Wikipedia kcgwiki https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Wat khwo A‌̱lyiat A‌̱tyunta̱m A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m Wukipedia A‌̱lyiat Wukipedia Fail A‌̱lyiat fail MediaWiki A‌̱lyiat MediaWiki Ta‌̱mpi‌̱let A‌̱lyiat ta‌̱mpi‌̱let Beang A‌̱lyiat beang Sa A‌̱lyiat nsa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Zana 0 6970 42817 41820 2026-05-15T14:28:06Z Danjuma Anthony 411 minor edit 42817 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ [[Romanian orthography|old spellings]]) A̱nietroman ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku [[fairy godmother]].<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ [[fairy tales]] a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. They can also be considered the Romanian equivalent of [[fairies]] and the Germanic [[elf]]. They vary in size and appearance and can transform to blend into their surroundings for protection and cover. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang.{{citation needed|date=November 2011}} ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> {{Fairies}} {{DEFAULTSORT:Zana}} [[Category:Romanian mythology]] [[Category:Fairies]] [[Category:Romanian legendary creatures]] [[Category:Forest spirits]] {{Romania-stub}} {{Europe-myth-stub}} {{Legendary-creature-stub}} [[ro:Zână]] [[reflist]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] rhoa48d8e4qu89amew4q61m53iizip6 42818 42817 2026-05-15T14:28:41Z Danjuma Anthony 411 /* Boi a̱lyoot */ 42818 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ [[Romanian orthography|old spellings]]) A̱nietroman ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku [[fairy godmother]].<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ [[fairy tales]] a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. They can also be considered the Romanian equivalent of [[fairies]] and the Germanic [[elf]]. They vary in size and appearance and can transform to blend into their surroundings for protection and cover. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang.{{citation needed|date=November 2011}} ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> {{Fairies}} {{DEFAULTSORT:Zana}} [[Category:Romanian mythology]] [[Category:Fairies]] [[Category:Romanian legendary creatures]] [[Category:Forest spirits]] {{Romania-stub}} {{Europe-myth-stub}} {{Legendary-creature-stub}} [[ro:Zână]] [[reflist]] ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] gqvvncvpsz3b6znqficnr9gxnujzxli 42819 42818 2026-05-15T14:29:24Z Danjuma Anthony 411 /* Boi a̱lyoot */ minor edit 42819 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ [[Romanian orthography|old spellings]]) A̱nietroman ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku [[fairy godmother]].<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ [[fairy tales]] a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. They can also be considered the Romanian equivalent of [[fairies]] and the Germanic [[elf]]. They vary in size and appearance and can transform to blend into their surroundings for protection and cover. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang.{{citation needed|date=November 2011}} ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] 2x6bodi666trkshd64jktqpebi4gtrf 42820 42819 2026-05-15T14:30:17Z Danjuma Anthony 411 /* A̱tsak nta̱m */ minor edit 42820 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ [[Romanian orthography|old spellings]]) A̱nietroman ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku [[fairy godmother]].<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ [[fairy tales]] a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. They can also be considered the Romanian equivalent of [[fairies]] and the Germanic [[elf]]. They vary in size and appearance and can transform to blend into their surroundings for protection and cover. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] 2t75x2srmzmvd8xvjp6j67u5nbse4zf 42821 42820 2026-05-15T15:42:59Z Danjuma Anthony 411 /* */ 42821 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. They can also be considered the Romanian equivalent of [[fairies]] and the Germanic [[elf]]. They vary in size and appearance and can transform to blend into their surroundings for protection and cover. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] ivr4gxnvtvuakedaxddmbd8tts2dre0 42822 42821 2026-05-15T15:47:32Z Danjuma Anthony 411 /* */ 42822 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng Jama̱ni. They vary in size and appearance and can transform to blend into their surroundings for protection and cover. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] 3dd41kedp7gq6m9ievhjp1s7u7wg1hn 42823 42822 2026-05-15T15:49:03Z Danjuma Anthony 411 /* */ 42823 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. They vary in size and appearance and can transform to blend into their surroundings for protection and cover. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] oqxcrdb09mmjfnouyrdeqzikpbdshpu 42824 42823 2026-05-15T15:53:59Z Danjuma Anthony 411 /* */ 42824 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. They can appear openly in the woods and coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] pcv8wdv8w54jwmh3wvwtau05m1nmhfl 42825 42824 2026-05-15T16:00:22Z Danjuma Anthony 411 /* */ 42825 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng coax travelers to follow them in order to help them find their way. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] a8od7n2rpgwc5oxpv7ypsguxae055kn 42826 42825 2026-05-15T16:05:53Z Danjuma Anthony 411 /* */ 42826 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng a̱won a̱ka̱cyiet na̱ khwui mba da̱nian ba̱ ka beang mba cat a̱vwuo kai. They can also hide in the woods and quietly guide those who need help through signs and "breadcrumbs" through the forest. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] od4l1vcspyraogeif8b9y9lyxsk16iq 42827 42826 2026-05-15T16:11:21Z Danjuma Anthony 411 /* */ 42827 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng a̱won a̱ka̱cyiet na̱ khwui mba da̱nian ba̱ ka beang mba cat a̱vwuo kai. Ba̱ si̱ ma̱ng a̱nia ta̱kup mi̱ nkwon na a̱wot ba̱ ma̱ nyonywang cok a̱niet ba̱ cat beang a̱ni di̱ nwuat nyan swuanda ma̱ a̱yit ka. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (mythology)|Diana]] (as does Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] g58kiy86zjxa90t1lbkmr251j1evv2v 42828 42827 2026-05-15T16:12:30Z Danjuma Anthony 411 /* Boi a̱lyoot */ 42828 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng a̱won a̱ka̱cyiet na̱ khwui mba da̱nian ba̱ ka beang mba cat a̱vwuo kai. Ba̱ si̱ ma̱ng a̱nia ta̱kup mi̱ nkwon na a̱wot ba̱ ma̱ nyonywang cok a̱niet ba̱ cat beang a̱ni di̱ nwuat nyan swuanda ma̱ a̱yit ka. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (nkhyang)|Diana]] (nanang a̱niet Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱nietalbania ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (mythology)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet Albania ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. A loan from Oriental Latin or from Aromanian is also to be ignored: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. is an old Albanian word, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] 1b83cevvs478i0x6s75l8eo9n46f9bd 42829 42828 2026-05-15T16:45:32Z Danjuma Anthony 411 42829 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng a̱won a̱ka̱cyiet na̱ khwui mba da̱nian ba̱ ka beang mba cat a̱vwuo kai. Ba̱ si̱ ma̱ng a̱nia ta̱kup mi̱ nkwon na a̱wot ba̱ ma̱ nyonywang cok a̱niet ba̱ cat beang a̱ni di̱ nwuat nyan swuanda ma̱ a̱yit ka. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (nkhyang)|Diana]] (nanang a̱niet Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱niet A̱li̱baniya ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (nkhyang)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref>{{Refn|{{harvnb|Râdulescu|1996|p=348}}: "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet A̱li̱bani̱ya ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. Kwap mbwak a̱tyu tyiet Latin ku neet A̱romaniya mi̱n a̱yet á̱ nwuan nhu ma̱ng a̱ghyi: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. Yet a̱kwukhwop nswang a̱lyiat A̱li̱bani̱ya ja, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin."|group=note}} In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] d5foxxv20z74hqj5ozsn7uxf5hmrep8 42830 42829 2026-05-15T16:47:57Z Danjuma Anthony 411 /* Boi a̱lyoot */ 42830 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng a̱won a̱ka̱cyiet na̱ khwui mba da̱nian ba̱ ka beang mba cat a̱vwuo kai. Ba̱ si̱ ma̱ng a̱nia ta̱kup mi̱ nkwon na a̱wot ba̱ ma̱ nyonywang cok a̱niet ba̱ cat beang a̱ni di̱ nwuat nyan swuanda ma̱ a̱yit ka. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (nkhyang)|Diana]] (nanang a̱niet Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱niet A̱li̱baniya ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (nkhyang)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref> "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet A̱li̱bani̱ya ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. Kwap mbwak a̱tyu tyiet Latin ku neet A̱romaniya mi̱n a̱yet á̱ nwuan nhu ma̱ng a̱ghyi: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. Yet a̱kwukhwop nswang a̱lyiat A̱li̱bani̱ya ja, as proved by its numerous dialectal variants, the ''n-'' rhotacism of some of the T forms and the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin." In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] o3of9vezkbigirmjy0rjcvhs2izcyzw 42831 42830 2026-05-15T16:54:28Z Danjuma Anthony 411 42831 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng a̱won a̱ka̱cyiet na̱ khwui mba da̱nian ba̱ ka beang mba cat a̱vwuo kai. Ba̱ si̱ ma̱ng a̱nia ta̱kup mi̱ nkwon na a̱wot ba̱ ma̱ nyonywang cok a̱niet ba̱ cat beang a̱ni di̱ nwuat nyan swuanda ma̱ a̱yit ka. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (nkhyang)|Diana]] (nanang a̱niet Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱niet A̱li̱baniya ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (nkhyang)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref> "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet A̱li̱bani̱ya ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. Kwap mbwak a̱tyu tyiet Latin ku neet A̱romaniya mi̱n a̱yet á̱ nwuan nhu ma̱ng a̱ghyi: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. Yet a̱kwukhwop nswang a̱lyiat A̱li̱bani̱ya ja, ma̱nang á̱ nta mbwak mla̱mba a̱banwap nvwuon, n wu bwan ma̱ T a̱ghyang mun ma̱ng the derivative and meaning variants, which are partially different from the Daco-Romanian and the Aromanian ones, due to the particularities of these languages. Yet there can be no doubt as to their common origin." In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] 9ua4e5ene7r7dfyr8p0tgndaudhj74g 42832 42831 2026-05-15T17:01:33Z Danjuma Anthony 411 42832 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zana/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zana/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Zana/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Zana/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[ZanaTyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''''Zana''''' (a̱kpa ''zâne''; ''zînă'' mbeang ''zîne'', ''d̦ână'' mbeang ''d̦âne'' mi̱ a̱khwukhwop lyuut) A̱niet rom ba̱ yet a̱cecaat ma̱ng Gi̱rik [[Charites]] ku a̱yang tyei a̱won.<ref name="Frențiu2012">{{cite book|author=Luminița Frențiu|title=A Journey through Knowledge: Festschrift in Honour of Hortensia Pârlog|url=https://books.google.com/books?id=QaQwBwAAQBAJ&pg=PA174|date=12 November 2012|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-4268-6|pages=174–}}</ref> Ba̱ yet a̱na̱nvan a̱tyushyita̱niet nang [[Muma Pădurii]] a̱ni. A̱ka̱hyia̱ na mun yet a̱sham kyang kya kpa̱sai mi̱ nkhyang tyei a̱won a̱wot ba̱si̱ swuat mi̱ nkwon a̱ nci̱ri̱ng. Á̱ si̱ min ndi mba nang Á̱ Rom ba̱ byia̱ nkhyang tyei a̱won ma̱ng tsa shyiit Jama̱ni. Ba̱ bwan mi̱ shi ma̱ng ghwut ma̱ng ba̱ si̱ mi̱n bwuak tyia̱ kwang mami a̱ kaat mba ka da̱nian cam ma̱ng kup. Ba̱ si̱ min ghwut kpa̱sai mi̱ nkwon na ma̱ng a̱won a̱ka̱cyiet na̱ khwui mba da̱nian ba̱ ka beang mba cat a̱vwuo kai. Ba̱ si̱ ma̱ng a̱nia ta̱kup mi̱ nkwon na a̱wot ba̱ ma̱ nyonywang cok a̱niet ba̱ cat beang a̱ni di̱ nwuat nyan swuanda ma̱ a̱yit ka. ==Mami taada== ''Zana'' bu yet kyang hwa nang a̱ nyian ta̱m dyo a̱ nfa a̱sham nggwoneam ka̱ kwak nfwuo a̱ni. ==A̱tsak nta̱m== Ba̱ nwuak swuan da̱ [[fetus]]es [[Uterus|in utero]] a̱wot ba̱ jong mba za̱nang nang taat nsong, Shisham, cata̱niet, mbeang a̱sa̱ra̱i a̱nu. Di̱ nvak a̱cyiet a̱niet na, ku tak nyia̱ da̱ a byian mba nfwuo bah da̱nian nang ba̱ mbyia̱ a̱liya a̱wot ba̱ si̱ byia̱ cet nang ba̱ na nfwuat a̱tyu bwoi bun a̱ni. Ba̱ bu nyia̱ nta̱m [[guardian angels]], di̱ mman na̱ si nwuo sot ji ku a̱tan a̱niet a̱ghyiang. ==Boi a̱lyoot== Swang a̱lyiat ''zână'' neet da̱ a̱vwuo a̱bagwaza a̱nietroman nang a̱ngyei [[Diana (nkhyang)|Diana]] (nanang a̱niet Astur-Leonese ''[[xana]]''). Nggu wa byia̱ a̱mgba̱m shisham ji, a̱wot nggu wa nwuak nhu nta. * {{cite web | url=http://www.creepyhollows.com/faq/index.php?action=artikel&cat=7&id=1572&artlang=en | title=Encyclopedia of the Spirit Keeping, Paranormal Collecting, Magic, & the Supernatural - Faery, Zana }} Neet di̱ nwai lyiat nhu nwap Illyria a̱nwuat ''th'' a̱ dam nyia̱ ka̱ yet a̱tsan ''z'' ma̱byin Albanian, a̱tyan A̱niet-Illyria ''Thana'' (a̱lyoot a̱bagwaza ka̱ yet a̱sham a̱ni, kyang tyei a̱wun, a̱tyu nang a̱ mak a̱ si shyi da̱ nggu mi̱ ntsa jen Roman hu) ku li nang taada ja di̱ si̱sak kyang ku bai a̱ ghwwon A̱niet A̱li̱baniya ''Zana'' a̱ni.<ref>{{harvnb|Nagy|2003|p=197}}; {{harvnb|Kuka|1984|p=118}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}.</ref> Nggu kyangdyep a̱hwa mun yet kyang nyung hwa mi̱ng kyang a̱niet [[Latin]] ''[[Diana (nkhyang)|Diāna]]''.<ref>{{harvnb|Elsie|2001a|p=269}}; {{harvnb|Juka|1984|p=64}}; {{harvnb|Treimer|1971|p=28}}.</ref> "Nhu lilyoot 'shyit' Albania si̱ mi̱ nshyia̱ fang di̱di̱r mami kyangbwak Lat bah. ''Diana'', da̱nian a̱khwukhwop a̱nwuat ''z-'' a̱niet A̱li̱bani̱ya ka ku ''x-'' di̱ ka̱ nshyia̱ neet ntsa a̱nwuat Latin ''d-'' ka bah. Kwap mbwak a̱tyu tyiet Latin ku neet A̱romaniya mi̱n a̱yet á̱ nwuan nhu ma̱ng a̱ghyi: ''zânë'', ''zënë'', ''zërë'', ''xanë'', etc. Yet a̱kwukhwop nswang a̱lyiat A̱li̱bani̱ya ja, ma̱nang á̱ nta mbwak mla̱mba a̱banwap nvwuon, n wu bwan ma̱ T a̱ghyang mun ma̱ng kaswuo ji ma̱ng fa ntai, ku yet vwuon ma̱ si̱ Daco-Romaniya wu ma̱ng A̱romaniya a̱kanyiung, da̱nian yong nyiung si̱ nnwap hu ni. Yet there can be no doubt as to their common origin." In this case, along with [[Romanian language|Romanian]] ''[[zână]]'', Albanian ''zana'' may be related to [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] ''[[Dyeus]]'' ('bright, sky, deity'), all ultimately deriving from ''*dyeu'' 'sky', similarly to the Albanian sky and lightning god ''[[Zojz (deity)|Zoj-z]]'', and its possible epithet ''Zot'' "Sky Father" from [[Proto-Albanian]] ''*dźie̅u ̊ a(t)t-'', ultimately from [[Proto-Indo-European language|PIE]] ''[[Dyēus|*Dyḗus ph₂tḗr]]''.{{sfn|Chelariu|2023|p=359}} The [[Arbëreshë language|Arbëreshë]] variant of the name for nymph, ''Zónja'' (also referred to as ''Zónja të Jáshtëme''), would also be a cognate. Similarly to ''Zot'' "God", "Lord", ''zot'' "lord", capitalized ''Zonja'' or ''Zôja'' is used in Albanian for "Goddess", "Lady" (cf. ''[[Zonja e Dheut]]'' and [[Prende|''Zôja Prende'' or ''Zôja e Bukuris'']]), while uncapitalized ''zonja'' or ''zôja'' is used for "lady" or "mistress".{{sfn|Mann|1948|pp=583–584}} Ancient Greek ''Dióne'', parallel to Latin ''Diāna'', could be regarded as a feminine counterpart of the Sky-God.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} The variant <big>ζ</big>όνε ''Zonë'' appears in [[Besa (Albanian culture)|Albanian oaths]] like περ τένε <big>ζ</big>όνε, ''për tënë Zonë'', "By our God/Lord",{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} and in Old Albanian texts for ''[[Pater Noster]]'' (''Tënëzonë'', ''tënë-Zonë'').{{sfn|Demiraj|2011|p=70}} It is equivalent to the Albanian [[Accusative case|accusative]] ''Zótënë/Zótnë'', obtained through the assimilation of ''-tënë/-tnë'' into ''-në''.{{sfn|Camaj|Fox|1984|p=113}} At the sanctuary of [[Dodona]] the Greek Sky-God Zeus is paired with [[Dione (Titaness)|Dione]], and the geographical coincidence of the Albanian case is remarkable.{{sfn|Cook|1964|pp=162–163}} Other less common etymologies have been proposed: from Albanian: ''zë/-ri'', ''zâ/-ni'', meaning 'voice' (pl. ''zëra/zana'' meaning 'voices'), with the sense of '[[muse]]', also interpreted as a goddess of singing;<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=345-346}}</ref> from Albanian: ''zë(n)'', ''xë(n)'', ''zâ(n)'', meaning 'to take (hold of), seize, clutch, catch', as well as 'to learn'.<ref>{{harvnb|Râdulescu|1996|pp=348}}</ref> ==See also== * [[Xana]] * [[Zana (mythology)|Zana]] * [[Sântoaderi]] ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] edzvc2kpankwzex1el6i5dgloz2logp A‌̱tyunta̱m:Ainali/test 2 7505 42833 2026-05-15T18:47:29Z Ainali 2852 Created page with "{{#chart:Sweden electricity generation by source.chart}}" 42833 wikitext text/x-wiki {{#chart:Sweden electricity generation by source.chart}} rlbawi3cm25z4z81ev3ici0fa0b009a Ta‌̱mpi‌̱let:Tlxs 10 7506 42834 2026-05-15T22:29:34Z Kambai Akau 15 Redirected page to [[Ta‌̱mpi‌̱let:Template link expanded with subst]] 42834 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Template link expanded with subst]] 2jtgh1mrt7kqq4ieti6wo7u15gl5p81 Ta‌̱mpi‌̱let:Template link expanded with subst 10 7507 42835 2026-05-15T22:29:58Z Kambai Akau 15 Created page with "{{#Invoke:Template link general|main|code=on|subst=on}}<noinclude> {{Documentation|1=Template:Tlg/doc |content = {{tlg/doc|tlxs}} }} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude>" 42835 wikitext text/x-wiki {{#Invoke:Template link general|main|code=on|subst=on}}<noinclude> {{Documentation|1=Template:Tlg/doc |content = {{tlg/doc|tlxs}} }} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> i4ks6x9yvmd10svvihdt5l6so3oq5g0 Ta‌̱mpi‌̱let:Doc-code 10 7508 42836 2026-05-15T22:31:45Z Kambai Akau 15 Created page with "<no<noinclude />include> {<noinclude />{Documentation}} <!-<includeonly>-</includeonly><noinclude>&#45;</noinclude> Add categories to the /doc subpage and add interwikis to Wikidata --> </no<noinclude />include><noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage and add interwikis to Wikidata --> </noinclude>" 42836 wikitext text/x-wiki <no<noinclude />include> {<noinclude />{Documentation}} <!-<includeonly>-</includeonly><noinclude>&#45;</noinclude> Add categories to the /doc subpage and add interwikis to Wikidata --> </no<noinclude />include><noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage and add interwikis to Wikidata --> </noinclude> 3ho1n4a4ozrjn1ntwdxmiz65jo3vnyj Amput 0 7509 42837 2026-05-15T22:43:17Z Kambai Akau 15 Created page with "{{Databox}} '''Amput''' wu (á̱kpa: '''a̱yaamput''' ba) ([[Species:Taenia solium|'''''Taenia solium''''']]), shyia̱ mi̱ kwai ''Taeniidae'' ji ja. Á̱ shyiat nggu koji wa mi̱ swanta hu a̱wot a̱lyiak wu si̱ shyia̱ mi̱ bibyin á̱ yaan nam a̱kusuru hwa a̱ni. Amput wa swan mi̱ nvam [[a̱tyubishyi|á̱nietbishyi]] (a̱yaa-''Homo sapien'') na̱ yet nggu a̱tsak a̱vwuonswat a̱wot mi̱ nvam [[a̱kusuru|a̱yaakusuru]] na̱ yet nggu a̱vwuonswat a̱feang a̱ni (kw..." 42837 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amput''' wu (á̱kpa: '''a̱yaamput''' ba) ([[Species:Taenia solium|'''''Taenia solium''''']]), shyia̱ mi̱ kwai ''Taeniidae'' ji ja. Á̱ shyiat nggu koji wa mi̱ swanta hu a̱wot a̱lyiak wu si̱ shyia̱ mi̱ bibyin á̱ yaan nam a̱kusuru hwa a̱ni. Amput wa swan mi̱ nvam [[a̱tyubishyi|á̱nietbishyi]] (a̱yaa-''Homo sapien'') na̱ yet nggu a̱tsak a̱vwuonswat a̱wot mi̱ nvam [[a̱kusuru|a̱yaakusuru]] na̱ yet nggu a̱vwuonswat a̱feang a̱ni (kwai ''Suidae''). na2x8cmwumbvmkyzl5ssnbwsr4juic4 42838 42837 2026-05-15T22:58:18Z Kambai Akau 15 42838 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amput''' wu (á̱kpa: '''a̱yaamput''' ba) ([[Species:Taenia solium|'''''Taenia solium''''']]), shyia̱ mi̱ kwai ''Taeniidae'' ji ja. Á̱ shyiat nggu koji wa mi̱ swanta hu a̱wot a̱lyiak wu si̱ shyia̱ mi̱ bibyin á̱ yaan nam a̱kusuru hwa a̱ni. Amput wa swan mi̱ nvam [[a̱tyubishyi|á̱nietbishyi]] (a̱yaa-''Homo sapien'') na̱ yet nggu a̱tsak a̱vwuonswat a̱wot mi̱ nvam [[a̱kusuru|a̱yaakusuru]] na̱ yet nggu a̱vwuonswat a̱feang a̱ni (kwai ''Suidae''). Ba̱ nwuai mi̱ nvam a̱yaakusuru di̱n vak bying á̱nietbishyi ja ji̱ byia̱ cyi a̱yaaya-di̱-mi̱-a̱lahyia̱ hu ma̱ng a̱kyuo na̱ byia̱ nhu a̱ni. A̱yaakusuru ba ni̱ si̱ nnwuan cyi hu, ku bwuak a̱ kyiak mi̱ fi̱fa mba hu ku bwuak tyia̱ a̱yaa-''larvae'', ma̱ng a̱yaa''oncosphere'', a̱wot di̱ ngaan hu ku tyia̱ nyáng-bwak amput ku ''cysticerci'' a̱ni nang á̱niet maai yebaat a̱ni. Á̱nietbishyi ni̱ ta̱bat nyáng-bwak jini di̱n vak yaan a̱bun nam a̱kusuru ku si̱ nang á̱ ku wan ansham bah a̱wot nyáng-bwak ji ji̱ laai shi ji̱ tyia̱ a̱yaatat-a̱ghyi á̱ma̱njhyii̱t mi̱ na hu. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nyám]] [[Sa:Á̱ma̱njhyii̱t]] rpyzxdqj7m5s5mzuanko0zqriy8bwgm 42839 42838 2026-05-15T23:02:30Z Kambai Akau 15 42839 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Amput/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Amput/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Amput/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Amput/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Amput/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amput/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Amput''' wu (á̱kpa: '''a̱yaamput''' ba) ([[Species:Taenia solium|'''''Taenia solium''''']]), shyia̱ mi̱ kwai ''Taeniidae'' ji ja. Á̱ shyiat nggu koji wa mi̱ swanta hu a̱wot a̱lyiak wu si̱ shyia̱ mi̱ bibyin á̱ yaan nam a̱kusuru hwa a̱ni. Amput wa swan mi̱ nvam [[a̱tyubishyi|á̱nietbishyi]] (a̱yaa-''Homo sapien'') na̱ yet nggu a̱tsak a̱vwuonswat a̱wot mi̱ nvam [[a̱kusuru|a̱yaakusuru]] na̱ yet nggu a̱vwuonswat a̱feang a̱ni (kwai ''Suidae''). Ba̱ nwuai mi̱ nvam a̱yaakusuru di̱n vak bying á̱nietbishyi ja ji̱ byia̱ cyi a̱yaaya-di̱-mi̱-a̱lahyia̱ hu ma̱ng a̱kyuo na̱ byia̱ nhu a̱ni. A̱yaakusuru ba ni̱ si̱ nnwuan cyi hu, ku bwuak a̱ kyiak mi̱ fi̱fa mba hu ku bwuak tyia̱ a̱yaa-''larvae'', ma̱ng a̱yaa''oncosphere'', a̱wot di̱ ngaan hu ku tyia̱ nyáng-bwak amput ku ''cysticerci'' a̱ni nang á̱niet maai yebaat a̱ni. Á̱nietbishyi ni̱ ta̱bat nyáng-bwak jini di̱n vak yaan a̱bun nam a̱kusuru ku si̱ nang á̱ ku wan ansham bah a̱wot nyáng-bwak ji ji̱ laai shi ji̱ tyia̱ a̱yaatat-a̱ghyi á̱ma̱njhyii̱t mi̱ na hu. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nyám]] [[Sa:Á̱ma̱njhyii̱t]] cmpnkwnqpg7h7rr7z6xu6icz1i3gx20 42840 42839 2026-05-15T23:04:06Z Kambai Akau 15 42840 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Amput/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Amput/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Amput/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Amput/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Amput/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Amput/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Amput''' [àmpûd] wu (á̱kpa: '''a̱yaamput''' ba) ([[Species:Taenia solium|'''''Taenia solium''''']]), shyia̱ mi̱ kwai ''Taeniidae'' ji ja. Á̱ shyiat nggu koji wa mi̱ swanta hu a̱wot a̱lyiak wu si̱ shyia̱ mi̱ bibyin á̱ yaan nam a̱kusuru hwa a̱ni. Amput wa swan mi̱ nvam [[a̱tyubishyi|á̱nietbishyi]] (a̱yaa-''Homo sapien'') na̱ yet nggu a̱tsak a̱vwuonswat a̱wot mi̱ nvam [[a̱kusuru|a̱yaakusuru]] na̱ yet nggu a̱vwuonswat a̱feang a̱ni (kwai ''Suidae''). Ba̱ nwuai mi̱ nvam a̱yaakusuru di̱n vak bying á̱nietbishyi ja ji̱ byia̱ cyi a̱yaaya-di̱-mi̱-a̱lahyia̱ hu ma̱ng a̱kyuo na̱ byia̱ nhu a̱ni. A̱yaakusuru ba ni̱ si̱ nnwuan cyi hu, ku bwuak a̱ kyiak mi̱ fi̱fa mba hu ku bwuak tyia̱ a̱yaa-''larvae'', ma̱ng a̱yaa''oncosphere'', a̱wot di̱ ngaan hu ku tyia̱ nyáng-bwak amput ku ''cysticerci'' a̱ni nang á̱niet maai yebaat a̱ni. Á̱nietbishyi ni̱ ta̱bat nyáng-bwak jini di̱n vak yaan a̱bun nam a̱kusuru ku si̱ nang á̱ ku wan ansham bah a̱wot nyáng-bwak ji ji̱ laai shi ji̱ tyia̱ a̱yaatat-a̱ghyi á̱ma̱njhyii̱t mi̱ na hu. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Nyám]] [[Sa:Á̱ma̱njhyii̱t]] 1nej0jmeh3trb7qspe3p4ne28rrjobs