пхъэтебзэ]] *[[пхъэтхьэкӏумэ]] *[[пхъэупсапӏэ]] *[[пхъэупсахуэ]] *[[пхъэуӏу]] *[[пхъэфэкъу]] *[[пхъэфынт]] *[[пхъэфыщӏпхъэпс]] *[[пхъэх]] *[[пхъэха]] *[[пхъэхэкӏ]] *[[пхъэхэх]] *[[пхъэхзэтещӏэ]] *[[пхъэхыбзэ]] *[[пхъэхын]] *[[пхъэхуей]] *[[пхъэхь]] *[[пхъэхьэнж]] *[[пхъэхьэнш]] *[[пхъэхьэ-псыхьэ]] *[[пхъэхьэш]] *[[пхъэцӏыч]] *[[пхъэцӏычауэ]] *[[пхъэшку]] *[[пхъэшкунэ]] *[[пхъэштӏращ]] *[[пхъэшыкъу]] *[[пхъэщабэ]] *[[пхъэщакъуэ]] *[[пхъэщку]] *[[пхъэщкунэ]] *[[пхъэщкӏу]] *[[пхъэщхьэмышх]] *[[пхъэщхьэмыщхьэ]] *[[пхъэщхьэмыщхьей]] *[[пхъэщхьэнтэ]] *[[пхъэщӏэдз]] *[[пхъэщӏэн]] *[[пхъэщӏэпхэ]] *[[пхъэщӏэсэ]] *[[пхъэӏэбжьанэ]] *[[пхъэӏэпэ]] *[[пхъэӏэпхъабжьэ]] *[[пхъэӏэщэ]] *[[пхъэӏэщэжь]] *[[пхъэӏэщэкӏ]] *[[пхъэӏэщэлӏ]] *[[пхъэӏэщэнэкӏу]] *[[пхъэӏэщэпхэ]] *[[пхъэӏэщэӏухыж]] *[[пхъы]] *[[пхъын]] *[[пхъыхь]] ==пхъу== *[[пхъу]] *[[пхъуантэ]] *[[пхъуантэдэлъ]] *[[пхъуантэшхуэ]] *[[пхъуэн]] *[[пхъуэтэн]] *[[пхъужь]] *[[пхъурылъху]] *[[пхъурылъхуэгъу]] ==пцӏ== *[[пцӏанабзэу]] *[[пцӏанэ]] *[[пцӏанэу]] *[[пцӏантхъуэрыгъуэ]] *[[пцӏапцӏэ]] *[[пцӏащхъуэ]] *[[пцӏэ]] *[[пцӏэгъуэплъ]] *[[пцӏэн]] *[[пцӏы]] *[[пцӏыпхъ]] *[[пцӏырыпцӏ]] *[[пцӏытелъхьэпӏэ]] *[[пцӏыупс]] *[[пцӏыупсыкӏэ]] *[[пцӏыӏуэпцӏылэ]] *[[пцӏыӏуэпцӏышэ]] ==пш== *[[пшагъуэ]] *[[пшагъуэбэ]] *[[пшагъуэкӏэуфэ]] *[[пшапэ]] *[[пшапэнэгъ]] *[[пшапэтӏыс]] *[[пшапэӏудз]] *[[пшапэӏус]] *[[пшатхъуэ]] *[[пшахъуавэ]] *[[пшахъуалъэ]] *[[пшахъуашхэ]] *[[пшахъуэ]] *[[пшахъуэгуащэ]] *[[пшахъуэудэ]] *[[пшахъуэщӏ]] *[[пшэ]] *[[пшэгу]] *[[пшэкӏэплъ]] *[[пшэкӏэху]] *[[пшэкӏухь]] *[[пшэплъ]] *[[пшэплъхуэусэ]] *[[пшэр]] *[[пшэрагъ]] *[[пшэрхуэгъашхэ]] *[[пшэрыгъэ]] *[[пшэрыгъэкӏэ]] *[[пшэрыуэ]] *[[пшэрыхь]] *[[пшэфэхъу]] *[[пшэху]] *[[пшэщӏэу]] *[[пшыз]] *[[пшынакӏуэ]] *[[пшыналъэ]] *[[пшынауэ]] *[[пшынэ]] *[[пшынэбзэ]] *[[пшынэефэ]] *[[пшынэку]] *[[пшынэн]] *[[пшынэпс]] *[[пшынэщыхъуэ]] *[[пшынэщӏэт]] *[[пшынэӏэпэ]] *[[пшыныж]] *[[пшыныжакӏуэ]] *[[пшыныжын]] *[[пшынын]] *[[пшыхь]] ==пщ== *[[пщагуэ]] *[[пщагъэ]] *[[пщае]] *[[пщалъэ]] *[[пщампӏэ]] *[[пщампӏэщӏэдэ]] *[[пщампӏэщӏэлъ]] *[[пщапцӏэ]] *[[пщатэ]] *[[пщафэ]] *[[пщафӏэ]] *[[пщафӏэкъуэдзэ]] *[[пщахуэ]] *[[пщашэ]] *[[пщащаплъэ]] *[[пщащэ]] *[[пщащэжьей]] *[[пщэ]] *[[пщэгурыгъ]] *[[пщэдакъэ]] *[[пщэдэлъ]] *[[пщэдэпхъуэ]] *[[пщэдджыжь]] *[[пщэдджыжькӏэ]] *[[пщэдджыжькӏэрэ]] *[[пщэдджыжьыкӏуэ]] *[[пщэдджыжьыпэ]] *[[пщэдджыжьышхэ]] *[[пщэдджыжьӏус]] *[[пщэдей]] *[[пщэдеймыщкӏэ]] *[[пщэдейпшыхь]] *[[пщэдейрей]] *[[пщэдейризэ]] *[[пщэдыкъ]] *[[пщэдыкъыхуэ]] *[[пщэдыкъышэ]] *[[пщэкукъу]] *[[пщэл]] *[[пщэнджатэ]] *[[пщэпкъ]] *[[пщэпкъкӏэ]] *[[пщэпс]] *[[пщэрыгъэж]] *[[пщэрыдзэ]] *[[пщэрыдзэн]] *[[пщэрылъ]] *[[пщэфӏапӏэ]] *[[пщэфӏэн]] *[[пщэфӏэпс]] *[[пщэфӏыгъуэ]] *[[пщэфӏын]] *[[пщэхын]] *[[пщэху]] *[[пщэхупщей]] *[[пщэхъу]] *[[пщэц]] *[[пщэӏупщӏэ]] *[[пщтын]] *[[пщтыр]] *[[пщтырагъ]] *[[пщтырагъ-щӏыӏагъ]] *[[пщтырафэ]] *[[пщтырыгъэ]] *[[пщтырыгъэкӏэ]] *[[пщхьэмыпэ]] *[[пщхьэпагъ]] *[[пщхьэпаджэ]] *[[пщхьэпэ]] *[[пщхьэпэжын]] *[[пщхьэпэншэ]] *[[пщы]] *[[пщыгъэ]] *[[пщыгъуэ]] *[[пщыдэгъуэлъ]] *[[пщыдэжэ]] *[[пщыжь]] *[[пщыжь-уэркъыжь]] *[[пщыкӏубгъу]] *[[пщыкӏубл]] *[[пщыкӏуз]] *[[пщыкӏуий]] *[[пщыкӏуплӏ]] *[[пщыкӏутху]] *[[пщыкӏутӏ]] *[[пщыкӏух]] *[[пщыкӏущ]] *[[пщыкъуэ]] *[[пщыкъуэцӏэ]] *[[пщылъэ]] *[[пщылӏ]] *[[пщылӏакӏуэ]] *[[пщылӏщэху]] *[[пщылӏыгъэ]] *[[пщылӏын]] *[[пщылӏыпӏэ]] *[[пщымахуэ]] *[[пщын]] *[[пщыпхъу]] *[[пщытэн]] *[[пщы-уэркъ]] *[[пщыхьэщхьэ]] *[[пщыхьэщхьэкӏэ]] *[[пщыхьэщхьэкӏэрэ]] *[[пщыхьэщхьэпэ]] *[[пщыхьэщхьэхуэкӏуэ]] *[[пщыхьэщхьэхуегъэзэкӏ]] *[[пщыхьэщхьэшхэ]] *[[пщышхуэ]] *[[пщыщхьэ]] *[[пщыӏэ]] *[[пщыӏэтехьэж]] ==пщӏ== *[[пщӏакӏуэ]] *[[пщӏанэ]] *[[пщӏанибгъу]] *[[пщӏанибл]] *[[пщӏаний]] *[[пщӏаниплӏ]] *[[пщӏанитху]] *[[пщӏанитӏ]] *[[пщӏаних]] *[[пщӏанищ]] *[[пщӏантӏэ]] *[[пщӏантӏэдэнэ]] *[[пщӏантӏэдэт]] *[[пщӏантӏэзехьэ]] *[[пщӏантӏэку]] *[[пщӏащэ]] *[[пщӏащэпыху]] *[[пщӏэ]] *[[пщӏэгъуалэ]] *[[пщӏэгъуалэкъым]] *[[пщӏэн]] *[[пщӏэней]] *[[пщӏэнтӏэн]] *[[пщӏэнтӏэпс]] *[[пщӏэнтӏэх]] *[[пщӏэну]] *[[пщӏэншэ]] *[[пщӏэншэрыкӏуэ]] *[[пщӏэншэрылажьэ]] *[[пщӏэншэрышхэ]] *[[пщӏэншэу]] *[[пщӏэныжь]] *[[пщӏэныфӏэ]] *[[пщӏэу]] *[[пщӏэун]] *[[пщӏэхэгъэлъын]] *[[пщӏэхэгъэхун]] *[[пщӏэхэдзэн]] *[[пщӏэхэдзын]] *[[пщӏэхэзын]] *[[пщӏэхэкӏын]] *[[пщӏэхэлъэфын]] *[[пщӏэхэлъхьэн]] *[[пщӏэхэлъын]] *[[пщӏэхэфэхъуэн]] *[[пщӏэхэхын]] *[[пщӏэхэхуэн]] *[[пщӏэхэхун]] *[[пщӏэхэщэтэн]] *[[пщӏэхегъэлъхьэн]] *[[пщӏэшхуэ]] *[[пщӏей]] *[[пщӏибгъу]] *[[пщӏибл]] *[[пщӏий]] *[[пщӏиплӏ]] *[[пщӏитху]] *[[пщӏитӏ]] *[[пщӏих]] *[[пщӏищ]] *[[пщӏондэ]] *[[пщӏы]] *[[пщӏын]] *[[пщӏыпщӏу]] *[[пщӏыпщӏын]] *[[пщӏырыпщӏ]] *[[пщӏырыпщӏыбжэ]] *[[пщӏыхь]] *[[пщӏыхьэгъу]] *[[пщӏыхьэпӏэ]] ==пы== *[[пы=]] *[[пыбэгыкӏын]] *[[пыбэнын]] *[[пыбгъыкӏ]] *[[пыбгъыкӏын]] *[[пыбжэн]] *[[пыбжыкӏын]] *[[пыбзэхыкӏын]] *[[пыбзыгъагъэ]] *[[пыбзын]] *[[пыблэблын]] *[[пыблэн]] *[[пывыкӏын]] *[[пыгуэн]] *[[пыгуфӏыкӏын]] *[[пыгуфӏыкӏыу]] *[[пыгъэбыдэн]] *[[пыгъэгъуэлыхьын]] *[[пыгъэгъукӏын]] *[[пыгъэгъухьын]] *[[пыгъэгъущыкӏын]] *[[пыгъэгъущыхьын]] *[[пыгъэдиикӏын]] *[[пыгъэдиихьын]] *[[пыгъэджэрэзыкӏын]] *[[пыгъэжын]] *[[пыгъэжыхьын]] *[[пыгъэжьэн]] *[[пыгъэжьыкӏын]] *[[пыгъэжьыхьын]] *[[пыгъэзын]] *[[пыгъэкӏэжын]] *[[пыгъэкӏэрэхъукӏын]] *[[пыгъэкӏыкӏын]] *[[пыгъэкӏын]] *[[пыгъэкӏуэдэн]] *[[пыгъэкӏуэдыкӏын]] *[[пыгъэкӏуэдыхьын]] *[[пыгъэкӏуэтэн]] *[[пыгъэкӏуэтын]] *[[пыгъэкъэбзыкӏын]] *[[пыгъэлэжьыкӏын]] *[[пыгъэлэлын]] *[[пыгъэлеикӏын]] *[[пыгъэлыгъукӏын]] *[[пыгъэлъэлъын]] *[[пыгъэлъэтын]] *[[пыгъэлъын]] *[[пыгъэнэн]] *[[пыгъэныщкӏукӏын]] *[[пыгъэпщӏэн]] *[[пыгъэпӏиикӏын]] *[[пыгъэсыкӏын]] *[[пыгъэткӏун]] *[[пыгъэтын]] *[[пыгъэтӏэтӏын]] *[[пыгъэтӏысхьэн]] *[[пыгъэувэн]] *[[пыгъэукъуеикӏын]] *[[пыгъэун]] *[[пыгъэуфӏеикӏын]] *[[пыгъэуфӏеихьын]] *[[пыгъэуфӏыцӏыкӏын]] *[[пыгъэуфӏыцӏыхьын]] *[[пыгъэухьын]] *[[пыгъэуцӏыныкӏын]] *[[пыгъэуцӏыныхьын]] *[[пыгъэущхъуэнтӏыкӏын]] *[[пыгъэфтын]] *[[пыгъэфыкӏын]] *[[пыгъэфыхьын]] *[[пыгъэхуэн]] *[[пыгъэхун]] *[[пыгъэхьэн]] *[[пыгъэхъуэн]] *[[пыгъэцӏэфтын]] *[[пыгъэщэн]] *[[пыгъэщэтын]] *[[пыгъэщэщын]] *[[пыгъэщтыкӏын]] *[[пыгъэщтын]] *[[пыгъэщтыхьын]] *[[пыгъэщхьэхукӏын]] *[[пыгъэщхъун]] *[[пыгъэщын]] *[[пыгъуэлыхьын]] *[[пыгъуэлъхьэн]] *[[пыгъуэлъыкӏын]] *[[пыгъуэ-пандэ]] *[[пыгъуэтэн]] *[[пыгъукӏ-пысыкӏыу]] *[[пыгъукӏын]] *[[пыгъухьын]] *[[пыгъущыкӏын]] *[[пыгъущыхьын]] *[[пыдэн]] *[[пыдиикӏын]] *[[пыдиихьын]] *[[пыдыкъыкӏын]] *[[пыдын]] *[[пыдыхьэшхыкӏын]] *[[пыджэн]] *[[пыджэрэзыкӏын]] *[[пыджэрей]] *[[пыдзахуэ]] *[[пыдзэкъыкӏын]] *[[пыдзэн]] *[[пыдзын]] *[[пыжэбзын]] *[[пыжыкӏын]] *[[пыжын]] *[[пыжыхьын]] *[[пыжь]] *[[пыжьэн]] *[[пыжьбанэ]] *[[пыжьей]] *[[пыжьыкӏын]] *[[пыжьынэ]] *[[пыжьыхьын]] *[[пыжьыщӏыкӏын]] *[[пызу]] *[[пызын]] *[[пыкӏэжын]] *[[пыкӏэн]] *[[пыкӏэрэхъукӏын]] *[[пыкӏыкӏын]] *[[пыкӏын]] *[[пыкӏуэдэн]] *[[пыкӏуэдыкӏын]] *[[пыкӏуэдыхьын]] *[[пыкӏуэтэн]] *[[пыкӏуэтын]] *[[пыкъуэкӏын]] *[[пыкъуэшэн]] *[[пыкъузыкӏын]] *[[пыкъутыкӏын]] *[[пыкъутыхьын]] *[[пыл]] *[[пылэжьыкӏын]] *[[пылэл]] *[[пылэлын]] *[[пылеикӏын]] *[[пылыгъукӏын]] *[[пылыдыкӏын]] *[[пылыпщӏыкӏын]] *[[пылъапӏэ]] *[[пылъэгъуэн]] *[[пылъэлъын]] *[[пылъэн]] *[[пылъэсыкӏын]] *[[пылъэтын]] *[[пылъэщӏыкӏын]] *[[пылъхьэ]] *[[пылъхьэн]] *[[пылъхьэншэ]] *[[пылъыкӏын]] *[[пылъын]] *[[пынэн]] *[[пыпхэ]] *[[пыпхэн]] *[[пыпхыкӏын]] *[[пыпхъуэ]] *[[пыпхъуэн]] *[[пыпхъуэтын]] *[[пыпхъуэщӏ]] *[[пыпхъун]] *[[пыпщӏэн]] *[[пыпӏиикӏын]] *[[пыпӏытӏыкӏын]] *[[пыпӏыщӏыкӏын]] *[[пыртыкъ]] *[[пырхъ]] *[[пырхъыжу]] *[[пырхъын]] *[[пырхъуэ]] *[[пысыкӏын]] *[[пысын]] *[[пысысыхьын]] *[[пыткӏукӏын]] *[[пыткӏун]] *[[пытхэжын]] *[[пытхэн]] *[[пытхыхьын]] *[[пытхьэлыкӏын]] *[[пытхьэщӏыкӏын]] *[[пытхъахуэ]] *[[пытхъ-сытхъ]] *[[пытхъын]] *[[пытхъунщӏыкӏын]] *[[пытын]] *[[пытӏэпӏыкӏын]] *[[пытӏэтыкӏын]] *[[пытӏэтӏын]] *[[пытӏысхьэн]] *[[пыубэрэжьыкӏын]] *[[пыубэрэжьыхьын]] *[[пыубыдын]] *[[пыубыкӏын]] *[[пыувэн]] *[[пыудахуэ]] *[[пыудын]] *[[пыукӏуриикӏын]] *[[пыукъуеикӏын]] *[[пыулъиикӏын]] *[[пыупэпцӏыкӏын]] *[[пыупсыкӏын]] *[[пыупщӏахуэ]] *[[пыупщӏын]] *[[пыупщӏыпӏэ]] *[[пыупӏэщӏыкӏын]] *[[пыутхыпщӏыкӏын]] *[[пыутыкӏын]] *[[пыуфӏеикӏын]] *[[пыуфӏеихьын]] *[[пыуфӏыцӏыкӏын]] *[[пыуфӏыцӏыхьын]] *[[пыухыкӏа]] *[[пыухыкӏауэ]] *[[пыухуэнэн]] *[[пыухуэныкӏын]] *[[пыухьын]] *[[пыуцӏэпӏыкӏын]] *[[пыуцӏэпӏыхьын]] *[[пыуцӏыныкӏын]] *[[пыуцӏыныхьын]] *[[пыущхъуэнтӏыкӏын]] *[[пыуӏукӏын]] *[[пыфэхъун]] *[[пыфсыф]] *[[пыфтын]] *[[пыфыжу]] *[[пыфыкӏын]] *[[пыфыхьын]] *[[пыфыщӏыкӏын]] *[[пыхахуэ]] *[[пыхыжын]] *[[пыхын]] *[[пыхуэн]] *[[пыхун]] *[[пыхусыху]] *[[пыхьэ]] *[[пыхьэкӏуэ]] *[[пыхьэн]] *[[пыхьэ-пыкӏын]] *[[пыхьэпӏэ]] *[[пыхьыжын]] *[[пыхъыжьэн]] *[[пыхъуэн]] *[[пыхъуэпышэ]] *[[пыхъукӏын]] *[[пыхъухьын]] *[[пыцӏэфтын]] *[[пычахуэ]] *[[пыченэ]] *[[пычыгъуэ]] *[[пычыгъуэкӏэрэ]] *[[пычыгъуэ-пычыгъуэкӏэрэ]] *[[пычын]] *[[пышхапӏэ]] *[[пышхэн]] *[[пышхыкӏын]] *[[пышхыхьын]] *[[пышын]] *[[пыщэн]] *[[пыщэтын]] *[[пыщэщыжын]] *[[пыщэщын]] *[[пыщтыкӏын]] *[[пыщтын]] *[[пыщтыхьын]] *[[пыщхьэрыукӏын]] *[[пыщхьэхукӏын]] *[[пыщыкӏын]] *[[пыщӏэн]] *[[пыщӏэныгъэ]] *[[пыщӏыкӏ]] *[[пыщӏыкӏын]] *[[пыщӏыхьын]] *[[пыӏэ]] *[[пыӏэбэн]] *[[пыӏэгъэлыгъуэ]] *[[пыӏэгъуэ]] *[[пыӏэгъуэншэ]] *[[пыӏэгъуей]] *[[пыӏэеуэ]] *[[пыӏэехьэжьэ]] *[[пыӏэжын]] *[[пыӏэжьынэ]] *[[пыӏэзэфӏэхь]] *[[пыӏэзэхуэдз]] *[[пыӏэку]] *[[пыӏэкъекъух]] *[[пыӏэкъуэдзэ]] *[[пыӏэн]] *[[пыӏэныгъэ]] *[[пыӏэпс]] *[[пыӏэпхъэ]] *[[пыӏэпых]] *[[пыӏэпӏэ]] *[[пыӏэщхьэрыхкӏэ]] *[[пыӏэщхьэрыхыу]] *[[пыӏэщӏэ]] *[[пыӏэӏулъ]] *[[пыӏуа]] *[[пыӏуа-пылъа]] *[[пыӏуэнтӏэн]] *[[пыӏуэнтӏыкӏын]] *[[пыӏугъэкӏын]] *[[пыӏугъэкӏуэтын]] *[[пыӏудзын]] *[[пыӏуегъэдзын]] *[[пыӏуегъэшын]] *[[пыӏужын]] *[[пыӏукӏын]] *[[пыӏукӏуэтын]] *[[пыӏулъеикӏын]] *[[пыӏулъын]] *[[пыӏулӏэн]] *[[пыӏун]] *[[пыӏухын]] *[[пыӏухь]] *[[пыӏухьын]] *[[пыӏушын]] *[[пыӏущӏыкӏын]] ==пь== *[[пьесэ]] ==пю== *[[пюре]] </div> {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} tt58krwrwiuqe39w2fvjk6nbauduglv 129590 129586 2026-10-19T13:49:06Z Rhdkabardian 5 129590 wikitext text/x-wiki {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/п|п]] *[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/П|П]] <div class="index"> ==п== *[[п]] ==па== *[[пабгъуэ]] *[[пабжьэ]] *[[павильон]] *[[пагагъ]] *[[пагагъэ]] *[[пагэ]] *[[пагэныгъэ]] *[[пагуэ]] *[[падеж]] *[[пажэ]] *[[пажэгъуэ]] *[[пай]] *[[пакӏэ]] *[[пакӏэ-пакӏэу]] *[[пакӏуэ]] *[[пакъэ]] *[[палатэ]] *[[палъэ]] *[[папэ]] *[[папкэ]] *[[папцӏэ]] *[[папщэ-щатэу]] *[[папщӏэ]] *[[папщӏэкӏэ]] *[[папщӏэу]] *[[папыхъ]] *[[папыщ]] *[[парад]] *[[парашют]] *[[парэ]] *[[пари]] *[[парий]] *[[парк]] *[[паркет]] *[[парламент]] *[[парник]] *[[парт]] *[[партэ]] *[[партизан]] *[[пархъ]] *[[пасэ]] *[[пасэм]] *[[пасэрей]] *[[пасэу]] *[[паспорт]] *[[пассажир]] *[[патриот]] *[[пауэ]] *[[пачкэ]] *[[пашагъэ]] *[[пашэ]] *[[пашэвауэ]] *[[пашэныгъэ]] *[[пащтыхь]] *[[пащтыхьыгъэ]] *[[пащтыхьыгъуэ]] *[[пащхьэ]] *[[пащӏагъуэ]] *[[пащӏапцӏэ]] *[[пащӏацэ]] *[[пащӏэ]] *[[пащӏэбзий]] *[[пащӏэгъэлыгъуэ]] *[[пащӏэ-жьакӏэ]] *[[пащӏэкӏапсэ]] *[[пащӏэкӏэ]] *[[пащӏэкъ]] ==пэ== *[[пэ]] *[[пэ=]] *[[пэбг]] *[[пэбгидзэ]] *[[пэбгырылъ]] *[[пэбгъэн]] *[[пэбж]] *[[пэбжьэуэн]] *[[пэбзий]] *[[пэблагъэ]] *[[пэгун]] *[[пэгуныкъу]] *[[пэгуфӏэн]] *[[пэгъэгъуэлъын]] *[[пэгъэджэжын]] *[[пэгъэжыжьэн]] *[[пэгъэкӏуэжын]] *[[пэгъэлъэщын]] *[[пэгъэплъэн]] *[[пэгъэтэджын]] *[[пэгъэтын]] *[[пэгъэтӏысын]] *[[пэгъэувын]] *[[пэгъэуджэн]] *[[пэгъым]] *[[пэгъу]] *[[пэгъуэкӏын]] *[[пэгъуэлъын]] *[[пэгъубжэ]] *[[пэгъунэгъу]] *[[пэгъунэгъун]] *[[пэгъунэгъуу]] *[[пэгъупандэ]] *[[пэгъупандыхь]] *[[пэд]] *[[пэдэгъэзей]] *[[пэдэлъэн]] *[[пэдэхуей]] *[[пэджэжын]] *[[пэдзыжын]] *[[пэдзын]] *[[пэж]] *[[пэжагъ]] *[[пэжэху]] *[[пэжу]] *[[пэжуи]] *[[пэжщ]] *[[пэжыгъэ]] *[[пэжыжьэ]] *[[пэжыжьэн]] *[[пэжыжьэу]] *[[пэжым]] *[[пэжын]] *[[пэжыныгъэ]] *[[пэжыпкъэ]] *[[пэжыпӏэ]] *[[пэжыр]] *[[пэжырытхэ]] *[[пэжырыщӏэ]] *[[пэжыӏэжын]] *[[пэжыӏэн]] *[[пэзэзэн]] *[[пэзэзу]] *[[пэзджын]] *[[пэидзэ]] *[[пэй]] *[[пэкукъу]] *[[пэкӏэцӏын]] *[[пэкӏу]] *[[пэкӏуэ]] *[[пэкӏуэжын]] *[[пэкӏуэн]] *[[пэкӏуэтэн]] *[[пэкӏун]] *[[пэкъу]] *[[пэкъуэкӏын]] *[[пэкъурш]] *[[пэкъуу]] *[[пэлыдын]] *[[пэлынцӏ]] *[[пэлъауэ]] *[[пэлъэныкъуэ]] *[[пэлъэщын]] *[[пэлъэщӏ]] *[[пэлъху]] *[[пэлъхуэ]] *[[пэлъыт]] *[[пэлъытэ]] *[[пэлъытэу]] *[[пэлъытын]] *[[пэмадэ]] *[[пэмэн]] *[[пэмыжыжьэу]] *[[пэмыщӏ]] *[[пэнтх]] *[[пэнтӏыкъ]] *[[пэнцӏыв]] *[[пэныкъуэкъуэн]] *[[пэплъэн]] *[[пэплъысын]] *[[пэпс]] *[[пэпсэлъэжын]] *[[пэпсэлъэн]] *[[пэпхъэрын]] *[[пэпщэн]] *[[пэпщӏэ]] *[[пэпщӏыпщӏын]] *[[пэрикъэ]] *[[пэрмэн]] *[[пэртэбакъ]] *[[пэры=]] *[[пэрыбжьэнтхъуэн]] *[[пэрыгъэкӏуэтэн]] *[[пэрыгъэкӏуэтын]] *[[пэрыгъэлъэдэн]] *[[пэрыгъэлъын]] *[[пэрыгъэпщхьэн]] *[[пэрыгъэсхьэн]] *[[пэрыгъэсын]] *[[пэрыгъэсыхьын]] *[[пэрыгъэтын]] *[[пэрыгъэтӏысхьэн]] *[[пэрыгъэуэн]] *[[пэрыгъэувэн]] *[[пэрыгъэукӏуриен]] *[[пэрыгъэфэхъуэн]] *[[пэрыгъэхьэн]] *[[пэрыгъэщэтэн]] *[[пэрыгъэщэщэн]] *[[пэрыгъэӏэбэн]] *[[пэрыдзэн]] *[[пэрыдзын]] *[[пэрыжын]] *[[пэрыжыхьын]] *[[пэрыкуэн]] *[[пэрыкӏэн]] *[[пэрыкӏын]] *[[пэрыкӏуэ]] *[[пэрыкӏуэтэн]] *[[пэрыкӏуэтын]] *[[пэрыкӏутэн]] *[[пэрылъэдэн]] *[[пэрылъэтын]] *[[пэрылъэфэн]] *[[пэрылъэфын]] *[[пэрылъэщӏ]] *[[пэрылъхьэн]] *[[пэрылъын]] *[[пэрылӏыхьын]] *[[пэрымэ]] *[[пэрыпщхьэн]] *[[пэрысхьэн]] *[[пэрысын]] *[[пэрысыхьын]] *[[пэрыт]] *[[пэрытэджыкӏын]] *[[пэрытхъуэн]] *[[пэрытхъун]] *[[пэрытын]] *[[пэрытыныгъэ]] *[[пэрытӏысхьэн]] *[[пэрытӏысыкӏын]] *[[пэрыуэгъу]] *[[пэрыуэгъуншэу]] *[[пэрыуэн]] *[[пэрыуэншэу]] *[[пэрыублэрэкӏэн]] *[[пэрыубыдэн]] *[[пэрыувэн]] *[[пэрыузэд]] *[[пэрыукӏуриен]] *[[пэрыфэхъуэн]] *[[пэрыфтын]] *[[пэрыхын]] *[[пэрыхуэн]] *[[пэрыхун]] *[[пэрыхьэн]] *[[пэрыхьэт]] *[[пэрыхьэту]] *[[пэрыхъумэн]] *[[пэрыхъухьын]] *[[пэрыцӏэфтын]] *[[пэрышэ]] *[[пэрышэн]] *[[пэрышын]] *[[пэрыщэтэн]] *[[пэрыщэщэн]] *[[пэрыщӏыхьын]] *[[пэрыӏэбапӏэ]] *[[пэрыӏэбэ]] *[[пэрыӏэбэн]] *[[пэрыӏыгъэн]] *[[пэрыӏубэн]] *[[пэрыӏун]] *[[пэстромкӏэ]] *[[пэстронкӏэ]] *[[пэсыринэ]] *[[пэт]] *[[пэтат]] *[[пэтащ]] *[[пэтэджын]] *[[пэтеж]] *[[пэткӏэ]] *[[пэтми]] *[[пэтрэ]] *[[пэтын]] *[[пэтырбакъ]] *[[пэтӏинэ]] *[[пэтӏысын]] *[[пэу]] *[[пэублэ]] *[[пэубыдын]] *[[пэувын]] *[[пэфыкъ]] *[[пэфыфэн]] *[[пэху]] *[[пэхутэ]] *[[пэхъу]] *[[пэхъун]] *[[пэхъупэндэ]] *[[пэхъупэндыхь]] *[[пэц]] *[[пэцӏурэ]] *[[пэцӏуун]] *[[пэцӏынэ]] *[[пэш]] *[[пэшэгъу]] *[[пэшэж]] *[[пэшэн]] *[[пэшэныгъэ]] *[[пэшот]] *[[пэшхьэку]] *[[пэшхьэкущхьэ]] *[[пэшхьэкущӏэ]] *[[пэшыкъу]] *[[пэшын]] *[[пэшыницӏэ]] *[[пэщ]] *[[пэщэщалэ]] *[[пэщэщэн]] *[[пэщэщэрей]] *[[пэщэщэрилэ]] *[[пэщэщэх]] *[[пэщхъын]] *[[пэщхъыныхъу]] *[[пэщылъын]] *[[пэщыпхэ]] *[[пэщысын]] *[[пэщытын]] *[[пэщыху]] *[[пэщӏэ=]] *[[пэщӏэгъэкӏын]] *[[пэщӏэгъэкӏуэтэн]] *[[пэщӏэгъэкӏуэтын]] *[[пэщӏэгъэкъуэн]] *[[пэщӏэгъэлъэдэн]] *[[пэщӏэгъэлъын]] *[[пэщӏэгъэтын]] *[[пэщӏэгъэтӏысхьэн]] *[[пэщӏэгъэувэн]] *[[пэщӏэгъэукӏуриен]] *[[пэщӏэгъэукӏуриикӏын]] *[[пэщӏэгъэфтын]] *[[пэщӏэгъэхуэн]] *[[пэщӏэгъэцӏэфтын]] *[[пэщӏэгъуэлъхьэн]] *[[пэщӏэдзэ]] *[[пэщӏэдзэн]] *[[пэщӏэдзын]] *[[пэщӏэжын]] *[[пэщӏэкӏын]] *[[пэщӏэкӏуэтэн]] *[[пэщӏэкӏуэтын]] *[[пэщӏэлъэдэн]] *[[пэщӏэлъэтэн]] *[[пэщӏэлъэтын]] *[[пэщӏэлъэфэн]] *[[пэщӏэлъэфын]] *[[пэщӏэлъхьэн]] *[[пэщӏэлъын]] *[[пэщӏэплъэн]] *[[пэщӏэплъын]] *[[пэщӏэпщхьэн]] *[[пэщӏэпщын]] *[[пэщӏэсэ]] *[[пэщӏэсэн]] *[[пэщӏэтын]] *[[пэщӏэтӏыкӏын]] *[[пэщӏэтӏысхьэн]] *[[пэщӏэуэн]] *[[пэщӏэубыдэн]] *[[пэщӏэувэн]] *[[пэщӏэукӏуриен]] *[[пэщӏэукӏуриикӏын]] *[[пэщӏэфэхъуэн]] *[[пэщӏэфэхъун]] *[[пэщӏэфтын]] *[[пэщӏэхын]] *[[пэщӏэхуэн]] *[[пэщӏэцӏэфтын]] *[[пэщӏэшэн]] *[[пэщӏэщӏэгъу]] *[[пэщӏэщӏэн]] *[[пэщӏэӏуантӏэ]] *[[пэщӏэӏун]] *[[пэщӏегъэхын]] *[[пэщӏегъэщӏэн]] *[[пэщӏыжалъэ]] *[[пэщӏын]] *[[пэӏэбэн]] *[[пэӏэгъуэ]] *[[пэӏэгъуэу]] *[[пэӏэщӏэ]] *[[пэӏэщӏэн]] *[[пэӏэщӏэу]] *[[пэӏуантӏэ]] *[[пэӏуэжын]] *[[пэӏуджэжын]] *[[пэӏудзын]] *[[пэӏужын]] *[[пэӏущӏэ]] ==пе== *[[пегъэблэн]] *[[пегъэвыкӏын]] *[[пегъэгуэн]] *[[пегъэгъэныщкӏукӏын]] *[[пегъэдэн]] *[[пегъэдзэн]] *[[пегъэжэжьэн]] *[[пегъэжьэн]] *[[пегъэкъун]] *[[пегъэкъутыкӏын]] *[[пегъэкъутыхьын]] *[[пегъэлыгъукӏын]] *[[пегъэлъэн]] *[[пегъэлъхьэн]] *[[пегъэлъыкӏын]] *[[пегъэпхэн]] *[[пегъэпхыкӏын]] *[[пегъэпхъун]] *[[пегъэпӏытӏыкӏын]] *[[пегъэсыкӏын]] *[[пегъэтхэн]] *[[пегъэтхьэщӏыкӏын]] *[[пегъэтхъын]] *[[пегъэтхъунщӏыкӏын]] *[[пегъэтӏэпӏыкӏын]] *[[пегъэубыдын]] *[[пегъэудын]] *[[пегъэупщӏын]] *[[пегъэухуэнэн]] *[[пегъэухуэныкӏын]] *[[пегъэхын]] *[[пегъэхун]] *[[пегъэчын]] *[[пегъэшхэн]] *[[пегъэшхыкӏын]] *[[пегъэщэн]] *[[пегъэщӏэн]] *[[пегъэщӏыкӏын]] *[[пегъэщӏын]] *[[пегъэщӏыхьын]] *[[пегъэӏуэнтӏыкӏын]] *[[пегъуэкӏын]] *[[педагог]] *[[педагогикэ]] *[[педагогическэ]] *[[пединститут]] *[[пежэжьэн]] *[[пежь]] *[[пежьэ]] *[[пежьэн]] *[[пейзаж]] *[[пекъун]] *[[пелуан]] *[[пелуанагъ]] *[[пелуаныгъэ]] *[[пелъэтэжьэн]] *[[пелъэфэжьэн]] *[[пенициллин]] *[[пенсие]] *[[пенсионер]] *[[перо]] *[[перрон]] *[[персонаж]] *[[пеуэн]] *[[пехужьэн]] *[[пехьэжьэ]] *[[пехьэжьэн]] *[[печать]] *[[пешэжьэн]] *[[пещӏэн]] ==пи== *[[пианинэ]] *[[пивэ]] *[[пижамэ]] *[[пилот]] *[[пилоткэ]] *[[пингвин]] *[[пирамидэ]] *[[пират]] *[[пирожнэ]] *[[письмо]] *[[письмозехьэ]] *[[письмоулъэ]] *[[пихын]] *[[пихун]] *[[пихьэн]] *[[пищӏэн]] *[[пищӏыхьын]] ==пкӏ== *[[пкӏа]] *[[пкӏауэ]] *[[пкӏафэ]] *[[пкӏэ]] *[[пкӏэгъуэ]] *[[пкӏэлъей]] *[[пкӏэн]] *[[пкӏэрэпкӏэн]] *[[пкӏэунэ]] *[[пкӏей]] *[[пкӏын]] *[[пкӏыпхъэ]] ==пкъ== *[[пкъо]] *[[пкъожьей]] *[[пкъоужьэ]] *[[пкъоулъэ]] *[[пкърыгъэзэгъэн]] *[[пкърыгъэкӏын]] *[[пкърыгъэплъын]] *[[пкърыгъэткӏухьын]] *[[пкърыгъэхьэн]] *[[пкърыгъэшыпсыхьын]] *[[пкърыгъэщхьэн]] *[[пкърызэгъэн]] *[[пкърыкӏын]] *[[пкърылъхьэн]] *[[пкърылъын]] *[[пкърыплъын]] *[[пкърыплъыхьын]] *[[пкърытын]] *[[пкърытӏысхьэн]] *[[пкърыун]] *[[пкърыупщӏыхьын]] *[[пкърыхын]] *[[пкърыхуэн]] *[[пкърыхьэн]] *[[пкъы]] *[[пкъыгъуэ]] *[[пкъыналъэ]] *[[пкъынэ]] *[[пкъынэ-пкъынэу]] *[[пкъынэпс]] *[[пкъыншэ]] *[[пкъыпс]] *[[пкъыпсэ]] *[[пкъырымпкъынэ]] *[[пкъырыпкъ]] *[[пкъырыпкъынэ]] *[[пкъырыпкъыу]] *[[пкъыуэ]] *[[пкъыуэгын]] *[[пкъыфэл]] *[[пкъыфӏэ]] *[[пкъыхэ]] ==пл== *[[плакат]] *[[план]] *[[планетэ]] *[[пластинкэ]] *[[пластмасс]] *[[плащ]] *[[плен]] *[[пленум]] *[[плитэ]] *[[плов]] *[[пломбэ]] ==плъ== *[[плъакӏуэ]] *[[плъакӏуэ-дэӏуакӏуэ]] *[[плъапӏэ]] *[[плъэгъуэ]] *[[плъэкӏэ]] *[[плъэн]] *[[плъэӏуакӏуэ-дэӏуакӏуэ]] *[[плъыгъэ]] *[[плъыжь]] *[[плъыжь-фӏыцӏафэ]] *[[плъыжьыбзэ]] *[[плъыжьыгъэ]] *[[плъыжьыгъэкӏэ]] *[[плъыжьыпс]] *[[плъыжьыфэ]] *[[плъызын]] *[[плъын]] *[[плъыр]] *[[плъыржьэр]] *[[плъырстыр]] *[[плъырыгъуэ]] *[[плъырын]] *[[плъыфэ]] *[[плъыфэцӏэ]] ==плӏ== *[[плӏабгъуэ]] *[[плӏакӏуэ]] *[[плӏалэ]] *[[плӏанэ]] *[[плӏанэпэ]] *[[плӏанщӏэрыхь]] *[[плӏаплӏэу]] *[[плӏашэ]] *[[плӏащӏэ]] *[[плӏащӏэу]] *[[плӏэ]] *[[плӏэкъу]] *[[плӏэней]] *[[плӏэнейрэ]] *[[плӏэплӏэжу]] *[[плӏэпс]] *[[плӏэрыхь]] *[[плӏэухуэ]] *[[плӏэщӏэрыхь]] *[[плӏэӏу]] *[[плӏэӏубгъуэ]] *[[плӏэӏузэ]] *[[плӏэӏушэ]] *[[плӏимэ]] *[[плӏы]] *[[плӏыуэ]] *[[плӏыщӏ]] *[[плӏыщӏэ]] ==по== *[[повесть]] *[[пограничник]] *[[подвал]] *[[поднос]] *[[подполковник]] *[[полигон]] *[[поликлиникэ]] *[[политикэ]] *[[полицэ]] *[[полк]] *[[полковник]] *[[полюс]] *[[поляк]] *[[полякхэр]] *[[помещик]] *[[помидор]] *[[поп]] *[[попугай]] *[[порошок]] *[[португал]] *[[португалхэр]] *[[портфель]] *[[поручик]] *[[посол]] *[[посылкэ]] *[[почтальон]] *[[почтамт]] *[[пошлинэ]] *[[пощт]] *[[пощтзехьэ]] *[[поэзие]] *[[поэмэ]] *[[поэт]] ==пр== *[[правительствэ]] *[[правленэ]] *[[практикэ]] *[[предмет]] *[[предприятэ]] *[[председатель]] *[[президент]] *[[президиум]] *[[премие]] *[[премьерэ]] *[[премьер-министр]] *[[прессэ]] *[[пресс-конференц]] *[[префикс]] *[[приговор]] *[[приёмнэ]] *[[приказ]] *[[природэ]] *[[присягэ]] *[[причастие]] *[[программэ]] *[[прогресс]] *[[продукт]] *[[продукцэ]] *[[проект]] *[[прожектор]] *[[прозаик]] *[[прозэ]] *[[произведенэ]] *[[прокуратурэ]] *[[прокурор]] *[[промышленность]] *[[пропагандэ]] *[[проректор]] *[[просветитель]] *[[противогаз]] *[[протокол]] *[[профессор]] *[[процент]] *[[прунж]] ==пс== *[[псалъалъэ]] *[[псалъапэ]] *[[псалъащхьэ]] *[[псалъэ]] *[[псалъэгъэху]] *[[псалъэжь]] *[[псалъэмакъ]] *[[псалъэмакъыншэ]] *[[псалъэмакъыншэу]] *[[псалъэншэ]] *[[псалъэншэу]] *[[псалъэуха]] *[[псалъэхуэӏэзэ]] *[[псапащӏэ]] *[[псапэ]] *[[псапэпсынэ]] *[[псатхьэ]] *[[псафапӏэ]] *[[псафэ]] *[[псэ]] *[[псэгу]] *[[псэгъащтэ]] *[[псэгъу]] *[[псэдахэ]] *[[псэдзыгъэ]] *[[псэемыблэж]] *[[псэемыблэжу]] *[[псэжь]] *[[псэзэпылъхьэпӏэ]] *[[псэкӏуэд]] *[[псэкӏуэду]] *[[псэлъакӏуэ]] *[[псэлъалэ]] *[[псэлъапщӏэ]] *[[псэлъапӏэ]] *[[псэлъафэ]] *[[псэлъэгъу]] *[[псэлъэгъуей]] *[[псэлъэкӏэ]] *[[псэлъэкӏэмыщӏэ]] *[[псэлъэкӏей]] *[[псэлъэкъуэн]] *[[псэлъэн]] *[[псэлъэрей]] *[[псэлъэрилэ]] *[[псэлъыхъу]] *[[псэлъыхъугъуэ]] *[[псэлъыхъун]] *[[псэлъыхъуншэ]] *[[псэмафӏэ]] *[[псэншэ]] *[[псэтенэу]] *[[псэу]] *[[псэуалъапхъэ]] *[[псэуалъэ]] *[[псэуэгъу]] *[[псэугъуэ]] *[[псэудэу]] *[[псэудэууэ]] *[[псэужын]] *[[псэукӏэ]] *[[псэукӏэмыщӏэ]] *[[псэукӏэщӏэ]] *[[псэун]] *[[псэуныгъэ]] *[[псэупхъэ]] *[[псэупӏэ]] *[[псэупӏэншэ]] *[[псэууэ]] *[[псэуху]] *[[псэухукӏэ]] *[[псэущхьэ]] *[[псэф]] *[[псэфылъэ]] *[[псэхэлӏэ]] *[[псэхэх]] *[[псэхыжын]] *[[псэхугъуэ]] *[[псэхужын]] *[[псэхун]] *[[псэхуныгъэ]] *[[псэхупӏэ]] *[[псэӏух]] *[[псей]] *[[псейщэху]] *[[психологие]] *[[псо]] *[[псогуэ]] *[[псчэ]] *[[псчэн]] *[[псчэуз]] *[[псчэуӏу]] *[[псчэуӏун]] *[[псы]] *[[псыадрыщӏ]] *[[псыбафэ]] *[[псыбэ]] *[[псыбэкъу]] *[[псыблэ]] *[[псыбыб]] *[[псывэ]] *[[псыгуэж]] *[[псыгуэху]] *[[псыгъажэ]] *[[псыгъапcкӏэ]] *[[псыгъуагъ]] *[[псыгъуагъэ]] *[[псыгъуапӏэ]] *[[псыгъуэ]] *[[псыданэ]] *[[псыдэж]] *[[псыдэуапӏэ]] *[[псыдыуэ]] *[[псыдыхьэ]] *[[псыдзэ]] *[[псыежэх]] *[[псыкӏантӏэ]] *[[псыкӏэ]] *[[псыкӏэдэхуэ]] *[[псыкӏэрахъуэ]] *[[псыкъелъэ]] *[[псыкъепкӏэ]] *[[псыкъиу]] *[[псыкъуэж]] *[[псыкъуий]] *[[псылъэ]] *[[псылъэдзэху]] *[[псылъэудз]] *[[псымэ]] *[[псымэракӏуэ]] *[[псымей]] *[[псын]] *[[псынащхьэ]] *[[псынэ]] *[[псынэгъуагъуэ]] *[[псынэпс]] *[[псыншагъэ]] *[[псыншэ]] *[[псыншокъуэ]] *[[псынщӏабзэ]] *[[псынщӏагъ]] *[[псынщӏагъэ]] *[[псынщӏагъуэ]] *[[псынщӏэ]] *[[псынщӏэн]] *[[псынщӏэ-псынщӏэу]] *[[псынщӏэрызекӏуэ]] *[[псынщӏэрыкӏуэ]] *[[псынщӏэрыпсалъэ]] *[[псынщӏэу]] *[[псынщӏэщӏэх]] *[[псынщӏэӏуэу]] *[[псыпэ]] *[[псыпс]] *[[псыпцӏалъэ]] *[[псыпцӏэ]] *[[псыпцӏэкъамыл]] *[[псыпцӏэсэрэш]] *[[псыпыху]] *[[псырылъэ]] *[[псырышэ]] *[[псысэ]] *[[псысхуолӏэ]] *[[псытепхъэ]] *[[псыудз]] *[[псыунэ]] *[[псыутх]] *[[псыф]] *[[псыфагъ]] *[[псыфэ]] *[[псыфыгъэ]] *[[псыхэгъэ]] *[[псыхэдзэ]] *[[псыхэкӏыкӏ]] *[[псыхэкӏуадэ]] *[[псыхэлъафэ]] *[[псыхэс]] *[[псыхэуэ]] *[[псыхуэлӏэ]] *[[псыхьэ]] *[[псыхьэлыгъуэ]] *[[псыхьэлъахуэ]] *[[псыхьылъэ]] *[[псыхьын]] *[[псыхъуэ]] *[[псыхъуэгуащэ]] *[[псыхъуэжь]] *[[псыхъуэсэрэш]] *[[псыхъуэудз]] *[[псыхъумэ]] *[[псышэ]] *[[псышэд]] *[[псышэрхъ]] *[[псыщхьэ]] *[[псыщӏэгъэлъадэ]] *[[псыятӏэ]] *[[псыӏагъ]] *[[псыӏагъэ]] *[[псыӏэ]] *[[псыӏэн]] *[[псыӏэпӏэ]] *[[псыӏэрышэ]] *[[псыӏэтыӏэ]] *[[псыӏу]] *[[псыӏудзэ]] *[[псыӏуфэшыбжий]] *[[псыӏущӏэ]] ==пт== *[[птулъкӏэ]] ==пу== *[[пу]] *[[публицист]] *[[пуд]] *[[пудагъ]] *[[пудрэ]] *[[пуду]] *[[пудыгъэ]] *[[пудын]] *[[пудыныгъэ]] *[[пулемёт]] *[[пунэлат]] *[[пут]] *[[путёвкэ]] *[[путыр]] ==пх== *[[пхалъэ]] *[[пхафэ]] *[[пхашэ]] *[[пхащӏэ]] *[[пхэ]] *[[пхэн]] *[[пхэней]] *[[пхэнж]] *[[пхэнжу]] *[[пхэнжыгъэ]] *[[пхэнжырыщэ]] *[[пхэщхьэл]] *[[пхэщӏ]] *[[пхэщӏэдз]] *[[пхэщӏыбгъуэ]] *[[пхэщӏыщхьэ]] *[[пхегъэдзын]] *[[пхегъэлъэфын]] *[[пхегъэсыкӏын]] *[[пхегъэтхъын]] *[[пхегъэтхъун]] *[[пхегъэудын]] *[[пхегъэупщӏыкӏын]] *[[пхегъэутыкӏын]] *[[пхивын]] *[[пхидзын]] *[[пхрегъэлъэфын]] *[[пхрегъэсыкӏын]] *[[пхрегъэтхъун]] *[[пхрегъэтӏыкӏын]] *[[пхрегъэудын]] *[[пхрегъэхын]] *[[пхрегъэшхыкӏын]] *[[пхрегъэшын]] *[[пхры=]] *[[пхрывыкӏын]] *[[пхрыгъэвыкӏын]] *[[пхрыгъэжын]] *[[пхрыгъэкӏын]] *[[пхрыгъэлыкӏын]] *[[пхрыгъэлъэтын]] *[[пхрыгъэплъын]] *[[пхрыгъэпсын]] *[[пхрыгъэпщын]] *[[пхрыгъэсыкӏын]] *[[пхрыгъэтӏэтӏын]] *[[пхрыгъэуцӏыныкӏын]] *[[пхрыгъэфыкӏын]] *[[пхрыгъэхун]] *[[пхрыгъэщэтын]] *[[пхрыгъэщэщын]] *[[пхрыдзэкъыкӏын]] *[[пхрыдзын]] *[[пхрыжын]] *[[пхрыкӏыкӏын]] *[[пхрыкӏын]] *[[пхрыкӏыпӏэ]] *[[пхрыкъутыкӏын]] *[[пхрылыкӏын]] *[[пхрылъэсыкӏын]] *[[пхрылъэтын]] *[[пхрылъэфын]] *[[пхрыплъын]] *[[пхрыплъыпӏэ]] *[[пхрыпсын]] *[[пхрыпщыпӏэ]] *[[пхрысыкӏын]] *[[пхрытхъын]] *[[пхрытхъун]] *[[пхрытӏыкӏын]] *[[пхрыугъуэныкӏын]] *[[пхрыудын]] *[[пхрыупщӏыкӏын]] *[[пхрыутыкӏын]] *[[пхрыуӏукӏын]] *[[пхрыфыкӏын]] *[[пхрыхын]] *[[пхрыхун]] *[[пхрышхыкӏын]] *[[пхрышын]] *[[пхрыщэтын]] *[[пхрыщӏыкӏын]] *[[пхрыӏун]] *[[пхы=]] *[[пхыбруукӏын]] *[[пхывыкӏын]] *[[пхыгъэ]] *[[пхыгъэвыкӏын]] *[[пхыгъэжын]] *[[пхыгъэзын]] *[[пхыгъэкӏын]] *[[пхыгъэлыкӏын]] *[[пхыгъэлъэтын]] *[[пхыгъэмбын]] *[[пхыгъэплъын]] *[[пхыгъэпсын]] *[[пхыгъэпщын]] *[[пхыгъэсыкӏын]] *[[пхыгъэтӏэтӏын]] *[[пхыгъэуцӏыныкӏын]] *[[пхыгъэфэхъун]] *[[пхыгъэфтын]] *[[пхыгъэфыкӏын]] *[[пхыгъэхун]] *[[пхыгъэщэтын]] *[[пхыгъэщэщын]] *[[пхыдза]] *[[пхыдзауэ]] *[[пхыдзэкъыкӏын]] *[[пхыдзын]] *[[пхыжын]] *[[пхыкӏыкӏын]] *[[пхыкӏын]] *[[пхыкӏыпӏэ]] *[[пхыкъутыкӏын]] *[[пхылыкӏын]] *[[пхылъэсыкӏын]] *[[пхылъэтын]] *[[пхылъэфын]] *[[пхын]] *[[пхыпкӏыкӏын]] *[[пхыплъын]] *[[пхыплъыпӏэ]] *[[пхыпсын]] *[[пхыпщын]] *[[пхыпщыпӏэ]] *[[пхыр]] *[[пхысыкӏын]] *[[пхытхъын]] *[[пхытхъыпӏэ]] *[[пхытхъун]] *[[пхытӏэтӏын]] *[[пхытӏыкӏын]] *[[пхыубруукӏын]] *[[пхыугъуэныкӏын]] *[[пхыуд]] *[[пхыудалъэ]] *[[пхыудын]] *[[пхыудыпхъэ]] *[[пхыупщӏэн]] *[[пхыупщӏэтыкӏын]] *[[пхыупщӏыкӏын]] *[[пхыутыкӏын]] *[[пхыуцӏыныкӏын]] *[[пхыуӏукӏын]] *[[пхыфэхъун]] *[[пхыфтын]] *[[пхыфыкӏын]] *[[пхых]] *[[пхыхын]] *[[пхыхун]] *[[пхыхупӏэ]] *[[пхыцӏэфтын]] *[[пхычын]] *[[пхышхыкӏын]] *[[пхышын]] *[[пхыщэтын]] *[[пхыщэщын]] *[[пхыщтыкӏын]] *[[пхыщӏыкӏын]] *[[пхыӏукӏын]] *[[пхыӏун]] ==пхъ== *[[пхъаблэ]] *[[пхъакъуэ]] *[[пхъампэ]] *[[пхъампэрышэ]] *[[пхъампӏэ]] *[[пхъапхъэ]] *[[пхъапцӏэ]] *[[пхъафэ]] *[[пхъафэмэжаджэ]] *[[пхъафэшх]] *[[пхъахъуэ]] *[[пхъацӏэ]] *[[пхъашэ]] *[[пхъашэдзэ]] *[[пхъащэ]] *[[пхъащэкъедзых]] *[[пхъащэунэ]] *[[пхъащхьэ]] *[[пхъащӏэ]] *[[пхъэ]] *[[пхъэбэкъу]] *[[пхъэбгъу]] *[[пхъэбгъулъэгу]] *[[пхъэбгъущхьэ]] *[[пхъэбжь]] *[[пхъэбынжэ]] *[[пхъэв]] *[[пхъэвакъэнэ]] *[[пхъэвылъэ]] *[[пхъэгуэн]] *[[пхъэгулъ]] *[[пхъэгулъей]] *[[пхъэгулъӏэрысэ]] *[[пхъэгулъӏэрысей]] *[[пхъэгъауэ]] *[[пхъэгъэсын]] *[[пхъэгъуанэ]] *[[пхъэдахэ]] *[[пхъэдыд]] *[[пхъэдзакӏэ]] *[[пхъэдзых]] *[[пхъэжор]] *[[пхъэзэгуэх]] *[[пхъэзэкӏэрыблэ]] *[[пхъэзэтеупщӏэ]] *[[пхъэзэфӏэбдзэ]] *[[пхъэидзэ]] *[[пхъэку]] *[[пхъэкӏэбжьэкӏэ]] *[[пхъэкӏэжь]] *[[пхъэкӏэжьынэ]] *[[пхъэкъу]] *[[пхъэкъуэ]] *[[пхъэласкӏэ]] *[[пхъэлъакъуищ]] *[[пхъэлъантхъуэ]] *[[пхъэлъэбжьанэ]] *[[пхъэлъэлъ]] *[[пхъэлъэрыкӏуэ]] *[[пхъэлъэф]] *[[пхъэмажьэ]] *[[пхъэмбей]] *[[пхъэмбру]] *[[пхъэмыф]] *[[пхъэмыфей]] *[[пхъэн]] *[[пхъэнкӏакӏуэ]] *[[пхъэнкӏакӏуэ-лъэсакӏуэ]] *[[пхъэнкӏэн]] *[[пхъэнкӏий]] *[[пхъэнкӏын]] *[[пхъэпэрышэ]] *[[пхъэпс]] *[[пхъэпсэущ]] *[[пхъэпсынэ]] *[[пхъэпсышхуэ]] *[[пхъэпщэх]] *[[пхъэпыупщӏ]] *[[пхъэр]] *[[пхъэражэ]] *[[пхъэракӏуэ]] *[[пхъэржэрыгъэ]] *[[пхъэрпэрышэ]] *[[пхъэрыгъажэ]] *[[пхъэрыджэ]] *[[пхъэрын]] *[[пхъэсампӏэ]] *[[пхъэсэмпар]] *[[пхъэтэпэжмыхь]] *[[пхъэтебзэ]] *[[пхъэтхьэкӏумэ]] *[[пхъэупсапӏэ]] *[[пхъэупсахуэ]] *[[пхъэуӏу]] *[[пхъэфэкъу]] *[[пхъэфынт]] *[[пхъэфыщӏпхъэпс]] *[[пхъэх]] *[[пхъэха]] *[[пхъэхэкӏ]] *[[пхъэхэх]] *[[пхъэхзэтещӏэ]] *[[пхъэхыбзэ]] *[[пхъэхын]] *[[пхъэхуей]] *[[пхъэхь]] *[[пхъэхьэнж]] *[[пхъэхьэнш]] *[[пхъэхьэ-псыхьэ]] *[[пхъэхьэш]] *[[пхъэцӏыч]] *[[пхъэцӏычауэ]] *[[пхъэшку]] *[[пхъэшкунэ]] *[[пхъэштӏращ]] *[[пхъэшыкъу]] *[[пхъэщабэ]] *[[пхъэщакъуэ]] *[[пхъэщку]] *[[пхъэщкунэ]] *[[пхъэщкӏу]] *[[пхъэщхьэмышх]] *[[пхъэщхьэмыщхьэ]] *[[пхъэщхьэмыщхьей]] *[[пхъэщхьэнтэ]] *[[пхъэщӏэдз]] *[[пхъэщӏэн]] *[[пхъэщӏэпхэ]] *[[пхъэщӏэсэ]] *[[пхъэӏэбжьанэ]] *[[пхъэӏэпэ]] *[[пхъэӏэпхъабжьэ]] *[[пхъэӏэщэ]] *[[пхъэӏэщэжь]] *[[пхъэӏэщэкӏ]] *[[пхъэӏэщэлӏ]] *[[пхъэӏэщэнэкӏу]] *[[пхъэӏэщэпхэ]] *[[пхъэӏэщэӏухыж]] *[[пхъы]] *[[пхъын]] *[[пхъыхь]] ==пхъу== *[[пхъу]] *[[пхъуантэ]] *[[пхъуантэдэлъ]] *[[пхъуантэшхуэ]] *[[пхъуэн]] *[[пхъуэтэн]] *[[пхъужь]] *[[пхъурылъху]] *[[пхъурылъхуэгъу]] ==пцӏ== *[[пцӏанабзэу]] *[[пцӏанэ]] *[[пцӏанэу]] *[[пцӏантхъуэрыгъуэ]] *[[пцӏапцӏэ]] *[[пцӏащхъуэ]] *[[пцӏэ]] *[[пцӏэгъуэплъ]] *[[пцӏэн]] *[[пцӏы]] *[[пцӏыпхъ]] *[[пцӏырыпцӏ]] *[[пцӏытелъхьэпӏэ]] *[[пцӏыупс]] *[[пцӏыупсыкӏэ]] *[[пцӏыӏуэпцӏылэ]] *[[пцӏыӏуэпцӏышэ]] ==пш== *[[пшагъуэ]] *[[пшагъуэбэ]] *[[пшагъуэкӏэуфэ]] *[[пшапэ]] *[[пшапэнэгъ]] *[[пшапэтӏыс]] *[[пшапэӏудз]] *[[пшапэӏус]] *[[пшатхъуэ]] *[[пшахъуавэ]] *[[пшахъуалъэ]] *[[пшахъуашхэ]] *[[пшахъуэ]] *[[пшахъуэгуащэ]] *[[пшахъуэудэ]] *[[пшахъуэщӏ]] *[[пшэ]] *[[пшэгу]] *[[пшэкӏэплъ]] *[[пшэкӏэху]] *[[пшэкӏухь]] *[[пшэплъ]] *[[пшэплъхуэусэ]] *[[пшэр]] *[[пшэрагъ]] *[[пшэрхуэгъашхэ]] *[[пшэрыгъэ]] *[[пшэрыгъэкӏэ]] *[[пшэрыуэ]] *[[пшэрыхь]] *[[пшэфэхъу]] *[[пшэху]] *[[пшэщӏэу]] *[[пшыз]] *[[пшынакӏуэ]] *[[пшыналъэ]] *[[пшынауэ]] *[[пшынэ]] *[[пшынэбзэ]] *[[пшынэефэ]] *[[пшынэку]] *[[пшынэн]] *[[пшынэпс]] *[[пшынэщыхъуэ]] *[[пшынэщӏэт]] *[[пшынэӏэпэ]] *[[пшыныж]] *[[пшыныжакӏуэ]] *[[пшыныжын]] *[[пшынын]] *[[пшыхь]] ==пщ== *[[пщагуэ]] *[[пщагъэ]] *[[пщае]] *[[пщалъэ]] *[[пщампӏэ]] *[[пщампӏэщӏэдэ]] *[[пщампӏэщӏэлъ]] *[[пщапцӏэ]] *[[пщатэ]] *[[пщафэ]] *[[пщафӏэ]] *[[пщафӏэкъуэдзэ]] *[[пщахуэ]] *[[пщашэ]] *[[пщащаплъэ]] *[[пщащэ]] *[[пщащэжьей]] *[[пщэ]] *[[пщэгурыгъ]] *[[пщэдакъэ]] *[[пщэдэлъ]] *[[пщэдэпхъуэ]] *[[пщэдджыжь]] *[[пщэдджыжькӏэ]] *[[пщэдджыжькӏэрэ]] *[[пщэдджыжьыкӏуэ]] *[[пщэдджыжьыпэ]] *[[пщэдджыжьышхэ]] *[[пщэдджыжьӏус]] *[[пщэдей]] *[[пщэдеймыщкӏэ]] *[[пщэдейпшыхь]] *[[пщэдейрей]] *[[пщэдейризэ]] *[[пщэдыкъ]] *[[пщэдыкъыхуэ]] *[[пщэдыкъышэ]] *[[пщэкукъу]] *[[пщэл]] *[[пщэнджатэ]] *[[пщэпкъ]] *[[пщэпкъкӏэ]] *[[пщэпс]] *[[пщэрыгъэж]] *[[пщэрыдзэ]] *[[пщэрыдзэн]] *[[пщэрылъ]] *[[пщэфӏапӏэ]] *[[пщэфӏэн]] *[[пщэфӏэпс]] *[[пщэфӏыгъуэ]] *[[пщэфӏын]] *[[пщэхын]] *[[пщэху]] *[[пщэхупщей]] *[[пщэхъу]] *[[пщэц]] *[[пщэӏупщӏэ]] *[[пщтын]] *[[пщтыр]] *[[пщтырагъ]] *[[пщтырагъ-щӏыӏагъ]] *[[пщтырафэ]] *[[пщтырыгъэ]] *[[пщтырыгъэкӏэ]] *[[пщхьэмыпэ]] *[[пщхьэпагъ]] *[[пщхьэпаджэ]] *[[пщхьэпэ]] *[[пщхьэпэжын]] *[[пщхьэпэншэ]] *[[пщы]] *[[пщыгъэ]] *[[пщыгъуэ]] *[[пщыдэгъуэлъ]] *[[пщыдэжэ]] *[[пщыжь]] *[[пщыжь-уэркъыжь]] *[[пщыкӏубгъу]] *[[пщыкӏубл]] *[[пщыкӏуз]] *[[пщыкӏуий]] *[[пщыкӏуплӏ]] *[[пщыкӏутху]] *[[пщыкӏутӏ]] *[[пщыкӏух]] *[[пщыкӏущ]] *[[пщыкъуэ]] *[[пщыкъуэцӏэ]] *[[пщылъэ]] *[[пщылӏ]] *[[пщылӏакӏуэ]] *[[пщылӏщэху]] *[[пщылӏыгъэ]] *[[пщылӏын]] *[[пщылӏыпӏэ]] *[[пщымахуэ]] *[[пщын]] *[[пщыпхъу]] *[[пщытэн]] *[[пщы-уэркъ]] *[[пщыхьэщхьэ]] *[[пщыхьэщхьэкӏэ]] *[[пщыхьэщхьэкӏэрэ]] *[[пщыхьэщхьэпэ]] *[[пщыхьэщхьэхуэкӏуэ]] *[[пщыхьэщхьэхуегъэзэкӏ]] *[[пщыхьэщхьэшхэ]] *[[пщышхуэ]] *[[пщыщхьэ]] *[[пщыӏэ]] *[[пщыӏэтехьэж]] ==пщӏ== *[[пщӏакӏуэ]] *[[пщӏанэ]] *[[пщӏанибгъу]] *[[пщӏанибл]] *[[пщӏаний]] *[[пщӏаниплӏ]] *[[пщӏанитху]] *[[пщӏанитӏ]] *[[пщӏаних]] *[[пщӏанищ]] *[[пщӏантӏэ]] *[[пщӏантӏэдэнэ]] *[[пщӏантӏэдэт]] *[[пщӏантӏэзехьэ]] *[[пщӏантӏэку]] *[[пщӏащэ]] *[[пщӏащэпыху]] *[[пщӏэ]] *[[пщӏэгъуалэ]] *[[пщӏэгъуалэкъым]] *[[пщӏэн]] *[[пщӏэней]] *[[пщӏэнтӏэн]] *[[пщӏэнтӏэпс]] *[[пщӏэнтӏэх]] *[[пщӏэну]] *[[пщӏэншэ]] *[[пщӏэншэрыкӏуэ]] *[[пщӏэншэрылажьэ]] *[[пщӏэншэрышхэ]] *[[пщӏэншэу]] *[[пщӏэныжь]] *[[пщӏэныфӏэ]] *[[пщӏэу]] *[[пщӏэун]] *[[пщӏэхэгъэлъын]] *[[пщӏэхэгъэхун]] *[[пщӏэхэдзэн]] *[[пщӏэхэдзын]] *[[пщӏэхэзын]] *[[пщӏэхэкӏын]] *[[пщӏэхэлъэфын]] *[[пщӏэхэлъхьэн]] *[[пщӏэхэлъын]] *[[пщӏэхэфэхъуэн]] *[[пщӏэхэхын]] *[[пщӏэхэхуэн]] *[[пщӏэхэхун]] *[[пщӏэхэщэтэн]] *[[пщӏэхегъэлъхьэн]] *[[пщӏэшхуэ]] *[[пщӏей]] *[[пщӏибгъу]] *[[пщӏибл]] *[[пщӏий]] *[[пщӏиплӏ]] *[[пщӏитху]] *[[пщӏитӏ]] *[[пщӏих]] *[[пщӏищ]] *[[пщӏондэ]] *[[пщӏы]] *[[пщӏын]] *[[пщӏыпщӏу]] *[[пщӏыпщӏын]] *[[пщӏырыпщӏ]] *[[пщӏырыпщӏу]] *[[пщӏырыпщӏыбжэ]] *[[пщӏыхь]] *[[пщӏыхьэгъу]] *[[пщӏыхьэпӏэ]] ==пы== *[[пы=]] *[[пыбэгыкӏын]] *[[пыбэнын]] *[[пыбгъыкӏ]] *[[пыбгъыкӏын]] *[[пыбжэн]] *[[пыбжыкӏын]] *[[пыбзэхыкӏын]] *[[пыбзыгъагъэ]] *[[пыбзын]] *[[пыблэблын]] *[[пыблэн]] *[[пывыкӏын]] *[[пыгуэн]] *[[пыгуфӏыкӏын]] *[[пыгуфӏыкӏыу]] *[[пыгъэбыдэн]] *[[пыгъэгъуэлыхьын]] *[[пыгъэгъукӏын]] *[[пыгъэгъухьын]] *[[пыгъэгъущыкӏын]] *[[пыгъэгъущыхьын]] *[[пыгъэдиикӏын]] *[[пыгъэдиихьын]] *[[пыгъэджэрэзыкӏын]] *[[пыгъэжын]] *[[пыгъэжыхьын]] *[[пыгъэжьэн]] *[[пыгъэжьыкӏын]] *[[пыгъэжьыхьын]] *[[пыгъэзын]] *[[пыгъэкӏэжын]] *[[пыгъэкӏэрэхъукӏын]] *[[пыгъэкӏыкӏын]] *[[пыгъэкӏын]] *[[пыгъэкӏуэдэн]] *[[пыгъэкӏуэдыкӏын]] *[[пыгъэкӏуэдыхьын]] *[[пыгъэкӏуэтэн]] *[[пыгъэкӏуэтын]] *[[пыгъэкъэбзыкӏын]] *[[пыгъэлэжьыкӏын]] *[[пыгъэлэлын]] *[[пыгъэлеикӏын]] *[[пыгъэлыгъукӏын]] *[[пыгъэлъэлъын]] *[[пыгъэлъэтын]] *[[пыгъэлъын]] *[[пыгъэнэн]] *[[пыгъэныщкӏукӏын]] *[[пыгъэпщӏэн]] *[[пыгъэпӏиикӏын]] *[[пыгъэсыкӏын]] *[[пыгъэткӏун]] *[[пыгъэтын]] *[[пыгъэтӏэтӏын]] *[[пыгъэтӏысхьэн]] *[[пыгъэувэн]] *[[пыгъэукъуеикӏын]] *[[пыгъэун]] *[[пыгъэуфӏеикӏын]] *[[пыгъэуфӏеихьын]] *[[пыгъэуфӏыцӏыкӏын]] *[[пыгъэуфӏыцӏыхьын]] *[[пыгъэухьын]] *[[пыгъэуцӏыныкӏын]] *[[пыгъэуцӏыныхьын]] *[[пыгъэущхъуэнтӏыкӏын]] *[[пыгъэфтын]] *[[пыгъэфыкӏын]] *[[пыгъэфыхьын]] *[[пыгъэхуэн]] *[[пыгъэхун]] *[[пыгъэхьэн]] *[[пыгъэхъуэн]] *[[пыгъэцӏэфтын]] *[[пыгъэщэн]] *[[пыгъэщэтын]] *[[пыгъэщэщын]] *[[пыгъэщтыкӏын]] *[[пыгъэщтын]] *[[пыгъэщтыхьын]] *[[пыгъэщхьэхукӏын]] *[[пыгъэщхъун]] *[[пыгъэщын]] *[[пыгъуэлыхьын]] *[[пыгъуэлъхьэн]] *[[пыгъуэлъыкӏын]] *[[пыгъуэ-пандэ]] *[[пыгъуэтэн]] *[[пыгъукӏ-пысыкӏыу]] *[[пыгъукӏын]] *[[пыгъухьын]] *[[пыгъущыкӏын]] *[[пыгъущыхьын]] *[[пыдэн]] *[[пыдиикӏын]] *[[пыдиихьын]] *[[пыдыкъыкӏын]] *[[пыдын]] *[[пыдыхьэшхыкӏын]] *[[пыджэн]] *[[пыджэрэзыкӏын]] *[[пыджэрей]] *[[пыдзахуэ]] *[[пыдзэкъыкӏын]] *[[пыдзэн]] *[[пыдзын]] *[[пыжэбзын]] *[[пыжыкӏын]] *[[пыжын]] *[[пыжыхьын]] *[[пыжь]] *[[пыжьэн]] *[[пыжьбанэ]] *[[пыжьей]] *[[пыжьыкӏын]] *[[пыжьынэ]] *[[пыжьыхьын]] *[[пыжьыщӏыкӏын]] *[[пызу]] *[[пызын]] *[[пыкӏэжын]] *[[пыкӏэн]] *[[пыкӏэрэхъукӏын]] *[[пыкӏыкӏын]] *[[пыкӏын]] *[[пыкӏуэдэн]] *[[пыкӏуэдыкӏын]] *[[пыкӏуэдыхьын]] *[[пыкӏуэтэн]] *[[пыкӏуэтын]] *[[пыкъуэкӏын]] *[[пыкъуэшэн]] *[[пыкъузыкӏын]] *[[пыкъутыкӏын]] *[[пыкъутыхьын]] *[[пыл]] *[[пылэжьыкӏын]] *[[пылэл]] *[[пылэлын]] *[[пылеикӏын]] *[[пылыгъукӏын]] *[[пылыдыкӏын]] *[[пылыпщӏыкӏын]] *[[пылъапӏэ]] *[[пылъэгъуэн]] *[[пылъэлъын]] *[[пылъэн]] *[[пылъэсыкӏын]] *[[пылъэтын]] *[[пылъэщӏыкӏын]] *[[пылъхьэ]] *[[пылъхьэн]] *[[пылъхьэншэ]] *[[пылъыкӏын]] *[[пылъын]] *[[пынэн]] *[[пыпхэ]] *[[пыпхэн]] *[[пыпхыкӏын]] *[[пыпхъуэ]] *[[пыпхъуэн]] *[[пыпхъуэтын]] *[[пыпхъуэщӏ]] *[[пыпхъун]] *[[пыпщӏэн]] *[[пыпӏиикӏын]] *[[пыпӏытӏыкӏын]] *[[пыпӏыщӏыкӏын]] *[[пыртыкъ]] *[[пырхъ]] *[[пырхъыжу]] *[[пырхъын]] *[[пырхъуэ]] *[[пысыкӏын]] *[[пысын]] *[[пысысыхьын]] *[[пыткӏукӏын]] *[[пыткӏун]] *[[пытхэжын]] *[[пытхэн]] *[[пытхыхьын]] *[[пытхьэлыкӏын]] *[[пытхьэщӏыкӏын]] *[[пытхъахуэ]] *[[пытхъ-сытхъ]] *[[пытхъын]] *[[пытхъунщӏыкӏын]] *[[пытын]] *[[пытӏэпӏыкӏын]] *[[пытӏэтыкӏын]] *[[пытӏэтӏын]] *[[пытӏысхьэн]] *[[пыубэрэжьыкӏын]] *[[пыубэрэжьыхьын]] *[[пыубыдын]] *[[пыубыкӏын]] *[[пыувэн]] *[[пыудахуэ]] *[[пыудын]] *[[пыукӏуриикӏын]] *[[пыукъуеикӏын]] *[[пыулъиикӏын]] *[[пыупэпцӏыкӏын]] *[[пыупсыкӏын]] *[[пыупщӏахуэ]] *[[пыупщӏын]] *[[пыупщӏыпӏэ]] *[[пыупӏэщӏыкӏын]] *[[пыутхыпщӏыкӏын]] *[[пыутыкӏын]] *[[пыуфӏеикӏын]] *[[пыуфӏеихьын]] *[[пыуфӏыцӏыкӏын]] *[[пыуфӏыцӏыхьын]] *[[пыухыкӏа]] *[[пыухыкӏауэ]] *[[пыухуэнэн]] *[[пыухуэныкӏын]] *[[пыухьын]] *[[пыуцӏэпӏыкӏын]] *[[пыуцӏэпӏыхьын]] *[[пыуцӏыныкӏын]] *[[пыуцӏыныхьын]] *[[пыущхъуэнтӏыкӏын]] *[[пыуӏукӏын]] *[[пыфэхъун]] *[[пыфсыф]] *[[пыфтын]] *[[пыфыжу]] *[[пыфыкӏын]] *[[пыфыхьын]] *[[пыфыщӏыкӏын]] *[[пыхахуэ]] *[[пыхыжын]] *[[пыхын]] *[[пыхуэн]] *[[пыхун]] *[[пыхусыху]] *[[пыхьэ]] *[[пыхьэкӏуэ]] *[[пыхьэн]] *[[пыхьэ-пыкӏын]] *[[пыхьэпӏэ]] *[[пыхьыжын]] *[[пыхъыжьэн]] *[[пыхъуэн]] *[[пыхъуэпышэ]] *[[пыхъукӏын]] *[[пыхъухьын]] *[[пыцӏэфтын]] *[[пычахуэ]] *[[пыченэ]] *[[пычыгъуэ]] *[[пычыгъуэкӏэрэ]] *[[пычыгъуэ-пычыгъуэкӏэрэ]] *[[пычын]] *[[пышхапӏэ]] *[[пышхэн]] *[[пышхыкӏын]] *[[пышхыхьын]] *[[пышын]] *[[пыщэн]] *[[пыщэтын]] *[[пыщэщыжын]] *[[пыщэщын]] *[[пыщтыкӏын]] *[[пыщтын]] *[[пыщтыхьын]] *[[пыщхьэрыукӏын]] *[[пыщхьэхукӏын]] *[[пыщыкӏын]] *[[пыщӏэн]] *[[пыщӏэныгъэ]] *[[пыщӏыкӏ]] *[[пыщӏыкӏын]] *[[пыщӏыхьын]] *[[пыӏэ]] *[[пыӏэбэн]] *[[пыӏэгъэлыгъуэ]] *[[пыӏэгъуэ]] *[[пыӏэгъуэншэ]] *[[пыӏэгъуей]] *[[пыӏэеуэ]] *[[пыӏэехьэжьэ]] *[[пыӏэжын]] *[[пыӏэжьынэ]] *[[пыӏэзэфӏэхь]] *[[пыӏэзэхуэдз]] *[[пыӏэку]] *[[пыӏэкъекъух]] *[[пыӏэкъуэдзэ]] *[[пыӏэн]] *[[пыӏэныгъэ]] *[[пыӏэпс]] *[[пыӏэпхъэ]] *[[пыӏэпых]] *[[пыӏэпӏэ]] *[[пыӏэщхьэрыхкӏэ]] *[[пыӏэщхьэрыхыу]] *[[пыӏэщӏэ]] *[[пыӏэӏулъ]] *[[пыӏуа]] *[[пыӏуа-пылъа]] *[[пыӏуэнтӏэн]] *[[пыӏуэнтӏыкӏын]] *[[пыӏугъэкӏын]] *[[пыӏугъэкӏуэтын]] *[[пыӏудзын]] *[[пыӏуегъэдзын]] *[[пыӏуегъэшын]] *[[пыӏужын]] *[[пыӏукӏын]] *[[пыӏукӏуэтын]] *[[пыӏулъеикӏын]] *[[пыӏулъын]] *[[пыӏулӏэн]] *[[пыӏун]] *[[пыӏухын]] *[[пыӏухь]] *[[пыӏухьын]] *[[пыӏушын]] *[[пыӏущӏыкӏын]] ==пь== *[[пьесэ]] ==пю== *[[пюре]] </div> {{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}} 8eak0c1ekolguatu54pvyseygud3pzb 0 29316 129579 81684 2026-10-19T12:59:10Z Rhdkabardian 5 129579 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Thermometer.jpg|термометр </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} <урысыбзэ: термометр < ижьрей грекыбзэ: θερµο- = хуабэ + μέτρον = щапхъэ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʲɪrˈmomʲɪtr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[термометр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=термометр}} {{мыхьэнэ}} #Температурэр къызэрапщ прибор. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, <b>термометр</b>). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные капли, вата, <b>термометр</b>). || I need iodine (penicillin, heart drops, cotton wadding, <b>a thermometer</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Медицинскэ термометр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *термометр: thermometer *Медицинскэ термометр: medical thermometer {{урысыбзэ}} *термометр: термометр *Медицинскэ термометр: медицинский термометр {{библиографие}} 4jdlgfctqe3hkyurot05wg9zmvaevlr 129580 129579 2026-10-19T13:01:46Z Rhdkabardian 5 129580 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> Thermometer.jpg|термометр Clinical_thermometer_38.7.JPG|термометр </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} <урысыбзэ: термометр < ижьрей грекыбзэ: θερµο- = хуабэ + μέτρον = щапхъэ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʲɪrˈmomʲɪtr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[термометр]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=термометр}} {{мыхьэнэ}} #Температурэр къызэрапщ прибор. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, <b>термометр</b>). || Мне нужен(-а,-ы) йод (пенициллин, сердечные капли, вата, <b>термометр</b>). || I need iodine (penicillin, heart drops, cotton wadding, <b>a thermometer</b>). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Медицинскэ термометр. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *термометр: thermometer *Медицинскэ термометр: medical thermometer {{урысыбзэ}} *термометр: термометр *Медицинскэ термометр: медицинский термометр {{библиографие}} hgsa60db9szrx59k8jg8900e99h9r7k 0 29584 129681 129324 2026-10-19T18:56:30Z Rhdkabardian 5 129681 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=txǝˈtxɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[тхытх] + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-тхытхэн|Глагол лъэмыӏэс "тхытхэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Уфэфэн, зеуэлэн (псы щхьэфэр). {{щапхъэхэр}} *КъобыргъукӀыр [Толъкъуныр] аргуэруи Тхъурымбэр тепщӀыпщӀэу мэтхытхэ, ЗыкъеӀэтыр нэхъ уэруи Нэпкъым аслъэну тощахэ. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | ЗэпхьэлӀэным япэкӀэ <b>утхытхэн</b> хуейщ. || Перед употреблением <b>взбалтывать</b>. || <b>Shake</b> before use. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *тхытхэн: be choppy or agitated; ripple; be rough; rise in waves, surge, billow, splash (about the water surface), shake (a medicine) {{урысыбзэ}} *тхытхэн: колебаться, плескаться, волноваться (о водной поверхности), взбалтывать (лекарство) {{библиографие}} t9fazmd2f8dbof5a12o2s0ogg2is4mw 0 30754 129572 83967 2026-10-19T12:41:17Z Rhdkabardian 5 129572 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} <урысыбзэ: пенициллин < латиныбзэ: Penicillium = ӏэгъэбэгу и цӀэ < penicillum = ӏэтхьэмпэ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pʲɪnʲɪt͡sɨˈlʲin}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[пенициллин]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=пенициллин}} {{мыхьэнэ}} #МастэкӀэ щӀыфэм хакӀэ е таблеткэу къагъэсэбэп хущхъуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Сэ сыхуейщ йод (<b>пенициллин</b>, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне нужен(-а,-ы) <b>йод</b> (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I need iodine (<b>penicillin</b>, heart drops, cotton, a thermometer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сымаджэм пенициллин хакӀащ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *пенициллин: penicillin *Сымаджэм пенициллин хакӀащ: they gave he patient a shot of penicillin. {{урысыбзэ}} *пенициллин: пенициллин *Сымаджэм пенициллин хакӀащ: они сделали пациенту укол пенициллина. {{библиографие}} qvh056axrltolnqnnrhoamwwfytoivz 0 30889 129668 84144 2026-10-19T18:05:21Z Rhdkabardian 5 129668 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pɬǝˈrʑɐr}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[плъ] + -ы + -р + [жь] + -э + -р}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=плъыржьэр}} {{мыхьэнэ}} #Сымаджагъэм къыхэкӀыу пщтыр. #Гум и пӀейтеиныгъэм Ӏэпкълъэпкъым ирит щытыкӀэ. {{щапхъэхэр}} *Щымыхъужыххэм, зигъэупщӀыӀун и гугъэу, натӀэ плъыржьэрыр щхьэгъубжэ абджым ирекъузылӀэ, ауэ Софят къызэрыфӀэщӀыр а абджри ягъэплъам хуэдэу пщтыру арат. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}} *Ӏэминатхэ я куэбжэ цӀыкӀум щынэсам, Хьэсэнбий пӀейтей плъыржьэрым иубыдащ. {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэтыт гум зэреӀэзэ каплъэ (<b>плъыржьэрыр</b> зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, сердечные капли (<b>жаропонижающее</b>). || Please give me heart drops (<b>fever</b> reducer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *плъыржьэр: 1. hot (having a high temperature or fever) 2. hot-tempered; short-tempered (about a person) {{урысыбзэ}} *плъыржьэр: 1. горячий (от высокой температуры) 2. горячий; вспыльчивый (о человеке) {{библиографие}} pd94gjsureykeg9lie31q1m33ttrsxl 0 31053 129560 84461 2026-10-19T12:10:25Z Rhdkabardian 5 129560 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pstʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псч] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=псч}} {{мыхьэнэ}} #Тэмакъыр зытхъунщӀ, макъыр пхъашэ зыщӀ хьэуа къыжьэдэкӀыкӀэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэт <b>псчэ</b> (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, средство от <b>кашля</b> (головной боли, желудочной боли). || Please give me something for <b>a cough</b> (headache, stomachache). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Псчэм и хъущхъуэ. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *псчэ: cough, tussis *Псчэм и хъущхъуэ: cough medicine {{урысыбзэ}} *псчэ: кашель *Псчэм и хъущхъуэ: лекарствжо от кашля. <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''</div> <div class="NavContent"> ====псчэ гъущэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏупс хэмыту псчэныгъэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} a dry cough {{псалъафэ-урысыбзэ}} сухой кашель {{псалъафэ-зэпхахэр}} {{псалъафэ-щапхъэхэр}} ====псчэ хущхъуэ==== {{псалъафэ-мыхьэнэ}} Псчэр зыгъэувыӀэ, зыгъэхъуж хущхъуэ. {{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}} {{псалъафэ-инджылыбзэ}} cough medicine, cough drops Псчэм и хъущхъуэ: cough medicie, cough drops {{псалъафэ-урысыбзэ}} средство (лекарство) от кашля Псчэм и хъущхъуэ: лекарство от кашля {{псалъафэ-зэпхахэр}} Псчэ хъущхъуэ ефэн. {{псалъафэ-щапхъэхэр}} </div> </div> {{библиографие}} qfijdcpknzagv4cl4ev8ihhea3isbib 0 33866 129582 129321 2026-10-19T13:08:01Z Rhdkabardian 5 129582 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐħɐ'ɬʹɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + [хь] + -э + -лӏ + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-зэхьэлӏэн|Глагол лъэӏэс "зэхьэлӏэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыр адрейм ехьэлӀэн, и гъунэгъу щӀын. бгъэдэхьэн. #Ифын (п. п. хущхъуэ). #Зэбгъэдэлъхьэн, зэлъэфэлӀэн (п. п. ахъшэ, мылъку сыт хуэдэхэр). {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дауэ <b>зэпхьэлӀэну</b> мы хущхъуэр? || Как <b>принимать</b> это лекарство? || How <b>should I take</b> this medicine? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сабийхэм я щхьэр зэрахьэлӀауэ зопсалъэ. *Хущхъуэ зэхьэлӀэн. *Мылъкур зэхьэлӀэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *зэхьэлӏэн: 1. bring or move one thing closer to another 2. take sth (for example, medicine) 3. appropriate sth *Сабийхэм я щхьэр зэрахьэлӀауэ зопсалъэ: the children, moving their heads close together, talk to one another. *Хущхъуэ зэхьэлӀэн: take medicine. *Мылъкур зэхъэлӀэн: appropriate property. {{урысыбзэ}} *зэхьэлӏэн: 1. поднести, приблизить одно к другому 2. принять что-л. (напр. лекарство) 3. присвоить себе что-л. *Сабийхэм я щхьэр зэрахьэлӀауэ зопсалъэ: дети, приблизив головы друг к другу, разговаривают. *Хущхъуэ зэхьэлӀэн: принимать лекарство. *Мылъкур зэхъэлӀэн: присвоить имущество. {{библиографие}} ff28a6bewabutn224hbazxij3nwusof 129679 129582 2026-10-19T18:51:11Z Rhdkabardian 5 129679 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐħɐ'ɬʹɐn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + [хь] + -э + -лӏ + -э + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-зэхьэлӏэн|Глагол лъэӏэс "зэхьэлӏэн"-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыр адрейм ехьэлӀэн, и гъунэгъу щӀын. бгъэдэхьэн. #Ифын (п. п. хущхъуэ). #Зэбгъэдэлъхьэн, зэлъэфэлӀэн (п. п. ахъшэ, мылъку сыт хуэдэхэр). {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Дауэ <b>зэпхьэлӀэну</b> мы хущхъуэр? || Как <b>принимать</b> это лекарство? || How <b>should I take</b> this medicine? |- ! !! !! нап. 174 |- | <b>ЗэпхьэлӀэным</b> япэкӀэ утхытхэн хуейщ. || Перед <b>употреблением</b> взбалтывать. || Shake before <b>use</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} *Сабийхэм я щхьэр зэрахьэлӀауэ зопсалъэ. *Хущхъуэ зэхьэлӀэн. *Мылъкур зэхьэлӀэн. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *зэхьэлӏэн: 1. bring or move one thing closer to another 2. take sth (for example, medicine) 3. appropriate sth *Сабийхэм я щхьэр зэрахьэлӀауэ зопсалъэ: the children, moving their heads close together, talk to one another. *Хущхъуэ зэхьэлӀэн: take medicine. *Мылъкур зэхъэлӀэн: appropriate property. {{урысыбзэ}} *зэхьэлӏэн: 1. поднести, приблизить одно к другому 2. принять что-л. (напр. лекарство) 3. присвоить себе что-л. *Сабийхэм я щхьэр зэрахьэлӀауэ зопсалъэ: дети, приблизив головы друг к другу, разговаривают. *Хущхъуэ зэхьэлӀэн: принимать лекарство. *Мылъкур зэхъэлӀэн: присвоить имущество. {{библиографие}} gyt3t3ms7nbyg3g9w6btip8gpcz9nsb 0 33934 129685 129325 2026-10-20T06:32:23Z Rhdkabardian 5 129685 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐɕǝ'mǝɕχʷ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + щы- + мы- + [щхъу]}} {{склоненэ}} {{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=зэщымыщхъу}} {{мыхьэнэ}} #Мыгурыхь, мыӀэфӀ, мышу; зыхуей псори зыхэмылъ. #Узыншагъэ щӀагъуэ зимыӀэ, гукъыдэмыж, зыгуэр зыдэзыгъуэ. {{щапхъэхэр}} *- Сызэрыщытыр сщӀэркъым, зэщымыщхъу сыхъуащ, - жиӀэрт лӀыжьым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}} {{зэпхахэр}} *Ерыскъы зэщымыщхъу. {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *зэщымыщхъу: 1. tasteless, untasty 2. unhealthy, sick, painful, ill *Ерыскъы зэщымыщхъу: tasteless food {{урысыбзэ}} *зэщымыщхъу: 1. невкусный 2. нездоровый, больной, болезненный *Ерыскъы зэщымыщхъу: невкусная еда {{библиографие}} lk6cma776u9v4f70sws0s4k3s6rd1s2 0 50352 129587 2026-10-19T13:35:06Z Rhdkabardian 5 Created page with "{{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: порошок = порошок {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pərɐˈʂok}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[порошок]}} {{склоненэ}} {{скл-ырТ|kbd|псалъэпкъ=порошок}} {{мыхьэнэ}} #Хьэжыгъэм хуэдэу гъэщэба гуэр. {{щ..." 129587 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: порошок = порошок {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pərɐˈʂok}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[порошок]}} {{склоненэ}} {{скл-ырТ|kbd|псалъэпкъ=порошок}} {{мыхьэнэ}} #Хьэжыгъэм хуэдэу гъэщэба гуэр. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ <b>порошок</b> зырызу (ткӀуэпс пщӀырыпщӀу) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному <b>порошку</b> (по десять капель перед едой (после еды), по одной чайной ложке. || Take one <b>powder</b> (ten drops before meals (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *порошок: powder {{урысыбзэ}} *порошок: порошок {{библиографие}} 5p4fnsnqm0xdj9q6xl8d1zmdk0yzn9d 0 50353 129591 2026-10-19T14:02:25Z Rhdkabardian 5 Created page with "{{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pʹɕʹǝ'rǝpʹɕʹu:}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[пщӏ] + -ы + -ры + [пщӏ] + у}} {{мыхьэнэ}} #ПщӀы хъу Ӏыхьэурэ гуэша. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм к..." 129591 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pʹɕʹǝ'rǝpʹɕʹu:}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[пщӏ] + -ы + -ры + [пщӏ] + у}} {{мыхьэнэ}} #ПщӀы хъу Ӏыхьэурэ гуэша. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс <b>пщӀырыпщӀу</b>) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (<b>по десять</b> капель перед едой (после еды), по одной чайной ложке. || Take one powder (<b>ten</b> drops before meals (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *пщӏырыпщӏу: ten at a time, ten each {{урысыбзэ}} *пщӏырыпщӏу: по десять {{библиографие}} i2qmcghsfh439b1ofu30dqsb2m1hkqq 129592 129591 2026-10-19T14:05:17Z Rhdkabardian 5 129592 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pʹɕʹǝ'rǝpʹɕʹu:}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[пщӏ] + -ы + -ры + [пщӏ] + у}} {{мыхьэнэ}} #ПщӀы хуэзэу, пщӀы хъухэурэ, пщӀы дэтхэнэми къылъысу. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Ефэ порошок зырызу (ткӀуэпс <b>пщӀырыпщӀу</b>) умышхэ щӀыкӀэ (ушха нэужь), зы шей бжэмышх из. || Принимай(-те) по одному порошку (<b>по десять</b> капель перед едой (после еды), по одной чайной ложке. || Take one powder (<b>ten</b> drops before meals (after meals), one teaspoon). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *пщӏырыпщӏу: ten at a time, ten each {{урысыбзэ}} *пщӏырыпщӏу: по десять {{библиографие}} 3i0hf9vc7volp1ag9sfbbpwxouff20h 0 50354 129617 2026-10-19T15:24:17Z Rhdkabardian 5 Created page with "{{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: заказ = заказ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zzɐˈkas}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[заказ]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=заказ}} {{мыхьэнэ}} #Хьэпшып щӏыным е къэшэным теухуа лъэӏу. {{щапх..." 129617 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: заказ = заказ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zzɐˈkas}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[заказ]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=заказ}} {{мыхьэнэ}} #Хьэпшып щӏыным е къэшэным теухуа лъэӏу. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ иткӀэ, <b>заказ</b> сӀыхыт. || Прими(-те) <b>заказ</b> по этому <b>рецепту</b>. || Fill this prescription <b>order</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *заказ: 1. order {{урысыбзэ}} *заказ: 1. заказ {{библиографие}} phjm0kevy41j12ms83eyt5aggj0nw4c 129618 129617 2026-10-19T15:24:48Z Rhdkabardian 5 129618 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: заказ = заказ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐˈkas}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[заказ]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=заказ}} {{мыхьэнэ}} #Хьэпшып щӏыным е къэшэным теухуа лъэӏу. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ иткӀэ, <b>заказ</b> сӀыхыт. || Прими(-те) <b>заказ</b> по этому <b>рецепту</b>. || Fill this prescription <b>order</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *заказ: 1. order {{урысыбзэ}} *заказ: 1. заказ {{библиографие}} j8ccl79muckeudmscshwut1qkli9fj4 129619 129618 2026-10-19T15:26:04Z Rhdkabardian 5 129619 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: заказ = заказ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐˈkas}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[заказ]}} {{склоненэ}} {{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=заказ}} {{мыхьэнэ}} #Хьэпшып щӏыным е къэшэным теухуа лъэӏу. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | Мы рецептым ипкъ иткӀэ, <b>заказ</b> сӀыхыт. || Прими(-те) <b>заказ</b> по этому рецепту. || Fill this prescription <b>order</b>. |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *заказ: 1. order {{урысыбзэ}} *заказ: 1. заказ {{библиографие}} 59gqgyw20zrl0sm73hyoylz016ltlrl 0 50355 129667 2026-10-19T18:01:40Z Rhdkabardian 5 Created page with "{{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: капля = ткӀуэпс {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈkɑ:pɬɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[каплъ] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=каплъ}} {{мыхьэнэ}} #Нэм, тхьэкӏумэм е пэм ткӏуэпс зырыз щӏа..." 129667 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: капля = ткӀуэпс {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈkɑ:pɬɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[каплъ] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=каплъ}} {{мыхьэнэ}} #Нэм, тхьэкӏумэм е пэм ткӏуэпс зырыз щӏалъхьэ хущхъуэ ткӏуаткӏуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэтыт гум зэреӀэзэ <b>каплъэ</b> (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, сердечные <b>капли</b> (жаропонижающее). || Please give me heart <b>drops</b> (fever reducer). |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *каплъэ: drop (medicine) {{урысыбзэ}} *каплъэ: капля (лекарство) {{библиографие}} a5wqh3zv0wex26day5k1mcblordibjl 129675 129667 2026-10-19T18:40:27Z Rhdkabardian 5 129675 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} < урысыбзэ: капля = ткӀуэпс {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈkɑ:pɬɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[каплъ] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=каплъ}} {{мыхьэнэ}} #Нэм, тхьэкӏумэм е пэм ткӏуэпс зырыз щӏалъхьэ хущхъуэ ткӏуаткӏуэ. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | КхъыӀэ, къызэтыт гум зэреӀэзэ <b>каплъэ</b> (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, пожалуйста, сердечные <b>капли</b> (жаропонижающее). || Please give me heart <b>drops</b> (fever reducer). |- | Валериановэ <b>каплъэхэр</b> сыт зи уасэр? || Сколько стоят валериановые <b>капли</b>? || How much are valerian <b>drops</b>? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *каплъэ: drop (medicine) {{урысыбзэ}} *каплъэ: капля (лекарство) {{библиографие}} q134hryb3al8orw58ij68selkwddhnf 0 50356 129672 2026-10-19T18:34:16Z Rhdkabardian 5 Created page with "{{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=vəlʲɪˈrʲjanəvɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[валерианов] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=къарэзэр}} {{мыхьэнэ}} #Къарэзэрэм и лъабжьэм къыхэкӏ хущхъуэр цӏыхухэм..." 129672 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=vəlʲɪˈrʲjanəvɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[валерианов] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=къарэзэр}} {{мыхьэнэ}} #Къарэзэрэм и лъабжьэм къыхэкӏ хущхъуэр цӏыхухэм нэхъ зэпӏэзэрыту зыкъыщыхъужын папщӏэ къагъэсэбэп. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *валериановэ: valerian {{урысыбзэ}} *валериановэ: валериановый {{библиографие}} n8w7t37cak8m3ail330z74budq7226b 129673 129672 2026-10-19T18:36:37Z Rhdkabardian 5 129673 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=vəlʲɪˈrʲjanəvɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[валерианов] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=валерианов}} {{мыхьэнэ}} #Къарэзэрэм и лъабжьэм къыхэкӏ хущхъуэр цӏыхухэм нэхъ зэпӏэзэрыту зыкъыщыхъужын папщӏэ къагъэсэбэп. {{щапхъэхэр}} {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *валериановэ: valerian {{урысыбзэ}} *валериановэ: валериановый {{библиографие}} hrnnr5laqqrb9giv2r33rhwn3en0rzx 129674 129673 2026-10-19T18:37:58Z Rhdkabardian 5 129674 wikitext text/x-wiki {{псалъащхьэ}} <Gallery> </Gallery> {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=vəlʲɪˈrʲjanəvɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[валерианов] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=валерианов}} {{мыхьэнэ}} #Къарэзэрэм и лъабжьэм къыхэкӏ хущхъуэр цӏыхухэм нэхъ зэпӏэзэрыту зыкъыщыхъужын папщӏэ къагъэсэбэп. {{щапхъэхэр}} <div class="NavFrame"> <div class="NavHead">'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''</div> <div class="NavContent"> {| class="wikitable" |- ! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174 |- ! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский''' !! '''инджылыбзэ/English''' |- | <b>Валериановэ</b> каплъэхэр сыт зи уасэр? || Сколько стоят <b>валериановые</b> капли? || How much are <b>valerian</b> drops? |} </div> </div> {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}} *валериановэ: valerian (drops) {{урысыбзэ}} *валериановэ: валериановый (-ые капли) {{библиографие}} 0ykcs7e5fyys313t1u0rlpzni8gs3hi