Wikipedia kcgwiki https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Wat khwo A‌̱lyiat A‌̱tyunta̱m A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m Wukipedia A‌̱lyiat Wukipedia Fail A‌̱lyiat fail MediaWiki A‌̱lyiat MediaWiki Ta‌̱mpi‌̱let A‌̱lyiat ta‌̱mpi‌̱let Beang A‌̱lyiat beang Sa A‌̱lyiat nsa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ayra Starr 0 67 44540 27410 2026-06-10T13:50:00Z Zasan Doshiyak 2443 44540 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} '''Oyinkansola Sarah Aderibigbe''' (byin 14 Zwat A̱taa 2002), á̱ lyen nggu ma̱ng '''Ayra Starr''', a̱ yet a̱tyu [[Naijeriya]] wa a̱ tsot bubwom a̱ni sa̱ ndyuut. ==Ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Byin 2002]] qf6wv9ht44wn3q4i3d8vuc98zalrucx 44541 44540 2026-06-10T13:50:25Z Zasan Doshiyak 2443 44541 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} '''Oyinkansola Sarah Aderibigbe''' (byin 14 Zwat A̱taa 2002), á̱ lyen nggu ma̱ng '''Ayra Starr''', a̱ yet a̱tyu [[Naijeriya]] wa a̱ tsot bubwom a̱ni sa̱ ndyuut. ==Ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Byin 2002]] 28l2snn5qrtyyblf33ilu2e7b2bej59 44542 44541 2026-06-10T13:50:43Z Zasan Doshiyak 2443 44542 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} '''Oyinkansola Sarah Aderibigbe''' (byin 14 Zwat A̱taa 2002), á̱ lyen nggu ma̱ng '''Ayra Starr''', a̱ yet a̱tyu [[Naijeriya]] wa a̱ tsot bubwom a̱ni sa̱ ndyuut. ==Ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Byin 2002]] 1j0c8cnmpx7mr4fhtwr4ut81bneasce 44543 44542 2026-06-10T13:51:15Z Zasan Doshiyak 2443 44543 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} '''Oyinkansola Sarah Aderibigbe''' (byin 14 Zwat A̱taa 2002), á̱ lyen nggu ma̱ng '''Ayra Starr''', a̱ yet a̱tyu [[Naijeriya]] wa a̱ tsot bubwom a̱ni sa̱ ndyuut. ==Ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Byin 2002]] 8y41cwimmbbwk3iy70dss2xh7hakgss A̱byoot 0 99 44495 24264 2026-06-10T13:08:04Z Zichatmoses 2829 44495 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byoot''' ba (''Gworok, Fantswam, Sholyia̱, Ta̱kat'': A̰byorok; ''[[Byoot (a̱lyem)|Byoot:]]'' Anghan; ''[[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]]'' Kamantan) yet á̱niet bya á̱ maai nshyia̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Katab]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], mi̱ fam-a̱byin Fa̱m A̱ka̱wa̱tyia̱ [[Naijeriya]].<ref name=LGA></ref> == Yai == A̱byoot ba shi á̱kpa swak di̱ fam [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]] hwa.<ref name=LGA>{{Cite web |url=https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |title=Districts and Village Units of Kaduna State |access-date=August 6, 2020 |archive-date=January 21, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121004813/https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |url-status=dead }}</ref> A̱byoot ba mbeang [[A̱sunkurum]] ba yet a̱cyuang nnwap nia mami sot a̱gwomna̱ti mali ji a̱wot kuzang si̱ byia̱ sot-tyok jhyiung ja ma̱nyin a̱mgba̱m ma̱ng shi á̱niet mba hu, [[Matthew Hassan Kukah|Rev. Fr. Matthew Kukah]] wa ku kwop a̱dyii̱ng a̱nia.<ref>Damina, Francis (July 17, 2020). "[https://allafrica.com/stories/202007170657.html Nigeria: 'Mediatrix' - a Tribute to Maman Fr. Kukah]." ''All Africa''. This Day.</ref> == Khwi == A̱di̱di̱t A̱byoot wu yet [[Khwikristi|Krista]] bya (ma̱ng A̱roman Katolik ba ba̱ shi tat 80.0%, A̱protestan ba 10.0% ma̱ng Á̱sa̱t ba 10.0%), ma̱nang á̱kum 25.0% ka á̱ nyia̱ ba̱ cong khwi taada hwa<ref>"[https://joshuaproject.net/people_groups/12459/NI Joshua Project entry on Kamantan (Anghan) people]".</ref> a̱wot ku si̱ yet doot nyia̱ ma̱ a̱da̱dei yet [[Khwikpaa̱pyia̱|A̱kpaa̱pyia̱]] bya. == A̱lyem == {{Main article|A̱lyem Byoot}} == Cuk tyok == Ma̱ a̱di̱di̱t A̱byoot ba shyia̱ di̱ swat ma̱ A̱byin-tyok A̱byoot kikya, a̱wot ba̱ si̱ ngyei á̱gwam mba ba ''Ngbiar''. A̱tyuba̱ngtyok wu mi̱ di̱ yong huni wa yet '''A̱tyushityok (A̱ST) Ngbiar Adamu Alkali, ''Ngbiar Anghan'''''. A̱keangtung a̱byin-tyok ka shyia̱ a̱keang Ka̱ma̱ntong, [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]], [[Si̱tet Ka̱duna]].<ref name=LGA></ref><ref>"[https://allafrica.com/stories/201502030383.html Nigeria: Attackers of Kamantan Village Will be Brought to Book]". Daily Independent. ''All Africa''. (February 3, 2015).</ref> == A̱ca̱cet á̱niet == * [[Gloria Ballason]], la̱uya, activist == Ya̱fang == <references/> [[Sa:Ka̱duna]] [[Sa:Nnwap_swanta]] [[Sa:Nnwap_Afrika]] [[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]] 8jo6djks64k40mubyhmgczan14ogyp4 44496 44495 2026-06-10T13:08:43Z Zichatmoses 2829 44496 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ A̱byoot/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ A̱byoot/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byoot''' ba (''Gworok, Fantswam, Sholyia̱, Ta̱kat'': A̰byorok; ''[[Byoot (a̱lyem)|Byoot:]]'' Anghan; ''[[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]]'' Kamantan) yet á̱niet bya á̱ maai nshyia̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Katab]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], mi̱ fam-a̱byin Fa̱m A̱ka̱wa̱tyia̱ [[Naijeriya]].<ref name=LGA></ref> == Yai == A̱byoot ba shi á̱kpa swak di̱ fam [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]] hwa.<ref name=LGA>{{Cite web |url=https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |title=Districts and Village Units of Kaduna State |access-date=August 6, 2020 |archive-date=January 21, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121004813/https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |url-status=dead }}</ref> A̱byoot ba mbeang [[A̱sunkurum]] ba yet a̱cyuang nnwap nia mami sot a̱gwomna̱ti mali ji a̱wot kuzang si̱ byia̱ sot-tyok jhyiung ja ma̱nyin a̱mgba̱m ma̱ng shi á̱niet mba hu, [[Matthew Hassan Kukah|Rev. Fr. Matthew Kukah]] wa ku kwop a̱dyii̱ng a̱nia.<ref>Damina, Francis (July 17, 2020). "[https://allafrica.com/stories/202007170657.html Nigeria: 'Mediatrix' - a Tribute to Maman Fr. Kukah]." ''All Africa''. This Day.</ref> == Khwi == A̱di̱di̱t A̱byoot wu yet [[Khwikristi|Krista]] bya (ma̱ng A̱roman Katolik ba ba̱ shi tat 80.0%, A̱protestan ba 10.0% ma̱ng Á̱sa̱t ba 10.0%), ma̱nang á̱kum 25.0% ka á̱ nyia̱ ba̱ cong khwi taada hwa<ref>"[https://joshuaproject.net/people_groups/12459/NI Joshua Project entry on Kamantan (Anghan) people]".</ref> a̱wot ku si̱ yet doot nyia̱ ma̱ a̱da̱dei yet [[Khwikpaa̱pyia̱|A̱kpaa̱pyia̱]] bya. == A̱lyem == {{Main article|A̱lyem Byoot}} == Cuk tyok == Ma̱ a̱di̱di̱t A̱byoot ba shyia̱ di̱ swat ma̱ A̱byin-tyok A̱byoot kikya, a̱wot ba̱ si̱ ngyei á̱gwam mba ba ''Ngbiar''. A̱tyuba̱ngtyok wu mi̱ di̱ yong huni wa yet '''A̱tyushityok (A̱ST) Ngbiar Adamu Alkali, ''Ngbiar Anghan'''''. A̱keangtung a̱byin-tyok ka shyia̱ a̱keang Ka̱ma̱ntong, [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]], [[Si̱tet Ka̱duna]].<ref name=LGA></ref><ref>"[https://allafrica.com/stories/201502030383.html Nigeria: Attackers of Kamantan Village Will be Brought to Book]". Daily Independent. ''All Africa''. (February 3, 2015).</ref> == A̱ca̱cet á̱niet == * [[Gloria Ballason]], la̱uya, activist == Ya̱fang == <references/> [[Sa:Ka̱duna]] [[Sa:Nnwap_swanta]] [[Sa:Nnwap_Afrika]] [[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]] 1fl2qk6uq274zzt62n5p3kkr9t5esek 44497 44496 2026-06-10T13:09:38Z Zichatmoses 2829 44497 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ A̱byoot/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ A̱byoot/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ A̱byoot/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ A̱byoot/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byoot''' ba (''Gworok, Fantswam, Sholyia̱, Ta̱kat'': A̰byorok; ''[[Byoot (a̱lyem)|Byoot:]]'' Anghan; ''[[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]]'' Kamantan) yet á̱niet bya á̱ maai nshyia̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Katab]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], mi̱ fam-a̱byin Fa̱m A̱ka̱wa̱tyia̱ [[Naijeriya]].<ref name=LGA></ref> == Yai == A̱byoot ba shi á̱kpa swak di̱ fam [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]] hwa.<ref name=LGA>{{Cite web |url=https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |title=Districts and Village Units of Kaduna State |access-date=August 6, 2020 |archive-date=January 21, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121004813/https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |url-status=dead }}</ref> A̱byoot ba mbeang [[A̱sunkurum]] ba yet a̱cyuang nnwap nia mami sot a̱gwomna̱ti mali ji a̱wot kuzang si̱ byia̱ sot-tyok jhyiung ja ma̱nyin a̱mgba̱m ma̱ng shi á̱niet mba hu, [[Matthew Hassan Kukah|Rev. Fr. Matthew Kukah]] wa ku kwop a̱dyii̱ng a̱nia.<ref>Damina, Francis (July 17, 2020). "[https://allafrica.com/stories/202007170657.html Nigeria: 'Mediatrix' - a Tribute to Maman Fr. Kukah]." ''All Africa''. This Day.</ref> == Khwi == A̱di̱di̱t A̱byoot wu yet [[Khwikristi|Krista]] bya (ma̱ng A̱roman Katolik ba ba̱ shi tat 80.0%, A̱protestan ba 10.0% ma̱ng Á̱sa̱t ba 10.0%), ma̱nang á̱kum 25.0% ka á̱ nyia̱ ba̱ cong khwi taada hwa<ref>"[https://joshuaproject.net/people_groups/12459/NI Joshua Project entry on Kamantan (Anghan) people]".</ref> a̱wot ku si̱ yet doot nyia̱ ma̱ a̱da̱dei yet [[Khwikpaa̱pyia̱|A̱kpaa̱pyia̱]] bya. == A̱lyem == {{Main article|A̱lyem Byoot}} == Cuk tyok == Ma̱ a̱di̱di̱t A̱byoot ba shyia̱ di̱ swat ma̱ A̱byin-tyok A̱byoot kikya, a̱wot ba̱ si̱ ngyei á̱gwam mba ba ''Ngbiar''. A̱tyuba̱ngtyok wu mi̱ di̱ yong huni wa yet '''A̱tyushityok (A̱ST) Ngbiar Adamu Alkali, ''Ngbiar Anghan'''''. A̱keangtung a̱byin-tyok ka shyia̱ a̱keang Ka̱ma̱ntong, [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]], [[Si̱tet Ka̱duna]].<ref name=LGA></ref><ref>"[https://allafrica.com/stories/201502030383.html Nigeria: Attackers of Kamantan Village Will be Brought to Book]". Daily Independent. ''All Africa''. (February 3, 2015).</ref> == A̱ca̱cet á̱niet == * [[Gloria Ballason]], la̱uya, activist == Ya̱fang == <references/> [[Sa:Ka̱duna]] [[Sa:Nnwap_swanta]] [[Sa:Nnwap_Afrika]] [[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]] iendhnyzlz33wknkrqz3v98hskjfbij 44498 44497 2026-06-10T13:09:57Z Zichatmoses 2829 44498 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ A̱byoot/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ A̱byoot/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ A̱byoot/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ A̱byoot/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ A̱byoot/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ A̱byoot/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byoot''' ba (''Gworok, Fantswam, Sholyia̱, Ta̱kat'': A̰byorok; ''[[Byoot (a̱lyem)|Byoot:]]'' Anghan; ''[[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]]'' Kamantan) yet á̱niet bya á̱ maai nshyia̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Katab]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], mi̱ fam-a̱byin Fa̱m A̱ka̱wa̱tyia̱ [[Naijeriya]].<ref name=LGA></ref> == Yai == A̱byoot ba shi á̱kpa swak di̱ fam [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] a̱si̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]] hwa.<ref name=LGA>{{Cite web |url=https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |title=Districts and Village Units of Kaduna State |access-date=August 6, 2020 |archive-date=January 21, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121004813/https://localgov.kdsg.gov.ng/?page_id=222 |url-status=dead }}</ref> A̱byoot ba mbeang [[A̱sunkurum]] ba yet a̱cyuang nnwap nia mami sot a̱gwomna̱ti mali ji a̱wot kuzang si̱ byia̱ sot-tyok jhyiung ja ma̱nyin a̱mgba̱m ma̱ng shi á̱niet mba hu, [[Matthew Hassan Kukah|Rev. Fr. Matthew Kukah]] wa ku kwop a̱dyii̱ng a̱nia.<ref>Damina, Francis (July 17, 2020). "[https://allafrica.com/stories/202007170657.html Nigeria: 'Mediatrix' - a Tribute to Maman Fr. Kukah]." ''All Africa''. This Day.</ref> == Khwi == A̱di̱di̱t A̱byoot wu yet [[Khwikristi|Krista]] bya (ma̱ng A̱roman Katolik ba ba̱ shi tat 80.0%, A̱protestan ba 10.0% ma̱ng Á̱sa̱t ba 10.0%), ma̱nang á̱kum 25.0% ka á̱ nyia̱ ba̱ cong khwi taada hwa<ref>"[https://joshuaproject.net/people_groups/12459/NI Joshua Project entry on Kamantan (Anghan) people]".</ref> a̱wot ku si̱ yet doot nyia̱ ma̱ a̱da̱dei yet [[Khwikpaa̱pyia̱|A̱kpaa̱pyia̱]] bya. == A̱lyem == {{Main article|A̱lyem Byoot}} == Cuk tyok == Ma̱ a̱di̱di̱t A̱byoot ba shyia̱ di̱ swat ma̱ A̱byin-tyok A̱byoot kikya, a̱wot ba̱ si̱ ngyei á̱gwam mba ba ''Ngbiar''. A̱tyuba̱ngtyok wu mi̱ di̱ yong huni wa yet '''A̱tyushityok (A̱ST) Ngbiar Adamu Alkali, ''Ngbiar Anghan'''''. A̱keangtung a̱byin-tyok ka shyia̱ a̱keang Ka̱ma̱ntong, [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]], [[Si̱tet Ka̱duna]].<ref name=LGA></ref><ref>"[https://allafrica.com/stories/201502030383.html Nigeria: Attackers of Kamantan Village Will be Brought to Book]". Daily Independent. ''All Africa''. (February 3, 2015).</ref> == A̱ca̱cet á̱niet == * [[Gloria Ballason]], la̱uya, activist == Ya̱fang == <references/> [[Sa:Ka̱duna]] [[Sa:Nnwap_swanta]] [[Sa:Nnwap_Afrika]] [[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]] 0xrsx1urbn3rgpmqp0v9t3e1v8l2igx A̱gba̱ndang Jok Viktoriya 0 135 44580 40596 2026-06-10T14:08:32Z Zasan Doshiyak 2443 44580 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱na̱nvam/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱na̱nvam/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱na̱nvam/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱na̱nvam/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱na̱nvam/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱na̱nvam/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Victoria lake landsat 7.png|thumb|Ghwughwu A̱gba̱ndang Jok Viktoriya hu nang á̱ ku kyiak neet mi̱ Landsat 7 hu a̱ni]] '''A̱gba̱ndang Jok Viktoriya''' (Dholuo: Nam Lolwe; Luganda: 'Nnalubaale; Kinyarwanda: Nyanza; ku ''Ukerewe'')<ref name="WDL1">[http://www.wdl.org/en/item/2557 | web The Victoria Nyanza. The Land, the Races and their Customs, with Specimens of Some of the Dialects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529091640/https://www.wdl.org/en/item/2557/ |date=2016-05-29 }} (di̱n Shong). World Digital Library (1899).</ref><ref>[https://ntz.info/gen/n01545.html Lake Ukerewe] (di̱n Shong). ''nTZ: An Information Resource for Northern Tanzania''. David Marsh.</ref> yet a̱nyiung wa mami A̱ca̱cet Njok Afrika na. Shimba a̱ byia̱ a̱ka̱ka̱rak lyulyoot ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ si̱ nwuak a̱gba̱ndang jok wu a̱lyoot [[A̱yang-a̱byin Viktoriya]] mbwak a̱tyocyet wu nang á̱ ngyei John Hanning Speke a̱ni, a̱ yet A̱tyobi̱ri̱ti̱n a̱son a̱ lyuut tazwa nggu a̱gba̱ndang jok wu ma̱ a̱lyia̱ 1858, ma̱nang gu ku ncyet a̱ naat ma̱ng Richard Francis Burton.<ref>Alberge, Dalya (11 Zwat A̱kubunyiung 2011). [https://www.theguardian.com/books/2011/sep/11/burton-speke-african-exploration-nile How feud wrecked the reputation of explorer who discovered Nile's source] (di̱n Shong). The Guardian.</ref><ref>Moorehead, Alan (1960). [https://archive.org/details/whitenile0000moor The White Nile] (di̱n Shong). Kap Nyiung: A̱gba̱ndang Zwunzwuo 1–7. Harper & Row. ISBN 978-0-06-095639-4.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:Nvam_a̱sa̱khwot_swanta]] [[Sa:A̱ca̱cet_Njok_swanta]] bgl2xr5ucnpdyqct1s3maxakt6315yt 44581 44580 2026-06-10T14:08:59Z Zasan Doshiyak 2443 44581 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱na̱nvam/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱na̱nvam/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱na̱nvam/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱na̱nvam/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Victoria lake landsat 7.png|thumb|Ghwughwu A̱gba̱ndang Jok Viktoriya hu nang á̱ ku kyiak neet mi̱ Landsat 7 hu a̱ni]] '''A̱gba̱ndang Jok Viktoriya''' (Dholuo: Nam Lolwe; Luganda: 'Nnalubaale; Kinyarwanda: Nyanza; ku ''Ukerewe'')<ref name="WDL1">[http://www.wdl.org/en/item/2557 | web The Victoria Nyanza. The Land, the Races and their Customs, with Specimens of Some of the Dialects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529091640/https://www.wdl.org/en/item/2557/ |date=2016-05-29 }} (di̱n Shong). World Digital Library (1899).</ref><ref>[https://ntz.info/gen/n01545.html Lake Ukerewe] (di̱n Shong). ''nTZ: An Information Resource for Northern Tanzania''. David Marsh.</ref> yet a̱nyiung wa mami A̱ca̱cet Njok Afrika na. Shimba a̱ byia̱ a̱ka̱ka̱rak lyulyoot ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ si̱ nwuak a̱gba̱ndang jok wu a̱lyoot [[A̱yang-a̱byin Viktoriya]] mbwak a̱tyocyet wu nang á̱ ngyei John Hanning Speke a̱ni, a̱ yet A̱tyobi̱ri̱ti̱n a̱son a̱ lyuut tazwa nggu a̱gba̱ndang jok wu ma̱ a̱lyia̱ 1858, ma̱nang gu ku ncyet a̱ naat ma̱ng Richard Francis Burton.<ref>Alberge, Dalya (11 Zwat A̱kubunyiung 2011). [https://www.theguardian.com/books/2011/sep/11/burton-speke-african-exploration-nile How feud wrecked the reputation of explorer who discovered Nile's source] (di̱n Shong). The Guardian.</ref><ref>Moorehead, Alan (1960). [https://archive.org/details/whitenile0000moor The White Nile] (di̱n Shong). Kap Nyiung: A̱gba̱ndang Zwunzwuo 1–7. Harper & Row. ISBN 978-0-06-095639-4.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:Nvam_a̱sa̱khwot_swanta]] [[Sa:A̱ca̱cet_Njok_swanta]] fyj17w5d001r7mpdmrez1utbatcivve 44582 44581 2026-06-10T14:09:14Z Zasan Doshiyak 2443 44582 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱na̱nvam/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱na̱nvam/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Victoria lake landsat 7.png|thumb|Ghwughwu A̱gba̱ndang Jok Viktoriya hu nang á̱ ku kyiak neet mi̱ Landsat 7 hu a̱ni]] '''A̱gba̱ndang Jok Viktoriya''' (Dholuo: Nam Lolwe; Luganda: 'Nnalubaale; Kinyarwanda: Nyanza; ku ''Ukerewe'')<ref name="WDL1">[http://www.wdl.org/en/item/2557 | web The Victoria Nyanza. The Land, the Races and their Customs, with Specimens of Some of the Dialects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529091640/https://www.wdl.org/en/item/2557/ |date=2016-05-29 }} (di̱n Shong). World Digital Library (1899).</ref><ref>[https://ntz.info/gen/n01545.html Lake Ukerewe] (di̱n Shong). ''nTZ: An Information Resource for Northern Tanzania''. David Marsh.</ref> yet a̱nyiung wa mami A̱ca̱cet Njok Afrika na. Shimba a̱ byia̱ a̱ka̱ka̱rak lyulyoot ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ si̱ nwuak a̱gba̱ndang jok wu a̱lyoot [[A̱yang-a̱byin Viktoriya]] mbwak a̱tyocyet wu nang á̱ ngyei John Hanning Speke a̱ni, a̱ yet A̱tyobi̱ri̱ti̱n a̱son a̱ lyuut tazwa nggu a̱gba̱ndang jok wu ma̱ a̱lyia̱ 1858, ma̱nang gu ku ncyet a̱ naat ma̱ng Richard Francis Burton.<ref>Alberge, Dalya (11 Zwat A̱kubunyiung 2011). [https://www.theguardian.com/books/2011/sep/11/burton-speke-african-exploration-nile How feud wrecked the reputation of explorer who discovered Nile's source] (di̱n Shong). The Guardian.</ref><ref>Moorehead, Alan (1960). [https://archive.org/details/whitenile0000moor The White Nile] (di̱n Shong). Kap Nyiung: A̱gba̱ndang Zwunzwuo 1–7. Harper & Row. ISBN 978-0-06-095639-4.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:Nvam_a̱sa̱khwot_swanta]] [[Sa:A̱ca̱cet_Njok_swanta]] 688j2jftx0jhn765kfyftugrx2v2s5i 44584 44582 2026-06-10T14:09:34Z Zasan Doshiyak 2443 44584 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Victoria lake landsat 7.png|thumb|Ghwughwu A̱gba̱ndang Jok Viktoriya hu nang á̱ ku kyiak neet mi̱ Landsat 7 hu a̱ni]] '''A̱gba̱ndang Jok Viktoriya''' (Dholuo: Nam Lolwe; Luganda: 'Nnalubaale; Kinyarwanda: Nyanza; ku ''Ukerewe'')<ref name="WDL1">[http://www.wdl.org/en/item/2557 | web The Victoria Nyanza. The Land, the Races and their Customs, with Specimens of Some of the Dialects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529091640/https://www.wdl.org/en/item/2557/ |date=2016-05-29 }} (di̱n Shong). World Digital Library (1899).</ref><ref>[https://ntz.info/gen/n01545.html Lake Ukerewe] (di̱n Shong). ''nTZ: An Information Resource for Northern Tanzania''. David Marsh.</ref> yet a̱nyiung wa mami A̱ca̱cet Njok Afrika na. Shimba a̱ byia̱ a̱ka̱ka̱rak lyulyoot ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ si̱ nwuak a̱gba̱ndang jok wu a̱lyoot [[A̱yang-a̱byin Viktoriya]] mbwak a̱tyocyet wu nang á̱ ngyei John Hanning Speke a̱ni, a̱ yet A̱tyobi̱ri̱ti̱n a̱son a̱ lyuut tazwa nggu a̱gba̱ndang jok wu ma̱ a̱lyia̱ 1858, ma̱nang gu ku ncyet a̱ naat ma̱ng Richard Francis Burton.<ref>Alberge, Dalya (11 Zwat A̱kubunyiung 2011). [https://www.theguardian.com/books/2011/sep/11/burton-speke-african-exploration-nile How feud wrecked the reputation of explorer who discovered Nile's source] (di̱n Shong). The Guardian.</ref><ref>Moorehead, Alan (1960). [https://archive.org/details/whitenile0000moor The White Nile] (di̱n Shong). Kap Nyiung: A̱gba̱ndang Zwunzwuo 1–7. Harper & Row. ISBN 978-0-06-095639-4.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:Nvam_a̱sa̱khwot_swanta]] [[Sa:A̱ca̱cet_Njok_swanta]] ipln82tw3xfvnlbxzc2c92k7fp0mt9p A̱jure 0 157 44577 38278 2026-06-10T14:07:34Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44577 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱jure (Kpat: Kajuru) yet A̱dadai A̱vwuo tung A̱gwapnati ka̱ shyia̱ A̱tak Kaduna, Si̱tet Kaduna, Naijeriya a̱ni. A̱keang tung a̱niet ka kya a̱ngyei A̱jure. A̱dam nyia̱ a̱vwuo ka ni kwup kyai a̱bin ku bai kilomita with 2,229 a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Susot A̱gwomna̱ti Mali Si̱tet Ka̱duna}} [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali A̱tak Ka̱duna]] [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali Si̱tet Ka̱duna]] 2g6hsvkckcav3qaa9rsv17ircekixxk 44579 44577 2026-06-10T14:07:50Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44579 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱jure (Kpat: Kajuru) yet A̱dadai A̱vwuo tung A̱gwapnati ka̱ shyia̱ A̱tak Kaduna, Si̱tet Kaduna, Naijeriya a̱ni. A̱keang tung a̱niet ka kya a̱ngyei A̱jure. A̱dam nyia̱ a̱vwuo ka ni kwup kyai a̱bin ku bai kilomita with 2,229 a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Susot A̱gwomna̱ti Mali Si̱tet Ka̱duna}} [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali A̱tak Ka̱duna]] [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali Si̱tet Ka̱duna]] 7opqtq21fv5s8l8faieutp9bodfixoq 44583 44579 2026-06-10T14:09:21Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44583 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱jure/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱jure/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱jure/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱jure/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱jure/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱jure/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱jure (Kpat: Kajuru) yet A̱dadai A̱vwuo tung A̱gwapnati ka̱ shyia̱ A̱tak Kaduna, Si̱tet Kaduna, Naijeriya a̱ni. A̱keang tung a̱niet ka kya a̱ngyei A̱jure. A̱dam nyia̱ a̱vwuo ka ni kwup kyai a̱bin ku bai kilomita with 2,229 a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Susot A̱gwomna̱ti Mali Si̱tet Ka̱duna}} [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali A̱tak Ka̱duna]] [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali Si̱tet Ka̱duna]] bfcwdtkmhlhna92hrhd13u6pyqs1fkj A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya 0 173 44672 34067 2026-06-10T15:31:02Z Zichatmoses 2829 44672 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Nigerian Air Force emblem.svg|thumb|A̱lama-fi̱ri̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya]] '''A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya''' wu ([[Shong (a̱lyem)|Shong:]] Nigerian Air Force, '''NAF''') yet sa jhyiung ja mi̱ [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] wu. Nggu wa yet sa ji̱ yet a̱shushyuo wu lan mi̱ sot A̱khwot Á̱kwop Naijeriya ji. A̱ si̱ yet jhyiung mi̱ a̱si̱ ji̱ swak ma̱ng shi a̱ni mami [[Afrika]] ma̱ng á̱nietnta̱m ba̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 15,000 a̱ni<ref>IISS Military Balance 2009 (di̱n Shong), p.314</ref> a si̱ byia̱ nkyangcung tswazwa nang ntangka̱i nyia̱ Cengdu F-7 [[Caina]] 8, ntangka̱i nyia̱ A̱lfa Jet Dassault-Dornier 13, JF-17 Thunder Block II 3 ma̱ng a̱ka̱man tswam Super Tucano 12, ntangka̱i nyia̱ FA nce M-346 24 nang á̱ ku nyia̱ oda a̱ni, a̱ca̱cet kukwon a̱sa̱khwot tswam ndong a̱si̱ A̱li̱kopta ma̱ a̱di̱di̱t, a̱yaadi̱ron ta̱gba̱k ba̱ byia̱ nkyangzwang, ma̱ng nkyangcung tswazwa a̱khwot a̱kwop nang á̱ shyei nkyang ma̱ng á̱na a̱ni. ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== * [http://awajis.com/nigerian-military-ranks-army-navy-and-airforce/#naf A̱yaarank A̱khwot A̱kwop – A̱khwot A̱kwop A̱byin, A̱khwot A̱kwop A̱sa̱khwot ma̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa] * [http://www.airforce.mil.ng A̱ma̱ntei a̱gwomna̱ti] * [http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html Nigerian Air Force including its size, bases, ranks, and insignia of officers and members; number and names of those with the rank of Wing Commander &#91;NGA34154.E&#93; 30 March 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504220231/http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html |date=4 May 2017 }} (available at ecoi.net) (accessed 25 October 2013) * [http://unilaglss.wordpress.com/2013/08/16/1994/ The Nigerian Presidential Air Fleet: The Untold Story] (di̱n Shong) * [http://www.nigerianairforce.net Nigerian Air Force] * [https://web.archive.org/web/20090927070457/http://www.afmsjos.com/ Air Force Military School, Jos] * [https://web.archive.org/web/20111102202027/http://wikileaks.ch/cable/2008/04/08ABUJA585.html Proposed sale of three C-130s to Senegal] (di̱n Shong) * [https://careersafrik.com A̱ma̱ntei kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211118160454/https://careersafrik.com/ |date=2021-11-18 }} * [https://www.topnigerianjobs.com/nigerian-air-force-recruitment Nkyang na̱ myim a̱yin gu byia̱ di̱ kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] * [https://recruitmentnewslink.com/nigerian-airforce-recruitment-past-questions Nigeria airforce recruitment past questions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102103231/https://www.studymaterials.com.ng/nigerian-air-force-past-questions/ |date=2021-11-02 }} [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya]] oqp9ozq9v3wzq9yd2sdu2xrzj7i47y1 44673 44672 2026-06-10T15:31:37Z Zichatmoses 2829 44673 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Nigerian Air Force emblem.svg|thumb|A̱lama-fi̱ri̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya]] '''A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya''' wu ([[Shong (a̱lyem)|Shong:]] Nigerian Air Force, '''NAF''') yet sa jhyiung ja mi̱ [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] wu. Nggu wa yet sa ji̱ yet a̱shushyuo wu lan mi̱ sot A̱khwot Á̱kwop Naijeriya ji. A̱ si̱ yet jhyiung mi̱ a̱si̱ ji̱ swak ma̱ng shi a̱ni mami [[Afrika]] ma̱ng á̱nietnta̱m ba̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 15,000 a̱ni<ref>IISS Military Balance 2009 (di̱n Shong), p.314</ref> a si̱ byia̱ nkyangcung tswazwa nang ntangka̱i nyia̱ Cengdu F-7 [[Caina]] 8, ntangka̱i nyia̱ A̱lfa Jet Dassault-Dornier 13, JF-17 Thunder Block II 3 ma̱ng a̱ka̱man tswam Super Tucano 12, ntangka̱i nyia̱ FA nce M-346 24 nang á̱ ku nyia̱ oda a̱ni, a̱ca̱cet kukwon a̱sa̱khwot tswam ndong a̱si̱ A̱li̱kopta ma̱ a̱di̱di̱t, a̱yaadi̱ron ta̱gba̱k ba̱ byia̱ nkyangzwang, ma̱ng nkyangcung tswazwa a̱khwot a̱kwop nang á̱ shyei nkyang ma̱ng á̱na a̱ni. ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== * [http://awajis.com/nigerian-military-ranks-army-navy-and-airforce/#naf A̱yaarank A̱khwot A̱kwop – A̱khwot A̱kwop A̱byin, A̱khwot A̱kwop A̱sa̱khwot ma̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa] * [http://www.airforce.mil.ng A̱ma̱ntei a̱gwomna̱ti] * [http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html Nigerian Air Force including its size, bases, ranks, and insignia of officers and members; number and names of those with the rank of Wing Commander &#91;NGA34154.E&#93; 30 March 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504220231/http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html |date=4 May 2017 }} (available at ecoi.net) (accessed 25 October 2013) * [http://unilaglss.wordpress.com/2013/08/16/1994/ The Nigerian Presidential Air Fleet: The Untold Story] (di̱n Shong) * [http://www.nigerianairforce.net Nigerian Air Force] * [https://web.archive.org/web/20090927070457/http://www.afmsjos.com/ Air Force Military School, Jos] * [https://web.archive.org/web/20111102202027/http://wikileaks.ch/cable/2008/04/08ABUJA585.html Proposed sale of three C-130s to Senegal] (di̱n Shong) * [https://careersafrik.com A̱ma̱ntei kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211118160454/https://careersafrik.com/ |date=2021-11-18 }} * [https://www.topnigerianjobs.com/nigerian-air-force-recruitment Nkyang na̱ myim a̱yin gu byia̱ di̱ kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] * [https://recruitmentnewslink.com/nigerian-airforce-recruitment-past-questions Nigeria airforce recruitment past questions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102103231/https://www.studymaterials.com.ng/nigerian-air-force-past-questions/ |date=2021-11-02 }} [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya]] cywqg7z1b9z4woj5i9fypvp58cv1agg 44674 44673 2026-06-10T15:31:53Z Zichatmoses 2829 44674 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Nigerian Air Force emblem.svg|thumb|A̱lama-fi̱ri̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya]] '''A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya''' wu ([[Shong (a̱lyem)|Shong:]] Nigerian Air Force, '''NAF''') yet sa jhyiung ja mi̱ [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] wu. Nggu wa yet sa ji̱ yet a̱shushyuo wu lan mi̱ sot A̱khwot Á̱kwop Naijeriya ji. A̱ si̱ yet jhyiung mi̱ a̱si̱ ji̱ swak ma̱ng shi a̱ni mami [[Afrika]] ma̱ng á̱nietnta̱m ba̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 15,000 a̱ni<ref>IISS Military Balance 2009 (di̱n Shong), p.314</ref> a si̱ byia̱ nkyangcung tswazwa nang ntangka̱i nyia̱ Cengdu F-7 [[Caina]] 8, ntangka̱i nyia̱ A̱lfa Jet Dassault-Dornier 13, JF-17 Thunder Block II 3 ma̱ng a̱ka̱man tswam Super Tucano 12, ntangka̱i nyia̱ FA nce M-346 24 nang á̱ ku nyia̱ oda a̱ni, a̱ca̱cet kukwon a̱sa̱khwot tswam ndong a̱si̱ A̱li̱kopta ma̱ a̱di̱di̱t, a̱yaadi̱ron ta̱gba̱k ba̱ byia̱ nkyangzwang, ma̱ng nkyangcung tswazwa a̱khwot a̱kwop nang á̱ shyei nkyang ma̱ng á̱na a̱ni. ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== * [http://awajis.com/nigerian-military-ranks-army-navy-and-airforce/#naf A̱yaarank A̱khwot A̱kwop – A̱khwot A̱kwop A̱byin, A̱khwot A̱kwop A̱sa̱khwot ma̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa] * [http://www.airforce.mil.ng A̱ma̱ntei a̱gwomna̱ti] * [http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html Nigerian Air Force including its size, bases, ranks, and insignia of officers and members; number and names of those with the rank of Wing Commander &#91;NGA34154.E&#93; 30 March 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504220231/http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html |date=4 May 2017 }} (available at ecoi.net) (accessed 25 October 2013) * [http://unilaglss.wordpress.com/2013/08/16/1994/ The Nigerian Presidential Air Fleet: The Untold Story] (di̱n Shong) * [http://www.nigerianairforce.net Nigerian Air Force] * [https://web.archive.org/web/20090927070457/http://www.afmsjos.com/ Air Force Military School, Jos] * [https://web.archive.org/web/20111102202027/http://wikileaks.ch/cable/2008/04/08ABUJA585.html Proposed sale of three C-130s to Senegal] (di̱n Shong) * [https://careersafrik.com A̱ma̱ntei kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211118160454/https://careersafrik.com/ |date=2021-11-18 }} * [https://www.topnigerianjobs.com/nigerian-air-force-recruitment Nkyang na̱ myim a̱yin gu byia̱ di̱ kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] * [https://recruitmentnewslink.com/nigerian-airforce-recruitment-past-questions Nigeria airforce recruitment past questions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102103231/https://www.studymaterials.com.ng/nigerian-air-force-past-questions/ |date=2021-11-02 }} [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya]] 7q0ajenibzitkvfw9eemm7curgvjie7 44675 44674 2026-06-10T15:32:14Z Zichatmoses 2829 44675 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Nigerian Air Force emblem.svg|thumb|A̱lama-fi̱ri̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya]] '''A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya''' wu ([[Shong (a̱lyem)|Shong:]] Nigerian Air Force, '''NAF''') yet sa jhyiung ja mi̱ [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] wu. Nggu wa yet sa ji̱ yet a̱shushyuo wu lan mi̱ sot A̱khwot Á̱kwop Naijeriya ji. A̱ si̱ yet jhyiung mi̱ a̱si̱ ji̱ swak ma̱ng shi a̱ni mami [[Afrika]] ma̱ng á̱nietnta̱m ba̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 15,000 a̱ni<ref>IISS Military Balance 2009 (di̱n Shong), p.314</ref> a si̱ byia̱ nkyangcung tswazwa nang ntangka̱i nyia̱ Cengdu F-7 [[Caina]] 8, ntangka̱i nyia̱ A̱lfa Jet Dassault-Dornier 13, JF-17 Thunder Block II 3 ma̱ng a̱ka̱man tswam Super Tucano 12, ntangka̱i nyia̱ FA nce M-346 24 nang á̱ ku nyia̱ oda a̱ni, a̱ca̱cet kukwon a̱sa̱khwot tswam ndong a̱si̱ A̱li̱kopta ma̱ a̱di̱di̱t, a̱yaadi̱ron ta̱gba̱k ba̱ byia̱ nkyangzwang, ma̱ng nkyangcung tswazwa a̱khwot a̱kwop nang á̱ shyei nkyang ma̱ng á̱na a̱ni. ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== * [http://awajis.com/nigerian-military-ranks-army-navy-and-airforce/#naf A̱yaarank A̱khwot A̱kwop – A̱khwot A̱kwop A̱byin, A̱khwot A̱kwop A̱sa̱khwot ma̱ng A̱khwot A̱kwop Tswazwa] * [http://www.airforce.mil.ng A̱ma̱ntei a̱gwomna̱ti] * [http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html Nigerian Air Force including its size, bases, ranks, and insignia of officers and members; number and names of those with the rank of Wing Commander &#91;NGA34154.E&#93; 30 March 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504220231/http://www.ecoi.net/local_link/188472/291798_en.html |date=4 May 2017 }} (available at ecoi.net) (accessed 25 October 2013) * [http://unilaglss.wordpress.com/2013/08/16/1994/ The Nigerian Presidential Air Fleet: The Untold Story] (di̱n Shong) * [http://www.nigerianairforce.net Nigerian Air Force] * [https://web.archive.org/web/20090927070457/http://www.afmsjos.com/ Air Force Military School, Jos] * [https://web.archive.org/web/20111102202027/http://wikileaks.ch/cable/2008/04/08ABUJA585.html Proposed sale of three C-130s to Senegal] (di̱n Shong) * [https://careersafrik.com A̱ma̱ntei kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211118160454/https://careersafrik.com/ |date=2021-11-18 }} * [https://www.topnigerianjobs.com/nigerian-air-force-recruitment Nkyang na̱ myim a̱yin gu byia̱ di̱ kwok á̱nietnta̱m A̱khwot A̱kwop Tswazwa Naijeriya] * [https://recruitmentnewslink.com/nigerian-airforce-recruitment-past-questions Nigeria airforce recruitment past questions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102103231/https://www.studymaterials.com.ng/nigerian-air-force-past-questions/ |date=2021-11-02 }} [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Naijeriya]] [[Sa:A̱khwot Á̱kwop Tswazwa Naijeriya]] 06glgham6jrapzzwg0vxlgc2rn4kwpb A̱kwi a̱kat 0 191 44502 18364 2026-06-10T13:14:59Z Zichatmoses 2829 44502 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kwi a̱kat''' yet nyam ja nang á̱ ba̱ng mat á̱ ncong a̱kat. Nyam ji ni̱ beang a̱tyu a̱kat yebaat nyam a̱yit. ==Ya̱fang== <references/> [[en:Cat]] 13p8xi3rnekzsqiqm718wrwdgb3u7w8 44503 44502 2026-06-10T13:15:26Z Zichatmoses 2829 44503 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kwi a̱kat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kwi a̱kat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kwi a̱kat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kwi a̱kat''' yet nyam ja nang á̱ ba̱ng mat á̱ ncong a̱kat. Nyam ji ni̱ beang a̱tyu a̱kat yebaat nyam a̱yit. ==Ya̱fang== <references/> [[en:Cat]] ofs4n5br9eidmxjoube8s2qqqf52ojs 44504 44503 2026-06-10T13:15:55Z Zichatmoses 2829 44504 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kwi a̱kat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kwi a̱kat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kwi a̱kat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kwi a̱kat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱kwi a̱kat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱kwi a̱kat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kwi a̱kat''' yet nyam ja nang á̱ ba̱ng mat á̱ ncong a̱kat. Nyam ji ni̱ beang a̱tyu a̱kat yebaat nyam a̱yit. ==Ya̱fang== <references/> [[en:Cat]] o81w0ajz0tyv1lji30y97xb4cf4ftdw A̱la̱n (a̱weang) 0 198 44738 38837 2026-06-11T10:15:23Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44738 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱n vap''' ka (á̱kpa: '''li̱la̱n vap''' ''hu'') a̱ ni̱ shwai [[vap]] hu ma̱ng [[long]] a̱wot á̱ nyia̱ a̱la̱n ka. ==Ya̱fang== <references/> [[en:Pottery]] isgusff7lj9p9fca6mcibrf62kle8r0 44739 44738 2026-06-11T10:16:06Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44739 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱la̱n (a̱weang)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱la̱n (a̱weang)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱la̱n (a̱weang)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱la̱n (a̱weang)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱la̱n (a̱weang)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱la̱n (a̱weang)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱la̱n vap''' ka (á̱kpa: '''li̱la̱n vap''' ''hu'') a̱ ni̱ shwai [[vap]] hu ma̱ng [[long]] a̱wot á̱ nyia̱ a̱la̱n ka. ==Ya̱fang== <references/> [[en:Pottery]] 778nrrzh6r5a3nlvjqufbqv83098d93 A̱ta 0 274 44646 23493 2026-06-10T14:28:35Z Zasan Doshiyak 2443 44646 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱siya Jenshyung/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱siya Jenshyung/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱siya Jenshyung/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱siya Jenshyung/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱siya Jenshyung/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱siya Jenshyung/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Ka̱ á̱ nyia̱ '''a̱ta''', á̱ fa a̱ta kya ma̱ng hyet. Nkyang zwang nia na̱ yet. [[Fail:19th century knowledge archery drawing the bow.jpg|thumb|A̱ta]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Nkyangzwang]] 5d6g9oel4sovkcft7ugz26d6496ezml 44647 44646 2026-06-10T14:28:53Z Zasan Doshiyak 2443 44647 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ta/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱siya Jenshyung/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱siya Jenshyung/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱siya Jenshyung/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱siya Jenshyung/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Ka̱ á̱ nyia̱ '''a̱ta''', á̱ fa a̱ta kya ma̱ng hyet. Nkyang zwang nia na̱ yet. [[Fail:19th century knowledge archery drawing the bow.jpg|thumb|A̱ta]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Nkyangzwang]] s534rzvkbc3w9zr2ic9a5dk3213gy8o 44648 44647 2026-06-10T14:29:11Z Zasan Doshiyak 2443 44648 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ta/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ta/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ta/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱siya Jenshyung/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱siya Jenshyung/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Ka̱ á̱ nyia̱ '''a̱ta''', á̱ fa a̱ta kya ma̱ng hyet. Nkyang zwang nia na̱ yet. [[Fail:19th century knowledge archery drawing the bow.jpg|thumb|A̱ta]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Nkyangzwang]] 5jswoc2f32kxefgq80xv1nvkrk3r9g6 44649 44648 2026-06-10T14:29:31Z Zasan Doshiyak 2443 44649 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ta/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ta/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ta/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ta/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Ka̱ á̱ nyia̱ '''a̱ta''', á̱ fa a̱ta kya ma̱ng hyet. Nkyang zwang nia na̱ yet. [[Fail:19th century knowledge archery drawing the bow.jpg|thumb|A̱ta]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Nkyangzwang]] 74inb9d0jeap4iojebalpfy05tm0nk7 A̱zwuam a̱sam 0 345 44562 3625 2026-06-10T14:03:01Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44562 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱zuam a̱sam''' yet a̱nanyiuk (a̱sam) a̱byiik a̱yin a da vwuo a̱tyiok ngu. A̱zwuam a̱sam bu yet a̱na̱yiuk (a̱sam) a̱tyiok a̱yin a da vwuo abyiik ngu. ''A̱kpa'': '''Á̱zwuam á̱sam''' - ka̱ a̱byiik byia̱ a̱na̱nyiuk a̱sam, ba̱ yet '''á̱zuam''' a̱tyiok ngu bya. Ma a̱nyia̱ wa ka a̱tyiok byia̱ a̱na̱nyiuk a̱sam ba̱ yet '''á̱zwuam''' a̱byiik ngu bya. ==Ya̱fang== <references/> mg5jk3spm9imvhdg1198maijb0r7j91 44564 44562 2026-06-10T14:03:23Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44564 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱zuam a̱sam''' yet a̱nanyiuk (a̱sam) a̱byiik a̱yin a da vwuo a̱tyiok ngu. A̱zwuam a̱sam bu yet a̱na̱yiuk (a̱sam) a̱tyiok a̱yin a da vwuo abyiik ngu. ''A̱kpa'': '''Á̱zwuam á̱sam''' - ka̱ a̱byiik byia̱ a̱na̱nyiuk a̱sam, ba̱ yet '''á̱zuam''' a̱tyiok ngu bya. Ma a̱nyia̱ wa ka a̱tyiok byia̱ a̱na̱nyiuk a̱sam ba̱ yet '''á̱zwuam''' a̱byiik ngu bya. ==Ya̱fang== <references/> lgu6rf2n7zn6gwkfrmq69ig8y9vk4p3 44567 44564 2026-06-10T14:04:18Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44567 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱zwuam a̱sam/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱zwuam a̱sam/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱zwuam a̱sam/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱zwuam a̱sam/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{A̱zwuam a̱sam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱zwuam a̱sam/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱zuam a̱sam''' yet a̱nanyiuk (a̱sam) a̱byiik a̱yin a da vwuo a̱tyiok ngu. A̱zwuam a̱sam bu yet a̱na̱yiuk (a̱sam) a̱tyiok a̱yin a da vwuo abyiik ngu. ''A̱kpa'': '''Á̱zwuam á̱sam''' - ka̱ a̱byiik byia̱ a̱na̱nyiuk a̱sam, ba̱ yet '''á̱zuam''' a̱tyiok ngu bya. Ma a̱nyia̱ wa ka a̱tyiok byia̱ a̱na̱nyiuk a̱sam ba̱ yet '''á̱zwuam''' a̱byiik ngu bya. ==Ya̱fang== <references/> 4fg8mld3k6m14dy8gmxolhpbw0bbevn Cyui (nyam) 0 392 44513 38781 2026-06-10T13:27:02Z Zichatmoses 2829 44513 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Rattus norvegicus 1.jpg|thumb|Cyui a̱sa̱khwot mbyin (''Rattus norvegicus'')]] '''Cyuí''' ''ji'' (a̱nyiung: '''cyui''' ''ji''), yet tangka̱i nyam hwa ma̱ng a̱ca̱caat shi vam a̱ni, ma̱ng a̱junjung li̱m, á̱ sa ngyei roden a̱ni. ==Bu nwuan== * [[Cyui]] ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki|cyui}} [[Sa:Nyám]] 6y69xt24wa3q76y22b55agbp433e2id 44514 44513 2026-06-10T13:27:30Z Zichatmoses 2829 44514 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Cyui (nyam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Cyui (nyam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Rattus norvegicus 1.jpg|thumb|Cyui a̱sa̱khwot mbyin (''Rattus norvegicus'')]] '''Cyuí''' ''ji'' (a̱nyiung: '''cyui''' ''ji''), yet tangka̱i nyam hwa ma̱ng a̱ca̱caat shi vam a̱ni, ma̱ng a̱junjung li̱m, á̱ sa ngyei roden a̱ni. ==Bu nwuan== * [[Cyui]] ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki|cyui}} [[Sa:Nyám]] 3bl4istdlhrskbq0q0yhojkuny9ctd4 44515 44514 2026-06-10T13:28:16Z Zichatmoses 2829 44515 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Cyui (nyam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Cyui (nyam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Cyui (nyam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Cyui (nyam)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Rattus norvegicus 1.jpg|thumb|Cyui a̱sa̱khwot mbyin (''Rattus norvegicus'')]] '''Cyuí''' ''ji'' (a̱nyiung: '''cyui''' ''ji''), yet tangka̱i nyam hwa ma̱ng a̱ca̱caat shi vam a̱ni, ma̱ng a̱junjung li̱m, á̱ sa ngyei roden a̱ni. ==Bu nwuan== * [[Cyui]] ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki|cyui}} [[Sa:Nyám]] k2wqt2q9a77euf62sii3t1fhpt18llg 44516 44515 2026-06-10T13:28:36Z Zichatmoses 2829 44516 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Cyui (nyam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Cyui (nyam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Cyui (nyam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Cyui (nyam)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Cyui (nyam)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Cyui (nyam)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Rattus norvegicus 1.jpg|thumb|Cyui a̱sa̱khwot mbyin (''Rattus norvegicus'')]] '''Cyuí''' ''ji'' (a̱nyiung: '''cyui''' ''ji''), yet tangka̱i nyam hwa ma̱ng a̱ca̱caat shi vam a̱ni, ma̱ng a̱junjung li̱m, á̱ sa ngyei roden a̱ni. ==Bu nwuan== * [[Cyui]] ==Ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki|cyui}} [[Sa:Nyám]] 1okbl9msc7a337srw236po3oolqo8y5 Dyang 0 405 44532 28910 2026-06-10T13:43:37Z Zasan Doshiyak 2443 44532 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Waist.svg|thumb|Dyang a̱tyubishyi ji]] '''Dyang''' ji (á̱kpa: '''dyidyang''' ''ji'') ja shyia̱ tsi̱tsak a̱gbi̱gbang ma̱ng a̱ga̱sat a̱ vwuoi a̱ti̱tak ma̱ng á̱kum nvam ka. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkap vam]] m3768tmmnmee5ut5g7exn729tauhytx 44533 44532 2026-06-10T13:44:22Z Zasan Doshiyak 2443 44533 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Waist.svg|thumb|Dyang a̱tyubishyi ji]] '''Dyang''' ji (á̱kpa: '''dyidyang''' ''ji'') ja shyia̱ tsi̱tsak a̱gbi̱gbang ma̱ng a̱ga̱sat a̱ vwuoi a̱ti̱tak ma̱ng á̱kum nvam ka. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkap vam]] rnqq4yf2lyi9ubis373dkiktggz7bjd 44534 44533 2026-06-10T13:44:51Z Zasan Doshiyak 2443 44534 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Waist.svg|thumb|Dyang a̱tyubishyi ji]] '''Dyang''' ji (á̱kpa: '''dyidyang''' ''ji'') ja shyia̱ tsi̱tsak a̱gbi̱gbang ma̱ng a̱ga̱sat a̱ vwuoi a̱ti̱tak ma̱ng á̱kum nvam ka. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkap vam]] m3kgek4b1lv8li56smyvtw00t0o8st5 44535 44534 2026-06-10T13:45:20Z Zasan Doshiyak 2443 44535 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Waist.svg|thumb|Dyang a̱tyubishyi ji]] '''Dyang''' ji (á̱kpa: '''dyidyang''' ''ji'') ja shyia̱ tsi̱tsak a̱gbi̱gbang ma̱ng a̱ga̱sat a̱ vwuoi a̱ti̱tak ma̱ng á̱kum nvam ka. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkap vam]] 8gkscecfpb66x8f035m1i1kuw53zj6h Eswatini 0 408 44650 14253 2026-06-10T14:29:31Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44650 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = A̱byintyok Eswatini<br>Umbuso weSwatini (Swazi)<br>Kingdom of Eswatini (Shong) |flag = Flag of Eswatini.svg |coa = Coat of arms of Eswatini.svg |image = Location Eswatini AU Africa.svg |capital = Mbabane (a̱pyia̱ a̱gwomna̱ti), Lobamba (kpa cam a̱byin) |area = 17,364 |population = 1,160,164 |year = 2020 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati"<br />(''"Nwan A̱gwaza, A̱tyunangnda A̱swati ba"'')<br>[[Fail:Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati (instrumental).ogg]] A̱byin '''Eswatini''' (Swati: eSwatini /ɛswáˈtʼiːni/; Shong: /ˌɛswɑːˈtiːni/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''A̱byintyok Eswatini''' ka (Shong: Kingdom of Eswatini) nang gbangbang á̱ ku yei '''Swaziland''' (yei Ntyap: /swádzìlɑ̂ːn/) a̱ni, a̱wot á̱ghyang á̱niet nang A̱shong ba ni̱ ngyei a̱nia ba̱ng si̱ tat a̱fwun bi̱ri̱m ma̱ng shyiak a̱lyoot ka mbwak a̱gwomna̱ti a̱byin ba ma̱ a̱lyia̱ 2018 a̱ni), yet a̱byin kya ka̱ nwai byia̱ gak ma̱ng kyai a̱sa̱khwot ka̱ shyia̱ di̱ fam-a̱byin A̱tak Afrika hu. A̱byin Eswatini byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin Mozambik di̱ fam a̱za-a̱tyin hu ma̱ng [[Afrika A̱tak]] di̱ nfam a̱za, jenshyung, ma̱ng a̱tak na. A̱byin Eswatini yet a̱nyiung mami a̱cyuang bibyin [[Afrika]] hu ku shyia̱ ma̱ng shi kyai a̱byin ku nwai swak kilomita 200 (met 120) a̱ni, kyiak neet di̱ fam a̱za naat a̱tak hu ma̱ng kilomita 130 (met 81) kyiak neet di̱ fam a̱tyin naat jenshyung hu; a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia, za̱kwa wun nka ji ma̱ng lili a̱byin hu vwuon ba̱t, kyiak neet di̱ veld-a̱za tsutsok ku shi̱ri̱m a̱ni naat di̱ veld-tsuung ku fi̱ri̱m ku si̱ khwot a̱ni meang. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_A̱tak_Afrika]] hlehjr53naz3yd8rc5gy9dhzg97hnwn 44651 44650 2026-06-10T14:30:12Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44651 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Eswatini/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Eswatini/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Eswatini/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Eswatini/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Eswatini/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Eswatini/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = A̱byintyok Eswatini<br>Umbuso weSwatini (Swazi)<br>Kingdom of Eswatini (Shong) |flag = Flag of Eswatini.svg |coa = Coat of arms of Eswatini.svg |image = Location Eswatini AU Africa.svg |capital = Mbabane (a̱pyia̱ a̱gwomna̱ti), Lobamba (kpa cam a̱byin) |area = 17,364 |population = 1,160,164 |year = 2020 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati"<br />(''"Nwan A̱gwaza, A̱tyunangnda A̱swati ba"'')<br>[[Fail:Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati (instrumental).ogg]] A̱byin '''Eswatini''' (Swati: eSwatini /ɛswáˈtʼiːni/; Shong: /ˌɛswɑːˈtiːni/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''A̱byintyok Eswatini''' ka (Shong: Kingdom of Eswatini) nang gbangbang á̱ ku yei '''Swaziland''' (yei Ntyap: /swádzìlɑ̂ːn/) a̱ni, a̱wot á̱ghyang á̱niet nang A̱shong ba ni̱ ngyei a̱nia ba̱ng si̱ tat a̱fwun bi̱ri̱m ma̱ng shyiak a̱lyoot ka mbwak a̱gwomna̱ti a̱byin ba ma̱ a̱lyia̱ 2018 a̱ni), yet a̱byin kya ka̱ nwai byia̱ gak ma̱ng kyai a̱sa̱khwot ka̱ shyia̱ di̱ fam-a̱byin A̱tak Afrika hu. A̱byin Eswatini byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin Mozambik di̱ fam a̱za-a̱tyin hu ma̱ng [[Afrika A̱tak]] di̱ nfam a̱za, jenshyung, ma̱ng a̱tak na. A̱byin Eswatini yet a̱nyiung mami a̱cyuang bibyin [[Afrika]] hu ku shyia̱ ma̱ng shi kyai a̱byin ku nwai swak kilomita 200 (met 120) a̱ni, kyiak neet di̱ fam a̱za naat a̱tak hu ma̱ng kilomita 130 (met 81) kyiak neet di̱ fam a̱tyin naat jenshyung hu; a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia, za̱kwa wun nka ji ma̱ng lili a̱byin hu vwuon ba̱t, kyiak neet di̱ veld-a̱za tsutsok ku shi̱ri̱m a̱ni naat di̱ veld-tsuung ku fi̱ri̱m ku si̱ khwot a̱ni meang. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_A̱tak_Afrika]] d2imejarjsoqz4olpg4jnyf1yti9n7u Gba̱za̱zai 0 435 44722 38722 2026-06-11T10:05:30Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44722 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''Gba̱za̱zai''' yet niaat kyang hwa a̱ ni̱ ntyia̱ a̱yin byian á̱ghyi ku fwuo a̱ni. Kidee gba̱za̱zai ji ja lii a̱ni: kyayak ku a̱lyiat a̱yin. == Ya̱fang == <references/> 06z721ikyljh9vio2g1o1h0vg1csq1y 44723 44722 2026-06-11T10:05:45Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44723 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gba̱za̱zai''' yet niaat kyang hwa a̱ ni̱ ntyia̱ a̱yin byian á̱ghyi ku fwuo a̱ni. Kidee gba̱za̱zai ji ja lii a̱ni: kyayak ku a̱lyiat a̱yin. == Ya̱fang == <references/> aecxh9jloie2j6nzluilaigsli39h6e 44724 44723 2026-06-11T10:06:22Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44724 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Gba̱za̱zai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gba̱za̱zai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gba̱za̱zai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gba̱za̱zai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Gba̱za̱zai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Gba̱za̱zai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gba̱za̱zai''' yet niaat kyang hwa a̱ ni̱ ntyia̱ a̱yin byian á̱ghyi ku fwuo a̱ni. Kidee gba̱za̱zai ji ja lii a̱ni: kyayak ku a̱lyiat a̱yin. == Ya̱fang == <references/> rwrj651wdaimchcaco2bpmqxgo9doj5 Khwiyahuda 0 507 44676 23471 2026-06-10T15:33:51Z Zichatmoses 2829 44676 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:judaica.jpg|thumb|Judaika (neet di̱ fam a̱za hu nang cong a̱gogo a̱ni): a̱yaaka̱ndi̱r Shabbat, a̱kashyi kwi mbwak, Khumash ma̱ng Tanakh, kyangta̱fang Torah, shofar a mbeang etrog.]] '''Khwiyahuda''' ([[A̱biru (a̱lyem)|A̱biru]]: יַהֲדוּת‎, ''Yahadut''; a̱tyin ka ghwut swang a̱lyiat A̱biru ji יְהוּדָה, Yehudah, "Judah", di̱n vak Helen Ἰουδαϊσμός ''Ioudaismos''; swang a̱lyiat a̱ja a̱pyia̱nji ku neet a̱lyem Anglo-Latin kya c. 1400) shyia̱ a̱tsan di̱ A̱biru. Kwi a̱hwa yet si̱ A̱gwaza Nyiung ha. Mman A̱biru á̱ bu ngyei Mman [[Isi̱rela]] a̱ni, bibya á̱ lyen mba ma̱ng khwi huni. Khwi huni mbeang lyen swanta hu ma̱ng taada Mman Yahuda. [[Category:Khwiyahuda|Khwiyahuda]] [[Category:Khwi]] sc377s8ih0wmz22g55ublr4agw15zw6 44677 44676 2026-06-10T15:34:20Z Zichatmoses 2829 44677 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Khwiyahuda/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Khwiyahuda/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:judaica.jpg|thumb|Judaika (neet di̱ fam a̱za hu nang cong a̱gogo a̱ni): a̱yaaka̱ndi̱r Shabbat, a̱kashyi kwi mbwak, Khumash ma̱ng Tanakh, kyangta̱fang Torah, shofar a mbeang etrog.]] '''Khwiyahuda''' ([[A̱biru (a̱lyem)|A̱biru]]: יַהֲדוּת‎, ''Yahadut''; a̱tyin ka ghwut swang a̱lyiat A̱biru ji יְהוּדָה, Yehudah, "Judah", di̱n vak Helen Ἰουδαϊσμός ''Ioudaismos''; swang a̱lyiat a̱ja a̱pyia̱nji ku neet a̱lyem Anglo-Latin kya c. 1400) shyia̱ a̱tsan di̱ A̱biru. Kwi a̱hwa yet si̱ A̱gwaza Nyiung ha. Mman A̱biru á̱ bu ngyei Mman [[Isi̱rela]] a̱ni, bibya á̱ lyen mba ma̱ng khwi huni. Khwi huni mbeang lyen swanta hu ma̱ng taada Mman Yahuda. [[Category:Khwiyahuda|Khwiyahuda]] [[Category:Khwi]] exhgylk65g6l2g5u3co3h6v76zhobfg 44678 44677 2026-06-10T15:34:43Z Zichatmoses 2829 44678 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Khwiyahuda/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Khwiyahuda/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Khwiyahuda/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Khwiyahuda/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:judaica.jpg|thumb|Judaika (neet di̱ fam a̱za hu nang cong a̱gogo a̱ni): a̱yaaka̱ndi̱r Shabbat, a̱kashyi kwi mbwak, Khumash ma̱ng Tanakh, kyangta̱fang Torah, shofar a mbeang etrog.]] '''Khwiyahuda''' ([[A̱biru (a̱lyem)|A̱biru]]: יַהֲדוּת‎, ''Yahadut''; a̱tyin ka ghwut swang a̱lyiat A̱biru ji יְהוּדָה, Yehudah, "Judah", di̱n vak Helen Ἰουδαϊσμός ''Ioudaismos''; swang a̱lyiat a̱ja a̱pyia̱nji ku neet a̱lyem Anglo-Latin kya c. 1400) shyia̱ a̱tsan di̱ A̱biru. Kwi a̱hwa yet si̱ A̱gwaza Nyiung ha. Mman A̱biru á̱ bu ngyei Mman [[Isi̱rela]] a̱ni, bibya á̱ lyen mba ma̱ng khwi huni. Khwi huni mbeang lyen swanta hu ma̱ng taada Mman Yahuda. [[Category:Khwiyahuda|Khwiyahuda]] [[Category:Khwi]] odfx4go0n5ev8vwu3cfye76hho4ugnx 44679 44678 2026-06-10T15:35:20Z Zichatmoses 2829 44679 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Khwiyahuda/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Khwiyahuda/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Khwiyahuda/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Khwiyahuda/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Khwiyahuda/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Khwiyahuda/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:judaica.jpg|thumb|Judaika (neet di̱ fam a̱za hu nang cong a̱gogo a̱ni): a̱yaaka̱ndi̱r Shabbat, a̱kashyi kwi mbwak, Khumash ma̱ng Tanakh, kyangta̱fang Torah, shofar a mbeang etrog.]] '''Khwiyahuda''' ([[A̱biru (a̱lyem)|A̱biru]]: יַהֲדוּת‎, ''Yahadut''; a̱tyin ka ghwut swang a̱lyiat A̱biru ji יְהוּדָה, Yehudah, "Judah", di̱n vak Helen Ἰουδαϊσμός ''Ioudaismos''; swang a̱lyiat a̱ja a̱pyia̱nji ku neet a̱lyem Anglo-Latin kya c. 1400) shyia̱ a̱tsan di̱ A̱biru. Kwi a̱hwa yet si̱ A̱gwaza Nyiung ha. Mman A̱biru á̱ bu ngyei Mman [[Isi̱rela]] a̱ni, bibya á̱ lyen mba ma̱ng khwi huni. Khwi huni mbeang lyen swanta hu ma̱ng taada Mman Yahuda. [[Category:Khwiyahuda|Khwiyahuda]] [[Category:Khwi]] 0u91cttdnsnws8c9ppyuw35zt4qgxw8 Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce 0 560 44556 36050 2026-06-10T13:59:30Z Zasan Doshiyak 2443 44556 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tyeizat Hayiti/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tyeizat Hayiti/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tyeizat Hayiti/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tyeizat Hayiti/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tyeizat Hayiti/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tyeizat Hayiti/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Sí̱tet Naijeriya ja á̱ tak ca̱caat ma̱ng nce (á̱tuk mbwoi) nji na nji tatak ka a̱ni.<ref>[https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ How Nigeria got to 36 States. Timeline of State creation in Nigeria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240531195924/https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ |date=2024-05-31 }} (di̱n Shong) ''Old Naija''.</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:left;" |- bgcolor=#e8e8e8 ! align="left" scope="col" | Si̱tet ! align="center" scope="col" | A̱tuk mbwoi ! scope="col" | A̱lyoot A̱shai |- | align="left" | [[Si̱tet Abya]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Imo]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱da̱mawa]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱kwa Ibom]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Bayelsa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Rivas]] |- | align="left" | [[Si̱tet Benuwe]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱tyin, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱tyin]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱tak-A̱tyin kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Da̱li̱ta, Naijeriya|Si̱tet Da̱li̱ta]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱bonyi]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] ma̱ng [[Si̱tet Abya]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱do]] | align="center" | 27 Zwat Swak 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ikiti]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Gwombe]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] |- | align="left" | [[Si̱tet Imo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin A̱ka̱wa̱tyia̱]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ji̱gawa]] | align="center" | 27 Si̱tet A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱sina]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kebi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kogi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Kwara]]; [[Si̱tet Benuwe]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kwara]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ku ngyei Si̱tet Jenshyung A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Legwot]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | Fam Mundundung Legwot ma̱ng Provin Koloni hu |- | align="left" | [[Si̱tet Na̱sa̱rawa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Nija]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ogun]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oshun]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Rivat]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin, Naijeriya|Si̱tet A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ta̱raba]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet Yobe]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] |- | align="left" | [[Si̱tet Za̱mfa̱ra]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Fam A̱keangtung Mundundung (Naijeriya)|Fam A̱keangtung Mundundung]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | Sí̱tet [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato|Benuwe-Pi̱lato]], [[Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱|A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱]], ma̱ng [[Si̱tet A̱za-Jenshyung|A̱za-Jenshyung]] |- |} ==Ya̱fang== <references/> bht43lw17qofrnbxdps2dha56quwrza 44558 44556 2026-06-10T13:59:58Z Zasan Doshiyak 2443 44558 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tyeizat Hayiti/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tyeizat Hayiti/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tyeizat Hayiti/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tyeizat Hayiti/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Sí̱tet Naijeriya ja á̱ tak ca̱caat ma̱ng nce (á̱tuk mbwoi) nji na nji tatak ka a̱ni.<ref>[https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ How Nigeria got to 36 States. Timeline of State creation in Nigeria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240531195924/https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ |date=2024-05-31 }} (di̱n Shong) ''Old Naija''.</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:left;" |- bgcolor=#e8e8e8 ! align="left" scope="col" | Si̱tet ! align="center" scope="col" | A̱tuk mbwoi ! scope="col" | A̱lyoot A̱shai |- | align="left" | [[Si̱tet Abya]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Imo]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱da̱mawa]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱kwa Ibom]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Bayelsa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Rivas]] |- | align="left" | [[Si̱tet Benuwe]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱tyin, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱tyin]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱tak-A̱tyin kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Da̱li̱ta, Naijeriya|Si̱tet Da̱li̱ta]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱bonyi]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] ma̱ng [[Si̱tet Abya]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱do]] | align="center" | 27 Zwat Swak 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ikiti]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Gwombe]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] |- | align="left" | [[Si̱tet Imo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin A̱ka̱wa̱tyia̱]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ji̱gawa]] | align="center" | 27 Si̱tet A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱sina]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kebi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kogi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Kwara]]; [[Si̱tet Benuwe]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kwara]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ku ngyei Si̱tet Jenshyung A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Legwot]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | Fam Mundundung Legwot ma̱ng Provin Koloni hu |- | align="left" | [[Si̱tet Na̱sa̱rawa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Nija]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ogun]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oshun]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Rivat]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin, Naijeriya|Si̱tet A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ta̱raba]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet Yobe]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] |- | align="left" | [[Si̱tet Za̱mfa̱ra]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Fam A̱keangtung Mundundung (Naijeriya)|Fam A̱keangtung Mundundung]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | Sí̱tet [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato|Benuwe-Pi̱lato]], [[Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱|A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱]], ma̱ng [[Si̱tet A̱za-Jenshyung|A̱za-Jenshyung]] |- |} ==Ya̱fang== <references/> iia3sexcert974ejzcpblvux3dcu2oh 44559 44558 2026-06-10T14:00:24Z Zasan Doshiyak 2443 44559 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tyeizat Hayiti/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tyeizat Hayiti/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Sí̱tet Naijeriya ja á̱ tak ca̱caat ma̱ng nce (á̱tuk mbwoi) nji na nji tatak ka a̱ni.<ref>[https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ How Nigeria got to 36 States. Timeline of State creation in Nigeria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240531195924/https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ |date=2024-05-31 }} (di̱n Shong) ''Old Naija''.</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:left;" |- bgcolor=#e8e8e8 ! align="left" scope="col" | Si̱tet ! align="center" scope="col" | A̱tuk mbwoi ! scope="col" | A̱lyoot A̱shai |- | align="left" | [[Si̱tet Abya]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Imo]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱da̱mawa]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱kwa Ibom]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Bayelsa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Rivas]] |- | align="left" | [[Si̱tet Benuwe]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱tyin, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱tyin]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱tak-A̱tyin kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Da̱li̱ta, Naijeriya|Si̱tet Da̱li̱ta]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱bonyi]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] ma̱ng [[Si̱tet Abya]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱do]] | align="center" | 27 Zwat Swak 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ikiti]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Gwombe]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] |- | align="left" | [[Si̱tet Imo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin A̱ka̱wa̱tyia̱]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ji̱gawa]] | align="center" | 27 Si̱tet A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱sina]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kebi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kogi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Kwara]]; [[Si̱tet Benuwe]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kwara]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ku ngyei Si̱tet Jenshyung A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Legwot]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | Fam Mundundung Legwot ma̱ng Provin Koloni hu |- | align="left" | [[Si̱tet Na̱sa̱rawa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Nija]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ogun]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oshun]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Rivat]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin, Naijeriya|Si̱tet A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ta̱raba]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet Yobe]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] |- | align="left" | [[Si̱tet Za̱mfa̱ra]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Fam A̱keangtung Mundundung (Naijeriya)|Fam A̱keangtung Mundundung]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | Sí̱tet [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato|Benuwe-Pi̱lato]], [[Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱|A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱]], ma̱ng [[Si̱tet A̱za-Jenshyung|A̱za-Jenshyung]] |- |} ==Ya̱fang== <references/> 2qalbr0xpn7uasek66chrmgoha766us 44560 44559 2026-06-10T14:01:21Z Zasan Doshiyak 2443 44560 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lyulyoot sí̱tet Naijeriya di̱ nce/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Sí̱tet Naijeriya ja á̱ tak ca̱caat ma̱ng nce (á̱tuk mbwoi) nji na nji tatak ka a̱ni.<ref>[https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ How Nigeria got to 36 States. Timeline of State creation in Nigeria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240531195924/https://oldnaija.wordpress.com/2015/07/26/how-nigeria-got-to-36-statestimeline-of-state-creation-in-nigeria/ |date=2024-05-31 }} (di̱n Shong) ''Old Naija''.</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:left;" |- bgcolor=#e8e8e8 ! align="left" scope="col" | Si̱tet ! align="center" scope="col" | A̱tuk mbwoi ! scope="col" | A̱lyoot A̱shai |- | align="left" | [[Si̱tet Abya]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Imo]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱da̱mawa]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱kwa Ibom]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Bayelsa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Rivas]] |- | align="left" | [[Si̱tet Benuwe]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱tyin, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱tyin]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱tak-A̱tyin kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Da̱li̱ta, Naijeriya|Si̱tet Da̱li̱ta]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱bonyi]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] ma̱ng [[Si̱tet Abya]] |- | align="left" | [[Si̱tet A̱do]] | align="center" | 27 Zwat Swak 1991 | align="left" | [[Si̱tet Bendel]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ikiti]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Inugu]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | (a̱khwukhwop) [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra]] |- | align="left" | [[Si̱tet Gwombe]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱uci]] |- | align="left" | [[Si̱tet Imo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin A̱ka̱wa̱tyia̱]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ji̱gawa]] | align="center" | 27 Si̱tet A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ka ngyei Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱na̱u]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ka̱sina]] | align="center" | 23 Zwat A̱kubunyiung 1987 | align="left" | [[Si̱tet Ka̱duna]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kebi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kogi]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Kwara]]; [[Si̱tet Benuwe]] |- | align="left" | [[Si̱tet Kwara]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Fam-a̱byin A̱za, Naijeriya|Fam-a̱byin A̱za]]; á̱ ku ngyei Si̱tet Jenshyung A̱ka̱wa̱tyia̱ kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1976. |- | align="left" | [[Si̱tet Legwot]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | Fam Mundundung Legwot ma̱ng Provin Koloni hu |- | align="left" | [[Si̱tet Na̱sa̱rawa]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Nija]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ogun]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ondo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oshun]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] |- | align="left" | [[Si̱tet Oyo]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Jenshyung (Naijeriya)|Si̱tet Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Pi̱lato]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato]] |- | align="left" | [[Si̱tet Rivat]] | align="center" | 27 Zwat Tswuon 1967 | align="left" | [[Si̱tet A̱tyin, Naijeriya|Si̱tet A̱tyin]] |- | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | [[Si̱tet A̱za-Jenshyung]] |- | align="left" | [[Si̱tet Ta̱raba]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Gonggola]] |- | align="left" | [[Si̱tet Yobe]] | align="center" | 27 Zwat A̱ni̱nai 1991 | align="left" | [[Si̱tet Ba̱rno]] |- | align="left" | [[Si̱tet Za̱mfa̱ra]] | align="center" | 1 Zwat Swak 1996 | align="left" | [[Si̱tet Sokoto]] |- | align="left" | [[Fam A̱keangtung Mundundung (Naijeriya)|Fam A̱keangtung Mundundung]] | align="center" | 3 Zwat Sweang 1976 | align="left" | Sí̱tet [[Si̱tet Benuwe-Pi̱lato|Benuwe-Pi̱lato]], [[Si̱tet A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱|A̱za-A̱ka̱wa̱tyia̱]], ma̱ng [[Si̱tet A̱za-Jenshyung|A̱za-Jenshyung]] |- |} ==Ya̱fang== <references/> 9dg8noci8ut3fk1et39uxazij93ru7e Namibya 0 616 44670 42292 2026-06-10T14:39:40Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44670 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = Ri̱pobi̱lik Namibya<br>Lyulyoot di̱ lilyem a̱byin<br>Republic of Namibia (Shong)<br>Republiek van Namibië (Afrikaans)<br>Republik Namibia (Jaman)<br>Namibiab Republiki dib (Khoekhoegowab)<br>Orepublika yaNamibia (Otjiherero)<br>Orepublika yaNamibia (Oshiwambo)<br>Republika zaNamibia (RuKwangali)<br>Rephaboliki ya Namibia (Setswana)<br>Namibia ye Lukuluhile (siLozi) |flag = Flag of Namibia.svg |coa = Coat of arms of Namibia.svg |image = Namibia (orthographic projection).svg |capital = Vi̱ndhuk |area = 825,615 |population = 3,092,816 |year = 2025 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Namibia, Land of the Brave" ("Namibya, A̱byin Á̱niet Sang A̱wun")<br> A̱byin '''Namibya''' (Shong: Namibia,<ref>Wells, John C. (2008). "Longman Pronunciation Dictionary".3 (Jhyu.). Longman. ISBN 978-1405881180.</ref><ref>Roach, Peter (2011). "Cambridge English Pronouncing Dictionary". 18 (Jhyu.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0521152532.</ref> á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Namibya''' wu (Shong: Republic of Namibia) a̱ni, yet a̱byin kya di̱ fam a̱byin A̱tak Afrika. Gak fam jenshyung hu hwa yet [[Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] hu; ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak a̱byin ma̱ng bibyin Zambya ma̱ng [[Anggola]] di̱ fam a̱za hu, Botswana di̱ fam a̱tyin hu ma̱ng a̱byin [[Afrika A̱tak]] di̱ fam a̱tak ma̱ng a̱tyin hu. Shimba ka̱ nwai byia̱ gak ma̱ng Zimbabwe, si̱ ku lat mita 200 (a̱ti̱tak 660) a̱zayak khwong A̱ghyui Zambezi di̱ fam a̱byin Botswana hu hwa ka̱u bibyin nfeang hu. A̱byin Namibya ku shyia̱ sa̱t mbwak A̱tak Afrika ma̱ a̱tuk mam 21 Zwat Tsat 1990, a̱wot a̱ma̱lyim Zwang cat shyia̱ Sa̱t Namibya ji ja. A̱keangtung ka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak mi̱ shi wu wa yet Windhoek. Namibya yet a̱byin ka̱ yet memba [[Muná̱pyia̱ Bibyin Swanta]] (MBS), Sot Ya-a̱son A̱tak Afrika (SYA̱A) ji, Muná̱pyia̱ Bibyin Afrika (MBA) hu ma̱ng Mundundung Bibyin. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_A̱tak_Afrika]] 4lxo8cu9erlo5okj4iec7h3v23t2bks 44671 44670 2026-06-10T14:40:28Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44671 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Namibya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Namibya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Namibya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Namibya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Namibya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Namibya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = Ri̱pobi̱lik Namibya<br>Lyulyoot di̱ lilyem a̱byin<br>Republic of Namibia (Shong)<br>Republiek van Namibië (Afrikaans)<br>Republik Namibia (Jaman)<br>Namibiab Republiki dib (Khoekhoegowab)<br>Orepublika yaNamibia (Otjiherero)<br>Orepublika yaNamibia (Oshiwambo)<br>Republika zaNamibia (RuKwangali)<br>Rephaboliki ya Namibia (Setswana)<br>Namibia ye Lukuluhile (siLozi) |flag = Flag of Namibia.svg |coa = Coat of arms of Namibia.svg |image = Namibia (orthographic projection).svg |capital = Vi̱ndhuk |area = 825,615 |population = 3,092,816 |year = 2025 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Namibia, Land of the Brave" ("Namibya, A̱byin Á̱niet Sang A̱wun")<br> A̱byin '''Namibya''' (Shong: Namibia,<ref>Wells, John C. (2008). "Longman Pronunciation Dictionary".3 (Jhyu.). Longman. ISBN 978-1405881180.</ref><ref>Roach, Peter (2011). "Cambridge English Pronouncing Dictionary". 18 (Jhyu.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0521152532.</ref> á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Namibya''' wu (Shong: Republic of Namibia) a̱ni, yet a̱byin kya di̱ fam a̱byin A̱tak Afrika. Gak fam jenshyung hu hwa yet [[Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] hu; ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak a̱byin ma̱ng bibyin Zambya ma̱ng [[Anggola]] di̱ fam a̱za hu, Botswana di̱ fam a̱tyin hu ma̱ng a̱byin [[Afrika A̱tak]] di̱ fam a̱tak ma̱ng a̱tyin hu. Shimba ka̱ nwai byia̱ gak ma̱ng Zimbabwe, si̱ ku lat mita 200 (a̱ti̱tak 660) a̱zayak khwong A̱ghyui Zambezi di̱ fam a̱byin Botswana hu hwa ka̱u bibyin nfeang hu. A̱byin Namibya ku shyia̱ sa̱t mbwak A̱tak Afrika ma̱ a̱tuk mam 21 Zwat Tsat 1990, a̱wot a̱ma̱lyim Zwang cat shyia̱ Sa̱t Namibya ji ja. A̱keangtung ka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak mi̱ shi wu wa yet Windhoek. Namibya yet a̱byin ka̱ yet memba [[Muná̱pyia̱ Bibyin Swanta]] (MBS), Sot Ya-a̱son A̱tak Afrika (SYA̱A) ji, Muná̱pyia̱ Bibyin Afrika (MBA) hu ma̱ng Mundundung Bibyin. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_A̱tak_Afrika]] jtyoskpb73lj06fxdk49454d4fxwkt4 Ndonisiya 0 619 44486 21253 2026-06-10T13:00:49Z Zichatmoses 2829 44486 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Flag of Indonesia.svg|thumb|Tuta Ndonesiya]] [[Fail:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|thumb|A̱lama a̱byin Ndonesiya]] [[Fail:Indonesia (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Ndonesiya]] A̱byin '''Ndonisiya''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Indonesia /ˌɪndəˈniːʒə/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''' wu (Ndonisiya: Republik Indonesia /reˈpublik indoˈnesia/; Shong: Republic of Indonesia), di̱n jen jhyang á̱ ngyei '''A̱si̱tet Muna̱pyia̱ Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''', '''A̱MRN''' (Ndonesiya: Negara Kesatuan Republik Indonesia, NKRI; Shong: Unitary State of Republic of Indonesia), yet a̱byin kya di̱ fam A̱tak-a̱tyin A̱siya ma̱ng [[Osheniya]] tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ndiya|Ndiya]] ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Pasi̱fi̱k|Pasi̱fi̱k]] na. Ka̱ byia̱ si̱ ku swak bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot cyikwop swak ma̱ng a̱natat, nang Sumati̱ra, Java, Sulawesi, ma̱ng nkap fam Borneyo (Kalimantan) ma̱ng A̱fai Gini (Papwa). A̱byin Ndonesiya kya swak mi̱ shi kyai a̱byin mi̱ bibyin bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot swanta hu a̱wot ka̱ yet swak ma̱ng a̱naai mi̱ shi kyai a̱byin ma̱ a̱mgba̱m bibyin swanta hu. Ka̱ byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntanaai 1,904,569 (met a̱ma̱ntanaai 735,358). Ma̱ng si̱ ku swak á̱niet miliyon 270, a̱byin Ndonisiya kya si̱ yet a̱naai mi̱ shi á̱niet mi̱ bibyin swanta hu ma̱ng si̱ ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet mi̱ bibyin ku lan byia̱ Á̱nietkpaa̱pyia̱ a̱ni. Si̱ ku swak á̱kum a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ka swan Java, a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka ka̱ swak mi̱ shi á̱niet mi̱ swanta hu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin A̱siya]] eeeds94qtqzdxra4ds6hy9cwzevnadl 44487 44486 2026-06-10T13:01:35Z Zichatmoses 2829 44487 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ndonisiya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ndonisiya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Flag of Indonesia.svg|thumb|Tuta Ndonesiya]] [[Fail:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|thumb|A̱lama a̱byin Ndonesiya]] [[Fail:Indonesia (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Ndonesiya]] A̱byin '''Ndonisiya''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Indonesia /ˌɪndəˈniːʒə/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''' wu (Ndonisiya: Republik Indonesia /reˈpublik indoˈnesia/; Shong: Republic of Indonesia), di̱n jen jhyang á̱ ngyei '''A̱si̱tet Muna̱pyia̱ Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''', '''A̱MRN''' (Ndonesiya: Negara Kesatuan Republik Indonesia, NKRI; Shong: Unitary State of Republic of Indonesia), yet a̱byin kya di̱ fam A̱tak-a̱tyin A̱siya ma̱ng [[Osheniya]] tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ndiya|Ndiya]] ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Pasi̱fi̱k|Pasi̱fi̱k]] na. Ka̱ byia̱ si̱ ku swak bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot cyikwop swak ma̱ng a̱natat, nang Sumati̱ra, Java, Sulawesi, ma̱ng nkap fam Borneyo (Kalimantan) ma̱ng A̱fai Gini (Papwa). A̱byin Ndonesiya kya swak mi̱ shi kyai a̱byin mi̱ bibyin bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot swanta hu a̱wot ka̱ yet swak ma̱ng a̱naai mi̱ shi kyai a̱byin ma̱ a̱mgba̱m bibyin swanta hu. Ka̱ byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntanaai 1,904,569 (met a̱ma̱ntanaai 735,358). Ma̱ng si̱ ku swak á̱niet miliyon 270, a̱byin Ndonisiya kya si̱ yet a̱naai mi̱ shi á̱niet mi̱ bibyin swanta hu ma̱ng si̱ ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet mi̱ bibyin ku lan byia̱ Á̱nietkpaa̱pyia̱ a̱ni. Si̱ ku swak á̱kum a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ka swan Java, a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka ka̱ swak mi̱ shi á̱niet mi̱ swanta hu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin A̱siya]] 0ehnm9sov47zt83zwkbwfag1p9q3y0a 44488 44487 2026-06-10T13:02:01Z Zichatmoses 2829 44488 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ndonisiya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ndonisiya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ndonisiya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ndonisiya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Flag of Indonesia.svg|thumb|Tuta Ndonesiya]] [[Fail:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|thumb|A̱lama a̱byin Ndonesiya]] [[Fail:Indonesia (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Ndonesiya]] A̱byin '''Ndonisiya''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Indonesia /ˌɪndəˈniːʒə/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''' wu (Ndonisiya: Republik Indonesia /reˈpublik indoˈnesia/; Shong: Republic of Indonesia), di̱n jen jhyang á̱ ngyei '''A̱si̱tet Muna̱pyia̱ Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''', '''A̱MRN''' (Ndonesiya: Negara Kesatuan Republik Indonesia, NKRI; Shong: Unitary State of Republic of Indonesia), yet a̱byin kya di̱ fam A̱tak-a̱tyin A̱siya ma̱ng [[Osheniya]] tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ndiya|Ndiya]] ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Pasi̱fi̱k|Pasi̱fi̱k]] na. Ka̱ byia̱ si̱ ku swak bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot cyikwop swak ma̱ng a̱natat, nang Sumati̱ra, Java, Sulawesi, ma̱ng nkap fam Borneyo (Kalimantan) ma̱ng A̱fai Gini (Papwa). A̱byin Ndonesiya kya swak mi̱ shi kyai a̱byin mi̱ bibyin bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot swanta hu a̱wot ka̱ yet swak ma̱ng a̱naai mi̱ shi kyai a̱byin ma̱ a̱mgba̱m bibyin swanta hu. Ka̱ byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntanaai 1,904,569 (met a̱ma̱ntanaai 735,358). Ma̱ng si̱ ku swak á̱niet miliyon 270, a̱byin Ndonisiya kya si̱ yet a̱naai mi̱ shi á̱niet mi̱ bibyin swanta hu ma̱ng si̱ ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet mi̱ bibyin ku lan byia̱ Á̱nietkpaa̱pyia̱ a̱ni. Si̱ ku swak á̱kum a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ka swan Java, a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka ka̱ swak mi̱ shi á̱niet mi̱ swanta hu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin A̱siya]] q79lxuvf7jd8us0lg279qzq3i961mbw 44489 44488 2026-06-10T13:02:20Z Zichatmoses 2829 44489 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ndonisiya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ndonisiya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ndonisiya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ndonisiya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ndonisiya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Flag of Indonesia.svg|thumb|Tuta Ndonesiya]] [[Fail:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|thumb|A̱lama a̱byin Ndonesiya]] [[Fail:Indonesia (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Ndonesiya]] A̱byin '''Ndonisiya''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Indonesia /ˌɪndəˈniːʒə/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''' wu (Ndonisiya: Republik Indonesia /reˈpublik indoˈnesia/; Shong: Republic of Indonesia), di̱n jen jhyang á̱ ngyei '''A̱si̱tet Muna̱pyia̱ Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''', '''A̱MRN''' (Ndonesiya: Negara Kesatuan Republik Indonesia, NKRI; Shong: Unitary State of Republic of Indonesia), yet a̱byin kya di̱ fam A̱tak-a̱tyin A̱siya ma̱ng [[Osheniya]] tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ndiya|Ndiya]] ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Pasi̱fi̱k|Pasi̱fi̱k]] na. Ka̱ byia̱ si̱ ku swak bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot cyikwop swak ma̱ng a̱natat, nang Sumati̱ra, Java, Sulawesi, ma̱ng nkap fam Borneyo (Kalimantan) ma̱ng A̱fai Gini (Papwa). A̱byin Ndonesiya kya swak mi̱ shi kyai a̱byin mi̱ bibyin bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot swanta hu a̱wot ka̱ yet swak ma̱ng a̱naai mi̱ shi kyai a̱byin ma̱ a̱mgba̱m bibyin swanta hu. Ka̱ byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntanaai 1,904,569 (met a̱ma̱ntanaai 735,358). Ma̱ng si̱ ku swak á̱niet miliyon 270, a̱byin Ndonisiya kya si̱ yet a̱naai mi̱ shi á̱niet mi̱ bibyin swanta hu ma̱ng si̱ ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet mi̱ bibyin ku lan byia̱ Á̱nietkpaa̱pyia̱ a̱ni. Si̱ ku swak á̱kum a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ka swan Java, a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka ka̱ swak mi̱ shi á̱niet mi̱ swanta hu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin A̱siya]] bqfi7xxc9z5mkzhvhfq1usbzr4pl5k9 44490 44489 2026-06-10T13:03:10Z Zichatmoses 2829 44490 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ndonisiya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ndonisiya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ndonisiya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ndonisiya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ndonisiya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ndonisiya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Flag of Indonesia.svg|thumb|Tuta Ndonesiya]] [[Fail:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|thumb|A̱lama a̱byin Ndonesiya]] [[Fail:Indonesia (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Ndonesiya]] A̱byin '''Ndonisiya''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Indonesia /ˌɪndəˈniːʒə/), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''' wu (Ndonisiya: Republik Indonesia /reˈpublik indoˈnesia/; Shong: Republic of Indonesia), di̱n jen jhyang á̱ ngyei '''A̱si̱tet Muna̱pyia̱ Ri̱pobi̱lik Ndonisiya''', '''A̱MRN''' (Ndonesiya: Negara Kesatuan Republik Indonesia, NKRI; Shong: Unitary State of Republic of Indonesia), yet a̱byin kya di̱ fam A̱tak-a̱tyin A̱siya ma̱ng [[Osheniya]] tsi̱tsak a̱ca̱cet nkyai a̱sa̱khwot [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ndiya|Ndiya]] ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Pasi̱fi̱k|Pasi̱fi̱k]] na. Ka̱ byia̱ si̱ ku swak bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot cyikwop swak ma̱ng a̱natat, nang Sumati̱ra, Java, Sulawesi, ma̱ng nkap fam Borneyo (Kalimantan) ma̱ng A̱fai Gini (Papwa). A̱byin Ndonesiya kya swak mi̱ shi kyai a̱byin mi̱ bibyin bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot swanta hu a̱wot ka̱ yet swak ma̱ng a̱naai mi̱ shi kyai a̱byin ma̱ a̱mgba̱m bibyin swanta hu. Ka̱ byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntanaai 1,904,569 (met a̱ma̱ntanaai 735,358). Ma̱ng si̱ ku swak á̱niet miliyon 270, a̱byin Ndonisiya kya si̱ yet a̱naai mi̱ shi á̱niet mi̱ bibyin swanta hu ma̱ng si̱ ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet mi̱ bibyin ku lan byia̱ Á̱nietkpaa̱pyia̱ a̱ni. Si̱ ku swak á̱kum a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ka swan Java, a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka ka̱ swak mi̱ shi á̱niet mi̱ swanta hu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin A̱siya]] rzoijrqv3zrtcroahclftai8l0kacsn Olu Jacobs 0 650 44706 38329 2026-06-10T16:14:41Z Zichatmoses 2829 44706 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Olujacobs.jpg|thumb|Olu Jacobs (2007)]] '''Oludotun Baiyewu Jacobs''', (byin 11 July 1942), a̱lyien ngu ma̱ng Olu Jacobs, a̱yet a̱tyiu nye fim [[Najeriya]] ha sa ngyet a̱tyiu tswot a̱yaa fim. A̱ ka̱ng nye a̱yaa fim ma̱ng British Televsion mbeang a̱gyaang ma̱ng duniye. A̱ jau Olu Jacobs sa njong gu shi di̱ yet a̱gwak ma̱ng niet tsot a̱yaa fim Najeriya ma̱ng ncei ngu na. Ngu ma̱ng Pete Edochie, a̱yaa midiya, ma̱ng a̱niet ya a̱nu a̱yaa fim a̱ni , mbiyang a̱niet nye a̱yaa fim a̱gyang nwuan ba yet a̱yaa kwaka̱son tswot fim ma̱ng Afrika, A̱saa nwuan ba a̱niet ba̱ng gargajiya Najeriya. A̱ nwuan gu di̱ yet a̱fwuop a̱khukhop a̱niet tswot fim ma̱ng a̱fai ba. ==Tafang== <references/> [[Sa:Wp/]] [[en.Olu Jacob]] 7iylapoehn4ro70ng8h0ufng0dgftts 44707 44706 2026-06-10T16:15:10Z Zichatmoses 2829 44707 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Olu Jacobs/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Olu Jacobs/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Olujacobs.jpg|thumb|Olu Jacobs (2007)]] '''Oludotun Baiyewu Jacobs''', (byin 11 July 1942), a̱lyien ngu ma̱ng Olu Jacobs, a̱yet a̱tyiu nye fim [[Najeriya]] ha sa ngyet a̱tyiu tswot a̱yaa fim. A̱ ka̱ng nye a̱yaa fim ma̱ng British Televsion mbeang a̱gyaang ma̱ng duniye. A̱ jau Olu Jacobs sa njong gu shi di̱ yet a̱gwak ma̱ng niet tsot a̱yaa fim Najeriya ma̱ng ncei ngu na. Ngu ma̱ng Pete Edochie, a̱yaa midiya, ma̱ng a̱niet ya a̱nu a̱yaa fim a̱ni , mbiyang a̱niet nye a̱yaa fim a̱gyang nwuan ba yet a̱yaa kwaka̱son tswot fim ma̱ng Afrika, A̱saa nwuan ba a̱niet ba̱ng gargajiya Najeriya. A̱ nwuan gu di̱ yet a̱fwuop a̱khukhop a̱niet tswot fim ma̱ng a̱fai ba. ==Tafang== <references/> [[Sa:Wp/]] [[en.Olu Jacob]] aizhdxiah005bwxyxiphp79sj4m1e6m 44708 44707 2026-06-10T16:18:09Z Zichatmoses 2829 44708 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Olu Jacobs/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Olu Jacobs/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Olu Jacobs/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Olu Jacobs/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Olu Jacobs/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Olu Jacobs/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Olujacobs.jpg|thumb|Olu Jacobs (2007)]] '''Oludotun Baiyewu Jacobs''', (byin 11 July 1942), a̱lyien ngu ma̱ng Olu Jacobs, a̱yet a̱tyiu nye fim [[Najeriya]] ha sa ngyet a̱tyiu tswot a̱yaa fim. A̱ ka̱ng nye a̱yaa fim ma̱ng British Televsion mbeang a̱gyaang ma̱ng duniye. A̱ jau Olu Jacobs sa njong gu shi di̱ yet a̱gwak ma̱ng niet tsot a̱yaa fim Najeriya ma̱ng ncei ngu na. Ngu ma̱ng Pete Edochie, a̱yaa midiya, ma̱ng a̱niet ya a̱nu a̱yaa fim a̱ni , mbiyang a̱niet nye a̱yaa fim a̱gyang nwuan ba yet a̱yaa kwaka̱son tswot fim ma̱ng Afrika, A̱saa nwuan ba a̱niet ba̱ng gargajiya Najeriya. A̱ nwuan gu di̱ yet a̱fwuop a̱khukhop a̱niet tswot fim ma̱ng a̱fai ba. ==Tafang== <references/> [[Sa:Wp/]] [[en.Olu Jacob]] mercmmt25uuozqukuk8d3kxoyu065wd Ruwanda 0 674 44662 14401 2026-06-10T14:34:40Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44662 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Politeknik/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Politeknik/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Politeknik/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Politeknik/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Politeknik/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Politeknik/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Ri̱pobi̱lik Ruwanda''<br><small>Repubulika y'u Rwanda (Kinyarwanda)<br>République du Rwanda (Fi̱ransa)<br>Jamhuri ya Rwanda (Swahili)</small> |flag = Flag of Rwanda.svg |caption = Tyiang a̱toot shi a̱byin Rwanda |coa = Coat of arms of Rwanda.svg |image = Location Rwanda AU Africa.svg |capital = [[Kigali]] |area = 26,338 |population = 12,374,397 |year = 2019 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Rwanda nziza" (''A̱sham Ruwanda'') [[Fail:Hymne National du Rwanda.ogg]] A̱byin '''Ruwanda''' (Kinyarwanda: u Rwanda /u.ɾɡwaː.nda/) á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ruwanda''' wu<ref>[https://www.gov.rw/ Government of Rwanda: Welcome to Rwanda] (di̱n Shong).</ref> a̱ni yet a̱byin kya nang bibyn ghyáng ku keang di̱ tityak a̱ni mi̱ A̱gba̱ndang A̱niak A̱ngaam wu, a̱vwuo ka nang fam-a̱byin A̱ca̱cet Njok na̱ swak ma̱ng shi Afrika na ma̱ng A̱tyin Afrika mun ndung a̱ni. Ka̱ lat ma̱ng a̱yaadi̱gi̱ri ma̱ a̱da̱dei di̱ fam a̱tak A̱kwa̱to wu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Yuganda]], [[Ta̱nzaniya]], [[Burundi]], mbeang [[Ri̱pobi̱lik Di̱mokrasi Konggo]] wu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Afrika]] [[Sa:Bibyin A̱tyin Afrika]] pm23a7pxqqqtmjx92z9rn8jis65j1qb 44663 44662 2026-06-10T14:35:00Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44663 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Politeknik/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Politeknik/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Politeknik/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Politeknik/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Politeknik/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Politeknik/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Ri̱pobi̱lik Ruwanda''<br><small>Repubulika y'u Rwanda (Kinyarwanda)<br>République du Rwanda (Fi̱ransa)<br>Jamhuri ya Rwanda (Swahili)</small> |flag = Flag of Rwanda.svg |caption = Tyiang a̱toot shi a̱byin Rwanda |coa = Coat of arms of Rwanda.svg |image = Location Rwanda AU Africa.svg |capital = [[Kigali]] |area = 26,338 |population = 12,374,397 |year = 2019 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Rwanda nziza" (''A̱sham Ruwanda'') [[Fail:Hymne National du Rwanda.ogg]] A̱byin '''Ruwanda''' (Kinyarwanda: u Rwanda /u.ɾɡwaː.nda/) á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ruwanda''' wu<ref>[https://www.gov.rw/ Government of Rwanda: Welcome to Rwanda] (di̱n Shong).</ref> a̱ni yet a̱byin kya nang bibyn ghyáng ku keang di̱ tityak a̱ni mi̱ A̱gba̱ndang A̱niak A̱ngaam wu, a̱vwuo ka nang fam-a̱byin A̱ca̱cet Njok na̱ swak ma̱ng shi Afrika na ma̱ng A̱tyin Afrika mun ndung a̱ni. Ka̱ lat ma̱ng a̱yaadi̱gi̱ri ma̱ a̱da̱dei di̱ fam a̱tak A̱kwa̱to wu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Yuganda]], [[Ta̱nzaniya]], [[Burundi]], mbeang [[Ri̱pobi̱lik Di̱mokrasi Konggo]] wu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Afrika]] [[Sa:Bibyin A̱tyin Afrika]] 5ps3ote6892zzjfb6lmsk8ij4h7rv78 44664 44663 2026-06-10T14:35:52Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44664 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ruwanda/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ruwanda/Fantswam|Fantswam]]}} {{Ruwanda]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ruwanda/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ruwanda/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ruwanda/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Ri̱pobi̱lik Ruwanda''<br><small>Repubulika y'u Rwanda (Kinyarwanda)<br>République du Rwanda (Fi̱ransa)<br>Jamhuri ya Rwanda (Swahili)</small> |flag = Flag of Rwanda.svg |caption = Tyiang a̱toot shi a̱byin Rwanda |coa = Coat of arms of Rwanda.svg |image = Location Rwanda AU Africa.svg |capital = [[Kigali]] |area = 26,338 |population = 12,374,397 |year = 2019 }} '''A̱bwom a̱byin''': "Rwanda nziza" (''A̱sham Ruwanda'') [[Fail:Hymne National du Rwanda.ogg]] A̱byin '''Ruwanda''' (Kinyarwanda: u Rwanda /u.ɾɡwaː.nda/) á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik Ruwanda''' wu<ref>[https://www.gov.rw/ Government of Rwanda: Welcome to Rwanda] (di̱n Shong).</ref> a̱ni yet a̱byin kya nang bibyn ghyáng ku keang di̱ tityak a̱ni mi̱ A̱gba̱ndang A̱niak A̱ngaam wu, a̱vwuo ka nang fam-a̱byin A̱ca̱cet Njok na̱ swak ma̱ng shi Afrika na ma̱ng A̱tyin Afrika mun ndung a̱ni. Ka̱ lat ma̱ng a̱yaadi̱gi̱ri ma̱ a̱da̱dei di̱ fam a̱tak A̱kwa̱to wu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Yuganda]], [[Ta̱nzaniya]], [[Burundi]], mbeang [[Ri̱pobi̱lik Di̱mokrasi Konggo]] wu. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Afrika]] [[Sa:Bibyin A̱tyin Afrika]] sop940q80xybjv4fhe3d7c1tkdmz7he Shita 0 692 44600 42748 2026-06-10T14:14:29Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44600 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tsaai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tsaai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tsaai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tsaai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tsaai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tsaai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} [[Fail:Piper_nigrum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-107.jpg|thumb|''Piper nigrum'' (A̱dyundyung shita), neet di̱ Koehler (1887)]] [[Fail:Sun dried pepper.jpg|thumb|Shita nang a̱ khwot a̱ni.]] '''Shita''' ji neet da̱ a̱gba̱ndang kwai ma̱ng susot a̱ka̱kwon koot nsum nia. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] [[Sa:Nkyayak]] gj6e6lx7cd5a5ytxu6n3iiwutalglwv 44603 44600 2026-06-10T14:15:01Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44603 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tsaai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tsaai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tsaai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tsaai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tsaai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tsaai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Piper_nigrum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-107.jpg|thumb|''Piper nigrum'' (A̱dyundyung shita), neet di̱ Koehler (1887)]] [[Fail:Sun dried pepper.jpg|thumb|Shita nang a̱ khwot a̱ni.]] '''Shita''' ji neet da̱ a̱gba̱ndang kwai ma̱ng susot a̱ka̱kwon koot nsum nia. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] [[Sa:Nkyayak]] klsl1dmpptsjfbxq6c69l95rweo3fn6 44604 44603 2026-06-10T14:15:41Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44604 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shita/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shita/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shita/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shita/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shita/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shita/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Piper_nigrum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-107.jpg|thumb|''Piper nigrum'' (A̱dyundyung shita), neet di̱ Koehler (1887)]] [[Fail:Sun dried pepper.jpg|thumb|Shita nang a̱ khwot a̱ni.]] '''Shita''' ji neet da̱ a̱gba̱ndang kwai ma̱ng susot a̱ka̱kwon koot nsum nia. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkyangtang-a̱byin]] [[Sa:Nkyayak]] pcvgrt84a7hftn92f05qu2lzvmll9nf A̱byin Ka̱sina 0 716 44711 43269 2026-06-10T23:15:22Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44711 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ki̱rowesiya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ki̱rowesiya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ki̱rowesiya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ki̱rowesiya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ki̱rowesiya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ki̱rowesiya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} '''A̱byin Ka̱sina''' shyia̱ A̱za-Jenshyung Naijeria. A̱byin ka ku shyia̱ swat a̱pyia̱ nka ma̱ a̱lyia̱ 1987 kya neet ma̱ [[A̱byin Ka̱duna]]. A̱byin ka swan a̱hyiak bibyin Ka̱duna, Za̱mfara, Ka̱na̱u, ma̱ng Ji̱gawa. Á̱ lyen A̱byin Ka̱sina ji ma̱ng a̱lyoot '''Mali Saai Á̱nietcen''' (Shong: "Home of Hospitality"). Á̱ lyen A̱gba̱ndang A̱keang A̱byin wu mbeang Da̱ura mi̱ Kpaa̱pyia̱ neet gbangbang mi̱ Naijeriya. ==A̱ya̱fang== {{Bibyin Badundung Naijeriya}} {{Sí̱tet Naijeriya}} [[Sa:Bibyin Badundung Naijeriya]] bj4xy0u4g10g4dbfi3qla4ay22c2ifx 44712 44711 2026-06-10T23:16:24Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44712 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byin Ka̱sina/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byin Ka̱sina/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byin Ka̱sina/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byin Ka̱sina/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byin Ka̱sina/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byin Ka̱sina/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byin Ka̱sina''' shyia̱ A̱za-Jenshyung Naijeria. A̱byin ka ku shyia̱ swat a̱pyia̱ nka ma̱ a̱lyia̱ 1987 kya neet ma̱ [[A̱byin Ka̱duna]]. A̱byin ka swan a̱hyiak bibyin Ka̱duna, Za̱mfara, Ka̱na̱u, ma̱ng Ji̱gawa. Á̱ lyen A̱byin Ka̱sina ji ma̱ng a̱lyoot '''Mali Saai Á̱nietcen''' (Shong: "Home of Hospitality"). Á̱ lyen A̱gba̱ndang A̱keang A̱byin wu mbeang Da̱ura mi̱ Kpaa̱pyia̱ neet gbangbang mi̱ Naijeriya. ==A̱ya̱fang== {{Bibyin Badundung Naijeriya}} {{Sí̱tet Naijeriya}} [[Sa:Bibyin Badundung Naijeriya]] 503r0nn077u888lbimclswo1ikh1tr1 Swakpat 0 749 44605 33616 2026-06-10T14:16:37Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44605 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shita/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shita/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shita/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shita/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shita/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shita/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Koeh-283.jpg|197px|right]] '''Swakpat''' (á̱kpa: ''Swákpat'') yet kak tangka̱i a̱sai yak hwa nang á̱ ka ngyei '''Sakpat''' ku '''Swaat A̱kpat''' a̱ni, nang á̱ ku bai ndyo di̱n tsa hu neet a̱tak a̱byin [[Mikziko]] nang a̱tsak á̱niet a̱byin a̱wa ku khap a̱ni gbangbang neet mi̱ ndyia̱ 10,00 na̱ ku swak a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkyayak]] 1mku4tds1quxp7jqftghg6emgl4172i 44607 44605 2026-06-10T14:17:08Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44607 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shita/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shita/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shita/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shita/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shita/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shita/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Koeh-283.jpg|197px|right]] '''Swakpat''' (á̱kpa: ''Swákpat'') yet kak tangka̱i a̱sai yak hwa nang á̱ ka ngyei '''Sakpat''' ku '''Swaat A̱kpat''' a̱ni, nang á̱ ku bai ndyo di̱n tsa hu neet a̱tak a̱byin [[Mikziko]] nang a̱tsak á̱niet a̱byin a̱wa ku khap a̱ni gbangbang neet mi̱ ndyia̱ 10,00 na̱ ku swak a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkyayak]] jkb3kz74zsspkawxp2n5m9otgn3xrmf 44610 44607 2026-06-10T14:17:48Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44610 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swakpat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swakpat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Swakpat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Swakpat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Swakpat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Swakpat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Koeh-283.jpg|197px|right]] '''Swakpat''' (á̱kpa: ''Swákpat'') yet kak tangka̱i a̱sai yak hwa nang á̱ ka ngyei '''Sakpat''' ku '''Swaat A̱kpat''' a̱ni, nang á̱ ku bai ndyo di̱n tsa hu neet a̱tak a̱byin [[Mikziko]] nang a̱tsak á̱niet a̱byin a̱wa ku khap a̱ni gbangbang neet mi̱ ndyia̱ 10,00 na̱ ku swak a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nkyayak]] r61wiidqch8jz6ibexzkhu9b9ksntwj Tems (a̱tyububwom) 0 767 44634 25173 2026-06-10T14:24:36Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44634 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Tems on NdaniTV Sessions -cropped.png|thumb|Tems ma̱ a̱lyia̱ 2019]] '''Temilade Openiyi''' (byin 11 Zwat A̱taa 1995), á̱ lyen nswak ma̱ng a̱lyoot '''Tems''' ma̱ng bubwom, a̱ yet a̱tyutsot bubwom [[Naijeriya]] wa. ==Ya̱fang== {{reflist}} 5gn34qw7outzsbuowp93myqzkyi7me8 44637 44634 2026-06-10T14:25:48Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44637 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tems (a̱tyububwom)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tems (a̱tyububwom)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tems (a̱tyububwom)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tems (a̱tyububwom)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tems (a̱tyububwom)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tems (a̱tyububwom)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Tems on NdaniTV Sessions -cropped.png|thumb|Tems ma̱ a̱lyia̱ 2019]] '''Temilade Openiyi''' (byin 11 Zwat A̱taa 1995), á̱ lyen nswak ma̱ng a̱lyoot '''Tems''' ma̱ng bubwom, a̱ yet a̱tyutsot bubwom [[Naijeriya]] wa. ==Ya̱fang== {{reflist}} j47g7wetwcmjqvmwwofkg6jf77vlt4m Thomas Sankara 0 768 44478 30587 2026-06-10T12:01:11Z Zichatmoses 2829 44478 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Thomas-sankara-dessin.jpg|alt=|thumb|Thomas Sankara]] '''Thomas Isidore Noël Sankara''' (yei Fi̱ransa: /tɔma <!--izidɔʁ nɔɛl -->sɑ̃kaʁa/; 21 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1949 – 15 Zwat Swak 1987) ku yet ofisa a̱khwot a̱kwop a̱ si̱ ka yet a̱tyoburkinabé ma̱ng a̱tyutyeizat soshyalis wa a̱ ku yet Presiden a̱son a̱byin [[Burkina Faso]] kyiak neet ta̱gurup ntyok a̱khwot á̱kwop ma̱ a̱lyia̱ 1983 ba̱ng si̱ tat kwi nggu hu ma̱ a̱lyia̱ 1987. A̱ ku yet a̱tyukhwi a̱di̱dam Marx–Lenin wa ma̱ng a̱tyucat muna̱pyia̱ Afrika, a̱wot á̱niet li̱n a̱ma nggu ba ku nwuan nggu nang a̱tyulyen kwak á̱niet kpa̱mkpaan ma̱ng a̱pyia̱ nggu ma̱ng a̱tyonyiung a̱ yet a̱tsatsak ba̱t a̱ni di̱ tyeizat hu, a̱wot di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ ka ngyei nggu "Ce Guevara Afrika" wu.<ref name="ReutersChe">[https://www.reuters.com/assets/print?aid=USL17577712 Burkina Faso Salutes "Africa's Che" Thomas Sankara] (di̱n Shong) mbwak Mathieu Bonkoungou, ''Reuters'', 17 Zwat Swak 2007.</ref><ref name="Thomas Sankara Speaks 2007, pg 11">''Thomas Sankara Speaks: the Burkina Faso Revolution: 1983–87'' (di̱n Shong), mbwak Thomas Sankara, jhyuk mbwak Michel Prairie; Pathfinder, 2007, p. 11</ref><ref>[https://archive.today/20120702213957/http://static.rnw.nl/migratie/www.radionetherlands.nl/currentaffairs/071015-Burkina-Faso-Sankara-redirected "Thomas Sankara, Africa's Che Guevara"] mbwak ''Radio Netherlands Worldwide'' (di̱n Shong), 15 Zwat Swak 2007.</ref><ref>[http://sarahgoyens.blogspot.com/2009/01/africas-che-guevara.html "Africa's Che Guevara"] mbwak ''Sarah in Burkina Faso'' (di̱n Shong).</ref> == Lyulyoot nta̱m == * ''Thomas Sankara Speaks: The Burkina Faso Revolution, 1983–87'', Pathfinder Press: 1988. ISBN 0-87348-527-0. * ''We Are the Heirs of the World's Revolutions: Speeches from the Burkina Faso Revolution 1983–87'', Pathfinder Press: 2007. ISBN 0-87348-989-6. * ''Women's Liberation and the African Freedom Struggle'', Pathfinder Press: 1990. ISBN 0-87348-585-8. == DVD == * [https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''], 2006, kwak a̱son mbwak Robin Shuffield, (miti 52), CreateSpace, ASIN: B002OEBRKC.<ref>Nwuan a̱ka̱feang DVD si̱ [http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ |date=2011-02-03 }}. 11-02-03. kwak a̱son mbwak Robin Shuffield.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:byin_1949]] [[Sa:kwi_1987]] [[Sa:Burkina Faso]] ==A̱ka̱fwuop nta== * [https://www.marxists.org/archive/sankara/index.htm Thomas Sankara Archive] mi̱ marxists.org r9qvn5b8uajg776beyn4onmdsvsrq43 44479 44478 2026-06-10T12:01:51Z Zichatmoses 2829 44479 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Thomas Sankara/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Thomas Sankara/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Thomas-sankara-dessin.jpg|alt=|thumb|Thomas Sankara]] '''Thomas Isidore Noël Sankara''' (yei Fi̱ransa: /tɔma <!--izidɔʁ nɔɛl -->sɑ̃kaʁa/; 21 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1949 – 15 Zwat Swak 1987) ku yet ofisa a̱khwot a̱kwop a̱ si̱ ka yet a̱tyoburkinabé ma̱ng a̱tyutyeizat soshyalis wa a̱ ku yet Presiden a̱son a̱byin [[Burkina Faso]] kyiak neet ta̱gurup ntyok a̱khwot á̱kwop ma̱ a̱lyia̱ 1983 ba̱ng si̱ tat kwi nggu hu ma̱ a̱lyia̱ 1987. A̱ ku yet a̱tyukhwi a̱di̱dam Marx–Lenin wa ma̱ng a̱tyucat muna̱pyia̱ Afrika, a̱wot á̱niet li̱n a̱ma nggu ba ku nwuan nggu nang a̱tyulyen kwak á̱niet kpa̱mkpaan ma̱ng a̱pyia̱ nggu ma̱ng a̱tyonyiung a̱ yet a̱tsatsak ba̱t a̱ni di̱ tyeizat hu, a̱wot di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ ka ngyei nggu "Ce Guevara Afrika" wu.<ref name="ReutersChe">[https://www.reuters.com/assets/print?aid=USL17577712 Burkina Faso Salutes "Africa's Che" Thomas Sankara] (di̱n Shong) mbwak Mathieu Bonkoungou, ''Reuters'', 17 Zwat Swak 2007.</ref><ref name="Thomas Sankara Speaks 2007, pg 11">''Thomas Sankara Speaks: the Burkina Faso Revolution: 1983–87'' (di̱n Shong), mbwak Thomas Sankara, jhyuk mbwak Michel Prairie; Pathfinder, 2007, p. 11</ref><ref>[https://archive.today/20120702213957/http://static.rnw.nl/migratie/www.radionetherlands.nl/currentaffairs/071015-Burkina-Faso-Sankara-redirected "Thomas Sankara, Africa's Che Guevara"] mbwak ''Radio Netherlands Worldwide'' (di̱n Shong), 15 Zwat Swak 2007.</ref><ref>[http://sarahgoyens.blogspot.com/2009/01/africas-che-guevara.html "Africa's Che Guevara"] mbwak ''Sarah in Burkina Faso'' (di̱n Shong).</ref> == Lyulyoot nta̱m == * ''Thomas Sankara Speaks: The Burkina Faso Revolution, 1983–87'', Pathfinder Press: 1988. ISBN 0-87348-527-0. * ''We Are the Heirs of the World's Revolutions: Speeches from the Burkina Faso Revolution 1983–87'', Pathfinder Press: 2007. ISBN 0-87348-989-6. * ''Women's Liberation and the African Freedom Struggle'', Pathfinder Press: 1990. ISBN 0-87348-585-8. == DVD == * [https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''], 2006, kwak a̱son mbwak Robin Shuffield, (miti 52), CreateSpace, ASIN: B002OEBRKC.<ref>Nwuan a̱ka̱feang DVD si̱ [http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ |date=2011-02-03 }}. 11-02-03. kwak a̱son mbwak Robin Shuffield.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:byin_1949]] [[Sa:kwi_1987]] [[Sa:Burkina Faso]] ==A̱ka̱fwuop nta== * [https://www.marxists.org/archive/sankara/index.htm Thomas Sankara Archive] mi̱ marxists.org serwup5pp1szq4cnb0rax6537ag6rba 44480 44479 2026-06-10T12:02:09Z Zichatmoses 2829 44480 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Thomas Sankara/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Thomas Sankara/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Thomas Sankara/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Thomas Sankara/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Thomas-sankara-dessin.jpg|alt=|thumb|Thomas Sankara]] '''Thomas Isidore Noël Sankara''' (yei Fi̱ransa: /tɔma <!--izidɔʁ nɔɛl -->sɑ̃kaʁa/; 21 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1949 – 15 Zwat Swak 1987) ku yet ofisa a̱khwot a̱kwop a̱ si̱ ka yet a̱tyoburkinabé ma̱ng a̱tyutyeizat soshyalis wa a̱ ku yet Presiden a̱son a̱byin [[Burkina Faso]] kyiak neet ta̱gurup ntyok a̱khwot á̱kwop ma̱ a̱lyia̱ 1983 ba̱ng si̱ tat kwi nggu hu ma̱ a̱lyia̱ 1987. A̱ ku yet a̱tyukhwi a̱di̱dam Marx–Lenin wa ma̱ng a̱tyucat muna̱pyia̱ Afrika, a̱wot á̱niet li̱n a̱ma nggu ba ku nwuan nggu nang a̱tyulyen kwak á̱niet kpa̱mkpaan ma̱ng a̱pyia̱ nggu ma̱ng a̱tyonyiung a̱ yet a̱tsatsak ba̱t a̱ni di̱ tyeizat hu, a̱wot di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ ka ngyei nggu "Ce Guevara Afrika" wu.<ref name="ReutersChe">[https://www.reuters.com/assets/print?aid=USL17577712 Burkina Faso Salutes "Africa's Che" Thomas Sankara] (di̱n Shong) mbwak Mathieu Bonkoungou, ''Reuters'', 17 Zwat Swak 2007.</ref><ref name="Thomas Sankara Speaks 2007, pg 11">''Thomas Sankara Speaks: the Burkina Faso Revolution: 1983–87'' (di̱n Shong), mbwak Thomas Sankara, jhyuk mbwak Michel Prairie; Pathfinder, 2007, p. 11</ref><ref>[https://archive.today/20120702213957/http://static.rnw.nl/migratie/www.radionetherlands.nl/currentaffairs/071015-Burkina-Faso-Sankara-redirected "Thomas Sankara, Africa's Che Guevara"] mbwak ''Radio Netherlands Worldwide'' (di̱n Shong), 15 Zwat Swak 2007.</ref><ref>[http://sarahgoyens.blogspot.com/2009/01/africas-che-guevara.html "Africa's Che Guevara"] mbwak ''Sarah in Burkina Faso'' (di̱n Shong).</ref> == Lyulyoot nta̱m == * ''Thomas Sankara Speaks: The Burkina Faso Revolution, 1983–87'', Pathfinder Press: 1988. ISBN 0-87348-527-0. * ''We Are the Heirs of the World's Revolutions: Speeches from the Burkina Faso Revolution 1983–87'', Pathfinder Press: 2007. ISBN 0-87348-989-6. * ''Women's Liberation and the African Freedom Struggle'', Pathfinder Press: 1990. ISBN 0-87348-585-8. == DVD == * [https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''], 2006, kwak a̱son mbwak Robin Shuffield, (miti 52), CreateSpace, ASIN: B002OEBRKC.<ref>Nwuan a̱ka̱feang DVD si̱ [http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ |date=2011-02-03 }}. 11-02-03. kwak a̱son mbwak Robin Shuffield.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:byin_1949]] [[Sa:kwi_1987]] [[Sa:Burkina Faso]] ==A̱ka̱fwuop nta== * [https://www.marxists.org/archive/sankara/index.htm Thomas Sankara Archive] mi̱ marxists.org i16ji2r1ayg827ifmnm63rnysb535e8 44481 44480 2026-06-10T12:02:27Z Zichatmoses 2829 44481 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Thomas Sankara/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Thomas Sankara/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Thomas Sankara/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Thomas Sankara/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Thomas Sankara/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Thomas Sankara/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Thomas-sankara-dessin.jpg|alt=|thumb|Thomas Sankara]] '''Thomas Isidore Noël Sankara''' (yei Fi̱ransa: /tɔma <!--izidɔʁ nɔɛl -->sɑ̃kaʁa/; 21 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1949 – 15 Zwat Swak 1987) ku yet ofisa a̱khwot a̱kwop a̱ si̱ ka yet a̱tyoburkinabé ma̱ng a̱tyutyeizat soshyalis wa a̱ ku yet Presiden a̱son a̱byin [[Burkina Faso]] kyiak neet ta̱gurup ntyok a̱khwot á̱kwop ma̱ a̱lyia̱ 1983 ba̱ng si̱ tat kwi nggu hu ma̱ a̱lyia̱ 1987. A̱ ku yet a̱tyukhwi a̱di̱dam Marx–Lenin wa ma̱ng a̱tyucat muna̱pyia̱ Afrika, a̱wot á̱niet li̱n a̱ma nggu ba ku nwuan nggu nang a̱tyulyen kwak á̱niet kpa̱mkpaan ma̱ng a̱pyia̱ nggu ma̱ng a̱tyonyiung a̱ yet a̱tsatsak ba̱t a̱ni di̱ tyeizat hu, a̱wot di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t, á̱ ka ngyei nggu "Ce Guevara Afrika" wu.<ref name="ReutersChe">[https://www.reuters.com/assets/print?aid=USL17577712 Burkina Faso Salutes "Africa's Che" Thomas Sankara] (di̱n Shong) mbwak Mathieu Bonkoungou, ''Reuters'', 17 Zwat Swak 2007.</ref><ref name="Thomas Sankara Speaks 2007, pg 11">''Thomas Sankara Speaks: the Burkina Faso Revolution: 1983–87'' (di̱n Shong), mbwak Thomas Sankara, jhyuk mbwak Michel Prairie; Pathfinder, 2007, p. 11</ref><ref>[https://archive.today/20120702213957/http://static.rnw.nl/migratie/www.radionetherlands.nl/currentaffairs/071015-Burkina-Faso-Sankara-redirected "Thomas Sankara, Africa's Che Guevara"] mbwak ''Radio Netherlands Worldwide'' (di̱n Shong), 15 Zwat Swak 2007.</ref><ref>[http://sarahgoyens.blogspot.com/2009/01/africas-che-guevara.html "Africa's Che Guevara"] mbwak ''Sarah in Burkina Faso'' (di̱n Shong).</ref> == Lyulyoot nta̱m == * ''Thomas Sankara Speaks: The Burkina Faso Revolution, 1983–87'', Pathfinder Press: 1988. ISBN 0-87348-527-0. * ''We Are the Heirs of the World's Revolutions: Speeches from the Burkina Faso Revolution 1983–87'', Pathfinder Press: 2007. ISBN 0-87348-989-6. * ''Women's Liberation and the African Freedom Struggle'', Pathfinder Press: 1990. ISBN 0-87348-585-8. == DVD == * [https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''], 2006, kwak a̱son mbwak Robin Shuffield, (miti 52), CreateSpace, ASIN: B002OEBRKC.<ref>Nwuan a̱ka̱feang DVD si̱ [http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ ''Thomas Sankara: The Upright Man''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203030632/http://theleoafricanus.com/2008/10/15/film-review-thomas-sankara-the-upright-man/ |date=2011-02-03 }}. 11-02-03. kwak a̱son mbwak Robin Shuffield.</ref> ==Ya̱fang== <references/> [[Sa:byin_1949]] [[Sa:kwi_1987]] [[Sa:Burkina Faso]] ==A̱ka̱fwuop nta== * [https://www.marxists.org/archive/sankara/index.htm Thomas Sankara Archive] mi̱ marxists.org su39jl5kx6uahjwv34lgsbkewaey0ji Tsaai 0 773 44593 29128 2026-06-10T14:12:21Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44593 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱li̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱li̱ta/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱li̱ta/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱li̱ta/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱li̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱li̱ta/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} [[Fail:Nokota Horses cropped.jpg|thumb|Tsaaí Nokota]] '''Tsaai''' ji (á̱kpa: '''Tsaaí'''; ''Equus ferus caballus''<ref>International Commission on Zoological Nomenclature (2003). [http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/iczn/BZNMar2003opinions.htm Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved. Opinion 2027 (Case 3010)] (di̱n Shong). Bull. Zool. Nomenclature. 60:1. P. 81–84.</ref>) yet nyam mali ja ji̱ byia̱ gbaat ma̱ a̱ti̱tak. ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nyám]] ln0y8pqmq36e1yucv40fhypbot5fya4 44595 44593 2026-06-10T14:12:46Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44595 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱li̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱li̱ta/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱li̱ta/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱li̱ta/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱li̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱li̱ta/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Nokota Horses cropped.jpg|thumb|Tsaaí Nokota]] '''Tsaai''' ji (á̱kpa: '''Tsaaí'''; ''Equus ferus caballus''<ref>International Commission on Zoological Nomenclature (2003). [http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/iczn/BZNMar2003opinions.htm Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved. Opinion 2027 (Case 3010)] (di̱n Shong). Bull. Zool. Nomenclature. 60:1. P. 81–84.</ref>) yet nyam mali ja ji̱ byia̱ gbaat ma̱ a̱ti̱tak. ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nyám]] m2pc8nkr2jn2das49oirrgs8jhw6jbw 44597 44595 2026-06-10T14:13:29Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44597 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tsaai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tsaai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tsaai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tsaai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tsaai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tsaai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Nokota Horses cropped.jpg|thumb|Tsaaí Nokota]] '''Tsaai''' ji (á̱kpa: '''Tsaaí'''; ''Equus ferus caballus''<ref>International Commission on Zoological Nomenclature (2003). [http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/iczn/BZNMar2003opinions.htm Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved. Opinion 2027 (Case 3010)] (di̱n Shong). Bull. Zool. Nomenclature. 60:1. P. 81–84.</ref>) yet nyam mali ja ji̱ byia̱ gbaat ma̱ a̱ti̱tak. ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Nyám]] eq4pl0w5x8qucnacc0qbf4e0nwip9ha Urdun 0 802 44523 14458 2026-06-10T13:38:19Z Zichatmoses 2829 44523 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Urdun''' (La̱ra̱ba: الأردن, ''Al-ʾUrdunn''; Shong: Jordan), á̱ lyen di̱ yorong ofisha hu nang '''Tyok Hasimi Urdun''' hu (La̱ra̱ba: المملكة الأردنية الهاشمية, ''Al-Mamlakah al-’Urdunniyyah Al-Hāshimiyyah''; Shong: Hashemite Kingdom of Jordan), yet a̱byin kya di̱ fam a̱byin Jenshyung A̱siya. Ka̱ shyia̱ a̱yaaga̱sat nvak [[A̱siya]], [[Afrika]] ma̱ng [[Yurop]] bya, di̱ fam a̱byin Levant hu, da̱ a̱beam Khwong A̱tyin A̱ghyui Urdun ka. A̱byin Urdun byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin Sa̱udi Arabiya, Irak, [[Suriya]], [[Isi̱rela]] ma̱ng Khwong Jenshyung a̱byin Pa̱la̱stin hu. Kyai A̱sa̱khwot Ku Sang Swuan hu shyia̱ da̱ a̱gi̱gak fam jenshyung bibya, a̱wot a̱byin ka si̱ byia̱ shi a̱swap lang khwong kyai a̱sa̱khwot kilomita 26 (met 26) da̱ A̱shong Kyai A̱sa̱khwot wu di̱ fam a̱tak-jenshyung nka a̱mgba̱m.<ref name="Jogeo">McColl, R. W. (14 Zwat Tswuon 2014). "[https://books.google.com/books?id=DJgnebGbAB8C&pg=PA498 Encyclopedia of World Geography]". p. 498. ISBN 9780816072293.</ref> A̱keang Amman kya yet a̱keangtung a̱byin ka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak mi̱ shi a̱ni, a mbeang a̱ka̱wa̱tyia̱ nka ka di̱ nfam naat mbwuot kaswuo, kwai nfwuo ma̱nh taada.<ref name="csbe">Al-Asad, Mohammad (22 Zwat Nyaai 2004). "[https://web.archive.org/web/20160802171231/http://www.csbe.org/publications-and-resources/urban-crossroads/the-domination-of-amman/ The Domination of Amman Urban Crossroads]". CSBE.</ref> [[Fail:Flag of Jordan.svg|thumb|Tuta a̱byin Urdun]] [[Fail:Coat_of_arms_of_Jordan.svg|thumb|A̱lama a̱byin Urdun]] [[Fail:Jordan (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Urdun]] ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_A̱siya]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_A̱siya]] tuf1vu8jypni7uvoeq9luuc0e026auy 44526 44523 2026-06-10T13:39:39Z Zichatmoses 2829 44526 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Urdun/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Urdun/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Urdun/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Urdun''' (La̱ra̱ba: الأردن, ''Al-ʾUrdunn''; Shong: Jordan), á̱ lyen di̱ yorong ofisha hu nang '''Tyok Hasimi Urdun''' hu (La̱ra̱ba: المملكة الأردنية الهاشمية, ''Al-Mamlakah al-’Urdunniyyah Al-Hāshimiyyah''; Shong: Hashemite Kingdom of Jordan), yet a̱byin kya di̱ fam a̱byin Jenshyung A̱siya. Ka̱ shyia̱ a̱yaaga̱sat nvak [[A̱siya]], [[Afrika]] ma̱ng [[Yurop]] bya, di̱ fam a̱byin Levant hu, da̱ a̱beam Khwong A̱tyin A̱ghyui Urdun ka. A̱byin Urdun byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin Sa̱udi Arabiya, Irak, [[Suriya]], [[Isi̱rela]] ma̱ng Khwong Jenshyung a̱byin Pa̱la̱stin hu. Kyai A̱sa̱khwot Ku Sang Swuan hu shyia̱ da̱ a̱gi̱gak fam jenshyung bibya, a̱wot a̱byin ka si̱ byia̱ shi a̱swap lang khwong kyai a̱sa̱khwot kilomita 26 (met 26) da̱ A̱shong Kyai A̱sa̱khwot wu di̱ fam a̱tak-jenshyung nka a̱mgba̱m.<ref name="Jogeo">McColl, R. W. (14 Zwat Tswuon 2014). "[https://books.google.com/books?id=DJgnebGbAB8C&pg=PA498 Encyclopedia of World Geography]". p. 498. ISBN 9780816072293.</ref> A̱keang Amman kya yet a̱keangtung a̱byin ka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak mi̱ shi a̱ni, a mbeang a̱ka̱wa̱tyia̱ nka ka di̱ nfam naat mbwuot kaswuo, kwai nfwuo ma̱nh taada.<ref name="csbe">Al-Asad, Mohammad (22 Zwat Nyaai 2004). "[https://web.archive.org/web/20160802171231/http://www.csbe.org/publications-and-resources/urban-crossroads/the-domination-of-amman/ The Domination of Amman Urban Crossroads]". CSBE.</ref> [[Fail:Flag of Jordan.svg|thumb|Tuta a̱byin Urdun]] [[Fail:Coat_of_arms_of_Jordan.svg|thumb|A̱lama a̱byin Urdun]] [[Fail:Jordan (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Urdun]] ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_A̱siya]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_A̱siya]] fr6klcplrbeyetcs3iu3u67desbqajl 44527 44526 2026-06-10T13:40:38Z Zichatmoses 2829 44527 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Urdun/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Urdun/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Urdun/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Urdun/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Urdun/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Urdun/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Urdun''' (La̱ra̱ba: الأردن, ''Al-ʾUrdunn''; Shong: Jordan), á̱ lyen di̱ yorong ofisha hu nang '''Tyok Hasimi Urdun''' hu (La̱ra̱ba: المملكة الأردنية الهاشمية, ''Al-Mamlakah al-’Urdunniyyah Al-Hāshimiyyah''; Shong: Hashemite Kingdom of Jordan), yet a̱byin kya di̱ fam a̱byin Jenshyung A̱siya. Ka̱ shyia̱ a̱yaaga̱sat nvak [[A̱siya]], [[Afrika]] ma̱ng [[Yurop]] bya, di̱ fam a̱byin Levant hu, da̱ a̱beam Khwong A̱tyin A̱ghyui Urdun ka. A̱byin Urdun byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin Sa̱udi Arabiya, Irak, [[Suriya]], [[Isi̱rela]] ma̱ng Khwong Jenshyung a̱byin Pa̱la̱stin hu. Kyai A̱sa̱khwot Ku Sang Swuan hu shyia̱ da̱ a̱gi̱gak fam jenshyung bibya, a̱wot a̱byin ka si̱ byia̱ shi a̱swap lang khwong kyai a̱sa̱khwot kilomita 26 (met 26) da̱ A̱shong Kyai A̱sa̱khwot wu di̱ fam a̱tak-jenshyung nka a̱mgba̱m.<ref name="Jogeo">McColl, R. W. (14 Zwat Tswuon 2014). "[https://books.google.com/books?id=DJgnebGbAB8C&pg=PA498 Encyclopedia of World Geography]". p. 498. ISBN 9780816072293.</ref> A̱keang Amman kya yet a̱keangtung a̱byin ka ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak mi̱ shi a̱ni, a mbeang a̱ka̱wa̱tyia̱ nka ka di̱ nfam naat mbwuot kaswuo, kwai nfwuo ma̱nh taada.<ref name="csbe">Al-Asad, Mohammad (22 Zwat Nyaai 2004). "[https://web.archive.org/web/20160802171231/http://www.csbe.org/publications-and-resources/urban-crossroads/the-domination-of-amman/ The Domination of Amman Urban Crossroads]". CSBE.</ref> [[Fail:Flag of Jordan.svg|thumb|Tuta a̱byin Urdun]] [[Fail:Coat_of_arms_of_Jordan.svg|thumb|A̱lama a̱byin Urdun]] [[Fail:Jordan (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la a̱byin Urdun]] ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin A̱siya}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_A̱siya]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_A̱siya]] o5ub0kirw6sqybr80cwoi5rlrrt7465 Urugwai 0 803 44544 20783 2026-06-10T13:51:49Z Zasan Doshiyak 2443 44544 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai'''<br>''República Oriental del Uruguay'' (Si̱pen) |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Uruguay (orthographic projection).svg|thumb|300px|center]] <sub>Ta̱si̱la a̱byin Urugwai</sub> |- | [[Fail:Flag of Uruguay.svg|thumb|Tuta a̱byin Urugwai]] |- |[[Fail:Coat of arms of Uruguay.svg|thumb|A̱lama a̱byin Urugwai]] |- |} A̱byin '''Urugwai''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Uruguay /ˈjʊərəɡwaɪ/; yei Si̱pen: /uɾuˈɣwaj/; Potugit: Uruguai), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai''' wu a̱ni (Si̱pen: República Oriental del Uruguay), yet a̱byin kya mi̱ [[Amerika A̱tak]]. Ka̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin A̱jentina di̱ fam jenshyung hu ma̱ng a̱tak-jenshyung a mbeang [[Brazil]] di̱ fam a̱za hu ma̱ng a̱za-a̱tyin; a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak di̱ fam a̱tak hu ma̱ng Río de la Plata ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] wu di̱ fam a̱tak-a̱tyin hu. A̱byin Urugwai kup shi kyai a̱byin ku shyia̱ ca̱caat ma̱ng kilomita a̱ma̱ntanaai 176,000 (met a̱ma̱ntanaai 68,000) a̱wot á̱ si̱ tyan shi á̱niet nka hu á̱ sak di̱ miliyon 3.51, mami mba á̱niet miliyon 2 swan sot metropolitan a̱keangtung ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi nka wu, Montevideo. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Amerika A̱tak}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Amerika A̱tak]] gsdkvkqbogou1vc7iayfjpoizqkmofk 44545 44544 2026-06-10T13:52:27Z Zasan Doshiyak 2443 44545 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai'''<br>''República Oriental del Uruguay'' (Si̱pen) |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Uruguay (orthographic projection).svg|thumb|300px|center]] <sub>Ta̱si̱la a̱byin Urugwai</sub> |- | [[Fail:Flag of Uruguay.svg|thumb|Tuta a̱byin Urugwai]] |- |[[Fail:Coat of arms of Uruguay.svg|thumb|A̱lama a̱byin Urugwai]] |- |} A̱byin '''Urugwai''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Uruguay /ˈjʊərəɡwaɪ/; yei Si̱pen: /uɾuˈɣwaj/; Potugit: Uruguai), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai''' wu a̱ni (Si̱pen: República Oriental del Uruguay), yet a̱byin kya mi̱ [[Amerika A̱tak]]. Ka̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin A̱jentina di̱ fam jenshyung hu ma̱ng a̱tak-jenshyung a mbeang [[Brazil]] di̱ fam a̱za hu ma̱ng a̱za-a̱tyin; a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak di̱ fam a̱tak hu ma̱ng Río de la Plata ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] wu di̱ fam a̱tak-a̱tyin hu. A̱byin Urugwai kup shi kyai a̱byin ku shyia̱ ca̱caat ma̱ng kilomita a̱ma̱ntanaai 176,000 (met a̱ma̱ntanaai 68,000) a̱wot á̱ si̱ tyan shi á̱niet nka hu á̱ sak di̱ miliyon 3.51, mami mba á̱niet miliyon 2 swan sot metropolitan a̱keangtung ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi nka wu, Montevideo. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Amerika A̱tak}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Amerika A̱tak]] socplmx3n17e9zsv4mi8r39kfl7k68g 44546 44545 2026-06-10T13:52:48Z Zasan Doshiyak 2443 44546 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ayra Starr/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai'''<br>''República Oriental del Uruguay'' (Si̱pen) |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Uruguay (orthographic projection).svg|thumb|300px|center]] <sub>Ta̱si̱la a̱byin Urugwai</sub> |- | [[Fail:Flag of Uruguay.svg|thumb|Tuta a̱byin Urugwai]] |- |[[Fail:Coat of arms of Uruguay.svg|thumb|A̱lama a̱byin Urugwai]] |- |} A̱byin '''Urugwai''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Uruguay /ˈjʊərəɡwaɪ/; yei Si̱pen: /uɾuˈɣwaj/; Potugit: Uruguai), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai''' wu a̱ni (Si̱pen: República Oriental del Uruguay), yet a̱byin kya mi̱ [[Amerika A̱tak]]. Ka̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin A̱jentina di̱ fam jenshyung hu ma̱ng a̱tak-jenshyung a mbeang [[Brazil]] di̱ fam a̱za hu ma̱ng a̱za-a̱tyin; a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak di̱ fam a̱tak hu ma̱ng Río de la Plata ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] wu di̱ fam a̱tak-a̱tyin hu. A̱byin Urugwai kup shi kyai a̱byin ku shyia̱ ca̱caat ma̱ng kilomita a̱ma̱ntanaai 176,000 (met a̱ma̱ntanaai 68,000) a̱wot á̱ si̱ tyan shi á̱niet nka hu á̱ sak di̱ miliyon 3.51, mami mba á̱niet miliyon 2 swan sot metropolitan a̱keangtung ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi nka wu, Montevideo. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Amerika A̱tak}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Amerika A̱tak]] 8kepjy640qz0tukxbzyl5bj29yvme4e 44547 44546 2026-06-10T13:53:17Z Zasan Doshiyak 2443 44547 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai'''<br>''República Oriental del Uruguay'' (Si̱pen) |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Uruguay (orthographic projection).svg|thumb|300px|center]] <sub>Ta̱si̱la a̱byin Urugwai</sub> |- | [[Fail:Flag of Uruguay.svg|thumb|Tuta a̱byin Urugwai]] |- |[[Fail:Coat of arms of Uruguay.svg|thumb|A̱lama a̱byin Urugwai]] |- |} A̱byin '''Urugwai''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Uruguay /ˈjʊərəɡwaɪ/; yei Si̱pen: /uɾuˈɣwaj/; Potugit: Uruguai), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka nang '''Ri̱pobi̱lik A̱tyin a̱si̱ Urugwai''' wu a̱ni (Si̱pen: República Oriental del Uruguay), yet a̱byin kya mi̱ [[Amerika A̱tak]]. Ka̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin A̱jentina di̱ fam jenshyung hu ma̱ng a̱tak-jenshyung a mbeang [[Brazil]] di̱ fam a̱za hu ma̱ng a̱za-a̱tyin; a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak di̱ fam a̱tak hu ma̱ng Río de la Plata ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] wu di̱ fam a̱tak-a̱tyin hu. A̱byin Urugwai kup shi kyai a̱byin ku shyia̱ ca̱caat ma̱ng kilomita a̱ma̱ntanaai 176,000 (met a̱ma̱ntanaai 68,000) a̱wot á̱ si̱ tyan shi á̱niet nka hu á̱ sak di̱ miliyon 3.51, mami mba á̱niet miliyon 2 swan sot metropolitan a̱keangtung ma̱ng a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi nka wu, Montevideo. ==Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Amerika A̱tak}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Amerika A̱tak]] 7suhiucrqe54mzi8c84rtjsk3l7rw5x Zok a̱shai 0 847 44668 12543 2026-06-10T14:38:11Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44668 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Zok a̱shai''' yet zok ja ji̱ shai si̱sak nang vam hu nyia̱ nta̱m jhyi ma̱ng ka̱u nkyang kyayak na̱ nok vam a̱ni nang a̱yaaproti̱n, hya̱u, ma̱ng kabohaidi̱ret, di̱n vak hu ku myim a̱ni bah. {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Zok a̱shai''' |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Ragged red fibres - gtc - very high mag.jpg|300px|center]] <sub>Kidee zwan mitokondriya</sub> |- |} ==Ya̱fang== r7fx1j13o5gq7gjn51rveuu6ui5x8xq 44669 44668 2026-06-10T14:38:49Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44669 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zok a̱shai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zok a̱shai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zok a̱shai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zok a̱shai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Zok a̱shai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Zok a̱shai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Zok a̱shai''' yet zok ja ji̱ shai si̱sak nang vam hu nyia̱ nta̱m jhyi ma̱ng ka̱u nkyang kyayak na̱ nok vam a̱ni nang a̱yaaproti̱n, hya̱u, ma̱ng kabohaidi̱ret, di̱n vak hu ku myim a̱ni bah. {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Zok a̱shai''' |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Ragged red fibres - gtc - very high mag.jpg|300px|center]] <sub>Kidee zwan mitokondriya</sub> |- |} ==Ya̱fang== lyz5uvfpbcsnz23q8em9xvmdo4rmuwb Zwan shuga 0 860 44598 44159 2026-06-10T14:13:49Z Zasan Doshiyak 2443 44598 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱fi̱ri̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱fi̱ri̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱fi̱ri̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱fi̱ri̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱fi̱ri̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱fi̱ri̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Diabetit militut''' ('''DM'''), nang konyan sii ngyei '''zwan shuga''' a̱ni, yet sot [[zok a̱shai]] jhyang ja ji̱ byia̱ za̱kwa [[La̱u shuga a̱sok|shuga ban]] a̱ni da̱ a̱junjung jen.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160428134809/http://www.who.int/diabetes/action_online/basics/en/ About diabetes]". World Health Organization.</ref> A̱yaalama nji bya yet [[koot a̱tyak nci̱ri̱ng]], [[Polydipsia|mban fwuong mashyi]] ma̱ng [[Polyphagia|mban fwuong di̱dang kyayak]]. Ka̱ á̱ kai á̱ ghwon di̱ mi̱n cat kan, zwan shuga maai khwat [[A̱ka̱bung Diabetit Militut|a̱ka̱bung gbi̱ngban ma̱ a̱di̱di̱t]]. A̱ka̱bung [[Gi̱gi̱k (kan)|gi̱gi̱k]] na maai yet ketowasi̱dosit zwan shuga, swat la̱u shuga a̱sok ma̱ng la̱u osmol, ku a̱khwu.<ref name="Kit2009">Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN (July 2009). "Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes." Diabetes Care. (32)(7). Pp.1335–43. 10.2337/dc09-9032.</ref> {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Zwan Shuga''' |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Blue circle for diabetes.svg|300px|center]] <sub>A̱lama zwan shuga sa̱khat a̱sa̱khwot bula nang konyan mi̱ swanta hu lyen a̱ni</sub> |- |} ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Zwán á̱nietbishyi]] [[Sa:Zwán]] 734rzabc8hnsmnl5ozvmtu1oh95zih9 44599 44598 2026-06-10T14:14:11Z Zasan Doshiyak 2443 44599 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zwan shuga/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zwan shuga/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱fi̱ri̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱fi̱ri̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱fi̱ri̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱fi̱ri̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Diabetit militut''' ('''DM'''), nang konyan sii ngyei '''zwan shuga''' a̱ni, yet sot [[zok a̱shai]] jhyang ja ji̱ byia̱ za̱kwa [[La̱u shuga a̱sok|shuga ban]] a̱ni da̱ a̱junjung jen.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160428134809/http://www.who.int/diabetes/action_online/basics/en/ About diabetes]". World Health Organization.</ref> A̱yaalama nji bya yet [[koot a̱tyak nci̱ri̱ng]], [[Polydipsia|mban fwuong mashyi]] ma̱ng [[Polyphagia|mban fwuong di̱dang kyayak]]. Ka̱ á̱ kai á̱ ghwon di̱ mi̱n cat kan, zwan shuga maai khwat [[A̱ka̱bung Diabetit Militut|a̱ka̱bung gbi̱ngban ma̱ a̱di̱di̱t]]. A̱ka̱bung [[Gi̱gi̱k (kan)|gi̱gi̱k]] na maai yet ketowasi̱dosit zwan shuga, swat la̱u shuga a̱sok ma̱ng la̱u osmol, ku a̱khwu.<ref name="Kit2009">Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN (July 2009). "Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes." Diabetes Care. (32)(7). Pp.1335–43. 10.2337/dc09-9032.</ref> {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Zwan Shuga''' |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Blue circle for diabetes.svg|300px|center]] <sub>A̱lama zwan shuga sa̱khat a̱sa̱khwot bula nang konyan mi̱ swanta hu lyen a̱ni</sub> |- |} ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Zwán á̱nietbishyi]] [[Sa:Zwán]] sa8mk0ha24coaoi4onago73s4arg781 44601 44599 2026-06-10T14:14:37Z Zasan Doshiyak 2443 44601 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zwan shuga/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zwan shuga/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zwan shuga/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zwan shuga/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Zwan shuga/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱fi̱ri̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Diabetit militut''' ('''DM'''), nang konyan sii ngyei '''zwan shuga''' a̱ni, yet sot [[zok a̱shai]] jhyang ja ji̱ byia̱ za̱kwa [[La̱u shuga a̱sok|shuga ban]] a̱ni da̱ a̱junjung jen.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160428134809/http://www.who.int/diabetes/action_online/basics/en/ About diabetes]". World Health Organization.</ref> A̱yaalama nji bya yet [[koot a̱tyak nci̱ri̱ng]], [[Polydipsia|mban fwuong mashyi]] ma̱ng [[Polyphagia|mban fwuong di̱dang kyayak]]. Ka̱ á̱ kai á̱ ghwon di̱ mi̱n cat kan, zwan shuga maai khwat [[A̱ka̱bung Diabetit Militut|a̱ka̱bung gbi̱ngban ma̱ a̱di̱di̱t]]. A̱ka̱bung [[Gi̱gi̱k (kan)|gi̱gi̱k]] na maai yet ketowasi̱dosit zwan shuga, swat la̱u shuga a̱sok ma̱ng la̱u osmol, ku a̱khwu.<ref name="Kit2009">Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN (July 2009). "Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes." Diabetes Care. (32)(7). Pp.1335–43. 10.2337/dc09-9032.</ref> {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Zwan Shuga''' |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Blue circle for diabetes.svg|300px|center]] <sub>A̱lama zwan shuga sa̱khat a̱sa̱khwot bula nang konyan mi̱ swanta hu lyen a̱ni</sub> |- |} ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Zwán á̱nietbishyi]] [[Sa:Zwán]] 5i3n218tfqw80sg1touu9b6yrt2qced 44602 44601 2026-06-10T14:14:49Z Zasan Doshiyak 2443 44602 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zwan shuga/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zwan shuga/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zwan shuga/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zwan shuga/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Zwan shuga/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Zwan shuga/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Diabetit militut''' ('''DM'''), nang konyan sii ngyei '''zwan shuga''' a̱ni, yet sot [[zok a̱shai]] jhyang ja ji̱ byia̱ za̱kwa [[La̱u shuga a̱sok|shuga ban]] a̱ni da̱ a̱junjung jen.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160428134809/http://www.who.int/diabetes/action_online/basics/en/ About diabetes]". World Health Organization.</ref> A̱yaalama nji bya yet [[koot a̱tyak nci̱ri̱ng]], [[Polydipsia|mban fwuong mashyi]] ma̱ng [[Polyphagia|mban fwuong di̱dang kyayak]]. Ka̱ á̱ kai á̱ ghwon di̱ mi̱n cat kan, zwan shuga maai khwat [[A̱ka̱bung Diabetit Militut|a̱ka̱bung gbi̱ngban ma̱ a̱di̱di̱t]]. A̱ka̱bung [[Gi̱gi̱k (kan)|gi̱gi̱k]] na maai yet ketowasi̱dosit zwan shuga, swat la̱u shuga a̱sok ma̱ng la̱u osmol, ku a̱khwu.<ref name="Kit2009">Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN (July 2009). "Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes." Diabetes Care. (32)(7). Pp.1335–43. 10.2337/dc09-9032.</ref> {| class="wikitable" align=right border width="200" | colspan="2" align=center|'''Zwan Shuga''' |- | colspan="2" align=center|[[Fail:Blue circle for diabetes.svg|300px|center]] <sub>A̱lama zwan shuga sa̱khat a̱sa̱khwot bula nang konyan mi̱ swanta hu lyen a̱ni</sub> |- |} ==A̱ya̱fang== {{reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Zwán á̱nietbishyi]] [[Sa:Zwán]] tdyscyyxj2rg1nsogtfn10so5yc1k96 Khwong A̱nyung Nzwuom 0 1211 44683 38071 2026-06-10T15:41:23Z Zichatmoses 2829 44683 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom<br>République de Côte d'Ivoire (Fi̱ransa) |flag = Flag of Ivory Coast.svg |coa = Coat of arms of Ivory Coast.svg |image = Côte_d'Ivoire_(orthographic_projection).svg |capital = Yamusukuro |area = 322,462 |population = 28,088,455 |year = 2020 }} '''A̱bwom a̱byin''': "L'Abidjanaise" ("A̱bwom Abijan")<br/> A̱byin '''Khwong A̱nyung Nzwuom''' ku '''Kodivwa''' (Fi̱ransa: Côte d'Ivoire, Shong: Ivory Coast), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom''' (Fi̱ransa: République de Côte d'Ivoire) a̱ni, yet a̱byin kya di̱ khwong a̱tak fam-a̱byin [[Jenshyung Afrika]]. Á̱ ngyei a̱keangtung nka ka Yamusukuro, a̱gba̱ndang a̱keang a̱ghyang a̱ shyia̱ a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱byin ka; a̱wot a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi a̱ ka ngyet a̱ka̱wa̱tyia̱ tung nzwa nka, nggu wa yet Abijan. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Gini]] di̱ fam a̱za-jenshyung hu, Laiberiya di̱ fam jenshyung hu, [[Mali]] di̱ fam a̱za-jenshyung, [[Burkina Faso]] di̱ fam a̱za-a̱tyin, [[Gana]] di̱ fam a̱tyin, ma̱ng [[A̱ngam A̱sa̱khwot Gini]] (A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik) di̱ fam a̱tak hu. A̱lyem a̱gwomna̱ti nka, kikya yet Fi̱ransa, a̱wot á̱ ka ndyiat lilyem a̱byin hu ba̱t, nang Bété, Bawulé, Dyula, Dan, Anyin, ma̱ng Cebaara Senufo. A̱kuu lilyem 78 vwuon wa á̱ lyiat di̱ Khwong A̱nyung Nzwuom. A̱byin ka si̱ byia̱ á̱niet khwi a̱yaadini vwuon, nang [[Khwikristi]], [[Khwikpaa̱pyia̱]] ma̱ng khwí a̱mali ma̱ a̱di̱di̱t. {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_Afrika]] [[Sa:Khwong A̱ta̱m Nzwuom]] 4ce3pow8pp6y5omwbn4aa3owmdnaeh1 44684 44683 2026-06-10T15:41:54Z Zichatmoses 2829 44684 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom<br>République de Côte d'Ivoire (Fi̱ransa) |flag = Flag of Ivory Coast.svg |coa = Coat of arms of Ivory Coast.svg |image = Côte_d'Ivoire_(orthographic_projection).svg |capital = Yamusukuro |area = 322,462 |population = 28,088,455 |year = 2020 }} '''A̱bwom a̱byin''': "L'Abidjanaise" ("A̱bwom Abijan")<br/> A̱byin '''Khwong A̱nyung Nzwuom''' ku '''Kodivwa''' (Fi̱ransa: Côte d'Ivoire, Shong: Ivory Coast), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom''' (Fi̱ransa: République de Côte d'Ivoire) a̱ni, yet a̱byin kya di̱ khwong a̱tak fam-a̱byin [[Jenshyung Afrika]]. Á̱ ngyei a̱keangtung nka ka Yamusukuro, a̱gba̱ndang a̱keang a̱ghyang a̱ shyia̱ a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱byin ka; a̱wot a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi a̱ ka ngyet a̱ka̱wa̱tyia̱ tung nzwa nka, nggu wa yet Abijan. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Gini]] di̱ fam a̱za-jenshyung hu, Laiberiya di̱ fam jenshyung hu, [[Mali]] di̱ fam a̱za-jenshyung, [[Burkina Faso]] di̱ fam a̱za-a̱tyin, [[Gana]] di̱ fam a̱tyin, ma̱ng [[A̱ngam A̱sa̱khwot Gini]] (A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik) di̱ fam a̱tak hu. A̱lyem a̱gwomna̱ti nka, kikya yet Fi̱ransa, a̱wot á̱ ka ndyiat lilyem a̱byin hu ba̱t, nang Bété, Bawulé, Dyula, Dan, Anyin, ma̱ng Cebaara Senufo. A̱kuu lilyem 78 vwuon wa á̱ lyiat di̱ Khwong A̱nyung Nzwuom. A̱byin ka si̱ byia̱ á̱niet khwi a̱yaadini vwuon, nang [[Khwikristi]], [[Khwikpaa̱pyia̱]] ma̱ng khwí a̱mali ma̱ a̱di̱di̱t. {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_Afrika]] [[Sa:Khwong A̱ta̱m Nzwuom]] e625c1qouh7lzbo3w4mwvqwt8dsezgy 44685 44684 2026-06-10T15:42:18Z Zichatmoses 2829 44685 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom<br>République de Côte d'Ivoire (Fi̱ransa) |flag = Flag of Ivory Coast.svg |coa = Coat of arms of Ivory Coast.svg |image = Côte_d'Ivoire_(orthographic_projection).svg |capital = Yamusukuro |area = 322,462 |population = 28,088,455 |year = 2020 }} '''A̱bwom a̱byin''': "L'Abidjanaise" ("A̱bwom Abijan")<br/> A̱byin '''Khwong A̱nyung Nzwuom''' ku '''Kodivwa''' (Fi̱ransa: Côte d'Ivoire, Shong: Ivory Coast), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom''' (Fi̱ransa: République de Côte d'Ivoire) a̱ni, yet a̱byin kya di̱ khwong a̱tak fam-a̱byin [[Jenshyung Afrika]]. Á̱ ngyei a̱keangtung nka ka Yamusukuro, a̱gba̱ndang a̱keang a̱ghyang a̱ shyia̱ a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱byin ka; a̱wot a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi a̱ ka ngyet a̱ka̱wa̱tyia̱ tung nzwa nka, nggu wa yet Abijan. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Gini]] di̱ fam a̱za-jenshyung hu, Laiberiya di̱ fam jenshyung hu, [[Mali]] di̱ fam a̱za-jenshyung, [[Burkina Faso]] di̱ fam a̱za-a̱tyin, [[Gana]] di̱ fam a̱tyin, ma̱ng [[A̱ngam A̱sa̱khwot Gini]] (A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik) di̱ fam a̱tak hu. A̱lyem a̱gwomna̱ti nka, kikya yet Fi̱ransa, a̱wot á̱ ka ndyiat lilyem a̱byin hu ba̱t, nang Bété, Bawulé, Dyula, Dan, Anyin, ma̱ng Cebaara Senufo. A̱kuu lilyem 78 vwuon wa á̱ lyiat di̱ Khwong A̱nyung Nzwuom. A̱byin ka si̱ byia̱ á̱niet khwi a̱yaadini vwuon, nang [[Khwikristi]], [[Khwikpaa̱pyia̱]] ma̱ng khwí a̱mali ma̱ a̱di̱di̱t. {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_Afrika]] [[Sa:Khwong A̱ta̱m Nzwuom]] t0uggaiuivu69nbxtei7jt72a82v3f2 44686 44685 2026-06-10T15:42:36Z Zichatmoses 2829 44686 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Khwong A̱nyung Nzwuom/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom<br>République de Côte d'Ivoire (Fi̱ransa) |flag = Flag of Ivory Coast.svg |coa = Coat of arms of Ivory Coast.svg |image = Côte_d'Ivoire_(orthographic_projection).svg |capital = Yamusukuro |area = 322,462 |population = 28,088,455 |year = 2020 }} '''A̱bwom a̱byin''': "L'Abidjanaise" ("A̱bwom Abijan")<br/> A̱byin '''Khwong A̱nyung Nzwuom''' ku '''Kodivwa''' (Fi̱ransa: Côte d'Ivoire, Shong: Ivory Coast), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Khwong A̱nyung Nzwuom''' (Fi̱ransa: République de Côte d'Ivoire) a̱ni, yet a̱byin kya di̱ khwong a̱tak fam-a̱byin [[Jenshyung Afrika]]. Á̱ ngyei a̱keangtung nka ka Yamusukuro, a̱gba̱ndang a̱keang a̱ghyang a̱ shyia̱ a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱byin ka; a̱wot a̱gba̱ndang a̱keang a̱ swak ma̱ng shi a̱ ka ngyet a̱ka̱wa̱tyia̱ tung nzwa nka, nggu wa yet Abijan. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Gini]] di̱ fam a̱za-jenshyung hu, Laiberiya di̱ fam jenshyung hu, [[Mali]] di̱ fam a̱za-jenshyung, [[Burkina Faso]] di̱ fam a̱za-a̱tyin, [[Gana]] di̱ fam a̱tyin, ma̱ng [[A̱ngam A̱sa̱khwot Gini]] (A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik) di̱ fam a̱tak hu. A̱lyem a̱gwomna̱ti nka, kikya yet Fi̱ransa, a̱wot á̱ ka ndyiat lilyem a̱byin hu ba̱t, nang Bété, Bawulé, Dyula, Dan, Anyin, ma̱ng Cebaara Senufo. A̱kuu lilyem 78 vwuon wa á̱ lyiat di̱ Khwong A̱nyung Nzwuom. A̱byin ka si̱ byia̱ á̱niet khwi a̱yaadini vwuon, nang [[Khwikristi]], [[Khwikpaa̱pyia̱]] ma̱ng khwí a̱mali ma̱ a̱di̱di̱t. {{Bibyin Afrika}} [[Sa:Bibyin_swanta]] [[Sa:Bibyin_Afrika]] [[Sa:Bibyin_Jenshyung_Afrika]] [[Sa:Khwong A̱ta̱m Nzwuom]] 7nhl0ld42p9bwfzsjr62kwfws2676t9 A̱kuut 0 1438 44665 39970 2026-06-10T14:36:40Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44665 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''A̱kuut''' ba ([[Kuut (a̱lyem)|Kuut]]: '''Berom'''), bibya yet nwap ji̱ byia̱ shi a̱ swak a̱ni mi̱ [[Si̱tet Pi̱lato]], di̱ fam a̱ka̱wa̱tyia̱ [[Naijeriya]].<ref> Idrees, Aliyu Alhaji; Ochefu, Yakubu A. (2002). [https://books.google.com/books?id=mMQuAQAAIAAJ&q=%22notorious+for+its+extreme+diversity+of+cultural+and+linguistic+groups%22 Studies in the History of Central Nigeria Area] (di̱n Shong). CSS Limited. Ng. 663. ISBN 9789782951588</ref> Ba̱ shyia̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|susot a̱gwomna̱ti mali]], nang Nja̱t A̱za, Nja̱t A̱tak, Barkin Ladi (Gwol) ma̱ng Riyom, ba̱ si̱ mun shyia̱ susot a̱gwomna̱ti mali [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]] jhyang. A̱kuut ba lyiat ma̱ng a̱lyem [[Kuut (a̱lyem)|Kuut]] kya ka̱ shyia̱ di̱ sa [[Lilyem Pi̱lato|Pi̱lato]] a̱si̱ [[Benuwe–Konggo]] ji ja ji̱ yet a̱bankwai a̱gba̱ndang [[Kwai a̱lyem Nija–Konggo]] a̱ni. Kuut ji nwai byia̱ a̱meang ma̱ng [[Kpat (a̱lyem)|Kpat]] ji (ji̱ shyia̱ kwai Afro-Asiya ji a̱ni) ku lilyem Afro-Asiya ghyáng mi̱ Si̱tet Pi̱lato, ku yet [[Lilyem Caad]] a̱ni. == A̱ka̱fwuop nta == * Roger Blench, [http://www.rogerblench.info/Ethnomusicology/Video%20&%20images/Africa/Nigeria/Berom/Images Berom Images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220630154038/http://www.rogerblench.info/Ethnomusicology/Video%20%26%20images/Africa/Nigeria/Berom/Images/ |date=2022-06-30 }} [[Category:A̱kuut| ]] [[Category:Nnwap mi̱ Naijeriya]] [[Category:Si̱tet Pi̱lato]] g64uflbkpigv8ypuzaurs6fep09vmqn 44666 44665 2026-06-10T14:36:54Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44666 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kuut''' ba ([[Kuut (a̱lyem)|Kuut]]: '''Berom'''), bibya yet nwap ji̱ byia̱ shi a̱ swak a̱ni mi̱ [[Si̱tet Pi̱lato]], di̱ fam a̱ka̱wa̱tyia̱ [[Naijeriya]].<ref> Idrees, Aliyu Alhaji; Ochefu, Yakubu A. (2002). [https://books.google.com/books?id=mMQuAQAAIAAJ&q=%22notorious+for+its+extreme+diversity+of+cultural+and+linguistic+groups%22 Studies in the History of Central Nigeria Area] (di̱n Shong). CSS Limited. Ng. 663. ISBN 9789782951588</ref> Ba̱ shyia̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|susot a̱gwomna̱ti mali]], nang Nja̱t A̱za, Nja̱t A̱tak, Barkin Ladi (Gwol) ma̱ng Riyom, ba̱ si̱ mun shyia̱ susot a̱gwomna̱ti mali [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]] jhyang. A̱kuut ba lyiat ma̱ng a̱lyem [[Kuut (a̱lyem)|Kuut]] kya ka̱ shyia̱ di̱ sa [[Lilyem Pi̱lato|Pi̱lato]] a̱si̱ [[Benuwe–Konggo]] ji ja ji̱ yet a̱bankwai a̱gba̱ndang [[Kwai a̱lyem Nija–Konggo]] a̱ni. Kuut ji nwai byia̱ a̱meang ma̱ng [[Kpat (a̱lyem)|Kpat]] ji (ji̱ shyia̱ kwai Afro-Asiya ji a̱ni) ku lilyem Afro-Asiya ghyáng mi̱ Si̱tet Pi̱lato, ku yet [[Lilyem Caad]] a̱ni. == A̱ka̱fwuop nta == * Roger Blench, [http://www.rogerblench.info/Ethnomusicology/Video%20&%20images/Africa/Nigeria/Berom/Images Berom Images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220630154038/http://www.rogerblench.info/Ethnomusicology/Video%20%26%20images/Africa/Nigeria/Berom/Images/ |date=2022-06-30 }} [[Category:A̱kuut| ]] [[Category:Nnwap mi̱ Naijeriya]] [[Category:Si̱tet Pi̱lato]] m39xzz21xl81yyyyex5ptkwhee2d7xz 44667 44666 2026-06-10T14:37:26Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44667 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kuut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{A̱kuut]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kuut/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kuut/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱kuut/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱kuut/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kuut''' ba ([[Kuut (a̱lyem)|Kuut]]: '''Berom'''), bibya yet nwap ji̱ byia̱ shi a̱ swak a̱ni mi̱ [[Si̱tet Pi̱lato]], di̱ fam a̱ka̱wa̱tyia̱ [[Naijeriya]].<ref> Idrees, Aliyu Alhaji; Ochefu, Yakubu A. (2002). [https://books.google.com/books?id=mMQuAQAAIAAJ&q=%22notorious+for+its+extreme+diversity+of+cultural+and+linguistic+groups%22 Studies in the History of Central Nigeria Area] (di̱n Shong). CSS Limited. Ng. 663. ISBN 9789782951588</ref> Ba̱ shyia̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|susot a̱gwomna̱ti mali]], nang Nja̱t A̱za, Nja̱t A̱tak, Barkin Ladi (Gwol) ma̱ng Riyom, ba̱ si̱ mun shyia̱ susot a̱gwomna̱ti mali [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[Si̱tet Ka̱duna]] jhyang. A̱kuut ba lyiat ma̱ng a̱lyem [[Kuut (a̱lyem)|Kuut]] kya ka̱ shyia̱ di̱ sa [[Lilyem Pi̱lato|Pi̱lato]] a̱si̱ [[Benuwe–Konggo]] ji ja ji̱ yet a̱bankwai a̱gba̱ndang [[Kwai a̱lyem Nija–Konggo]] a̱ni. Kuut ji nwai byia̱ a̱meang ma̱ng [[Kpat (a̱lyem)|Kpat]] ji (ji̱ shyia̱ kwai Afro-Asiya ji a̱ni) ku lilyem Afro-Asiya ghyáng mi̱ Si̱tet Pi̱lato, ku yet [[Lilyem Caad]] a̱ni. == A̱ka̱fwuop nta == * Roger Blench, [http://www.rogerblench.info/Ethnomusicology/Video%20&%20images/Africa/Nigeria/Berom/Images Berom Images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220630154038/http://www.rogerblench.info/Ethnomusicology/Video%20%26%20images/Africa/Nigeria/Berom/Images/ |date=2022-06-30 }} [[Category:A̱kuut| ]] [[Category:Nnwap mi̱ Naijeriya]] [[Category:Si̱tet Pi̱lato]] rs785drzffpfdcfrnrraxqwdmeax0h3 Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat) 0 1459 44552 36572 2026-06-10T13:56:30Z Zasan Doshiyak 2443 44552 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱lyem '''Tyap Maba̱ta̱do''' ka kikya yet tangka̱i zwa-a̱lyiat nTyap hu á̱ lyiat ma̱ [[A̱byintyok A̱tyap]] ka a̱ni. Ka̱ yet a̱nyiung di̱ sot [[Tyap (a̱lyem)|zwá-a̱lyiat nTyap]] ja nang á̱ lyiat di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[Si̱tet Ka̱duna]] a̱ni, ma̱ a̱byin [[Naijeriya]]. Tyap Maba̱ta̱do ji, jija yet a̱lyem ka nang [[A̱tyap]] ba ba̱ swan a̱byin ka á̱ ngyei [[A̱byintyok A̱tyap|A̱tyap]] ka lyiat a̱ni. Tyap Maba̱ta̱do ji tai [[Tyia̱caat (a̱balyem)|Tyia̱caat]] a̱ swak kuzang zwa-a̱lyiat di̱ sot zwá-a̱lyiat nTyap ji. ==Bu nwuan== * [[Fantswam (zwa-a̱lyiat)|Fantswam]] * [[Gwoot (zwa-a̱lyiat)|Gwoot]] * [[Sholyia̱ (zwa-a̱lyiat)|Sholyia̱]] * [[Ta̱kat (zwa-a̱lyiat)|Ta̱kat]] * [[Tyia̱caat (zwa-a̱lyiat)|Tyia̱caat]] * [[Tyuku (zwa-a̱lyiat)|Tyuku]] * [[Jhyuo (a̱lyem)|Jhyuo]] ==A̱ka̱fwup nta== {{Zwá-a̱lyiat nTyap}} {{Swangá̱lyiatwukityai|Tyap Maba̱ta̱do}} [[Sa:Tyap]] 0q293h5g6o3eqlmgbyuaozhx5likcmc 44553 44552 2026-06-10T13:57:08Z Zasan Doshiyak 2443 44553 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱lyem '''Tyap Maba̱ta̱do''' ka kikya yet tangka̱i zwa-a̱lyiat nTyap hu á̱ lyiat ma̱ [[A̱byintyok A̱tyap]] ka a̱ni. Ka̱ yet a̱nyiung di̱ sot [[Tyap (a̱lyem)|zwá-a̱lyiat nTyap]] ja nang á̱ lyiat di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[Si̱tet Ka̱duna]] a̱ni, ma̱ a̱byin [[Naijeriya]]. Tyap Maba̱ta̱do ji, jija yet a̱lyem ka nang [[A̱tyap]] ba ba̱ swan a̱byin ka á̱ ngyei [[A̱byintyok A̱tyap|A̱tyap]] ka lyiat a̱ni. Tyap Maba̱ta̱do ji tai [[Tyia̱caat (a̱balyem)|Tyia̱caat]] a̱ swak kuzang zwa-a̱lyiat di̱ sot zwá-a̱lyiat nTyap ji. ==Bu nwuan== * [[Fantswam (zwa-a̱lyiat)|Fantswam]] * [[Gwoot (zwa-a̱lyiat)|Gwoot]] * [[Sholyia̱ (zwa-a̱lyiat)|Sholyia̱]] * [[Ta̱kat (zwa-a̱lyiat)|Ta̱kat]] * [[Tyia̱caat (zwa-a̱lyiat)|Tyia̱caat]] * [[Tyuku (zwa-a̱lyiat)|Tyuku]] * [[Jhyuo (a̱lyem)|Jhyuo]] ==A̱ka̱fwup nta== {{Zwá-a̱lyiat nTyap}} {{Swangá̱lyiatwukityai|Tyap Maba̱ta̱do}} [[Sa:Tyap]] tbh4h82xznhm2w26d3kzc3liowhkyqf 44554 44553 2026-06-10T13:57:40Z Zasan Doshiyak 2443 44554 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱lyem '''Tyap Maba̱ta̱do''' ka kikya yet tangka̱i zwa-a̱lyiat nTyap hu á̱ lyiat ma̱ [[A̱byintyok A̱tyap]] ka a̱ni. Ka̱ yet a̱nyiung di̱ sot [[Tyap (a̱lyem)|zwá-a̱lyiat nTyap]] ja nang á̱ lyiat di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[Si̱tet Ka̱duna]] a̱ni, ma̱ a̱byin [[Naijeriya]]. Tyap Maba̱ta̱do ji, jija yet a̱lyem ka nang [[A̱tyap]] ba ba̱ swan a̱byin ka á̱ ngyei [[A̱byintyok A̱tyap|A̱tyap]] ka lyiat a̱ni. Tyap Maba̱ta̱do ji tai [[Tyia̱caat (a̱balyem)|Tyia̱caat]] a̱ swak kuzang zwa-a̱lyiat di̱ sot zwá-a̱lyiat nTyap ji. ==Bu nwuan== * [[Fantswam (zwa-a̱lyiat)|Fantswam]] * [[Gwoot (zwa-a̱lyiat)|Gwoot]] * [[Sholyia̱ (zwa-a̱lyiat)|Sholyia̱]] * [[Ta̱kat (zwa-a̱lyiat)|Ta̱kat]] * [[Tyia̱caat (zwa-a̱lyiat)|Tyia̱caat]] * [[Tyuku (zwa-a̱lyiat)|Tyuku]] * [[Jhyuo (a̱lyem)|Jhyuo]] ==A̱ka̱fwup nta== {{Zwá-a̱lyiat nTyap}} {{Swangá̱lyiatwukityai|Tyap Maba̱ta̱do}} [[Sa:Tyap]] 42v6c7a4t74x5thwfjaw3xtgvtsbk5s 44555 44554 2026-06-10T13:58:01Z Zasan Doshiyak 2443 44555 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱lyem '''Tyap Maba̱ta̱do''' ka kikya yet tangka̱i zwa-a̱lyiat nTyap hu á̱ lyiat ma̱ [[A̱byintyok A̱tyap]] ka a̱ni. Ka̱ yet a̱nyiung di̱ sot [[Tyap (a̱lyem)|zwá-a̱lyiat nTyap]] ja nang á̱ lyiat di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[Si̱tet Ka̱duna]] a̱ni, ma̱ a̱byin [[Naijeriya]]. Tyap Maba̱ta̱do ji, jija yet a̱lyem ka nang [[A̱tyap]] ba ba̱ swan a̱byin ka á̱ ngyei [[A̱byintyok A̱tyap|A̱tyap]] ka lyiat a̱ni. Tyap Maba̱ta̱do ji tai [[Tyia̱caat (a̱balyem)|Tyia̱caat]] a̱ swak kuzang zwa-a̱lyiat di̱ sot zwá-a̱lyiat nTyap ji. ==Bu nwuan== * [[Fantswam (zwa-a̱lyiat)|Fantswam]] * [[Gwoot (zwa-a̱lyiat)|Gwoot]] * [[Sholyia̱ (zwa-a̱lyiat)|Sholyia̱]] * [[Ta̱kat (zwa-a̱lyiat)|Ta̱kat]] * [[Tyia̱caat (zwa-a̱lyiat)|Tyia̱caat]] * [[Tyuku (zwa-a̱lyiat)|Tyuku]] * [[Jhyuo (a̱lyem)|Jhyuo]] ==A̱ka̱fwup nta== {{Zwá-a̱lyiat nTyap}} {{Swangá̱lyiatwukityai|Tyap Maba̱ta̱do}} [[Sa:Tyap]] fg5m5onkw67rvzyo1sqe3x448i3epud Byafra 0 1796 44491 24682 2026-06-10T13:04:20Z Zichatmoses 2829 44491 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Biyafra''', á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Byafra''' a̱ni,<ref>{{Cite web |title=The Republic of Biafra {{!}} AHA |url=https://www.historians.org/teaching-and-learning/teaching-resources-for-historians/teaching-and-learning-in-the-digital-age/through-the-lens-of-history-biafra-nigeria-the-west-and-the-world/the-republic-of-biafra |access-date=2022-06-09 |website=www.historians.org}}</ref> ku yet a̱byin nang bibyin ghyá̱ng ku lyen di̱ nkap nang a̱byin tyei zat di̱ cat tyok a̱pyia̱ nka hu a̱ni di̱ fam [[Afrika Jenshyung]] ka̱ ku tak a̱pyia̱ nka a̱byin sa̱t neet ma̱ [[Naijeriya]] kpa̱sai a̱wot ka̱ si̱ swuan kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1970.<ref>{{Cite book|last=Daly|first=Samuel Fury Childs|url=https://www.cambridge.org/core/books/history-of-the-republic-of-biafra/59377D443F078E195F366F5D1BCB31B9|title=A History of the Republic of Biafra: Law, Crime, and the Nigerian Civil War|date=2020|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-84076-7|location=Cambridge|doi=10.1017/9781108887748|s2cid=225266768}}</ref> A̱byin ka ku yet mi̱ kyang nyiung hwa ma̱ng Fam-a̱byin A̱tyin Naijeriya hu nang nwap [[A̱kum-a̱cyi (nwap)|A̱kum-a̱cyi]] ja swak kuzang ji ma̱ng shi a̱ni. Á̱ ku Byafra a̱tuk Zwat Tswuon 1967 ja mbwak ofisa a̱khwot a̱kwop A̱kum-a̱cyi nang á̱ ngyei [[Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu]] a̱ni di̱n jen ji gu ku ngyet a̱kwak a̱son fam-a̱byin wu a̱ni, di̱n jen ji nang a̱ca̱cet nnwap Naijeriya na ku ya fwuang tsi̱tsak á̱pyia̱ nna, ku si̱ kyiak jen ba̱t a̱ni a̱wot a̱khwot á̱kwop wu si̱ ya̱gurup a̱gwomna̱ti a̱ma̱lyim shyiat sa̱t ma̱ a̱lyia̱ 1960 a̱wot nyiá̱ jini si̱ byin hyaai A̱kum-a̱cyi a̱lyia̱ 1966 hu ma̱ng nnwap jhyang na̱ ku neet fam a̱tak-a̱tyin Naijeriya hu dḭ fam a̱za ka.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Peter |author-link= |date= 2007 |title=Oil, Politics, and Economic Change in Indonesia and Nigeria |url= |location= |publisher=University of Michigan Press |page=78 |isbn=9780472024742|quote=setting in jjkmotion a chain of social conflicts that culminated in the attempted secession of Igbo nationalists in 1967}}</ref> [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya|A̱khwot a̱kwop Naijeriya]] wu si̱ ya a̱son di̱ nwuai Byafra di̱ mi̱n byian jen a̱ma̱lyim nang á̱ tak a̱byin ka a̱byin ka̱ yong sa̱t a̱ni, ku si̱ byin [[Zwang Á̱niet-a̱byin Naijeriya]] ji (á̱ ka ngyei Zwang Naijeriya-Byafra ji a̱ni). ==Ya̱fang== <references/> s83qy4d1z90s6af1sq54rd5rdg83tv6 44492 44491 2026-06-10T13:04:54Z Zichatmoses 2829 44492 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Byafra/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Byafra/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Biyafra''', á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Byafra''' a̱ni,<ref>{{Cite web |title=The Republic of Biafra {{!}} AHA |url=https://www.historians.org/teaching-and-learning/teaching-resources-for-historians/teaching-and-learning-in-the-digital-age/through-the-lens-of-history-biafra-nigeria-the-west-and-the-world/the-republic-of-biafra |access-date=2022-06-09 |website=www.historians.org}}</ref> ku yet a̱byin nang bibyin ghyá̱ng ku lyen di̱ nkap nang a̱byin tyei zat di̱ cat tyok a̱pyia̱ nka hu a̱ni di̱ fam [[Afrika Jenshyung]] ka̱ ku tak a̱pyia̱ nka a̱byin sa̱t neet ma̱ [[Naijeriya]] kpa̱sai a̱wot ka̱ si̱ swuan kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1970.<ref>{{Cite book|last=Daly|first=Samuel Fury Childs|url=https://www.cambridge.org/core/books/history-of-the-republic-of-biafra/59377D443F078E195F366F5D1BCB31B9|title=A History of the Republic of Biafra: Law, Crime, and the Nigerian Civil War|date=2020|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-84076-7|location=Cambridge|doi=10.1017/9781108887748|s2cid=225266768}}</ref> A̱byin ka ku yet mi̱ kyang nyiung hwa ma̱ng Fam-a̱byin A̱tyin Naijeriya hu nang nwap [[A̱kum-a̱cyi (nwap)|A̱kum-a̱cyi]] ja swak kuzang ji ma̱ng shi a̱ni. Á̱ ku Byafra a̱tuk Zwat Tswuon 1967 ja mbwak ofisa a̱khwot a̱kwop A̱kum-a̱cyi nang á̱ ngyei [[Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu]] a̱ni di̱n jen ji gu ku ngyet a̱kwak a̱son fam-a̱byin wu a̱ni, di̱n jen ji nang a̱ca̱cet nnwap Naijeriya na ku ya fwuang tsi̱tsak á̱pyia̱ nna, ku si̱ kyiak jen ba̱t a̱ni a̱wot a̱khwot á̱kwop wu si̱ ya̱gurup a̱gwomna̱ti a̱ma̱lyim shyiat sa̱t ma̱ a̱lyia̱ 1960 a̱wot nyiá̱ jini si̱ byin hyaai A̱kum-a̱cyi a̱lyia̱ 1966 hu ma̱ng nnwap jhyang na̱ ku neet fam a̱tak-a̱tyin Naijeriya hu dḭ fam a̱za ka.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Peter |author-link= |date= 2007 |title=Oil, Politics, and Economic Change in Indonesia and Nigeria |url= |location= |publisher=University of Michigan Press |page=78 |isbn=9780472024742|quote=setting in jjkmotion a chain of social conflicts that culminated in the attempted secession of Igbo nationalists in 1967}}</ref> [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya|A̱khwot a̱kwop Naijeriya]] wu si̱ ya a̱son di̱ nwuai Byafra di̱ mi̱n byian jen a̱ma̱lyim nang á̱ tak a̱byin ka a̱byin ka̱ yong sa̱t a̱ni, ku si̱ byin [[Zwang Á̱niet-a̱byin Naijeriya]] ji (á̱ ka ngyei Zwang Naijeriya-Byafra ji a̱ni). ==Ya̱fang== <references/> kwq8k55recb2cdxs5o6sojd36vc0o8o 44493 44492 2026-06-10T13:05:25Z Zichatmoses 2829 44493 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Byafra/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Byafra/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Byafra/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Biyafra''', á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Byafra''' a̱ni,<ref>{{Cite web |title=The Republic of Biafra {{!}} AHA |url=https://www.historians.org/teaching-and-learning/teaching-resources-for-historians/teaching-and-learning-in-the-digital-age/through-the-lens-of-history-biafra-nigeria-the-west-and-the-world/the-republic-of-biafra |access-date=2022-06-09 |website=www.historians.org}}</ref> ku yet a̱byin nang bibyin ghyá̱ng ku lyen di̱ nkap nang a̱byin tyei zat di̱ cat tyok a̱pyia̱ nka hu a̱ni di̱ fam [[Afrika Jenshyung]] ka̱ ku tak a̱pyia̱ nka a̱byin sa̱t neet ma̱ [[Naijeriya]] kpa̱sai a̱wot ka̱ si̱ swuan kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1970.<ref>{{Cite book|last=Daly|first=Samuel Fury Childs|url=https://www.cambridge.org/core/books/history-of-the-republic-of-biafra/59377D443F078E195F366F5D1BCB31B9|title=A History of the Republic of Biafra: Law, Crime, and the Nigerian Civil War|date=2020|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-84076-7|location=Cambridge|doi=10.1017/9781108887748|s2cid=225266768}}</ref> A̱byin ka ku yet mi̱ kyang nyiung hwa ma̱ng Fam-a̱byin A̱tyin Naijeriya hu nang nwap [[A̱kum-a̱cyi (nwap)|A̱kum-a̱cyi]] ja swak kuzang ji ma̱ng shi a̱ni. Á̱ ku Byafra a̱tuk Zwat Tswuon 1967 ja mbwak ofisa a̱khwot a̱kwop A̱kum-a̱cyi nang á̱ ngyei [[Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu]] a̱ni di̱n jen ji gu ku ngyet a̱kwak a̱son fam-a̱byin wu a̱ni, di̱n jen ji nang a̱ca̱cet nnwap Naijeriya na ku ya fwuang tsi̱tsak á̱pyia̱ nna, ku si̱ kyiak jen ba̱t a̱ni a̱wot a̱khwot á̱kwop wu si̱ ya̱gurup a̱gwomna̱ti a̱ma̱lyim shyiat sa̱t ma̱ a̱lyia̱ 1960 a̱wot nyiá̱ jini si̱ byin hyaai A̱kum-a̱cyi a̱lyia̱ 1966 hu ma̱ng nnwap jhyang na̱ ku neet fam a̱tak-a̱tyin Naijeriya hu dḭ fam a̱za ka.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Peter |author-link= |date= 2007 |title=Oil, Politics, and Economic Change in Indonesia and Nigeria |url= |location= |publisher=University of Michigan Press |page=78 |isbn=9780472024742|quote=setting in jjkmotion a chain of social conflicts that culminated in the attempted secession of Igbo nationalists in 1967}}</ref> [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya|A̱khwot a̱kwop Naijeriya]] wu si̱ ya a̱son di̱ nwuai Byafra di̱ mi̱n byian jen a̱ma̱lyim nang á̱ tak a̱byin ka a̱byin ka̱ yong sa̱t a̱ni, ku si̱ byin [[Zwang Á̱niet-a̱byin Naijeriya]] ji (á̱ ka ngyei Zwang Naijeriya-Byafra ji a̱ni). ==Ya̱fang== <references/> 7e7hkt9wuedgrv2skcom9ju6hofgodo 44494 44493 2026-06-10T13:05:57Z Zichatmoses 2829 44494 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Byafra/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Byafra/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Byafra/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Byafra/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Byafra/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Byafra/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱byin '''Biyafra''', á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Byafra''' a̱ni,<ref>{{Cite web |title=The Republic of Biafra {{!}} AHA |url=https://www.historians.org/teaching-and-learning/teaching-resources-for-historians/teaching-and-learning-in-the-digital-age/through-the-lens-of-history-biafra-nigeria-the-west-and-the-world/the-republic-of-biafra |access-date=2022-06-09 |website=www.historians.org}}</ref> ku yet a̱byin nang bibyin ghyá̱ng ku lyen di̱ nkap nang a̱byin tyei zat di̱ cat tyok a̱pyia̱ nka hu a̱ni di̱ fam [[Afrika Jenshyung]] ka̱ ku tak a̱pyia̱ nka a̱byin sa̱t neet ma̱ [[Naijeriya]] kpa̱sai a̱wot ka̱ si̱ swuan kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1967 ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1970.<ref>{{Cite book|last=Daly|first=Samuel Fury Childs|url=https://www.cambridge.org/core/books/history-of-the-republic-of-biafra/59377D443F078E195F366F5D1BCB31B9|title=A History of the Republic of Biafra: Law, Crime, and the Nigerian Civil War|date=2020|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-84076-7|location=Cambridge|doi=10.1017/9781108887748|s2cid=225266768}}</ref> A̱byin ka ku yet mi̱ kyang nyiung hwa ma̱ng Fam-a̱byin A̱tyin Naijeriya hu nang nwap [[A̱kum-a̱cyi (nwap)|A̱kum-a̱cyi]] ja swak kuzang ji ma̱ng shi a̱ni. Á̱ ku Byafra a̱tuk Zwat Tswuon 1967 ja mbwak ofisa a̱khwot a̱kwop A̱kum-a̱cyi nang á̱ ngyei [[Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu]] a̱ni di̱n jen ji gu ku ngyet a̱kwak a̱son fam-a̱byin wu a̱ni, di̱n jen ji nang a̱ca̱cet nnwap Naijeriya na ku ya fwuang tsi̱tsak á̱pyia̱ nna, ku si̱ kyiak jen ba̱t a̱ni a̱wot a̱khwot á̱kwop wu si̱ ya̱gurup a̱gwomna̱ti a̱ma̱lyim shyiat sa̱t ma̱ a̱lyia̱ 1960 a̱wot nyiá̱ jini si̱ byin hyaai A̱kum-a̱cyi a̱lyia̱ 1966 hu ma̱ng nnwap jhyang na̱ ku neet fam a̱tak-a̱tyin Naijeriya hu dḭ fam a̱za ka.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Peter |author-link= |date= 2007 |title=Oil, Politics, and Economic Change in Indonesia and Nigeria |url= |location= |publisher=University of Michigan Press |page=78 |isbn=9780472024742|quote=setting in jjkmotion a chain of social conflicts that culminated in the attempted secession of Igbo nationalists in 1967}}</ref> [[A̱khwot Á̱kwop Naijeriya|A̱khwot a̱kwop Naijeriya]] wu si̱ ya a̱son di̱ nwuai Byafra di̱ mi̱n byian jen a̱ma̱lyim nang á̱ tak a̱byin ka a̱byin ka̱ yong sa̱t a̱ni, ku si̱ byin [[Zwang Á̱niet-a̱byin Naijeriya]] ji (á̱ ka ngyei Zwang Naijeriya-Byafra ji a̱ni). ==Ya̱fang== <references/> 96qg5zif45t6zrz9ygdtf6gcloun9kl Rosh HaShanah 0 2456 44613 34319 2026-06-10T14:19:01Z Zasan Doshiyak 2443 44613 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yama-uba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yama-uba/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yama-uba/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yama-uba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yama-uba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yama-uba/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:May you all have a sweet year (365-271) (6194230350).jpg|thumb|]] '''Rosh HaShanah''' ({{lang-he|רֹאשׁ הַשָּׁנָה}}, {{transl|he|Rōʾš hašŠānā}}, lyuut ca̱caat: "a̱pyia̱ a̱lyia̱ ka") wa yet [[A̱lyia̱ A̱fai]] [[A̱yahuda]] ka. A̱lyoot ka nang [[Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza]] ngyei fwung huni a̱ni, kikya yet '''Yom Teruah''' ({{lang|he|יוֹם תְּרוּעָה}}, {{transl|he|Yōm Tərūʿā}}), lyuut ca̱caat: "a̱tuk tyei nkun ku tyiap". Nggu wa yet a̱son ka da̱ [[A̱ca̱cet Á̱za̱za̱rak Mmam]] ({{lang|he|יָמִים נוֹרָאִים}}, {{transl|he|Yāmīm Nōrāʾīm}}; "Mmam A̱wun") [[A̱yahuda]], ma̱nang á̱ ku lyuut di̱ kwaa̱mbwat [[Li̱vitikut]] 23:23–25,<ref>{{Bibleverse|Leviticus|23:23–25|HE}}</ref> ba̱ nyia̱ di̱n jen a̱won/ntsa a̱vwuoshyim di̱ fam A̱kungkurung-á̱kum A̱za Swanta hu. Rosh HaShanah wa ntsa a̱cak mmam swak jhyi swat ghyang ka̱ tyiai ma̱ng [[Yom Kippur]], mbeang a̱tsan á̱za̱za̱rak nsong a̱vwuoshyim ma̱ a̱di̱di̱t ba̱ keang [[Sukkot]] ba̱ si̱ ba̱ng si̱ tat [[Shemini Atzeret]] a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Commons category|Rosh Hashanah}} * [https://www.yeshiva.co/tags/rosh%20hashana Torah Content on Rosh Hashana] – Á̱tutumyiam lyuut, a̱nwuat & ghwughwu a̱guguut, Jén, ma̱ng Lyip tazwa Rosh HaShana (di̱n Shong) * [https://www.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/rosh_hashana/index.asp Marking the New Year From the Yad Vashem's Collections] – Online exhibition on the celebration of Rosh Hashanah and Yom Kippur before, during, and after the Holocaust * [https://www.tefilah.com.au/lesson/borchu-nusach Rosh Hashanah Prayers by Chazzanim] – an audio, video and printed guide to the Rosh Hashanah prayers [[Category:Rosh HaShanah| ]] [[Category:A̱da̱mu ma̱ng Hawa]] [[Category:Sóng a̱vwuoshyim]] [[Category:Lyulyoot a̱yaaza̱za̱rak mmam A̱yahuda da̱ a̱lyem A̱biru]] [[Category:Sóng A̱lyia̱ A̱fai]] n96a6lejy9sphvm4inogp6ezvtakyse 44615 44613 2026-06-10T14:19:41Z Zasan Doshiyak 2443 44615 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rosh HaShanah/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rosh HaShanah/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yama-uba/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yama-uba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yama-uba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yama-uba/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:May you all have a sweet year (365-271) (6194230350).jpg|thumb|]] '''Rosh HaShanah''' ({{lang-he|רֹאשׁ הַשָּׁנָה}}, {{transl|he|Rōʾš hašŠānā}}, lyuut ca̱caat: "a̱pyia̱ a̱lyia̱ ka") wa yet [[A̱lyia̱ A̱fai]] [[A̱yahuda]] ka. A̱lyoot ka nang [[Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza]] ngyei fwung huni a̱ni, kikya yet '''Yom Teruah''' ({{lang|he|יוֹם תְּרוּעָה}}, {{transl|he|Yōm Tərūʿā}}), lyuut ca̱caat: "a̱tuk tyei nkun ku tyiap". Nggu wa yet a̱son ka da̱ [[A̱ca̱cet Á̱za̱za̱rak Mmam]] ({{lang|he|יָמִים נוֹרָאִים}}, {{transl|he|Yāmīm Nōrāʾīm}}; "Mmam A̱wun") [[A̱yahuda]], ma̱nang á̱ ku lyuut di̱ kwaa̱mbwat [[Li̱vitikut]] 23:23–25,<ref>{{Bibleverse|Leviticus|23:23–25|HE}}</ref> ba̱ nyia̱ di̱n jen a̱won/ntsa a̱vwuoshyim di̱ fam A̱kungkurung-á̱kum A̱za Swanta hu. Rosh HaShanah wa ntsa a̱cak mmam swak jhyi swat ghyang ka̱ tyiai ma̱ng [[Yom Kippur]], mbeang a̱tsan á̱za̱za̱rak nsong a̱vwuoshyim ma̱ a̱di̱di̱t ba̱ keang [[Sukkot]] ba̱ si̱ ba̱ng si̱ tat [[Shemini Atzeret]] a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Commons category|Rosh Hashanah}} * [https://www.yeshiva.co/tags/rosh%20hashana Torah Content on Rosh Hashana] – Á̱tutumyiam lyuut, a̱nwuat & ghwughwu a̱guguut, Jén, ma̱ng Lyip tazwa Rosh HaShana (di̱n Shong) * [https://www.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/rosh_hashana/index.asp Marking the New Year From the Yad Vashem's Collections] – Online exhibition on the celebration of Rosh Hashanah and Yom Kippur before, during, and after the Holocaust * [https://www.tefilah.com.au/lesson/borchu-nusach Rosh Hashanah Prayers by Chazzanim] – an audio, video and printed guide to the Rosh Hashanah prayers [[Category:Rosh HaShanah| ]] [[Category:A̱da̱mu ma̱ng Hawa]] [[Category:Sóng a̱vwuoshyim]] [[Category:Lyulyoot a̱yaaza̱za̱rak mmam A̱yahuda da̱ a̱lyem A̱biru]] [[Category:Sóng A̱lyia̱ A̱fai]] o5b2ogff5hb2se74nh3pnmjetk8qp14 44617 44615 2026-06-10T14:19:57Z Zasan Doshiyak 2443 44617 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rosh HaShanah/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rosh HaShanah/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rosh HaShanah/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rosh HaShanah/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yama-uba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yama-uba/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:May you all have a sweet year (365-271) (6194230350).jpg|thumb|]] '''Rosh HaShanah''' ({{lang-he|רֹאשׁ הַשָּׁנָה}}, {{transl|he|Rōʾš hašŠānā}}, lyuut ca̱caat: "a̱pyia̱ a̱lyia̱ ka") wa yet [[A̱lyia̱ A̱fai]] [[A̱yahuda]] ka. A̱lyoot ka nang [[Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza]] ngyei fwung huni a̱ni, kikya yet '''Yom Teruah''' ({{lang|he|יוֹם תְּרוּעָה}}, {{transl|he|Yōm Tərūʿā}}), lyuut ca̱caat: "a̱tuk tyei nkun ku tyiap". Nggu wa yet a̱son ka da̱ [[A̱ca̱cet Á̱za̱za̱rak Mmam]] ({{lang|he|יָמִים נוֹרָאִים}}, {{transl|he|Yāmīm Nōrāʾīm}}; "Mmam A̱wun") [[A̱yahuda]], ma̱nang á̱ ku lyuut di̱ kwaa̱mbwat [[Li̱vitikut]] 23:23–25,<ref>{{Bibleverse|Leviticus|23:23–25|HE}}</ref> ba̱ nyia̱ di̱n jen a̱won/ntsa a̱vwuoshyim di̱ fam A̱kungkurung-á̱kum A̱za Swanta hu. Rosh HaShanah wa ntsa a̱cak mmam swak jhyi swat ghyang ka̱ tyiai ma̱ng [[Yom Kippur]], mbeang a̱tsan á̱za̱za̱rak nsong a̱vwuoshyim ma̱ a̱di̱di̱t ba̱ keang [[Sukkot]] ba̱ si̱ ba̱ng si̱ tat [[Shemini Atzeret]] a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Commons category|Rosh Hashanah}} * [https://www.yeshiva.co/tags/rosh%20hashana Torah Content on Rosh Hashana] – Á̱tutumyiam lyuut, a̱nwuat & ghwughwu a̱guguut, Jén, ma̱ng Lyip tazwa Rosh HaShana (di̱n Shong) * [https://www.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/rosh_hashana/index.asp Marking the New Year From the Yad Vashem's Collections] – Online exhibition on the celebration of Rosh Hashanah and Yom Kippur before, during, and after the Holocaust * [https://www.tefilah.com.au/lesson/borchu-nusach Rosh Hashanah Prayers by Chazzanim] – an audio, video and printed guide to the Rosh Hashanah prayers [[Category:Rosh HaShanah| ]] [[Category:A̱da̱mu ma̱ng Hawa]] [[Category:Sóng a̱vwuoshyim]] [[Category:Lyulyoot a̱yaaza̱za̱rak mmam A̱yahuda da̱ a̱lyem A̱biru]] [[Category:Sóng A̱lyia̱ A̱fai]] 4qp0ro83z6emfh26wwl89rq3owdk3sw 44618 44617 2026-06-10T14:20:25Z Zasan Doshiyak 2443 44618 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rosh HaShanah/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rosh HaShanah/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rosh HaShanah/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rosh HaShanah/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rosh HaShanah/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rosh HaShanah/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:May you all have a sweet year (365-271) (6194230350).jpg|thumb|]] '''Rosh HaShanah''' ({{lang-he|רֹאשׁ הַשָּׁנָה}}, {{transl|he|Rōʾš hašŠānā}}, lyuut ca̱caat: "a̱pyia̱ a̱lyia̱ ka") wa yet [[A̱lyia̱ A̱fai]] [[A̱yahuda]] ka. A̱lyoot ka nang [[Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza]] ngyei fwung huni a̱ni, kikya yet '''Yom Teruah''' ({{lang|he|יוֹם תְּרוּעָה}}, {{transl|he|Yōm Tərūʿā}}), lyuut ca̱caat: "a̱tuk tyei nkun ku tyiap". Nggu wa yet a̱son ka da̱ [[A̱ca̱cet Á̱za̱za̱rak Mmam]] ({{lang|he|יָמִים נוֹרָאִים}}, {{transl|he|Yāmīm Nōrāʾīm}}; "Mmam A̱wun") [[A̱yahuda]], ma̱nang á̱ ku lyuut di̱ kwaa̱mbwat [[Li̱vitikut]] 23:23–25,<ref>{{Bibleverse|Leviticus|23:23–25|HE}}</ref> ba̱ nyia̱ di̱n jen a̱won/ntsa a̱vwuoshyim di̱ fam A̱kungkurung-á̱kum A̱za Swanta hu. Rosh HaShanah wa ntsa a̱cak mmam swak jhyi swat ghyang ka̱ tyiai ma̱ng [[Yom Kippur]], mbeang a̱tsan á̱za̱za̱rak nsong a̱vwuoshyim ma̱ a̱di̱di̱t ba̱ keang [[Sukkot]] ba̱ si̱ ba̱ng si̱ tat [[Shemini Atzeret]] a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Commons category|Rosh Hashanah}} * [https://www.yeshiva.co/tags/rosh%20hashana Torah Content on Rosh Hashana] – Á̱tutumyiam lyuut, a̱nwuat & ghwughwu a̱guguut, Jén, ma̱ng Lyip tazwa Rosh HaShana (di̱n Shong) * [https://www.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/rosh_hashana/index.asp Marking the New Year From the Yad Vashem's Collections] – Online exhibition on the celebration of Rosh Hashanah and Yom Kippur before, during, and after the Holocaust * [https://www.tefilah.com.au/lesson/borchu-nusach Rosh Hashanah Prayers by Chazzanim] – an audio, video and printed guide to the Rosh Hashanah prayers [[Category:Rosh HaShanah| ]] [[Category:A̱da̱mu ma̱ng Hawa]] [[Category:Sóng a̱vwuoshyim]] [[Category:Lyulyoot a̱yaaza̱za̱rak mmam A̱yahuda da̱ a̱lyem A̱biru]] [[Category:Sóng A̱lyia̱ A̱fai]] 4tbwaufvbr3r2qljroztba0b2mdqqnr Odigha Odigha 0 2648 44483 17339 2026-06-10T12:04:08Z Zichatmoses 2829 44483 wikitext text/x-wiki {1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Odigha Odigha''' yet a̱tyutat-a̱pyia̱ [[Naijeriya]] wa, a̱gwak lyen-a̱beam ma̱ng a̱tyufuut cat a̱shai.<ref name=":0">{{Cite web |date=2003-04-15 |title=Nigerian activist Odigha Odigha fights to halt illegal logging |url=https://grist.org/article/nijhuis-odigha/ |access-date=2022-02-27 |website=Grist |language=en-us}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=BBC World Service - Outlook, 13/10/2011 |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p00kmdgt |access-date=2022-02-28 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> Nggu wa yet a̱tyukpaat Sot-nta̱m ji̱ Nwai yet a̱si̱ A̱gwomna̱ti nang á̱ ngyei ''Coalition for the Environment'' mi̱ Naijeriya.<ref name=":2">{{Cite web |title=Odigha Odhiga - SourceWatch |url=https://www.sourcewatch.org/index.php?title=Odigha_Odhiga |access-date=2022-03-12 |website=www.sourcewatch.org}}</ref> A̱ san za̱nang ''Goldman Environmental Prize'' ji ma̱ a̱lyia̱ 2003, mat nta̱m nggu na di̱ cam susop-nza [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] ji neet a̱ca̱cet á̱niettyam a̱ka̱kwon.<ref>{{cite web|url=http://www.goldmanprize.org/node/149 |title=Africa 2003. Odigha Odigha. Nigeria, Forests |publisher=Goldman Environmental Prize|accessdate=18 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2010}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC: Interview with Nigerian forest activist, Odigha Odigha |url=https://rightsandresources.org/blog/bbc-interview-with-nigerian-forest-activist-odigha-odigha/ |access-date=2022-02-27 |website=Rights + Resources |language=en-US}}</ref>Ma̱nang ''Grist News'' ku tak a̱ni, a̱ ku nyia̱, "Ka̱ a kwan a si̱ tyong, a na ka nswuan a kwan a̱ghyang a̱tuk. Ka̱ a khwu di̱ kwan huni, kwan ang hu bye fwan." A̱jwaat Odigha ka, kikya ku yet á̱ cok susop-nza Ki̱rosi̱riva ji á̱ ka byi̱k susot-á̱niet mi̱ susop-nza ji si̱sak nang ku na labeang a̱ni, nang gu si̱ ta̱bat nyia̱ neet ma̱ a̱lyia̱ 1994.<ref name=":2" /> == Ya̱fang == {{Reflist}} [[Category:A̱lyia̱ mbyin nshyia̱ bah (á̱niet nswuan)]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:A̱yaagwak lyen-a̱beam Naijeriya]] [[Category:Á̱niettat-a̱pyia̱ Naijeriya]] [[Category:Á̱niet ba̱ ku san Goldman Environmental Prize]] ek0en4vbouf0ui0zy526odwicz0hyjp 44484 44483 2026-06-10T12:04:38Z Zichatmoses 2829 44484 wikitext text/x-wiki {1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Odigha Odigha/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Odigha Odigha/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Odigha Odigha''' yet a̱tyutat-a̱pyia̱ [[Naijeriya]] wa, a̱gwak lyen-a̱beam ma̱ng a̱tyufuut cat a̱shai.<ref name=":0">{{Cite web |date=2003-04-15 |title=Nigerian activist Odigha Odigha fights to halt illegal logging |url=https://grist.org/article/nijhuis-odigha/ |access-date=2022-02-27 |website=Grist |language=en-us}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=BBC World Service - Outlook, 13/10/2011 |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p00kmdgt |access-date=2022-02-28 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> Nggu wa yet a̱tyukpaat Sot-nta̱m ji̱ Nwai yet a̱si̱ A̱gwomna̱ti nang á̱ ngyei ''Coalition for the Environment'' mi̱ Naijeriya.<ref name=":2">{{Cite web |title=Odigha Odhiga - SourceWatch |url=https://www.sourcewatch.org/index.php?title=Odigha_Odhiga |access-date=2022-03-12 |website=www.sourcewatch.org}}</ref> A̱ san za̱nang ''Goldman Environmental Prize'' ji ma̱ a̱lyia̱ 2003, mat nta̱m nggu na di̱ cam susop-nza [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] ji neet a̱ca̱cet á̱niettyam a̱ka̱kwon.<ref>{{cite web|url=http://www.goldmanprize.org/node/149 |title=Africa 2003. Odigha Odigha. Nigeria, Forests |publisher=Goldman Environmental Prize|accessdate=18 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2010}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC: Interview with Nigerian forest activist, Odigha Odigha |url=https://rightsandresources.org/blog/bbc-interview-with-nigerian-forest-activist-odigha-odigha/ |access-date=2022-02-27 |website=Rights + Resources |language=en-US}}</ref>Ma̱nang ''Grist News'' ku tak a̱ni, a̱ ku nyia̱, "Ka̱ a kwan a si̱ tyong, a na ka nswuan a kwan a̱ghyang a̱tuk. Ka̱ a khwu di̱ kwan huni, kwan ang hu bye fwan." A̱jwaat Odigha ka, kikya ku yet á̱ cok susop-nza Ki̱rosi̱riva ji á̱ ka byi̱k susot-á̱niet mi̱ susop-nza ji si̱sak nang ku na labeang a̱ni, nang gu si̱ ta̱bat nyia̱ neet ma̱ a̱lyia̱ 1994.<ref name=":2" /> == Ya̱fang == {{Reflist}} [[Category:A̱lyia̱ mbyin nshyia̱ bah (á̱niet nswuan)]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:A̱yaagwak lyen-a̱beam Naijeriya]] [[Category:Á̱niettat-a̱pyia̱ Naijeriya]] [[Category:Á̱niet ba̱ ku san Goldman Environmental Prize]] p2nbwlmemzupgrpl1ttyzt4g6fvqsew 44485 44484 2026-06-10T12:58:30Z Zichatmoses 2829 44485 wikitext text/x-wiki {1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Odigha Odigha/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Odigha Odigha/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Odigha Odigha/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Odigha Odigha/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱t {{Databox}} {{Cite web |title=Odigha Odhiga - SourceWatch |url=https://www.sourcewatch.org/index.php?title=Odigha_Odhiga |access-date=2022-03-12 |website=www.sourcewatch.org}}</ref> A̱ san za̱nang ''Goldman Environmental Prize'' ji ma̱ a̱lyia̱ 2003, mat nta̱m nggu na di̱ cam susop-nza [[Si̱tet Ki̱rosi̱riva]] ji neet a̱ca̱cet á̱niettyam a̱ka̱kwon.<ref>{{cite web|url=http://www.goldmanprize.org/node/149 |title=Africa 2003. Odigha Odigha. Nigeria, Forests |publisher=Goldman Environmental Prize|accessdate=18 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2010}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC: Interview with Nigerian forest activist, Odigha Odigha |url=https://rightsandresources.org/blog/bbc-interview-with-nigerian-forest-activist-odigha-odigha/ |access-date=2022-02-27 |website=Rights + Resources |language=en-US}}</ref>Ma̱nang ''Grist News'' ku tak a̱ni, a̱ ku nyia̱, "Ka̱ a kwan a si̱ tyong, a na ka nswuan a kwan a̱ghyang a̱tuk. Ka̱ a khwu di̱ kwan huni, kwan ang hu bye fwan." A̱jwaat Odigha ka, kikya ku yet á̱ cok susop-nza Ki̱rosi̱riva ji á̱ ka byi̱k susot-á̱niet mi̱ susop-nza ji si̱sak nang ku na labeang a̱ni, nang gu si̱ ta̱bat nyia̱ neet ma̱ a̱lyia̱ 1994.<ref name=":2" /> == Ya̱fang == {{Reflist}} [[Category:A̱lyia̱ mbyin nshyia̱ bah (á̱niet nswuan)]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:A̱yaagwak lyen-a̱beam Naijeriya]] [[Category:Á̱niettat-a̱pyia̱ Naijeriya]] [[Category:Á̱niet ba̱ ku san Goldman Environmental Prize]] hbrn6n1f8a9xo3wbudrt0on0tf1fegr Mulikat Adeola Akande 0 2742 44732 34195 2026-06-11T10:11:41Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44732 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''Mulikat Adeola Akande''' (byin 11 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 1960) yet a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet [[Naijeriya]] wa ma̱ng a̱tyucatcuk naat Sa̱net. Á̱ ku khai nggu á̱ nat A̱li Á̱ghyi Naijeriya ka ma̱ a̱dak sot kwai-nfwuo-á̱niet ''People's Democratic Party'' (PDP) a̱ yong da̱ a̱kwonu Nfam A̱za ma̱ng A̱tak Ogbomosho mbeang Orire ma̱ a̱lyia̱ 2007 a̱wot á̱ si̱ bu khai nggu ma̱ a̱lyia̱ 2011. == Ya̱fang == {{reflist}} [[Category:A̱yaamemba A̱li A̱tung Si̱tet Legwot]] [[Category:Kyangbwak Tinubu]] [[Category:Á̱nietkhwikristi Naijeriya]] [[Category:Byin 1960]] [[Category:Mmanfang Yunuvasi̱ti Obafemi Awolowo]] [[Category:A̱yaamemba Sa̱net (Naijeriya)]] [[Category:Á̱nietkwai-nfwuo-á̱niet A̱ghwangkpang di̱ kwai-nfwuo-á̱niet]] [[Category:Mmanfang Adeyemi College of Education]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Sa:A̱nyiuk kwai-nfwuo-á̱niet sa̱ncuri 21 mi̱ Naijeriya]] fob90efvlli9bxqjgcj5flywvb34w6q 44733 44732 2026-06-11T10:12:02Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44733 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Mulikat Adeola Akande''' (byin 11 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 1960) yet a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet [[Naijeriya]] wa ma̱ng a̱tyucatcuk naat Sa̱net. Á̱ ku khai nggu á̱ nat A̱li Á̱ghyi Naijeriya ka ma̱ a̱dak sot kwai-nfwuo-á̱niet ''People's Democratic Party'' (PDP) a̱ yong da̱ a̱kwonu Nfam A̱za ma̱ng A̱tak Ogbomosho mbeang Orire ma̱ a̱lyia̱ 2007 a̱wot á̱ si̱ bu khai nggu ma̱ a̱lyia̱ 2011. == Ya̱fang == {{reflist}} [[Category:A̱yaamemba A̱li A̱tung Si̱tet Legwot]] [[Category:Kyangbwak Tinubu]] [[Category:Á̱nietkhwikristi Naijeriya]] [[Category:Byin 1960]] [[Category:Mmanfang Yunuvasi̱ti Obafemi Awolowo]] [[Category:A̱yaamemba Sa̱net (Naijeriya)]] [[Category:Á̱nietkwai-nfwuo-á̱niet A̱ghwangkpang di̱ kwai-nfwuo-á̱niet]] [[Category:Mmanfang Adeyemi College of Education]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Sa:A̱nyiuk kwai-nfwuo-á̱niet sa̱ncuri 21 mi̱ Naijeriya]] 2sqsi9s8pb60hv031fkau6dlr3l5bln 44734 44733 2026-06-11T10:12:50Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44734 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Mulikat Adeola Akande/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Mulikat Adeola Akande/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Mulikat Adeola Akande/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Mulikat Adeola Akande/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Mulikat Adeola Akande/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Mulikat Adeola Akande/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Mulikat Adeola Akande''' (byin 11 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 1960) yet a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet [[Naijeriya]] wa ma̱ng a̱tyucatcuk naat Sa̱net. Á̱ ku khai nggu á̱ nat A̱li Á̱ghyi Naijeriya ka ma̱ a̱dak sot kwai-nfwuo-á̱niet ''People's Democratic Party'' (PDP) a̱ yong da̱ a̱kwonu Nfam A̱za ma̱ng A̱tak Ogbomosho mbeang Orire ma̱ a̱lyia̱ 2007 a̱wot á̱ si̱ bu khai nggu ma̱ a̱lyia̱ 2011. == Ya̱fang == {{reflist}} [[Category:A̱yaamemba A̱li A̱tung Si̱tet Legwot]] [[Category:Kyangbwak Tinubu]] [[Category:Á̱nietkhwikristi Naijeriya]] [[Category:Byin 1960]] [[Category:Mmanfang Yunuvasi̱ti Obafemi Awolowo]] [[Category:A̱yaamemba Sa̱net (Naijeriya)]] [[Category:Á̱nietkwai-nfwuo-á̱niet A̱ghwangkpang di̱ kwai-nfwuo-á̱niet]] [[Category:Mmanfang Adeyemi College of Education]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Sa:A̱nyiuk kwai-nfwuo-á̱niet sa̱ncuri 21 mi̱ Naijeriya]] dyld262u5iwbusfww8nn5bk7gxdxf1b Olusheyi Bajulaiye 0 2783 44640 17792 2026-06-10T14:26:51Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44640 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''Olusheyi Bajulaiye''' (''Oluseyi Bajulaiye''), yet a̱tyu [[Naijeriya]] wa, a̱ yet a̱gba̱ndang a̱tyuta̱m sot [[Muná̱pyia̱ Bibyin Swanta]] ('''UN'''). Nta̱m nggu na ma̱ a̱di̱di̱t yet nta̱m naat mbwuot sot UNHCR nia na̱ byia̱ a̱ka̱ta ma̱ng ba̱ng á̱niet nang zwang ma̱ng a̱bombwuon nyia̱ á̱ghyang ku nvwuong mba neet a̱ka̱sa mba na a̱ni. Á̱ ti̱n nggu gu yet Memba Sot A̱gwomna̱ti ''Lagos State Teaching Hospital'', [[Legwot]], Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2018. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:A̱lyia̱ mbyin nshyia̱ bah (á̱niet nswuan)]] [[Category:A̱ghwangkpang]] hd5xi64w19f9ohzzvf3c7kyikt6etui 44642 44640 2026-06-10T14:27:07Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44642 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Olusheyi Bajulaiye''' (''Oluseyi Bajulaiye''), yet a̱tyu [[Naijeriya]] wa, a̱ yet a̱gba̱ndang a̱tyuta̱m sot [[Muná̱pyia̱ Bibyin Swanta]] ('''UN'''). Nta̱m nggu na ma̱ a̱di̱di̱t yet nta̱m naat mbwuot sot UNHCR nia na̱ byia̱ a̱ka̱ta ma̱ng ba̱ng á̱niet nang zwang ma̱ng a̱bombwuon nyia̱ á̱ghyang ku nvwuong mba neet a̱ka̱sa mba na a̱ni. Á̱ ti̱n nggu gu yet Memba Sot A̱gwomna̱ti ''Lagos State Teaching Hospital'', [[Legwot]], Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2018. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:A̱lyia̱ mbyin nshyia̱ bah (á̱niet nswuan)]] [[Category:A̱ghwangkpang]] 0n9rz8yg2wtoaj4kw1owawu9zt14x9z 44644 44642 2026-06-10T14:27:47Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44644 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Olusheyi Bajulaiye/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Olusheyi Bajulaiye/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Olusheyi Bajulaiye/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Olusheyi Bajulaiye/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Olusheyi Bajulaiye/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Olusheyi Bajulaiye/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Olusheyi Bajulaiye''' (''Oluseyi Bajulaiye''), yet a̱tyu [[Naijeriya]] wa, a̱ yet a̱gba̱ndang a̱tyuta̱m sot [[Muná̱pyia̱ Bibyin Swanta]] ('''UN'''). Nta̱m nggu na ma̱ a̱di̱di̱t yet nta̱m naat mbwuot sot UNHCR nia na̱ byia̱ a̱ka̱ta ma̱ng ba̱ng á̱niet nang zwang ma̱ng a̱bombwuon nyia̱ á̱ghyang ku nvwuong mba neet a̱ka̱sa mba na a̱ni. Á̱ ti̱n nggu gu yet Memba Sot A̱gwomna̱ti ''Lagos State Teaching Hospital'', [[Legwot]], Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2018. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:A̱lyia̱ mbyin nshyia̱ bah (á̱niet nswuan)]] [[Category:A̱ghwangkpang]] 5gl02ps7vbxrdomp19gyw60nu15i4k3 Jimmy Wales 0 2854 44680 18350 2026-06-10T15:37:43Z Zichatmoses 2829 44680 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ {{Databox}} '''Jimmy Donal Wales''' (byin 7 Zwat A̱ni̱nai 1966), á̱ ka ndyen nggu ma̱ng a̱bubwuk a̱lyoot Wukipedia nggu wu '''Jimbo''', yet a̱tyubwuang a̱cyetaneang, a̱cok-a̱cyetaneang, ma̱ng a̱tyukaswuo a̱ka̱kurum di̱n jen gbangbang<ref name=Chozick-2013-06-30/><ref name="Date of birth">{{cite news|url=http://www.jpost.com/Opinion/Columnists/Jimmy-Waless-benevolent-Wikipedia-wisdom|title=Jimmy Wales's benevolent Wikipedia wisdom|work=The Jerusalem Post|date=7 Zwat Jhyiung 2011|access-date=26 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2017|author=Horovitz, David|archive-date=3 Zwat A̱ni̱nai 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180803074223/https://www.jpost.com/Opinion/Columnists/Jimmy-Waless-benevolent-Wikipedia-wisdom|url-status=live}}</ref> a yet a̱tyu Bi̱ri̱ti̱n-Amerika wa a̱ni.<ref name=":0">{{cite tweet|user=jimmy_wales|author=Jimmy Wales|number=1173693309115686913|title=I just became a UK citizen, quite happy about that. It occurs to me that perhaps a few MPs should actually take the "Life in the UK" test and study the manual!|date=September 16, 2019}}</ref> wa. A̱ yet a̱tyonyiung mami á̱niet ba̱ ku kpaat a̱gban-lyen a̱zalang a̱ nwai cat kpangti̱n nang á̱ ngyei [[Wukipedia]]<ref name="WMF PR 2004-04-25"/> a̱ni ma̱ng sot savit ji̱ ba̱ng wuki ji̱ cat kpangti̱n nang á̱ ngyei Fandom (á̱ ku ngyei Wukia ku ''Wikia'' gbangbang) a̱ni.<ref name="Economist2008"/> A̱ ku nyia̱ ta̱m tazwa nta̱m a̱zalang jhyang, nang Bomis, Nupedia, WikiTribune, ma̱ng WT Social. ==Ya̱fang== {{Reflist}} 1n7c9l1gg1dy24qcro24itghyj27my7 44681 44680 2026-06-10T15:39:37Z Zichatmoses 2829 44681 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Jimmy Wales/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Jimmy Wales/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Jimmy Wales/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ {{Databox}} '''Jimmy Donal Wales''' (byin 7 Zwat A̱ni̱nai 1966), á̱ ka ndyen nggu ma̱ng a̱bubwuk a̱lyoot Wukipedia nggu wu '''Jimbo''', yet a̱tyubwuang a̱cyetaneang, a̱cok-a̱cyetaneang, ma̱ng a̱tyukaswuo a̱ka̱kurum di̱n jen gbangbang<ref name=Chozick-2013-06-30/><ref name="Date of birth">{{cite news|url=http://www.jpost.com/Opinion/Columnists/Jimmy-Waless-benevolent-Wikipedia-wisdom|title=Jimmy Wales's benevolent Wikipedia wisdom|work=The Jerusalem Post|date=7 Zwat Jhyiung 2011|access-date=26 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2017|author=Horovitz, David|archive-date=3 Zwat A̱ni̱nai 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180803074223/https://www.jpost.com/Opinion/Columnists/Jimmy-Waless-benevolent-Wikipedia-wisdom|url-status=live}}</ref> a yet a̱tyu Bi̱ri̱ti̱n-Amerika wa a̱ni.<ref name=":0">{{cite tweet|user=jimmy_wales|author=Jimmy Wales|number=1173693309115686913|title=I just became a UK citizen, quite happy about that. It occurs to me that perhaps a few MPs should actually take the "Life in the UK" test and study the manual!|date=September 16, 2019}}</ref> wa. A̱ yet a̱tyonyiung mami á̱niet ba̱ ku kpaat a̱gban-lyen a̱zalang a̱ nwai cat kpangti̱n nang á̱ ngyei [[Wukipedia]]<ref name="WMF PR 2004-04-25"/> a̱ni ma̱ng sot savit ji̱ ba̱ng wuki ji̱ cat kpangti̱n nang á̱ ngyei Fandom (á̱ ku ngyei Wukia ku ''Wikia'' gbangbang) a̱ni.<ref name="Economist2008"/> A̱ ku nyia̱ ta̱m tazwa nta̱m a̱zalang jhyang, nang Bomis, Nupedia, WikiTribune, ma̱ng WT Social. ==Ya̱fang== {{Reflist}} b04v05i0sbajjmmt38okvssvb7sjkij 44682 44681 2026-06-10T15:40:24Z Zichatmoses 2829 44682 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Jimmy Wales/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Jimmy Wales/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Jimmy Wales/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Jimmy Wales/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Jimmy Wales/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Jimmy Wales/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ {{Databox}} '''Jimmy Donal Wales''' (byin 7 Zwat A̱ni̱nai 1966), á̱ ka ndyen nggu ma̱ng a̱bubwuk a̱lyoot Wukipedia nggu wu '''Jimbo''', yet a̱tyubwuang a̱cyetaneang, a̱cok-a̱cyetaneang, ma̱ng a̱tyukaswuo a̱ka̱kurum di̱n jen gbangbang<ref name=Chozick-2013-06-30/><ref name="Date of birth">{{cite news|url=http://www.jpost.com/Opinion/Columnists/Jimmy-Waless-benevolent-Wikipedia-wisdom|title=Jimmy Wales's benevolent Wikipedia wisdom|work=The Jerusalem Post|date=7 Zwat Jhyiung 2011|access-date=26 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2017|author=Horovitz, David|archive-date=3 Zwat A̱ni̱nai 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180803074223/https://www.jpost.com/Opinion/Columnists/Jimmy-Waless-benevolent-Wikipedia-wisdom|url-status=live}}</ref> a yet a̱tyu Bi̱ri̱ti̱n-Amerika wa a̱ni.<ref name=":0">{{cite tweet|user=jimmy_wales|author=Jimmy Wales|number=1173693309115686913|title=I just became a UK citizen, quite happy about that. It occurs to me that perhaps a few MPs should actually take the "Life in the UK" test and study the manual!|date=September 16, 2019}}</ref> wa. A̱ yet a̱tyonyiung mami á̱niet ba̱ ku kpaat a̱gban-lyen a̱zalang a̱ nwai cat kpangti̱n nang á̱ ngyei [[Wukipedia]]<ref name="WMF PR 2004-04-25"/> a̱ni ma̱ng sot savit ji̱ ba̱ng wuki ji̱ cat kpangti̱n nang á̱ ngyei Fandom (á̱ ku ngyei Wukia ku ''Wikia'' gbangbang) a̱ni.<ref name="Economist2008"/> A̱ ku nyia̱ ta̱m tazwa nta̱m a̱zalang jhyang, nang Bomis, Nupedia, WikiTribune, ma̱ng WT Social. ==Ya̱fang== {{Reflist}} jox1ijzhxqr7p2z2y3mgnddzmcyxdwm Ki̱si̱mat 0 3065 44521 43829 2026-06-10T13:37:46Z Zasan Doshiyak 2443 44521 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Turning Point USA/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Turning Point USA/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Turning Point USA/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Turning Point USA/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Turning Point USA/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Turning Point USA/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ki̱si̱mat''' yet a̱yet kuzang a̱lyia̱ kya nang á̱ nyia̱ á̱ gwai byin [[Yesu|Yesu Kristi]], ma̱ a̱tuk 25 Zwat Swak ma̱ng Sweang<ref>Several branches of [[Eastern Christianity]] that use the [[Julian calendar]] also celebrate on December 25 according to that calendar, which is now January 7 on the [[Gregorian calendar]]. Armenian Churches observed the nativity on January 6 even before the Gregorian calendar originated. Most Armenian Christians use the Gregorian calendar, still celebrating Christmas Day on January 6. Some Armenian churches use the Julian calendar, thus celebrating Christmas Day on January 19 on the Gregorian calendar, with January 18 being Christmas Eve. Some regions also celebrate primarily on December 24, rather than December 25.</ref> nang a̱gwai khwi mbeang a̱si̱ taada tsi̱tsak á̱niet biliyon ma̱ a̱di̱di̱t mi̱ swanta hu.<ref name="NonXiansUSA" /><ref>{{cite web|url = http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|title=The Global Religious Landscape {{!}} Christians|publisher=Pew Research Center|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 18, 2012|access-date=Zwat Tswuon 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150310002132/http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|archive-date =Zwat Tsat 10, 2015|url-status=live}}</ref><ref name="Gallup122410">{{cite web|url = http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|title = Christmas Strongly Religious For Half in U.S. Who Celebrate It|publisher=Gallup, Inc.|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 24, 2010|access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 16, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121207090538/http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 7, 2012}}</ref> A̱yet a̱ka̱wa̱tyia̱-a̱lyia̱ lita̱ji Krista ka ka̱ shyia̱ a̱zaghyi njen [[Adven]] ku Swan A̱fa-a̱khwot [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti]] ka, kikya ka si̱ ntsa a̱cak njen Kisi̱mat ka, nang mi̱ nkhang fam Jenshyung Swanta hu ka̱ ni̱ labeang tat á̱tuk swak ma̱ng a̱feang, a̱wot ka̱ bai tyak A̱tyetuk Swak ma̱ng A̱feang ka a̱ni.<ref name="Forbes">{{cite book|last=Forbes|first=Bruce David|title=Christmas: A Candid History|date=October 1, 2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-25802-0|page=27|quote=In 567 the Council of Tours proclaimed that the entire period between Christmas and Epiphany should be considered part of the celebration, creating what became known as the twelve days of Christmas, or what the English called Christmastide.<br />On the last of the twelve days, called Twelfth Night, various cultures developed a wide range of additional special festivities. The variation extends even to the issue of how to count the days. If Christmas Day is the first of the twelve days, then Twelfth Night would be on January 5, the eve of Epiphany. If December 26, the day after Christmas, is the first day, then Twelfth Night falls on January 6, the evening of Epiphany itself.<br />After Christmas and Epiphany were in place, on December 25 and January 6, with the twelve days of Christmas in between, Christians slowly adopted a period called Advent, as a time of spiritual preparation leading up to Christmas.}}<!--|access-date=December 7, 2015--></ref> A̱tuk Mam Kisi̱mat yet fwung a̱gwomna̱ti hwa nang bibyin ma̱ a̱di̱di̱t,<ref>[http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm Canadian Heritage – Public holidays]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124102246/http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm |date=Zwat Swat ma̱ng Jhyiung 24, 2009 }} – ''Government of Canada''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp 2009 Federal Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116140821/http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp |date=Zwat Jhyiung 16, 2013 }} – ''U.S. Office of Personnel Management''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741 Bank holidays and British Summer time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515020958/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741|date=Zwat Tswuon 15, 2011 }} – ''HM Government''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref> nang Krista ma̱ a̱di̱di̱t song nka á ngyei a̱dini wa a̱ni<ref name="EhornHewlett1995">{{cite book|last1=Ehorn|first1=Lee Ellen|last2=Hewlett|first2=Shirely J.|last3=Hewlett|first3=Dale M.|title=December Holiday Customs |date=Zwat A̱kubunyiung 1, 1995|publisher=Lorenz Educational Press|isbn=978-1-4291-0896-6|page=1}}</ref> mbeang mba ba̱ nwai yet Krista a̱ni nang taada a̱ni,<ref name="nonXians" /><ref>Nick Hytrek, [http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html "Non-Christians focus on secular side of Christmas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114085432/http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 14, 2009 }}, ''Sioux City Journal'', Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 10, 2009. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 18, 2009.</ref> a̱wot ku si̱ yet a̱gba̱mgbam kap a̱cak fwung nang á̱ sak kpa̱mkpaan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Kwok nkhang taada Kisi̱mat hu mi̱ [[La̱p A̱nu Fai]] hu, nang á̱ lyen nang [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti Yesu]] a̱ni, nyia̱ á̱ ku byin Yesu mi̱ [[Ba̱italami]], ca̱caat ma̱ng shei shi̱shei á̱zanson a̱tyusan hu.<ref name="Crump2001">{{cite book|last=Crump|first=William D.|title=The Christmas Encyclopedia|url=https://archive.org/details/christmasencyclo00will|url-access=registration|edition=3|date=Zwat A̱kubunyiung 15, 2001|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-6827-0|page=[https://archive.org/details/christmasencyclo00will/page/39 39]|quote=Krista nwuak a̱cucuk nyia̱ nkwaa̱mbwat jhyang mi̱ Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza hu yet shei á̱zanson hwa tazwa nkyang na̱ cobai á̱zanson a̱ni mi̱ shyicet a̱tyusan á̱ ku la̱p a̱nu tazwa a̱ni ku Yesu Kristi. Ma̱ a̱di̱di̱t, a̱wot kuzang hwa bah, mami shei shishei á̱zanson a̱hwa shyia̱ da̱ A̱khwukhwop La̱p A̱nu wu ... ''Á̱ byin nggu mi̱ Ba̱italami'' (Mikah 5:2): "A̱wot nwan, Ba̱italami Efratah, ''shimba'' nang a yet a̱da̱dei mami ncyikwop Yahuda, ''a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia'' neet di̱ nwan wa a̱ na nneet a̱ bai ma̱ a̱nung ''nggu'' a̱ na bai yet a̱tyutyok mi̱ Isi̱rela; a̱nyan wa shei naat á̱zanson nggu hu ''ku yet'' neet mi̱ gbangbang, ba̱ng si̱ nat sang sangba̱p.}}</ref> Jen ji nang Isuu ma̱ng Ma̱ryamu tat a̱keang a̱kya, a̱vwuonsaai-á̱nietcen ka ku nhyat a̱wot á̱ si̱ ba̱ neap mba a̱ta̱mpwom nkyangzwa, a̱vwuo ka nang á̱ si̱ byin Kristi a̱ yet Nggwon ka a̱ni, a̱wot á̱ta̱m tswa A̱gwaza ba si̱ shei nkhang nani nwuak a̱yaacok zónseap ba, a̱nyanyan bya si̱ cong di̱ shei á̱ghyang á̱niet nkhang na meang.<ref name="Tucker2011">{{cite book|last=Tucker|first=Ruth A.|title=Parade of Faith: A Biographical History of the Christian Church|year=2011|publisher=Zondervan|isbn=978-0-310-20638-5|page=23|quote=According to gospel accounts, Jesus was born during the reign of Herod the Great, thus sometime before 4 BCE. The birth narrative in Luke's gospel is one of the most familiar passages in the Bible. Leaving their hometown of Nazareth, Mary and Joseph travel to Bethlehem to pay taxes. Arriving late, they find no vacancy at the inn. They are, however, offered a stable, most likely a second room attached to a family dwelling where animals were sheltered—a room that would offer some privacy from the main family room for cooking, eating, and sleeping. This "city of David" is the ''little town of Bethlehem'' of Christmas-carol fame, a starlit silhouette indelibly etched on Christmas cards. No sooner was the baby born than angels announced the news to shepherds who spread the word.}}</ref> ==Ya̱fang== {{reflist}} {{wiktionary}} [[Sa:Khwikristi]] cd6suymhf1rcunfh5dkyru7nungkevi 44522 44521 2026-06-10T13:38:17Z Zasan Doshiyak 2443 44522 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Turning Point USA/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Turning Point USA/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Turning Point USA/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Turning Point USA/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ki̱si̱mat''' yet a̱yet kuzang a̱lyia̱ kya nang á̱ nyia̱ á̱ gwai byin [[Yesu|Yesu Kristi]], ma̱ a̱tuk 25 Zwat Swak ma̱ng Sweang<ref>Several branches of [[Eastern Christianity]] that use the [[Julian calendar]] also celebrate on December 25 according to that calendar, which is now January 7 on the [[Gregorian calendar]]. Armenian Churches observed the nativity on January 6 even before the Gregorian calendar originated. Most Armenian Christians use the Gregorian calendar, still celebrating Christmas Day on January 6. Some Armenian churches use the Julian calendar, thus celebrating Christmas Day on January 19 on the Gregorian calendar, with January 18 being Christmas Eve. Some regions also celebrate primarily on December 24, rather than December 25.</ref> nang a̱gwai khwi mbeang a̱si̱ taada tsi̱tsak á̱niet biliyon ma̱ a̱di̱di̱t mi̱ swanta hu.<ref name="NonXiansUSA" /><ref>{{cite web|url = http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|title=The Global Religious Landscape {{!}} Christians|publisher=Pew Research Center|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 18, 2012|access-date=Zwat Tswuon 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150310002132/http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|archive-date =Zwat Tsat 10, 2015|url-status=live}}</ref><ref name="Gallup122410">{{cite web|url = http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|title = Christmas Strongly Religious For Half in U.S. Who Celebrate It|publisher=Gallup, Inc.|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 24, 2010|access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 16, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121207090538/http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 7, 2012}}</ref> A̱yet a̱ka̱wa̱tyia̱-a̱lyia̱ lita̱ji Krista ka ka̱ shyia̱ a̱zaghyi njen [[Adven]] ku Swan A̱fa-a̱khwot [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti]] ka, kikya ka si̱ ntsa a̱cak njen Kisi̱mat ka, nang mi̱ nkhang fam Jenshyung Swanta hu ka̱ ni̱ labeang tat á̱tuk swak ma̱ng a̱feang, a̱wot ka̱ bai tyak A̱tyetuk Swak ma̱ng A̱feang ka a̱ni.<ref name="Forbes">{{cite book|last=Forbes|first=Bruce David|title=Christmas: A Candid History|date=October 1, 2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-25802-0|page=27|quote=In 567 the Council of Tours proclaimed that the entire period between Christmas and Epiphany should be considered part of the celebration, creating what became known as the twelve days of Christmas, or what the English called Christmastide.<br />On the last of the twelve days, called Twelfth Night, various cultures developed a wide range of additional special festivities. The variation extends even to the issue of how to count the days. If Christmas Day is the first of the twelve days, then Twelfth Night would be on January 5, the eve of Epiphany. If December 26, the day after Christmas, is the first day, then Twelfth Night falls on January 6, the evening of Epiphany itself.<br />After Christmas and Epiphany were in place, on December 25 and January 6, with the twelve days of Christmas in between, Christians slowly adopted a period called Advent, as a time of spiritual preparation leading up to Christmas.}}<!--|access-date=December 7, 2015--></ref> A̱tuk Mam Kisi̱mat yet fwung a̱gwomna̱ti hwa nang bibyin ma̱ a̱di̱di̱t,<ref>[http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm Canadian Heritage – Public holidays]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124102246/http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm |date=Zwat Swat ma̱ng Jhyiung 24, 2009 }} – ''Government of Canada''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp 2009 Federal Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116140821/http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp |date=Zwat Jhyiung 16, 2013 }} – ''U.S. Office of Personnel Management''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741 Bank holidays and British Summer time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515020958/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741|date=Zwat Tswuon 15, 2011 }} – ''HM Government''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref> nang Krista ma̱ a̱di̱di̱t song nka á ngyei a̱dini wa a̱ni<ref name="EhornHewlett1995">{{cite book|last1=Ehorn|first1=Lee Ellen|last2=Hewlett|first2=Shirely J.|last3=Hewlett|first3=Dale M.|title=December Holiday Customs |date=Zwat A̱kubunyiung 1, 1995|publisher=Lorenz Educational Press|isbn=978-1-4291-0896-6|page=1}}</ref> mbeang mba ba̱ nwai yet Krista a̱ni nang taada a̱ni,<ref name="nonXians" /><ref>Nick Hytrek, [http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html "Non-Christians focus on secular side of Christmas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114085432/http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 14, 2009 }}, ''Sioux City Journal'', Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 10, 2009. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 18, 2009.</ref> a̱wot ku si̱ yet a̱gba̱mgbam kap a̱cak fwung nang á̱ sak kpa̱mkpaan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Kwok nkhang taada Kisi̱mat hu mi̱ [[La̱p A̱nu Fai]] hu, nang á̱ lyen nang [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti Yesu]] a̱ni, nyia̱ á̱ ku byin Yesu mi̱ [[Ba̱italami]], ca̱caat ma̱ng shei shi̱shei á̱zanson a̱tyusan hu.<ref name="Crump2001">{{cite book|last=Crump|first=William D.|title=The Christmas Encyclopedia|url=https://archive.org/details/christmasencyclo00will|url-access=registration|edition=3|date=Zwat A̱kubunyiung 15, 2001|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-6827-0|page=[https://archive.org/details/christmasencyclo00will/page/39 39]|quote=Krista nwuak a̱cucuk nyia̱ nkwaa̱mbwat jhyang mi̱ Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza hu yet shei á̱zanson hwa tazwa nkyang na̱ cobai á̱zanson a̱ni mi̱ shyicet a̱tyusan á̱ ku la̱p a̱nu tazwa a̱ni ku Yesu Kristi. Ma̱ a̱di̱di̱t, a̱wot kuzang hwa bah, mami shei shishei á̱zanson a̱hwa shyia̱ da̱ A̱khwukhwop La̱p A̱nu wu ... ''Á̱ byin nggu mi̱ Ba̱italami'' (Mikah 5:2): "A̱wot nwan, Ba̱italami Efratah, ''shimba'' nang a yet a̱da̱dei mami ncyikwop Yahuda, ''a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia'' neet di̱ nwan wa a̱ na nneet a̱ bai ma̱ a̱nung ''nggu'' a̱ na bai yet a̱tyutyok mi̱ Isi̱rela; a̱nyan wa shei naat á̱zanson nggu hu ''ku yet'' neet mi̱ gbangbang, ba̱ng si̱ nat sang sangba̱p.}}</ref> Jen ji nang Isuu ma̱ng Ma̱ryamu tat a̱keang a̱kya, a̱vwuonsaai-á̱nietcen ka ku nhyat a̱wot á̱ si̱ ba̱ neap mba a̱ta̱mpwom nkyangzwa, a̱vwuo ka nang á̱ si̱ byin Kristi a̱ yet Nggwon ka a̱ni, a̱wot á̱ta̱m tswa A̱gwaza ba si̱ shei nkhang nani nwuak a̱yaacok zónseap ba, a̱nyanyan bya si̱ cong di̱ shei á̱ghyang á̱niet nkhang na meang.<ref name="Tucker2011">{{cite book|last=Tucker|first=Ruth A.|title=Parade of Faith: A Biographical History of the Christian Church|year=2011|publisher=Zondervan|isbn=978-0-310-20638-5|page=23|quote=According to gospel accounts, Jesus was born during the reign of Herod the Great, thus sometime before 4 BCE. The birth narrative in Luke's gospel is one of the most familiar passages in the Bible. Leaving their hometown of Nazareth, Mary and Joseph travel to Bethlehem to pay taxes. Arriving late, they find no vacancy at the inn. They are, however, offered a stable, most likely a second room attached to a family dwelling where animals were sheltered—a room that would offer some privacy from the main family room for cooking, eating, and sleeping. This "city of David" is the ''little town of Bethlehem'' of Christmas-carol fame, a starlit silhouette indelibly etched on Christmas cards. No sooner was the baby born than angels announced the news to shepherds who spread the word.}}</ref> ==Ya̱fang== {{reflist}} {{wiktionary}} [[Sa:Khwikristi]] o0f8d98e9ycz0w8rtg9pc7jc0zpn2l7 44524 44522 2026-06-10T13:39:08Z Zasan Doshiyak 2443 44524 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Turning Point USA/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Turning Point USA/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ki̱si̱mat''' yet a̱yet kuzang a̱lyia̱ kya nang á̱ nyia̱ á̱ gwai byin [[Yesu|Yesu Kristi]], ma̱ a̱tuk 25 Zwat Swak ma̱ng Sweang<ref>Several branches of [[Eastern Christianity]] that use the [[Julian calendar]] also celebrate on December 25 according to that calendar, which is now January 7 on the [[Gregorian calendar]]. Armenian Churches observed the nativity on January 6 even before the Gregorian calendar originated. Most Armenian Christians use the Gregorian calendar, still celebrating Christmas Day on January 6. Some Armenian churches use the Julian calendar, thus celebrating Christmas Day on January 19 on the Gregorian calendar, with January 18 being Christmas Eve. Some regions also celebrate primarily on December 24, rather than December 25.</ref> nang a̱gwai khwi mbeang a̱si̱ taada tsi̱tsak á̱niet biliyon ma̱ a̱di̱di̱t mi̱ swanta hu.<ref name="NonXiansUSA" /><ref>{{cite web|url = http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|title=The Global Religious Landscape {{!}} Christians|publisher=Pew Research Center|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 18, 2012|access-date=Zwat Tswuon 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150310002132/http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|archive-date =Zwat Tsat 10, 2015|url-status=live}}</ref><ref name="Gallup122410">{{cite web|url = http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|title = Christmas Strongly Religious For Half in U.S. Who Celebrate It|publisher=Gallup, Inc.|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 24, 2010|access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 16, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121207090538/http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 7, 2012}}</ref> A̱yet a̱ka̱wa̱tyia̱-a̱lyia̱ lita̱ji Krista ka ka̱ shyia̱ a̱zaghyi njen [[Adven]] ku Swan A̱fa-a̱khwot [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti]] ka, kikya ka si̱ ntsa a̱cak njen Kisi̱mat ka, nang mi̱ nkhang fam Jenshyung Swanta hu ka̱ ni̱ labeang tat á̱tuk swak ma̱ng a̱feang, a̱wot ka̱ bai tyak A̱tyetuk Swak ma̱ng A̱feang ka a̱ni.<ref name="Forbes">{{cite book|last=Forbes|first=Bruce David|title=Christmas: A Candid History|date=October 1, 2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-25802-0|page=27|quote=In 567 the Council of Tours proclaimed that the entire period between Christmas and Epiphany should be considered part of the celebration, creating what became known as the twelve days of Christmas, or what the English called Christmastide.<br />On the last of the twelve days, called Twelfth Night, various cultures developed a wide range of additional special festivities. The variation extends even to the issue of how to count the days. If Christmas Day is the first of the twelve days, then Twelfth Night would be on January 5, the eve of Epiphany. If December 26, the day after Christmas, is the first day, then Twelfth Night falls on January 6, the evening of Epiphany itself.<br />After Christmas and Epiphany were in place, on December 25 and January 6, with the twelve days of Christmas in between, Christians slowly adopted a period called Advent, as a time of spiritual preparation leading up to Christmas.}}<!--|access-date=December 7, 2015--></ref> A̱tuk Mam Kisi̱mat yet fwung a̱gwomna̱ti hwa nang bibyin ma̱ a̱di̱di̱t,<ref>[http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm Canadian Heritage – Public holidays]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124102246/http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm |date=Zwat Swat ma̱ng Jhyiung 24, 2009 }} – ''Government of Canada''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp 2009 Federal Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116140821/http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp |date=Zwat Jhyiung 16, 2013 }} – ''U.S. Office of Personnel Management''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741 Bank holidays and British Summer time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515020958/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741|date=Zwat Tswuon 15, 2011 }} – ''HM Government''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref> nang Krista ma̱ a̱di̱di̱t song nka á ngyei a̱dini wa a̱ni<ref name="EhornHewlett1995">{{cite book|last1=Ehorn|first1=Lee Ellen|last2=Hewlett|first2=Shirely J.|last3=Hewlett|first3=Dale M.|title=December Holiday Customs |date=Zwat A̱kubunyiung 1, 1995|publisher=Lorenz Educational Press|isbn=978-1-4291-0896-6|page=1}}</ref> mbeang mba ba̱ nwai yet Krista a̱ni nang taada a̱ni,<ref name="nonXians" /><ref>Nick Hytrek, [http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html "Non-Christians focus on secular side of Christmas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114085432/http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 14, 2009 }}, ''Sioux City Journal'', Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 10, 2009. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 18, 2009.</ref> a̱wot ku si̱ yet a̱gba̱mgbam kap a̱cak fwung nang á̱ sak kpa̱mkpaan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Kwok nkhang taada Kisi̱mat hu mi̱ [[La̱p A̱nu Fai]] hu, nang á̱ lyen nang [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti Yesu]] a̱ni, nyia̱ á̱ ku byin Yesu mi̱ [[Ba̱italami]], ca̱caat ma̱ng shei shi̱shei á̱zanson a̱tyusan hu.<ref name="Crump2001">{{cite book|last=Crump|first=William D.|title=The Christmas Encyclopedia|url=https://archive.org/details/christmasencyclo00will|url-access=registration|edition=3|date=Zwat A̱kubunyiung 15, 2001|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-6827-0|page=[https://archive.org/details/christmasencyclo00will/page/39 39]|quote=Krista nwuak a̱cucuk nyia̱ nkwaa̱mbwat jhyang mi̱ Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza hu yet shei á̱zanson hwa tazwa nkyang na̱ cobai á̱zanson a̱ni mi̱ shyicet a̱tyusan á̱ ku la̱p a̱nu tazwa a̱ni ku Yesu Kristi. Ma̱ a̱di̱di̱t, a̱wot kuzang hwa bah, mami shei shishei á̱zanson a̱hwa shyia̱ da̱ A̱khwukhwop La̱p A̱nu wu ... ''Á̱ byin nggu mi̱ Ba̱italami'' (Mikah 5:2): "A̱wot nwan, Ba̱italami Efratah, ''shimba'' nang a yet a̱da̱dei mami ncyikwop Yahuda, ''a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia'' neet di̱ nwan wa a̱ na nneet a̱ bai ma̱ a̱nung ''nggu'' a̱ na bai yet a̱tyutyok mi̱ Isi̱rela; a̱nyan wa shei naat á̱zanson nggu hu ''ku yet'' neet mi̱ gbangbang, ba̱ng si̱ nat sang sangba̱p.}}</ref> Jen ji nang Isuu ma̱ng Ma̱ryamu tat a̱keang a̱kya, a̱vwuonsaai-á̱nietcen ka ku nhyat a̱wot á̱ si̱ ba̱ neap mba a̱ta̱mpwom nkyangzwa, a̱vwuo ka nang á̱ si̱ byin Kristi a̱ yet Nggwon ka a̱ni, a̱wot á̱ta̱m tswa A̱gwaza ba si̱ shei nkhang nani nwuak a̱yaacok zónseap ba, a̱nyanyan bya si̱ cong di̱ shei á̱ghyang á̱niet nkhang na meang.<ref name="Tucker2011">{{cite book|last=Tucker|first=Ruth A.|title=Parade of Faith: A Biographical History of the Christian Church|year=2011|publisher=Zondervan|isbn=978-0-310-20638-5|page=23|quote=According to gospel accounts, Jesus was born during the reign of Herod the Great, thus sometime before 4 BCE. The birth narrative in Luke's gospel is one of the most familiar passages in the Bible. Leaving their hometown of Nazareth, Mary and Joseph travel to Bethlehem to pay taxes. Arriving late, they find no vacancy at the inn. They are, however, offered a stable, most likely a second room attached to a family dwelling where animals were sheltered—a room that would offer some privacy from the main family room for cooking, eating, and sleeping. This "city of David" is the ''little town of Bethlehem'' of Christmas-carol fame, a starlit silhouette indelibly etched on Christmas cards. No sooner was the baby born than angels announced the news to shepherds who spread the word.}}</ref> ==Ya̱fang== {{reflist}} {{wiktionary}} [[Sa:Khwikristi]] 5ra6cpolwq9nr7u591zcvtaz0tb3w5a 44525 44524 2026-06-10T13:39:33Z Zasan Doshiyak 2443 44525 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ki̱si̱mat''' yet a̱yet kuzang a̱lyia̱ kya nang á̱ nyia̱ á̱ gwai byin [[Yesu|Yesu Kristi]], ma̱ a̱tuk 25 Zwat Swak ma̱ng Sweang<ref>Several branches of [[Eastern Christianity]] that use the [[Julian calendar]] also celebrate on December 25 according to that calendar, which is now January 7 on the [[Gregorian calendar]]. Armenian Churches observed the nativity on January 6 even before the Gregorian calendar originated. Most Armenian Christians use the Gregorian calendar, still celebrating Christmas Day on January 6. Some Armenian churches use the Julian calendar, thus celebrating Christmas Day on January 19 on the Gregorian calendar, with January 18 being Christmas Eve. Some regions also celebrate primarily on December 24, rather than December 25.</ref> nang a̱gwai khwi mbeang a̱si̱ taada tsi̱tsak á̱niet biliyon ma̱ a̱di̱di̱t mi̱ swanta hu.<ref name="NonXiansUSA" /><ref>{{cite web|url = http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|title=The Global Religious Landscape {{!}} Christians|publisher=Pew Research Center|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 18, 2012|access-date=Zwat Tswuon 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150310002132/http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|archive-date =Zwat Tsat 10, 2015|url-status=live}}</ref><ref name="Gallup122410">{{cite web|url = http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|title = Christmas Strongly Religious For Half in U.S. Who Celebrate It|publisher=Gallup, Inc.|date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 24, 2010|access-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 16, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121207090538/http://www.gallup.com/poll/145367/christmas-strongly-religious-half-celebrate.aspx|archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 7, 2012}}</ref> A̱yet a̱ka̱wa̱tyia̱-a̱lyia̱ lita̱ji Krista ka ka̱ shyia̱ a̱zaghyi njen [[Adven]] ku Swan A̱fa-a̱khwot [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti]] ka, kikya ka si̱ ntsa a̱cak njen Kisi̱mat ka, nang mi̱ nkhang fam Jenshyung Swanta hu ka̱ ni̱ labeang tat á̱tuk swak ma̱ng a̱feang, a̱wot ka̱ bai tyak A̱tyetuk Swak ma̱ng A̱feang ka a̱ni.<ref name="Forbes">{{cite book|last=Forbes|first=Bruce David|title=Christmas: A Candid History|date=October 1, 2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-25802-0|page=27|quote=In 567 the Council of Tours proclaimed that the entire period between Christmas and Epiphany should be considered part of the celebration, creating what became known as the twelve days of Christmas, or what the English called Christmastide.<br />On the last of the twelve days, called Twelfth Night, various cultures developed a wide range of additional special festivities. The variation extends even to the issue of how to count the days. If Christmas Day is the first of the twelve days, then Twelfth Night would be on January 5, the eve of Epiphany. If December 26, the day after Christmas, is the first day, then Twelfth Night falls on January 6, the evening of Epiphany itself.<br />After Christmas and Epiphany were in place, on December 25 and January 6, with the twelve days of Christmas in between, Christians slowly adopted a period called Advent, as a time of spiritual preparation leading up to Christmas.}}<!--|access-date=December 7, 2015--></ref> A̱tuk Mam Kisi̱mat yet fwung a̱gwomna̱ti hwa nang bibyin ma̱ a̱di̱di̱t,<ref>[http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm Canadian Heritage – Public holidays]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124102246/http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/jfa-ha/index-eng.cfm |date=Zwat Swat ma̱ng Jhyiung 24, 2009 }} – ''Government of Canada''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp 2009 Federal Holidays] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116140821/http://www.opm.gov/Operating_Status_Schedules/fedhol/2009.asp |date=Zwat Jhyiung 16, 2013 }} – ''U.S. Office of Personnel Management''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref><ref>[http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741 Bank holidays and British Summer time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515020958/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_073741|date=Zwat Tswuon 15, 2011 }} – ''HM Government''. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 27, 2009.</ref> nang Krista ma̱ a̱di̱di̱t song nka á ngyei a̱dini wa a̱ni<ref name="EhornHewlett1995">{{cite book|last1=Ehorn|first1=Lee Ellen|last2=Hewlett|first2=Shirely J.|last3=Hewlett|first3=Dale M.|title=December Holiday Customs |date=Zwat A̱kubunyiung 1, 1995|publisher=Lorenz Educational Press|isbn=978-1-4291-0896-6|page=1}}</ref> mbeang mba ba̱ nwai yet Krista a̱ni nang taada a̱ni,<ref name="nonXians" /><ref>Nick Hytrek, [http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html "Non-Christians focus on secular side of Christmas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114085432/http://www.siouxcityjournal.com/lifestyles/leisure/article_9914761e-ce50-11de-98cf-001cc4c03286.html |date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 14, 2009 }}, ''Sioux City Journal'', Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 10, 2009. Retrieved Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 18, 2009.</ref> a̱wot ku si̱ yet a̱gba̱mgbam kap a̱cak fwung nang á̱ sak kpa̱mkpaan ma̱ng a̱nhu a̱ni. Kwok nkhang taada Kisi̱mat hu mi̱ [[La̱p A̱nu Fai]] hu, nang á̱ lyen nang [[Byin Yesu|Na̱tivi̱ti Yesu]] a̱ni, nyia̱ á̱ ku byin Yesu mi̱ [[Ba̱italami]], ca̱caat ma̱ng shei shi̱shei á̱zanson a̱tyusan hu.<ref name="Crump2001">{{cite book|last=Crump|first=William D.|title=The Christmas Encyclopedia|url=https://archive.org/details/christmasencyclo00will|url-access=registration|edition=3|date=Zwat A̱kubunyiung 15, 2001|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-6827-0|page=[https://archive.org/details/christmasencyclo00will/page/39 39]|quote=Krista nwuak a̱cucuk nyia̱ nkwaa̱mbwat jhyang mi̱ Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza hu yet shei á̱zanson hwa tazwa nkyang na̱ cobai á̱zanson a̱ni mi̱ shyicet a̱tyusan á̱ ku la̱p a̱nu tazwa a̱ni ku Yesu Kristi. Ma̱ a̱di̱di̱t, a̱wot kuzang hwa bah, mami shei shishei á̱zanson a̱hwa shyia̱ da̱ A̱khwukhwop La̱p A̱nu wu ... ''Á̱ byin nggu mi̱ Ba̱italami'' (Mikah 5:2): "A̱wot nwan, Ba̱italami Efratah, ''shimba'' nang a yet a̱da̱dei mami ncyikwop Yahuda, ''a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia'' neet di̱ nwan wa a̱ na nneet a̱ bai ma̱ a̱nung ''nggu'' a̱ na bai yet a̱tyutyok mi̱ Isi̱rela; a̱nyan wa shei naat á̱zanson nggu hu ''ku yet'' neet mi̱ gbangbang, ba̱ng si̱ nat sang sangba̱p.}}</ref> Jen ji nang Isuu ma̱ng Ma̱ryamu tat a̱keang a̱kya, a̱vwuonsaai-á̱nietcen ka ku nhyat a̱wot á̱ si̱ ba̱ neap mba a̱ta̱mpwom nkyangzwa, a̱vwuo ka nang á̱ si̱ byin Kristi a̱ yet Nggwon ka a̱ni, a̱wot á̱ta̱m tswa A̱gwaza ba si̱ shei nkhang nani nwuak a̱yaacok zónseap ba, a̱nyanyan bya si̱ cong di̱ shei á̱ghyang á̱niet nkhang na meang.<ref name="Tucker2011">{{cite book|last=Tucker|first=Ruth A.|title=Parade of Faith: A Biographical History of the Christian Church|year=2011|publisher=Zondervan|isbn=978-0-310-20638-5|page=23|quote=According to gospel accounts, Jesus was born during the reign of Herod the Great, thus sometime before 4 BCE. The birth narrative in Luke's gospel is one of the most familiar passages in the Bible. Leaving their hometown of Nazareth, Mary and Joseph travel to Bethlehem to pay taxes. Arriving late, they find no vacancy at the inn. They are, however, offered a stable, most likely a second room attached to a family dwelling where animals were sheltered—a room that would offer some privacy from the main family room for cooking, eating, and sleeping. This "city of David" is the ''little town of Bethlehem'' of Christmas-carol fame, a starlit silhouette indelibly etched on Christmas cards. No sooner was the baby born than angels announced the news to shepherds who spread the word.}}</ref> ==Ya̱fang== {{reflist}} {{wiktionary}} [[Sa:Khwikristi]] e0v08odrgvsu1934xt3xwcjsf7oqykh Rishi Sunak 0 3545 44619 22904 2026-06-10T14:20:32Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44619 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Takzi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Takzi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Takzi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Takzi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Takzi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Takzi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''Rishi Sunak''' (byin 12 Zwat Tswuon 1980) yet a̱tyukwainfwuo-á̱niet Bi̱ri̱ti̱n wa, a̱nyan wa ku yet A̱son Minista Muna̱pyia̱ A̱byintyok ma̱ng A̱kwak-a̱son Conservative Party wu kyiak neet mi̱ Zwat Swak 2022. Gbangbang, a̱ ku ba̱ng cucuk kabinet sweang tafa [[Boris Johnson]], di̱n ngaan hu nang ''Chancellor of the Exchequer'' kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ nat 2022. Sunak ku yet Memba Á̱nietkpacám (EmPi) a̱kwonu Richmond (Yorks) neet ma̱ a̱lyia̱ 2015. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== [[Category:Rishi Sunak| ]] [[Category:Byin 1980]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:Nkhang Ndiya Bi̱ri̱ti̱n]] [[Category:Á̱nietkhwihindu Nggi̱lan]] [[Category:Á̱niet Nggi̱lan ba̱ yet A̱punjabi a̱ni]] [[Category:Á̱niet Nggi̱lan ba̱ neet Ndiya a̱ni]] [[Category:Á̱niet Goldman Sachs]] [[Category:Kyangbwak Murthy]] [[Category:Á̱nietkwainfwuo-a̱niet Southampton]] [[Category:Á̱son A̱yaaminista Muna̱pyia̱ A̱byintyok]] [[Category:Kyangbwak Sunak]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2015–2017]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2017–2019]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2019–a̱fwun]] [[Category:Mmanfang Fulbright]] 09y6kglsw05cjaq98bdwi8vvnwh1xyd 44620 44619 2026-06-10T14:20:46Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44620 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Takzi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Takzi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Takzi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Takzi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Takzi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Takzi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Rishi Sunak''' (byin 12 Zwat Tswuon 1980) yet a̱tyukwainfwuo-á̱niet Bi̱ri̱ti̱n wa, a̱nyan wa ku yet A̱son Minista Muna̱pyia̱ A̱byintyok ma̱ng A̱kwak-a̱son Conservative Party wu kyiak neet mi̱ Zwat Swak 2022. Gbangbang, a̱ ku ba̱ng cucuk kabinet sweang tafa [[Boris Johnson]], di̱n ngaan hu nang ''Chancellor of the Exchequer'' kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ nat 2022. Sunak ku yet Memba Á̱nietkpacám (EmPi) a̱kwonu Richmond (Yorks) neet ma̱ a̱lyia̱ 2015. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== [[Category:Rishi Sunak| ]] [[Category:Byin 1980]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:Nkhang Ndiya Bi̱ri̱ti̱n]] [[Category:Á̱nietkhwihindu Nggi̱lan]] [[Category:Á̱niet Nggi̱lan ba̱ yet A̱punjabi a̱ni]] [[Category:Á̱niet Nggi̱lan ba̱ neet Ndiya a̱ni]] [[Category:Á̱niet Goldman Sachs]] [[Category:Kyangbwak Murthy]] [[Category:Á̱nietkwainfwuo-a̱niet Southampton]] [[Category:Á̱son A̱yaaminista Muna̱pyia̱ A̱byintyok]] [[Category:Kyangbwak Sunak]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2015–2017]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2017–2019]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2019–a̱fwun]] [[Category:Mmanfang Fulbright]] 7xkw5abb5gi1ch0bc90w9672f5olz6r 44623 44620 2026-06-10T14:21:25Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44623 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rishi Sunak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rishi Sunak/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rishi Sunak/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rishi Sunak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rishi Sunak/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rishi Sunak/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Rishi Sunak''' (byin 12 Zwat Tswuon 1980) yet a̱tyukwainfwuo-á̱niet Bi̱ri̱ti̱n wa, a̱nyan wa ku yet A̱son Minista Muna̱pyia̱ A̱byintyok ma̱ng A̱kwak-a̱son Conservative Party wu kyiak neet mi̱ Zwat Swak 2022. Gbangbang, a̱ ku ba̱ng cucuk kabinet sweang tafa [[Boris Johnson]], di̱n ngaan hu nang ''Chancellor of the Exchequer'' kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ nat 2022. Sunak ku yet Memba Á̱nietkpacám (EmPi) a̱kwonu Richmond (Yorks) neet ma̱ a̱lyia̱ 2015. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== [[Category:Rishi Sunak| ]] [[Category:Byin 1980]] [[Category:Á̱niet nswuan]] [[Category:Nkhang Ndiya Bi̱ri̱ti̱n]] [[Category:Á̱nietkhwihindu Nggi̱lan]] [[Category:Á̱niet Nggi̱lan ba̱ yet A̱punjabi a̱ni]] [[Category:Á̱niet Nggi̱lan ba̱ neet Ndiya a̱ni]] [[Category:Á̱niet Goldman Sachs]] [[Category:Kyangbwak Murthy]] [[Category:Á̱nietkwainfwuo-a̱niet Southampton]] [[Category:Á̱son A̱yaaminista Muna̱pyia̱ A̱byintyok]] [[Category:Kyangbwak Sunak]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2015–2017]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2017–2019]] [[Category:A̱yaaEmPi MA̱ 2019–a̱fwun]] [[Category:Mmanfang Fulbright]] bvt0lpeio3oq6qnm3szg6vteax8kyf3 Lucius Bamaiyi 0 3644 44528 35148 2026-06-10T13:40:42Z Zasan Doshiyak 2443 44528 wikitext text/x-wiki {{Short description|A̱tyekum A̱tyap}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱gwaklyen '''Lushyot Isuu Bama̱yi''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: '''Lucius Joseph Bamaiyi'''; byin 28 Zwat A̱ni̱nai) wa yet A̱tyekum A̱tyap wu. A̱ ku yet a̱kwak a̱son Sot Byi̱k Sot-á̱niet A̱tyap ji (ku Atyap Community Development Association (ACDA) di̱n Shong) tsi̱tsak a̱lyia̱ 2020 ma̱ng 2021.<ref>{{cite web|url=https://dailypost.ng/2020/06/13/zangon-kataf-crisis-natives-condemn-attacks-killings-call-for-protection/|title=Zangon Kataf crisis: Natives condemn attacks, killings, call for protection|date=13 Zwat A̱taa 2020|last=Tauna|publisher=Daily Post|first=Amos|location=[[Ka̱duna]]|access-date=24 Zwat A̱taa 2023}}</ref> Nggu wa A̱tyoli [[Sila Tsuu A̱da̱mu]] ku ci̱t nang a̱kwak a̱son ma̱ a̱lyia̱ 2021. Da̱ nggu, a̱ ku san cuk ji mbwak A̱tyoli [[Francis Ka̱nwai Bainta]] wa ma̱ a̱lyia̱ 2020. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Commons category|Lucius Bamaiyi}} [[Sa:A̱tyap]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Á̱niet Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱yaakwak a̱son SBSA̱]] [[Sa:Á̱niet ba̱ng tyok ma̱ A̱tyap]] fuzkyp1eno90fk9eqpzl9ac4n56g50s 44529 44528 2026-06-10T13:41:30Z Zasan Doshiyak 2443 44529 wikitext text/x-wiki {{Short description|A̱tyekum A̱tyap}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱gwaklyen '''Lushyot Isuu Bama̱yi''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: '''Lucius Joseph Bamaiyi'''; byin 28 Zwat A̱ni̱nai) wa yet A̱tyekum A̱tyap wu. A̱ ku yet a̱kwak a̱son Sot Byi̱k Sot-á̱niet A̱tyap ji (ku Atyap Community Development Association (ACDA) di̱n Shong) tsi̱tsak a̱lyia̱ 2020 ma̱ng 2021.<ref>{{cite web|url=https://dailypost.ng/2020/06/13/zangon-kataf-crisis-natives-condemn-attacks-killings-call-for-protection/|title=Zangon Kataf crisis: Natives condemn attacks, killings, call for protection|date=13 Zwat A̱taa 2020|last=Tauna|publisher=Daily Post|first=Amos|location=[[Ka̱duna]]|access-date=24 Zwat A̱taa 2023}}</ref> Nggu wa A̱tyoli [[Sila Tsuu A̱da̱mu]] ku ci̱t nang a̱kwak a̱son ma̱ a̱lyia̱ 2021. Da̱ nggu, a̱ ku san cuk ji mbwak A̱tyoli [[Francis Ka̱nwai Bainta]] wa ma̱ a̱lyia̱ 2020. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Commons category|Lucius Bamaiyi}} [[Sa:A̱tyap]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Á̱niet Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱yaakwak a̱son SBSA̱]] [[Sa:Á̱niet ba̱ng tyok ma̱ A̱tyap]] 93kz0hdvgybxppuv0pxprjs7rnidqby 44530 44529 2026-06-10T13:42:18Z Zasan Doshiyak 2443 44530 wikitext text/x-wiki {{Short description|A̱tyekum A̱tyap}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Ki̱si̱mat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱gwaklyen '''Lushyot Isuu Bama̱yi''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: '''Lucius Joseph Bamaiyi'''; byin 28 Zwat A̱ni̱nai) wa yet A̱tyekum A̱tyap wu. A̱ ku yet a̱kwak a̱son Sot Byi̱k Sot-á̱niet A̱tyap ji (ku Atyap Community Development Association (ACDA) di̱n Shong) tsi̱tsak a̱lyia̱ 2020 ma̱ng 2021.<ref>{{cite web|url=https://dailypost.ng/2020/06/13/zangon-kataf-crisis-natives-condemn-attacks-killings-call-for-protection/|title=Zangon Kataf crisis: Natives condemn attacks, killings, call for protection|date=13 Zwat A̱taa 2020|last=Tauna|publisher=Daily Post|first=Amos|location=[[Ka̱duna]]|access-date=24 Zwat A̱taa 2023}}</ref> Nggu wa A̱tyoli [[Sila Tsuu A̱da̱mu]] ku ci̱t nang a̱kwak a̱son ma̱ a̱lyia̱ 2021. Da̱ nggu, a̱ ku san cuk ji mbwak A̱tyoli [[Francis Ka̱nwai Bainta]] wa ma̱ a̱lyia̱ 2020. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Commons category|Lucius Bamaiyi}} [[Sa:A̱tyap]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Á̱niet Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱yaakwak a̱son SBSA̱]] [[Sa:Á̱niet ba̱ng tyok ma̱ A̱tyap]] f8rxy5w4by0id4fpxv2wd0vs7zabzth 44531 44530 2026-06-10T13:42:49Z Zasan Doshiyak 2443 44531 wikitext text/x-wiki {{Short description|A̱tyekum A̱tyap}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Lucius Bamaiyi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱gwaklyen '''Lushyot Isuu Bama̱yi''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: '''Lucius Joseph Bamaiyi'''; byin 28 Zwat A̱ni̱nai) wa yet A̱tyekum A̱tyap wu. A̱ ku yet a̱kwak a̱son Sot Byi̱k Sot-á̱niet A̱tyap ji (ku Atyap Community Development Association (ACDA) di̱n Shong) tsi̱tsak a̱lyia̱ 2020 ma̱ng 2021.<ref>{{cite web|url=https://dailypost.ng/2020/06/13/zangon-kataf-crisis-natives-condemn-attacks-killings-call-for-protection/|title=Zangon Kataf crisis: Natives condemn attacks, killings, call for protection|date=13 Zwat A̱taa 2020|last=Tauna|publisher=Daily Post|first=Amos|location=[[Ka̱duna]]|access-date=24 Zwat A̱taa 2023}}</ref> Nggu wa A̱tyoli [[Sila Tsuu A̱da̱mu]] ku ci̱t nang a̱kwak a̱son ma̱ a̱lyia̱ 2021. Da̱ nggu, a̱ ku san cuk ji mbwak A̱tyoli [[Francis Ka̱nwai Bainta]] wa ma̱ a̱lyia̱ 2020. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Commons category|Lucius Bamaiyi}} [[Sa:A̱tyap]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Á̱niet Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱yaakwak a̱son SBSA̱]] [[Sa:Á̱niet ba̱ng tyok ma̱ A̱tyap]] 7a50p2yvfxpozatd4zd5b7dbc3s2kwd Yma o Hyd 0 3735 44715 43722 2026-06-10T23:23:30Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44715 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Cyril Stober/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Cyril Stober/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Cyril Stober/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Cyril Stober/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Cyril Stober/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Cyril Stober/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Rhwng Hwyl A Thaith Ac Yma O Hyd, album cover.jpg|thumb|Ghwughwu a̱bwomtsot hu.]] '''Yma o Hyd''' (Tyap: ''Zi̱ Ni̱ Nshyia̱ A̱ji'') yet a̱bwom swam-a̱byin [[Wali̱t]] kya nang [[Dafydd Iwan]] a̱tyulyuut bubwom ma̱ng a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet a̱ ku yet kap sot kwai-nfwuo-á̱niet ji nang á̱ ngyei [[Plaid Cymru]] a̱ni — ku lyuut a̱ si̱ tsot ma̱ a̱lyia̱ 1981, a̱wot á̱ si̱ shei ma̱ a̱lyia̱ 1983.<ref>{{cite web|title=Welsh language song Yma O Hyd tops iTunes UK song chart|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-51083459|publisher=BBC News|date=2020-01-12|language=en-GB}}</ref> [[File:Gold Solidus of Magnus Maximus.jpg|thumb|112x112px|Tswa kurum a̱na-a̱shong [[Macsen Wledig|Magnus Maximus]], a̱gwamshan Rom a̱ ku tyong a̱ wot Wa̱la̱t ma̱ a̱lyia̱ 383A̱A̱.]] A̱bwom ka lyiat tazwa kwan [[Wali̱t (a̱lyem)|a̱lyem Wali̱t]] kikya, ka̱ swuan ma̱ng a̱byin [[Wali̱t]] ka a̱pyia̱nka neet di̱n jen a̱gwamshan [[Magnus Máxim]] ma̱ng wot [[A̱rom]] ba ma̱ a̱lyia̱ 383.<ref>{{Cite web|title=Painting the world green: Dafydd Iwan and the Welsh protest ballad (2005)|url=https://www.cardiff.ac.uk/special-collections/subject-guides/welsh-ballads/dafydd-iwan|access-date=2022-04-23|language=en}}</ref> A̱bwom ka si̱ sai da̱ a̱cak ka nang á̱ ngyei [[Thatcherism|''Mandate of Thatcher'']] di̱n Shong a̱ni nang á̱ nyii a̱ka̱vwuo lung a̱cican a̱byin ma̱ a̱di̱di̱t. Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱nia, a̱bwom ka si̱ shyip tswá [[Welsh Nationalism|A̱guguut Swam-a̱byin A̱wali̱t ba]].<ref>{{Cite web|title=The story of Yma o Hyd by the legendary folk singer who wrote it 38-years-ago|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/story-yma-o-hyd-how-23532271|date=2022-03-29|access-date=2022-04-23|language=en|first=Branwen|last=Jones}}</ref> Sot á̱nietsot a̱la̱u rog-bi nang á̱ ngyei ''Scarlets'' a̱ni, bibya ku tsa nyia̱ ta̱m ma̱ng Yma o Hyd nang a̱bwom ku nwai yet ofisha a̱ni, a̱wot á̱kpa̱ndang-cat Ki̱lop A̱la̱u-a̱ti̱tak Sot Wrexham (ku Wrexham Association Football Club) ba si̱si̱ ntung.<ref>{{Cite web|title=Sites of Popular Music Heritage : Memories, histories, places.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1178646936|editor=Routledge|date=2015|location=[S.l.]|isbn=9780367669317|pages=62|last=Cohen|first=Sara|language=Shong|last2=Knifton|first2=Robert|last3=Leonard|first3=Marion|last4=Roberts|first4=Les}}</ref> Jenjinishi, á̱ si̱ ba̱ bwom nka mi̱ vwuo ghyang nang sot a̱la̱u-a̱ti̱tak a̱byin Wa̱la̱t ji ku vwuo a̱ni ma̱ng sot a̱la̱u-a̱ti̱tak a̱byin A̱sti̱riya a̱tuk Zwat Tsat 2022 nang nggu [[Dafydd Iwan]] wa si̱ bwom.<ref>{{Cite web|title=FAW / 'Yma o Hyd' to be performed live ahead of Austria match and The Gary Speed Stage is launched|url=http://www.faw.cymru/en/news/yma-o-hyd-be-performed-live-ahead-austria-match-and-gary-speed-stage-launched/|access-date=2022-04-23|language=en}}</ref> == Swáng a̱lyiat == [[File:Yma o Hyd - Dafydd Iwan ac Ar Log.ogg|thumb|''Yma o Hyd'' mbwak Dafydd Iwan]] {|style="text-align:center;" class="wikitable" |- !Di̱n Wali̱t<ref>{{Cite web|title=Yma o Hyd Lyrics - Dafydd Iwan|url=https://www.gtleisure.co.uk/welshsongs/ymaohyd.htm|access-date=2022-04-23}}</ref><br/> !Di̱n Tyap |- |<poem>''Dwyt ti'm yn cofio Macsen,<br/>'' ''Does neb yn ei nabod o;<br/>'' ''Mae mil a chwe chant o flynyddoedd<br/>'' ''Yn amser rhy hir i'r co';<br/>'' ''Pan aeth Magnus Maximus o Gymru<br/>'' ''Yn y flwyddyn tri-chant-wyth-tri,<br/>'' ''A'n gadael yn genedl gyfan<br/>'' ''A heddiw: wele ni!'' [Cytgan] ''Ry'n ni yma o hyd, x2 <br/>'' ''Er gwaetha pawb a phopeth, x3<br/>'' ''Ry'n ni yma o hyd, x2<br/>'' ''Er gwaetha pawb a phopeth,x3<br/>'' ''Ry'n ni yma o hyd.'' ''Chwythed y gwynt o'r Dwyrain,<br/>'' ''Rhued y storm o'r môr,<br/>'' ''Hollted y mellt yr wybren<br/>'' ''A gwaedded y daran encôr,<br/>'' ''Llifed dagrau'r gwangalon<br/>'' ''A llyfed y taeog y llawr<br/>'' ''Er dued yw'r fagddu o'n cwmpas<br/>'' ''Ry'n ni'n barod am doriad y wawr!'' [Cytgan] ''Cofiwn i Facsen Wledig<br/>'' ''Adael ein gwlad yn un darn<br/>'' ''A bloeddiwn gerbron y gwledydd<br/>'' '''Mi fyddwn yma tan Ddydd y Farn!'<br/>'' ''Er gwaetha pob Dic Siôn Dafydd,<br/>'' ''Er gwaetha 'rhen Fagi a'i chriw<br/>'' ''Byddwn yma hyd ddiwedd amser<br/>'' ''A bydd yr iaith Gymraeg yn fyw!'' [Cytgan] </poem> |<poem>Nyi nwai jhyung ''Maksen'',<br/> A̱yin lyen nggu bah;<br/> Ndyia̱ cyikwop ma̱ng cyi a̱taa<br/> Ku la̱u labeang ba̱t a̱yin gu jhyung;<br/> Jen ji nang [[Magnus Maximus]] ku ghwon Wali̱t<br/> A̱lyia̱ ka 383<br/> A̱ ku ghwon nzi̱t á̱niet bya a̱mgba̱m<br/> A̱wot a̱fwun - ya nnwuan nzi̱t! [bwuok] Zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji x2<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng konyan ma̱ng kuzang kyang x3<br/> Zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji x2<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng konyan ma̱ng kuzang kyang x3<br/> zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji Wun hu hyiap neet ma̱ [[A̱tyin]]<br/> [[A̱ka̱tuk ngwun]] neet mi̱ kyai a̱sa̱khwot<br/> Yok [[a̱mya̱ra̱m nza]] wu gu saat tswazwa ji<br/> A̱wot [[a̱gbai nza]] wu "Nyonywang!"<br/> Ndang a̱ghyi mba ba̱ sang fwuo a̱ni kwa<br/> A̱wot á̱khwo ba niai a̱byin ka<br/> Shimba lyin ku keang nzi̱t li dyundyung<br/> Zi̱ fwuong bai shong a̱tson! [bwuok] Zi̱ na jhyung nyia̱ ''Macsen'' A̱gwamshan wu<br/> Ku ghwon a̱byin nzi̱t ka a̱nyiung kya,<br/> A̱wot zi̱ na tyia̱ kun a̱zaghyi á̱niet bibyin<br/> 'Zi̱ na nshyia̱ a̱ji ba̱ng si̱ nat Fak-a̱lyiat Ngaan!'<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱mgba̱m á̱niet [[John Jones (Jac Glan-y-gors)|Dic Siôn Dafydd]] {{efn|Dic Siôn Dafydd ku yet a̱lyoot vwuo kya nang [[Jac Glan-y-gors]] a̱tyu Wa̱la̱t a̱ bwuak a̱lyem nggu ka a̱ma a̱ si̱ ta̱mak shyicet Nggi̱li̱t a̱ ba̱ng}} nyia̱ <br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱khwukhwop [[Margaret Thatcher|Maggie]] ma̱ng sot nggu ji,<br/> Zi̱ na shyia̱ a̱ji ba̱ng si̱ nat sang sangba̱p,<br/> A̱wot a̱lyem Wali̱t ka na swuan a̱ nat! [bwuok] </poem> |} ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bubwom Wali̱t]] kxnhabr9trt609azig4e7c6leu8uggb 44716 44715 2026-06-10T23:24:42Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44716 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yma o Hyd/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yma o Hyd/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yma o Hyd/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yma o Hyd/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yma o Hyd/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yma o Hyd/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Rhwng Hwyl A Thaith Ac Yma O Hyd, album cover.jpg|thumb|Ghwughwu a̱bwomtsot hu.]] '''Yma o Hyd''' (Tyap: ''Zi̱ Ni̱ Nshyia̱ A̱ji'') yet a̱bwom swam-a̱byin [[Wali̱t]] kya nang [[Dafydd Iwan]] a̱tyulyuut bubwom ma̱ng a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet a̱ ku yet kap sot kwai-nfwuo-á̱niet ji nang á̱ ngyei [[Plaid Cymru]] a̱ni — ku lyuut a̱ si̱ tsot ma̱ a̱lyia̱ 1981, a̱wot á̱ si̱ shei ma̱ a̱lyia̱ 1983.<ref>{{cite web|title=Welsh language song Yma O Hyd tops iTunes UK song chart|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-51083459|publisher=BBC News|date=2020-01-12|language=en-GB}}</ref> [[File:Gold Solidus of Magnus Maximus.jpg|thumb|112x112px|Tswa kurum a̱na-a̱shong [[Macsen Wledig|Magnus Maximus]], a̱gwamshan Rom a̱ ku tyong a̱ wot Wa̱la̱t ma̱ a̱lyia̱ 383A̱A̱.]] A̱bwom ka lyiat tazwa kwan [[Wali̱t (a̱lyem)|a̱lyem Wali̱t]] kikya, ka̱ swuan ma̱ng a̱byin [[Wali̱t]] ka a̱pyia̱nka neet di̱n jen a̱gwamshan [[Magnus Máxim]] ma̱ng wot [[A̱rom]] ba ma̱ a̱lyia̱ 383.<ref>{{Cite web|title=Painting the world green: Dafydd Iwan and the Welsh protest ballad (2005)|url=https://www.cardiff.ac.uk/special-collections/subject-guides/welsh-ballads/dafydd-iwan|access-date=2022-04-23|language=en}}</ref> A̱bwom ka si̱ sai da̱ a̱cak ka nang á̱ ngyei [[Thatcherism|''Mandate of Thatcher'']] di̱n Shong a̱ni nang á̱ nyii a̱ka̱vwuo lung a̱cican a̱byin ma̱ a̱di̱di̱t. Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱nia, a̱bwom ka si̱ shyip tswá [[Welsh Nationalism|A̱guguut Swam-a̱byin A̱wali̱t ba]].<ref>{{Cite web|title=The story of Yma o Hyd by the legendary folk singer who wrote it 38-years-ago|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/story-yma-o-hyd-how-23532271|date=2022-03-29|access-date=2022-04-23|language=en|first=Branwen|last=Jones}}</ref> Sot á̱nietsot a̱la̱u rog-bi nang á̱ ngyei ''Scarlets'' a̱ni, bibya ku tsa nyia̱ ta̱m ma̱ng Yma o Hyd nang a̱bwom ku nwai yet ofisha a̱ni, a̱wot á̱kpa̱ndang-cat Ki̱lop A̱la̱u-a̱ti̱tak Sot Wrexham (ku Wrexham Association Football Club) ba si̱si̱ ntung.<ref>{{Cite web|title=Sites of Popular Music Heritage : Memories, histories, places.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1178646936|editor=Routledge|date=2015|location=[S.l.]|isbn=9780367669317|pages=62|last=Cohen|first=Sara|language=Shong|last2=Knifton|first2=Robert|last3=Leonard|first3=Marion|last4=Roberts|first4=Les}}</ref> Jenjinishi, á̱ si̱ ba̱ bwom nka mi̱ vwuo ghyang nang sot a̱la̱u-a̱ti̱tak a̱byin Wa̱la̱t ji ku vwuo a̱ni ma̱ng sot a̱la̱u-a̱ti̱tak a̱byin A̱sti̱riya a̱tuk Zwat Tsat 2022 nang nggu [[Dafydd Iwan]] wa si̱ bwom.<ref>{{Cite web|title=FAW / 'Yma o Hyd' to be performed live ahead of Austria match and The Gary Speed Stage is launched|url=http://www.faw.cymru/en/news/yma-o-hyd-be-performed-live-ahead-austria-match-and-gary-speed-stage-launched/|access-date=2022-04-23|language=en}}</ref> == Swáng a̱lyiat == [[File:Yma o Hyd - Dafydd Iwan ac Ar Log.ogg|thumb|''Yma o Hyd'' mbwak Dafydd Iwan]] {|style="text-align:center;" class="wikitable" |- !Di̱n Wali̱t<ref>{{Cite web|title=Yma o Hyd Lyrics - Dafydd Iwan|url=https://www.gtleisure.co.uk/welshsongs/ymaohyd.htm|access-date=2022-04-23}}</ref><br/> !Di̱n Tyap |- |<poem>''Dwyt ti'm yn cofio Macsen,<br/>'' ''Does neb yn ei nabod o;<br/>'' ''Mae mil a chwe chant o flynyddoedd<br/>'' ''Yn amser rhy hir i'r co';<br/>'' ''Pan aeth Magnus Maximus o Gymru<br/>'' ''Yn y flwyddyn tri-chant-wyth-tri,<br/>'' ''A'n gadael yn genedl gyfan<br/>'' ''A heddiw: wele ni!'' [Cytgan] ''Ry'n ni yma o hyd, x2 <br/>'' ''Er gwaetha pawb a phopeth, x3<br/>'' ''Ry'n ni yma o hyd, x2<br/>'' ''Er gwaetha pawb a phopeth,x3<br/>'' ''Ry'n ni yma o hyd.'' ''Chwythed y gwynt o'r Dwyrain,<br/>'' ''Rhued y storm o'r môr,<br/>'' ''Hollted y mellt yr wybren<br/>'' ''A gwaedded y daran encôr,<br/>'' ''Llifed dagrau'r gwangalon<br/>'' ''A llyfed y taeog y llawr<br/>'' ''Er dued yw'r fagddu o'n cwmpas<br/>'' ''Ry'n ni'n barod am doriad y wawr!'' [Cytgan] ''Cofiwn i Facsen Wledig<br/>'' ''Adael ein gwlad yn un darn<br/>'' ''A bloeddiwn gerbron y gwledydd<br/>'' '''Mi fyddwn yma tan Ddydd y Farn!'<br/>'' ''Er gwaetha pob Dic Siôn Dafydd,<br/>'' ''Er gwaetha 'rhen Fagi a'i chriw<br/>'' ''Byddwn yma hyd ddiwedd amser<br/>'' ''A bydd yr iaith Gymraeg yn fyw!'' [Cytgan] </poem> |<poem>Nyi nwai jhyung ''Maksen'',<br/> A̱yin lyen nggu bah;<br/> Ndyia̱ cyikwop ma̱ng cyi a̱taa<br/> Ku la̱u labeang ba̱t a̱yin gu jhyung;<br/> Jen ji nang [[Magnus Maximus]] ku ghwon Wali̱t<br/> A̱lyia̱ ka 383<br/> A̱ ku ghwon nzi̱t á̱niet bya a̱mgba̱m<br/> A̱wot a̱fwun - ya nnwuan nzi̱t! [bwuok] Zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji x2<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng konyan ma̱ng kuzang kyang x3<br/> Zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji x2<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng konyan ma̱ng kuzang kyang x3<br/> zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji Wun hu hyiap neet ma̱ [[A̱tyin]]<br/> [[A̱ka̱tuk ngwun]] neet mi̱ kyai a̱sa̱khwot<br/> Yok [[a̱mya̱ra̱m nza]] wu gu saat tswazwa ji<br/> A̱wot [[a̱gbai nza]] wu "Nyonywang!"<br/> Ndang a̱ghyi mba ba̱ sang fwuo a̱ni kwa<br/> A̱wot á̱khwo ba niai a̱byin ka<br/> Shimba lyin ku keang nzi̱t li dyundyung<br/> Zi̱ fwuong bai shong a̱tson! [bwuok] Zi̱ na jhyung nyia̱ ''Macsen'' A̱gwamshan wu<br/> Ku ghwon a̱byin nzi̱t ka a̱nyiung kya,<br/> A̱wot zi̱ na tyia̱ kun a̱zaghyi á̱niet bibyin<br/> 'Zi̱ na nshyia̱ a̱ji ba̱ng si̱ nat Fak-a̱lyiat Ngaan!'<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱mgba̱m á̱niet [[John Jones (Jac Glan-y-gors)|Dic Siôn Dafydd]] {{efn|Dic Siôn Dafydd ku yet a̱lyoot vwuo kya nang [[Jac Glan-y-gors]] a̱tyu Wa̱la̱t a̱ bwuak a̱lyem nggu ka a̱ma a̱ si̱ ta̱mak shyicet Nggi̱li̱t a̱ ba̱ng}} nyia̱ <br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱khwukhwop [[Margaret Thatcher|Maggie]] ma̱ng sot nggu ji,<br/> Zi̱ na shyia̱ a̱ji ba̱ng si̱ nat sang sangba̱p,<br/> A̱wot a̱lyem Wali̱t ka na swuan a̱ nat! [bwuok] </poem> |} ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bubwom Wali̱t]] mwnsh0wintz5m7myillymsxuqsjby6c 44717 44716 2026-06-10T23:25:20Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44717 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yma o Hyd/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yma o Hyd/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yma o Hyd/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yma o Hyd/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yma o Hyd/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yma o Hyd/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Yma o Hyd''' (Tyap: ''Zi̱ Ni̱ Nshyia̱ A̱ji'') yet a̱bwom swam-a̱byin [[Wali̱t]] kya nang [[Dafydd Iwan]] a̱tyulyuut bubwom ma̱ng a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet a̱ ku yet kap sot kwai-nfwuo-á̱niet ji nang á̱ ngyei [[Plaid Cymru]] a̱ni — ku lyuut a̱ si̱ tsot ma̱ a̱lyia̱ 1981, a̱wot á̱ si̱ shei ma̱ a̱lyia̱ 1983.<ref>{{cite web|title=Welsh language song Yma O Hyd tops iTunes UK song chart|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-51083459|publisher=BBC News|date=2020-01-12|language=en-GB}}</ref> [[File:Gold Solidus of Magnus Maximus.jpg|thumb|112x112px|Tswa kurum a̱na-a̱shong [[Macsen Wledig|Magnus Maximus]], a̱gwamshan Rom a̱ ku tyong a̱ wot Wa̱la̱t ma̱ a̱lyia̱ 383A̱A̱.]] A̱bwom ka lyiat tazwa kwan [[Wali̱t (a̱lyem)|a̱lyem Wali̱t]] kikya, ka̱ swuan ma̱ng a̱byin [[Wali̱t]] ka a̱pyia̱nka neet di̱n jen a̱gwamshan [[Magnus Máxim]] ma̱ng wot [[A̱rom]] ba ma̱ a̱lyia̱ 383.<ref>{{Cite web|title=Painting the world green: Dafydd Iwan and the Welsh protest ballad (2005)|url=https://www.cardiff.ac.uk/special-collections/subject-guides/welsh-ballads/dafydd-iwan|access-date=2022-04-23|language=en}}</ref> A̱bwom ka si̱ sai da̱ a̱cak ka nang á̱ ngyei [[Thatcherism|''Mandate of Thatcher'']] di̱n Shong a̱ni nang á̱ nyii a̱ka̱vwuo lung a̱cican a̱byin ma̱ a̱di̱di̱t. Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱nia, a̱bwom ka si̱ shyip tswá [[Welsh Nationalism|A̱guguut Swam-a̱byin A̱wali̱t ba]].<ref>{{Cite web|title=The story of Yma o Hyd by the legendary folk singer who wrote it 38-years-ago|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/story-yma-o-hyd-how-23532271|date=2022-03-29|access-date=2022-04-23|language=en|first=Branwen|last=Jones}}</ref> Sot á̱nietsot a̱la̱u rog-bi nang á̱ ngyei ''Scarlets'' a̱ni, bibya ku tsa nyia̱ ta̱m ma̱ng Yma o Hyd nang a̱bwom ku nwai yet ofisha a̱ni, a̱wot á̱kpa̱ndang-cat Ki̱lop A̱la̱u-a̱ti̱tak Sot Wrexham (ku Wrexham Association Football Club) ba si̱si̱ ntung.<ref>{{Cite web|title=Sites of Popular Music Heritage : Memories, histories, places.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1178646936|editor=Routledge|date=2015|location=[S.l.]|isbn=9780367669317|pages=62|last=Cohen|first=Sara|language=Shong|last2=Knifton|first2=Robert|last3=Leonard|first3=Marion|last4=Roberts|first4=Les}}</ref> Jenjinishi, á̱ si̱ ba̱ bwom nka mi̱ vwuo ghyang nang sot a̱la̱u-a̱ti̱tak a̱byin Wa̱la̱t ji ku vwuo a̱ni ma̱ng sot a̱la̱u-a̱ti̱tak a̱byin A̱sti̱riya a̱tuk Zwat Tsat 2022 nang nggu [[Dafydd Iwan]] wa si̱ bwom.<ref>{{Cite web|title=FAW / 'Yma o Hyd' to be performed live ahead of Austria match and The Gary Speed Stage is launched|url=http://www.faw.cymru/en/news/yma-o-hyd-be-performed-live-ahead-austria-match-and-gary-speed-stage-launched/|access-date=2022-04-23|language=en}}</ref> == Swáng a̱lyiat == [[File:Yma o Hyd - Dafydd Iwan ac Ar Log.ogg|thumb|''Yma o Hyd'' mbwak Dafydd Iwan]] {|style="text-align:center;" class="wikitable" |- !Di̱n Wali̱t<ref>{{Cite web|title=Yma o Hyd Lyrics - Dafydd Iwan|url=https://www.gtleisure.co.uk/welshsongs/ymaohyd.htm|access-date=2022-04-23}}</ref><br/> !Di̱n Tyap |- |<poem>''Dwyt ti'm yn cofio Macsen,<br/>'' ''Does neb yn ei nabod o;<br/>'' ''Mae mil a chwe chant o flynyddoedd<br/>'' ''Yn amser rhy hir i'r co';<br/>'' ''Pan aeth Magnus Maximus o Gymru<br/>'' ''Yn y flwyddyn tri-chant-wyth-tri,<br/>'' ''A'n gadael yn genedl gyfan<br/>'' ''A heddiw: wele ni!'' [Cytgan] ''Ry'n ni yma o hyd, x2 <br/>'' ''Er gwaetha pawb a phopeth, x3<br/>'' ''Ry'n ni yma o hyd, x2<br/>'' ''Er gwaetha pawb a phopeth,x3<br/>'' ''Ry'n ni yma o hyd.'' ''Chwythed y gwynt o'r Dwyrain,<br/>'' ''Rhued y storm o'r môr,<br/>'' ''Hollted y mellt yr wybren<br/>'' ''A gwaedded y daran encôr,<br/>'' ''Llifed dagrau'r gwangalon<br/>'' ''A llyfed y taeog y llawr<br/>'' ''Er dued yw'r fagddu o'n cwmpas<br/>'' ''Ry'n ni'n barod am doriad y wawr!'' [Cytgan] ''Cofiwn i Facsen Wledig<br/>'' ''Adael ein gwlad yn un darn<br/>'' ''A bloeddiwn gerbron y gwledydd<br/>'' '''Mi fyddwn yma tan Ddydd y Farn!'<br/>'' ''Er gwaetha pob Dic Siôn Dafydd,<br/>'' ''Er gwaetha 'rhen Fagi a'i chriw<br/>'' ''Byddwn yma hyd ddiwedd amser<br/>'' ''A bydd yr iaith Gymraeg yn fyw!'' [Cytgan] </poem> |<poem>Nyi nwai jhyung ''Maksen'',<br/> A̱yin lyen nggu bah;<br/> Ndyia̱ cyikwop ma̱ng cyi a̱taa<br/> Ku la̱u labeang ba̱t a̱yin gu jhyung;<br/> Jen ji nang [[Magnus Maximus]] ku ghwon Wali̱t<br/> A̱lyia̱ ka 383<br/> A̱ ku ghwon nzi̱t á̱niet bya a̱mgba̱m<br/> A̱wot a̱fwun - ya nnwuan nzi̱t! [bwuok] Zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji x2<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng konyan ma̱ng kuzang kyang x3<br/> Zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji x2<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng konyan ma̱ng kuzang kyang x3<br/> zi̱ ni̱ nshyia̱ a̱ji Wun hu hyiap neet ma̱ [[A̱tyin]]<br/> [[A̱ka̱tuk ngwun]] neet mi̱ kyai a̱sa̱khwot<br/> Yok [[a̱mya̱ra̱m nza]] wu gu saat tswazwa ji<br/> A̱wot [[a̱gbai nza]] wu "Nyonywang!"<br/> Ndang a̱ghyi mba ba̱ sang fwuo a̱ni kwa<br/> A̱wot á̱khwo ba niai a̱byin ka<br/> Shimba lyin ku keang nzi̱t li dyundyung<br/> Zi̱ fwuong bai shong a̱tson! [bwuok] Zi̱ na jhyung nyia̱ ''Macsen'' A̱gwamshan wu<br/> Ku ghwon a̱byin nzi̱t ka a̱nyiung kya,<br/> A̱wot zi̱ na tyia̱ kun a̱zaghyi á̱niet bibyin<br/> 'Zi̱ na nshyia̱ a̱ji ba̱ng si̱ nat Fak-a̱lyiat Ngaan!'<br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱mgba̱m á̱niet [[John Jones (Jac Glan-y-gors)|Dic Siôn Dafydd]] {{efn|Dic Siôn Dafydd ku yet a̱lyoot vwuo kya nang [[Jac Glan-y-gors]] a̱tyu Wa̱la̱t a̱ bwuak a̱lyem nggu ka a̱ma a̱ si̱ ta̱mak shyicet Nggi̱li̱t a̱ ba̱ng}} nyia̱ <br/> Bi̱ri̱ng ma̱ng a̱khwukhwop [[Margaret Thatcher|Maggie]] ma̱ng sot nggu ji,<br/> Zi̱ na shyia̱ a̱ji ba̱ng si̱ nat sang sangba̱p,<br/> A̱wot a̱lyem Wali̱t ka na swuan a̱ nat! [bwuok] </poem> |} ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bubwom Wali̱t]] a0plzhxcjhw6smvn5p64p41b4gp2lna Yuranut 0 3820 44702 28915 2026-06-10T15:57:38Z Zichatmoses 2829 44702 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' (a̱lama: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] ma̱ng [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) hwa yet [[pi̱lanet]] 7 kyiak neet [[Mam]] hu. ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Si̱stem Mam]] 2qvx0qftww4tabh0acmvoj1wxlxrz2v 44703 44702 2026-06-10T15:58:13Z Zichatmoses 2829 44703 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yuranut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yuranut/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' (a̱lama: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] ma̱ng [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) hwa yet [[pi̱lanet]] 7 kyiak neet [[Mam]] hu. ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Si̱stem Mam]] h78sspe82sh349ttnmh82lm25o291wg 44704 44703 2026-06-10T15:58:43Z Zichatmoses 2829 44704 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yuranut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yuranut/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yuranut/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yuranut/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yuranut/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' (a̱lama: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] ma̱ng [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) hwa yet [[pi̱lanet]] 7 kyiak neet [[Mam]] hu. ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Si̱stem Mam]] 5va2kb51hq1dnw3m6xy03oacdwazhnh 44705 44704 2026-06-10T15:59:05Z Zichatmoses 2829 44705 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yuranut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yuranut/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yuranut/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yuranut/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yuranut/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yuranut/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' (a̱lama: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] ma̱ng [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) hwa yet [[pi̱lanet]] 7 kyiak neet [[Mam]] hu. ===Ya̱fang=== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Si̱stem Mam]] ikvp4880nx50ei7pd4o0bspczbgfbqc Hussaini Abdu 0 3941 44509 35964 2026-06-10T13:23:41Z Zichatmoses 2829 44509 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Dr._Hussaini_Abdu,_Ph.D..jpg|thumb|343x343px|He is a development and humanitarian specialist, researcher, and scholar. He’s served in different capacities in academics, development, and humanitarian organizations.]] {{Databox}} '''Hussaini Abdu''' yet a̱gwaklyen Tungzwa Kwainfwuoá̱niet ma̱ng Myiam Cok-á̱niet mi̱ A̱ka̱demi Cok-á̱niet Naijeriya (NDA) mi̱ [[Ka̱duna]]<ref name="auto1">{{Cite web|last=admin|date=2021-11-01|title=Meet our Featured Speaker - Hussaini Abdu, Ph.D.|url=https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|access-date=2023-09-10|website=ICMC|language=en-US|archive-date=2023-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202175638/https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|url-status=dead}}</ref>. A̱kariya nggu wu ku keang nkyang ma̱ a̱di̱di̱t, nang a̱tsotswat nwuan-a̱ka̱feang, a̱tsak khwom, ma̱ng nwuat tyiet mi̱ bibyin Afi̱rika ma̱ng A̱merika Lati̱n<ref>{{Cite web|title=Hussaini Abdu Steps Down as Plan International Nigeria Country Director|url=https://plan-international.org/nigeria/news/2020/02/17/hussaini-abdu-steps-down-as-plan-international-nigeria-country-director/|access-date=2023-09-10|website=Plan International Nigeria|language=en-GB}}</ref>. == Ya̱fang == {{reflist}} [[Sa:Á̱niet nswuan]] 3psji2iwn851sp8onoo4r7v9qzn29q3 44510 44509 2026-06-10T13:24:26Z Zichatmoses 2829 44510 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Hussaini Abdu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Hussaini Abdu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Dr._Hussaini_Abdu,_Ph.D..jpg|thumb|343x343px|He is a development and humanitarian specialist, researcher, and scholar. He’s served in different capacities in academics, development, and humanitarian organizations.]] {{Databox}} '''Hussaini Abdu''' yet a̱gwaklyen Tungzwa Kwainfwuoá̱niet ma̱ng Myiam Cok-á̱niet mi̱ A̱ka̱demi Cok-á̱niet Naijeriya (NDA) mi̱ [[Ka̱duna]]<ref name="auto1">{{Cite web|last=admin|date=2021-11-01|title=Meet our Featured Speaker - Hussaini Abdu, Ph.D.|url=https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|access-date=2023-09-10|website=ICMC|language=en-US|archive-date=2023-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202175638/https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|url-status=dead}}</ref>. A̱kariya nggu wu ku keang nkyang ma̱ a̱di̱di̱t, nang a̱tsotswat nwuan-a̱ka̱feang, a̱tsak khwom, ma̱ng nwuat tyiet mi̱ bibyin Afi̱rika ma̱ng A̱merika Lati̱n<ref>{{Cite web|title=Hussaini Abdu Steps Down as Plan International Nigeria Country Director|url=https://plan-international.org/nigeria/news/2020/02/17/hussaini-abdu-steps-down-as-plan-international-nigeria-country-director/|access-date=2023-09-10|website=Plan International Nigeria|language=en-GB}}</ref>. == Ya̱fang == {{reflist}} [[Sa:Á̱niet nswuan]] 9vc8uz6it5t0tf78fq2yqf1ryaty3b4 44511 44510 2026-06-10T13:24:57Z Zichatmoses 2829 44511 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Hussaini Abdu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Hussaini Abdu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Hussaini Abdu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Hussaini Abdu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Dr._Hussaini_Abdu,_Ph.D..jpg|thumb|343x343px|He is a development and humanitarian specialist, researcher, and scholar. He’s served in different capacities in academics, development, and humanitarian organizations.]] {{Databox}} '''Hussaini Abdu''' yet a̱gwaklyen Tungzwa Kwainfwuoá̱niet ma̱ng Myiam Cok-á̱niet mi̱ A̱ka̱demi Cok-á̱niet Naijeriya (NDA) mi̱ [[Ka̱duna]]<ref name="auto1">{{Cite web|last=admin|date=2021-11-01|title=Meet our Featured Speaker - Hussaini Abdu, Ph.D.|url=https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|access-date=2023-09-10|website=ICMC|language=en-US|archive-date=2023-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202175638/https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|url-status=dead}}</ref>. A̱kariya nggu wu ku keang nkyang ma̱ a̱di̱di̱t, nang a̱tsotswat nwuan-a̱ka̱feang, a̱tsak khwom, ma̱ng nwuat tyiet mi̱ bibyin Afi̱rika ma̱ng A̱merika Lati̱n<ref>{{Cite web|title=Hussaini Abdu Steps Down as Plan International Nigeria Country Director|url=https://plan-international.org/nigeria/news/2020/02/17/hussaini-abdu-steps-down-as-plan-international-nigeria-country-director/|access-date=2023-09-10|website=Plan International Nigeria|language=en-GB}}</ref>. == Ya̱fang == {{reflist}} [[Sa:Á̱niet nswuan]] 3khhql7zjt8x0dulu0l9rsmo16usiu1 44512 44511 2026-06-10T13:25:22Z Zichatmoses 2829 44512 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Hussaini Abdu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Hussaini Abdu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Hussaini Abdu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Hussaini Abdu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Hussaini Abdu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Hussaini Abdu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Dr._Hussaini_Abdu,_Ph.D..jpg|thumb|343x343px|He is a development and humanitarian specialist, researcher, and scholar. He’s served in different capacities in academics, development, and humanitarian organizations.]] {{Databox}} '''Hussaini Abdu''' yet a̱gwaklyen Tungzwa Kwainfwuoá̱niet ma̱ng Myiam Cok-á̱niet mi̱ A̱ka̱demi Cok-á̱niet Naijeriya (NDA) mi̱ [[Ka̱duna]]<ref name="auto1">{{Cite web|last=admin|date=2021-11-01|title=Meet our Featured Speaker - Hussaini Abdu, Ph.D.|url=https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|access-date=2023-09-10|website=ICMC|language=en-US|archive-date=2023-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202175638/https://www.icmcng.org/meet-our-featured-speaker-hussaini-abdu-ph-d/|url-status=dead}}</ref>. A̱kariya nggu wu ku keang nkyang ma̱ a̱di̱di̱t, nang a̱tsotswat nwuan-a̱ka̱feang, a̱tsak khwom, ma̱ng nwuat tyiet mi̱ bibyin Afi̱rika ma̱ng A̱merika Lati̱n<ref>{{Cite web|title=Hussaini Abdu Steps Down as Plan International Nigeria Country Director|url=https://plan-international.org/nigeria/news/2020/02/17/hussaini-abdu-steps-down-as-plan-international-nigeria-country-director/|access-date=2023-09-10|website=Plan International Nigeria|language=en-GB}}</ref>. == Ya̱fang == {{reflist}} [[Sa:Á̱niet nswuan]] fk4b7httv00goe5qv71mjz456n3kkz4 Da̱li̱ta 0 4124 44587 28687 2026-06-10T14:10:36Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44587 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱jure/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱jure/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱jure/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱jure/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱jure/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱jure/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱li̱ta''' bye fa: * [[Da̱li̱ta (zwunzwuo-a̱lyem)]], (Δ ku δ), jhyiung mami zwúnzwuo-a̱lyem Helen ji * [[D]] ([[zwunzwuo-a̱lyem fonetik NATO]]: "Da̱li̱ta") * [[Da̱li̱ta a̱ghyui]], ma̱ a̱bwonu a̱ghyui * [[Delta Air Lines]], MS * [[Tangka̱i Da̱li̱ta]] SARS-CoV-2 ku khwat KOVID-19 '''Da̱li̱ta''' bu bye fa: ==A̱ka̱vwuo== * [[Si̱tet Da̱li̱ta]], Naijeriya [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Wat nghai swáng a̱lyiat Wukimedia]] nigkcjex5b12gxhaq9vitqps8ztuoxh 44590 44587 2026-06-10T14:11:19Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44590 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱li̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱li̱ta/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱li̱ta/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱li̱ta/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱li̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱li̱ta/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱li̱ta''' bye fa: * [[Da̱li̱ta (zwunzwuo-a̱lyem)]], (Δ ku δ), jhyiung mami zwúnzwuo-a̱lyem Helen ji * [[D]] ([[zwunzwuo-a̱lyem fonetik NATO]]: "Da̱li̱ta") * [[Da̱li̱ta a̱ghyui]], ma̱ a̱bwonu a̱ghyui * [[Delta Air Lines]], MS * [[Tangka̱i Da̱li̱ta]] SARS-CoV-2 ku khwat KOVID-19 '''Da̱li̱ta''' bu bye fa: ==A̱ka̱vwuo== * [[Si̱tet Da̱li̱ta]], Naijeriya [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Wat nghai swáng a̱lyiat Wukimedia]] eirt1zh0u3mmiwllgo61gni0wifbeiw A̱kut 0 4134 44517 26572 2026-06-10T13:29:53Z Zichatmoses 2829 44517 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kut''' yet a̱la̱tong a̱yin wa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] e945pwgfmbj0c2d746qqac8x5liv46y 44518 44517 2026-06-10T13:30:26Z Zichatmoses 2829 44518 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kut/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kut''' yet a̱la̱tong a̱yin wa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 78wp3dudcb9i72s4uv947210lsig02f 44519 44518 2026-06-10T13:33:01Z Zichatmoses 2829 44519 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kut/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kut/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kut/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kut''' yet a̱la̱tong a̱yin wa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] kd0zw1m6t3vsavzj4g8uahdtjbc8bu7 44520 44519 2026-06-10T13:33:16Z Zichatmoses 2829 44520 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kut/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kut/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kut/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱kut/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱kut/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kut''' yet a̱la̱tong a̱yin wa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] apbmexb1bf9j4iz52ptha03kjxq9jic A̱tak (fam) 0 4149 44699 25979 2026-06-10T15:52:54Z Zichatmoses 2829 44699 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tak''' yet kpang hwa nang á̱ nshyiat kpang swat ma̰ á̱niet byin ku a̱keang a̱ni. Kpang a̱vwuo hu nang á̱ nshyiat a̱tak a̱ni huhwa yet tsi̱tsak kpang a̱myian ma̱ng a̱yak. Swang a̱lyoot a̱tak jini á̱ shyia̱ nji wa neet ma̱ a̱khwukhwuop nwap a̱shong wu, kyiak neet da̱ a̱tyong *Proto-Germanic *sunþaz ("a̱tak"), shimba a̱lyoot ka kwon kyang ma̱ng a̱ni̱nan Proto-Indo-European ba̱ nyia̱ swang a̱lyoot ji neet da̱ a̱lyoot mam kya a̱ni. Nnwap njhyiang khia̱ nang a̱tak ka yet a̱nia wa, nang a̱tsak a̱lyiat wa yet nyia̱ ku fa tyan mam hu ta̱p wa a̱ni (mami kpang swanta nyiung),[1] ma̱nang Latin meridies 'a̱ta̱mam, a̱tak' (kyiak mi̱ng medius 'a̱ka̱wa̱tyia̱' + a̱khwu 'mam', cf Shong meridional), a̱wot nang a̱ghyiang nkwok a̱ni nyiȧ̱ a̱tak yet kpang bwak yak hwa kyiak neet da̱ a̱ta̱m nang a̱nu mam ka n ghwut a̱ni, ma̱nang a̱sham a̱lyat A̱gwaza ka di̱ nwap a̱niet a̱bru hu nkhia̱ ani תֵּימָן teiman 'A̱tyin' kyiak neet יָמִין yamin 'da̱ yak', Aramaic תַּימנַא taymna kyiak neet יָמִין yamin 'a̱yak neet da̱ a̱yak' mbeang Syriac ܬܰܝܡܢܳܐ taymna neet ma̱ ܝܰܡܝܺܢܳܐ yamina ( kyang ku mbyia̱ alyoot Yemen ka a̱nihuhwa yet,a̱yin ka̱ shyia̱ a̱tak a̱yak/a̱byin a̱niet Levant[2]). South is sometimes abbreviated as S [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] r115qszleg3omzi0hhsjph9z5mxqkba 44700 44699 2026-06-10T15:53:31Z Zichatmoses 2829 44700 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ A̱tak (fam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ A̱tak (fam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ A̱tak (fam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tak''' yet kpang hwa nang á̱ nshyiat kpang swat ma̰ á̱niet byin ku a̱keang a̱ni. Kpang a̱vwuo hu nang á̱ nshyiat a̱tak a̱ni huhwa yet tsi̱tsak kpang a̱myian ma̱ng a̱yak. Swang a̱lyoot a̱tak jini á̱ shyia̱ nji wa neet ma̱ a̱khwukhwuop nwap a̱shong wu, kyiak neet da̱ a̱tyong *Proto-Germanic *sunþaz ("a̱tak"), shimba a̱lyoot ka kwon kyang ma̱ng a̱ni̱nan Proto-Indo-European ba̱ nyia̱ swang a̱lyoot ji neet da̱ a̱lyoot mam kya a̱ni. Nnwap njhyiang khia̱ nang a̱tak ka yet a̱nia wa, nang a̱tsak a̱lyiat wa yet nyia̱ ku fa tyan mam hu ta̱p wa a̱ni (mami kpang swanta nyiung),[1] ma̱nang Latin meridies 'a̱ta̱mam, a̱tak' (kyiak mi̱ng medius 'a̱ka̱wa̱tyia̱' + a̱khwu 'mam', cf Shong meridional), a̱wot nang a̱ghyiang nkwok a̱ni nyiȧ̱ a̱tak yet kpang bwak yak hwa kyiak neet da̱ a̱ta̱m nang a̱nu mam ka n ghwut a̱ni, ma̱nang a̱sham a̱lyat A̱gwaza ka di̱ nwap a̱niet a̱bru hu nkhia̱ ani תֵּימָן teiman 'A̱tyin' kyiak neet יָמִין yamin 'da̱ yak', Aramaic תַּימנַא taymna kyiak neet יָמִין yamin 'a̱yak neet da̱ a̱yak' mbeang Syriac ܬܰܝܡܢܳܐ taymna neet ma̱ ܝܰܡܝܺܢܳܐ yamina ( kyang ku mbyia̱ alyoot Yemen ka a̱nihuhwa yet,a̱yin ka̱ shyia̱ a̱tak a̱yak/a̱byin a̱niet Levant[2]). South is sometimes abbreviated as S [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] ofkq4llccmy7tvzecamd3ukxbm88kcz 44701 44700 2026-06-10T15:53:59Z Zichatmoses 2829 44701 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ A̱tak (fam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ A̱tak (fam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ A̱tak (fam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ A̱tak (fam)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ A̱tak (fam)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ A̱tak (fam)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tak''' yet kpang hwa nang á̱ nshyiat kpang swat ma̰ á̱niet byin ku a̱keang a̱ni. Kpang a̱vwuo hu nang á̱ nshyiat a̱tak a̱ni huhwa yet tsi̱tsak kpang a̱myian ma̱ng a̱yak. Swang a̱lyoot a̱tak jini á̱ shyia̱ nji wa neet ma̱ a̱khwukhwuop nwap a̱shong wu, kyiak neet da̱ a̱tyong *Proto-Germanic *sunþaz ("a̱tak"), shimba a̱lyoot ka kwon kyang ma̱ng a̱ni̱nan Proto-Indo-European ba̱ nyia̱ swang a̱lyoot ji neet da̱ a̱lyoot mam kya a̱ni. Nnwap njhyiang khia̱ nang a̱tak ka yet a̱nia wa, nang a̱tsak a̱lyiat wa yet nyia̱ ku fa tyan mam hu ta̱p wa a̱ni (mami kpang swanta nyiung),[1] ma̱nang Latin meridies 'a̱ta̱mam, a̱tak' (kyiak mi̱ng medius 'a̱ka̱wa̱tyia̱' + a̱khwu 'mam', cf Shong meridional), a̱wot nang a̱ghyiang nkwok a̱ni nyiȧ̱ a̱tak yet kpang bwak yak hwa kyiak neet da̱ a̱ta̱m nang a̱nu mam ka n ghwut a̱ni, ma̱nang a̱sham a̱lyat A̱gwaza ka di̱ nwap a̱niet a̱bru hu nkhia̱ ani תֵּימָן teiman 'A̱tyin' kyiak neet יָמִין yamin 'da̱ yak', Aramaic תַּימנַא taymna kyiak neet יָמִין yamin 'a̱yak neet da̱ a̱yak' mbeang Syriac ܬܰܝܡܢܳܐ taymna neet ma̱ ܝܰܡܝܺܢܳܐ yamina ( kyang ku mbyia̱ alyoot Yemen ka a̱nihuhwa yet,a̱yin ka̱ shyia̱ a̱tak a̱yak/a̱byin a̱niet Levant[2]). South is sometimes abbreviated as S [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 716f0uu3gkjbjpwyomnj4ol1ni2k5tj A̱tyii a̱gbaat 0 4151 44725 28854 2026-06-11T10:07:19Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44725 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Gba̱za̱zai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gba̱za̱zai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gba̱za̱zai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gba̱za̱zai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Gba̱za̱zai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Gba̱za̱zai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''A̱tyii a̱gbaat''' wu (á̱kpa '''a̱yaatyii a̱gbaat''' ''ba''), yet a̱ngga [[kyangtutu]] wa nang á̱ ya kyayak da̱ nggu ka̱nang á̱ ka̱u kyayak mi̱ tutu hu, ku ka̰nang á̱ tyai nkyayak na kpa̱sai, ku ka̱nang á̱ sak kyayak hu hwa a̱ni. {{Swánga̱lyiatwuki|a̱tyii a̱gbaat}} [[Sa: Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 20y0ksk2ljx242qp86eu4vz4op0d0ts 44726 44725 2026-06-11T10:07:36Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44726 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Gba̱za̱zai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gba̱za̱zai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gba̱za̱zai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gba̱za̱zai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Gba̱za̱zai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Gba̱za̱zai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tyii a̱gbaat''' wu (á̱kpa '''a̱yaatyii a̱gbaat''' ''ba''), yet a̱ngga [[kyangtutu]] wa nang á̱ ya kyayak da̱ nggu ka̱nang á̱ ka̱u kyayak mi̱ tutu hu, ku ka̰nang á̱ tyai nkyayak na kpa̱sai, ku ka̱nang á̱ sak kyayak hu hwa a̱ni. {{Swánga̱lyiatwuki|a̱tyii a̱gbaat}} [[Sa: Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] g64caow853hcbtnoydzpai91ocsvb39 44727 44726 2026-06-11T10:08:14Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44727 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱tyii a̱gbaat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱tyii a̱gbaat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱tyii a̱gbaat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱tyii a̱gbaat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱tyii a̱gbaat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱tyii a̱gbaat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tyii a̱gbaat''' wu (á̱kpa '''a̱yaatyii a̱gbaat''' ''ba''), yet a̱ngga [[kyangtutu]] wa nang á̱ ya kyayak da̱ nggu ka̱nang á̱ ka̱u kyayak mi̱ tutu hu, ku ka̰nang á̱ tyai nkyayak na kpa̱sai, ku ka̱nang á̱ sak kyayak hu hwa a̱ni. {{Swánga̱lyiatwuki|a̱tyii a̱gbaat}} [[Sa: Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] ctqg7y1p2ckl37gunmiu412f87a7fi8 Jenshyung (fam) 0 4158 44548 26072 2026-06-10T13:54:27Z Zasan Doshiyak 2443 44548 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Jenshyung''', yet fam anyiun ha mami nfam a̱naia̱ nang shia mang swanta hu. jenshyung ji ja w̱an atin(fam) jija yit avo̱ kwa mam hu mang swanta hu. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 0pyciy05b5qqt7tp2bz5uwsreqxetfr 44549 44548 2026-06-10T13:55:02Z Zasan Doshiyak 2443 44549 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Jenshyung''', yet fam anyiun ha mami nfam a̱naia̱ nang shia mang swanta hu. jenshyung ji ja w̱an atin(fam) jija yit avo̱ kwa mam hu mang swanta hu. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 4lnay2myt5kic5ktytfi7p6mt8jcoyr 44550 44549 2026-06-10T13:55:26Z Zasan Doshiyak 2443 44550 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Urugwai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Jenshyung''', yet fam anyiun ha mami nfam a̱naia̱ nang shia mang swanta hu. jenshyung ji ja w̱an atin(fam) jija yit avo̱ kwa mam hu mang swanta hu. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] alcs50dbckshb2rw76fel839ki784po 44551 44550 2026-06-10T13:56:03Z Zasan Doshiyak 2443 44551 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Jenshyung (fam)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Jenshyung''', yet fam anyiun ha mami nfam a̱naia̱ nang shia mang swanta hu. jenshyung ji ja w̱an atin(fam) jija yit avo̱ kwa mam hu mang swanta hu. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 8gstx60uaiylm2qkmrahsljvnr3jei8 A̱kurusak 0 4169 44735 26779 2026-06-11T10:13:46Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44735 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''A̱kurusak''' yet a̱tyubishyi wa ku a̱tung á̱niet ba̱ khwi a̱gba̱ndang a̱toot da̱ a̱vwuo song. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] smhc4wj874ml96s0m8id56n8gsuu8jo 44736 44735 2026-06-11T10:14:02Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44736 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kurusak''' yet a̱tyubishyi wa ku a̱tung á̱niet ba̱ khwi a̱gba̱ndang a̱toot da̱ a̱vwuo song. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] go6lypjc8hyljd7lbbvmatte2d81xo2 44737 44736 2026-06-11T10:14:36Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44737 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kurusak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kurusak/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kurusak/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kurusak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱kurusak/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱kurusak/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kurusak''' yet a̱tyubishyi wa ku a̱tung á̱niet ba̱ khwi a̱gba̱ndang a̱toot da̱ a̱vwuo song. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] jxpgr6qcdoo6srwo36578nxkpejghtz A̱nggulu 0 4173 44585 26175 2026-06-10T14:10:07Z Zasan Doshiyak 2443 44585 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱nggulu''' ( ''á̱kpa'': á̱nggulu á̱yaagugulu ba )bya, yet a̱gba̱ndang a̱man mami̱ kwai á̱kamam a̱byia ncat a̱pyia bah. anang gya nkum nkyan nakan hu ani. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] srckuav1o07wfwg7xamds2768xuvfib 44586 44585 2026-06-10T14:10:34Z Zasan Doshiyak 2443 44586 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nggulu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nggulu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱nggulu''' ( ''á̱kpa'': á̱nggulu á̱yaagugulu ba )bya, yet a̱gba̱ndang a̱man mami̱ kwai á̱kamam a̱byia ncat a̱pyia bah. anang gya nkum nkyan nakan hu ani. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 6kg3y2fm3jhf0ofo7bcjt7mln81hepo 44588 44586 2026-06-10T14:10:52Z Zasan Doshiyak 2443 44588 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nggulu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nggulu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nggulu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nggulu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gba̱ndang Jok Viktoriya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱nggulu''' ( ''á̱kpa'': á̱nggulu á̱yaagugulu ba )bya, yet a̱gba̱ndang a̱man mami̱ kwai á̱kamam a̱byia ncat a̱pyia bah. anang gya nkum nkyan nakan hu ani. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 29vvplrd7i7ye57iygfy4ogtwzrqgrt 44589 44588 2026-06-10T14:11:19Z Zasan Doshiyak 2443 44589 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nggulu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nggulu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nggulu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nggulu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nggulu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nggulu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱nggulu''' ( ''á̱kpa'': á̱nggulu á̱yaagugulu ba )bya, yet a̱gba̱ndang a̱man mami̱ kwai á̱kamam a̱byia ncat a̱pyia bah. anang gya nkum nkyan nakan hu ani. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 1llrht8t52ztcaxt2zzu9ve81iocwxk Fada 0 4188 44505 26189 2026-06-10T13:18:54Z Zichatmoses 2829 44505 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Fada''' yet akwakasun a, ma bio nang ajungu chat a̱lyiat mung A̱gwazah, nguwa na nia, nguwa na tak á̱niet kyan A̱gwazah chat banyia á̱ni, nguwa na nia A̱gwazah kyan á̱niet chat gu nya banduh a̱ni. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 6w0i6pko19e2k4saikbjn7dblw52yzq 44506 44505 2026-06-10T13:20:12Z Zichatmoses 2829 44506 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Fada/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Fada/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Fada''' yet akwakasun a, ma bio nang ajungu chat a̱lyiat mung A̱gwazah, nguwa na nia, nguwa na tak á̱niet kyan A̱gwazah chat banyia á̱ni, nguwa na nia A̱gwazah kyan á̱niet chat gu nya banduh a̱ni. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] b7vote2gdmh1hf72f5pgzoz1rlqm7k2 44507 44506 2026-06-10T13:20:44Z Zichatmoses 2829 44507 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Fada/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Fada/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Fada/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Fada/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Fada''' yet akwakasun a, ma bio nang ajungu chat a̱lyiat mung A̱gwazah, nguwa na nia, nguwa na tak á̱niet kyan A̱gwazah chat banyia á̱ni, nguwa na nia A̱gwazah kyan á̱niet chat gu nya banduh a̱ni. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 05vzp3ld3433dkwp21io5khqcm19u78 44508 44507 2026-06-10T13:21:27Z Zichatmoses 2829 44508 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Fada/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Fada/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Fada/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Fada/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Fada/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Fada/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Fada''' yet akwakasun a, ma bio nang ajungu chat a̱lyiat mung A̱gwazah, nguwa na nia, nguwa na tak á̱niet kyan A̱gwazah chat banyia á̱ni, nguwa na nia A̱gwazah kyan á̱niet chat gu nya banduh a̱ni. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] jo11i2i4habht56px27ogn39qovcvnk A̱ma̱nda 0 4241 44718 31172 2026-06-10T23:28:55Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44718 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yma o Hyd/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yma o Hyd/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yma o Hyd/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yma o Hyd/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yma o Hyd/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yma o Hyd/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱ma̱nda''' yet kyang ku li nang ntong da̱ a̱ka̱kwang nang a̱ gwoyang nkyangyak ku a̱ ncyiat kan a̱ni (Na2CO3·10H2O, a kind of soda ash) a̱wot a̱kpa 17% ka yet a̱cefak nia (ku nang a̱ lyen mi̱ng baking soda a̱ni, NaHCO3) ma̱ cecaat mi̱ng a̱sa̱khuot ku nfak. A̱cefak sai mami kyang ku sang li a̱ni, a̱wot ka̱ li nang a̱sa̱khuot ntong ku nang bagina ji byia̱ a̱lyuk a̱ni. A̱ma̱nda ka a̱ shyiat ka mi̱ khuong cen ku mami swa cen. components A̱mgba̱m mami khang neet gbangbang A̱ma̱nda yet nang a̱ nyian ta̱m dyo ba̱t ba̱ng bai a̱fwun ka. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 5u31a05quq5mzbnla89gdy0ah0y6qh0 44719 44718 2026-06-10T23:29:52Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44719 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ma̱nda/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ma̱nda/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ma̱nda/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ma̱nda/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ma̱nda/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ma̱nda/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱ma̱nda''' yet kyang ku li nang ntong da̱ a̱ka̱kwang nang a̱ gwoyang nkyangyak ku a̱ ncyiat kan a̱ni (Na2CO3·10H2O, a kind of soda ash) a̱wot a̱kpa 17% ka yet a̱cefak nia (ku nang a̱ lyen mi̱ng baking soda a̱ni, NaHCO3) ma̱ cecaat mi̱ng a̱sa̱khuot ku nfak. A̱cefak sai mami kyang ku sang li a̱ni, a̱wot ka̱ li nang a̱sa̱khuot ntong ku nang bagina ji byia̱ a̱lyuk a̱ni. A̱ma̱nda ka a̱ shyiat ka mi̱ khuong cen ku mami swa cen. components A̱mgba̱m mami khang neet gbangbang A̱ma̱nda yet nang a̱ nyian ta̱m dyo ba̱t ba̱ng bai a̱fwun ka. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] aupurmj14rp0vb9wc35sq9wycd0kbyw Zwat A̱taa 0 4290 44695 31271 2026-06-10T15:49:57Z Zichatmoses 2829 44695 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Zwat A̱taa''' ja yet zwát zi̱ ni swak ma̱ a̱lyia bai a̱ka̱taa kyikya mi̱ Juliya ma̱ng ka̱landá swanta ma̱ng mbeang a̱tuk mam feang mi̱ zwát á̱ shya lang mmam 30, ma̱ng a̱tuk a̱tat ma̱ zwát tswuan á̱ shya lang shimtat mmam 30. Zwat A̱taa min mun a̱jujung seam mam a̱tyewan ma̱ A̱chat A̱za, mam ku swak ma̱ng a̱jujung njen sai a̱gba̱mgba̱i, ma̱ng a̱tsak a̱da̱da̱i ta wun seam ma̱ A̱chak A̱ta̱k, mam ku yet badi̱da̱i njen a̱tyemam (mbeang byibyin ku byia̱ a̱sham a̱ka̱yit ma̱ yet a̱sham á̱vwuo a̱ni). Zwat A̱taa ma̱ A̱chat A̱za wa yet a̱jujung jen si̱ sai mam gba̱mgba̱i mbeang a̱jujung jen di̱ mwui lyin ma̱ Zwat Swak ma̱ng sweang ma̱ A̱chak A̱tak ma̱ng ntai. Mi̱n A̱chak A̱za, a̱tsa njen a̱yet seam si̱ 21 Zwat A̱taa (a̱gba̱mgba̱i mam seam ni tsa a̱tuk 1 Zwat A̱taa). Mi̱n A̱chak A̱tak, a̱vwuo shyim ni̱ tsa 1 Zwat A̱taa. Ma̱ di̱ nwuo Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ nang yong a̱ninyan a̱tyetuk ba̱ tai Á̱kaladi; ma̱ng ngyaan Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ a̱ninyan a̱tyetuk nang a̱bwunzwat nyi fwuop a̱ta̱tat a̱ni. A̱wot, a̱ca̱caat njen nang mam hu ma̱ng a̱tyetuk ka nkwai jen jhyung a̱ni, zwat a̱taa ya a̱son ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin jemini, ma̱ng ngyaan ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin ka̱nsa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] r20lfi5uj4z8ivnisnx69ymhqogjx3s 44696 44695 2026-06-10T15:51:06Z Zichatmoses 2829 44696 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Zwat A̱taa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lo Zwat A̱taandon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Zwat A̱taa''' ja yet zwát zi̱ ni swak ma̱ a̱lyia bai a̱ka̱taa kyikya mi̱ Juliya ma̱ng ka̱landá swanta ma̱ng mbeang a̱tuk mam feang mi̱ zwát á̱ shya lang mmam 30, ma̱ng a̱tuk a̱tat ma̱ zwát tswuan á̱ shya lang shimtat mmam 30. Zwat A̱taa min mun a̱jujung seam mam a̱tyewan ma̱ A̱chat A̱za, mam ku swak ma̱ng a̱jujung njen sai a̱gba̱mgba̱i, ma̱ng a̱tsak a̱da̱da̱i ta wun seam ma̱ A̱chak A̱ta̱k, mam ku yet badi̱da̱i njen a̱tyemam (mbeang byibyin ku byia̱ a̱sham a̱ka̱yit ma̱ yet a̱sham á̱vwuo a̱ni). Zwat A̱taa ma̱ A̱chat A̱za wa yet a̱jujung jen si̱ sai mam gba̱mgba̱i mbeang a̱jujung jen di̱ mwui lyin ma̱ Zwat Swak ma̱ng sweang ma̱ A̱chak A̱tak ma̱ng ntai. Mi̱n A̱chak A̱za, a̱tsa njen a̱yet seam si̱ 21 Zwat A̱taa (a̱gba̱mgba̱i mam seam ni tsa a̱tuk 1 Zwat A̱taa). Mi̱n A̱chak A̱tak, a̱vwuo shyim ni̱ tsa 1 Zwat A̱taa. Ma̱ di̱ nwuo Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ nang yong a̱ninyan a̱tyetuk ba̱ tai Á̱kaladi; ma̱ng ngyaan Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ a̱ninyan a̱tyetuk nang a̱bwunzwat nyi fwuop a̱ta̱tat a̱ni. A̱wot, a̱ca̱caat njen nang mam hu ma̱ng a̱tyetuk ka nkwai jen jhyung a̱ni, zwat a̱taa ya a̱son ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin jemini, ma̱ng ngyaan ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin ka̱nsa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 9ai75y5ld899gdv3654lvnwlh3tvxkl 44697 44696 2026-06-10T15:51:26Z Zichatmoses 2829 44697 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Zwat A̱taa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lo Zwat A̱taandon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Zwat A̱taa/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Zwat A̱taa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Zwat A̱taa''' ja yet zwát zi̱ ni swak ma̱ a̱lyia bai a̱ka̱taa kyikya mi̱ Juliya ma̱ng ka̱landá swanta ma̱ng mbeang a̱tuk mam feang mi̱ zwát á̱ shya lang mmam 30, ma̱ng a̱tuk a̱tat ma̱ zwát tswuan á̱ shya lang shimtat mmam 30. Zwat A̱taa min mun a̱jujung seam mam a̱tyewan ma̱ A̱chat A̱za, mam ku swak ma̱ng a̱jujung njen sai a̱gba̱mgba̱i, ma̱ng a̱tsak a̱da̱da̱i ta wun seam ma̱ A̱chak A̱ta̱k, mam ku yet badi̱da̱i njen a̱tyemam (mbeang byibyin ku byia̱ a̱sham a̱ka̱yit ma̱ yet a̱sham á̱vwuo a̱ni). Zwat A̱taa ma̱ A̱chat A̱za wa yet a̱jujung jen si̱ sai mam gba̱mgba̱i mbeang a̱jujung jen di̱ mwui lyin ma̱ Zwat Swak ma̱ng sweang ma̱ A̱chak A̱tak ma̱ng ntai. Mi̱n A̱chak A̱za, a̱tsa njen a̱yet seam si̱ 21 Zwat A̱taa (a̱gba̱mgba̱i mam seam ni tsa a̱tuk 1 Zwat A̱taa). Mi̱n A̱chak A̱tak, a̱vwuo shyim ni̱ tsa 1 Zwat A̱taa. Ma̱ di̱ nwuo Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ nang yong a̱ninyan a̱tyetuk ba̱ tai Á̱kaladi; ma̱ng ngyaan Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ a̱ninyan a̱tyetuk nang a̱bwunzwat nyi fwuop a̱ta̱tat a̱ni. A̱wot, a̱ca̱caat njen nang mam hu ma̱ng a̱tyetuk ka nkwai jen jhyung a̱ni, zwat a̱taa ya a̱son ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin jemini, ma̱ng ngyaan ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin ka̱nsa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] p4b8sdozb9c1yplfys4x61iiijzo1ki 44698 44697 2026-06-10T15:51:45Z Zichatmoses 2829 44698 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Zwat A̱taa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lo Zwat A̱taandon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Zwat A̱taa/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Zwat A̱taa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Zwat A̱taa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Zwat A̱taa/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Zwat A̱taa''' ja yet zwát zi̱ ni swak ma̱ a̱lyia bai a̱ka̱taa kyikya mi̱ Juliya ma̱ng ka̱landá swanta ma̱ng mbeang a̱tuk mam feang mi̱ zwát á̱ shya lang mmam 30, ma̱ng a̱tuk a̱tat ma̱ zwát tswuan á̱ shya lang shimtat mmam 30. Zwat A̱taa min mun a̱jujung seam mam a̱tyewan ma̱ A̱chat A̱za, mam ku swak ma̱ng a̱jujung njen sai a̱gba̱mgba̱i, ma̱ng a̱tsak a̱da̱da̱i ta wun seam ma̱ A̱chak A̱ta̱k, mam ku yet badi̱da̱i njen a̱tyemam (mbeang byibyin ku byia̱ a̱sham a̱ka̱yit ma̱ yet a̱sham á̱vwuo a̱ni). Zwat A̱taa ma̱ A̱chat A̱za wa yet a̱jujung jen si̱ sai mam gba̱mgba̱i mbeang a̱jujung jen di̱ mwui lyin ma̱ Zwat Swak ma̱ng sweang ma̱ A̱chak A̱tak ma̱ng ntai. Mi̱n A̱chak A̱za, a̱tsa njen a̱yet seam si̱ 21 Zwat A̱taa (a̱gba̱mgba̱i mam seam ni tsa a̱tuk 1 Zwat A̱taa). Mi̱n A̱chak A̱tak, a̱vwuo shyim ni̱ tsa 1 Zwat A̱taa. Ma̱ di̱ nwuo Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ nang yong a̱ninyan a̱tyetuk ba̱ tai Á̱kaladi; ma̱ng ngyaan Zwat A̱taa, mam hu ni̱ tat a̱ghwut mi̱ a̱ninyan a̱tyetuk nang a̱bwunzwat nyi fwuop a̱ta̱tat a̱ni. A̱wot, a̱ca̱caat njen nang mam hu ma̱ng a̱tyetuk ka nkwai jen jhyung a̱ni, zwat a̱taa ya a̱son ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin jemini, ma̱ng ngyaan ma̱ng sai mam mi̱ a̱lama shyei mam byin ka̱nsa. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] sortel2kymrk9pseemxy0spc0gidqji Lita 0 4312 44720 31289 2026-06-10T23:30:50Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44720 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ma̱nda/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ma̱nda/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ma̱nda/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ma̱nda/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ma̱nda/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ma̱nda/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Masskrug.jpg|thumb|upright|One-litre beer mugs ({{lang-de|Maßkrüge}}) at the 2006 [[Oktoberfest]] in Germany]] '''Lita''' hu, (a̱yaalama bibyib swanta '''L''' ma̱ng '''l''',<ref name= SIbrochure/> a̱lama a̱ghyang nang á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nggu: '''ℓ''') yet swang meti̱rik volyum ja. Ji̱ shyia̱ ca̱caat ma̱ng desi̱mita kyub 1 (dm<sup>3</sup>), 1000 [[cubic centimetre]]s (cm<sup>3</sup>) ku mita kyub 0.001 (m<sup>3</sup>). ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] kpv2sylq1dr5l402g4mgf3ecj3ptweh 44721 44720 2026-06-10T23:31:50Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44721 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lita/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lita/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lita/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lita/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lita/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lita/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:Masskrug.jpg|thumb|upright|One-litre beer mugs ({{lang-de|Maßkrüge}}) at the 2006 [[Oktoberfest]] in Germany]] '''Lita''' hu, (a̱yaalama bibyib swanta '''L''' ma̱ng '''l''',<ref name= SIbrochure/> a̱lama a̱ghyang nang á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nggu: '''ℓ''') yet swang meti̱rik volyum ja. Ji̱ shyia̱ ca̱caat ma̱ng desi̱mita kyub 1 (dm<sup>3</sup>), 1000 [[cubic centimetre]]s (cm<sup>3</sup>) ku mita kyub 0.001 (m<sup>3</sup>). ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 1a9t2ch3kxd4gfep55nagqco698apr3 A̱byintyokshan Rom 0 4335 44536 38423 2026-06-10T13:46:39Z Zasan Doshiyak 2443 44536 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byintyokshan Rom''' ka, kikya yet si̱tet ji bai a̱ma̱lyim Ri̱pobilik Rom gbangbang wu a̱wot á̱ ka nfi̱k nka ka fa jen ma̱ng fam a̱byin nang [[A̱rom]] ba ku tyok a̱ni da̱ a̱ka̱nyiung, Ka̱ ku byia̱ bibyin ka̱ ku byia̱ tyok da̱ nhu mami Yurop, [[Afi̱rika A̱za]] mang [[A̱siya Jenshyung]] a̱wot a̱gwamshan bu si̱ ku tyok nka. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Editing together in Tyap, Romanian and English]] 2j826ei55a0naqrgpnm98zrxs5uli0u 44537 44536 2026-06-10T13:47:10Z Zasan Doshiyak 2443 44537 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byintyokshan Rom''' ka, kikya yet si̱tet ji bai a̱ma̱lyim Ri̱pobilik Rom gbangbang wu a̱wot á̱ ka nfi̱k nka ka fa jen ma̱ng fam a̱byin nang [[A̱rom]] ba ku tyok a̱ni da̱ a̱ka̱nyiung, Ka̱ ku byia̱ bibyin ka̱ ku byia̱ tyok da̱ nhu mami Yurop, [[Afi̱rika A̱za]] mang [[A̱siya Jenshyung]] a̱wot a̱gwamshan bu si̱ ku tyok nka. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Editing together in Tyap, Romanian and English]] facytf8ols4m7z10ryj2gq2x0oxsx02 44538 44537 2026-06-10T13:47:39Z Zasan Doshiyak 2443 44538 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Dyang/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byintyokshan Rom''' ka, kikya yet si̱tet ji bai a̱ma̱lyim Ri̱pobilik Rom gbangbang wu a̱wot á̱ ka nfi̱k nka ka fa jen ma̱ng fam a̱byin nang [[A̱rom]] ba ku tyok a̱ni da̱ a̱ka̱nyiung, Ka̱ ku byia̱ bibyin ka̱ ku byia̱ tyok da̱ nhu mami Yurop, [[Afi̱rika A̱za]] mang [[A̱siya Jenshyung]] a̱wot a̱gwamshan bu si̱ ku tyok nka. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Editing together in Tyap, Romanian and English]] r7e9b8ai25u7axqe9tv0t25kxma39me 44539 44538 2026-06-10T13:48:16Z Zasan Doshiyak 2443 44539 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk A̱byintyokshan Rom/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byintyokshan Rom''' ka, kikya yet si̱tet ji bai a̱ma̱lyim Ri̱pobilik Rom gbangbang wu a̱wot á̱ ka nfi̱k nka ka fa jen ma̱ng fam a̱byin nang [[A̱rom]] ba ku tyok a̱ni da̱ a̱ka̱nyiung, Ka̱ ku byia̱ bibyin ka̱ ku byia̱ tyok da̱ nhu mami Yurop, [[Afi̱rika A̱za]] mang [[A̱siya Jenshyung]] a̱wot a̱gwamshan bu si̱ ku tyok nka. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] [[Sa:Editing together in Tyap, Romanian and English]] o82spxfkr127xud73uqrbcio6uqnhw2 A̱siya Jenshyung 0 4356 44639 31254 2026-06-10T14:26:40Z Zasan Doshiyak 2443 44639 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱siya jenshyung''', á̱ bu ngyei '''Jenshyung A̱siya''' ku '''A̱tak A̱siya''', wa yet a̱shamjenshyung sa̱khaat A̱siya, nang á̱kwokwak á̱niet byia̱ fang, UN nvam ma̱ng a̱ka̱vwuo fang a̱ghyang, ma̱ng mbeang A̱na̱toli̱ya, A̱rabiya Penini̱sula, Iran, Mesopotami̱ya, A̱ri̱meni̱ya A̱gut, la̱vit, tsutsok si̱purusi, Si̱niya ma̱ Penini̱sula, ma̱ng a̱tak a̱ghyui kap ma̱ a̱tyan Ka̱uka̱su (Ta̱rani̱si̱ka̱uka̱siya). A̱tyan ka̱ ka̱u naat A̱fi̱ri̱ka kpa̱mkpaan ma̱ng Isi̱mut si̱ Suez mi̱ Egypt, ka si̱ bu ka̱u neet Yurop kpa̱mkpaan ma̱ng á̱vwuo a̱sa̱khwot na fwuop Toki ma̱ng gaata̱sa̱khwot nchet ka̱uka̱su. A̱ka̱yeang tung A̱siya myi ma̱ng a̱zatyin ka, a̱wot A̱tak A̱siya si̱ myi A̱tyin. A̱ka̱ghyui swak ma̱ng a̱feang keang a̱tyan a̱kya (a̱jyiip): ma̱ a̱ghyui A̱ga̱ni, ma̱ a̱ghyui ma̱ri̱ma̱ra, ma̱ a̱duduu a̱ghyui, ma̱ a̱ghyui ka̱si̱piya, ma̱ a̱jyiip pa̱siya, ma̱ a̱jyiip Oma̱ni, ma̱ a̱ghyui A̱ra̱biya, ma̱ a̱jyiip A̱da̱ni̱, ma̱ a̱ghyui a̱sa̱khwot a̱sok, ma̱ a̱jyiip A̱kwaba, ma̱ a̱jyiip a̱ si̱ Suez, ma̱ng a̱ghyui Medi̱teraniya. A̱ka̱yeang ka kyiak kpa̱m tyai tyan a̱ka̱wa̱tyia A̱tyin, a̱wot mbeang a̱lyia̱k but Egypt ma̱ng A̱zajenshyung kap Toki ma̱ng a̱byeang A̱tak kap si̱ ka̱uka̱su. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] 3u6pl8ewkeqysb7kwxj1dc6ciusk7fr 44641 44639 2026-06-10T14:27:03Z Zasan Doshiyak 2443 44641 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱siya Jenshyung/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱siya Jenshyung/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱siya jenshyung''', á̱ bu ngyei '''Jenshyung A̱siya''' ku '''A̱tak A̱siya''', wa yet a̱shamjenshyung sa̱khaat A̱siya, nang á̱kwokwak á̱niet byia̱ fang, UN nvam ma̱ng a̱ka̱vwuo fang a̱ghyang, ma̱ng mbeang A̱na̱toli̱ya, A̱rabiya Penini̱sula, Iran, Mesopotami̱ya, A̱ri̱meni̱ya A̱gut, la̱vit, tsutsok si̱purusi, Si̱niya ma̱ Penini̱sula, ma̱ng a̱tak a̱ghyui kap ma̱ a̱tyan Ka̱uka̱su (Ta̱rani̱si̱ka̱uka̱siya). A̱tyan ka̱ ka̱u naat A̱fi̱ri̱ka kpa̱mkpaan ma̱ng Isi̱mut si̱ Suez mi̱ Egypt, ka si̱ bu ka̱u neet Yurop kpa̱mkpaan ma̱ng á̱vwuo a̱sa̱khwot na fwuop Toki ma̱ng gaata̱sa̱khwot nchet ka̱uka̱su. A̱ka̱yeang tung A̱siya myi ma̱ng a̱zatyin ka, a̱wot A̱tak A̱siya si̱ myi A̱tyin. A̱ka̱ghyui swak ma̱ng a̱feang keang a̱tyan a̱kya (a̱jyiip): ma̱ a̱ghyui A̱ga̱ni, ma̱ a̱ghyui ma̱ri̱ma̱ra, ma̱ a̱duduu a̱ghyui, ma̱ a̱ghyui ka̱si̱piya, ma̱ a̱jyiip pa̱siya, ma̱ a̱jyiip Oma̱ni, ma̱ a̱ghyui A̱ra̱biya, ma̱ a̱jyiip A̱da̱ni̱, ma̱ a̱ghyui a̱sa̱khwot a̱sok, ma̱ a̱jyiip A̱kwaba, ma̱ a̱jyiip a̱ si̱ Suez, ma̱ng a̱ghyui Medi̱teraniya. A̱ka̱yeang ka kyiak kpa̱m tyai tyan a̱ka̱wa̱tyia A̱tyin, a̱wot mbeang a̱lyia̱k but Egypt ma̱ng A̱zajenshyung kap Toki ma̱ng a̱byeang A̱tak kap si̱ ka̱uka̱su. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] ov09me7m9w0axz86c92gqdodh0fyvha 44643 44641 2026-06-10T14:27:42Z Zasan Doshiyak 2443 44643 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱siya Jenshyung/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱siya Jenshyung/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱siya Jenshyung/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱siya Jenshyung/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱siya jenshyung''', á̱ bu ngyei '''Jenshyung A̱siya''' ku '''A̱tak A̱siya''', wa yet a̱shamjenshyung sa̱khaat A̱siya, nang á̱kwokwak á̱niet byia̱ fang, UN nvam ma̱ng a̱ka̱vwuo fang a̱ghyang, ma̱ng mbeang A̱na̱toli̱ya, A̱rabiya Penini̱sula, Iran, Mesopotami̱ya, A̱ri̱meni̱ya A̱gut, la̱vit, tsutsok si̱purusi, Si̱niya ma̱ Penini̱sula, ma̱ng a̱tak a̱ghyui kap ma̱ a̱tyan Ka̱uka̱su (Ta̱rani̱si̱ka̱uka̱siya). A̱tyan ka̱ ka̱u naat A̱fi̱ri̱ka kpa̱mkpaan ma̱ng Isi̱mut si̱ Suez mi̱ Egypt, ka si̱ bu ka̱u neet Yurop kpa̱mkpaan ma̱ng á̱vwuo a̱sa̱khwot na fwuop Toki ma̱ng gaata̱sa̱khwot nchet ka̱uka̱su. A̱ka̱yeang tung A̱siya myi ma̱ng a̱zatyin ka, a̱wot A̱tak A̱siya si̱ myi A̱tyin. A̱ka̱ghyui swak ma̱ng a̱feang keang a̱tyan a̱kya (a̱jyiip): ma̱ a̱ghyui A̱ga̱ni, ma̱ a̱ghyui ma̱ri̱ma̱ra, ma̱ a̱duduu a̱ghyui, ma̱ a̱ghyui ka̱si̱piya, ma̱ a̱jyiip pa̱siya, ma̱ a̱jyiip Oma̱ni, ma̱ a̱ghyui A̱ra̱biya, ma̱ a̱jyiip A̱da̱ni̱, ma̱ a̱ghyui a̱sa̱khwot a̱sok, ma̱ a̱jyiip A̱kwaba, ma̱ a̱jyiip a̱ si̱ Suez, ma̱ng a̱ghyui Medi̱teraniya. A̱ka̱yeang ka kyiak kpa̱m tyai tyan a̱ka̱wa̱tyia A̱tyin, a̱wot mbeang a̱lyia̱k but Egypt ma̱ng A̱zajenshyung kap Toki ma̱ng a̱byeang A̱tak kap si̱ ka̱uka̱su. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] sddns1jc5b9z0d5p4xi5etkkrwlhrg9 44645 44643 2026-06-10T14:28:17Z Zasan Doshiyak 2443 44645 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱siya Jenshyung/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱siya Jenshyung/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱siya Jenshyung/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱siya Jenshyung/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱siya Jenshyung/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱siya Jenshyung/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱siya jenshyung''', á̱ bu ngyei '''Jenshyung A̱siya''' ku '''A̱tak A̱siya''', wa yet a̱shamjenshyung sa̱khaat A̱siya, nang á̱kwokwak á̱niet byia̱ fang, UN nvam ma̱ng a̱ka̱vwuo fang a̱ghyang, ma̱ng mbeang A̱na̱toli̱ya, A̱rabiya Penini̱sula, Iran, Mesopotami̱ya, A̱ri̱meni̱ya A̱gut, la̱vit, tsutsok si̱purusi, Si̱niya ma̱ Penini̱sula, ma̱ng a̱tak a̱ghyui kap ma̱ a̱tyan Ka̱uka̱su (Ta̱rani̱si̱ka̱uka̱siya). A̱tyan ka̱ ka̱u naat A̱fi̱ri̱ka kpa̱mkpaan ma̱ng Isi̱mut si̱ Suez mi̱ Egypt, ka si̱ bu ka̱u neet Yurop kpa̱mkpaan ma̱ng á̱vwuo a̱sa̱khwot na fwuop Toki ma̱ng gaata̱sa̱khwot nchet ka̱uka̱su. A̱ka̱yeang tung A̱siya myi ma̱ng a̱zatyin ka, a̱wot A̱tak A̱siya si̱ myi A̱tyin. A̱ka̱ghyui swak ma̱ng a̱feang keang a̱tyan a̱kya (a̱jyiip): ma̱ a̱ghyui A̱ga̱ni, ma̱ a̱ghyui ma̱ri̱ma̱ra, ma̱ a̱duduu a̱ghyui, ma̱ a̱ghyui ka̱si̱piya, ma̱ a̱jyiip pa̱siya, ma̱ a̱jyiip Oma̱ni, ma̱ a̱ghyui A̱ra̱biya, ma̱ a̱jyiip A̱da̱ni̱, ma̱ a̱ghyui a̱sa̱khwot a̱sok, ma̱ a̱jyiip A̱kwaba, ma̱ a̱jyiip a̱ si̱ Suez, ma̱ng a̱ghyui Medi̱teraniya. A̱ka̱yeang ka kyiak kpa̱m tyai tyan a̱ka̱wa̱tyia A̱tyin, a̱wot mbeang a̱lyia̱k but Egypt ma̱ng A̱zajenshyung kap Toki ma̱ng a̱byeang A̱tak kap si̱ ka̱uka̱su. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] jdhbpjcs9cfddianmteaq4262ecftil Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna 0 5072 44626 37290 2026-06-10T14:22:29Z Zasan Doshiyak 2443 44626 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shikago/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shikago/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shikago/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shikago/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shikago/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shikago/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna''' hu shyia̱ ma̱ a̱keang [[Ka̱duna]] kya, [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]]. Á̱ ku kpaat nhu ma̱ a̱lyia̱ 2004 kya.<ref>{{cite web | url=https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | title=Kaduna State University | publisher=kasu.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019 | archive-date=2023-09-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230924142502/https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url= https://education.kdsg.gov.ng/|accessdate= 10 Zwat Swak 2021|publisher= kdsg.gov.ng|title= Kaduna State Institutions of Higher Education|archive-date= 2024-06-01|archive-url= https://web.archive.org/web/20240601100714/https://education.kdsg.gov.ng/|url-status= dead}}</ref><ref name=":0">{{cite web | url=https://www.nuc.edu.ng/nigerian-univerisities/state-univerisity/| title=State Universities in Nigeria - NUC| publisher=nuc.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019}}</ref> Ku byia̱ a̱yaafakuti a̱natat bya ma̱ng kyanh ku swak di̱patmen 39 a̱wot ku si̱ byia̱ [[a̱linkwaa̱mbwat]] ka̱ byia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng nkpa̱m nkwaa̱mbwat 17,000. Ku byia̱ nkamput nfeang nia: [[Fantswam (a̱byin)|Fantswam]] ma̱ng [[Ka̱duna]]. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== *[http://www.kasu.edu.ng/ A̱ma̱ntei ofisha Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101008083828/http://kasu.edu.ng/ |date=2010-10-08 }} *[http://student.kasu.edu.ng/ A̱na̱nwuai Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] [[Sa:Ngyunuvasi̱ti ma̱ng nkwoleji mi̱ Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱ka̱vwuomyiam á̱ ku kpaat ma̱ a̱lyia̱ 2004]] [[Sa:Kpaat kpi̱kpaat a̱lyia̱ 2004 mi̱ Naijeriya]] 73gvv8urzus8dsn263h4n9co9akk926 44627 44626 2026-06-10T14:22:52Z Zasan Doshiyak 2443 44627 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shikago/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shikago/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shikago/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shikago/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna''' hu shyia̱ ma̱ a̱keang [[Ka̱duna]] kya, [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]]. Á̱ ku kpaat nhu ma̱ a̱lyia̱ 2004 kya.<ref>{{cite web | url=https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | title=Kaduna State University | publisher=kasu.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019 | archive-date=2023-09-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230924142502/https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url= https://education.kdsg.gov.ng/|accessdate= 10 Zwat Swak 2021|publisher= kdsg.gov.ng|title= Kaduna State Institutions of Higher Education|archive-date= 2024-06-01|archive-url= https://web.archive.org/web/20240601100714/https://education.kdsg.gov.ng/|url-status= dead}}</ref><ref name=":0">{{cite web | url=https://www.nuc.edu.ng/nigerian-univerisities/state-univerisity/| title=State Universities in Nigeria - NUC| publisher=nuc.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019}}</ref> Ku byia̱ a̱yaafakuti a̱natat bya ma̱ng kyanh ku swak di̱patmen 39 a̱wot ku si̱ byia̱ [[a̱linkwaa̱mbwat]] ka̱ byia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng nkpa̱m nkwaa̱mbwat 17,000. Ku byia̱ nkamput nfeang nia: [[Fantswam (a̱byin)|Fantswam]] ma̱ng [[Ka̱duna]]. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== *[http://www.kasu.edu.ng/ A̱ma̱ntei ofisha Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101008083828/http://kasu.edu.ng/ |date=2010-10-08 }} *[http://student.kasu.edu.ng/ A̱na̱nwuai Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] [[Sa:Ngyunuvasi̱ti ma̱ng nkwoleji mi̱ Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱ka̱vwuomyiam á̱ ku kpaat ma̱ a̱lyia̱ 2004]] [[Sa:Kpaat kpi̱kpaat a̱lyia̱ 2004 mi̱ Naijeriya]] pb6e7pt4mi9lf7bts7cmyqrdmxdxbop 44629 44627 2026-06-10T14:23:13Z Zasan Doshiyak 2443 44629 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shikago/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shikago/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna''' hu shyia̱ ma̱ a̱keang [[Ka̱duna]] kya, [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]]. Á̱ ku kpaat nhu ma̱ a̱lyia̱ 2004 kya.<ref>{{cite web | url=https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | title=Kaduna State University | publisher=kasu.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019 | archive-date=2023-09-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230924142502/https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url= https://education.kdsg.gov.ng/|accessdate= 10 Zwat Swak 2021|publisher= kdsg.gov.ng|title= Kaduna State Institutions of Higher Education|archive-date= 2024-06-01|archive-url= https://web.archive.org/web/20240601100714/https://education.kdsg.gov.ng/|url-status= dead}}</ref><ref name=":0">{{cite web | url=https://www.nuc.edu.ng/nigerian-univerisities/state-univerisity/| title=State Universities in Nigeria - NUC| publisher=nuc.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019}}</ref> Ku byia̱ a̱yaafakuti a̱natat bya ma̱ng kyanh ku swak di̱patmen 39 a̱wot ku si̱ byia̱ [[a̱linkwaa̱mbwat]] ka̱ byia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng nkpa̱m nkwaa̱mbwat 17,000. Ku byia̱ nkamput nfeang nia: [[Fantswam (a̱byin)|Fantswam]] ma̱ng [[Ka̱duna]]. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== *[http://www.kasu.edu.ng/ A̱ma̱ntei ofisha Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101008083828/http://kasu.edu.ng/ |date=2010-10-08 }} *[http://student.kasu.edu.ng/ A̱na̱nwuai Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] [[Sa:Ngyunuvasi̱ti ma̱ng nkwoleji mi̱ Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱ka̱vwuomyiam á̱ ku kpaat ma̱ a̱lyia̱ 2004]] [[Sa:Kpaat kpi̱kpaat a̱lyia̱ 2004 mi̱ Naijeriya]] fl4t58zscpofqa83wpjmww34chjtp5r 44631 44629 2026-06-10T14:23:29Z Zasan Doshiyak 2443 44631 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna''' hu shyia̱ ma̱ a̱keang [[Ka̱duna]] kya, [[Si̱tet Ka̱duna]], [[Naijeriya]]. Á̱ ku kpaat nhu ma̱ a̱lyia̱ 2004 kya.<ref>{{cite web | url=https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | title=Kaduna State University | publisher=kasu.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019 | archive-date=2023-09-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230924142502/https://kasu.edu.ng/index.php/history/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url= https://education.kdsg.gov.ng/|accessdate= 10 Zwat Swak 2021|publisher= kdsg.gov.ng|title= Kaduna State Institutions of Higher Education|archive-date= 2024-06-01|archive-url= https://web.archive.org/web/20240601100714/https://education.kdsg.gov.ng/|url-status= dead}}</ref><ref name=":0">{{cite web | url=https://www.nuc.edu.ng/nigerian-univerisities/state-univerisity/| title=State Universities in Nigeria - NUC| publisher=nuc.edu.ng | access-date=9 Zwat A̱ni̱nai 2019}}</ref> Ku byia̱ a̱yaafakuti a̱natat bya ma̱ng kyanh ku swak di̱patmen 39 a̱wot ku si̱ byia̱ [[a̱linkwaa̱mbwat]] ka̱ byia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng nkpa̱m nkwaa̱mbwat 17,000. Ku byia̱ nkamput nfeang nia: [[Fantswam (a̱byin)|Fantswam]] ma̱ng [[Ka̱duna]]. ==Ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== *[http://www.kasu.edu.ng/ A̱ma̱ntei ofisha Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101008083828/http://kasu.edu.ng/ |date=2010-10-08 }} *[http://student.kasu.edu.ng/ A̱na̱nwuai Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna] [[Sa:Ngyunuvasi̱ti ma̱ng nkwoleji mi̱ Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱ka̱vwuomyiam á̱ ku kpaat ma̱ a̱lyia̱ 2004]] [[Sa:Kpaat kpi̱kpaat a̱lyia̱ 2004 mi̱ Naijeriya]] 1yp4dkyjxios0gobayyu0rpjbrvjiar Ma̱sa̱t gbangbang 0 5125 44652 29810 2026-06-10T14:30:53Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44652 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Eswatini/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Eswatini/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Eswatini/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Eswatini/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Eswatini/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Eswatini/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''Ma̱sa̱t gbangbang''' ku yet tat-a̱pyia̱ hwa di̱ fam [[A̱za-a̱tyin Afi̱rika]] gbangbang, ku la̱u shyia̱ di̱ fam a̱tatak [[A̱ghyui Nayit]] ka, a̱wot a̱byin ka si̱ swan da̱ a̱vwuo ka nang á̱ ndyen nang a̱byin [[Ma̱sa̱t]] a̱fwun a̱ni. Tat-a̱pyia̱ Ma̱sa̱t gbangbang ntung Ma̱sa̱t a̱zaghyi-nkhang a̱wot ku si̱si̱ mun kpa̱mkpaan ma̱ng a̱lyia̱ 3100 A̱K (si̱sak ma̱ng a̱za̱za̱rak fang Ma̱sa̱t wu){{sfnp|Chronology|2000}} ma̱ng muna̱pyia̱ cucuk-tyok [[A̱za ma̱ng A̱tak Ma̱sa̱t]] di̱n jen [[Menet]] (di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t á̱ ka nfa nyia̱ nggu wa si̱ bu yet [[Narmer]]).{{sfnp|Dodson|Hilton|2004|p=46}} Nkhang Ma̱sa̱t gbangbang na ku vwuot nang nce ntyok na̱ cong shansham a̱ni, a̱wot a̱ka̱tyong nwai swat nyinyang si̱ ki nnwuo tsi̱tsak nang á̱ ngyei A̱ka̱cak A̱ka̱wa̱tyia̱ na a̱ni: [[A̱khwukhwop A̱byintyok Ma̱sa̱t|A̱khwukhwop A̱byintyok]] A̱tsan Ce A̱shong-tswam wu, [[A̱byintyok A̱ka̱wa̱tyia̱ Ma̱sa̱t|A̱byintyok A̱ka̱wa̱tyia̱]] ka A̱ka̱wa̱tyia̱ Ce A̱shong-tswam ka ma̱ng [[A̱byintyok Ma̱sa̱t A̱fai|A̱byintyok A̱fai]] Ngaan Ce A̱shong-tswam ka. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Ma̱sa̱t gbangbang|Ma̱sa̱t gbangbang]] elhxma6wg7q3migyhbt9d58mtxidsj1 44654 44652 2026-06-10T14:31:09Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44654 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Eswatini/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Eswatini/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Eswatini/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Eswatini/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Eswatini/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Eswatini/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ma̱sa̱t gbangbang''' ku yet tat-a̱pyia̱ hwa di̱ fam [[A̱za-a̱tyin Afi̱rika]] gbangbang, ku la̱u shyia̱ di̱ fam a̱tatak [[A̱ghyui Nayit]] ka, a̱wot a̱byin ka si̱ swan da̱ a̱vwuo ka nang á̱ ndyen nang a̱byin [[Ma̱sa̱t]] a̱fwun a̱ni. Tat-a̱pyia̱ Ma̱sa̱t gbangbang ntung Ma̱sa̱t a̱zaghyi-nkhang a̱wot ku si̱si̱ mun kpa̱mkpaan ma̱ng a̱lyia̱ 3100 A̱K (si̱sak ma̱ng a̱za̱za̱rak fang Ma̱sa̱t wu){{sfnp|Chronology|2000}} ma̱ng muna̱pyia̱ cucuk-tyok [[A̱za ma̱ng A̱tak Ma̱sa̱t]] di̱n jen [[Menet]] (di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t á̱ ka nfa nyia̱ nggu wa si̱ bu yet [[Narmer]]).{{sfnp|Dodson|Hilton|2004|p=46}} Nkhang Ma̱sa̱t gbangbang na ku vwuot nang nce ntyok na̱ cong shansham a̱ni, a̱wot a̱ka̱tyong nwai swat nyinyang si̱ ki nnwuo tsi̱tsak nang á̱ ngyei A̱ka̱cak A̱ka̱wa̱tyia̱ na a̱ni: [[A̱khwukhwop A̱byintyok Ma̱sa̱t|A̱khwukhwop A̱byintyok]] A̱tsan Ce A̱shong-tswam wu, [[A̱byintyok A̱ka̱wa̱tyia̱ Ma̱sa̱t|A̱byintyok A̱ka̱wa̱tyia̱]] ka A̱ka̱wa̱tyia̱ Ce A̱shong-tswam ka ma̱ng [[A̱byintyok Ma̱sa̱t A̱fai|A̱byintyok A̱fai]] Ngaan Ce A̱shong-tswam ka. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Ma̱sa̱t gbangbang|Ma̱sa̱t gbangbang]] dsycml0ui924nbbxniupfvmhnhd38zq 44658 44654 2026-06-10T14:31:57Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44658 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ma̱sa̱t gbangbang/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ma̱sa̱t gbangbang/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ma̱sa̱t gbangbang/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ma̱sa̱t gbangbang/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ma̱sa̱t gbangbang/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ma̱sa̱t gbangbang/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ma̱sa̱t gbangbang''' ku yet tat-a̱pyia̱ hwa di̱ fam [[A̱za-a̱tyin Afi̱rika]] gbangbang, ku la̱u shyia̱ di̱ fam a̱tatak [[A̱ghyui Nayit]] ka, a̱wot a̱byin ka si̱ swan da̱ a̱vwuo ka nang á̱ ndyen nang a̱byin [[Ma̱sa̱t]] a̱fwun a̱ni. Tat-a̱pyia̱ Ma̱sa̱t gbangbang ntung Ma̱sa̱t a̱zaghyi-nkhang a̱wot ku si̱si̱ mun kpa̱mkpaan ma̱ng a̱lyia̱ 3100 A̱K (si̱sak ma̱ng a̱za̱za̱rak fang Ma̱sa̱t wu){{sfnp|Chronology|2000}} ma̱ng muna̱pyia̱ cucuk-tyok [[A̱za ma̱ng A̱tak Ma̱sa̱t]] di̱n jen [[Menet]] (di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t á̱ ka nfa nyia̱ nggu wa si̱ bu yet [[Narmer]]).{{sfnp|Dodson|Hilton|2004|p=46}} Nkhang Ma̱sa̱t gbangbang na ku vwuot nang nce ntyok na̱ cong shansham a̱ni, a̱wot a̱ka̱tyong nwai swat nyinyang si̱ ki nnwuo tsi̱tsak nang á̱ ngyei A̱ka̱cak A̱ka̱wa̱tyia̱ na a̱ni: [[A̱khwukhwop A̱byintyok Ma̱sa̱t|A̱khwukhwop A̱byintyok]] A̱tsan Ce A̱shong-tswam wu, [[A̱byintyok A̱ka̱wa̱tyia̱ Ma̱sa̱t|A̱byintyok A̱ka̱wa̱tyia̱]] ka A̱ka̱wa̱tyia̱ Ce A̱shong-tswam ka ma̱ng [[A̱byintyok Ma̱sa̱t A̱fai|A̱byintyok A̱fai]] Ngaan Ce A̱shong-tswam ka. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Ma̱sa̱t gbangbang|Ma̱sa̱t gbangbang]] e601rtncadbh2jc6d41imccfsfdxcdw Francia Márquez 0 5204 44561 30127 2026-06-10T14:02:33Z Zasan Doshiyak 2443 44561 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lionel Messi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lionel Messi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lionel Messi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lionel Messi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lionel Messi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lionel Messi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Francia Elena Márquez Mina''' (byin a̱tuk mam 1 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1981)<ref name=":0">{{Cite news|date=5 Zwat A̱taa 2018|url=https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|website=Le Temps|first=Anne|last=Proenza|title=D'or et de sang, le combat de Francia Marquez pour les terres des Afro-Colombiens|language=fr|access-date=15 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2019|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074915/https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|url-status=live}}</ref> yet a̱tyucat a̱ka̱wat á̱nietbishyi, a̱tyu a̱guguut cok bibeam, ma̱ng a̱tyufak-a̱lyiat Kolombya wa, a̱nyan wa yet Byiek A̱kwak A̱son A̱byin [[Kolombya]] 13 mi̱ di̱ yong huni a̱ni. Á̱ ku byin nggu mi̱ Yolombó, a̱bakeang a̱ghyang di̱ fam-munisi̱pat Suarez mi̱ Di̱patmen Cauca.<ref name=":0" /> A̱ ku tsa yet a̱tyu a̱guguut ma̱nang gu ku yet ndyia̱ 13, di̱n jen ji nang nok dam hu ku cat kam sot-á̱niet mba ji a̱ni.<ref name="goldman" /> Ma̱nang gu sii du nyeak cuk ji a̱ni, a̱ si̱ kin gyet a̱dyundyung a̱tyu Kolombya ntsa a̱ na mak yet byiek a̱kwak a̱son a̱byin mi̱ nkhang a̱byin ka. Nggu wa yet a̱byii̱k a̱feang a̱ na mba̱ng cuk a̱ja, lyilyim [[Marta Lucía Ramírez]].<ref>{{Cite news |last=Turkewitz |first=Julie |date=2022-06-19 |title=Francia Márquez — a former housekeeper and activist — is Colombia's first Black vice president. |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |access-date=2022-06-19 |issn=0362-4331 |archive-date=4 Zwat A̱taa 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604134301/https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |url-status=live }}</ref> Mi̱ Zwat A̱ni̱nai 2020, Márquez si̱ shei a̱di̱dam cat cuk nggu wu mi̱ khai a̱kwak a̱son a̱byin Kolombya a̱lyia̱ 2022 hu a̱wot a̱ si̱ cat á̱ ti̱n nggu mat tung-mbwak A̱ka̱be Nkhang mat Kolombya wu wa. A̱zanson, a̱tyucatcuk tung-mbwak wu, [[Gustavo Petro]], si̱ bai ti̱n nggu gu yet a̱kpa̱ndang cung nggu wu. Ma̱ a̱lyia̱ 2023 á̱ si̱ ti̱n nggu gu yet Minisi̱ta Nyia̱ Ca̱caat ma̱ng A̱ca̱caat A̱wat Kolombya. Ma̱ a̱lyia̱ 2018, a̱ nwuak nggu Za̱nang Bibeam Goldman mat ta̱m nggu hu di̱ nvwuong lung a̱byin di̱ cat [[a̱na-a̱shong]] di̱ mi̱n shim a̱gwomna̱ti di̱ sot-á̱niet nggu ji nang á̱ ngyei La Toma mbeang mun-á̱niet sot-á̱niet nggu hu. Márquez ku yet a̱kwak a̱son a̱nyiuk 80 ba̱ ku ghwut a̱ta̱lyen ba̱ si̱ ta̱bat shai kilomita 560 (myet 350) ma̱ng a̱ti̱tak naat a̱keangtung a̱byin ka nang á̱ ngyei [[Bogotá]] a̱ni, ba̱ si̱ cat á̱ turung a̱mgba̱m á̱nietndung a̱byin ba nang a̱gwomna̱ti nsaai a̱ni bah neet mi̱ sot-á̱niet mba ji.<ref name="goldman">{{Cite news|url=https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|title=Francia Márquez - Goldman Environmental Foundation|work=Goldman Environmental Foundation|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=22 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122120412/https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|title=This Woman Who Saved Her Afro-Colombian Community's Land From Miners Won Prestigious Prize|date=2018-04-24|work=Remezcla|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074916/https://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|title=Death threats won't stop Colombian anti-mining activist|last=Moloney|first=Anastasia|date=27 Zwat Nyaai 2018|work=reuters.com|access-date=2018-05-21|language=en-us|archive-date=18 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211218154925/https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|url-status=live}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2019, sot [[BBC]] ji si̱ tyia̱ a̱lyoot Francia Márquez di̱ lyulyoot A̱nyiuk 100 mba hu ma̱ a̱lyia̱ a̱kya.<ref name=mundo>{{Cite news |date=2019-10-16 |title=BBC 100 Women 2019: Who is on the list this year? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-50042279 |access-date=2022-03-11 |archive-date=22 Zwat Tsat 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322102002/https://www.bbc.com/news/world-50042279 |url-status=live }}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} == A̱ka̱fwuop nta == {{Commons category}} {{DEFAULTSORT:Márquez, Francia}} [[Sa:Byin 1981]] [[Sa:Á̱nietkwai-nfwuo-á̱niet sa̱ncuri 21 Kolombya]] [[Sa:A̱nyiuk Afi̱ro-Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Á̱niet-san Za̱nang Bibeam Goldman]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Kyangbwak Mina]] [[Sa:Á̱niet Di̱patmen Cauca]] [[Sa:Byiék A̱kwak A̱son A̱byin Kolombya]] [[Sa:Petro administration cabinet members]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Byiék A̱yaakwak A̱son A̱byin A̱merika A̱tak ba̱ yet a̱nyiuk]] dh94qrpyv91a1foc66p5oqjseu3o59s 44563 44561 2026-06-10T14:03:04Z Zasan Doshiyak 2443 44563 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Francia Márquez/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Francia Márquez/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lionel Messi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lionel Messi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lionel Messi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lionel Messi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Francia Elena Márquez Mina''' (byin a̱tuk mam 1 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1981)<ref name=":0">{{Cite news|date=5 Zwat A̱taa 2018|url=https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|website=Le Temps|first=Anne|last=Proenza|title=D'or et de sang, le combat de Francia Marquez pour les terres des Afro-Colombiens|language=fr|access-date=15 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2019|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074915/https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|url-status=live}}</ref> yet a̱tyucat a̱ka̱wat á̱nietbishyi, a̱tyu a̱guguut cok bibeam, ma̱ng a̱tyufak-a̱lyiat Kolombya wa, a̱nyan wa yet Byiek A̱kwak A̱son A̱byin [[Kolombya]] 13 mi̱ di̱ yong huni a̱ni. Á̱ ku byin nggu mi̱ Yolombó, a̱bakeang a̱ghyang di̱ fam-munisi̱pat Suarez mi̱ Di̱patmen Cauca.<ref name=":0" /> A̱ ku tsa yet a̱tyu a̱guguut ma̱nang gu ku yet ndyia̱ 13, di̱n jen ji nang nok dam hu ku cat kam sot-á̱niet mba ji a̱ni.<ref name="goldman" /> Ma̱nang gu sii du nyeak cuk ji a̱ni, a̱ si̱ kin gyet a̱dyundyung a̱tyu Kolombya ntsa a̱ na mak yet byiek a̱kwak a̱son a̱byin mi̱ nkhang a̱byin ka. Nggu wa yet a̱byii̱k a̱feang a̱ na mba̱ng cuk a̱ja, lyilyim [[Marta Lucía Ramírez]].<ref>{{Cite news |last=Turkewitz |first=Julie |date=2022-06-19 |title=Francia Márquez — a former housekeeper and activist — is Colombia's first Black vice president. |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |access-date=2022-06-19 |issn=0362-4331 |archive-date=4 Zwat A̱taa 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604134301/https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |url-status=live }}</ref> Mi̱ Zwat A̱ni̱nai 2020, Márquez si̱ shei a̱di̱dam cat cuk nggu wu mi̱ khai a̱kwak a̱son a̱byin Kolombya a̱lyia̱ 2022 hu a̱wot a̱ si̱ cat á̱ ti̱n nggu mat tung-mbwak A̱ka̱be Nkhang mat Kolombya wu wa. A̱zanson, a̱tyucatcuk tung-mbwak wu, [[Gustavo Petro]], si̱ bai ti̱n nggu gu yet a̱kpa̱ndang cung nggu wu. Ma̱ a̱lyia̱ 2023 á̱ si̱ ti̱n nggu gu yet Minisi̱ta Nyia̱ Ca̱caat ma̱ng A̱ca̱caat A̱wat Kolombya. Ma̱ a̱lyia̱ 2018, a̱ nwuak nggu Za̱nang Bibeam Goldman mat ta̱m nggu hu di̱ nvwuong lung a̱byin di̱ cat [[a̱na-a̱shong]] di̱ mi̱n shim a̱gwomna̱ti di̱ sot-á̱niet nggu ji nang á̱ ngyei La Toma mbeang mun-á̱niet sot-á̱niet nggu hu. Márquez ku yet a̱kwak a̱son a̱nyiuk 80 ba̱ ku ghwut a̱ta̱lyen ba̱ si̱ ta̱bat shai kilomita 560 (myet 350) ma̱ng a̱ti̱tak naat a̱keangtung a̱byin ka nang á̱ ngyei [[Bogotá]] a̱ni, ba̱ si̱ cat á̱ turung a̱mgba̱m á̱nietndung a̱byin ba nang a̱gwomna̱ti nsaai a̱ni bah neet mi̱ sot-á̱niet mba ji.<ref name="goldman">{{Cite news|url=https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|title=Francia Márquez - Goldman Environmental Foundation|work=Goldman Environmental Foundation|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=22 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122120412/https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|title=This Woman Who Saved Her Afro-Colombian Community's Land From Miners Won Prestigious Prize|date=2018-04-24|work=Remezcla|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074916/https://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|title=Death threats won't stop Colombian anti-mining activist|last=Moloney|first=Anastasia|date=27 Zwat Nyaai 2018|work=reuters.com|access-date=2018-05-21|language=en-us|archive-date=18 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211218154925/https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|url-status=live}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2019, sot [[BBC]] ji si̱ tyia̱ a̱lyoot Francia Márquez di̱ lyulyoot A̱nyiuk 100 mba hu ma̱ a̱lyia̱ a̱kya.<ref name=mundo>{{Cite news |date=2019-10-16 |title=BBC 100 Women 2019: Who is on the list this year? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-50042279 |access-date=2022-03-11 |archive-date=22 Zwat Tsat 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322102002/https://www.bbc.com/news/world-50042279 |url-status=live }}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} == A̱ka̱fwuop nta == {{Commons category}} {{DEFAULTSORT:Márquez, Francia}} [[Sa:Byin 1981]] [[Sa:Á̱nietkwai-nfwuo-á̱niet sa̱ncuri 21 Kolombya]] [[Sa:A̱nyiuk Afi̱ro-Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Á̱niet-san Za̱nang Bibeam Goldman]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Kyangbwak Mina]] [[Sa:Á̱niet Di̱patmen Cauca]] [[Sa:Byiék A̱kwak A̱son A̱byin Kolombya]] [[Sa:Petro administration cabinet members]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Byiék A̱yaakwak A̱son A̱byin A̱merika A̱tak ba̱ yet a̱nyiuk]] pj3zydvdfwvrfcyxc3afalll5vjusjd 44565 44563 2026-06-10T14:03:23Z Zasan Doshiyak 2443 44565 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Francia Márquez/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Francia Márquez/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Francia Márquez/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Francia Márquez/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lionel Messi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lionel Messi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Francia Elena Márquez Mina''' (byin a̱tuk mam 1 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1981)<ref name=":0">{{Cite news|date=5 Zwat A̱taa 2018|url=https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|website=Le Temps|first=Anne|last=Proenza|title=D'or et de sang, le combat de Francia Marquez pour les terres des Afro-Colombiens|language=fr|access-date=15 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2019|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074915/https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|url-status=live}}</ref> yet a̱tyucat a̱ka̱wat á̱nietbishyi, a̱tyu a̱guguut cok bibeam, ma̱ng a̱tyufak-a̱lyiat Kolombya wa, a̱nyan wa yet Byiek A̱kwak A̱son A̱byin [[Kolombya]] 13 mi̱ di̱ yong huni a̱ni. Á̱ ku byin nggu mi̱ Yolombó, a̱bakeang a̱ghyang di̱ fam-munisi̱pat Suarez mi̱ Di̱patmen Cauca.<ref name=":0" /> A̱ ku tsa yet a̱tyu a̱guguut ma̱nang gu ku yet ndyia̱ 13, di̱n jen ji nang nok dam hu ku cat kam sot-á̱niet mba ji a̱ni.<ref name="goldman" /> Ma̱nang gu sii du nyeak cuk ji a̱ni, a̱ si̱ kin gyet a̱dyundyung a̱tyu Kolombya ntsa a̱ na mak yet byiek a̱kwak a̱son a̱byin mi̱ nkhang a̱byin ka. Nggu wa yet a̱byii̱k a̱feang a̱ na mba̱ng cuk a̱ja, lyilyim [[Marta Lucía Ramírez]].<ref>{{Cite news |last=Turkewitz |first=Julie |date=2022-06-19 |title=Francia Márquez — a former housekeeper and activist — is Colombia's first Black vice president. |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |access-date=2022-06-19 |issn=0362-4331 |archive-date=4 Zwat A̱taa 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604134301/https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |url-status=live }}</ref> Mi̱ Zwat A̱ni̱nai 2020, Márquez si̱ shei a̱di̱dam cat cuk nggu wu mi̱ khai a̱kwak a̱son a̱byin Kolombya a̱lyia̱ 2022 hu a̱wot a̱ si̱ cat á̱ ti̱n nggu mat tung-mbwak A̱ka̱be Nkhang mat Kolombya wu wa. A̱zanson, a̱tyucatcuk tung-mbwak wu, [[Gustavo Petro]], si̱ bai ti̱n nggu gu yet a̱kpa̱ndang cung nggu wu. Ma̱ a̱lyia̱ 2023 á̱ si̱ ti̱n nggu gu yet Minisi̱ta Nyia̱ Ca̱caat ma̱ng A̱ca̱caat A̱wat Kolombya. Ma̱ a̱lyia̱ 2018, a̱ nwuak nggu Za̱nang Bibeam Goldman mat ta̱m nggu hu di̱ nvwuong lung a̱byin di̱ cat [[a̱na-a̱shong]] di̱ mi̱n shim a̱gwomna̱ti di̱ sot-á̱niet nggu ji nang á̱ ngyei La Toma mbeang mun-á̱niet sot-á̱niet nggu hu. Márquez ku yet a̱kwak a̱son a̱nyiuk 80 ba̱ ku ghwut a̱ta̱lyen ba̱ si̱ ta̱bat shai kilomita 560 (myet 350) ma̱ng a̱ti̱tak naat a̱keangtung a̱byin ka nang á̱ ngyei [[Bogotá]] a̱ni, ba̱ si̱ cat á̱ turung a̱mgba̱m á̱nietndung a̱byin ba nang a̱gwomna̱ti nsaai a̱ni bah neet mi̱ sot-á̱niet mba ji.<ref name="goldman">{{Cite news|url=https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|title=Francia Márquez - Goldman Environmental Foundation|work=Goldman Environmental Foundation|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=22 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122120412/https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|title=This Woman Who Saved Her Afro-Colombian Community's Land From Miners Won Prestigious Prize|date=2018-04-24|work=Remezcla|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074916/https://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|title=Death threats won't stop Colombian anti-mining activist|last=Moloney|first=Anastasia|date=27 Zwat Nyaai 2018|work=reuters.com|access-date=2018-05-21|language=en-us|archive-date=18 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211218154925/https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|url-status=live}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2019, sot [[BBC]] ji si̱ tyia̱ a̱lyoot Francia Márquez di̱ lyulyoot A̱nyiuk 100 mba hu ma̱ a̱lyia̱ a̱kya.<ref name=mundo>{{Cite news |date=2019-10-16 |title=BBC 100 Women 2019: Who is on the list this year? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-50042279 |access-date=2022-03-11 |archive-date=22 Zwat Tsat 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322102002/https://www.bbc.com/news/world-50042279 |url-status=live }}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} == A̱ka̱fwuop nta == {{Commons category}} {{DEFAULTSORT:Márquez, Francia}} [[Sa:Byin 1981]] [[Sa:Á̱nietkwai-nfwuo-á̱niet sa̱ncuri 21 Kolombya]] [[Sa:A̱nyiuk Afi̱ro-Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Á̱niet-san Za̱nang Bibeam Goldman]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Kyangbwak Mina]] [[Sa:Á̱niet Di̱patmen Cauca]] [[Sa:Byiék A̱kwak A̱son A̱byin Kolombya]] [[Sa:Petro administration cabinet members]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Byiék A̱yaakwak A̱son A̱byin A̱merika A̱tak ba̱ yet a̱nyiuk]] t5py0zobz4wi4vm7msb3butgd3vmm3k 44566 44565 2026-06-10T14:03:55Z Zasan Doshiyak 2443 44566 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Francia Márquez/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Francia Márquez/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Francia Márquez/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Francia Márquez/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Francia Márquez/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Francia Márquez/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Francia Elena Márquez Mina''' (byin a̱tuk mam 1 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1981)<ref name=":0">{{Cite news|date=5 Zwat A̱taa 2018|url=https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|website=Le Temps|first=Anne|last=Proenza|title=D'or et de sang, le combat de Francia Marquez pour les terres des Afro-Colombiens|language=fr|access-date=15 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2019|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074915/https://www.letemps.ch/sciences/dor-sang-combat-francia-marquez-terres-afrocolombiens|url-status=live}}</ref> yet a̱tyucat a̱ka̱wat á̱nietbishyi, a̱tyu a̱guguut cok bibeam, ma̱ng a̱tyufak-a̱lyiat Kolombya wa, a̱nyan wa yet Byiek A̱kwak A̱son A̱byin [[Kolombya]] 13 mi̱ di̱ yong huni a̱ni. Á̱ ku byin nggu mi̱ Yolombó, a̱bakeang a̱ghyang di̱ fam-munisi̱pat Suarez mi̱ Di̱patmen Cauca.<ref name=":0" /> A̱ ku tsa yet a̱tyu a̱guguut ma̱nang gu ku yet ndyia̱ 13, di̱n jen ji nang nok dam hu ku cat kam sot-á̱niet mba ji a̱ni.<ref name="goldman" /> Ma̱nang gu sii du nyeak cuk ji a̱ni, a̱ si̱ kin gyet a̱dyundyung a̱tyu Kolombya ntsa a̱ na mak yet byiek a̱kwak a̱son a̱byin mi̱ nkhang a̱byin ka. Nggu wa yet a̱byii̱k a̱feang a̱ na mba̱ng cuk a̱ja, lyilyim [[Marta Lucía Ramírez]].<ref>{{Cite news |last=Turkewitz |first=Julie |date=2022-06-19 |title=Francia Márquez — a former housekeeper and activist — is Colombia's first Black vice president. |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |access-date=2022-06-19 |issn=0362-4331 |archive-date=4 Zwat A̱taa 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604134301/https://www.nytimes.com/2022/06/19/world/americas/francia-marquez-vice-president-colombia.html |url-status=live }}</ref> Mi̱ Zwat A̱ni̱nai 2020, Márquez si̱ shei a̱di̱dam cat cuk nggu wu mi̱ khai a̱kwak a̱son a̱byin Kolombya a̱lyia̱ 2022 hu a̱wot a̱ si̱ cat á̱ ti̱n nggu mat tung-mbwak A̱ka̱be Nkhang mat Kolombya wu wa. A̱zanson, a̱tyucatcuk tung-mbwak wu, [[Gustavo Petro]], si̱ bai ti̱n nggu gu yet a̱kpa̱ndang cung nggu wu. Ma̱ a̱lyia̱ 2023 á̱ si̱ ti̱n nggu gu yet Minisi̱ta Nyia̱ Ca̱caat ma̱ng A̱ca̱caat A̱wat Kolombya. Ma̱ a̱lyia̱ 2018, a̱ nwuak nggu Za̱nang Bibeam Goldman mat ta̱m nggu hu di̱ nvwuong lung a̱byin di̱ cat [[a̱na-a̱shong]] di̱ mi̱n shim a̱gwomna̱ti di̱ sot-á̱niet nggu ji nang á̱ ngyei La Toma mbeang mun-á̱niet sot-á̱niet nggu hu. Márquez ku yet a̱kwak a̱son a̱nyiuk 80 ba̱ ku ghwut a̱ta̱lyen ba̱ si̱ ta̱bat shai kilomita 560 (myet 350) ma̱ng a̱ti̱tak naat a̱keangtung a̱byin ka nang á̱ ngyei [[Bogotá]] a̱ni, ba̱ si̱ cat á̱ turung a̱mgba̱m á̱nietndung a̱byin ba nang a̱gwomna̱ti nsaai a̱ni bah neet mi̱ sot-á̱niet mba ji.<ref name="goldman">{{Cite news|url=https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|title=Francia Márquez - Goldman Environmental Foundation|work=Goldman Environmental Foundation|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=22 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122120412/https://www.goldmanprize.org/recipient/francia-marquez/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|title=This Woman Who Saved Her Afro-Colombian Community's Land From Miners Won Prestigious Prize|date=2018-04-24|work=Remezcla|access-date=2018-05-21|language=en-US|archive-date=14 Zwat Tswuon 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514074916/https://remezcla.com/culture/francia-marquez-afro-colombian-community-goldman-environmental-prize/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|title=Death threats won't stop Colombian anti-mining activist|last=Moloney|first=Anastasia|date=27 Zwat Nyaai 2018|work=reuters.com|access-date=2018-05-21|language=en-us|archive-date=18 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211218154925/https://www.reuters.com/article/us-colombia-environment-rights/death-threats-wont-stop-colombian-anti-mining-activist-idUSKBN1HY2O2|url-status=live}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2019, sot [[BBC]] ji si̱ tyia̱ a̱lyoot Francia Márquez di̱ lyulyoot A̱nyiuk 100 mba hu ma̱ a̱lyia̱ a̱kya.<ref name=mundo>{{Cite news |date=2019-10-16 |title=BBC 100 Women 2019: Who is on the list this year? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-50042279 |access-date=2022-03-11 |archive-date=22 Zwat Tsat 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322102002/https://www.bbc.com/news/world-50042279 |url-status=live }}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} == A̱ka̱fwuop nta == {{Commons category}} {{DEFAULTSORT:Márquez, Francia}} [[Sa:Byin 1981]] [[Sa:Á̱nietkwai-nfwuo-á̱niet sa̱ncuri 21 Kolombya]] [[Sa:A̱nyiuk Afi̱ro-Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi Kolombya]] [[Sa:Á̱nietcok bibeam Kolombya ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Á̱niet-san Za̱nang Bibeam Goldman]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Kyangbwak Mina]] [[Sa:Á̱niet Di̱patmen Cauca]] [[Sa:Byiék A̱kwak A̱son A̱byin Kolombya]] [[Sa:Petro administration cabinet members]] [[Sa:Á̱nietcat a̱ka̱wat á̱nietbishyi ba̱ yet a̱nyiuk]] [[Sa:Byiék A̱yaakwak A̱son A̱byin A̱merika A̱tak ba̱ yet a̱nyiuk]] tkpa6vbsyb15osez7zqjzngmx58p8z1 Tsi̱ntsuk 0 5210 44687 30153 2026-06-10T15:43:41Z Zichatmoses 2829 44687 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tsi̱ntsok''' ji(<abbr>sg</abbr>: [[Tsuntsok]]) ba yet a̱keang a̱gaat a̱feang kya a̱ si tausa a̱ si̱ nkyang nswuan njhyang na [[Nwyai]] a̱ni, ji shyia̱ a̱ma̱nta a̱tyang [[tsi̱n]]. Ma̱ [[A̱tyubishyi]], tsuntsok ji shya di̱di̱r tsitsak a̱mantsi̱n ma̱ng dyang. They are composed of a layer of exterior skin and underlying subcutaneous fat superimposed on a left and right gluteus maximus and gluteus medius muscles. The two gluteus maximus muscles are the largest muscles in the human body. They are responsible for movements such as straightening the body into the upright (standing) posture when it is bent at the waist; maintaining the body in the upright posture by keeping the hip joints extended; and propelling the body forward via further leg (hip) extension when walking or running. k73dozzxpbgee827nlbv71gmqb6ubxf 44688 44687 2026-06-10T15:44:08Z Zichatmoses 2829 44688 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tsi̱ntsuk/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tsi̱ntsuk/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tsi̱ntsok''' ji(<abbr>sg</abbr>: [[Tsuntsok]]) ba yet a̱keang a̱gaat a̱feang kya a̱ si tausa a̱ si̱ nkyang nswuan njhyang na [[Nwyai]] a̱ni, ji shyia̱ a̱ma̱nta a̱tyang [[tsi̱n]]. Ma̱ [[A̱tyubishyi]], tsuntsok ji shya di̱di̱r tsitsak a̱mantsi̱n ma̱ng dyang. They are composed of a layer of exterior skin and underlying subcutaneous fat superimposed on a left and right gluteus maximus and gluteus medius muscles. The two gluteus maximus muscles are the largest muscles in the human body. They are responsible for movements such as straightening the body into the upright (standing) posture when it is bent at the waist; maintaining the body in the upright posture by keeping the hip joints extended; and propelling the body forward via further leg (hip) extension when walking or running. 5ruax1b6cajddso8ntem8qs66n8bt84 44689 44688 2026-06-10T15:44:23Z Zichatmoses 2829 44689 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tsi̱ntsuk/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tsi̱ntsuk/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tsi̱ntsuk/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tsi̱ntsuk/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tsi̱ntsok''' ji(<abbr>sg</abbr>: [[Tsuntsok]]) ba yet a̱keang a̱gaat a̱feang kya a̱ si tausa a̱ si̱ nkyang nswuan njhyang na [[Nwyai]] a̱ni, ji shyia̱ a̱ma̱nta a̱tyang [[tsi̱n]]. Ma̱ [[A̱tyubishyi]], tsuntsok ji shya di̱di̱r tsitsak a̱mantsi̱n ma̱ng dyang. They are composed of a layer of exterior skin and underlying subcutaneous fat superimposed on a left and right gluteus maximus and gluteus medius muscles. The two gluteus maximus muscles are the largest muscles in the human body. They are responsible for movements such as straightening the body into the upright (standing) posture when it is bent at the waist; maintaining the body in the upright posture by keeping the hip joints extended; and propelling the body forward via further leg (hip) extension when walking or running. d5j83knixvzvgb5mn3im7f49yi355ts 44690 44689 2026-06-10T15:44:38Z Zichatmoses 2829 44690 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tsi̱ntsuk/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tsi̱ntsuk/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tsi̱ntsuk/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tsi̱ntsuk/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tsi̱ntsuk/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tsi̱ntsuk/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tsi̱ntsok''' ji(<abbr>sg</abbr>: [[Tsuntsok]]) ba yet a̱keang a̱gaat a̱feang kya a̱ si tausa a̱ si̱ nkyang nswuan njhyang na [[Nwyai]] a̱ni, ji shyia̱ a̱ma̱nta a̱tyang [[tsi̱n]]. Ma̱ [[A̱tyubishyi]], tsuntsok ji shya di̱di̱r tsitsak a̱mantsi̱n ma̱ng dyang. They are composed of a layer of exterior skin and underlying subcutaneous fat superimposed on a left and right gluteus maximus and gluteus medius muscles. The two gluteus maximus muscles are the largest muscles in the human body. They are responsible for movements such as straightening the body into the upright (standing) posture when it is bent at the waist; maintaining the body in the upright posture by keeping the hip joints extended; and propelling the body forward via further leg (hip) extension when walking or running. ixu0s1uw8oijaqf30s5skxz1xdomf2z A̱fi̱ri̱m 0 5450 44591 33703 2026-06-10T14:11:50Z Zasan Doshiyak 2443 44591 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱nggulu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱nggulu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nggulu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nggulu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nggulu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nggulu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱firim''' an gyei a̱lyei ya̱, ki fwuo bzaán , hu hwa yet fwong lak shim kyang ku byei cet ani da nyian a̱ li a̱bonbwuon nyie ki a̱katuk ani . [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} s1h3drwosbwotheqvjyxt52cyz0ift1 44592 44591 2026-06-10T14:12:09Z Zasan Doshiyak 2443 44592 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱fi̱ri̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱fi̱ri̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱nggulu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱nggulu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nggulu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nggulu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱firim''' an gyei a̱lyei ya̱, ki fwuo bzaán , hu hwa yet fwong lak shim kyang ku byei cet ani da nyian a̱ li a̱bonbwuon nyie ki a̱katuk ani . [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} pcdxwez2qvavee8dwkxt2wh3hcdhvu5 44594 44592 2026-06-10T14:12:24Z Zasan Doshiyak 2443 44594 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱fi̱ri̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱fi̱ri̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱fi̱ri̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱fi̱ri̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱nggulu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱nggulu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱firim''' an gyei a̱lyei ya̱, ki fwuo bzaán , hu hwa yet fwong lak shim kyang ku byei cet ani da nyian a̱ li a̱bonbwuon nyie ki a̱katuk ani . [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} osbi4d95mff9ri3f31sp98h4j1b1iur 44596 44594 2026-06-10T14:12:48Z Zasan Doshiyak 2443 44596 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱fi̱ri̱m/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱fi̱ri̱m/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱fi̱ri̱m/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱fi̱ri̱m/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱fi̱ri̱m/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱fi̱ri̱m/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱firim''' an gyei a̱lyei ya̱, ki fwuo bzaán , hu hwa yet fwong lak shim kyang ku byei cet ani da nyian a̱ li a̱bonbwuon nyie ki a̱katuk ani . [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] ==Ya̱fang== {{Reflist}} 8ppqoi63xzpydu2dba691gxw4ko6mc5 Ta̱dyong 0 5471 44653 38338 2026-06-10T14:30:55Z Zasan Doshiyak 2443 44653 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Urdun/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Urdun/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Urdun/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Urdun/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Urdun/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Urdun/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ta̱dyong'''(Da̱dyiak) hu yet a̱di̱da̱i a̱tyia̱n a̱vwuo ku bwong hwa nang a̱sa̱khwot ngyong ku ntung a̱ni. Ta̱dyong hu yet a̱cuncywuit lan [[A̱nian|nian]] a̱ni<ref>{{Cite journal|last=STANLEY|first=E. G.|date=1975-06-01|title=The Merriam-Webster Dictionary – The Oxford Illustrated Dictionary|journal=Notes and Queries|volume=22|issue=6|pages=242–243|doi=10.1093/nq/22-6-242|issn=1471-6941}}</ref> a̱wot á̱ mbyia̱ a̱tyin kyang hu na tyiai tyan nna nfeang a̱ni bah, ku nang tyan ta̱dyong hu yet byia̱ tyan dam heta 5 (a̱kpai 12) mi̱ a̱vwuo, yet a̱kum swak mita 5 (16 ft) mi̱ li tsuung ma̱ng yet a̱kum swak 30% di̱ a̱tyaat a̱vwuo ka kup ko ji ma̱ng nyinyep ji beang mi̱ vwuot ma̱ng lyen tei nkyang a̱beam nta̱dyong mbeang nsi̱ a̱ni̱nian ma̱ng [[A̱nian|A̱ninian]].<ref>{{Cite journal |author=David C. Richardson |author2=Meredith A. Holgerson |author3=Matthew J. Farragher |author4=Kathryn K. Hoffman |author5=Katelyn B. S. King |author6=María B. Alfonso |author7=Mikkel R. Andersen |author8=Kendra Spence Cheruveil |author9=Kristen A. Coleman |author10=Mary Jade Farruggia |author11=Rocio Luz Fernandez |author12=Kelly L. Hondula |author13=Gregorio A. López Moreira Mazacotte |author14=Katherine Paul |author15=Benjamin L. Peierls |author16=Joseph S. Rabaey |author17=Steven Sadro |author18=María Laura Sánchez |author19=Robyn L. Smyth |author20=Jon N. Sweetman |date=2022 |title=A functional definition to distinguish ponds from lakes and wetlands |journal=Scientific Reports |volume=12 |issue=1 |page=10472 |doi=10.1038/s41598-022-14569-0 |pmid=35729265 |pmc=9213426 |bibcode=2022NatSR..1210472R |language=en}}</ref><ref name=":02">Clegg, J. (1986). Observer's Book of Pond Life. Frederick Warne, London</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa: Atyapland WikiOutreach]] 0rwxijn97iwvzyj25wlbqp65md15l6l 44655 44653 2026-06-10T14:31:18Z Zasan Doshiyak 2443 44655 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ta̱dyong/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ta̱dyong/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Urdun/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Urdun/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Urdun/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Urdun/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ta̱dyong'''(Da̱dyiak) hu yet a̱di̱da̱i a̱tyia̱n a̱vwuo ku bwong hwa nang a̱sa̱khwot ngyong ku ntung a̱ni. Ta̱dyong hu yet a̱cuncywuit lan [[A̱nian|nian]] a̱ni<ref>{{Cite journal|last=STANLEY|first=E. G.|date=1975-06-01|title=The Merriam-Webster Dictionary – The Oxford Illustrated Dictionary|journal=Notes and Queries|volume=22|issue=6|pages=242–243|doi=10.1093/nq/22-6-242|issn=1471-6941}}</ref> a̱wot á̱ mbyia̱ a̱tyin kyang hu na tyiai tyan nna nfeang a̱ni bah, ku nang tyan ta̱dyong hu yet byia̱ tyan dam heta 5 (a̱kpai 12) mi̱ a̱vwuo, yet a̱kum swak mita 5 (16 ft) mi̱ li tsuung ma̱ng yet a̱kum swak 30% di̱ a̱tyaat a̱vwuo ka kup ko ji ma̱ng nyinyep ji beang mi̱ vwuot ma̱ng lyen tei nkyang a̱beam nta̱dyong mbeang nsi̱ a̱ni̱nian ma̱ng [[A̱nian|A̱ninian]].<ref>{{Cite journal |author=David C. Richardson |author2=Meredith A. Holgerson |author3=Matthew J. Farragher |author4=Kathryn K. Hoffman |author5=Katelyn B. S. King |author6=María B. Alfonso |author7=Mikkel R. Andersen |author8=Kendra Spence Cheruveil |author9=Kristen A. Coleman |author10=Mary Jade Farruggia |author11=Rocio Luz Fernandez |author12=Kelly L. Hondula |author13=Gregorio A. López Moreira Mazacotte |author14=Katherine Paul |author15=Benjamin L. Peierls |author16=Joseph S. Rabaey |author17=Steven Sadro |author18=María Laura Sánchez |author19=Robyn L. Smyth |author20=Jon N. Sweetman |date=2022 |title=A functional definition to distinguish ponds from lakes and wetlands |journal=Scientific Reports |volume=12 |issue=1 |page=10472 |doi=10.1038/s41598-022-14569-0 |pmid=35729265 |pmc=9213426 |bibcode=2022NatSR..1210472R |language=en}}</ref><ref name=":02">Clegg, J. (1986). Observer's Book of Pond Life. Frederick Warne, London</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa: Atyapland WikiOutreach]] oc9ynlss4yrppa3c6p49x9zse5jn5ga 44656 44655 2026-06-10T14:31:34Z Zasan Doshiyak 2443 44656 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ta̱dyong/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ta̱dyong/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ta̱dyong/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ta̱dyong/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Urdun/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Urdun/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ta̱dyong'''(Da̱dyiak) hu yet a̱di̱da̱i a̱tyia̱n a̱vwuo ku bwong hwa nang a̱sa̱khwot ngyong ku ntung a̱ni. Ta̱dyong hu yet a̱cuncywuit lan [[A̱nian|nian]] a̱ni<ref>{{Cite journal|last=STANLEY|first=E. G.|date=1975-06-01|title=The Merriam-Webster Dictionary – The Oxford Illustrated Dictionary|journal=Notes and Queries|volume=22|issue=6|pages=242–243|doi=10.1093/nq/22-6-242|issn=1471-6941}}</ref> a̱wot á̱ mbyia̱ a̱tyin kyang hu na tyiai tyan nna nfeang a̱ni bah, ku nang tyan ta̱dyong hu yet byia̱ tyan dam heta 5 (a̱kpai 12) mi̱ a̱vwuo, yet a̱kum swak mita 5 (16 ft) mi̱ li tsuung ma̱ng yet a̱kum swak 30% di̱ a̱tyaat a̱vwuo ka kup ko ji ma̱ng nyinyep ji beang mi̱ vwuot ma̱ng lyen tei nkyang a̱beam nta̱dyong mbeang nsi̱ a̱ni̱nian ma̱ng [[A̱nian|A̱ninian]].<ref>{{Cite journal |author=David C. Richardson |author2=Meredith A. Holgerson |author3=Matthew J. Farragher |author4=Kathryn K. Hoffman |author5=Katelyn B. S. King |author6=María B. Alfonso |author7=Mikkel R. Andersen |author8=Kendra Spence Cheruveil |author9=Kristen A. Coleman |author10=Mary Jade Farruggia |author11=Rocio Luz Fernandez |author12=Kelly L. Hondula |author13=Gregorio A. López Moreira Mazacotte |author14=Katherine Paul |author15=Benjamin L. Peierls |author16=Joseph S. Rabaey |author17=Steven Sadro |author18=María Laura Sánchez |author19=Robyn L. Smyth |author20=Jon N. Sweetman |date=2022 |title=A functional definition to distinguish ponds from lakes and wetlands |journal=Scientific Reports |volume=12 |issue=1 |page=10472 |doi=10.1038/s41598-022-14569-0 |pmid=35729265 |pmc=9213426 |bibcode=2022NatSR..1210472R |language=en}}</ref><ref name=":02">Clegg, J. (1986). Observer's Book of Pond Life. Frederick Warne, London</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa: Atyapland WikiOutreach]] 91c5q16zbimklz0b6hplk7ql3ku6opm 44657 44656 2026-06-10T14:31:57Z Zasan Doshiyak 2443 44657 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ta̱dyong/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ta̱dyong/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ta̱dyong/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ta̱dyong/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ta̱dyong/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ta̱dyong/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ta̱dyong'''(Da̱dyiak) hu yet a̱di̱da̱i a̱tyia̱n a̱vwuo ku bwong hwa nang a̱sa̱khwot ngyong ku ntung a̱ni. Ta̱dyong hu yet a̱cuncywuit lan [[A̱nian|nian]] a̱ni<ref>{{Cite journal|last=STANLEY|first=E. G.|date=1975-06-01|title=The Merriam-Webster Dictionary – The Oxford Illustrated Dictionary|journal=Notes and Queries|volume=22|issue=6|pages=242–243|doi=10.1093/nq/22-6-242|issn=1471-6941}}</ref> a̱wot á̱ mbyia̱ a̱tyin kyang hu na tyiai tyan nna nfeang a̱ni bah, ku nang tyan ta̱dyong hu yet byia̱ tyan dam heta 5 (a̱kpai 12) mi̱ a̱vwuo, yet a̱kum swak mita 5 (16 ft) mi̱ li tsuung ma̱ng yet a̱kum swak 30% di̱ a̱tyaat a̱vwuo ka kup ko ji ma̱ng nyinyep ji beang mi̱ vwuot ma̱ng lyen tei nkyang a̱beam nta̱dyong mbeang nsi̱ a̱ni̱nian ma̱ng [[A̱nian|A̱ninian]].<ref>{{Cite journal |author=David C. Richardson |author2=Meredith A. Holgerson |author3=Matthew J. Farragher |author4=Kathryn K. Hoffman |author5=Katelyn B. S. King |author6=María B. Alfonso |author7=Mikkel R. Andersen |author8=Kendra Spence Cheruveil |author9=Kristen A. Coleman |author10=Mary Jade Farruggia |author11=Rocio Luz Fernandez |author12=Kelly L. Hondula |author13=Gregorio A. López Moreira Mazacotte |author14=Katherine Paul |author15=Benjamin L. Peierls |author16=Joseph S. Rabaey |author17=Steven Sadro |author18=María Laura Sánchez |author19=Robyn L. Smyth |author20=Jon N. Sweetman |date=2022 |title=A functional definition to distinguish ponds from lakes and wetlands |journal=Scientific Reports |volume=12 |issue=1 |page=10472 |doi=10.1038/s41598-022-14569-0 |pmid=35729265 |pmc=9213426 |bibcode=2022NatSR..1210472R |language=en}}</ref><ref name=":02">Clegg, J. (1986). Observer's Book of Pond Life. Frederick Warne, London</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa: Atyapland WikiOutreach]] mk6z101cvesn3ph6om74hf7s4hinkjb Takzi 0 5480 44612 31783 2026-06-10T14:18:52Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44612 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swakpat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swakpat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Swakpat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Swakpat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Swakpat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Swakpat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''Takzi''' yet ba di̱dai kyang cung tsum kya ka atitag a̱ nai ani mang tyu luk a̱ nyung a̱ni nan a̱yin nin kiyak ka nat mand gu da vuo gu chat ani. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] ckp8c9prhnlckrnrzyo9hetzh1x5gmw 44614 44612 2026-06-10T14:19:07Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44614 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swakpat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swakpat/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Swakpat/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Swakpat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Swakpat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Swakpat/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Takzi''' yet ba di̱dai kyang cung tsum kya ka atitag a̱ nai ani mang tyu luk a̱ nyung a̱ni nan a̱yin nin kiyak ka nat mand gu da vuo gu chat ani. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] 2881ufczqf17c3l3fd9ytem4er8ezua 44616 44614 2026-06-10T14:19:44Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44616 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Takzi/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Takzi/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Takzi/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Takzi/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Takzi/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Takzi/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Takzi''' yet ba di̱dai kyang cung tsum kya ka atitag a̱ nai ani mang tyu luk a̱ nyung a̱ni nan a̱yin nin kiyak ka nat mand gu da vuo gu chat ani. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] 0b2ynf89yjt2d3bpwlopzhxmi6e18un Ki̱rowesiya 0 5576 44709 43768 2026-06-10T23:12:58Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44709 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} '''Ki̱rowesiya''' asi bu yei Ripobilik asin Ki̱rowesiya (Ki̱rowesiya: Ripobilik Hrvatska wa na̱ng a̱ng gyei) yet A̱byin kya ku shyi̱a din a̱byiek va̱k a̱ka̱utyia mi̱ng a̱tak-a̱tin yurop a̱ni.<ref>{{cite web |url=https://www.croatiaweek.com/share-of-croats-in-croatia-increases-as-census-results-published/ |title=Share of Croats in Croatia increases as census results published |date=22 September 2022}}</ref> fam a̱byin hu shyia̱ kpa̱npa̱an ma a̱ghyui Adriastic. Ki̱rowesiya byia ga̱k mi̱ng abyin Siloveniya neet ma a̱za-a̱jenshyung, a̱wot a̱si byi̱a ga̱k mi̱ng a̱byin Hungary ta̱bat neet mi̱ng a̱za-a̱tin , Sabiya mi̱ng a̱tin , Bosniya n beang Herzegovina n beang Montenegro mi̱ng a̱tak-a̱tin , a̱wot a̱si byi̱a ga̱k dundung mi̱ng fam nsoja a̱sa̱kwhot a̱sin Itali neet a̱jenshyung a̱keang ka.<ref name="Hrvatska-LZMK">{{Cite encyclopedia |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/26390 |title=Hrvatska |trans-title=Croatia |encyclopedia=[[Croatian Encyclopedia]] |publisher=[[Lexicographic Institute Miroslav Krleža]] |access-date=2025-02-12}}</ref> a̱keantung hu hwa yet a̱gba̱nda̱ng a̱keang ku syia Zagreb a̱ni , huhwa yet a̱gba̱ndang sot a̱ka̱keang a̱mgbam a̱bying hu , mi̱ng century swa̱nfeang ji. ci̱cet a̱ka̱keang a̱byin hu hwa yet ,Split,Rijeka n beang Osijek. A̱byin ka byi̱a shi ba̱t si̱nat 56,594km2 (21,851 miles square) a̱wot a̱si byi̱a a̱nyiet na ba̱i pka̱ngpa̱an mi̱ng miliyon 3.9 ani.<ref>{{cite web |url=https://podaci.dzs.hr/2025/hr/97253 |title=POPULATION ESTIMATE OF THE REPUBLIC OF CROATIA, 2024 |website=podaci.dzs.hr |date=29 August 2025 |access-date=2026-01-12}}</ref>[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Croatia] ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] 8vmfnfbdjphk845wu61ika5l78kufp5 44710 44709 2026-06-10T23:14:41Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44710 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ki̱rowesiya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ki̱rowesiya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ki̱rowesiya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ki̱rowesiya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ki̱rowesiya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ki̱rowesiya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ki̱rowesiya''' asi bu yei Ripobilik asin Ki̱rowesiya (Ki̱rowesiya: Ripobilik Hrvatska wa na̱ng a̱ng gyei) yet A̱byin kya ku shyi̱a din a̱byiek va̱k a̱ka̱utyia mi̱ng a̱tak-a̱tin yurop a̱ni.<ref>{{cite web |url=https://www.croatiaweek.com/share-of-croats-in-croatia-increases-as-census-results-published/ |title=Share of Croats in Croatia increases as census results published |date=22 September 2022}}</ref> fam a̱byin hu shyia̱ kpa̱npa̱an ma a̱ghyui Adriastic. Ki̱rowesiya byia ga̱k mi̱ng abyin Siloveniya neet ma a̱za-a̱jenshyung, a̱wot a̱si byi̱a ga̱k mi̱ng a̱byin Hungary ta̱bat neet mi̱ng a̱za-a̱tin , Sabiya mi̱ng a̱tin , Bosniya n beang Herzegovina n beang Montenegro mi̱ng a̱tak-a̱tin , a̱wot a̱si byi̱a ga̱k dundung mi̱ng fam nsoja a̱sa̱kwhot a̱sin Itali neet a̱jenshyung a̱keang ka.<ref name="Hrvatska-LZMK">{{Cite encyclopedia |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/26390 |title=Hrvatska |trans-title=Croatia |encyclopedia=[[Croatian Encyclopedia]] |publisher=[[Lexicographic Institute Miroslav Krleža]] |access-date=2025-02-12}}</ref> a̱keantung hu hwa yet a̱gba̱nda̱ng a̱keang ku syia Zagreb a̱ni , huhwa yet a̱gba̱ndang sot a̱ka̱keang a̱mgbam a̱bying hu , mi̱ng century swa̱nfeang ji. ci̱cet a̱ka̱keang a̱byin hu hwa yet ,Split,Rijeka n beang Osijek. A̱byin ka byi̱a shi ba̱t si̱nat 56,594km2 (21,851 miles square) a̱wot a̱si byi̱a a̱nyiet na ba̱i pka̱ngpa̱an mi̱ng miliyon 3.9 ani.<ref>{{cite web |url=https://podaci.dzs.hr/2025/hr/97253 |title=POPULATION ESTIMATE OF THE REPUBLIC OF CROATIA, 2024 |website=podaci.dzs.hr |date=29 August 2025 |access-date=2026-01-12}}</ref>[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Croatia] ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] lqg4fispw9nixrsp4k58yv4lck6eek4 Politeknik 0 5692 44659 34473 2026-06-10T14:32:48Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44659 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} A̱niet gyet tung ha á̱byia̱ a̱lyoot nyung a̱ni. Bá̱ shyiak ma̱ng nwúap ha,ma̱ng ta'ada ma̱ng byin. Hu gyet taa hs ba a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ba̱ lyia̱n ghyang ba ba. [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] 4mwspqaesih2gg8jdfudr9ltap7l1c0 44660 44659 2026-06-10T14:33:03Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44660 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱niet gyet tung ha á̱byia̱ a̱lyoot nyung a̱ni. Bá̱ shyiak ma̱ng nwúap ha,ma̱ng ta'ada ma̱ng byin. Hu gyet taa hs ba a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ba̱ lyia̱n ghyang ba ba. [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] st8jdrx0p91vimsnsrwrcotff5m55t7 44661 44660 2026-06-10T14:33:52Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44661 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Politeknik/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Politeknik/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Politeknik/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Politeknik/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Politeknik/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Politeknik/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱niet gyet tung ha á̱byia̱ a̱lyoot nyung a̱ni. Bá̱ shyiak ma̱ng nwúap ha,ma̱ng ta'ada ma̱ng byin. Hu gyet taa hs ba a̱mgba̱m á̱niet a̱byin ba̱ lyia̱n ghyang ba ba. [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] is9yievy1uz3y2ajgunazk9dhuz8huf A̱dung (nywan) 0 5703 44628 34476 2026-06-10T14:23:02Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44628 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''A̱dung''' yet tangka̱i nam hwa ku laai ghwut da̱ a̱pyia̱ a̱ka̱man á̱ghyang, nang [[nywan|nywán]] mali a̱ni. A̱dung a̱pyia̱ a̱yaagbak ni̱ laai shi a̱ swak a̱si̱ a̱pyia̱ shá̱p nywan. A̱dung ka yet kap nyiung hwa di̱ nkap a̱pyia̱ nywán na̱ tai á̱ghyang a̱ni nang a̱fufwuo nywan ba, ma̱ng a̱talyem nywan. Di̱ a̱yaata̱lota̱lo, nkyang nani tai a̱taliya wa da̱ a̱pyia̱ ma̱ng fwuo mba. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] nigmta613casx21k6u6z9uw4o0kfwk5 44630 44628 2026-06-10T14:23:17Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44630 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱dung''' yet tangka̱i nam hwa ku laai ghwut da̱ a̱pyia̱ a̱ka̱man á̱ghyang, nang [[nywan|nywán]] mali a̱ni. A̱dung a̱pyia̱ a̱yaagbak ni̱ laai shi a̱ swak a̱si̱ a̱pyia̱ shá̱p nywan. A̱dung ka yet kap nyiung hwa di̱ nkap a̱pyia̱ nywán na̱ tai á̱ghyang a̱ni nang a̱fufwuo nywan ba, ma̱ng a̱talyem nywan. Di̱ a̱yaata̱lota̱lo, nkyang nani tai a̱taliya wa da̱ a̱pyia̱ ma̱ng fwuo mba. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] h00esbtkrv3qgggmjknguy0tgqqpcff 44632 44630 2026-06-10T14:23:58Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44632 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱dung (nywan)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱dung (nywan)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱dung (nywan)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱dung (nywan)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱dung (nywan)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱dung (nywan)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱dung''' yet tangka̱i nam hwa ku laai ghwut da̱ a̱pyia̱ a̱ka̱man á̱ghyang, nang [[nywan|nywán]] mali a̱ni. A̱dung a̱pyia̱ a̱yaagbak ni̱ laai shi a̱ swak a̱si̱ a̱pyia̱ shá̱p nywan. A̱dung ka yet kap nyiung hwa di̱ nkap a̱pyia̱ nywán na̱ tai á̱ghyang a̱ni nang a̱fufwuo nywan ba, ma̱ng a̱talyem nywan. Di̱ a̱yaata̱lota̱lo, nkyang nani tai a̱taliya wa da̱ a̱pyia̱ ma̱ng fwuo mba. ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] a1ckq4nr00rjs5cn2ubrik7dzppufto Kep1er 0 5867 44740 34932 2026-06-11T10:19:44Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44740 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{databox}} '''Kep1er''' ([[Kworiya (a̱lyem)|Kworiya]]: 케플러; [[Jhyuk lyuut Rom Kworiya|RR]]: ''Kepeulleo''; [[Ja̱pan (a̱lyem)|Ja̱pan]]: ケプラー, [[Lyiit Rom Hepburn|Hepburn]]: ''Kepurā'') yet sot a̱ka̱neam a̱byin Kworiya A̱tak ja nang CJ ENM ku kpaat a̱ni di̱n vak show a̱yangka̱nan shyicet Mnet ji ''[[Girls Planet 999]]'' ma̱ a̱lyia̱ 2021. Sot ji byia̱ mami nji á̱niet a̱natat bya: Kim Cae-hyun, Huening Bahiyyih, Choi Yu-jin, Kim Da-yeon, Seo Young-eun, Ezaki Hikaru, ma̱ng Shen Xiaoting.<ref name="gp9992">{{cite web|last=Kim|first=Hyun-sik|date=Zwat Swak 22, 2021|title=김채현 1위...'걸스플래닛' 9인조 걸그룹 '케플러' 결성|trans-title=Kim Chae-hyun 1st place... 'Girls Planet' 9-member girl group 'Kep1er' formed|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/018/0005067225|access-date=Zwat Swak 22, 2021|work=Edaily|language=ko|archive-date=Zwat Swak 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022142805/https://n.news.naver.com/entertain/article/018/0005067225|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=케플러, 해체 아닌 7인 활동..."프로젝트 그룹 중 최초"|url=https://www.dispatch.co.kr/2293151|access-date=Zwat A̱kubunyiung 30, 2024|archive-date=Zwat Tswuon 30, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530061338/https://www.dispatch.co.kr/2293151|url-status=live}}</ref> Gbangbang á̱ ku mbyia̱ á̱niet a̱kubunyiung bya, a̱wot mba ba̱ bu nshyia̱ sot ji a̱ni bah, bibya yet Kang Ye-seo ma̱ng Sakamoto Mashiro ba̱ ku ghwon sot ji mi̱ Zwat A̱natat a̱lyia̱ 2024. == Mmemba == * Yujin * Xiaoting * Caehyun * Dayeon * Hikaru * Huening Bahiyyih * Youngeun * Mashiru (2022–2024) * Yesseo (2022–2024) ==Ya̱fang== {{Reflist}} e43733kkk77v6qx6pkqs0yxw0thlkma 44741 44740 2026-06-11T10:20:03Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44741 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{databox}} '''Kep1er''' ([[Kworiya (a̱lyem)|Kworiya]]: 케플러; [[Jhyuk lyuut Rom Kworiya|RR]]: ''Kepeulleo''; [[Ja̱pan (a̱lyem)|Ja̱pan]]: ケプラー, [[Lyiit Rom Hepburn|Hepburn]]: ''Kepurā'') yet sot a̱ka̱neam a̱byin Kworiya A̱tak ja nang CJ ENM ku kpaat a̱ni di̱n vak show a̱yangka̱nan shyicet Mnet ji ''[[Girls Planet 999]]'' ma̱ a̱lyia̱ 2021. Sot ji byia̱ mami nji á̱niet a̱natat bya: Kim Cae-hyun, Huening Bahiyyih, Choi Yu-jin, Kim Da-yeon, Seo Young-eun, Ezaki Hikaru, ma̱ng Shen Xiaoting.<ref name="gp9992">{{cite web|last=Kim|first=Hyun-sik|date=Zwat Swak 22, 2021|title=김채현 1위...'걸스플래닛' 9인조 걸그룹 '케플러' 결성|trans-title=Kim Chae-hyun 1st place... 'Girls Planet' 9-member girl group 'Kep1er' formed|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/018/0005067225|access-date=Zwat Swak 22, 2021|work=Edaily|language=ko|archive-date=Zwat Swak 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022142805/https://n.news.naver.com/entertain/article/018/0005067225|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=케플러, 해체 아닌 7인 활동..."프로젝트 그룹 중 최초"|url=https://www.dispatch.co.kr/2293151|access-date=Zwat A̱kubunyiung 30, 2024|archive-date=Zwat Tswuon 30, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530061338/https://www.dispatch.co.kr/2293151|url-status=live}}</ref> Gbangbang á̱ ku mbyia̱ á̱niet a̱kubunyiung bya, a̱wot mba ba̱ bu nshyia̱ sot ji a̱ni bah, bibya yet Kang Ye-seo ma̱ng Sakamoto Mashiro ba̱ ku ghwon sot ji mi̱ Zwat A̱natat a̱lyia̱ 2024. == Mmemba == * Yujin * Xiaoting * Caehyun * Dayeon * Hikaru * Huening Bahiyyih * Youngeun * Mashiru (2022–2024) * Yesseo (2022–2024) ==Ya̱fang== {{Reflist}} 3cy22h20nj78zbb0kvpnrs8no5t3bng 44742 44741 2026-06-11T10:20:49Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44742 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Kep1er/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Kep1er/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Kep1er/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Kep1er/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Kep1er/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Kep1er/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{databox}} '''Kep1er''' ([[Kworiya (a̱lyem)|Kworiya]]: 케플러; [[Jhyuk lyuut Rom Kworiya|RR]]: ''Kepeulleo''; [[Ja̱pan (a̱lyem)|Ja̱pan]]: ケプラー, [[Lyiit Rom Hepburn|Hepburn]]: ''Kepurā'') yet sot a̱ka̱neam a̱byin Kworiya A̱tak ja nang CJ ENM ku kpaat a̱ni di̱n vak show a̱yangka̱nan shyicet Mnet ji ''[[Girls Planet 999]]'' ma̱ a̱lyia̱ 2021. Sot ji byia̱ mami nji á̱niet a̱natat bya: Kim Cae-hyun, Huening Bahiyyih, Choi Yu-jin, Kim Da-yeon, Seo Young-eun, Ezaki Hikaru, ma̱ng Shen Xiaoting.<ref name="gp9992">{{cite web|last=Kim|first=Hyun-sik|date=Zwat Swak 22, 2021|title=김채현 1위...'걸스플래닛' 9인조 걸그룹 '케플러' 결성|trans-title=Kim Chae-hyun 1st place... 'Girls Planet' 9-member girl group 'Kep1er' formed|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/018/0005067225|access-date=Zwat Swak 22, 2021|work=Edaily|language=ko|archive-date=Zwat Swak 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022142805/https://n.news.naver.com/entertain/article/018/0005067225|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=케플러, 해체 아닌 7인 활동..."프로젝트 그룹 중 최초"|url=https://www.dispatch.co.kr/2293151|access-date=Zwat A̱kubunyiung 30, 2024|archive-date=Zwat Tswuon 30, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530061338/https://www.dispatch.co.kr/2293151|url-status=live}}</ref> Gbangbang á̱ ku mbyia̱ á̱niet a̱kubunyiung bya, a̱wot mba ba̱ bu nshyia̱ sot ji a̱ni bah, bibya yet Kang Ye-seo ma̱ng Sakamoto Mashiro ba̱ ku ghwon sot ji mi̱ Zwat A̱natat a̱lyia̱ 2024. == Mmemba == * Yujin * Xiaoting * Caehyun * Dayeon * Hikaru * Huening Bahiyyih * Youngeun * Mashiru (2022–2024) * Yesseo (2022–2024) ==Ya̱fang== {{Reflist}} od185ejkf9enw2cbna88ptmi0rq81x2 Lusaka 0 5878 44571 34696 2026-06-10T14:05:23Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44571 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} <b>Lusaka</b> yet ''capital'' a̱ngbam a̱ a̱ka̱yang ka lan mang shyi mami ''Zambia'' a̱ni. ma ka̱ka̱yang na lai a̱ngang a̱ni mami fam a̱tak a̱frika, <b>Lusaka</b> yet a̱nyiung.[7] <b>Lusaka</b> sheyi ma fam a̱tak platut a̱kauchi. A̱zah gu ka neet a̱bin yet a̱meta 1,279 (4,196 ft). da a̱lyia 2019 shi á̱́niet ma kayang <b>Lusaka</b> yhuo bai milian 3.3, awot shi á̱́niet ma a̱ba̱ndang a̱keang yhuo bai milian 2.5.[8] <b>Lusaka</b> yet akauci avuo nyei kaswo wa mang tyok a̱gwomnati mami ''Zambia'' a̱wot a̱ yet a̱fwuob wa mang chechet vak na sheyi ma kayeang ka ani si nat fam tazuwa, a̱tak,ayak mang a̱miyan. Shong ja yet ofisa ngwap alyiat akayeang ka, a̱wot ''Bemba'' mang ''Nyanja'' bya yet ngwap alyiat nciring mang strit. 7vzza45uvjzmlt7g331i4kd937ms8sh 44573 44571 2026-06-10T14:06:11Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44573 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lusaka/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lusaka/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lusaka/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lusaka/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lusaka/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lusaka/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} <b>Lusaka</b> yet ''capital'' a̱ngbam a̱ a̱ka̱yang ka lan mang shyi mami ''Zambia'' a̱ni. ma ka̱ka̱yang na lai a̱ngang a̱ni mami fam a̱tak a̱frika, <b>Lusaka</b> yet a̱nyiung.[7] <b>Lusaka</b> sheyi ma fam a̱tak platut a̱kauchi. A̱zah gu ka neet a̱bin yet a̱meta 1,279 (4,196 ft). da a̱lyia 2019 shi á̱́niet ma kayang <b>Lusaka</b> yhuo bai milian 3.3, awot shi á̱́niet ma a̱ba̱ndang a̱keang yhuo bai milian 2.5.[8] <b>Lusaka</b> yet akauci avuo nyei kaswo wa mang tyok a̱gwomnati mami ''Zambia'' a̱wot a̱ yet a̱fwuob wa mang chechet vak na sheyi ma kayeang ka ani si nat fam tazuwa, a̱tak,ayak mang a̱miyan. Shong ja yet ofisa ngwap alyiat akayeang ka, a̱wot ''Bemba'' mang ''Nyanja'' bya yet ngwap alyiat nciring mang strit. gqgc5iqy5h4oxvafvj8t37k114il32o Cyril Stober 0 5879 44713 44369 2026-06-10T23:20:01Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44713 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byin Ka̱sina/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byin Ka̱sina/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byin Ka̱sina/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byin Ka̱sina/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byin Ka̱sina/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byin Ka̱sina/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Cyril Stober''' yet a̱tyu naijeriya wa, a̱ kwok nkhang nyia a̱bun shyie nkhang. A̱ tyak fang hu mi̱ can fang secondary nang a̱ng gyai Fatima Secondary nang a̱lyen a̱fwun mang a̱lyoot father O'Connell Science College Minna a̱ni. Stober kyak ndyia̱ na̱ swak ndyia̱ swakntat di̱n ta̱m shyie nkhang mat kwok nkhang . A̱gbandang a̱wat ka gu kwok di̱n ta̱m hu a̱ni wa yet shie nkhang tswam a̱natat a̱kya̱tuk si network NTA mat NTA Prime news. Nkyang khwui ngu nà yet a̱yaa a̱toot taada, bung mat gi̱las . Ma̱ a̱lyia̱ swak nfeang mang a̱fwuon, nkhang sang a̱tyin si̱ ghwut nyie a̱ fwung ta̱m , a̱ si̱ surprise a̱nyiet nwan ba nang a̱n ndi ngu gu shie nkang a̱ni . [[Sa: Atyapland edit tracking]] ljevsgvo9vgvievyuj5ammppqzirq6r 44714 44713 2026-06-10T23:21:10Z Danjuma Anthony 411 /* */ 44714 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Cyril Stober/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Cyril Stober/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Cyril Stober/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Cyril Stober/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Cyril Stober/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Cyril Stober/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Cyril Stober''' yet a̱tyu naijeriya wa, a̱ kwok nkhang nyia a̱bun shyie nkhang. A̱ tyak fang hu mi̱ can fang secondary nang a̱ng gyai Fatima Secondary nang a̱lyen a̱fwun mang a̱lyoot father O'Connell Science College Minna a̱ni. Stober kyak ndyia̱ na̱ swak ndyia̱ swakntat di̱n ta̱m shyie nkhang mat kwok nkhang . A̱gbandang a̱wat ka gu kwok di̱n ta̱m hu a̱ni wa yet shie nkhang tswam a̱natat a̱kya̱tuk si network NTA mat NTA Prime news. Nkyang khwui ngu nà yet a̱yaa a̱toot taada, bung mat gi̱las . Ma̱ a̱lyia̱ swak nfeang mang a̱fwuon, nkhang sang a̱tyin si̱ ghwut nyie a̱ fwung ta̱m , a̱ si̱ surprise a̱nyiet nwan ba nang a̱n ndi ngu gu shie nkang a̱ni . [[Sa: Atyapland edit tracking]] 9rsxycgxhtkue688t3n3aqslmxwe7a3 Gisele Rabesahala 0 6195 44691 36399 2026-06-10T15:46:48Z Zichatmoses 2829 44691 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gisele Rabesahala''' (A̱ bin ngu a̱tuk a̱natat tswat a̱fuon ma̱ a̱lyia̱ 1929 a̱si̱ khwu a̱tuk swak nfeang mang a̱natat di̱n tswat a̱taa a̱lyia̱ 2011). A̱ku yet a̱tyu cat tyok hwa mi̱ Malagasy mat yet a̱tyiu kwan shyia ya a̱son , ngu wa yet a̱byik a̱n tsa di̱ bang kyangswat yet minita mi̱ gwamnati a̱bin Madagaska . A̱ nwo tam cat ntyiòk nang ngu yet a̱lyia̱ swak mang a̱natat, a̱ kwan cat tyok a̱ da̱ nyan a̱nyiet cat ntyok nang a̱ nyim a̱ni . Ngu wa yet a̱byik ̱ang ntsa di̱ bang kyang swat municipal coincilor ma̱ a̱bin Madagaska a̱ni ,a̱sii di̱ yet a̱byik Malagasi a̱ng tsa di̱ kpaat mat kwok-a̱son sot a̱nyet cat ntyok a̱ni . A̱ nwak a̱pyia̱ di̱ bang taada marxist mat mbyia̱ bwak di̱ kpaat swot a̱nyiat cat ntyiok nang a̱ng gyei communist congress a̱ni da̱ nyian shyia̱ shot Madagaska , ku si̱ shia̱ san tyiok ma̱ a̱lyia̱ 1975. Ma̱ a̱lyia̱ 1977 , a̱ si̱ yet a̱byik a̱ntsa di̱ ba̱mg kyang swat minita a̱bin Madagaska , ta̱m ngu hu wa yet li ya a̱son nkyang mat taada , a̱ si̱ lyin tam hu ma̱ a̱lyia̱ 1991 nang a̱ng ti̱n sa ji di̱n jen nang democracy a̱bin Madagaska nbwok mang susot ma̱di̱di̱t si̱ cat ntyiok a̱ni . A̱ yong di̱n tam cat ntyiok , mat si̱ cat mi̱ shyie nkhang ngu na si̱ nat a̱khwu ngu ka da̱ a̱lyia̱ 2011. A̱ bin ngu mali a̱nyet ba̱ ntyia̱ a̱pyia̱ mang ntam cat ntyok ma̱ a̱kawa̱tyie a̱gbandang a̱keang Antananarivo , a̱yet a̱tyin tyok Madagaska a̱ni . Atyia̱ ngu wu kùyet ''non-commisioned'' a̱khwot-a̱kwop si̱ Farans wa , di̱n jen yet a̱ba ngon gu a̱si̱ ka̱ nwan a̱nyet a̱mali ka ki shai a̱ka̱vuo nswat ma̱ nang ang shai a̱tyie wu a̱ka̱vuo ntam na mi̱ Farans , Tunisia mat Mali . Ba̱ bwuok a̱nat Madagaska mi̱ 1942 da a̱khwu ngu ka . A̱ku cat yet ''nun'' nang ngu ngyet ngwon a̱ni ,a̱si̱ wa kyak a̱wat si̱ shyie fang si̱ nat nghaan nang a̱nyiuk Malagasy ma̱ da̱da̱i byia shyiat di̱n jen ani . A̱ nwan ngu di̱ yet a̱tyiu ntsa di̱ nta̱m cat ntyok si̱ Malagasy mat shyia ta̱m yet ''shorthand typist mat ntyia̱ a̱pyia̱ mi̱ a̱lyia̱ 1950s ma̱ a̱si̱ ba̱ cat shyia̱ shot a̱bin Malagasy ani ,nang ngu yet ndyia̱ swak mang a̱natat ==Ya̱fang== {{Reflist}} 1bicgzi8topic0h6owxxibcfmc1gaag 44692 44691 2026-06-10T15:47:13Z Zichatmoses 2829 44692 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Gisele Rabesahala/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gisele Rabesahala/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gisele Rabesahala''' (A̱ bin ngu a̱tuk a̱natat tswat a̱fuon ma̱ a̱lyia̱ 1929 a̱si̱ khwu a̱tuk swak nfeang mang a̱natat di̱n tswat a̱taa a̱lyia̱ 2011). A̱ku yet a̱tyu cat tyok hwa mi̱ Malagasy mat yet a̱tyiu kwan shyia ya a̱son , ngu wa yet a̱byik a̱n tsa di̱ bang kyangswat yet minita mi̱ gwamnati a̱bin Madagaska . A̱ nwo tam cat ntyiòk nang ngu yet a̱lyia̱ swak mang a̱natat, a̱ kwan cat tyok a̱ da̱ nyan a̱nyiet cat ntyok nang a̱ nyim a̱ni . Ngu wa yet a̱byik ̱ang ntsa di̱ bang kyang swat municipal coincilor ma̱ a̱bin Madagaska a̱ni ,a̱sii di̱ yet a̱byik Malagasi a̱ng tsa di̱ kpaat mat kwok-a̱son sot a̱nyet cat ntyok a̱ni . A̱ nwak a̱pyia̱ di̱ bang taada marxist mat mbyia̱ bwak di̱ kpaat swot a̱nyiat cat ntyiok nang a̱ng gyei communist congress a̱ni da̱ nyian shyia̱ shot Madagaska , ku si̱ shia̱ san tyiok ma̱ a̱lyia̱ 1975. Ma̱ a̱lyia̱ 1977 , a̱ si̱ yet a̱byik a̱ntsa di̱ ba̱mg kyang swat minita a̱bin Madagaska , ta̱m ngu hu wa yet li ya a̱son nkyang mat taada , a̱ si̱ lyin tam hu ma̱ a̱lyia̱ 1991 nang a̱ng ti̱n sa ji di̱n jen nang democracy a̱bin Madagaska nbwok mang susot ma̱di̱di̱t si̱ cat ntyiok a̱ni . A̱ yong di̱n tam cat ntyiok , mat si̱ cat mi̱ shyie nkhang ngu na si̱ nat a̱khwu ngu ka da̱ a̱lyia̱ 2011. A̱ bin ngu mali a̱nyet ba̱ ntyia̱ a̱pyia̱ mang ntam cat ntyok ma̱ a̱kawa̱tyie a̱gbandang a̱keang Antananarivo , a̱yet a̱tyin tyok Madagaska a̱ni . Atyia̱ ngu wu kùyet ''non-commisioned'' a̱khwot-a̱kwop si̱ Farans wa , di̱n jen yet a̱ba ngon gu a̱si̱ ka̱ nwan a̱nyet a̱mali ka ki shai a̱ka̱vuo nswat ma̱ nang ang shai a̱tyie wu a̱ka̱vuo ntam na mi̱ Farans , Tunisia mat Mali . Ba̱ bwuok a̱nat Madagaska mi̱ 1942 da a̱khwu ngu ka . A̱ku cat yet ''nun'' nang ngu ngyet ngwon a̱ni ,a̱si̱ wa kyak a̱wat si̱ shyie fang si̱ nat nghaan nang a̱nyiuk Malagasy ma̱ da̱da̱i byia shyiat di̱n jen ani . A̱ nwan ngu di̱ yet a̱tyiu ntsa di̱ nta̱m cat ntyok si̱ Malagasy mat shyia ta̱m yet ''shorthand typist mat ntyia̱ a̱pyia̱ mi̱ a̱lyia̱ 1950s ma̱ a̱si̱ ba̱ cat shyia̱ shot a̱bin Malagasy ani ,nang ngu yet ndyia̱ swak mang a̱natat ==Ya̱fang== {{Reflist}} jco9v69qjgkukhl9tooueu4ubldriin 44693 44692 2026-06-10T15:47:34Z Zichatmoses 2829 44693 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Gisele Rabesahala/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gisele Rabesahala/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gisele Rabesahala/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gisele Rabesahala/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gisele Rabesahala''' (A̱ bin ngu a̱tuk a̱natat tswat a̱fuon ma̱ a̱lyia̱ 1929 a̱si̱ khwu a̱tuk swak nfeang mang a̱natat di̱n tswat a̱taa a̱lyia̱ 2011). A̱ku yet a̱tyu cat tyok hwa mi̱ Malagasy mat yet a̱tyiu kwan shyia ya a̱son , ngu wa yet a̱byik a̱n tsa di̱ bang kyangswat yet minita mi̱ gwamnati a̱bin Madagaska . A̱ nwo tam cat ntyiòk nang ngu yet a̱lyia̱ swak mang a̱natat, a̱ kwan cat tyok a̱ da̱ nyan a̱nyiet cat ntyok nang a̱ nyim a̱ni . Ngu wa yet a̱byik ̱ang ntsa di̱ bang kyang swat municipal coincilor ma̱ a̱bin Madagaska a̱ni ,a̱sii di̱ yet a̱byik Malagasi a̱ng tsa di̱ kpaat mat kwok-a̱son sot a̱nyet cat ntyok a̱ni . A̱ nwak a̱pyia̱ di̱ bang taada marxist mat mbyia̱ bwak di̱ kpaat swot a̱nyiat cat ntyiok nang a̱ng gyei communist congress a̱ni da̱ nyian shyia̱ shot Madagaska , ku si̱ shia̱ san tyiok ma̱ a̱lyia̱ 1975. Ma̱ a̱lyia̱ 1977 , a̱ si̱ yet a̱byik a̱ntsa di̱ ba̱mg kyang swat minita a̱bin Madagaska , ta̱m ngu hu wa yet li ya a̱son nkyang mat taada , a̱ si̱ lyin tam hu ma̱ a̱lyia̱ 1991 nang a̱ng ti̱n sa ji di̱n jen nang democracy a̱bin Madagaska nbwok mang susot ma̱di̱di̱t si̱ cat ntyiok a̱ni . A̱ yong di̱n tam cat ntyiok , mat si̱ cat mi̱ shyie nkhang ngu na si̱ nat a̱khwu ngu ka da̱ a̱lyia̱ 2011. A̱ bin ngu mali a̱nyet ba̱ ntyia̱ a̱pyia̱ mang ntam cat ntyok ma̱ a̱kawa̱tyie a̱gbandang a̱keang Antananarivo , a̱yet a̱tyin tyok Madagaska a̱ni . Atyia̱ ngu wu kùyet ''non-commisioned'' a̱khwot-a̱kwop si̱ Farans wa , di̱n jen yet a̱ba ngon gu a̱si̱ ka̱ nwan a̱nyet a̱mali ka ki shai a̱ka̱vuo nswat ma̱ nang ang shai a̱tyie wu a̱ka̱vuo ntam na mi̱ Farans , Tunisia mat Mali . Ba̱ bwuok a̱nat Madagaska mi̱ 1942 da a̱khwu ngu ka . A̱ku cat yet ''nun'' nang ngu ngyet ngwon a̱ni ,a̱si̱ wa kyak a̱wat si̱ shyie fang si̱ nat nghaan nang a̱nyiuk Malagasy ma̱ da̱da̱i byia shyiat di̱n jen ani . A̱ nwan ngu di̱ yet a̱tyiu ntsa di̱ nta̱m cat ntyok si̱ Malagasy mat shyia ta̱m yet ''shorthand typist mat ntyia̱ a̱pyia̱ mi̱ a̱lyia̱ 1950s ma̱ a̱si̱ ba̱ cat shyia̱ shot a̱bin Malagasy ani ,nang ngu yet ndyia̱ swak mang a̱natat ==Ya̱fang== {{Reflist}} 1z7h8qtdercnkqxxvsjgaaxxr5o03we 44694 44693 2026-06-10T15:47:56Z Zichatmoses 2829 44694 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Gisele Rabesahala/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gisele Rabesahala/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gisele Rabesahala/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gisele Rabesahala/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Gisele Rabesahala/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Gisele Rabesahala/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Gisele Rabesahala''' (A̱ bin ngu a̱tuk a̱natat tswat a̱fuon ma̱ a̱lyia̱ 1929 a̱si̱ khwu a̱tuk swak nfeang mang a̱natat di̱n tswat a̱taa a̱lyia̱ 2011). A̱ku yet a̱tyu cat tyok hwa mi̱ Malagasy mat yet a̱tyiu kwan shyia ya a̱son , ngu wa yet a̱byik a̱n tsa di̱ bang kyangswat yet minita mi̱ gwamnati a̱bin Madagaska . A̱ nwo tam cat ntyiòk nang ngu yet a̱lyia̱ swak mang a̱natat, a̱ kwan cat tyok a̱ da̱ nyan a̱nyiet cat ntyok nang a̱ nyim a̱ni . Ngu wa yet a̱byik ̱ang ntsa di̱ bang kyang swat municipal coincilor ma̱ a̱bin Madagaska a̱ni ,a̱sii di̱ yet a̱byik Malagasi a̱ng tsa di̱ kpaat mat kwok-a̱son sot a̱nyet cat ntyok a̱ni . A̱ nwak a̱pyia̱ di̱ bang taada marxist mat mbyia̱ bwak di̱ kpaat swot a̱nyiat cat ntyiok nang a̱ng gyei communist congress a̱ni da̱ nyian shyia̱ shot Madagaska , ku si̱ shia̱ san tyiok ma̱ a̱lyia̱ 1975. Ma̱ a̱lyia̱ 1977 , a̱ si̱ yet a̱byik a̱ntsa di̱ ba̱mg kyang swat minita a̱bin Madagaska , ta̱m ngu hu wa yet li ya a̱son nkyang mat taada , a̱ si̱ lyin tam hu ma̱ a̱lyia̱ 1991 nang a̱ng ti̱n sa ji di̱n jen nang democracy a̱bin Madagaska nbwok mang susot ma̱di̱di̱t si̱ cat ntyiok a̱ni . A̱ yong di̱n tam cat ntyiok , mat si̱ cat mi̱ shyie nkhang ngu na si̱ nat a̱khwu ngu ka da̱ a̱lyia̱ 2011. A̱ bin ngu mali a̱nyet ba̱ ntyia̱ a̱pyia̱ mang ntam cat ntyok ma̱ a̱kawa̱tyie a̱gbandang a̱keang Antananarivo , a̱yet a̱tyin tyok Madagaska a̱ni . Atyia̱ ngu wu kùyet ''non-commisioned'' a̱khwot-a̱kwop si̱ Farans wa , di̱n jen yet a̱ba ngon gu a̱si̱ ka̱ nwan a̱nyet a̱mali ka ki shai a̱ka̱vuo nswat ma̱ nang ang shai a̱tyie wu a̱ka̱vuo ntam na mi̱ Farans , Tunisia mat Mali . Ba̱ bwuok a̱nat Madagaska mi̱ 1942 da a̱khwu ngu ka . A̱ku cat yet ''nun'' nang ngu ngyet ngwon a̱ni ,a̱si̱ wa kyak a̱wat si̱ shyie fang si̱ nat nghaan nang a̱nyiuk Malagasy ma̱ da̱da̱i byia shyiat di̱n jen ani . A̱ nwan ngu di̱ yet a̱tyiu ntsa di̱ nta̱m cat ntyok si̱ Malagasy mat shyia ta̱m yet ''shorthand typist mat ntyia̱ a̱pyia̱ mi̱ a̱lyia̱ 1950s ma̱ a̱si̱ ba̱ cat shyia̱ shot a̱bin Malagasy ani ,nang ngu yet ndyia̱ swak mang a̱natat ==Ya̱fang== {{Reflist}} bbfgr2rt294uhrdx9jukzqms794bbgc Lyulyoot á̱gwam Dagbon 0 6291 44633 36776 2026-06-10T14:24:17Z Zasan Doshiyak 2443 44633 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Si̱ huni yet a̱kwon á̱gwam [[A̱byintyok Dagbon]] kya, a̱byintyok [[A̱dagba̱mba (nwap)|A̱dagba̱mba]] ba, ka̱ shyia̱ di̱ fam a̱za [[Gana]] a̱ni.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M1ZfDQAAQBAJ&pg=PT22&dq=darimani+andani#q=darimani%20andani|title=Re-Thinking Values in Africa: For Collective Wellbeing|last=Kuyini|first=Bawa|date=2013-07-22|publisher=BookBaby|isbn=9781922204882|language=en}}</ref> [[File:Gbewaa palace in Yendi.jpg|thumb|Magwam A̱byintyok Dagbon]] Swang a̱lyiat ji ''Yaa-Naa'' fa "a̱gwam cet" da̱ [[Dagbani (a̱lyem)|a̱lyem Dagbanli]] ka. A̱gwam (''Naa'') Shitobu wa ku tsa shim a̱lyoot-tyok kani, a̱wot neet di̱n jen tyok nggu ji a̱gba̱m á̱gwam Dagbon si̱ tsa shim a̱lyoot-tyok a̱kya. {{chart/start|align=center|summary=}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Naa Gbewaa]]<br /><small>A̱ ku byia̱ mman ma̱ a̱di̱di̱t<br />A̱bi nggu ka shyia̱ Pusiga.<br />(ndyia̱ 1300)<br />'''ndyia̱ 1300'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Shitobu|Naa Shitobu]]<br /><small>A̱fai Naa Gbewaa.<br />A̱ cyiet a̱ si̱ nat di̱ fam a̱tak hu.<br />(ndyia̱ 1300–1400)<br />'''ndyia̱ 1300–1400'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Nyaɣisi|Yaa Naa Nyaɣisi]]<br /><small>A̱fai Shitobu.<br />A̱ nok a̱keangtung a̱fai mi̱ Diyeli.<br />(1416–1432)<br />'''1415–1432'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zulandi|Yaa Naa Zulandi]]<br /><small>(1432–1442)<br />'''1432–1442'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Biriguyɔmda|Yaa Naa Biriyɔmda]]<br /><small>(1442–1456)<br />'''1442–1454'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Daligu Damda|Yaa Naa Daligu Damda ]]<br /><small>(1456–1469)<br />'''1454–1469'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zoligu|Yaa Naa Zoligu]]<small><br />(?–1486)<br />'''1469–1486'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zɔŋ|Yaa Naa Zɔŋ]]<br /><small>(?–1432)<br />'''1486–1506'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Niŋmitooni|Yaa Naa Niŋmitooni]]<br /><small>(?–1514)<br />'''1506–1514'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dimani|Yaa Naa Dimani]]<br /><small>(?–1527)<br />'''1514–1527'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yɛnzoo|Yaa Naa Yɛnzoo]]<br /><small>(?–1543)<br />'''1527–1543'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dariʒiɛɣu|Yaa Naa Dariʒiɛɣu]]<br /><small>(?–1554)<br />'''1543–1554'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Luro|Yaa Naa Luro]]<br /><small>(?–1570)<br />'''1554–1570'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Titugri|Yaa Naa Titugri]]<br /><small>(?–1589)<br />'''1570–1589'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zaɣili|Yaa Naa Zaɣili]]<br /><small>(?–1608)<br />'''1589–1608'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zokuli|Yaa Naa Zokuli]]<br />Á̱ ku byin nggu a̱fai, Bounkani, mi̱ Bouna, [[Khwong A̱ta̱m nZwuom]] a̱fwun, a̱wot á̱ka̱mbwon nggu na si̱ kpaat A̱byintyok Bouna ka.<br /><small>(?–1627)<br />'''1609–1627'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Gungobili|Yaa Naa Gungobili]]<br /><small>(?–1648)<br />'''1627–1648'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zanjina|Yaa Naa Zanjina]]<br /><small>(?–1677)<br />'''1648–1677'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani I|Yaa Naa Andani I]]<br /><small>Andani Sighle "Bangumanga"<br />(?–1687)<br />'''1677–1687'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Binbiɛɣu|Yaa Naa Binbiɛɣu]]<br /><small>Binbiegu<br />(?–1700)<br />'''1687–1700'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Gariba I|Yaa Naa Gariba I]]<br /><small>(?–1720)<br />'''1700–1720'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Saalana Ziblim I|Yaa Naa Saalana Ziblim I]]<br /><small> Saalana Ziblim Saa<br />Naa saalana Ziblim<br />(?–1735)<br />'''1720–1735'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim Bandamda II|Yaa Naa Ziblim Bandamda II]]<br /><small>Ziblim Bandamda<br />(?–1740)<br />'''1735–1749'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Jaŋgbariga II |Yaa Naa Andani Jaŋgbariga II]]<br /><small>Andani Jaŋgbariga<br />(?–1740)<br />'''1749–1765'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahami I|Yaa Naa Mahami I]]<br /><small>Mahami Koringa<br />(?–1785)<br />'''1765–1785'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Sumani Zoli|Yaa Naa Sumani Zoli]]<br /><small>Sumani Zoli<br />(?–1779)<br />'''1778–1779'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim III|Yaa Naa Ziblim III]]<br /><small>Ziblim Kuliŋku<br />(?–1760)<br />'''1740–1760'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu I|Yaa Naa Yakubu I]]<br /><small>Yakuba<br />(?–1839)<br />'''1799–1839'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai I|Yaa Naa Abdulai I]]<br /><small>Abdulai Naɣibiɛɣu<br />Ablai Naɣibiɛɣu<br />(?–1876)<br />'''1864–1876'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani II|Yaa Naa Andani II]]<br /><small>Andani Jirilɔŋ<br />(?–1899)<br />'''1876–1899'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Alaasani Tipariga|Yaa Naa Alaasani Tipariga]]<br /><small>(?–1917)<br />'''1899–1917'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Aburu Satankuɣili II|Yaa Naa Aburu Satankuɣili II]]<br /><small>Aburu Satankuɣili<br />A̱vku nyia̱ tyok nang byiek-a̱gwam ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1920.<br />(?–1938)<br />'''1917–1938'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama Kpɛma II|Yaa Naa Mahama Kpɛma II]]<br /><small>Mahama Kpɛma<br />(?–1948)<br />'''1938–6 Zwat Sweang 1948'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama BilaIII|Yaa Naa Mahama BilaIII]]<br /><small>(?–1953)<br />'''1948–1953'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai Bila III|Yaa Naa Abdulai BilaIII]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1953–1967'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Zɔlikuɣili III|Yaa Naa Andani Zɔlikuɣili III]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1968–1969'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahamadu IV|Yaa Naa Mahamadu IV]]<br /><small>Mahamadu <br />(?–1967)<br />'''2 Zwat A̱kubunyiung 1969–1974''' Á̱ ti̱n nggu mi̱ tyok hu </small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu II|Yaa Naa Yakubu II]]<br /><small>Yakubu <br />Á̱ hyat nggu dundung ma̱ng á̱nietkhwop-á̱niet tyok 39 nggu ba.<br />(?–27 March 2002)<br />'''1974–27 Zwat Tsat 2002'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Bukari II|Yaa Naa Gariba II]]<br /><small>Abukari Mahama<br />(1939–?)<br />'''18 Zwat Jhyiung 2019–?'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart/end}} ==Bu nwuan== * [[Yaa Naa]] * [[Gana]] * Khwong A̱na-a̱shong * Lyulyoot á̱nietba̱ngtyong == Ya̱fang == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Á̱gwam Dagbon}} [[Sa:Lyulyoot ku byia̱ a̱meang ma̱ng nkhang Gana|Á̱gwam]] [[Sa:Lyulyoot á̱gwam Afi̱rika|Dagbon]] qock1yqkuoop8op2twd9matp5hsvvy6 44635 44633 2026-06-10T14:24:57Z Zasan Doshiyak 2443 44635 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Si̱ huni yet a̱kwon á̱gwam [[A̱byintyok Dagbon]] kya, a̱byintyok [[A̱dagba̱mba (nwap)|A̱dagba̱mba]] ba, ka̱ shyia̱ di̱ fam a̱za [[Gana]] a̱ni.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M1ZfDQAAQBAJ&pg=PT22&dq=darimani+andani#q=darimani%20andani|title=Re-Thinking Values in Africa: For Collective Wellbeing|last=Kuyini|first=Bawa|date=2013-07-22|publisher=BookBaby|isbn=9781922204882|language=en}}</ref> [[File:Gbewaa palace in Yendi.jpg|thumb|Magwam A̱byintyok Dagbon]] Swang a̱lyiat ji ''Yaa-Naa'' fa "a̱gwam cet" da̱ [[Dagbani (a̱lyem)|a̱lyem Dagbanli]] ka. A̱gwam (''Naa'') Shitobu wa ku tsa shim a̱lyoot-tyok kani, a̱wot neet di̱n jen tyok nggu ji a̱gba̱m á̱gwam Dagbon si̱ tsa shim a̱lyoot-tyok a̱kya. {{chart/start|align=center|summary=}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Naa Gbewaa]]<br /><small>A̱ ku byia̱ mman ma̱ a̱di̱di̱t<br />A̱bi nggu ka shyia̱ Pusiga.<br />(ndyia̱ 1300)<br />'''ndyia̱ 1300'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Shitobu|Naa Shitobu]]<br /><small>A̱fai Naa Gbewaa.<br />A̱ cyiet a̱ si̱ nat di̱ fam a̱tak hu.<br />(ndyia̱ 1300–1400)<br />'''ndyia̱ 1300–1400'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Nyaɣisi|Yaa Naa Nyaɣisi]]<br /><small>A̱fai Shitobu.<br />A̱ nok a̱keangtung a̱fai mi̱ Diyeli.<br />(1416–1432)<br />'''1415–1432'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zulandi|Yaa Naa Zulandi]]<br /><small>(1432–1442)<br />'''1432–1442'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Biriguyɔmda|Yaa Naa Biriyɔmda]]<br /><small>(1442–1456)<br />'''1442–1454'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Daligu Damda|Yaa Naa Daligu Damda ]]<br /><small>(1456–1469)<br />'''1454–1469'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zoligu|Yaa Naa Zoligu]]<small><br />(?–1486)<br />'''1469–1486'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zɔŋ|Yaa Naa Zɔŋ]]<br /><small>(?–1432)<br />'''1486–1506'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Niŋmitooni|Yaa Naa Niŋmitooni]]<br /><small>(?–1514)<br />'''1506–1514'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dimani|Yaa Naa Dimani]]<br /><small>(?–1527)<br />'''1514–1527'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yɛnzoo|Yaa Naa Yɛnzoo]]<br /><small>(?–1543)<br />'''1527–1543'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dariʒiɛɣu|Yaa Naa Dariʒiɛɣu]]<br /><small>(?–1554)<br />'''1543–1554'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Luro|Yaa Naa Luro]]<br /><small>(?–1570)<br />'''1554–1570'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Titugri|Yaa Naa Titugri]]<br /><small>(?–1589)<br />'''1570–1589'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zaɣili|Yaa Naa Zaɣili]]<br /><small>(?–1608)<br />'''1589–1608'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zokuli|Yaa Naa Zokuli]]<br />Á̱ ku byin nggu a̱fai, Bounkani, mi̱ Bouna, [[Khwong A̱ta̱m nZwuom]] a̱fwun, a̱wot á̱ka̱mbwon nggu na si̱ kpaat A̱byintyok Bouna ka.<br /><small>(?–1627)<br />'''1609–1627'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Gungobili|Yaa Naa Gungobili]]<br /><small>(?–1648)<br />'''1627–1648'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zanjina|Yaa Naa Zanjina]]<br /><small>(?–1677)<br />'''1648–1677'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani I|Yaa Naa Andani I]]<br /><small>Andani Sighle "Bangumanga"<br />(?–1687)<br />'''1677–1687'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Binbiɛɣu|Yaa Naa Binbiɛɣu]]<br /><small>Binbiegu<br />(?–1700)<br />'''1687–1700'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Gariba I|Yaa Naa Gariba I]]<br /><small>(?–1720)<br />'''1700–1720'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Saalana Ziblim I|Yaa Naa Saalana Ziblim I]]<br /><small> Saalana Ziblim Saa<br />Naa saalana Ziblim<br />(?–1735)<br />'''1720–1735'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim Bandamda II|Yaa Naa Ziblim Bandamda II]]<br /><small>Ziblim Bandamda<br />(?–1740)<br />'''1735–1749'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Jaŋgbariga II |Yaa Naa Andani Jaŋgbariga II]]<br /><small>Andani Jaŋgbariga<br />(?–1740)<br />'''1749–1765'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahami I|Yaa Naa Mahami I]]<br /><small>Mahami Koringa<br />(?–1785)<br />'''1765–1785'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Sumani Zoli|Yaa Naa Sumani Zoli]]<br /><small>Sumani Zoli<br />(?–1779)<br />'''1778–1779'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim III|Yaa Naa Ziblim III]]<br /><small>Ziblim Kuliŋku<br />(?–1760)<br />'''1740–1760'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu I|Yaa Naa Yakubu I]]<br /><small>Yakuba<br />(?–1839)<br />'''1799–1839'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai I|Yaa Naa Abdulai I]]<br /><small>Abdulai Naɣibiɛɣu<br />Ablai Naɣibiɛɣu<br />(?–1876)<br />'''1864–1876'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani II|Yaa Naa Andani II]]<br /><small>Andani Jirilɔŋ<br />(?–1899)<br />'''1876–1899'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Alaasani Tipariga|Yaa Naa Alaasani Tipariga]]<br /><small>(?–1917)<br />'''1899–1917'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Aburu Satankuɣili II|Yaa Naa Aburu Satankuɣili II]]<br /><small>Aburu Satankuɣili<br />A̱vku nyia̱ tyok nang byiek-a̱gwam ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1920.<br />(?–1938)<br />'''1917–1938'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama Kpɛma II|Yaa Naa Mahama Kpɛma II]]<br /><small>Mahama Kpɛma<br />(?–1948)<br />'''1938–6 Zwat Sweang 1948'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama BilaIII|Yaa Naa Mahama BilaIII]]<br /><small>(?–1953)<br />'''1948–1953'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai Bila III|Yaa Naa Abdulai BilaIII]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1953–1967'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Zɔlikuɣili III|Yaa Naa Andani Zɔlikuɣili III]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1968–1969'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahamadu IV|Yaa Naa Mahamadu IV]]<br /><small>Mahamadu <br />(?–1967)<br />'''2 Zwat A̱kubunyiung 1969–1974''' Á̱ ti̱n nggu mi̱ tyok hu </small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu II|Yaa Naa Yakubu II]]<br /><small>Yakubu <br />Á̱ hyat nggu dundung ma̱ng á̱nietkhwop-á̱niet tyok 39 nggu ba.<br />(?–27 March 2002)<br />'''1974–27 Zwat Tsat 2002'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Bukari II|Yaa Naa Gariba II]]<br /><small>Abukari Mahama<br />(1939–?)<br />'''18 Zwat Jhyiung 2019–?'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart/end}} ==Bu nwuan== * [[Yaa Naa]] * [[Gana]] * Khwong A̱na-a̱shong * Lyulyoot á̱nietba̱ngtyong == Ya̱fang == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Á̱gwam Dagbon}} [[Sa:Lyulyoot ku byia̱ a̱meang ma̱ng nkhang Gana|Á̱gwam]] [[Sa:Lyulyoot á̱gwam Afi̱rika|Dagbon]] 1l3tukfy09eznbkoiq2ym8f6r27tbxd 44636 44635 2026-06-10T14:25:30Z Zasan Doshiyak 2443 44636 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yunuvasi̱ti Si̱tet Ka̱duna/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Si̱ huni yet a̱kwon á̱gwam [[A̱byintyok Dagbon]] kya, a̱byintyok [[A̱dagba̱mba (nwap)|A̱dagba̱mba]] ba, ka̱ shyia̱ di̱ fam a̱za [[Gana]] a̱ni.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M1ZfDQAAQBAJ&pg=PT22&dq=darimani+andani#q=darimani%20andani|title=Re-Thinking Values in Africa: For Collective Wellbeing|last=Kuyini|first=Bawa|date=2013-07-22|publisher=BookBaby|isbn=9781922204882|language=en}}</ref> [[File:Gbewaa palace in Yendi.jpg|thumb|Magwam A̱byintyok Dagbon]] Swang a̱lyiat ji ''Yaa-Naa'' fa "a̱gwam cet" da̱ [[Dagbani (a̱lyem)|a̱lyem Dagbanli]] ka. A̱gwam (''Naa'') Shitobu wa ku tsa shim a̱lyoot-tyok kani, a̱wot neet di̱n jen tyok nggu ji a̱gba̱m á̱gwam Dagbon si̱ tsa shim a̱lyoot-tyok a̱kya. {{chart/start|align=center|summary=}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Naa Gbewaa]]<br /><small>A̱ ku byia̱ mman ma̱ a̱di̱di̱t<br />A̱bi nggu ka shyia̱ Pusiga.<br />(ndyia̱ 1300)<br />'''ndyia̱ 1300'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Shitobu|Naa Shitobu]]<br /><small>A̱fai Naa Gbewaa.<br />A̱ cyiet a̱ si̱ nat di̱ fam a̱tak hu.<br />(ndyia̱ 1300–1400)<br />'''ndyia̱ 1300–1400'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Nyaɣisi|Yaa Naa Nyaɣisi]]<br /><small>A̱fai Shitobu.<br />A̱ nok a̱keangtung a̱fai mi̱ Diyeli.<br />(1416–1432)<br />'''1415–1432'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zulandi|Yaa Naa Zulandi]]<br /><small>(1432–1442)<br />'''1432–1442'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Biriguyɔmda|Yaa Naa Biriyɔmda]]<br /><small>(1442–1456)<br />'''1442–1454'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Daligu Damda|Yaa Naa Daligu Damda ]]<br /><small>(1456–1469)<br />'''1454–1469'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zoligu|Yaa Naa Zoligu]]<small><br />(?–1486)<br />'''1469–1486'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zɔŋ|Yaa Naa Zɔŋ]]<br /><small>(?–1432)<br />'''1486–1506'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Niŋmitooni|Yaa Naa Niŋmitooni]]<br /><small>(?–1514)<br />'''1506–1514'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dimani|Yaa Naa Dimani]]<br /><small>(?–1527)<br />'''1514–1527'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yɛnzoo|Yaa Naa Yɛnzoo]]<br /><small>(?–1543)<br />'''1527–1543'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dariʒiɛɣu|Yaa Naa Dariʒiɛɣu]]<br /><small>(?–1554)<br />'''1543–1554'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Luro|Yaa Naa Luro]]<br /><small>(?–1570)<br />'''1554–1570'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Titugri|Yaa Naa Titugri]]<br /><small>(?–1589)<br />'''1570–1589'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zaɣili|Yaa Naa Zaɣili]]<br /><small>(?–1608)<br />'''1589–1608'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zokuli|Yaa Naa Zokuli]]<br />Á̱ ku byin nggu a̱fai, Bounkani, mi̱ Bouna, [[Khwong A̱ta̱m nZwuom]] a̱fwun, a̱wot á̱ka̱mbwon nggu na si̱ kpaat A̱byintyok Bouna ka.<br /><small>(?–1627)<br />'''1609–1627'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Gungobili|Yaa Naa Gungobili]]<br /><small>(?–1648)<br />'''1627–1648'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zanjina|Yaa Naa Zanjina]]<br /><small>(?–1677)<br />'''1648–1677'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani I|Yaa Naa Andani I]]<br /><small>Andani Sighle "Bangumanga"<br />(?–1687)<br />'''1677–1687'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Binbiɛɣu|Yaa Naa Binbiɛɣu]]<br /><small>Binbiegu<br />(?–1700)<br />'''1687–1700'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Gariba I|Yaa Naa Gariba I]]<br /><small>(?–1720)<br />'''1700–1720'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Saalana Ziblim I|Yaa Naa Saalana Ziblim I]]<br /><small> Saalana Ziblim Saa<br />Naa saalana Ziblim<br />(?–1735)<br />'''1720–1735'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim Bandamda II|Yaa Naa Ziblim Bandamda II]]<br /><small>Ziblim Bandamda<br />(?–1740)<br />'''1735–1749'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Jaŋgbariga II |Yaa Naa Andani Jaŋgbariga II]]<br /><small>Andani Jaŋgbariga<br />(?–1740)<br />'''1749–1765'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahami I|Yaa Naa Mahami I]]<br /><small>Mahami Koringa<br />(?–1785)<br />'''1765–1785'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Sumani Zoli|Yaa Naa Sumani Zoli]]<br /><small>Sumani Zoli<br />(?–1779)<br />'''1778–1779'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim III|Yaa Naa Ziblim III]]<br /><small>Ziblim Kuliŋku<br />(?–1760)<br />'''1740–1760'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu I|Yaa Naa Yakubu I]]<br /><small>Yakuba<br />(?–1839)<br />'''1799–1839'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai I|Yaa Naa Abdulai I]]<br /><small>Abdulai Naɣibiɛɣu<br />Ablai Naɣibiɛɣu<br />(?–1876)<br />'''1864–1876'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani II|Yaa Naa Andani II]]<br /><small>Andani Jirilɔŋ<br />(?–1899)<br />'''1876–1899'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Alaasani Tipariga|Yaa Naa Alaasani Tipariga]]<br /><small>(?–1917)<br />'''1899–1917'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Aburu Satankuɣili II|Yaa Naa Aburu Satankuɣili II]]<br /><small>Aburu Satankuɣili<br />A̱vku nyia̱ tyok nang byiek-a̱gwam ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1920.<br />(?–1938)<br />'''1917–1938'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama Kpɛma II|Yaa Naa Mahama Kpɛma II]]<br /><small>Mahama Kpɛma<br />(?–1948)<br />'''1938–6 Zwat Sweang 1948'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama BilaIII|Yaa Naa Mahama BilaIII]]<br /><small>(?–1953)<br />'''1948–1953'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai Bila III|Yaa Naa Abdulai BilaIII]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1953–1967'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Zɔlikuɣili III|Yaa Naa Andani Zɔlikuɣili III]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1968–1969'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahamadu IV|Yaa Naa Mahamadu IV]]<br /><small>Mahamadu <br />(?–1967)<br />'''2 Zwat A̱kubunyiung 1969–1974''' Á̱ ti̱n nggu mi̱ tyok hu </small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu II|Yaa Naa Yakubu II]]<br /><small>Yakubu <br />Á̱ hyat nggu dundung ma̱ng á̱nietkhwop-á̱niet tyok 39 nggu ba.<br />(?–27 March 2002)<br />'''1974–27 Zwat Tsat 2002'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Bukari II|Yaa Naa Gariba II]]<br /><small>Abukari Mahama<br />(1939–?)<br />'''18 Zwat Jhyiung 2019–?'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart/end}} ==Bu nwuan== * [[Yaa Naa]] * [[Gana]] * Khwong A̱na-a̱shong * Lyulyoot á̱nietba̱ngtyong == Ya̱fang == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Á̱gwam Dagbon}} [[Sa:Lyulyoot ku byia̱ a̱meang ma̱ng nkhang Gana|Á̱gwam]] [[Sa:Lyulyoot á̱gwam Afi̱rika|Dagbon]] 6o7htzwvafo4zqqsoq1hnegtxt16hg1 44638 44636 2026-06-10T14:26:16Z Zasan Doshiyak 2443 44638 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Si̱ huni yet a̱kwon á̱gwam [[A̱byintyok Dagbon]] kya, a̱byintyok [[A̱dagba̱mba (nwap)|A̱dagba̱mba]] ba, ka̱ shyia̱ di̱ fam a̱za [[Gana]] a̱ni.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M1ZfDQAAQBAJ&pg=PT22&dq=darimani+andani#q=darimani%20andani|title=Re-Thinking Values in Africa: For Collective Wellbeing|last=Kuyini|first=Bawa|date=2013-07-22|publisher=BookBaby|isbn=9781922204882|language=en}}</ref> [[File:Gbewaa palace in Yendi.jpg|thumb|Magwam A̱byintyok Dagbon]] Swang a̱lyiat ji ''Yaa-Naa'' fa "a̱gwam cet" da̱ [[Dagbani (a̱lyem)|a̱lyem Dagbanli]] ka. A̱gwam (''Naa'') Shitobu wa ku tsa shim a̱lyoot-tyok kani, a̱wot neet di̱n jen tyok nggu ji a̱gba̱m á̱gwam Dagbon si̱ tsa shim a̱lyoot-tyok a̱kya. {{chart/start|align=center|summary=}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Naa Gbewaa]]<br /><small>A̱ ku byia̱ mman ma̱ a̱di̱di̱t<br />A̱bi nggu ka shyia̱ Pusiga.<br />(ndyia̱ 1300)<br />'''ndyia̱ 1300'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Shitobu|Naa Shitobu]]<br /><small>A̱fai Naa Gbewaa.<br />A̱ cyiet a̱ si̱ nat di̱ fam a̱tak hu.<br />(ndyia̱ 1300–1400)<br />'''ndyia̱ 1300–1400'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Nyaɣisi|Yaa Naa Nyaɣisi]]<br /><small>A̱fai Shitobu.<br />A̱ nok a̱keangtung a̱fai mi̱ Diyeli.<br />(1416–1432)<br />'''1415–1432'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zulandi|Yaa Naa Zulandi]]<br /><small>(1432–1442)<br />'''1432–1442'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Biriguyɔmda|Yaa Naa Biriyɔmda]]<br /><small>(1442–1456)<br />'''1442–1454'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Daligu Damda|Yaa Naa Daligu Damda ]]<br /><small>(1456–1469)<br />'''1454–1469'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zoligu|Yaa Naa Zoligu]]<small><br />(?–1486)<br />'''1469–1486'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zɔŋ|Yaa Naa Zɔŋ]]<br /><small>(?–1432)<br />'''1486–1506'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Niŋmitooni|Yaa Naa Niŋmitooni]]<br /><small>(?–1514)<br />'''1506–1514'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dimani|Yaa Naa Dimani]]<br /><small>(?–1527)<br />'''1514–1527'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yɛnzoo|Yaa Naa Yɛnzoo]]<br /><small>(?–1543)<br />'''1527–1543'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dariʒiɛɣu|Yaa Naa Dariʒiɛɣu]]<br /><small>(?–1554)<br />'''1543–1554'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Luro|Yaa Naa Luro]]<br /><small>(?–1570)<br />'''1554–1570'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Titugri|Yaa Naa Titugri]]<br /><small>(?–1589)<br />'''1570–1589'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zaɣili|Yaa Naa Zaɣili]]<br /><small>(?–1608)<br />'''1589–1608'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zokuli|Yaa Naa Zokuli]]<br />Á̱ ku byin nggu a̱fai, Bounkani, mi̱ Bouna, [[Khwong A̱ta̱m nZwuom]] a̱fwun, a̱wot á̱ka̱mbwon nggu na si̱ kpaat A̱byintyok Bouna ka.<br /><small>(?–1627)<br />'''1609–1627'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Gungobili|Yaa Naa Gungobili]]<br /><small>(?–1648)<br />'''1627–1648'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zanjina|Yaa Naa Zanjina]]<br /><small>(?–1677)<br />'''1648–1677'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani I|Yaa Naa Andani I]]<br /><small>Andani Sighle "Bangumanga"<br />(?–1687)<br />'''1677–1687'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Binbiɛɣu|Yaa Naa Binbiɛɣu]]<br /><small>Binbiegu<br />(?–1700)<br />'''1687–1700'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Gariba I|Yaa Naa Gariba I]]<br /><small>(?–1720)<br />'''1700–1720'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Saalana Ziblim I|Yaa Naa Saalana Ziblim I]]<br /><small> Saalana Ziblim Saa<br />Naa saalana Ziblim<br />(?–1735)<br />'''1720–1735'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim Bandamda II|Yaa Naa Ziblim Bandamda II]]<br /><small>Ziblim Bandamda<br />(?–1740)<br />'''1735–1749'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Jaŋgbariga II |Yaa Naa Andani Jaŋgbariga II]]<br /><small>Andani Jaŋgbariga<br />(?–1740)<br />'''1749–1765'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahami I|Yaa Naa Mahami I]]<br /><small>Mahami Koringa<br />(?–1785)<br />'''1765–1785'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Sumani Zoli|Yaa Naa Sumani Zoli]]<br /><small>Sumani Zoli<br />(?–1779)<br />'''1778–1779'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim III|Yaa Naa Ziblim III]]<br /><small>Ziblim Kuliŋku<br />(?–1760)<br />'''1740–1760'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu I|Yaa Naa Yakubu I]]<br /><small>Yakuba<br />(?–1839)<br />'''1799–1839'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai I|Yaa Naa Abdulai I]]<br /><small>Abdulai Naɣibiɛɣu<br />Ablai Naɣibiɛɣu<br />(?–1876)<br />'''1864–1876'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani II|Yaa Naa Andani II]]<br /><small>Andani Jirilɔŋ<br />(?–1899)<br />'''1876–1899'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Alaasani Tipariga|Yaa Naa Alaasani Tipariga]]<br /><small>(?–1917)<br />'''1899–1917'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Aburu Satankuɣili II|Yaa Naa Aburu Satankuɣili II]]<br /><small>Aburu Satankuɣili<br />A̱vku nyia̱ tyok nang byiek-a̱gwam ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1920.<br />(?–1938)<br />'''1917–1938'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama Kpɛma II|Yaa Naa Mahama Kpɛma II]]<br /><small>Mahama Kpɛma<br />(?–1948)<br />'''1938–6 Zwat Sweang 1948'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama BilaIII|Yaa Naa Mahama BilaIII]]<br /><small>(?–1953)<br />'''1948–1953'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai Bila III|Yaa Naa Abdulai BilaIII]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1953–1967'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Zɔlikuɣili III|Yaa Naa Andani Zɔlikuɣili III]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1968–1969'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahamadu IV|Yaa Naa Mahamadu IV]]<br /><small>Mahamadu <br />(?–1967)<br />'''2 Zwat A̱kubunyiung 1969–1974''' Á̱ ti̱n nggu mi̱ tyok hu </small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu II|Yaa Naa Yakubu II]]<br /><small>Yakubu <br />Á̱ hyat nggu dundung ma̱ng á̱nietkhwop-á̱niet tyok 39 nggu ba.<br />(?–27 March 2002)<br />'''1974–27 Zwat Tsat 2002'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Bukari II|Yaa Naa Gariba II]]<br /><small>Abukari Mahama<br />(1939–?)<br />'''18 Zwat Jhyiung 2019–?'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart/end}} ==Bu nwuan== * [[Yaa Naa]] * [[Gana]] * Khwong A̱na-a̱shong * Lyulyoot á̱nietba̱ngtyong == Ya̱fang == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Á̱gwam Dagbon}} [[Sa:Lyulyoot ku byia̱ a̱meang ma̱ng nkhang Gana|Á̱gwam]] [[Sa:Lyulyoot á̱gwam Afi̱rika|Dagbon]] 6cr5vl3ed7ghgb9sui5c5vbn175hruu Koonu (a̱lyem) 0 6303 44568 36800 2026-06-10T14:04:35Z Zasan Doshiyak 2443 44568 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Francia Márquez/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Francia Márquez/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Francia Márquez/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Francia Márquez/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Francia Márquez/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Francia Márquez/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Koonu''' (ku Kono) ji yet [[Lilyem Kayinji|a̱lyem Kayinji]] [[Naijeriya]] ja<ref name="e18">{{cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/klk/|title=Kono|year=2015|edition=18|website=Ethnologue|access-date=Zwat Nyaai 17, 2025}}</ref> nang A̱koonu ba lyiat a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Lilyem Naijeriya}} [[Sa:Lilyem Kayinji A̱tyin]] [[Sa:Lilyem Naijeriya]] awx3aa5mm2tsnrqj8rledccq7icd495 44569 44568 2026-06-10T14:04:50Z Zasan Doshiyak 2443 44569 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Koonu (a̱lyem)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Koonu (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Francia Márquez/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Francia Márquez/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Francia Márquez/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Francia Márquez/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Koonu''' (ku Kono) ji yet [[Lilyem Kayinji|a̱lyem Kayinji]] [[Naijeriya]] ja<ref name="e18">{{cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/klk/|title=Kono|year=2015|edition=18|website=Ethnologue|access-date=Zwat Nyaai 17, 2025}}</ref> nang A̱koonu ba lyiat a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Lilyem Naijeriya}} [[Sa:Lilyem Kayinji A̱tyin]] [[Sa:Lilyem Naijeriya]] gq2gjipbzxgjpyi2ur5fuvx106qa2y2 44570 44569 2026-06-10T14:05:07Z Zasan Doshiyak 2443 44570 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Koonu (a̱lyem)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Koonu (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Koonu (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Koonu (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Francia Márquez/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Francia Márquez/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Koonu''' (ku Kono) ji yet [[Lilyem Kayinji|a̱lyem Kayinji]] [[Naijeriya]] ja<ref name="e18">{{cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/klk/|title=Kono|year=2015|edition=18|website=Ethnologue|access-date=Zwat Nyaai 17, 2025}}</ref> nang A̱koonu ba lyiat a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Lilyem Naijeriya}} [[Sa:Lilyem Kayinji A̱tyin]] [[Sa:Lilyem Naijeriya]] 4egbdf12k3ygblow6byccpz59i4uxed 44572 44570 2026-06-10T14:05:36Z Zasan Doshiyak 2443 44572 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Koonu (a̱lyem)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Koonu (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Koonu (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Koonu (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Koonu (a̱lyem)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Koonu (a̱lyem)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Koonu''' (ku Kono) ji yet [[Lilyem Kayinji|a̱lyem Kayinji]] [[Naijeriya]] ja<ref name="e18">{{cite web|url=https://www.ethnologue.com/language/klk/|title=Kono|year=2015|edition=18|website=Ethnologue|access-date=Zwat Nyaai 17, 2025}}</ref> nang A̱koonu ba lyiat a̱ni. ==Ya̱fang== {{Reflist}} {{Lilyem Naijeriya}} [[Sa:Lilyem Kayinji A̱tyin]] [[Sa:Lilyem Naijeriya]] 6ddiuudbvokme7oinq8xvifv8su1w32 Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama 0 6397 44728 37980 2026-06-11T10:08:56Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44728 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Databox}} '''Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama hu''' ku '''Haai-á̱niet Nami̱bi̱ya ba''',<ref>{{cite journal |last1=Goldmann |first1=Matthias |title=The ambiguity of colonial international law: Three approaches to the Namibian Genocide |journal=Leiden Journal of International Law |date=2024 |pages=1–28 |doi=10.1017/S0922156523000742 |doi-access=free}}</ref> ma̱nang á̱ lyen ma̱ jen swak ji nang '''Haai-a̱niet A̱herero ma̱ng Namakua''', kuyet ca̱t kyangswat a̱ka̱keang á̱ haai ma̱ng [[saai fwuat]] ma̱ng á̱ nyia̱ a̱pyia̱ [[Á̱niet A̱herero|A̱herero]] (Ovaherero) ma̱ng [[A̱niet Nama|Nama]] A̱niet mi̱ [[Jamini A̱takjenshyung A̱fi̱rika]] (ma̱nini [[Namibi̱ya]]) da̱vwuo [[Tyok Jamini hu]]. Ku yet a̱nyiung ma̱ á̱ si̱ ntsa [[hyaai tyak kwai|hyaai tyak kwái]] ku na kyiak mi̱ ndyia̱ 20th,<ref>{{Cite news |author-link=David Olusoga |first=David |last=Olusoga |url=https://www.theguarḏhn.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |title=Dear Pope Francis, Namibia was the 20th century's first genocide |newspaper=[[The Guardian]] |date=18 April 2015 |access-date=26 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118091810/http://www.theguardian.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |archive-date=18 November 2015}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/05/economist-explains-14 |title=Why Namibian chiefs are taking Germany to court |date=16 May 2017 |newspaper=[[The Economist]] |access-date=3 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701031721/https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/05/16/why-namibian-chiefs-are-taking-germany-to-court |archive-date=1 July 2019}}</ref><ref name=GermanyConfronts>{{Cite news |last=Steinhauser |first=Gabriele |date=28 July 2017 |title=Germany Confronts the Forgotten Story of Its Other Genocide |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030192829/https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-date=30 October 2023}}</ref> ku na bai tsatsak ndyia̱ 1904 ma̱ng 1908. Mi̱ Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, A̱niet Herero ba, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak [[Samot Maharero]],ma̱ng a̱niet Nama, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak a̱kwaka̱son shan [[Hendi̱rik Witbooi (A̱gwam Nama)|Hendi̱rik Witbooi]], a̱ si̱ gwan a̱yaat nang a̱nievan [[Fip Tyok ci̱t Jamini|A̱ka̱ndang tyok ci̱t Jamini]]. ma̱ a̱tuk 12 Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, ba hyaai swak 100 A̱niet nswat a̱byin Jamini mi̱ a̱keang [[Okahandja]].<ref>{{cite book |first=John |last=Reader |date=1997 |title=Africa: A Biography |page=588}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} tv7t84lt4x0f2uytz2fyyoukc6o9dy1 44729 44728 2026-06-11T10:09:25Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44729 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama hu''' ku '''Haai-á̱niet Nami̱bi̱ya ba''',<ref>{{cite journal |last1=Goldmann |first1=Matthias |title=The ambiguity of colonial international law: Three approaches to the Namibian Genocide |journal=Leiden Journal of International Law |date=2024 |pages=1–28 |doi=10.1017/S0922156523000742 |doi-access=free}}</ref> ma̱nang á̱ lyen ma̱ jen swak ji nang '''Haai-a̱niet A̱herero ma̱ng Namakua''', kuyet ca̱t kyangswat a̱ka̱keang á̱ haai ma̱ng [[saai fwuat]] ma̱ng á̱ nyia̱ a̱pyia̱ [[Á̱niet A̱herero|A̱herero]] (Ovaherero) ma̱ng [[A̱niet Nama|Nama]] A̱niet mi̱ [[Jamini A̱takjenshyung A̱fi̱rika]] (ma̱nini [[Namibi̱ya]]) da̱vwuo [[Tyok Jamini hu]]. Ku yet a̱nyiung ma̱ á̱ si̱ ntsa [[hyaai tyak kwai|hyaai tyak kwái]] ku na kyiak mi̱ ndyia̱ 20th,<ref>{{Cite news |author-link=David Olusoga |first=David |last=Olusoga |url=https://www.theguarḏhn.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |title=Dear Pope Francis, Namibia was the 20th century's first genocide |newspaper=[[The Guardian]] |date=18 April 2015 |access-date=26 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118091810/http://www.theguardian.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |archive-date=18 November 2015}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/05/economist-explains-14 |title=Why Namibian chiefs are taking Germany to court |date=16 May 2017 |newspaper=[[The Economist]] |access-date=3 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701031721/https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/05/16/why-namibian-chiefs-are-taking-germany-to-court |archive-date=1 July 2019}}</ref><ref name=GermanyConfronts>{{Cite news |last=Steinhauser |first=Gabriele |date=28 July 2017 |title=Germany Confronts the Forgotten Story of Its Other Genocide |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030192829/https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-date=30 October 2023}}</ref> ku na bai tsatsak ndyia̱ 1904 ma̱ng 1908. Mi̱ Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, A̱niet Herero ba, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak [[Samot Maharero]],ma̱ng a̱niet Nama, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak a̱kwaka̱son shan [[Hendi̱rik Witbooi (A̱gwam Nama)|Hendi̱rik Witbooi]], a̱ si̱ gwan a̱yaat nang a̱nievan [[Fip Tyok ci̱t Jamini|A̱ka̱ndang tyok ci̱t Jamini]]. ma̱ a̱tuk 12 Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, ba hyaai swak 100 A̱niet nswat a̱byin Jamini mi̱ a̱keang [[Okahandja]].<ref>{{cite book |first=John |last=Reader |date=1997 |title=Africa: A Biography |page=588}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} qc14cmdbbxw26buf2ak8d97996km60a 44730 44729 2026-06-11T10:09:55Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44730 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama hu''' ku '''Haai-á̱niet Nami̱bi̱ya ba''',<ref>{{cite journal |last1=Goldmann |first1=Matthias |title=The ambiguity of colonial international law: Three approaches to the Namibian Genocide |journal=Leiden Journal of International Law |date=2024 |pages=1–28 |doi=10.1017/S0922156523000742 |doi-access=free}}</ref> ma̱nang á̱ lyen ma̱ jen swak ji nang '''Haai-a̱niet A̱herero ma̱ng Namakua''', kuyet ca̱t kyangswat a̱ka̱keang á̱ haai ma̱ng [[saai fwuat]] ma̱ng á̱ nyia̱ a̱pyia̱ [[Á̱niet A̱herero|A̱herero]] (Ovaherero) ma̱ng [[A̱niet Nama|Nama]] A̱niet mi̱ [[Jamini A̱takjenshyung A̱fi̱rika]] (ma̱nini [[Namibi̱ya]]) da̱vwuo [[Tyok Jamini hu]]. Ku yet a̱nyiung ma̱ á̱ si̱ ntsa [[hyaai tyak kwai|hyaai tyak kwái]] ku na kyiak mi̱ ndyia̱ 20th,<ref>{{Cite news |author-link=David Olusoga |first=David |last=Olusoga |url=https://www.theguarḏhn.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |title=Dear Pope Francis, Namibia was the 20th century's first genocide |newspaper=[[The Guardian]] |date=18 April 2015 |access-date=26 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118091810/http://www.theguardian.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |archive-date=18 November 2015}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/05/economist-explains-14 |title=Why Namibian chiefs are taking Germany to court |date=16 May 2017 |newspaper=[[The Economist]] |access-date=3 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701031721/https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/05/16/why-namibian-chiefs-are-taking-germany-to-court |archive-date=1 July 2019}}</ref><ref name=GermanyConfronts>{{Cite news |last=Steinhauser |first=Gabriele |date=28 July 2017 |title=Germany Confronts the Forgotten Story of Its Other Genocide |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030192829/https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-date=30 October 2023}}</ref> ku na bai tsatsak ndyia̱ 1904 ma̱ng 1908. Mi̱ Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, A̱niet Herero ba, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak [[Samot Maharero]],ma̱ng a̱niet Nama, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak a̱kwaka̱son shan [[Hendi̱rik Witbooi (A̱gwam Nama)|Hendi̱rik Witbooi]], a̱ si̱ gwan a̱yaat nang a̱nievan [[Fip Tyok ci̱t Jamini|A̱ka̱ndang tyok ci̱t Jamini]]. ma̱ a̱tuk 12 Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, ba hyaai swak 100 A̱niet nswat a̱byin Jamini mi̱ a̱keang [[Okahandja]].<ref>{{cite book |first=John |last=Reader |date=1997 |title=Africa: A Biography |page=588}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} pe59qewg55cnn2yqwv9gqr5nz626j8v 44731 44730 2026-06-11T10:10:24Z Holiness Istifanus 2354 44731 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Hyaai-á̱niet mat tyak ma̱ng kwai A̱herero ma̱ng A̱nama hu''' ku '''Haai-á̱niet Nami̱bi̱ya ba''',<ref>{{cite journal |last1=Goldmann |first1=Matthias |title=The ambiguity of colonial international law: Three approaches to the Namibian Genocide |journal=Leiden Journal of International Law |date=2024 |pages=1–28 |doi=10.1017/S0922156523000742 |doi-access=free}}</ref> ma̱nang á̱ lyen ma̱ jen swak ji nang '''Haai-a̱niet A̱herero ma̱ng Namakua''', kuyet ca̱t kyangswat a̱ka̱keang á̱ haai ma̱ng [[saai fwuat]] ma̱ng á̱ nyia̱ a̱pyia̱ [[Á̱niet A̱herero|A̱herero]] (Ovaherero) ma̱ng [[A̱niet Nama|Nama]] A̱niet mi̱ [[Jamini A̱takjenshyung A̱fi̱rika]] (ma̱nini [[Namibi̱ya]]) da̱vwuo [[Tyok Jamini hu]]. Ku yet a̱nyiung ma̱ á̱ si̱ ntsa [[hyaai tyak kwai|hyaai tyak kwái]] ku na kyiak mi̱ ndyia̱ 20th,<ref>{{Cite news |author-link=David Olusoga |first=David |last=Olusoga |url=https://www.theguarḏhn.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |title=Dear Pope Francis, Namibia was the 20th century's first genocide |newspaper=[[The Guardian]] |date=18 April 2015 |access-date=26 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118091810/http://www.theguardian.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |archive-date=18 November 2015}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/05/economist-explains-14 |title=Why Namibian chiefs are taking Germany to court |date=16 May 2017 |newspaper=[[The Economist]] |access-date=3 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701031721/https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/05/16/why-namibian-chiefs-are-taking-germany-to-court |archive-date=1 July 2019}}</ref><ref name=GermanyConfronts>{{Cite news |last=Steinhauser |first=Gabriele |date=28 July 2017 |title=Germany Confronts the Forgotten Story of Its Other Genocide |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030192829/https://www.wsj.com/articles/germany-confronts-the-forgotten-story-of-its-other-genocide-1501255028 |archive-date=30 October 2023}}</ref> ku na bai tsatsak ndyia̱ 1904 ma̱ng 1908. Mi̱ Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, A̱niet Herero ba, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak [[Samot Maharero]],ma̱ng a̱niet Nama, nyanyan bya á̱ ku nyia̱ tyok a̱pyia̱ mba bwak a̱kwaka̱son shan [[Hendi̱rik Witbooi (A̱gwam Nama)|Hendi̱rik Witbooi]], a̱ si̱ gwan a̱yaat nang a̱nievan [[Fip Tyok ci̱t Jamini|A̱ka̱ndang tyok ci̱t Jamini]]. ma̱ a̱tuk 12 Zwat jhyung a̱lyia̱ 1904, ba hyaai swak 100 A̱niet nswat a̱byin Jamini mi̱ a̱keang [[Okahandja]].<ref>{{cite book |first=John |last=Reader |date=1997 |title=Africa: A Biography |page=588}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} 8ureoy8twu5u17zuht6r8qgn74rs5fx Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa 0 6402 44499 37858 2026-06-10T13:11:22Z Zichatmoses 2829 44499 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa[1][2] ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10] ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16] á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023. ==Ya̱fang== {{Reflist}} 3cy2cs1wui13lhmsshmasuxipr0653f 44500 44499 2026-06-10T13:11:53Z Zichatmoses 2829 44500 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa[1][2] ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10] ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16] á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023. ==Ya̱fang== {{Reflist}} 0vdct5wfgt3cvyak6lok2ru2sdirize 44501 44500 2026-06-10T13:13:08Z Zichatmoses 2829 44501 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa[1][2] ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10] ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16] á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023. ==Ya̱fang== {{Reflist}} 1qmamh1txqi4z70m9k0z78mmujagxpm Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika 0 6421 44574 37790 2026-06-10T14:06:25Z Zasan Doshiyak 2443 44574 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Koonu (a̱lyem)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Koonu (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Koonu (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Koonu (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Koonu (a̱lyem)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Koonu (a̱lyem)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Shong kaswuo Á̱niet Afirika-Amerika [a] (AAVE)[b] yet shong ja ji̱ mun mi̱ kyang ma di̱di̱t Shong ji yet shong nan aniet bah liat shong ani̱ liat aliak jen aniet ba shia̱ mi̱ cetet akeang bibia̱ liat tankai shong ahwa aliak aniet bani yet nfi̱n nia̱ ani̱ bah shia̱ lilya̱ ntam a̱ni alyiat mang a̱didyung ani̱et Kanada. shong kaswuo ji ni bia̱ si̱sak ji ang dyiat ji ani. Nkap shong kaswuo nani, uhwuat AAVE nan nfin A̱didyung aniet Amirika kyak ang dyiat a̱ni, alyiak jen ba lyat ji nan shong swan amali awot alyat ji ma kawai di angaan ka shong kaswuo ji byia̱ vak soshialigwitik kuntinum. Shong kaswuo jini ku niet lyiat bah ni̱n dyiat ma tai di̱ vuo ba bwouk anat da tsak shong nan ashim alyiat a̱ni kuji mang Nhwuat hu, ƙyiak jen atsak shong bah ni̱n ban uhwuat shong kaswuo ji ku sang ahwuat atsak shong ji. AAVE TYON akai kakeang munappia̱ sitet ban ania̱ shong kaswuo ji yet mwap Amirika hwa bah da bah alyem nwap Amirika awot aniet ba lyiat ani ba mbam bah wa yet A̱firikan-A̱mirika bah. m0tntujmjr1z29w8qc98fl35avuwr0o 44575 44574 2026-06-10T14:07:00Z Zasan Doshiyak 2443 44575 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Koonu (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Koonu (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Koonu (a̱lyem)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Koonu (a̱lyem)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Shong kaswuo Á̱niet Afirika-Amerika [a] (AAVE)[b] yet shong ja ji̱ mun mi̱ kyang ma di̱di̱t Shong ji yet shong nan aniet bah liat shong ani̱ liat aliak jen aniet ba shia̱ mi̱ cetet akeang bibia̱ liat tankai shong ahwa aliak aniet bani yet nfi̱n nia̱ ani̱ bah shia̱ lilya̱ ntam a̱ni alyiat mang a̱didyung ani̱et Kanada. shong kaswuo ji ni bia̱ si̱sak ji ang dyiat ji ani. Nkap shong kaswuo nani, uhwuat AAVE nan nfin A̱didyung aniet Amirika kyak ang dyiat a̱ni, alyiak jen ba lyat ji nan shong swan amali awot alyat ji ma kawai di angaan ka shong kaswuo ji byia̱ vak soshialigwitik kuntinum. Shong kaswuo jini ku niet lyiat bah ni̱n dyiat ma tai di̱ vuo ba bwouk anat da tsak shong nan ashim alyiat a̱ni kuji mang Nhwuat hu, ƙyiak jen atsak shong bah ni̱n ban uhwuat shong kaswuo ji ku sang ahwuat atsak shong ji. AAVE TYON akai kakeang munappia̱ sitet ban ania̱ shong kaswuo ji yet mwap Amirika hwa bah da bah alyem nwap Amirika awot aniet ba lyiat ani ba mbam bah wa yet A̱firikan-A̱mirika bah. k26135inxwfbjba7gx3w9c0xdhmrsmg 44576 44575 2026-06-10T14:07:17Z Zasan Doshiyak 2443 44576 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Koonu (a̱lyem)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Koonu (a̱lyem)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Shong kaswuo Á̱niet Afirika-Amerika [a] (AAVE)[b] yet shong ja ji̱ mun mi̱ kyang ma di̱di̱t Shong ji yet shong nan aniet bah liat shong ani̱ liat aliak jen aniet ba shia̱ mi̱ cetet akeang bibia̱ liat tankai shong ahwa aliak aniet bani yet nfi̱n nia̱ ani̱ bah shia̱ lilya̱ ntam a̱ni alyiat mang a̱didyung ani̱et Kanada. shong kaswuo ji ni bia̱ si̱sak ji ang dyiat ji ani. Nkap shong kaswuo nani, uhwuat AAVE nan nfin A̱didyung aniet Amirika kyak ang dyiat a̱ni, alyiak jen ba lyat ji nan shong swan amali awot alyat ji ma kawai di angaan ka shong kaswuo ji byia̱ vak soshialigwitik kuntinum. Shong kaswuo jini ku niet lyiat bah ni̱n dyiat ma tai di̱ vuo ba bwouk anat da tsak shong nan ashim alyiat a̱ni kuji mang Nhwuat hu, ƙyiak jen atsak shong bah ni̱n ban uhwuat shong kaswuo ji ku sang ahwuat atsak shong ji. AAVE TYON akai kakeang munappia̱ sitet ban ania̱ shong kaswuo ji yet mwap Amirika hwa bah da bah alyem nwap Amirika awot aniet ba lyiat ani ba mbam bah wa yet A̱firikan-A̱mirika bah. 1ffujxv6syi79wkqsfpp9ecqbaba5oe 44578 44576 2026-06-10T14:07:43Z Zasan Doshiyak 2443 44578 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shong Kaswuo Á̱niet Afi̱rika-A̱merika/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} Shong kaswuo Á̱niet Afirika-Amerika [a] (AAVE)[b] yet shong ja ji̱ mun mi̱ kyang ma di̱di̱t Shong ji yet shong nan aniet bah liat shong ani̱ liat aliak jen aniet ba shia̱ mi̱ cetet akeang bibia̱ liat tankai shong ahwa aliak aniet bani yet nfi̱n nia̱ ani̱ bah shia̱ lilya̱ ntam a̱ni alyiat mang a̱didyung ani̱et Kanada. shong kaswuo ji ni bia̱ si̱sak ji ang dyiat ji ani. Nkap shong kaswuo nani, uhwuat AAVE nan nfin A̱didyung aniet Amirika kyak ang dyiat a̱ni, alyiak jen ba lyat ji nan shong swan amali awot alyat ji ma kawai di angaan ka shong kaswuo ji byia̱ vak soshialigwitik kuntinum. Shong kaswuo jini ku niet lyiat bah ni̱n dyiat ma tai di̱ vuo ba bwouk anat da tsak shong nan ashim alyiat a̱ni kuji mang Nhwuat hu, ƙyiak jen atsak shong bah ni̱n ban uhwuat shong kaswuo ji ku sang ahwuat atsak shong ji. AAVE TYON akai kakeang munappia̱ sitet ban ania̱ shong kaswuo ji yet mwap Amirika hwa bah da bah alyem nwap Amirika awot aniet ba lyiat ani ba mbam bah wa yet A̱firikan-A̱mirika bah. h26jyaskg5zegrkw4hva3522dm6rzfu Shikago 0 6696 44621 39533 2026-06-10T14:20:50Z Zasan Doshiyak 2443 44621 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rosh HaShanah/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rosh HaShanah/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rosh HaShanah/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rosh HaShanah/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rosh HaShanah/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rosh HaShanah/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Shikago'''{{efn|{{IPAc-en|audio=En-us-Chicago.ogg|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɑː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAH|goh}}, {{IPAc-en|local|also|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɔː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAW|goh}};<ref>{{Accents of English|476|hide1=y|hide2=y}}</ref> {{langx|mia|Shikaakwa}}; {{langx|oj|Zhigaagong}}<ref>{{Cite web |last=Carrico |first=Natalya |title='We're still here' |url=https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |access-date=January 12, 2021 |website=Chicago Reader |date=Zwat Tsat 18, 2019 |language=en |archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201213172436/https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |url-status=live }}</ref>}} wa yet a̱gba̱ndang a̱keang wu a̱ byia̱ á̱niet a̱ swak mi̱ si̱tet A̱byin Badundung A̱merika ji á̱ ngyei Ilinoi a̱ni mbeang di̱ fam A̱ka̱wa̱tyia̱-Jenshyung a̱byin ka meang. A̱keang ka swan di̱ khwong fam jenshyung A̱gba̱ndang Jok Mishigan hu hwa, a̱wot ka̱ si̱ yet a̱keang a̱tat ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka a̱mgba̱m, ma̱ng shi á̱niet ku bai milyon 2.74 ma̱i̱ fang á̱niet a̱byin a̱lyia̱ 2020 hu.<ref name="QuickFacts">{{cite web |title=QuickFacts: Chicago city, Illinois |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=Zwat A̱ni̱nai 19, 2021 |archive-date=Zwat Swak 7, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007170437/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |url-status=live }}</ref> Fam meti̱ro Shikago hu byia̱ nang á̱nietnswat milyon 9.41 a̱wot huhwa si̱ yet fam meti̱ro tat ku swak ma̱ng shi ma̱ a̱byin ka a̱mgba̱m. A̱keang Shikago kya yet cuk Kawunti Cook ji, kawunti ji̱ bai sweang mi̱ shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} 6ktzj42oxs88o4iobgjqs61vz80qjpe 44622 44621 2026-06-10T14:21:13Z Zasan Doshiyak 2443 44622 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shikago/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shikago/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rosh HaShanah/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rosh HaShanah/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rosh HaShanah/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rosh HaShanah/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Shikago'''{{efn|{{IPAc-en|audio=En-us-Chicago.ogg|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɑː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAH|goh}}, {{IPAc-en|local|also|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɔː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAW|goh}};<ref>{{Accents of English|476|hide1=y|hide2=y}}</ref> {{langx|mia|Shikaakwa}}; {{langx|oj|Zhigaagong}}<ref>{{Cite web |last=Carrico |first=Natalya |title='We're still here' |url=https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |access-date=January 12, 2021 |website=Chicago Reader |date=Zwat Tsat 18, 2019 |language=en |archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201213172436/https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |url-status=live }}</ref>}} wa yet a̱gba̱ndang a̱keang wu a̱ byia̱ á̱niet a̱ swak mi̱ si̱tet A̱byin Badundung A̱merika ji á̱ ngyei Ilinoi a̱ni mbeang di̱ fam A̱ka̱wa̱tyia̱-Jenshyung a̱byin ka meang. A̱keang ka swan di̱ khwong fam jenshyung A̱gba̱ndang Jok Mishigan hu hwa, a̱wot ka̱ si̱ yet a̱keang a̱tat ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka a̱mgba̱m, ma̱ng shi á̱niet ku bai milyon 2.74 ma̱i̱ fang á̱niet a̱byin a̱lyia̱ 2020 hu.<ref name="QuickFacts">{{cite web |title=QuickFacts: Chicago city, Illinois |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=Zwat A̱ni̱nai 19, 2021 |archive-date=Zwat Swak 7, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007170437/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |url-status=live }}</ref> Fam meti̱ro Shikago hu byia̱ nang á̱nietnswat milyon 9.41 a̱wot huhwa si̱ yet fam meti̱ro tat ku swak ma̱ng shi ma̱ a̱byin ka a̱mgba̱m. A̱keang Shikago kya yet cuk Kawunti Cook ji, kawunti ji̱ bai sweang mi̱ shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} 7qsozhet9pljwjtmoxdt0rocuhh0bo3 44624 44622 2026-06-10T14:21:33Z Zasan Doshiyak 2443 44624 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shikago/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shikago/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shikago/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shikago/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rosh HaShanah/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rosh HaShanah/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Shikago'''{{efn|{{IPAc-en|audio=En-us-Chicago.ogg|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɑː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAH|goh}}, {{IPAc-en|local|also|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɔː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAW|goh}};<ref>{{Accents of English|476|hide1=y|hide2=y}}</ref> {{langx|mia|Shikaakwa}}; {{langx|oj|Zhigaagong}}<ref>{{Cite web |last=Carrico |first=Natalya |title='We're still here' |url=https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |access-date=January 12, 2021 |website=Chicago Reader |date=Zwat Tsat 18, 2019 |language=en |archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201213172436/https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |url-status=live }}</ref>}} wa yet a̱gba̱ndang a̱keang wu a̱ byia̱ á̱niet a̱ swak mi̱ si̱tet A̱byin Badundung A̱merika ji á̱ ngyei Ilinoi a̱ni mbeang di̱ fam A̱ka̱wa̱tyia̱-Jenshyung a̱byin ka meang. A̱keang ka swan di̱ khwong fam jenshyung A̱gba̱ndang Jok Mishigan hu hwa, a̱wot ka̱ si̱ yet a̱keang a̱tat ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka a̱mgba̱m, ma̱ng shi á̱niet ku bai milyon 2.74 ma̱i̱ fang á̱niet a̱byin a̱lyia̱ 2020 hu.<ref name="QuickFacts">{{cite web |title=QuickFacts: Chicago city, Illinois |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=Zwat A̱ni̱nai 19, 2021 |archive-date=Zwat Swak 7, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007170437/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |url-status=live }}</ref> Fam meti̱ro Shikago hu byia̱ nang á̱nietnswat milyon 9.41 a̱wot huhwa si̱ yet fam meti̱ro tat ku swak ma̱ng shi ma̱ a̱byin ka a̱mgba̱m. A̱keang Shikago kya yet cuk Kawunti Cook ji, kawunti ji̱ bai sweang mi̱ shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} 1i4xyka62klmm0j3jmpxhowc753whig 44625 44624 2026-06-10T14:21:58Z Zasan Doshiyak 2443 44625 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shikago/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shikago/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shikago/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shikago/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shikago/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shikago/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Shikago'''{{efn|{{IPAc-en|audio=En-us-Chicago.ogg|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɑː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAH|goh}}, {{IPAc-en|local|also|ʃ|ᵻ|ˈ|k|ɔː|ɡ|oʊ}} {{respell|shih|KAW|goh}};<ref>{{Accents of English|476|hide1=y|hide2=y}}</ref> {{langx|mia|Shikaakwa}}; {{langx|oj|Zhigaagong}}<ref>{{Cite web |last=Carrico |first=Natalya |title='We're still here' |url=https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |access-date=January 12, 2021 |website=Chicago Reader |date=Zwat Tsat 18, 2019 |language=en |archive-date=Zwat Swak ma̱ng Sweang 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201213172436/https://www.chicagoreader.com/chicago/tipi-first-nations-garden-albany-park/Content?oid=69017988 |url-status=live }}</ref>}} wa yet a̱gba̱ndang a̱keang wu a̱ byia̱ á̱niet a̱ swak mi̱ si̱tet A̱byin Badundung A̱merika ji á̱ ngyei Ilinoi a̱ni mbeang di̱ fam A̱ka̱wa̱tyia̱-Jenshyung a̱byin ka meang. A̱keang ka swan di̱ khwong fam jenshyung A̱gba̱ndang Jok Mishigan hu hwa, a̱wot ka̱ si̱ yet a̱keang a̱tat ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka a̱mgba̱m, ma̱ng shi á̱niet ku bai milyon 2.74 ma̱i̱ fang á̱niet a̱byin a̱lyia̱ 2020 hu.<ref name="QuickFacts">{{cite web |title=QuickFacts: Chicago city, Illinois |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=Zwat A̱ni̱nai 19, 2021 |archive-date=Zwat Swak 7, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007170437/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/chicagocityillinois/POP010220 |url-status=live }}</ref> Fam meti̱ro Shikago hu byia̱ nang á̱nietnswat milyon 9.41 a̱wot huhwa si̱ yet fam meti̱ro tat ku swak ma̱ng shi ma̱ a̱byin ka a̱mgba̱m. A̱keang Shikago kya yet cuk Kawunti Cook ji, kawunti ji̱ bai sweang mi̱ shi á̱niet ma̱ A̱byin Badundung A̱merika ka. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} cq5032c7qeeak481mcgzgyaotspitih A̱tak a̱la̱n 0 6719 44482 39776 2026-06-10T12:04:06Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44482 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tak a̱la̱n''' {{audio|kcg-A̱tak a̱la̱n.ogg|fa̱k|help=no}} yet kup ja ji fwun a̱nu atatak a̱lan ka a̱wot a̱si di̱ sak a̱lan a̱dondong. nka A̱tak a̱lan tai kup ji nang a̱ nkhwi nka a̱nu a̱la̱n ka a̱ni. A̱tak a̱la̱n kya nang long hu yaan ma̱ a̱vwushondong ka a̱mgba̱m jen á̱ ngwan kyangyak a̱ni. ckckethxululttusfbwirxm8uj9v7ea 44557 44482 2026-06-10T13:59:46Z Holiness Istifanus 2354 /* */ 44557 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱tak a̱la̱n/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱tak a̱la̱n/Fantswam|Fantswam]]}} {{A̱tak a̱la̱n]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱tak a̱la̱n/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{A̱tak a̱la̱n]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱tak a̱la̱n/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tak a̱la̱n''' {{audio|kcg-A̱tak a̱la̱n.ogg|fa̱k|help=no}} yet kup ja ji fwun a̱nu atatak a̱lan ka a̱wot a̱si di̱ sak a̱lan a̱dondong. nka A̱tak a̱lan tai kup ji nang a̱ nkhwi nka a̱nu a̱la̱n ka a̱ni. A̱tak a̱la̱n kya nang long hu yaan ma̱ a̱vwushondong ka a̱mgba̱m jen á̱ ngwan kyangyak a̱ni. 9fzx1zlfo99llvwcoa2qieyx6dj7jda Yama-uba 0 6751 44606 44087 2026-06-10T14:16:43Z Zasan Doshiyak 2443 44606 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱gbi̱ni̱niying/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gbi̱ni̱niying/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gbi̱ni̱niying/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gbi̱ni̱niying/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gbi̱ni̱niying/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gbi̱ni̱niying/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} == Li == Mat nang lyuut ma̱ng kyang ku fa a̱ni nvwuon a̱ni, yama-uba ni̱n ghwut kuzang jen nang a̱gbi̱ri̱ng a̱tyucyi kyang a̱ni ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] 0l3py6hvk81lud0ckzt70ifj3ktd6aj 44608 44606 2026-06-10T14:17:15Z Zasan Doshiyak 2443 44608 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yama-uba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yama-uba/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yama-uba/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gbi̱ni̱niying/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gbi̱ni̱niying/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gbi̱ni̱niying/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} == Li == Mat nang lyuut ma̱ng kyang ku fa a̱ni nvwuon a̱ni, yama-uba ni̱n ghwut kuzang jen nang a̱gbi̱ri̱ng a̱tyucyi kyang a̱ni ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] bwaeabt92orrc9f8gp3jgawfnzkzaso 44609 44608 2026-06-10T14:17:47Z Zasan Doshiyak 2443 44609 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yama-uba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yama-uba/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yama-uba/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yama-uba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yama-uba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gbi̱ni̱niying/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} == Li == Mat nang lyuut ma̱ng kyang ku fa a̱ni nvwuon a̱ni, yama-uba ni̱n ghwut kuzang jen nang a̱gbi̱ri̱ng a̱tyucyi kyang a̱ni ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] h8vkysoi6fn0jghdykn2vi28efvq5lv 44611 44609 2026-06-10T14:18:02Z Zasan Doshiyak 2443 44611 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yama-uba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yama-uba/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yama-uba/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yama-uba/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yama-uba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yama-uba/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} == Li == Mat nang lyuut ma̱ng kyang ku fa a̱ni nvwuon a̱ni, yama-uba ni̱n ghwut kuzang jen nang a̱gbi̱ri̱ng a̱tyucyi kyang a̱ni ==Yafang== [[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]] g43n4vtumscbqxwz436yw7462tdin9w