Wikipedia
kcgwiki
https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Media
Wat khwo
A̱lyiat
A̱tyunta̱m
A̱lyiat a̱tyunta̱m
Wukipedia
A̱lyiat Wukipedia
Fail
A̱lyiat fail
MediaWiki
A̱lyiat MediaWiki
Ta̱mpi̱let
A̱lyiat ta̱mpi̱let
Beang
A̱lyiat beang
Sa
A̱lyiat nsa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
A̱bwom
0
86
44749
28932
2026-06-11T14:53:07Z
KhaliMagani
2741
44749
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox|item=Q7366}}
'''A̱bwom''' ka (á̱kpa: '''bubwom''' ''hu'') yet tak ti̱tak swáng a̱lyiat hwa nang á̱ bwom ma̱ng a̱nwuat a̱tyubishyi a̱ni. Á̱ ni̱ nnyia̱ si̱ huni di̱ njen ma̱ a̱di̱di̱t ma̱ng a̱ca̱caat nwunwuat na̱ tyia̱ a̱ni di̱ nyian ta̱m ma̱ng tswang tsutswang a̱nwuat ma̱ng tyei nywang.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Category:Bubwom]]
[[Category:Tangka̱i a̱bwom]]
squcn3x54h2gtr90rhl0w5ozjfky6uh
44750
44749
2026-06-11T14:54:22Z
KhaliMagani
2741
44750
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwom/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwom/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwom/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwom/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox|item=Q7366}}
'''A̱bwom''' ka (á̱kpa: '''bubwom''' ''hu'') yet tak ti̱tak swáng a̱lyiat hwa nang á̱ bwom ma̱ng a̱nwuat a̱tyubishyi a̱ni. Á̱ ni̱ nnyia̱ si̱ huni di̱ njen ma̱ a̱di̱di̱t ma̱ng a̱ca̱caat nwunwuat na̱ tyia̱ a̱ni di̱ nyian ta̱m ma̱ng tswang tsutswang a̱nwuat ma̱ng tyei nywang.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Category:Bubwom]]
[[Category:Tangka̱i a̱bwom]]
i8bw6nuj055v0oa8tg59ehhl9rpmyue
A̱bwu a̱kat
0
89
44743
18566
2026-06-11T14:35:38Z
Zichatmoses
2829
44743
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Dealer the Labrador Retriever and a redhead duck.jpg|thumb|A̱bwu a̱kat a̱ghyang ma̱ng a̱gwagwa ma̱ a̱bwonu nka ka]]
'''A̱bwu a̱kat''' (''á̱kpa'': a̱ka̱bwu a̱kat) yet nyam ja ji̱ beang a̱tyu a̱kat yebaat nyam a̱yit. A̱bwu a̱kat bu yet di̱ cok a̱tyu a̱kat hu ma̱ a̱yit mat á̱ka̱tuk nyám na̱ neet di̱bang a̱ni.
[[Sa:A̱ka̱bwu]]
84tg7j48145qaqefuufbeipakopjupq
44744
44743
2026-06-11T14:36:58Z
Zichatmoses
2829
44744
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwu a̱kat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwu a̱kat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwu a̱kat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwu a̱kat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwu a̱kat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwu a̱kat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Dealer the Labrador Retriever and a redhead duck.jpg|thumb|A̱bwu a̱kat a̱ghyang ma̱ng a̱gwagwa ma̱ a̱bwonu nka ka]]
'''A̱bwu a̱kat''' (''á̱kpa'': a̱ka̱bwu a̱kat) yet nyam ja ji̱ beang a̱tyu a̱kat yebaat nyam a̱yit. A̱bwu a̱kat bu yet di̱ cok a̱tyu a̱kat hu ma̱ a̱yit mat á̱ka̱tuk nyám na̱ neet di̱bang a̱ni.
[[Sa:A̱ka̱bwu]]
66ld2i1hx6ljku2hgtwwsaqu8rrzkbs
A̱ya
0
118
44806
29546
2026-06-11T16:34:39Z
Danjuma Anthony
411
Danjuma Anthony shyei wat hu [[A̱ga̱faat]] nat [[A̱ya]]: Misspelled title
29546
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''A̱ga̱faat''' yet a̱tyin kuzang tangka̱i a̱kwop a̱ kyiak ku zwát tsat ku a̱mgba̱m a̱lyia̱ ka ka̱ tyia̱ sum. Kídee á̱kwop a̱ja ja yet tityin [[a̱ga̱faat nya̱nyiat]] (a̱ra̱ke), [[Swaat|swakpat]], [[Swakpat|swaat]], [[zuk]], cyat, cyicyia̱, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
<references/>
nftn88j05ce1l21vx0509zql77cfgk0
44808
44806
2026-06-11T16:40:49Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44808
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byin Ka̱sina/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byin Ka̱sina/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byin Ka̱sina/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byin Ka̱sina/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byin Ka̱sina/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byin Ka̱sina/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ga̱faat''' yet a̱tyin kuzang tangka̱i a̱kwop a̱ kyiak ku zwát tsat ku a̱mgba̱m a̱lyia̱ ka ka̱ tyia̱ sum. Kídee á̱kwop a̱ja ja yet tityin [[a̱ga̱faat nya̱nyiat]] (a̱ra̱ke), [[Swaat|swakpat]], [[Swakpat|swaat]], [[zuk]], cyat, cyicyia̱, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
<references/>
2tn62ca93wpi02pnlvb1gk54sx9dydo
44809
44808
2026-06-11T16:41:12Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44809
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byin Ka̱sina/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byin Ka̱sina/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byin Ka̱sina/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byin Ka̱sina/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byin Ka̱sina/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byin Ka̱sina/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ya''' yet a̱tyin kuzang tangka̱i a̱kwop a̱ kyiak ku zwát tsat ku a̱mgba̱m a̱lyia̱ ka ka̱ tyia̱ sum. Kídee á̱kwop a̱ja ja yet tityin [[a̱ga̱faat nya̱nyiat]] (a̱ra̱ke), [[Swaat|swakpat]], [[Swakpat|swaat]], [[zuk]], cyat, cyicyia̱, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
<references/>
4sdtfg06zuawqxtwfi74xlm4pu32g5w
44810
44809
2026-06-11T16:42:04Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44810
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ya/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ya/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ya/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ya''' yet a̱tyin kuzang tangka̱i a̱kwop a̱ kyiak ku zwát tsat ku a̱mgba̱m a̱lyia̱ ka ka̱ tyia̱ sum. Kídee á̱kwop a̱ja ja yet tityin [[a̱ga̱faat nya̱nyiat]] (a̱ra̱ke), [[Swaat|swakpat]], [[Swakpat|swaat]], [[zuk]], cyat, cyicyia̱, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
<references/>
hrl3ono70ncujovlcgxw6csqxyvkz41
A̱ga̱faat nya̱nyiat
0
120
44811
12610
2026-06-11T16:43:02Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44811
wikitext
text/x-wiki
'''A̱ga̱faat nya̱nyiat''' ku '''a̱nya̱nyiat a̱ga̱faat''' (á̱ ka ngyei '''a̱ra̱ke''' a̱ni) yet tangka̱i a̱ga̱nga̱ng a̱kwop hwa ku ni̱ kyiak a̱mgba̱m a̱lyia̱ ka di̱ laai shi a̱ni (ka̱ shyia̱ ''genus'' Saccharum, nwap á̱ga̱fi̱p Andropogoneae) nang á̱ ni̱ kyiak nyia̱ shuga a̱ni.
==Ya̱fang==
<references/>
9wu2c1l6v0s3fxx0gknd203eia0k06x
44812
44811
2026-06-11T16:43:42Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44812
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ya/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ya/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ya/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ga̱faat nya̱nyiat''' ku '''a̱nya̱nyiat a̱ga̱faat''' (á̱ ka ngyei '''a̱ra̱ke''' a̱ni) yet tangka̱i a̱ga̱nga̱ng a̱kwop hwa ku ni̱ kyiak a̱mgba̱m a̱lyia̱ ka di̱ laai shi a̱ni (ka̱ shyia̱ ''genus'' Saccharum, nwap á̱ga̱fi̱p Andropogoneae) nang á̱ ni̱ kyiak nyia̱ shuga a̱ni.
==Ya̱fang==
<references/>
itgndbsx7zhrp8yuxew8wvstx77j506
44813
44812
2026-06-11T16:44:23Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44813
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ga̱faat nya̱nyiat''' ku '''a̱nya̱nyiat a̱ga̱faat''' (á̱ ka ngyei '''a̱ra̱ke''' a̱ni) yet tangka̱i a̱ga̱nga̱ng a̱kwop hwa ku ni̱ kyiak a̱mgba̱m a̱lyia̱ ka di̱ laai shi a̱ni (ka̱ shyia̱ ''genus'' Saccharum, nwap á̱ga̱fi̱p Andropogoneae) nang á̱ ni̱ kyiak nyia̱ shuga a̱ni.
==Ya̱fang==
<references/>
0ftaktss0nojdlgf5mclthrg56e55pk
A̱kamm
0
159
44757
42758
2026-06-11T15:12:36Z
KhaliMagani
2741
44757
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Bakweri cocoyam farmer from Cameroon.jpg|thumb|300px|right|A̱tyukhap a̱ghyang ma̱ a̱byin [[Kemerun]] a̱ go a̱byinkhap a̱kamm nggu ka a̱za A̱fan Fako]]
'''A̱kamm''' yet kyayak hwa, a̱ yet a̱bankup kya a̱ byia̱ kunkwom nang cyi a̱ni. A̱ byia̱ a̱ca̱cet (pipyia̱) a̱ si̱ byia̱ a̱cyuang. A̱kamm shyia̱ ma̱ng sot a̱li nkyayak á̱ ngyei ''Tubers'' a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
[[Sa:Nkyayak]]
82pf6rf7bhk3krlyd66zf82sjenypq4
44758
44757
2026-06-11T15:14:07Z
KhaliMagani
2741
44758
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kamm/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kamm/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kamm/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kamm/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱kamm/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱kamm/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Bakweri cocoyam farmer from Cameroon.jpg|thumb|300px|right|A̱tyukhap a̱ghyang ma̱ a̱byin [[Kemerun]] a̱ go a̱byinkhap a̱kamm nggu ka a̱za A̱fan Fako]]
'''A̱kamm''' yet kyayak hwa, a̱ yet a̱bankup kya a̱ byia̱ kunkwom nang cyi a̱ni. A̱ byia̱ a̱ca̱cet (pipyia̱) a̱ si̱ byia̱ a̱cyuang. A̱kamm shyia̱ ma̱ng sot a̱li nkyayak á̱ ngyei ''Tubers'' a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nkyangtang-a̱byin]]
[[Sa:Nkyayak]]
frv3sfbd2ofodbonjz7ukh3zcv4jjkg
Dodoma
0
401
44759
32489
2026-06-11T15:16:24Z
KhaliMagani
2741
44759
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Dodoma''' ja yet a̱keangtung á̱niet Ta̱nzaniya a̱mgba̱m, ma̱ng a̱keang fam Dodoma nang á̱niet ba̱ shi á̱kpa a̱ si̱ nat cyikwop cyi nyaai mang swak ma̱ng cyi a̱kubunyiung ma̱ng nswak nfwuon ma̱ng a̱taa.
[[File:Nyerere Square in Dodoma.jpg|thumb|Nyerere Square mi̱ Dodoma.]]
[[File:Beautiful sunset in Dodoma University Tanzania.jpg|thumb|A̱sham kwa̱imam mi̱ Yunuvasi̱ti Dodoma Ta̱nzaniya.]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
{{A̱ka̱keang swanta}}
[[Sa:Ta̱nzaniya]]
[[Sa:A̱ka̱keangtung Afrika]]
lw6qdl6i4yezmlrrz08x8ggb2cgwsah
44760
44759
2026-06-11T15:17:16Z
KhaliMagani
2741
44760
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Dodoma/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Dodoma/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Dodoma/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Dodoma/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Dodoma/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Dodoma/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Dodoma''' ja yet a̱keangtung á̱niet Ta̱nzaniya a̱mgba̱m, ma̱ng a̱keang fam Dodoma nang á̱niet ba̱ shi á̱kpa a̱ si̱ nat cyikwop cyi nyaai mang swak ma̱ng cyi a̱kubunyiung ma̱ng nswak nfwuon ma̱ng a̱taa.
[[File:Nyerere Square in Dodoma.jpg|thumb|Nyerere Square mi̱ Dodoma.]]
[[File:Beautiful sunset in Dodoma University Tanzania.jpg|thumb|A̱sham kwa̱imam mi̱ Yunuvasi̱ti Dodoma Ta̱nzaniya.]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
{{A̱ka̱keang swanta}}
[[Sa:Ta̱nzaniya]]
[[Sa:A̱ka̱keangtung Afrika]]
clvlpuye0lj0p44rlorw078ohbm6h9g
Ja̱fi̱k
0
474
44745
12314
2026-06-11T14:42:38Z
KhaliMagani
2741
44745
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Common chimpanzee (Pan troglodytes schweinfurthii) feeding.jpg|thumb|''P. t. schweinfurthii'' mami Kibale National Park, [[Yuganda]]]]
'''Ja̱fi̱k''' ji (''Pan troglodytes'') yet nyam ja, ji̱ neet mi̱ susop ma̱ng bibyin á̱kwop Afrika hu a̱ni.
==Ya̱fang==
<references/>
egy4iausv5mkbmwf5ii4k1hz0hywt59
44746
44745
2026-06-11T14:44:29Z
KhaliMagani
2741
44746
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[di̱ jhyuk Ja̱fi̱k/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[di̱ jhyuk Ja̱fi̱k/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[di̱ jhyuk Ja̱fi̱k/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[di̱ jhyuk Ja̱fi̱k/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[di̱ jhyuk Ja̱fi̱k/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[di̱ jhyuk Ja̱fi̱k/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Common chimpanzee (Pan troglodytes schweinfurthii) feeding.jpg|thumb|''P. t. schweinfurthii'' mami Kibale National Park, [[Yuganda]]]]
'''Ja̱fi̱k''' ji (''Pan troglodytes'') yet nyam ja, ji̱ neet mi̱ susop ma̱ng bibyin á̱kwop Afrika hu a̱ni.
==Ya̱fang==
<references/>
0a56p30lanbx36hqiqepkn5gtyee872
Ji̱njok
0
486
44747
33613
2026-06-11T14:47:04Z
KhaliMagani
2741
44747
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Ji̱njok''' yet kyayak hwa nang á̱ kap nang [[Kikyo|a̱kikyuo]] a̱ni, ba̱ shyia̱ ma̱ng sot á̱ga̱fi̱p Fabaceae.
[[Fail:Bean-lubia.jpg|thumb|A̱tyin ji̱njok]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
==Aka̱fwuop nta==
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nkyayak]]
3xf61ms39bucrvkgoodusjpes834oaa
44748
44747
2026-06-11T14:49:15Z
KhaliMagani
2741
44748
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ji̱njok/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ji̱njok/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ji̱njok/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ji̱njok/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ji̱njok/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ji̱njok/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Ji̱njok''' yet kyayak hwa nang á̱ kap nang [[Kikyo|a̱kikyuo]] a̱ni, ba̱ shyia̱ ma̱ng sot á̱ga̱fi̱p Fabaceae.
[[Fail:Bean-lubia.jpg|thumb|A̱tyin ji̱njok]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
==Aka̱fwuop nta==
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nkyayak]]
0mplx8vbekqwwhcw3b0mymkt0xm7wao
La̱kwoja
0
550
44803
14332
2026-06-11T16:27:58Z
KhaliMagani
2741
44803
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:View of Lokoja city from mountain Patti, Lokoja.jpg|thumb|Nwuan a̱gba̱ndang a̱keang La̱kwoja neet a̱zafan Pa̱ti.]]
'''La̱kwoja''' yet a̱gba̱ndang a̱keang wa mi̱ [[Naijeriya]]. A̱ swan ca̱caat ma̱ng a̱mun [[A̱ghyui Nija|A̱ghyui Neja]] a mbeang [[A̱ghyui Benuwe|Benuwe]], nggu wa saa ngyet a̱keangtung [[Si̱tet Kogi]]. A̱wot nnwap Oworo, Bassa Ngge a mbeang A̱nupe na yet byina̱byin a̱jawa ma̱nang nnwap a̱si̱n Naijeriya á̱ghyang nang Kupa-A̱nupe, [[A̱kpat]], Igbira, [[A̱ga̱ra]], A̱kuma̱cyi, A̱do, ma̱ng Zi̱ya ba mun ta a̱ni̱nan a̱ja. Á̱ ku tyan a̱keang ka ka̱ yet a̱tat mami a̱ka̱keang na na̱ laai a̱nggang a̱ni mi̱ vam-a̱byin [[Afrika]], kyiak neet a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ tat 2025, ma̱ng laai 5.93%.<ref>[https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-worlds-fastest-growing-cities/ Ranked: The World’s Fastest Growing Cities=virtual capitalist] (di̱n Shong).</ref>
==Ya̱fang==
<references/>
== A̱ka̱fwuop nta ==
[[Sa:La̱kwoja]]
[[Sa:A̱kakeangtung a̱yaasi̱tet Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Kogi]]
[[Sa:A̱ca̱cet a̱ka̱keang Naijeriya]]
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:Si̱tet_Kogi]]
0y1dvx74fmlxdge741b346iwt0l0gvl
44804
44803
2026-06-11T16:28:32Z
KhaliMagani
2741
44804
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[La̱kwoja/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[La̱kwoja/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:View of Lokoja city from mountain Patti, Lokoja.jpg|thumb|Nwuan a̱gba̱ndang a̱keang La̱kwoja neet a̱zafan Pa̱ti.]]
'''La̱kwoja''' yet a̱gba̱ndang a̱keang wa mi̱ [[Naijeriya]]. A̱ swan ca̱caat ma̱ng a̱mun [[A̱ghyui Nija|A̱ghyui Neja]] a mbeang [[A̱ghyui Benuwe|Benuwe]], nggu wa saa ngyet a̱keangtung [[Si̱tet Kogi]]. A̱wot nnwap Oworo, Bassa Ngge a mbeang A̱nupe na yet byina̱byin a̱jawa ma̱nang nnwap a̱si̱n Naijeriya á̱ghyang nang Kupa-A̱nupe, [[A̱kpat]], Igbira, [[A̱ga̱ra]], A̱kuma̱cyi, A̱do, ma̱ng Zi̱ya ba mun ta a̱ni̱nan a̱ja. Á̱ ku tyan a̱keang ka ka̱ yet a̱tat mami a̱ka̱keang na na̱ laai a̱nggang a̱ni mi̱ vam-a̱byin [[Afrika]], kyiak neet a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ tat 2025, ma̱ng laai 5.93%.<ref>[https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-worlds-fastest-growing-cities/ Ranked: The World’s Fastest Growing Cities=virtual capitalist] (di̱n Shong).</ref>
==Ya̱fang==
<references/>
== A̱ka̱fwuop nta ==
[[Sa:La̱kwoja]]
[[Sa:A̱kakeangtung a̱yaasi̱tet Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Kogi]]
[[Sa:A̱ca̱cet a̱ka̱keang Naijeriya]]
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:Si̱tet_Kogi]]
9reyovf9p6znc4hf2yo8hjnm5z56ok2
44805
44804
2026-06-11T16:29:10Z
KhaliMagani
2741
44805
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[La̱kwoja/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[La̱kwoja/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[La̱kwoja/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[La̱kwoja/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[La̱kwoja/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[La̱kwoja/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:View of Lokoja city from mountain Patti, Lokoja.jpg|thumb|Nwuan a̱gba̱ndang a̱keang La̱kwoja neet a̱zafan Pa̱ti.]]
'''La̱kwoja''' yet a̱gba̱ndang a̱keang wa mi̱ [[Naijeriya]]. A̱ swan ca̱caat ma̱ng a̱mun [[A̱ghyui Nija|A̱ghyui Neja]] a mbeang [[A̱ghyui Benuwe|Benuwe]], nggu wa saa ngyet a̱keangtung [[Si̱tet Kogi]]. A̱wot nnwap Oworo, Bassa Ngge a mbeang A̱nupe na yet byina̱byin a̱jawa ma̱nang nnwap a̱si̱n Naijeriya á̱ghyang nang Kupa-A̱nupe, [[A̱kpat]], Igbira, [[A̱ga̱ra]], A̱kuma̱cyi, A̱do, ma̱ng Zi̱ya ba mun ta a̱ni̱nan a̱ja. Á̱ ku tyan a̱keang ka ka̱ yet a̱tat mami a̱ka̱keang na na̱ laai a̱nggang a̱ni mi̱ vam-a̱byin [[Afrika]], kyiak neet a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ tat 2025, ma̱ng laai 5.93%.<ref>[https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-worlds-fastest-growing-cities/ Ranked: The World’s Fastest Growing Cities=virtual capitalist] (di̱n Shong).</ref>
==Ya̱fang==
<references/>
== A̱ka̱fwuop nta ==
[[Sa:La̱kwoja]]
[[Sa:A̱kakeangtung a̱yaasi̱tet Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Kogi]]
[[Sa:A̱ca̱cet a̱ka̱keang Naijeriya]]
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:Si̱tet_Kogi]]
pzvcudhho1kmbk4aikmofwku7mgvq9f
Mina
0
604
44833
22144
2026-06-11T21:28:39Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44833
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Delila/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Delila/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Delila/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Delila/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Delila/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Delila/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Minna, Niger state City gate.jpg|thumb|A̱na̱nwuai a̱keang Mina]]
[[Fail:Locator Map Minna-Nigeria.png|thumb|A̱vwuo ka nang a̱gba̱ndang a̱keang Mina nshyia̱ a̱ni mami Naijeriya]]
A̱keang '''Mina''' yet a̱gba̱ndang a̱keang wa (á̱ ku tyan shi á̱niet nggu hu á̱ sak 304,113 ma̱ a̱lyia̱ 2007) di̱ fam-a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu. Kikya yet a̱keangtung [[Si̱tet Nija]] ka, a̱nyiung mami a̱yaasi̱tet mundundung 36 ba. Ka̱ byia̱ nnwap a̱feang nia: [[A̱nupe]] ba ma̱ng [[Á̱nietmangfwuo]] ba.
[[Fail:Niger state house of assembly complex new built.jpg|thumb|Mina, nok A̱mali A̱tung Si̱tet Nija hu]]
==Ya̱fang==
<references/>
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]]
[[Sa:A̱kakeangtung a̱yaasi̱tet Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Nija]]
[[Sa:Si̱tet Nija]]
[[Sa:A̱ca̱cet a̱ka̱keang Naijeriya]]
19ur6dkt57nhuh3lrc3qbz973y9o2ab
44834
44833
2026-06-11T21:29:22Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44834
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Mina/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Mina/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Mina/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Mina/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Mina/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Mina/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Minna, Niger state City gate.jpg|thumb|A̱na̱nwuai a̱keang Mina]]
[[Fail:Locator Map Minna-Nigeria.png|thumb|A̱vwuo ka nang a̱gba̱ndang a̱keang Mina nshyia̱ a̱ni mami Naijeriya]]
A̱keang '''Mina''' yet a̱gba̱ndang a̱keang wa (á̱ ku tyan shi á̱niet nggu hu á̱ sak 304,113 ma̱ a̱lyia̱ 2007) di̱ fam-a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu. Kikya yet a̱keangtung [[Si̱tet Nija]] ka, a̱nyiung mami a̱yaasi̱tet mundundung 36 ba. Ka̱ byia̱ nnwap a̱feang nia: [[A̱nupe]] ba ma̱ng [[Á̱nietmangfwuo]] ba.
[[Fail:Niger state house of assembly complex new built.jpg|thumb|Mina, nok A̱mali A̱tung Si̱tet Nija hu]]
==Ya̱fang==
<references/>
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]]
[[Sa:A̱kakeangtung a̱yaasi̱tet Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Nija]]
[[Sa:Si̱tet Nija]]
[[Sa:A̱ca̱cet a̱ka̱keang Naijeriya]]
32qehuowuled409ab8m1z9atmsd0mg9
A̱byin Naija
0
723
44836
43263
2026-06-11T21:32:41Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44836
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Mina/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Mina/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Mina/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Mina/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Mina/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Mina/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
[[Fail:Gurarafalls.jpg|thumb|Pwaa Gurara, pwaa ghyang kpa̱mkpaan ma̱ng [[A̱ghyui Gurara]] mi̱ Si̱tet Nija]]
[[Fail:Nigeria - Niger.svg|thumb|A̱vwuo ka nang Si̱tet Nija nshyia̱ a̱ni mami Naijeriya]]
'''Sitet Nija''' shyia̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱|ma̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] kya. Si̱tet jini ja yet a̱gba̱ndang si̱tet a̱mgba̱m ma̱ a̱byin ka. A̱keang [[Mina]] kya yet a̱keangtung ka. Bida, Kontagora ma̱ng Suleja si̱ yet a̱ca̱cet a̱ka̱keang á̱ghyang mi̱ si̱tet ji. Á̱ kpaat si̱tet ji ma̱ a̱lyia̱ 1976 mi̱ jen ji nang á̱ ka̱u Si̱tet A̱za-Jenshyung ji a̱ka̱feang zan di̱ a̱yaasi̱tet [[Si̱tet Sokoto|Sokoto]] ma̱ng Nija a̱ni. Jija si̱ yet mali a̱ca̱cet a̱khwukhwop a̱yaakwak a̱son a̱khwot á̱kwop a̱byin Naijeriya a̱feang banii, Ibrahim Babangida ma̱ng Abdulsalam Abubakar, meang. A̱nupe ba, Á̱nietmangfwuo, Ka̱muku, Ka̱mbari, Gungawa, Hun-Saare ba, [[A̱kpat]] wu mang A̱koro ba, á̱ yet a̱ca̱cet a̱ka̱ka̱rak nnwap mi̱ sitet ji.
==Ya̱fang==
<references/>
{{Sí̱tet Naijeriya}}
[[Sa:Si̱tet Nija]]
[[Sa:Sí̱tet_Fam_A̱ka̱wa̱tyia̱_Naijeriya]]
[[Sa:Sí̱tet Naijeriya]]
ixra75t70abx0qchhx57ty41w8xa3qp
44838
44836
2026-06-11T21:33:53Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44838
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byin Naija/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byin Naija/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byin Naija/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byin Naija/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byin Naija/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byin Naija/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
[[Fail:Gurarafalls.jpg|thumb|Pwaa Gurara, pwaa ghyang kpa̱mkpaan ma̱ng [[A̱ghyui Gurara]] mi̱ Si̱tet Nija]]
[[Fail:Nigeria - Niger.svg|thumb|A̱vwuo ka nang Si̱tet Nija nshyia̱ a̱ni mami Naijeriya]]
'''Sitet Nija''' shyia̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱|ma̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] kya. Si̱tet jini ja yet a̱gba̱ndang si̱tet a̱mgba̱m ma̱ a̱byin ka. A̱keang [[Mina]] kya yet a̱keangtung ka. Bida, Kontagora ma̱ng Suleja si̱ yet a̱ca̱cet a̱ka̱keang á̱ghyang mi̱ si̱tet ji. Á̱ kpaat si̱tet ji ma̱ a̱lyia̱ 1976 mi̱ jen ji nang á̱ ka̱u Si̱tet A̱za-Jenshyung ji a̱ka̱feang zan di̱ a̱yaasi̱tet [[Si̱tet Sokoto|Sokoto]] ma̱ng Nija a̱ni. Jija si̱ yet mali a̱ca̱cet a̱khwukhwop a̱yaakwak a̱son a̱khwot á̱kwop a̱byin Naijeriya a̱feang banii, Ibrahim Babangida ma̱ng Abdulsalam Abubakar, meang. A̱nupe ba, Á̱nietmangfwuo, Ka̱muku, Ka̱mbari, Gungawa, Hun-Saare ba, [[A̱kpat]] wu mang A̱koro ba, á̱ yet a̱ca̱cet a̱ka̱ka̱rak nnwap mi̱ sitet ji.
==Ya̱fang==
<references/>
{{Sí̱tet Naijeriya}}
[[Sa:Si̱tet Nija]]
[[Sa:Sí̱tet_Fam_A̱ka̱wa̱tyia̱_Naijeriya]]
[[Sa:Sí̱tet Naijeriya]]
ai0bgqooavt784uq8xlo39yuv9nx15q
Tsuung
0
784
44755
14452
2026-06-11T15:08:37Z
KhaliMagani
2741
44755
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Swang a̱lyiat '''tsuung''' ji bye fa:
# [[Tsuung (a̱mpwot)]]
# [[Tsuung (nok)]]
# [[Tsuung (ywan ndong)]]
[[Sa:Ngwat nghai swáng a̱lyiat]]
g88yvy0mo0nfilmmm0lq1wqthv5x3gz
44756
44755
2026-06-11T15:09:51Z
KhaliMagani
2741
44756
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tsuung/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tsuung/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tsuung/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tsuung/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tsuung/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tsuung/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Swang a̱lyiat '''tsuung''' ji bye fa:
# [[Tsuung (a̱mpwot)]]
# [[Tsuung (nok)]]
# [[Tsuung (ywan ndong)]]
[[Sa:Ngwat nghai swáng a̱lyiat]]
ms7bp1ueorinpm8lqsbsbjpazx713ir
Zonkwa
0
851
44778
21250
2026-06-11T15:49:20Z
KhaliMagani
2741
44778
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
A̱keang '''Zonkwa''' kya yet a̱keangtung [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] ka a mbeang a̱si̱ Tyok [[A̱jhyo]] hu, ma̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[A̱si̱tet Ka̱duna]] di̱ fam a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu.<ref name=MD>[https://www.mindat.org/feature-2317630.html Zonkwa, Zonkwa, Zangon Kataf, Kaduna State, Nigeria]. Mindat.org.</ref>
==Nkhang a̱byin==
===Myiai á̱kpai===
Zonkwa shyia̱ ma̱ng ban mita 798.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html Zonkwa]. Falling Grain.</ref>
===Lili wun===
Lili shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ a̱keang Zonkwa hu ma̱ka̱wa̱tyia̱ shyia̱ kpa̱mkpaan 24.8°C, ban shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ hu maai tat kpa̱mkpaan 28.6°C a̱wot ku maai cyok a̱tatak tat kpa̱mkpaan 18.8°C. Va za ji la gum di̱ kap a̱mgba̱m a mbeang kap a̱tsan a̱lyia̱ ka ma̱nang va za a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ ma̱ka̱wa̱tyia̱ ka shyia̱ kpa̱mkpaan milimita 28.1, ma̱ng shwai ma̱ka̱wa̱tyia̱ si̱ 53.7%, lili a̱vwuo hu si̱ ka tai si̱ a̱ka̱keang hyia̱k na nang [[Gwoot]], [[Tsok]], ma̱ng [[A̱byin Fantswam|Fantswam]] a̱ni.
==Shi á̱niet==
===Á̱niet===
====A̱ka̱ka̱rak====
Á̱niet a̱ka̱ka̱rak (byina̱byin) ma̱ng a̱sorong á̱niet a̱ lan di̱ shi a̱ni mami a̱keang ka bya yet [[A̱jhyo]] ba. A̱keang kani kya ka yet a̱keangtung mba ka.
====Á̱ghyang====
A̱ka̱sorong á̱ghyang nang á̱ maai shyia̱ nna ma̱ a̱di̱di̱t a̱dei bya yet [[Á̱niet A̱tyap|A̱tyap]] ba, [[Á̱niet Igbo|Igbo]] ba, [[Á̱niet A̱sunkurum|A̱sunkurum]] ba, [[Á̱niet A̱kpat|A̱kpat]] wu, [[Á̱niet A̱ghwangkpang|A̱ghwangkpang]] ba, [[Á̱niet A̱byoot|A̱byoot]] ba, ma̱ng á̱niet Naijeriya á̱ghyang.
==A̱ca̱cet á̱niet==
* [[Ka̱tung A̱duwak]], a̱tyusi̱ni̱ma
* [[Nuhu Ba̱ture]], a̱tyuba̱ngtyok
==Bu nwuan==
* [[List of villages in Kaduna State]]
==Ya̱fang==
<references/>
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Ka̱duna]]
aiclf37uxvgiyxzf1gt7v30yatrfzwt
44779
44778
2026-06-11T15:50:03Z
KhaliMagani
2741
44779
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zonkwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zonkwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
A̱keang '''Zonkwa''' kya yet a̱keangtung [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] ka a mbeang a̱si̱ Tyok [[A̱jhyo]] hu, ma̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[A̱si̱tet Ka̱duna]] di̱ fam a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu.<ref name=MD>[https://www.mindat.org/feature-2317630.html Zonkwa, Zonkwa, Zangon Kataf, Kaduna State, Nigeria]. Mindat.org.</ref>
==Nkhang a̱byin==
===Myiai á̱kpai===
Zonkwa shyia̱ ma̱ng ban mita 798.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html Zonkwa]. Falling Grain.</ref>
===Lili wun===
Lili shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ a̱keang Zonkwa hu ma̱ka̱wa̱tyia̱ shyia̱ kpa̱mkpaan 24.8°C, ban shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ hu maai tat kpa̱mkpaan 28.6°C a̱wot ku maai cyok a̱tatak tat kpa̱mkpaan 18.8°C. Va za ji la gum di̱ kap a̱mgba̱m a mbeang kap a̱tsan a̱lyia̱ ka ma̱nang va za a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ ma̱ka̱wa̱tyia̱ ka shyia̱ kpa̱mkpaan milimita 28.1, ma̱ng shwai ma̱ka̱wa̱tyia̱ si̱ 53.7%, lili a̱vwuo hu si̱ ka tai si̱ a̱ka̱keang hyia̱k na nang [[Gwoot]], [[Tsok]], ma̱ng [[A̱byin Fantswam|Fantswam]] a̱ni.
==Shi á̱niet==
===Á̱niet===
====A̱ka̱ka̱rak====
Á̱niet a̱ka̱ka̱rak (byina̱byin) ma̱ng a̱sorong á̱niet a̱ lan di̱ shi a̱ni mami a̱keang ka bya yet [[A̱jhyo]] ba. A̱keang kani kya ka yet a̱keangtung mba ka.
====Á̱ghyang====
A̱ka̱sorong á̱ghyang nang á̱ maai shyia̱ nna ma̱ a̱di̱di̱t a̱dei bya yet [[Á̱niet A̱tyap|A̱tyap]] ba, [[Á̱niet Igbo|Igbo]] ba, [[Á̱niet A̱sunkurum|A̱sunkurum]] ba, [[Á̱niet A̱kpat|A̱kpat]] wu, [[Á̱niet A̱ghwangkpang|A̱ghwangkpang]] ba, [[Á̱niet A̱byoot|A̱byoot]] ba, ma̱ng á̱niet Naijeriya á̱ghyang.
==A̱ca̱cet á̱niet==
* [[Ka̱tung A̱duwak]], a̱tyusi̱ni̱ma
* [[Nuhu Ba̱ture]], a̱tyuba̱ngtyok
==Bu nwuan==
* [[List of villages in Kaduna State]]
==Ya̱fang==
<references/>
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Ka̱duna]]
239e9ddm845dvlax5vt27spju0oj3uu
44780
44779
2026-06-11T15:51:10Z
KhaliMagani
2741
44780
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zonkwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zonkwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zonkwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zonkwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
A̱keang '''Zonkwa''' kya yet a̱keangtung [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] ka a mbeang a̱si̱ Tyok [[A̱jhyo]] hu, ma̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[A̱si̱tet Ka̱duna]] di̱ fam a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu.<ref name=MD>[https://www.mindat.org/feature-2317630.html Zonkwa, Zonkwa, Zangon Kataf, Kaduna State, Nigeria]. Mindat.org.</ref>
==Nkhang a̱byin==
===Myiai á̱kpai===
Zonkwa shyia̱ ma̱ng ban mita 798.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html Zonkwa]. Falling Grain.</ref>
===Lili wun===
Lili shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ a̱keang Zonkwa hu ma̱ka̱wa̱tyia̱ shyia̱ kpa̱mkpaan 24.8°C, ban shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ hu maai tat kpa̱mkpaan 28.6°C a̱wot ku maai cyok a̱tatak tat kpa̱mkpaan 18.8°C. Va za ji la gum di̱ kap a̱mgba̱m a mbeang kap a̱tsan a̱lyia̱ ka ma̱nang va za a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ ma̱ka̱wa̱tyia̱ ka shyia̱ kpa̱mkpaan milimita 28.1, ma̱ng shwai ma̱ka̱wa̱tyia̱ si̱ 53.7%, lili a̱vwuo hu si̱ ka tai si̱ a̱ka̱keang hyia̱k na nang [[Gwoot]], [[Tsok]], ma̱ng [[A̱byin Fantswam|Fantswam]] a̱ni.
==Shi á̱niet==
===Á̱niet===
====A̱ka̱ka̱rak====
Á̱niet a̱ka̱ka̱rak (byina̱byin) ma̱ng a̱sorong á̱niet a̱ lan di̱ shi a̱ni mami a̱keang ka bya yet [[A̱jhyo]] ba. A̱keang kani kya ka yet a̱keangtung mba ka.
====Á̱ghyang====
A̱ka̱sorong á̱ghyang nang á̱ maai shyia̱ nna ma̱ a̱di̱di̱t a̱dei bya yet [[Á̱niet A̱tyap|A̱tyap]] ba, [[Á̱niet Igbo|Igbo]] ba, [[Á̱niet A̱sunkurum|A̱sunkurum]] ba, [[Á̱niet A̱kpat|A̱kpat]] wu, [[Á̱niet A̱ghwangkpang|A̱ghwangkpang]] ba, [[Á̱niet A̱byoot|A̱byoot]] ba, ma̱ng á̱niet Naijeriya á̱ghyang.
==A̱ca̱cet á̱niet==
* [[Ka̱tung A̱duwak]], a̱tyusi̱ni̱ma
* [[Nuhu Ba̱ture]], a̱tyuba̱ngtyok
==Bu nwuan==
* [[List of villages in Kaduna State]]
==Ya̱fang==
<references/>
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Ka̱duna]]
3bivkt02phyepm3ddzwu5txuk7fw8yi
44781
44780
2026-06-11T15:51:36Z
KhaliMagani
2741
44781
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zonkwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zonkwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zonkwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zonkwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Zonkwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Zonkwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
A̱keang '''Zonkwa''' kya yet a̱keangtung [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] ka a mbeang a̱si̱ Tyok [[A̱jhyo]] hu, ma̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[A̱si̱tet Ka̱duna]] di̱ fam a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu.<ref name=MD>[https://www.mindat.org/feature-2317630.html Zonkwa, Zonkwa, Zangon Kataf, Kaduna State, Nigeria]. Mindat.org.</ref>
==Nkhang a̱byin==
===Myiai á̱kpai===
Zonkwa shyia̱ ma̱ng ban mita 798.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html Zonkwa]. Falling Grain.</ref>
===Lili wun===
Lili shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ a̱keang Zonkwa hu ma̱ka̱wa̱tyia̱ shyia̱ kpa̱mkpaan 24.8°C, ban shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ hu maai tat kpa̱mkpaan 28.6°C a̱wot ku maai cyok a̱tatak tat kpa̱mkpaan 18.8°C. Va za ji la gum di̱ kap a̱mgba̱m a mbeang kap a̱tsan a̱lyia̱ ka ma̱nang va za a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ ma̱ka̱wa̱tyia̱ ka shyia̱ kpa̱mkpaan milimita 28.1, ma̱ng shwai ma̱ka̱wa̱tyia̱ si̱ 53.7%, lili a̱vwuo hu si̱ ka tai si̱ a̱ka̱keang hyia̱k na nang [[Gwoot]], [[Tsok]], ma̱ng [[A̱byin Fantswam|Fantswam]] a̱ni.
==Shi á̱niet==
===Á̱niet===
====A̱ka̱ka̱rak====
Á̱niet a̱ka̱ka̱rak (byina̱byin) ma̱ng a̱sorong á̱niet a̱ lan di̱ shi a̱ni mami a̱keang ka bya yet [[A̱jhyo]] ba. A̱keang kani kya ka yet a̱keangtung mba ka.
====Á̱ghyang====
A̱ka̱sorong á̱ghyang nang á̱ maai shyia̱ nna ma̱ a̱di̱di̱t a̱dei bya yet [[Á̱niet A̱tyap|A̱tyap]] ba, [[Á̱niet Igbo|Igbo]] ba, [[Á̱niet A̱sunkurum|A̱sunkurum]] ba, [[Á̱niet A̱kpat|A̱kpat]] wu, [[Á̱niet A̱ghwangkpang|A̱ghwangkpang]] ba, [[Á̱niet A̱byoot|A̱byoot]] ba, ma̱ng á̱niet Naijeriya á̱ghyang.
==A̱ca̱cet á̱niet==
* [[Ka̱tung A̱duwak]], a̱tyusi̱ni̱ma
* [[Nuhu Ba̱ture]], a̱tyuba̱ngtyok
==Bu nwuan==
* [[List of villages in Kaduna State]]
==Ya̱fang==
<references/>
[[Sa:Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]]
[[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Ka̱duna]]
cjuum7ziz46o18azbchgak1mazwx8j4
A̱tyii
0
1359
44767
14582
2026-06-11T15:28:25Z
KhaliMagani
2741
44767
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱tyii''' bye fa:
* [[A̱tyii (kyangtutu)]]
* A̱tyii (ghwang)
[[Category:Ngwat nghai swáng a̱lyiat]]
lnj1v0rmivbmq0dcg40883rzyqa7xno
44768
44767
2026-06-11T15:29:40Z
KhaliMagani
2741
44768
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱tyii/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱tyii/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱tyii/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱tyii/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱tyii/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱tyii/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱tyii''' bye fa:
* [[A̱tyii (kyangtutu)]]
* A̱tyii (ghwang)
[[Category:Ngwat nghai swáng a̱lyiat]]
t9nit1h27ii0ahuk6bz8f5htrow7vub
Sotbeang Wukimedia
0
1688
44763
20806
2026-06-11T15:22:15Z
KhaliMagani
2741
44763
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Sotbeang Wukimedia ji''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: '''''Wikimedia Foundation, Inc.''''', '''WMF''') ku '''Wukimedia''' (Shong: '''Wikimedia''') yet sotnta̱m ji̱ nwai ncat kpangti̱n [[501(c)(3)]] ja ji̱ byia̱ tyantung nji ji mi̱ San Francisco, California, á̱ ku ri̱jista nang sotbeang nwuat ja a̱ni a̱tafa cam [[Muná̱pyia̱ Sí̱tet|MS]] hu.<ref name="Hanson2016">Jarice Hanson (2006). [https://books.google.com/books?id=ePEZDAAAQBAJ&pg=PA375 The Social Media Revolution: An Economic Encyclopedia of Friending, Following, Texting, and Connecting] (di̱n Shong). ABC-CLIO. w. 375. ISBN 978-1-61069-768-2</ref> Nta̱m Wukimedia a̱pyia̱ nji na – nang á̱ dyuut á̱ saai mbwak A̱wukipedia cyikwop tazwa cyikwop ma̱ng á̱ghyang á̱niet ba ba̱ nyia̱ ta̱m di̱ mi̱n cat teang a̱ni – ma̱ng kyanglilyiit wuki MediaWiki hu.<ref>Jacobs, Julia (8 Zwat Nyaai 2019). [https://www.nytimes.com/2019/04/08/us/wikipedia-harassment-wikimedia-foundation.html Wikipedia Isn't Officially a Social Network. But the Harassment Can Get Ugly.] (di̱n Shong).</ref><ref>Cohen, Noam (16 Zwat Tsat 2021). [https://www.wired.com/story/wikipedia-finally-asking-big-tech-to-pay-up/ Wikipedia Is Finally Asking Big Tech to Pay Up] (di̱n Shong). Wired.</ref><ref name=DD>Kolbe, Andreas (24 Zwat Tswuon 2021). [https://www.dailydot.com/debug/wikipedia-endownemnt-fundraising/ Wikipedia is swimming in money—why is it begging people to donate?] (di̱n Shong). The Daily Dot.</ref><ref>Culliford, Elizabeth (2 Zwat Sweang 2021). [https://www.reuters.com/article/us-wikipedia-rules-exclusive-idUSKBN2A21PW Exclusive: Wikipedia launches new global rules to combat site abuses] (di̱n Shong). Reuters.</ref>
==Ya̱fang==
<references/>
== A̱ka̱fwuop nta ==
* [https://wikimediafoundation.org/ Official website (wikimediafoundation.org)]
* [https://www.wikimedia.org/ Wikimedia site navigation (wikimedia.org)]
===Sotnta̱m===
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2022-2023/draft Wikimedia Foundation 2022–23 Annual Plan (draft)]
* [https://wikimediafoundation.org/about/annual-reports/ Wikimedia Foundation annual reports]
* [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Bylaws Wikimedia Foundation bylaws]
* A̱yaaprofait nyinyiit shei nkhang á̱niet Sotbeang Wukimedia: [https://twitter.com/Wikimedia Twitter], [https://www.youtube.com/channel/UCK_cUZLMpibyRiIdp0uF-lQ YouTube]
===A̱ka̱kurum===
* [https://foundation.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWikimedia_Foundation_FY2020-2021_Audit_Report.pdf&page=5 Wikimedia Foundation's 2020/2021 audited financial statements]
* [https://projects.propublica.org/nonprofits/organizations/200049703 Wikimedia Foundation Form 990 tax filings]
=== Yong nwuat za̱nang ===
* [https://www.charitynavigator.org/ein/200049703 Wikimedia Foundation] profait mi̱ Charity Navigator, charitynavigator.org
===Sot-á̱niet===
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l%3Flists.wikimedia.org/ Wikimedia mailing list archives]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Main_Page Global community site for the Wikimedia Foundation's projects] (meta.wikimedia.org)
[[Category:Sotbeang Wukimedia| ]]
[[Category:Susotnta̱m 501(c)(3)]]
[[Category:A̱yaati̱kut ba̱ byia̱ nghwughwu a̰guguut a̱ni]]
[[Category:Jimmy Wales]]
[[Category:Susotnta̱m nang á̱ ku kpaat 2003]]
[[Category:Susot-á̱niet Wuki]]
fge3a6au9oxmhgnk6bffp035b5u4lxn
44764
44763
2026-06-11T15:23:17Z
KhaliMagani
2741
44764
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Sotbeang Wukimedia/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Sotbeang Wukimedia/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Sotbeang Wukimedia/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Sotbeang Wukimedia/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Sotbeang Wukimedia/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Sotbeang Wukimedia/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Sotbeang Wukimedia ji''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: '''''Wikimedia Foundation, Inc.''''', '''WMF''') ku '''Wukimedia''' (Shong: '''Wikimedia''') yet sotnta̱m ji̱ nwai ncat kpangti̱n [[501(c)(3)]] ja ji̱ byia̱ tyantung nji ji mi̱ San Francisco, California, á̱ ku ri̱jista nang sotbeang nwuat ja a̱ni a̱tafa cam [[Muná̱pyia̱ Sí̱tet|MS]] hu.<ref name="Hanson2016">Jarice Hanson (2006). [https://books.google.com/books?id=ePEZDAAAQBAJ&pg=PA375 The Social Media Revolution: An Economic Encyclopedia of Friending, Following, Texting, and Connecting] (di̱n Shong). ABC-CLIO. w. 375. ISBN 978-1-61069-768-2</ref> Nta̱m Wukimedia a̱pyia̱ nji na – nang á̱ dyuut á̱ saai mbwak A̱wukipedia cyikwop tazwa cyikwop ma̱ng á̱ghyang á̱niet ba ba̱ nyia̱ ta̱m di̱ mi̱n cat teang a̱ni – ma̱ng kyanglilyiit wuki MediaWiki hu.<ref>Jacobs, Julia (8 Zwat Nyaai 2019). [https://www.nytimes.com/2019/04/08/us/wikipedia-harassment-wikimedia-foundation.html Wikipedia Isn't Officially a Social Network. But the Harassment Can Get Ugly.] (di̱n Shong).</ref><ref>Cohen, Noam (16 Zwat Tsat 2021). [https://www.wired.com/story/wikipedia-finally-asking-big-tech-to-pay-up/ Wikipedia Is Finally Asking Big Tech to Pay Up] (di̱n Shong). Wired.</ref><ref name=DD>Kolbe, Andreas (24 Zwat Tswuon 2021). [https://www.dailydot.com/debug/wikipedia-endownemnt-fundraising/ Wikipedia is swimming in money—why is it begging people to donate?] (di̱n Shong). The Daily Dot.</ref><ref>Culliford, Elizabeth (2 Zwat Sweang 2021). [https://www.reuters.com/article/us-wikipedia-rules-exclusive-idUSKBN2A21PW Exclusive: Wikipedia launches new global rules to combat site abuses] (di̱n Shong). Reuters.</ref>
==Ya̱fang==
<references/>
== A̱ka̱fwuop nta ==
* [https://wikimediafoundation.org/ Official website (wikimediafoundation.org)]
* [https://www.wikimedia.org/ Wikimedia site navigation (wikimedia.org)]
===Sotnta̱m===
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2022-2023/draft Wikimedia Foundation 2022–23 Annual Plan (draft)]
* [https://wikimediafoundation.org/about/annual-reports/ Wikimedia Foundation annual reports]
* [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Bylaws Wikimedia Foundation bylaws]
* A̱yaaprofait nyinyiit shei nkhang á̱niet Sotbeang Wukimedia: [https://twitter.com/Wikimedia Twitter], [https://www.youtube.com/channel/UCK_cUZLMpibyRiIdp0uF-lQ YouTube]
===A̱ka̱kurum===
* [https://foundation.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AWikimedia_Foundation_FY2020-2021_Audit_Report.pdf&page=5 Wikimedia Foundation's 2020/2021 audited financial statements]
* [https://projects.propublica.org/nonprofits/organizations/200049703 Wikimedia Foundation Form 990 tax filings]
=== Yong nwuat za̱nang ===
* [https://www.charitynavigator.org/ein/200049703 Wikimedia Foundation] profait mi̱ Charity Navigator, charitynavigator.org
===Sot-á̱niet===
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l%3Flists.wikimedia.org/ Wikimedia mailing list archives]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Main_Page Global community site for the Wikimedia Foundation's projects] (meta.wikimedia.org)
[[Category:Sotbeang Wukimedia| ]]
[[Category:Susotnta̱m 501(c)(3)]]
[[Category:A̱yaati̱kut ba̱ byia̱ nghwughwu a̰guguut a̱ni]]
[[Category:Jimmy Wales]]
[[Category:Susotnta̱m nang á̱ ku kpaat 2003]]
[[Category:Susot-á̱niet Wuki]]
omdt5fyixstptyfvov35jq69c0918u2
Shettima Ali Monguno
0
2731
44753
25884
2026-06-11T15:04:05Z
KhaliMagani
2741
44753
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Shettima Ali Monguno''', CFR (1926 – 8 Zwat A̱natat 2016) ku yet a̱tyutat-a̱pyia̱ ma̱ng a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet [[Naijeriya]] wa á̱ ku byin mi̱ Monguno, [[Si̱tet Ba̱rno]]. A̱ ku nat ''Monguno Primary school''; ''Teacher’s College'' [[Ba̱uci]] ma̱ng [[Ka̱sina]]; ''College of Arts, Science and Technology'', [[Zariya]]; ''Moray House College of Education'' (Edinburg) ma̱ng Yunuvasi̱ti Edinburgh.<ref name=CP>{{cite web|title=5 facts you should know about acting NSA, Babagana Monguno|url=http://citypeople.com.ng/i/5-facts-you-should-know-about-acting-nsa-babagana-monguno/|website=City People|accessdate=13 Zwat A̱natat 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714003902/http://citypeople.com.ng/i/5-facts-you-should-know-about-acting-nsa-babagana-monguno/|archivedate=14 Zwat A̱natat 2015}}</ref>
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
[[Sa:Byin 1926]]
[[Sa:Kwi 2016]]
[[Sa:A̱yaamemba A̱li Á̱ghyi (Naijeriya)]]
[[Sa:A̱yaaminista mundundung Naijeriya]]
[[Sa:Á̱niet Yunuvasi̱ti Naijeriya, Nsukka]]
[[Sa:Á̱niet Si̱tet Ba̱rno]]
5rwlk40gan9dywxj1qlliwsw6sota4a
44754
44753
2026-06-11T15:05:25Z
KhaliMagani
2741
44754
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shettima Ali Monguno/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shettima Ali Monguno/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shettima Ali Monguno/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[v/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shettima Ali Monguno/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shettima Ali Monguno/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Shettima Ali Monguno''', CFR (1926 – 8 Zwat A̱natat 2016) ku yet a̱tyutat-a̱pyia̱ ma̱ng a̱tyukwai-nfwuo-á̱niet [[Naijeriya]] wa á̱ ku byin mi̱ Monguno, [[Si̱tet Ba̱rno]]. A̱ ku nat ''Monguno Primary school''; ''Teacher’s College'' [[Ba̱uci]] ma̱ng [[Ka̱sina]]; ''College of Arts, Science and Technology'', [[Zariya]]; ''Moray House College of Education'' (Edinburg) ma̱ng Yunuvasi̱ti Edinburgh.<ref name=CP>{{cite web|title=5 facts you should know about acting NSA, Babagana Monguno|url=http://citypeople.com.ng/i/5-facts-you-should-know-about-acting-nsa-babagana-monguno/|website=City People|accessdate=13 Zwat A̱natat 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714003902/http://citypeople.com.ng/i/5-facts-you-should-know-about-acting-nsa-babagana-monguno/|archivedate=14 Zwat A̱natat 2015}}</ref>
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
[[Sa:Byin 1926]]
[[Sa:Kwi 2016]]
[[Sa:A̱yaamemba A̱li Á̱ghyi (Naijeriya)]]
[[Sa:A̱yaaminista mundundung Naijeriya]]
[[Sa:Á̱niet Yunuvasi̱ti Naijeriya, Nsukka]]
[[Sa:Á̱niet Si̱tet Ba̱rno]]
hfr8in49w1w77ddq0zkba568rlkl2p1
Ma̱li̱dova
0
3993
44751
28818
2026-06-11T15:00:58Z
KhaliMagani
2741
44751
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Ma̱li̱dova''' ({{lang-ro|Moldova}}, {{IPA-ro|molˈdova}}), nang á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Ma̱li̱dova''' wu ({{lang-ro|Republica Moldova}}) a̱ni, yet a̱byin kya nang bibyin ghyáng keang nka di̱ tityak a̱ni di̱ fam [[A̱tyin Yurop]], da̱ a̱ta̱m a̱za-a̱tyin [[A̱yaaba̱li̱kan]] ba.<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|title=The World Factbook — Central Intelligence Agency|website=Cia.gov|language=en|access-date=14 December 2017|archive-date=5 Zwat Jhyiung 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210105015457/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|url-status=live}}</ref> A̱byin ka ngaat ka̱ si̱ byia̱ a̱kuu shi kyai a̱byin km<sup>2</sup> 33,483 (met a̱ma̱ntaa̱naai 13,067) a̱wot ka̱ si̱ byia̱ shi á̱niet ku na nshyia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng miliyon 2.5 mi̱ di̱ Zwat Jhyiung 2023.<ref>{{Cite news |date=2012-04-03 |title=Moldova country profile |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17601580 |access-date=2023-07-06}}</ref> Ma̱li̱dova byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Romaniya]] di̱ fam jenshyung ma̱ng [[Yuki̱ren]] di̱ nfam a̱za, a̱tyin, ma̱ng a̱tak.<ref name="CIA_World_Factbook_Moldova">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/ |title=Moldova |work=CIA World Factbook]] |access-date=2 September 2015 |archive-date=5 Zwat Jhyiung 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210105015457/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/ |url-status=live }}</ref> Si̱tet tyei zat ji nang á̱ nwai kyiak a̱byin ka̱ yong ma̱sa̱t a̱wot ka̱ cat yet a̱byin a̱pyia̱ nka a̱ni nang á̱ ngyei [[Ti̱rani̱ti̱riya]] myiai a̱ma̱nyii a̱ghyui [[Di̱niyeta]] ka di̱ fam gak a̱tyin a̱byin hu ma̱ng Yuki̱ren. Ma̱li̱dova yet [[ri̱pobi̱lik]] [[di̱moki̱rasi]] [[Si̱tet muna̱pyia̱|muna̱pyia̱]] a̱ghyi mali kpa cam wa, ma̱ng a̱keangtung nggu ka mi̱ [[Chișinău]], a̱gba̱ndang a̱keang nggu a̱ swak ma̱ng shi a̱ni ma̱ng a̱tsak a̱cyian taada mbeang a̱bwuang a̱byin ka.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
==A̱ka̱fwuop nta==
{{Bibyin Yurop}}
[[Sa:Bibyin_swanta]]
[[Sa:Bibyin_Yurop]]
[[Sa:Bibyin_A̱tyin_Yurop]]
[[Sa:Ma̱li̱dova]]
[[Sa:Editing together in Tyap, Romanian and English]]
cg4mj93je51fici5ev61lj1crqaj1on
44752
44751
2026-06-11T15:02:14Z
KhaliMagani
2741
44752
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Ma̱li̱dova/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Ma̱li̱dova/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Ma̱li̱dova/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Ma̱li̱dova/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Ma̱li̱dova/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Ma̱li̱dova/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Ma̱li̱dova''' ({{lang-ro|Moldova}}, {{IPA-ro|molˈdova}}), nang á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ri̱pobi̱lik Ma̱li̱dova''' wu ({{lang-ro|Republica Moldova}}) a̱ni, yet a̱byin kya nang bibyin ghyáng keang nka di̱ tityak a̱ni di̱ fam [[A̱tyin Yurop]], da̱ a̱ta̱m a̱za-a̱tyin [[A̱yaaba̱li̱kan]] ba.<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|title=The World Factbook — Central Intelligence Agency|website=Cia.gov|language=en|access-date=14 December 2017|archive-date=5 Zwat Jhyiung 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210105015457/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/|url-status=live}}</ref> A̱byin ka ngaat ka̱ si̱ byia̱ a̱kuu shi kyai a̱byin km<sup>2</sup> 33,483 (met a̱ma̱ntaa̱naai 13,067) a̱wot ka̱ si̱ byia̱ shi á̱niet ku na nshyia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng miliyon 2.5 mi̱ di̱ Zwat Jhyiung 2023.<ref>{{Cite news |date=2012-04-03 |title=Moldova country profile |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17601580 |access-date=2023-07-06}}</ref> Ma̱li̱dova byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Romaniya]] di̱ fam jenshyung ma̱ng [[Yuki̱ren]] di̱ nfam a̱za, a̱tyin, ma̱ng a̱tak.<ref name="CIA_World_Factbook_Moldova">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/ |title=Moldova |work=CIA World Factbook]] |access-date=2 September 2015 |archive-date=5 Zwat Jhyiung 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210105015457/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/ |url-status=live }}</ref> Si̱tet tyei zat ji nang á̱ nwai kyiak a̱byin ka̱ yong ma̱sa̱t a̱wot ka̱ cat yet a̱byin a̱pyia̱ nka a̱ni nang á̱ ngyei [[Ti̱rani̱ti̱riya]] myiai a̱ma̱nyii a̱ghyui [[Di̱niyeta]] ka di̱ fam gak a̱tyin a̱byin hu ma̱ng Yuki̱ren. Ma̱li̱dova yet [[ri̱pobi̱lik]] [[di̱moki̱rasi]] [[Si̱tet muna̱pyia̱|muna̱pyia̱]] a̱ghyi mali kpa cam wa, ma̱ng a̱keangtung nggu ka mi̱ [[Chișinău]], a̱gba̱ndang a̱keang nggu a̱ swak ma̱ng shi a̱ni ma̱ng a̱tsak a̱cyian taada mbeang a̱bwuang a̱byin ka.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
==A̱ka̱fwuop nta==
{{Bibyin Yurop}}
[[Sa:Bibyin_swanta]]
[[Sa:Bibyin_Yurop]]
[[Sa:Bibyin_A̱tyin_Yurop]]
[[Sa:Ma̱li̱dova]]
[[Sa:Editing together in Tyap, Romanian and English]]
r8b3k4hhlyqh0th1br54zt9w44nms0w
A̱ka̱ngkpang lyem lyuut
0
4199
44814
28852
2026-06-11T16:45:24Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44814
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ga̱faat nya̱nyiat/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Tablet Rimush Louvre AO5476.jpg|thumb|Lyulyoot swuocet Ri̱mut, A̱gwam A̱kkad, tazwa A̱bali̱gamat, A̱gwam Ma̱ri̱hashi, mbeang tazwa Emahasini, A̱gwam Elam, kpa̱mkpaan ma̱ng 2270 A̱K.]]
Di̱ fam [[A̱tyin Kpa̱mkpaan Gbangbang]] hu, á̱ ku nyiā̇ ta̱m ma̱ng '''á̱ka̱ngkpang lyem lyuut''' hu ([[A̱kkad (a̱lyem)|A̱kkad]] {{transl|akk|ṭuppu(m)}} {{lang|akk|[[:wikt:𒁾|𒁾]]}})<ref>{{cite book
| last1 = Black
| first1 = Jeremy Allen
| author-link1 = Jeremy Black (assyriologist)
| last2 = George
| first2 = Andrew R.
| author-link2 = Andrew R. George
| last3 = Postgate
| first3 = Nicholas
| author-link3 = Nicholas Postgate (assyriologist)
| year = 2000
| title = A concise dictionary of Akkadian
| publisher = [[Harrassowitz Verlag]]
| edition = 2nd
| page = 415
| isbn = 978-3-447-04264-2
| oclc = 44447973
| lccn = 00336381
| url = https://books.google.com/books?id=-qIuVCsRb98C&q=clay+tablet&pg=PA415}}</ref> nang kyang lyuut, ma̱ a̱ca̱caat mat lyuut di̱ [[kuneifom]], a̱mgba̱m [[Ce A̱shong-tswam]] hu ma̱ng kap [[Ce Tswam]] hu.
Kuneifom nang á̱ ndyuut ma̱ng a̱sham lyem nang á̱ dyuut a̱ni, a̱ga̱faat lyuut. Ka̱ á̱ lyuut da̱ nhu, ku ni̱ nshurung a̱ ya a̱ka̱ngkpang lyem lyuut ma̱ a̱di̱di̱t ma̱ng mam ku wun ji̱ ka khwot ji̱ ba fwuoi. A̱ka̱ngkpang lyem lyuut nang á̱ nwai fwui ma̱ ndong a̱ni, á̱ na koot a̱sok ma̱ng a̱sa̱khwot, á̱ bu njhyi á̱ka̱ngkpang a̱ghyang. A̱yaaka̱ngkpang lyem lyuut ba á̱ kwan lyuut, á̱ ni̱ nfwui mba ma̱kpa̱a̱t, kan ali fwui ke di̱n jen zwang ku na ntyia̱ cet ku bu labeang. A̱yaaka̱ngkpang lyem lyuut ni̱ nsai da̱ a̱vwuo saai nkyang gbangbang. Á̱ shyiat nkwaa̱mbwat ma̱ a̱vwuo saai kwaa̱mbwat A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱tyin.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki|a̱ka̱ngkpang lyem lyuut}}
[[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]]
f21obv4mtu3hy1iroyhyfhycjx5ke4i
44815
44814
2026-06-11T16:46:23Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44815
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ka̱ngkpang lyem lyuut/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ka̱ngkpang lyem lyuut/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ka̱ngkpang lyem lyuut/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ka̱ngkpang lyem lyuut/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ka̱ngkpang lyem lyuut/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ka̱ngkpang lyem lyuut/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Tablet Rimush Louvre AO5476.jpg|thumb|Lyulyoot swuocet Ri̱mut, A̱gwam A̱kkad, tazwa A̱bali̱gamat, A̱gwam Ma̱ri̱hashi, mbeang tazwa Emahasini, A̱gwam Elam, kpa̱mkpaan ma̱ng 2270 A̱K.]]
Di̱ fam [[A̱tyin Kpa̱mkpaan Gbangbang]] hu, á̱ ku nyiā̇ ta̱m ma̱ng '''á̱ka̱ngkpang lyem lyuut''' hu ([[A̱kkad (a̱lyem)|A̱kkad]] {{transl|akk|ṭuppu(m)}} {{lang|akk|[[:wikt:𒁾|𒁾]]}})<ref>{{cite book
| last1 = Black
| first1 = Jeremy Allen
| author-link1 = Jeremy Black (assyriologist)
| last2 = George
| first2 = Andrew R.
| author-link2 = Andrew R. George
| last3 = Postgate
| first3 = Nicholas
| author-link3 = Nicholas Postgate (assyriologist)
| year = 2000
| title = A concise dictionary of Akkadian
| publisher = [[Harrassowitz Verlag]]
| edition = 2nd
| page = 415
| isbn = 978-3-447-04264-2
| oclc = 44447973
| lccn = 00336381
| url = https://books.google.com/books?id=-qIuVCsRb98C&q=clay+tablet&pg=PA415}}</ref> nang kyang lyuut, ma̱ a̱ca̱caat mat lyuut di̱ [[kuneifom]], a̱mgba̱m [[Ce A̱shong-tswam]] hu ma̱ng kap [[Ce Tswam]] hu.
Kuneifom nang á̱ ndyuut ma̱ng a̱sham lyem nang á̱ dyuut a̱ni, a̱ga̱faat lyuut. Ka̱ á̱ lyuut da̱ nhu, ku ni̱ nshurung a̱ ya a̱ka̱ngkpang lyem lyuut ma̱ a̱di̱di̱t ma̱ng mam ku wun ji̱ ka khwot ji̱ ba fwuoi. A̱ka̱ngkpang lyem lyuut nang á̱ nwai fwui ma̱ ndong a̱ni, á̱ na koot a̱sok ma̱ng a̱sa̱khwot, á̱ bu njhyi á̱ka̱ngkpang a̱ghyang. A̱yaaka̱ngkpang lyem lyuut ba á̱ kwan lyuut, á̱ ni̱ nfwui mba ma̱kpa̱a̱t, kan ali fwui ke di̱n jen zwang ku na ntyia̱ cet ku bu labeang. A̱yaaka̱ngkpang lyem lyuut ni̱ nsai da̱ a̱vwuo saai nkyang gbangbang. Á̱ shyiat nkwaa̱mbwat ma̱ a̱vwuo saai kwaa̱mbwat A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱tyin.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki|a̱ka̱ngkpang lyem lyuut}}
[[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]]
cs8z5vook03h85n0nk02oxhl53l74eb
Paki̱si̱tan
0
5149
44761
31217
2026-06-11T15:18:55Z
KhaliMagani
2741
44761
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Pakisitan''', ma agwomnati a yet aRipobulik si aniet kpa apyia si Pakisitan wa. Abyin ka ni shyie mami Ashiya Atak wa. Ngguwa yet lamba afwuon mami ayabyibyin nang ba byie aniet akpaa ani. Aniet nba hu bang tat ba su swak 241.5 miliyon. A si yet amgbii aswak ayabyibyin si aniet kpa apyia nang ba shyie akpaa ani mami alyia 2023. [8] Isilamabat wa yet akeangtung abyin ka. Karachi wa yet ajhyiung agbangbang akavwuo na mami Pakisitan hu sarai asi bi yet acyiang akakurum. Pakisitan hu ni yet 33rd mami ayabyibyin nang ba byie agbandang afam na asi bi yet abyin afyiang mami ayabyibyin nang ba yet agbandang mami Ashiya Atak ani. Abyin ka ni byie gak ming akyai asakhwot Arebiya di fam Atak, Angam Asakhwot Omani di fam AtakJenshyung, nbeang Sir Creek di fam AtakAtyin, a si bing byia gak ming Ndya di fam Atyin; Afganitan di fam Jenshyung; Iran di fam AtakJenshyung nbeang Caina di fam AzaAtyin. A byia gak asakhwot ming Omani di fam Angam Asakhwot Omani hu. Afganitan afifap Wakhan Corridor hwa tyia akawatyia tsitsak Angam Asakhwot Omani ming Tajikitan mami AzaJenshyung.
Ripobulik aniet kpa apyia si Pakisitan
اسلامی جمہوریہ پاكستان (Urudu)
Islāmī Jumhūriyah Pākistān[1]
Tyiang atoot shi si Pakisitan
Tyiang atoot shi
Sitet alama (alama abyin) si Pakisitan
Sitet alama
(alama abyin)
Alaseap: Īmāni, Ittihāt, Nazam
ایمان، اتحاد، نظم
"Nwuak acucuk, Mun apyia, Discipline"[2]
Abwuom: Qaumī Tarānah
قَومی ترانہ
"Abwuom abyin Pakisitan"
byyl41ajl26umafsuzq3bmrxxjddpbx
44762
44761
2026-06-11T15:19:48Z
KhaliMagani
2741
44762
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Paki̱si̱tan/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Paki̱si̱tan/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Paki̱si̱tan/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Paki̱si̱tan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Paki̱si̱tan/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Paki̱si̱tan/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Pakisitan''', ma agwomnati a yet aRipobulik si aniet kpa apyia si Pakisitan wa. Abyin ka ni shyie mami Ashiya Atak wa. Ngguwa yet lamba afwuon mami ayabyibyin nang ba byie aniet akpaa ani. Aniet nba hu bang tat ba su swak 241.5 miliyon. A si yet amgbii aswak ayabyibyin si aniet kpa apyia nang ba shyie akpaa ani mami alyia 2023. [8] Isilamabat wa yet akeangtung abyin ka. Karachi wa yet ajhyiung agbangbang akavwuo na mami Pakisitan hu sarai asi bi yet acyiang akakurum. Pakisitan hu ni yet 33rd mami ayabyibyin nang ba byie agbandang afam na asi bi yet abyin afyiang mami ayabyibyin nang ba yet agbandang mami Ashiya Atak ani. Abyin ka ni byie gak ming akyai asakhwot Arebiya di fam Atak, Angam Asakhwot Omani di fam AtakJenshyung, nbeang Sir Creek di fam AtakAtyin, a si bing byia gak ming Ndya di fam Atyin; Afganitan di fam Jenshyung; Iran di fam AtakJenshyung nbeang Caina di fam AzaAtyin. A byia gak asakhwot ming Omani di fam Angam Asakhwot Omani hu. Afganitan afifap Wakhan Corridor hwa tyia akawatyia tsitsak Angam Asakhwot Omani ming Tajikitan mami AzaJenshyung.
Ripobulik aniet kpa apyia si Pakisitan
اسلامی جمہوریہ پاكستان (Urudu)
Islāmī Jumhūriyah Pākistān[1]
Tyiang atoot shi si Pakisitan
Tyiang atoot shi
Sitet alama (alama abyin) si Pakisitan
Sitet alama
(alama abyin)
Alaseap: Īmāni, Ittihāt, Nazam
ایمان، اتحاد، نظم
"Nwuak acucuk, Mun apyia, Discipline"[2]
Abwuom: Qaumī Tarānah
قَومی ترانہ
"Abwuom abyin Pakisitan"
l2fq5r7dvn6tpnecgc2urwbvecbvuj7
Polan
0
5183
44773
41918
2026-06-11T15:42:53Z
KhaliMagani
2741
44773
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Polan''' (Polit: ''Polska'' [ˈpɔlska] ⓘ), yet abyin kya, nung angyei “Republic of Poland din shong ani [b] polan yet abyin kya ka din fam akawatye abyin angyei Europe ani. Akau ka din suswot 16 nang angye voivodeships ani, ka si bye kyai abyin ji bai kilomitan 312,700 km2 (120,700 sq mi).[14][15] Polan bye fang anietbishi ba baai aniet million 38 ani, bibya yet abyin ka yet afwon din fang kyai anietbishi ani din fam Europe ka sarai ani Angyai helkwata abyin Polan ka Warsaw, kayang ka kya yet agbandang akayang sarai mung akakayang bashye din fam hu sarai ani. Akum akakayang ba byek Warsaw hu shye ani; Kraków, Wrocław, Łódź, Poznań, Gdańsk, nbiyang Szczecin.
Polan bye avufurum zi shai kuzang jen ani, abyin ka si tiyak makawatye fam kaai Europe ani, zi tiyak asi taat agbandang agyui angyei Baltic ani, ji si shye aza tsok Sudetet nbiyang Carpathiat da tatak ani. Agyui ka shye aswap alan sarai ma byin Polan kya angyei Vistulat, nbiyang agut ka bye azaka sarai angyie agut Rysy, zi shye akawatye agut Tatra, nbiyang agut angyie Carpathians ani. Abyinka shye kpankpaan ma abyin angyie Lithuaniat anbiyang Russiat din fam aza sinat atak abyin angyie [c] Belarut anbiyang Ukraine din fam atak , Slovakiat nbiyang abyin Czech , nbjyang abyin Jamani din fam atak. Abyin Polan byek abyin Denmark nbiyang abyin Sweden.
Ashye nkhang nung anietbishi shye ma byin ka neet. 10,000 BCE (kafin byin Atyusan). Ta’ada baji vwon m agyang neet gban gban , ima akawatye jen, aniet ba bye nwap bashye angyei Polans ani, ajawa anshye alyoot Polan ka. Aniet ba ku shye ya apye ba ma lye 966, huhwa sii naat cacaat mung jen ji nung agwam nwap Polans hu, aku lyen Agwaza tazwa ani ba, asii shai asii nwo khwui Agwaza tazwa wu.nung anyet khwui Christi ba khwui ani. Jija si yet atyin ladi Aroman hu. Tyok abyin Polan hu ku kyak atyin ka neet ma lye 1025, nbiyang 1569. Aku lap mun apye mung Lithuaniat,kut yet tung apye, mung shyen dung nung angyei mun apye Polit–Lithuaniat ani. Da cak akya byibyin bahu si bye cet zam, sarai din fam bibyin bashye din fam Europe ka ani, danian mun apye banye ani, huhwa si tye basi kpaat doka baji atuk 3 mung zwat 3 ma lye 1791.
Nung atsak jen ya agyi/azwu Polan nswuap ani, ashye abibyin ba hyek abyin Polan ka, lye angyei 8th century ani. Polan subu shye ya apye ba ma lye 1918, nung angyei ya apye akafiyang ka ani, abyin ka si shye cok din jen akun kwan zwang angyei zawang Polit–Soviet ani ma lye 1919 sinat 1921. Ming zwat akubunyung ma lye 1939, bibyin angyei Germanit anbiyang mun apye Soviet basi kayang abyin Polan ka, su ahwa si yet atin zwang swanta afiyang hu nung angyei ‘World War II’, din shong ji ani. Sihwa si yet zwang ji aniet ma didit si lyen swan baji. Sisak Polan nshye mang bibyen nung angyei bibyin Kommunit ba ani, Basu ma anyet bat ye bwak mung kwabwat ji tye zwang ntyiak nung angyei ‘Warsaw Pact’; din shong ji ani.Danian lin ama mung mun apye polan nwak ani, huhwaa si tye asa cyok tyok kommunit hu Polan si buh bwok mung tyok ya apye hu ma lye 1989.
Polan yet abyin ka tyok nung aniet nbang tyok hu ha ani. Jija tye anbye tutu aniet tat agyei nung angyei ‘Sejm nbiyang Senat ani. Babu shye yaason din fam kaswo,nvak shyiat akakurum nwaai, abyin ka si nbiyang zam. Ba nbiyang cet zam, atye mami bibyin ba bye zwa zam ani. Poland yet abyin ka yet fang ataa mami acacaat bibyin ba byie zwa alan sarai da fam bibyin angyei ‘European Union’ ani. Danian anya kya, aniet abyin ba shiat swat nyinyang mang ya ason din vak kaswo nbiyang yaason din tyan fang, da fam ka sarai, danian anya kya, atyiang kurum da kavou fang bana nbiyang tutu swan akaan abok ashong ashong ka ba. Abyin ka bye akavou 17 nung UNESCO kpaat ani, nbiyang 15 asi taada baji. Polan bya yet abyin ka kpaat atung mun apye bibyin bashye mang swanta hu kap angyei ‘United Nations’ din shong ji ani. Babu shye mang atung ka mun bibyin bay a kaswo dung ani asi angyei as well as a member of the World Trade Organization nbiyang, OECD, mung NATO, nbiyang the mun apye bibyin Europiya ka.
== Bwoi alyoot ==
Anyiet Polit ba nung abun ngyei Polska ani.[16] Ba shyia aliot ba ka Polans, ba neet mung nwap atyin angyei Slavic ha ani ba shyia mung swat hu ma atak agyui angyei Warta ha ani, zi shyia ma kayang afwun nang angyei ani Polan neet ma lye (6th–8th centurit CE).[17] Nwap na shye liliot bahu din kyai angyei Proto-Slavic, ba shye atin ba ka mung Proto-Indo-European ja. Fang ya’ason atyin nbiyang nwap (etymology) bashye atyin aliot nwap ka neet kyai abyin nung angyei agbandang abyin Polan ha ani.[19][20] Neet din akawatye alye, Polonia ha yet aliot a ya azwu sarai din fam Europe.[21]
== Nkhang gbangbang ==
Atyin artikut: atin nghaang gbangbang abyin Polan.
Ncik yartikut: Nkankarang alye Polan, alyien twam Polan, nkyang gbangbang Polan aniet nkhwo atyin, Lechit nbiyang Polan ma akawatye alye.
Atyin alye zwa anietbishi angyei ‘homo erectus’ ku cwuk mavou angyei Polan manini ani ma lye 500,000 ji swak ani. Shirim avou hu ku vwung anietbishi yaai ma byin ka .[27] Congcobai aniyet angyai ‘Homo sapiens’ din jen tat agyi hu ‘modern’ bai cacaat ma lye ka nun aniet polan ba ma lye polan ba.
==A̱ya̱fang==
{{Reflist}}
{{Bibyin Yurop}}
[[Sa:Bibyin Yurop]]
regwwh8w8pji7qzlclxm5dxqgvt74wi
44774
44773
2026-06-11T15:43:53Z
KhaliMagani
2741
44774
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Polan/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Polan/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Polan/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Polan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Polan/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Polan/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Polan''' (Polit: ''Polska'' [ˈpɔlska] ⓘ), yet abyin kya, nung angyei “Republic of Poland din shong ani [b] polan yet abyin kya ka din fam akawatye abyin angyei Europe ani. Akau ka din suswot 16 nang angye voivodeships ani, ka si bye kyai abyin ji bai kilomitan 312,700 km2 (120,700 sq mi).[14][15] Polan bye fang anietbishi ba baai aniet million 38 ani, bibya yet abyin ka yet afwon din fang kyai anietbishi ani din fam Europe ka sarai ani Angyai helkwata abyin Polan ka Warsaw, kayang ka kya yet agbandang akayang sarai mung akakayang bashye din fam hu sarai ani. Akum akakayang ba byek Warsaw hu shye ani; Kraków, Wrocław, Łódź, Poznań, Gdańsk, nbiyang Szczecin.
Polan bye avufurum zi shai kuzang jen ani, abyin ka si tiyak makawatye fam kaai Europe ani, zi tiyak asi taat agbandang agyui angyei Baltic ani, ji si shye aza tsok Sudetet nbiyang Carpathiat da tatak ani. Agyui ka shye aswap alan sarai ma byin Polan kya angyei Vistulat, nbiyang agut ka bye azaka sarai angyie agut Rysy, zi shye akawatye agut Tatra, nbiyang agut angyie Carpathians ani. Abyinka shye kpankpaan ma abyin angyie Lithuaniat anbiyang Russiat din fam aza sinat atak abyin angyie [c] Belarut anbiyang Ukraine din fam atak , Slovakiat nbiyang abyin Czech , nbjyang abyin Jamani din fam atak. Abyin Polan byek abyin Denmark nbiyang abyin Sweden.
Ashye nkhang nung anietbishi shye ma byin ka neet. 10,000 BCE (kafin byin Atyusan). Ta’ada baji vwon m agyang neet gban gban , ima akawatye jen, aniet ba bye nwap bashye angyei Polans ani, ajawa anshye alyoot Polan ka. Aniet ba ku shye ya apye ba ma lye 966, huhwa sii naat cacaat mung jen ji nung agwam nwap Polans hu, aku lyen Agwaza tazwa ani ba, asii shai asii nwo khwui Agwaza tazwa wu.nung anyet khwui Christi ba khwui ani. Jija si yet atyin ladi Aroman hu. Tyok abyin Polan hu ku kyak atyin ka neet ma lye 1025, nbiyang 1569. Aku lap mun apye mung Lithuaniat,kut yet tung apye, mung shyen dung nung angyei mun apye Polit–Lithuaniat ani. Da cak akya byibyin bahu si bye cet zam, sarai din fam bibyin bashye din fam Europe ka ani, danian mun apye banye ani, huhwa si tye basi kpaat doka baji atuk 3 mung zwat 3 ma lye 1791.
Nung atsak jen ya agyi/azwu Polan nswuap ani, ashye abibyin ba hyek abyin Polan ka, lye angyei 8th century ani. Polan subu shye ya apye ba ma lye 1918, nung angyei ya apye akafiyang ka ani, abyin ka si shye cok din jen akun kwan zwang angyei zawang Polit–Soviet ani ma lye 1919 sinat 1921. Ming zwat akubunyung ma lye 1939, bibyin angyei Germanit anbiyang mun apye Soviet basi kayang abyin Polan ka, su ahwa si yet atin zwang swanta afiyang hu nung angyei ‘World War II’, din shong ji ani. Sihwa si yet zwang ji aniet ma didit si lyen swan baji. Sisak Polan nshye mang bibyen nung angyei bibyin Kommunit ba ani, Basu ma anyet bat ye bwak mung kwabwat ji tye zwang ntyiak nung angyei ‘Warsaw Pact’; din shong ji ani.Danian lin ama mung mun apye polan nwak ani, huhwaa si tye asa cyok tyok kommunit hu Polan si buh bwok mung tyok ya apye hu ma lye 1989.
Polan yet abyin ka tyok nung aniet nbang tyok hu ha ani. Jija tye anbye tutu aniet tat agyei nung angyei ‘Sejm nbiyang Senat ani. Babu shye yaason din fam kaswo,nvak shyiat akakurum nwaai, abyin ka si nbiyang zam. Ba nbiyang cet zam, atye mami bibyin ba bye zwa zam ani. Poland yet abyin ka yet fang ataa mami acacaat bibyin ba byie zwa alan sarai da fam bibyin angyei ‘European Union’ ani. Danian anya kya, aniet abyin ba shiat swat nyinyang mang ya ason din vak kaswo nbiyang yaason din tyan fang, da fam ka sarai, danian anya kya, atyiang kurum da kavou fang bana nbiyang tutu swan akaan abok ashong ashong ka ba. Abyin ka bye akavou 17 nung UNESCO kpaat ani, nbiyang 15 asi taada baji. Polan bya yet abyin ka kpaat atung mun apye bibyin bashye mang swanta hu kap angyei ‘United Nations’ din shong ji ani. Babu shye mang atung ka mun bibyin bay a kaswo dung ani asi angyei as well as a member of the World Trade Organization nbiyang, OECD, mung NATO, nbiyang the mun apye bibyin Europiya ka.
== Bwoi alyoot ==
Anyiet Polit ba nung abun ngyei Polska ani.[16] Ba shyia aliot ba ka Polans, ba neet mung nwap atyin angyei Slavic ha ani ba shyia mung swat hu ma atak agyui angyei Warta ha ani, zi shyia ma kayang afwun nang angyei ani Polan neet ma lye (6th–8th centurit CE).[17] Nwap na shye liliot bahu din kyai angyei Proto-Slavic, ba shye atin ba ka mung Proto-Indo-European ja. Fang ya’ason atyin nbiyang nwap (etymology) bashye atyin aliot nwap ka neet kyai abyin nung angyei agbandang abyin Polan ha ani.[19][20] Neet din akawatye alye, Polonia ha yet aliot a ya azwu sarai din fam Europe.[21]
== Nkhang gbangbang ==
Atyin artikut: atin nghaang gbangbang abyin Polan.
Ncik yartikut: Nkankarang alye Polan, alyien twam Polan, nkyang gbangbang Polan aniet nkhwo atyin, Lechit nbiyang Polan ma akawatye alye.
Atyin alye zwa anietbishi angyei ‘homo erectus’ ku cwuk mavou angyei Polan manini ani ma lye 500,000 ji swak ani. Shirim avou hu ku vwung anietbishi yaai ma byin ka .[27] Congcobai aniyet angyai ‘Homo sapiens’ din jen tat agyi hu ‘modern’ bai cacaat ma lye ka nun aniet polan ba ma lye polan ba.
==A̱ya̱fang==
{{Reflist}}
{{Bibyin Yurop}}
[[Sa:Bibyin Yurop]]
9m66uqvbym2n6a7eg7xqmquef6l22ot
Wayback Machine
0
5259
44783
32319
2026-06-11T15:53:06Z
KhaliMagani
2741
44783
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Wayback Machine''' ji yet a̱gban nkyangfang di̱jita ''World Wide Web'' wa nang ''Internet Archive'' ku kpaat a̱ni, ji̱ si̱ yet Sot [[Muná̱pyia̱ Sí̱tet|A̱merika]] ja ji̱ nwai cat kpa̱ngti̱n a̱ni ma̱ng tyantung ma̱ a̱keang San Fi̱ransi̱tko, Kalifoniya. Á̱ ku bwuo nji ma̱ a̱lyia̱ 1996 kya a̱wot á̱ si̱ ba̱ khwuk ma̱t á̱niet ba̱ shyia̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱nji ma̱ a̱lyia̱ 2001, a̱wot mashin ji ni̱ nghwon a̱tyunta̱m wu gu "bwuok a̱ nat di̱n jen gbangbang" gu ka li si̱sak nang a̱ka̱ma̱ntei ndi a̱ni mi̱ gbangbang. Á̱nietkpaat nji, Brewster Kahle ma̱ng Bruce Gilliat, ku byi̱k Wayback Machine ji̱ nang "a̱wat shyia̱ a̱mgba̱m lyen swanta hu a̱ni" di̱n vak saai nkopi nang á̱ ku sak da̱ a̱gban nkyangfang wu a̱ni nang a̱khwukhwop ngwat a̱ma̱ntei.<ref>{{Cite web |last=Kahle |first=Brewster |date=2005-11-23 |title=Universal Access to all Knowledge |url=https://archive.org/details/SDForumBK |archive-date=2022-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814164546/https://archive.org/details/SDForumBK |access-date=2022-06-05 |website=Internet Archive}}</ref>
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
g288nj4nkhavspkdddp3wqxfwj89hr3
44784
44783
2026-06-11T15:53:59Z
KhaliMagani
2741
44784
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Wayback Machine/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Wayback Machine/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Wayback Machine/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Wayback Machine/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Wayback Machine/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Wayback Machine/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Wayback Machine''' ji yet a̱gban nkyangfang di̱jita ''World Wide Web'' wa nang ''Internet Archive'' ku kpaat a̱ni, ji̱ si̱ yet Sot [[Muná̱pyia̱ Sí̱tet|A̱merika]] ja ji̱ nwai cat kpa̱ngti̱n a̱ni ma̱ng tyantung ma̱ a̱keang San Fi̱ransi̱tko, Kalifoniya. Á̱ ku bwuo nji ma̱ a̱lyia̱ 1996 kya a̱wot á̱ si̱ ba̱ khwuk ma̱t á̱niet ba̱ shyia̱ nyia̱ ta̱m ma̱ng a̱nji ma̱ a̱lyia̱ 2001, a̱wot mashin ji ni̱ nghwon a̱tyunta̱m wu gu "bwuok a̱ nat di̱n jen gbangbang" gu ka li si̱sak nang a̱ka̱ma̱ntei ndi a̱ni mi̱ gbangbang. Á̱nietkpaat nji, Brewster Kahle ma̱ng Bruce Gilliat, ku byi̱k Wayback Machine ji̱ nang "a̱wat shyia̱ a̱mgba̱m lyen swanta hu a̱ni" di̱n vak saai nkopi nang á̱ ku sak da̱ a̱gban nkyangfang wu a̱ni nang a̱khwukhwop ngwat a̱ma̱ntei.<ref>{{Cite web |last=Kahle |first=Brewster |date=2005-11-23 |title=Universal Access to all Knowledge |url=https://archive.org/details/SDForumBK |archive-date=2022-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814164546/https://archive.org/details/SDForumBK |access-date=2022-06-05 |website=Internet Archive}}</ref>
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
8egyknofxso42e0n5632vjt4sqgx6jy
Florence Seriki
0
5291
44771
31878
2026-06-11T15:41:23Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44771
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lita/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lita/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lita/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lita/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lita/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lita/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Florence Seriki''' MFR (16 Zwat A̱ni̱nai 1963 – 3 Zwat Tsat 2017) wa ku yet a̱tyukpaat ma̱ng A̱gba̱ndang A̱kwak A̱son ku ''CEO'' Omatek Ventures Plc.,<ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/omatek-founder-florence-seriki-dies-at-54/|title=Omatek founder, Florence Seriki, dies at 54|website=Punch Newspapers|date=6 March 2017|language=en-US|access-date=2020-03-09}}</ref> a̱son ka̱mpa̱ni ''ICT'' [[Naijeriya]] ma̱ng [[Afi̱rika]] mat tung nkap ma̱ng nyian nkompyuta ma̱ng nkap kompyuta nang vam kompyuta, nkyanglyiat, kibwot, cyui.<ref>{{Cite web|last=Fadoju|first=Tobiloba|date=2017-03-06|title=Omatek founder and CEO, Florence Seriki has passed on|url=https://techpoint.africa/2017/03/06/ceo-omatek-florence-seriki-dead/|access-date=2021-08-24|website=Techpoint Africa|language=en-US}}</ref>
== A̱son shyicet ma̱ng tat-a̱pyia̱ ==
Á̱ ku byin Seriki mi̱ [[Si̱tet Legwot|Legwot]] ja a̱wot a̱ ku neet [[Si̱tet Da̱li̱ta]] ja ma̱ a̱tsak a̱lyiat.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/news/florence-seriki-omatek-computers-founder-is-dead/|website=guardian.ng|access-date=2020-03-09|title=Florence Seriki, Omatek Computer's founder is dead|date=6 March 2017|archive-date=2021-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822023712/https://guardian.ng/news/florence-seriki-omatek-computers-founder-is-dead/|url-status=dead}}</ref> A̱ ku ncong a̱ nat tat-a̱pyia̱ sa̱ka̱nda̱ri hu mi̱ A̱lifang Sa̱ka̱nda̱ri Reagan Memorial Baptist kya, Sabo, Yaba, tsi̱tsak a̱lyia̱ 1975 ma̱ng 1980 a̱wot a̱ si̱ kin ncong a̱ nat A̱lifang Mundundung Sayen, Legwot, mat ''A levels'' nggu wu. A̱ tyak ma̱ng kwaa̱mbwat digi̱ri ''Bachelors of Science'' neet mi̱ Yunuvasi̱ti Ife hu hwa (nang á̱ ngyei Yunuvasi̱ti Obafemi Awolowo, [[Ile Ife|Ile-Ife]] mi̱ di̱ yong huni a̱ni).<ref>{{Cite web|url=http://enterprise54.com/florence-seriki-the-inspirational-story-of-the-late-omatek-ceo/|title=Florence Seriki: The Woman Entrepreneur Who Built a N3 Billion Tech Company|date=2017-09-28|website=The Website for African Entrepreneurs|language=en-US|access-date=2020-03-09|archive-date=2020-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218143558/http://enterprise54.com/florence-seriki-the-inspirational-story-of-the-late-omatek-ceo/|url-status=dead}}</ref>
== Omatek ==
Ma̱ a̱lyia̱ 1993, di̱n jen tyai nkyang kpa̱sai ''CTO'' ji (nang bwak kaswuo A̱li A̱ghyi A̱merika mi̱ Naijeriya ku jhyi a̱ni[https://ng.usembassy.gov/ )], Seriki si̱ ghwut ma̱ng [https://directory.africa-business.com/business/8be6272350/Omatek-Computers-Ltd- Omatek brand of Computers] ku yet a̱son tangka̱i a̱di̱dam a̱kya mi̱ [[Naijeriya]].<ref>{{Cite web|url=https://techpoint.africa/2017/03/06/ceo-omatek-florence-seriki-dead/|title=Omatek founder and CEO, Florence Seriki has passed on|last=Fadoju|first=Tobiloba|date=2017-03-06|website=Techpoint.Africa|language=en-US|access-date=2020-03-09}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2003, a̱ si̱ yet a̱son a̱tyu Afi̱rika a̱ na jhyi nvam kompyuta, nkyanglyiat, nkibwot, ma̱ng cyui kompyuta nang á̱ nyia̱ mi̱ Naijeriya a̱ni neet di̱ ''completely knocked down'' (CKD) nang a̱vwuonjhyi nkyang na nghwut ma̱ng nkompyuta, a̱yaa-notebook ma̱ng nsava Omatek mbeang a̱mgba̱m nkyang na nang á̱ ni̱ fwuop da̱ nkyang nani a̱ni nang á̱ jhyi mami Naijeria a̱ni.<ref>{{Cite web|url=https://itedgenews.ng/2017/03/06/industry-in-shock-as-florence-seriki-dies-at-53/|title=Industry in shock as Florence Seriki dies at 53|last=adminer2|date=2017-03-06|website=ITEdgeNews.ng|language=en-US|access-date=2020-03-09|archive-date=2021-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822023812/https://itedgenews.ng/2017/03/06/industry-in-shock-as-florence-seriki-dies-at-53/|url-status=dead}}</ref>
== Za̱náng ma̱ng a̱didyep ==
Za̱náng nang gu ku ya a̱ni, jija yet:<ref>{{Cite web|url=http://www.ncs.org.ng/about-ncs/national-executive-council/florence-seriki-presient-itan/|title=Nigeria Computer Society: Florence Seriki: President, ITAN|language=en-US|access-date=2020-03-09|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129124357/http://www.ncs.org.ng/about-ncs/national-executive-council/florence-seriki-presient-itan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Florence Seriki is IT Personality of the Year 2015|url=http://www.ncs.org.ng/it-personality-2015/|language=en-US|access-date=2020-05-27|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129124401/http://www.ncs.org.ng/it-personality-2015/|url-status=dead}}</ref>
* Most Fascinating Nigerian (MFN)-Press Merit services
==Ya̱fang==
{{reflist}}
qn5jp6rjn00w4p87oorow45g85ihtnr
44772
44771
2026-06-11T15:42:26Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44772
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Florence Seriki/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Florence Seriki/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Florence Seriki/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Florence Seriki/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Florence Seriki/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Florence Seriki/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Florence Seriki''' MFR (16 Zwat A̱ni̱nai 1963 – 3 Zwat Tsat 2017) wa ku yet a̱tyukpaat ma̱ng A̱gba̱ndang A̱kwak A̱son ku ''CEO'' Omatek Ventures Plc.,<ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/omatek-founder-florence-seriki-dies-at-54/|title=Omatek founder, Florence Seriki, dies at 54|website=Punch Newspapers|date=6 March 2017|language=en-US|access-date=2020-03-09}}</ref> a̱son ka̱mpa̱ni ''ICT'' [[Naijeriya]] ma̱ng [[Afi̱rika]] mat tung nkap ma̱ng nyian nkompyuta ma̱ng nkap kompyuta nang vam kompyuta, nkyanglyiat, kibwot, cyui.<ref>{{Cite web|last=Fadoju|first=Tobiloba|date=2017-03-06|title=Omatek founder and CEO, Florence Seriki has passed on|url=https://techpoint.africa/2017/03/06/ceo-omatek-florence-seriki-dead/|access-date=2021-08-24|website=Techpoint Africa|language=en-US}}</ref>
== A̱son shyicet ma̱ng tat-a̱pyia̱ ==
Á̱ ku byin Seriki mi̱ [[Si̱tet Legwot|Legwot]] ja a̱wot a̱ ku neet [[Si̱tet Da̱li̱ta]] ja ma̱ a̱tsak a̱lyiat.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/news/florence-seriki-omatek-computers-founder-is-dead/|website=guardian.ng|access-date=2020-03-09|title=Florence Seriki, Omatek Computer's founder is dead|date=6 March 2017|archive-date=2021-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822023712/https://guardian.ng/news/florence-seriki-omatek-computers-founder-is-dead/|url-status=dead}}</ref> A̱ ku ncong a̱ nat tat-a̱pyia̱ sa̱ka̱nda̱ri hu mi̱ A̱lifang Sa̱ka̱nda̱ri Reagan Memorial Baptist kya, Sabo, Yaba, tsi̱tsak a̱lyia̱ 1975 ma̱ng 1980 a̱wot a̱ si̱ kin ncong a̱ nat A̱lifang Mundundung Sayen, Legwot, mat ''A levels'' nggu wu. A̱ tyak ma̱ng kwaa̱mbwat digi̱ri ''Bachelors of Science'' neet mi̱ Yunuvasi̱ti Ife hu hwa (nang á̱ ngyei Yunuvasi̱ti Obafemi Awolowo, [[Ile Ife|Ile-Ife]] mi̱ di̱ yong huni a̱ni).<ref>{{Cite web|url=http://enterprise54.com/florence-seriki-the-inspirational-story-of-the-late-omatek-ceo/|title=Florence Seriki: The Woman Entrepreneur Who Built a N3 Billion Tech Company|date=2017-09-28|website=The Website for African Entrepreneurs|language=en-US|access-date=2020-03-09|archive-date=2020-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218143558/http://enterprise54.com/florence-seriki-the-inspirational-story-of-the-late-omatek-ceo/|url-status=dead}}</ref>
== Omatek ==
Ma̱ a̱lyia̱ 1993, di̱n jen tyai nkyang kpa̱sai ''CTO'' ji (nang bwak kaswuo A̱li A̱ghyi A̱merika mi̱ Naijeriya ku jhyi a̱ni[https://ng.usembassy.gov/ )], Seriki si̱ ghwut ma̱ng [https://directory.africa-business.com/business/8be6272350/Omatek-Computers-Ltd- Omatek brand of Computers] ku yet a̱son tangka̱i a̱di̱dam a̱kya mi̱ [[Naijeriya]].<ref>{{Cite web|url=https://techpoint.africa/2017/03/06/ceo-omatek-florence-seriki-dead/|title=Omatek founder and CEO, Florence Seriki has passed on|last=Fadoju|first=Tobiloba|date=2017-03-06|website=Techpoint.Africa|language=en-US|access-date=2020-03-09}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2003, a̱ si̱ yet a̱son a̱tyu Afi̱rika a̱ na jhyi nvam kompyuta, nkyanglyiat, nkibwot, ma̱ng cyui kompyuta nang á̱ nyia̱ mi̱ Naijeriya a̱ni neet di̱ ''completely knocked down'' (CKD) nang a̱vwuonjhyi nkyang na nghwut ma̱ng nkompyuta, a̱yaa-notebook ma̱ng nsava Omatek mbeang a̱mgba̱m nkyang na nang á̱ ni̱ fwuop da̱ nkyang nani a̱ni nang á̱ jhyi mami Naijeria a̱ni.<ref>{{Cite web|url=https://itedgenews.ng/2017/03/06/industry-in-shock-as-florence-seriki-dies-at-53/|title=Industry in shock as Florence Seriki dies at 53|last=adminer2|date=2017-03-06|website=ITEdgeNews.ng|language=en-US|access-date=2020-03-09|archive-date=2021-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822023812/https://itedgenews.ng/2017/03/06/industry-in-shock-as-florence-seriki-dies-at-53/|url-status=dead}}</ref>
== Za̱náng ma̱ng a̱didyep ==
Za̱náng nang gu ku ya a̱ni, jija yet:<ref>{{Cite web|url=http://www.ncs.org.ng/about-ncs/national-executive-council/florence-seriki-presient-itan/|title=Nigeria Computer Society: Florence Seriki: President, ITAN|language=en-US|access-date=2020-03-09|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129124357/http://www.ncs.org.ng/about-ncs/national-executive-council/florence-seriki-presient-itan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Florence Seriki is IT Personality of the Year 2015|url=http://www.ncs.org.ng/it-personality-2015/|language=en-US|access-date=2020-05-27|archive-date=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129124401/http://www.ncs.org.ng/it-personality-2015/|url-status=dead}}</ref>
* Most Fascinating Nigerian (MFN)-Press Merit services
==Ya̱fang==
{{reflist}}
a4utuodatm3z4k3vcl2nw5fxzs7caxa
Nia̱ a̱taintak
0
5468
44775
43850
2026-06-11T15:45:30Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44775
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Florence Seriki/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Florence Seriki/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Florence Seriki/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Florence Seriki/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Florence Seriki/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Florence Seriki/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Nia̱ a̱taintak''' hu hwa yet nghwang a̱byeibyuut ku ghwughwuu nkpai nang a̱tyu cong a̱bin ku tyong cung ni̱ ghwon a̱ma̱lyim a̱ni.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
5nq6lw13f6qzgxa4fzxo3cbib1y4lak
44776
44775
2026-06-11T15:46:31Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44776
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Nia̱ a̱taintak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Nia̱ a̱taintak/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Nia̱ a̱taintak/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Nia̱ a̱taintak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Nia̱ a̱taintak/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Nia̱ a̱taintak/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Nia̱ a̱taintak''' hu hwa yet nghwang a̱byeibyuut ku ghwughwuu nkpai nang a̱tyu cong a̱bin ku tyong cung ni̱ ghwon a̱ma̱lyim a̱ni.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
3oic9xv6o998ibrzem91nb0t1gytj3r
Ture Ka̱za-Ture
0
5578
44799
33647
2026-06-11T16:24:46Z
KhaliMagani
2741
44799
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Ture Kaza-Ture''' (1959-1 July 2017) ku yet á̱tyutyia̱t wa ma̱ng a̱tyulyen nkang za̱m. A̱gwak tyia̱t nkhang ma̱ng cat li yaason Afirka wa gu ku yet. Cat ma̱ng fa̱k ma̱ng ''Ahmed Sékou Touré,'' A̱tyutyok A̱byin ntsa Gini ndyo a̱ni hu hwa si̱ tyia̱ a̱ si̱ nkhwap a̱loot '''Ture''' ka.
Ture ku yet á̱tyutyia̱t ma̱ng a̱tyuzop nkyang wa mi̱ Yunivati A̱ma̱du Belo ji shyia̱ [[Zariya]] ma̱byin [[Naijeriya]] a̱ni. A̱ ku yet a̱za̱za̱rak a̱tyulyuut wa mat nta̱ga̱da ma̱ng a̱yaatikut ma̱di̱di̱t ku kyiak a̱lyoot nggu ka.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
2d08nm5cewal1invg0ygmzpsiina92s
44800
44799
2026-06-11T16:25:25Z
KhaliMagani
2741
44800
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ture Ka̱za-Ture/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ture Ka̱za-Ture/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ture Ka̱za-Ture/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Ture Kaza-Ture''' (1959-1 July 2017) ku yet á̱tyutyia̱t wa ma̱ng a̱tyulyen nkang za̱m. A̱gwak tyia̱t nkhang ma̱ng cat li yaason Afirka wa gu ku yet. Cat ma̱ng fa̱k ma̱ng ''Ahmed Sékou Touré,'' A̱tyutyok A̱byin ntsa Gini ndyo a̱ni hu hwa si̱ tyia̱ a̱ si̱ nkhwap a̱loot '''Ture''' ka.
Ture ku yet á̱tyutyia̱t ma̱ng a̱tyuzop nkyang wa mi̱ Yunivati A̱ma̱du Belo ji shyia̱ [[Zariya]] ma̱byin [[Naijeriya]] a̱ni. A̱ ku yet a̱za̱za̱rak a̱tyulyuut wa mat nta̱ga̱da ma̱ng a̱yaatikut ma̱di̱di̱t ku kyiak a̱lyoot nggu ka.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
pkr49ibh3mrr1p8nmq2putqukwrvf74
44801
44800
2026-06-11T16:25:57Z
KhaliMagani
2741
44801
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ture Ka̱za-Ture/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ture Ka̱za-Ture/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ture Ka̱za-Ture/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ture Ka̱za-Ture/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ture Ka̱za-Ture/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ture Ka̱za-Ture/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Ture Kaza-Ture''' (1959-1 July 2017) ku yet á̱tyutyia̱t wa ma̱ng a̱tyulyen nkang za̱m. A̱gwak tyia̱t nkhang ma̱ng cat li yaason Afirka wa gu ku yet. Cat ma̱ng fa̱k ma̱ng ''Ahmed Sékou Touré,'' A̱tyutyok A̱byin ntsa Gini ndyo a̱ni hu hwa si̱ tyia̱ a̱ si̱ nkhwap a̱loot '''Ture''' ka.
Ture ku yet á̱tyutyia̱t ma̱ng a̱tyuzop nkyang wa mi̱ Yunivati A̱ma̱du Belo ji shyia̱ [[Zariya]] ma̱byin [[Naijeriya]] a̱ni. A̱ ku yet a̱za̱za̱rak a̱tyulyuut wa mat nta̱ga̱da ma̱ng a̱yaatikut ma̱di̱di̱t ku kyiak a̱lyoot nggu ka.
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
2wgoxhe2vnv5mdo2ybve3ie1xjy4syw
Roket
0
5604
44765
33688
2026-06-11T15:24:54Z
KhaliMagani
2741
44765
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Roket''' yet kyang cung hwa a nyia tam ndyo a nta kyang nang a cat ku nyeak tazwa ani digun ani.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
2dmmzdztddgm12d8nmao9gi7ae750eg
44766
44765
2026-06-11T15:26:32Z
KhaliMagani
2741
44766
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Roket/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Roket/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Roket/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Roket/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Roket/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Roket/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Roket''' yet kyang cung hwa a nyia tam ndyo a nta kyang nang a cat ku nyeak tazwa ani digun ani.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
m5yx4o9whx60vxmr6j0n2fdf16aiy7c
Konggo Ba̱li̱jiyom
0
6393
44795
37933
2026-06-11T16:21:10Z
KhaliMagani
2741
44795
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
konggo Bali̱ji̱yom (Fi̱rans: Congo belge, ba ni yei [kɔ̃ɡo bɛlʒ]; Dot: Belgisch-Congo)[a] a̱ ku yet a̱ ba keayang kya si̱ bali̱ji̱yom a̱ shyia̱ ma̱ fam afi̱ri̱ka neet 1908 si̱ tat jen shyi̱a cet ni̱jeri̱a ma̱ a̱lyia̱ 1960 a̱ si̱ ba yet a̱ bandang a̱ keayang ma̱ konggo a̱ng ghei (Léopoldville). a̱ ku shei a̱lyoot ba si shyia̱ a̱lyoot a̱fai nang ba̱n gyei a̱ bandang a̱keayang konggo(din shong the Democratic Republic of the Congo (DRC), ma a̱lyia̱ 1964.[[File:La Brabançonne.ogg]]</div><br />{{Lang|fr|[[Vers l'avenir]]}}
[[File:Vers l'avenir.ogg]]
Tyok a̱shong ma̱ konggo ku tsaa neet bangban. A̱gwam Leopold si̱ a̱feayang a̱ neet ba̱li̱jiyom si̱ kwan a̱ si̱ lyiat ma̱ng a̱niet nggu ba nyia̱ ba kwan ba beayang a̱niet a̱gwamnati a̱shong ba shyia̱ ya a̱ sin si̱ tyok kwu̱ọ nba hu.lak shim mba hu wa si̱ tyia̱ Leopold si̱ nyia̱ sin nggu a̱ba keayang. a̱ shyia̱ lurung a̱ma bat neet davwuo aniet bibin ntaa ma̱didit, Leopold si̱ shyia̱ a̱lyoot a̱yet a̱ni neey davwuo a̱niet bibyin ntaa a̱ni ba̱ si̱ lyien shyia̱ cet mba hu ma̱ a̱lyia̱ 1885.[7] a̱lyia madidit si̱ swak,a̱niet ba̱ shyia̱ ma̱ tyok a̱byin ka si̱ kwang ma̱ a̱niet konggo a̱ sa kwan a̱ cat nyia̱ ntsang kakurum mba a̱niet konggo ma̱t a̱nia za si̱ kwan a̱ san tyok a̱byin mba hu, ba̱ si̱ shyia̱ yaason ma̱ng a̱lyoot ma̱ a̱lyoot ma̱ a̱lyia̱ 1908.
Tyok Ba̱li̱jiyom si̱ konggo ku yet nang kyang nang ashong ngyei "colonial trinity" (trinité coloniale) si̱ akeayang,si̱ a̱niet shei a̱lyiat agwaza ma̱ng ka vwuo kasuo a̱niet.[9] shyia̱ a̱vwuo ma̱ng ya a̱son si̱ a̱niet ba̱li̱jiyom tyia̱ nang ba byia ka̱kurum madi̱di̱t ba̱t, cat si̱ agwa̱mna̱ti̱ ma̱ng a̱niet ku yet kyang nyiung hwa,ma̱t a̱nia wa nang a̱gwa̱mna̱ti̱ beayang a̱niet ba byia̱ kaswuo ti̱n kuzan kyang a̱ kaat mba a̱ni a̱wot a̱ yong din vak ya asin mba hu nang a̱niet akeayang ka nyia̱ mba dyuo a̱ni.[9] a̱ ku kau fam ba hu din tyok, sisot ku ba̱i a̱badia sot ani ba si̱ nyia̱ tyok hu ba̱t nang a̱shing ba ngyei "native policy" ke (politique indigène). ma̱t a̱niat tyik mba hu ku vwuon ma̱ng tyok a̱niet fi̱rans mang bri̱ti̱t hu, a̱ ku yet ba̱t di̱ nyia̱ tyok a̱niet damin lyien mba, a̱ sa nyia̱ tyik mba hu ni ma̱ a̱ya a̱gwam a̱kakeayang mba hu ba sa cat san tyok a̱keayang mba hu.
ma a̱lyia̱ 1940s ma̱ng 1950s, a̱niet konggo Ba̱li̱jiyom si̱ shyia̱ yaa a̱son ma̱ abyin mba ka ba̱t awot a̱shong ba̱ ba̱i a san tyik mam ba a̱ni si̱ yaa ason ba̱t ma jhyi akeayang konggo ba̱t a̱ sa nfaa buwak a̱keayang mba ka si̱ nat a̱vwuo nang ashing gyang ba̱t na khwui vak san tyok nang ba kai ani.[10]danian shyia yaa son ma kwan san tyok hu ni wa nang a̱shong ba si̱ ba̱i mang a̱lyiat āiniet e̱roo ba̱ byia̱ swannyi̱yang a̱ni ang gyei "évolués" ma̱ a̱keayang ka.[10] a̱wot a̱ku tat a̱lyia̱ si̱ 1950, konggo si̱ shyia̱ a̱niet tam ma̱di̱di̱t a̱ swak ka̱kap bibyin a̱fi̱ri̱ka a̱ni.[11]
ma 1960, a̱ shyia̱ a̱niet ba̱ doot a̱ cat tyok kwuo a̱shong hu ku tyiak,a̱wot Konggo Ba̱li̱ji̱yom si̱ shyia̱ san cet ba hu da cwui a̱shing ba, ba̱ si̱ yet bandang a̱keayang Konggo ashing ngyei "the Republic of the Congo" nang a̱tyoli Patrice Lumumba ku yet a̱ kwak a̱son feayang ma̱ng a̱ bandang a̱ kwak a̱ son mba hu Joseph Kasa-Vubu. ma̱t lak lyien nkyang sai cet ma̱ng tyok si̱ swsnta hu ni ma̱ konggo, ba yaa ason ma̱ nyia̱ nkyang ma̱ a̱niet ba̱ cat san tyok mba hu a̱ni, ma̱t a̱nia wa nang a̱niet sovient si̱ a̱meri̱ka si̱ tyia̱ bwuak ba beayang mba mang beayang si̱ zwang shishim si̱ a̱lyia 5 a̱ bai ma lak swat nyiyang, ba ngyei zwang konggo, neet 1960 si̱ sak 1965.a̱ku tyiak zwang hu ma̱ san tyok nang Joseph-Désiré Mobutu ku nyia̱ a̱ni ma zwat swsk ma̱ng nyiung si̱ 1964.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
pywgyrs278dtehv776bdxo30gfvtf81
44796
44795
2026-06-11T16:21:53Z
KhaliMagani
2741
44796
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
konggo Bali̱ji̱yom (Fi̱rans: Congo belge, ba ni yei [kɔ̃ɡo bɛlʒ]; Dot: Belgisch-Congo)[a] a̱ ku yet a̱ ba keayang kya si̱ bali̱ji̱yom a̱ shyia̱ ma̱ fam afi̱ri̱ka neet 1908 si̱ tat jen shyi̱a cet ni̱jeri̱a ma̱ a̱lyia̱ 1960 a̱ si̱ ba yet a̱ bandang a̱ keayang ma̱ konggo a̱ng ghei (Léopoldville). a̱ ku shei a̱lyoot ba si shyia̱ a̱lyoot a̱fai nang ba̱n gyei a̱ bandang a̱keayang konggo(din shong the Democratic Republic of the Congo (DRC), ma a̱lyia̱ 1964.[[File:La Brabançonne.ogg]]</div><br />{{Lang|fr|[[Vers l'avenir]]}}
[[File:Vers l'avenir.ogg]]
Tyok a̱shong ma̱ konggo ku tsaa neet bangban. A̱gwam Leopold si̱ a̱feayang a̱ neet ba̱li̱jiyom si̱ kwan a̱ si̱ lyiat ma̱ng a̱niet nggu ba nyia̱ ba kwan ba beayang a̱niet a̱gwamnati a̱shong ba shyia̱ ya a̱ sin si̱ tyok kwu̱ọ nba hu.lak shim mba hu wa si̱ tyia̱ Leopold si̱ nyia̱ sin nggu a̱ba keayang. a̱ shyia̱ lurung a̱ma bat neet davwuo aniet bibin ntaa ma̱didit, Leopold si̱ shyia̱ a̱lyoot a̱yet a̱ni neey davwuo a̱niet bibyin ntaa a̱ni ba̱ si̱ lyien shyia̱ cet mba hu ma̱ a̱lyia̱ 1885.[7] a̱lyia madidit si̱ swak,a̱niet ba̱ shyia̱ ma̱ tyok a̱byin ka si̱ kwang ma̱ a̱niet konggo a̱ sa kwan a̱ cat nyia̱ ntsang kakurum mba a̱niet konggo ma̱t a̱nia za si̱ kwan a̱ san tyok a̱byin mba hu, ba̱ si̱ shyia̱ yaason ma̱ng a̱lyoot ma̱ a̱lyoot ma̱ a̱lyia̱ 1908.
Tyok Ba̱li̱jiyom si̱ konggo ku yet nang kyang nang ashong ngyei "colonial trinity" (trinité coloniale) si̱ akeayang,si̱ a̱niet shei a̱lyiat agwaza ma̱ng ka vwuo kasuo a̱niet.[9] shyia̱ a̱vwuo ma̱ng ya a̱son si̱ a̱niet ba̱li̱jiyom tyia̱ nang ba byia ka̱kurum madi̱di̱t ba̱t, cat si̱ agwa̱mna̱ti̱ ma̱ng a̱niet ku yet kyang nyiung hwa,ma̱t a̱nia wa nang a̱gwa̱mna̱ti̱ beayang a̱niet ba byia̱ kaswuo ti̱n kuzan kyang a̱ kaat mba a̱ni a̱wot a̱ yong din vak ya asin mba hu nang a̱niet akeayang ka nyia̱ mba dyuo a̱ni.[9] a̱ ku kau fam ba hu din tyok, sisot ku ba̱i a̱badia sot ani ba si̱ nyia̱ tyok hu ba̱t nang a̱shing ba ngyei "native policy" ke (politique indigène). ma̱t a̱niat tyik mba hu ku vwuon ma̱ng tyok a̱niet fi̱rans mang bri̱ti̱t hu, a̱ ku yet ba̱t di̱ nyia̱ tyok a̱niet damin lyien mba, a̱ sa nyia̱ tyik mba hu ni ma̱ a̱ya a̱gwam a̱kakeayang mba hu ba sa cat san tyok a̱keayang mba hu.
ma a̱lyia̱ 1940s ma̱ng 1950s, a̱niet konggo Ba̱li̱jiyom si̱ shyia̱ yaa a̱son ma̱ abyin mba ka ba̱t awot a̱shong ba̱ ba̱i a san tyik mam ba a̱ni si̱ yaa ason ba̱t ma jhyi akeayang konggo ba̱t a̱ sa nfaa buwak a̱keayang mba ka si̱ nat a̱vwuo nang ashing gyang ba̱t na khwui vak san tyok nang ba kai ani.[10]danian shyia yaa son ma kwan san tyok hu ni wa nang a̱shong ba si̱ ba̱i mang a̱lyiat āiniet e̱roo ba̱ byia̱ swannyi̱yang a̱ni ang gyei "évolués" ma̱ a̱keayang ka.[10] a̱wot a̱ku tat a̱lyia̱ si̱ 1950, konggo si̱ shyia̱ a̱niet tam ma̱di̱di̱t a̱ swak ka̱kap bibyin a̱fi̱ri̱ka a̱ni.[11]
ma 1960, a̱ shyia̱ a̱niet ba̱ doot a̱ cat tyok kwuo a̱shong hu ku tyiak,a̱wot Konggo Ba̱li̱ji̱yom si̱ shyia̱ san cet ba hu da cwui a̱shing ba, ba̱ si̱ yet bandang a̱keayang Konggo ashing ngyei "the Republic of the Congo" nang a̱tyoli Patrice Lumumba ku yet a̱ kwak a̱son feayang ma̱ng a̱ bandang a̱ kwak a̱ son mba hu Joseph Kasa-Vubu. ma̱t lak lyien nkyang sai cet ma̱ng tyok si̱ swsnta hu ni ma̱ konggo, ba yaa ason ma̱ nyia̱ nkyang ma̱ a̱niet ba̱ cat san tyok mba hu a̱ni, ma̱t a̱nia wa nang a̱niet sovient si̱ a̱meri̱ka si̱ tyia̱ bwuak ba beayang mba mang beayang si̱ zwang shishim si̱ a̱lyia 5 a̱ bai ma lak swat nyiyang, ba ngyei zwang konggo, neet 1960 si̱ sak 1965.a̱ku tyiak zwang hu ma̱ san tyok nang Joseph-Désiré Mobutu ku nyia̱ a̱ni ma zwat swsk ma̱ng nyiung si̱ 1964.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
5qsm2bg16y2x8pcknpikb3xmlcxtuim
44797
44796
2026-06-11T16:22:19Z
KhaliMagani
2741
44797
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Konggo Ba̱li̱jiyom/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
konggo Bali̱ji̱yom (Fi̱rans: Congo belge, ba ni yei [kɔ̃ɡo bɛlʒ]; Dot: Belgisch-Congo)[a] a̱ ku yet a̱ ba keayang kya si̱ bali̱ji̱yom a̱ shyia̱ ma̱ fam afi̱ri̱ka neet 1908 si̱ tat jen shyi̱a cet ni̱jeri̱a ma̱ a̱lyia̱ 1960 a̱ si̱ ba yet a̱ bandang a̱ keayang ma̱ konggo a̱ng ghei (Léopoldville). a̱ ku shei a̱lyoot ba si shyia̱ a̱lyoot a̱fai nang ba̱n gyei a̱ bandang a̱keayang konggo(din shong the Democratic Republic of the Congo (DRC), ma a̱lyia̱ 1964.[[File:La Brabançonne.ogg]]</div><br />{{Lang|fr|[[Vers l'avenir]]}}
[[File:Vers l'avenir.ogg]]
Tyok a̱shong ma̱ konggo ku tsaa neet bangban. A̱gwam Leopold si̱ a̱feayang a̱ neet ba̱li̱jiyom si̱ kwan a̱ si̱ lyiat ma̱ng a̱niet nggu ba nyia̱ ba kwan ba beayang a̱niet a̱gwamnati a̱shong ba shyia̱ ya a̱ sin si̱ tyok kwu̱ọ nba hu.lak shim mba hu wa si̱ tyia̱ Leopold si̱ nyia̱ sin nggu a̱ba keayang. a̱ shyia̱ lurung a̱ma bat neet davwuo aniet bibin ntaa ma̱didit, Leopold si̱ shyia̱ a̱lyoot a̱yet a̱ni neey davwuo a̱niet bibyin ntaa a̱ni ba̱ si̱ lyien shyia̱ cet mba hu ma̱ a̱lyia̱ 1885.[7] a̱lyia madidit si̱ swak,a̱niet ba̱ shyia̱ ma̱ tyok a̱byin ka si̱ kwang ma̱ a̱niet konggo a̱ sa kwan a̱ cat nyia̱ ntsang kakurum mba a̱niet konggo ma̱t a̱nia za si̱ kwan a̱ san tyok a̱byin mba hu, ba̱ si̱ shyia̱ yaason ma̱ng a̱lyoot ma̱ a̱lyoot ma̱ a̱lyia̱ 1908.
Tyok Ba̱li̱jiyom si̱ konggo ku yet nang kyang nang ashong ngyei "colonial trinity" (trinité coloniale) si̱ akeayang,si̱ a̱niet shei a̱lyiat agwaza ma̱ng ka vwuo kasuo a̱niet.[9] shyia̱ a̱vwuo ma̱ng ya a̱son si̱ a̱niet ba̱li̱jiyom tyia̱ nang ba byia ka̱kurum madi̱di̱t ba̱t, cat si̱ agwa̱mna̱ti̱ ma̱ng a̱niet ku yet kyang nyiung hwa,ma̱t a̱nia wa nang a̱gwa̱mna̱ti̱ beayang a̱niet ba byia̱ kaswuo ti̱n kuzan kyang a̱ kaat mba a̱ni a̱wot a̱ yong din vak ya asin mba hu nang a̱niet akeayang ka nyia̱ mba dyuo a̱ni.[9] a̱ ku kau fam ba hu din tyok, sisot ku ba̱i a̱badia sot ani ba si̱ nyia̱ tyok hu ba̱t nang a̱shing ba ngyei "native policy" ke (politique indigène). ma̱t a̱niat tyik mba hu ku vwuon ma̱ng tyok a̱niet fi̱rans mang bri̱ti̱t hu, a̱ ku yet ba̱t di̱ nyia̱ tyok a̱niet damin lyien mba, a̱ sa nyia̱ tyik mba hu ni ma̱ a̱ya a̱gwam a̱kakeayang mba hu ba sa cat san tyok a̱keayang mba hu.
ma a̱lyia̱ 1940s ma̱ng 1950s, a̱niet konggo Ba̱li̱jiyom si̱ shyia̱ yaa a̱son ma̱ abyin mba ka ba̱t awot a̱shong ba̱ ba̱i a san tyik mam ba a̱ni si̱ yaa ason ba̱t ma jhyi akeayang konggo ba̱t a̱ sa nfaa buwak a̱keayang mba ka si̱ nat a̱vwuo nang ashing gyang ba̱t na khwui vak san tyok nang ba kai ani.[10]danian shyia yaa son ma kwan san tyok hu ni wa nang a̱shong ba si̱ ba̱i mang a̱lyiat āiniet e̱roo ba̱ byia̱ swannyi̱yang a̱ni ang gyei "évolués" ma̱ a̱keayang ka.[10] a̱wot a̱ku tat a̱lyia̱ si̱ 1950, konggo si̱ shyia̱ a̱niet tam ma̱di̱di̱t a̱ swak ka̱kap bibyin a̱fi̱ri̱ka a̱ni.[11]
ma 1960, a̱ shyia̱ a̱niet ba̱ doot a̱ cat tyok kwuo a̱shong hu ku tyiak,a̱wot Konggo Ba̱li̱ji̱yom si̱ shyia̱ san cet ba hu da cwui a̱shing ba, ba̱ si̱ yet bandang a̱keayang Konggo ashing ngyei "the Republic of the Congo" nang a̱tyoli Patrice Lumumba ku yet a̱ kwak a̱son feayang ma̱ng a̱ bandang a̱ kwak a̱ son mba hu Joseph Kasa-Vubu. ma̱t lak lyien nkyang sai cet ma̱ng tyok si̱ swsnta hu ni ma̱ konggo, ba yaa ason ma̱ nyia̱ nkyang ma̱ a̱niet ba̱ cat san tyok mba hu a̱ni, ma̱t a̱nia wa nang a̱niet sovient si̱ a̱meri̱ka si̱ tyia̱ bwuak ba beayang mba mang beayang si̱ zwang shishim si̱ a̱lyia 5 a̱ bai ma lak swat nyiyang, ba ngyei zwang konggo, neet 1960 si̱ sak 1965.a̱ku tyiak zwang hu ma̱ san tyok nang Joseph-Désiré Mobutu ku nyia̱ a̱ni ma zwat swsk ma̱ng nyiung si̱ 1964.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
jze3v591tlovyvleil5mi4ov176m1j6
Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa
0
6402
44777
44501
2026-06-11T15:48:57Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44777
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref>[2] ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
61y1jn34olg5gmuockusphwekyt2gux
44782
44777
2026-06-11T15:52:42Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44782
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
6syqybcaep28dyvmi4anqc8rxvkx1xs
44785
44782
2026-06-11T15:57:58Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44785
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
cxw8g49v6zrwztj43e1it3z4tzv4iju
44786
44785
2026-06-11T16:00:51Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44786
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
kh9dj21l7vdneutawxou3vkeqbon9iy
44787
44786
2026-06-11T16:02:33Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44787
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
3yliayuqez1koeykqqa4qnyv6dg48kz
44788
44787
2026-06-11T16:03:24Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44788
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
1rnnla7kdgof3qaqn6nvnyk4y6ri9di
44789
44788
2026-06-11T16:05:58Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44789
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.[9] ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
htn8mgdqv9z3y533pjnnztu67qdnr77
44790
44789
2026-06-11T16:08:16Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44790
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/who-really-runs-blacklivesmatter |title=Who Really Runs #BlackLivesMatter? |first1=Ben |last1=Collins |first2=Tim |last2=Mak |date=August 15, 2015 |newspaper=The Daily Beast |access-date=December 18, 2016}}</ref> ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.[10]
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
3brx98s7yjm1kywipsi5vehc087fi3z
44791
44790
2026-06-11T16:09:33Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44791
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/who-really-runs-blacklivesmatter |title=Who Really Runs #BlackLivesMatter? |first1=Ben |last1=Collins |first2=Tim |last2=Mak |date=August 15, 2015 |newspaper=The Daily Beast |access-date=December 18, 2016}}</ref> ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.<ref>{{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-life-cb-black-lives-matter-chicago-20200903-xh75kbw5nfdk5joudlsgb2viwq-story.html |title=What you need to know about Black Lives Matter in 10 questions |first1=Lauren |last1=Leazenby |first2=Milan |last2=Polk |date=September 3, 2020 |work=Chicago Tribune |access-date=November 4, 2020}}</ref>
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.ággugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱liya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
9ofua2yydhnbhoglwwu4vuraqir7m1c
44792
44791
2026-06-11T16:13:30Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44792
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/who-really-runs-blacklivesmatter |title=Who Really Runs #BlackLivesMatter? |first1=Ben |last1=Collins |first2=Tim |last2=Mak |date=August 15, 2015 |newspaper=The Daily Beast |access-date=December 18, 2016}}</ref> ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.<ref>{{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-life-cb-black-lives-matter-chicago-20200903-xh75kbw5nfdk5joudlsgb2viwq-story.html |title=What you need to know about Black Lives Matter in 10 questions |first1=Lauren |last1=Leazenby |first2=Milan |last2=Polk |date=September 3, 2020 |work=Chicago Tribune |access-date=November 4, 2020}}</ref>
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.<ref name="theguardian.com">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2015/jul/19/blacklivesmatter-birth-civil-rights-movement |title=#BlackLivesMatter: the birth of a new civil rights movement |first=Elizabeth |last=Day |date=July 19, 2015 |work=The Guardian |access-date=December 18, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/news/how-the-black-lives-matter-movement-changed-america-one-year-later/ |title=Black Lives Matter: How the events in Ferguson sparked a movement in America |first=Shannon |last=Luibrand |date=August 7, 2015 |work=CBS News |access-date=December 18, 2016}}</ref> A̱ggugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱lyia̱ya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.[11][12] neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
8wc741o1p9a8akzgk8zz6zihcyv89y2
44793
44792
2026-06-11T16:16:26Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44793
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/who-really-runs-blacklivesmatter |title=Who Really Runs #BlackLivesMatter? |first1=Ben |last1=Collins |first2=Tim |last2=Mak |date=August 15, 2015 |newspaper=The Daily Beast |access-date=December 18, 2016}}</ref> ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.<ref>{{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-life-cb-black-lives-matter-chicago-20200903-xh75kbw5nfdk5joudlsgb2viwq-story.html |title=What you need to know about Black Lives Matter in 10 questions |first1=Lauren |last1=Leazenby |first2=Milan |last2=Polk |date=September 3, 2020 |work=Chicago Tribune |access-date=November 4, 2020}}</ref>
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.<ref name="theguardian.com">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2015/jul/19/blacklivesmatter-birth-civil-rights-movement |title=#BlackLivesMatter: the birth of a new civil rights movement |first=Elizabeth |last=Day |date=July 19, 2015 |work=The Guardian |access-date=December 18, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/news/how-the-black-lives-matter-movement-changed-america-one-year-later/ |title=Black Lives Matter: How the events in Ferguson sparked a movement in America |first=Shannon |last=Luibrand |date=August 7, 2015 |work=CBS News |access-date=December 18, 2016}}</ref> A̱ggugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱lyia̱ya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.<ref>{{Cite news |last1=Eligon |first1=John |last2=Arango |first2=Tim |last3=Dewan |first3=Shaila |last4=Bogel-Burroughes |first4=Nicholas |date=April 20, 2021 |title=Derek Chauvin Verdict Brings a Rare Rebuke of Police Misconduct |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-date=December 28, 2021 |url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|date=June 7, 2020|title=Protesters around the world rally for George Floyd and against police brutality|work=France24|url=https://www.france24.com/en/20200607-protesters-on-four-continents-support-george-floyd-black-lives-matter|access-date=June 16, 2020}}</ref> neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.[15] a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
o1bh9hgzir57jt7oavm3caodn0k9ahc
44794
44793
2026-06-11T16:20:25Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44794
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/who-really-runs-blacklivesmatter |title=Who Really Runs #BlackLivesMatter? |first1=Ben |last1=Collins |first2=Tim |last2=Mak |date=August 15, 2015 |newspaper=The Daily Beast |access-date=December 18, 2016}}</ref> ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.<ref>{{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-life-cb-black-lives-matter-chicago-20200903-xh75kbw5nfdk5joudlsgb2viwq-story.html |title=What you need to know about Black Lives Matter in 10 questions |first1=Lauren |last1=Leazenby |first2=Milan |last2=Polk |date=September 3, 2020 |work=Chicago Tribune |access-date=November 4, 2020}}</ref>
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.<ref name="theguardian.com">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2015/jul/19/blacklivesmatter-birth-civil-rights-movement |title=#BlackLivesMatter: the birth of a new civil rights movement |first=Elizabeth |last=Day |date=July 19, 2015 |work=The Guardian |access-date=December 18, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/news/how-the-black-lives-matter-movement-changed-america-one-year-later/ |title=Black Lives Matter: How the events in Ferguson sparked a movement in America |first=Shannon |last=Luibrand |date=August 7, 2015 |work=CBS News |access-date=December 18, 2016}}</ref> A̱ggugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱lyia̱ya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.<ref>{{Cite news |last1=Eligon |first1=John |last2=Arango |first2=Tim |last3=Dewan |first3=Shaila |last4=Bogel-Burroughes |first4=Nicholas |date=April 20, 2021 |title=Derek Chauvin Verdict Brings a Rare Rebuke of Police Misconduct |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-date=December 28, 2021 |url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|date=June 7, 2020|title=Protesters around the world rally for George Floyd and against police brutality|work=France24|url=https://www.france24.com/en/20200607-protesters-on-four-continents-support-george-floyd-black-lives-matter|access-date=June 16, 2020}}</ref> neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.<ref>{{Cite news |last1=Buchanan |first1=Larry |last2=Bui |first2=Quoctrung |last3=Patel |first3=Jugal K. |date=July 3, 2020 |title=Black Lives Matter May Be the Largest Movement in U.S. History |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/07/03/us/george-floyd-protests-crowd-size.html|access-date=July 3, 2020 |issn=0362-4331}}</ref> a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.[16]
Á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
2tb8arhwl6s5akbtnqsfchueo2s342g
44798
44794
2026-06-11T16:23:00Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44798
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/who-really-runs-blacklivesmatter |title=Who Really Runs #BlackLivesMatter? |first1=Ben |last1=Collins |first2=Tim |last2=Mak |date=August 15, 2015 |newspaper=The Daily Beast |access-date=December 18, 2016}}</ref> ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.<ref>{{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-life-cb-black-lives-matter-chicago-20200903-xh75kbw5nfdk5joudlsgb2viwq-story.html |title=What you need to know about Black Lives Matter in 10 questions |first1=Lauren |last1=Leazenby |first2=Milan |last2=Polk |date=September 3, 2020 |work=Chicago Tribune |access-date=November 4, 2020}}</ref>
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.<ref name="theguardian.com">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2015/jul/19/blacklivesmatter-birth-civil-rights-movement |title=#BlackLivesMatter: the birth of a new civil rights movement |first=Elizabeth |last=Day |date=July 19, 2015 |work=The Guardian |access-date=December 18, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/news/how-the-black-lives-matter-movement-changed-america-one-year-later/ |title=Black Lives Matter: How the events in Ferguson sparked a movement in America |first=Shannon |last=Luibrand |date=August 7, 2015 |work=CBS News |access-date=December 18, 2016}}</ref> A̱ggugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱lyia̱ya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.<ref>{{Cite news |last1=Eligon |first1=John |last2=Arango |first2=Tim |last3=Dewan |first3=Shaila |last4=Bogel-Burroughes |first4=Nicholas |date=April 20, 2021 |title=Derek Chauvin Verdict Brings a Rare Rebuke of Police Misconduct |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-date=December 28, 2021 |url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|date=June 7, 2020|title=Protesters around the world rally for George Floyd and against police brutality|work=France24|url=https://www.france24.com/en/20200607-protesters-on-four-continents-support-george-floyd-black-lives-matter|access-date=June 16, 2020}}</ref> neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.<ref>{{Cite news |last1=Buchanan |first1=Larry |last2=Bui |first2=Quoctrung |last3=Patel |first3=Jugal K. |date=July 3, 2020 |title=Black Lives Matter May Be the Largest Movement in U.S. History |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/07/03/us/george-floyd-protests-crowd-size.html|access-date=July 3, 2020 |issn=0362-4331}}</ref> a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.<ref>Sources:
*{{cite magazine |last1=Mansoor |first1=Sanya |title=93% of Black Lives Matter Protests Have Been Peaceful, New Report Finds |url=https://time.com/5886348/report-peaceful-protests/ |magazine=Time |date=September 5, 2020 |access-date=December 24, 2021 |archive-date=November 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011617/https://time.com/5886348/report-peaceful-protests/ |url-status=dead }}
*{{cite news |last1=Udoma |first1=Ebong |title=UConn Study: At Least 96% of Black Lives Matter Protests Were Peaceful |url=https://www.wshu.org/news/2020-10-19/uconn-study-at-least-96-of-black-lives-matter-protests-were-peaceful |date=October 19, 2020 |publisher=[[WSHU-FM]] }}
*{{cite news |title=This summer's Black Lives Matter protesters were overwhelmingly peaceful, our research finds |url=https://www.washingtonpost.com/politics/2020/10/16/this-summers-black-lives-matter-protesters-were-overwhelming-peaceful-our-research-finds/ |newspaper=The Washington Post |date=October 16, 2020 |author1=Erica Chenoweth |author2=Jeremy Pressman }}
*{{cite news|title='A fanciful reality': Trump claims Black Lives Matter protests are violent, but the majority are peaceful|url=https://www.usatoday.com/in-depth/news/nation/2020/10/24/trump-claims-blm-protests-violent-but-majority-peaceful/3640564001/|work=USA Today|date=October 24, 2020|author1=Grace Hauck|author2=Trevor Hughes|author3=Omar Abdel-Baqui|author4=Ricardo Torres|author5=Hayes Gardner}}
*{{cite news |last1=Watson |first1=Julie |title=Comparison between Capitol siege, BLM protests is denounced |url=https://apnews.com/article/donald-trump-capitol-siege-race-and-ethnicity-violence-racial-injustice-afd7dc2165f355a3e6dc4e9418019eb5 |publisher=Associated Press |date=January 14, 2021 }}
*{{cite news |last1=Corley |first1=Cheryl |title=Black Lives Matter Fights Disinformation To Keep The Movement Strong |url=https://www.npr.org/2021/05/25/999841030/black-lives-matter-fights-disinformation-to-keep-the-movement-strong |publisher=National Public Radio |date=May 25, 2021 }}</ref>
Á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika, 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
0pbvk92cwl144dlsfsk3oqjw7wr4hxa
44802
44798
2026-06-11T16:27:21Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44802
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Swuán A̱dyundyung Á̱niet ji Yet Kyang Hwa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa''' yet kwang wa si cat cet si dundyung aniet wa<ref name="Smith 2021">{{cite book |last1=Smith |first1=Robert |title=Encyclopedia of African-American Politics, Third Edition |date=2021 |publisher=Facts on File |location=New York |isbn=978-1-4381-9939-9 |pages=122–126 |chapter=Black Lives Matter}}</ref><ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/09/04/the-blm-movement-what-if-anything-changed-5-things-podcast/70760021007/ The BLM movement: What if, anything, changed? 5 Things podcast - USA Today]</ref> ayet kwan wa danian nandyung nan a kwuon dundyung aniet ani, ma̱ng cat apyia nang ashong ba nyia mba dyuo ani ma abyin ashong ani,a̱wot ba yuut a̱niet ba cat dundyung a̱niet a̱ni.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=What is Black Lives Matter and what are the aims?|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/explainers-53337780|access-date=December 31, 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Friedersdorf|first=Conor|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/08/drawing-distinctions-antifa-the-alt-right-and-black-lives-matter/538320/ |title=How to Distinguish Between Antifa, White Supremacists, and Black Lives Matter|website=The Atlantic|date=August 31, 2017}}</ref><ref>{{cite web |access-date=August 22, 2020 |title=Black Lives Matter |url=https://www.newsweek.com/topic/black-lives-matter |website=Newsweek}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Chloe |last1=Banks |title=Disciplining Black activism: post-racial rhetoric, public memory and decorum in news media framing of the Black Lives Matter movement |journal=Continuum |date=November 2, 2018 |issn=1030-4312 |pages=709–720 |volume=32 |issue=6 |doi=10.1080/10304312.2018.1525920 |s2cid=150199510}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Fabio |last1=Rojas |title=Moving beyond the rhetoric: a comment on Szetela's critique of the Black Lives Matter movement |journal=Ethnic and Racial Studies |date=June 20, 2020 |issn=0141-9870 |pages=1407–1413 |volume=43 |issue=8 |doi=10.1080/01419870.2020.1718725 |s2cid=213636514}}</ref> kwan mba hu ba̱t yet si̱sak ji nang a̱nietcshan nyia̱ ma̱ng a̱niet a̱ni ma̱ng shei a̱niet ba doot ba kwang si̱sak kyang a̱wa. a̱ tsaa kwang a̱pyia̱ wuni daninan namg a̱ ku hyiat Trayvon ma̱tin,mike̱d brown,ma̱ng Rekia Boyḏ ma̱ng aniet madi̱di̱t.<ref>{{cite web|last=Roberts|first=Frank|date=July 13, 2018|title=How Black Lives Matter Changed the Way Americans Fight for Freedom|url=https://www.aclu.org/blog/racial-justice/race-and-criminal-justice/how-black-lives-matter-changed-way-americans-fight|access-date=June 15, 2020|publisher=American Civil Liberties Union}}</ref> swuang adindyung á̱niet hu yet kyan wa ma̱ng a̱niet a̱gyang doot kwang mba hu danina dundyung a̱niet ba̱t[8]ma̱ng hyiat a̱niet ba byia tsatsak nyia̱ ma swanta hu ni a̱wot a̱ si̱ byia̱ á̱niet ba nyia̱ tam kwang shi cet a̱ dindyung a̱niet nyia̱ a̱ yei mba "swuán a̱dyundyung á̱niet ji yet kyang hwa", nang swuán dyundyung a̱niet ji yet kyang wa yet bandang a̱vwuo ntam wa, tam wu ni shyia̱ davwuo nyung wa a̱wot a̱ng byia̱ a̱tyu a̱ shii a̱ lan a̱yin ma̱ tam hu ba.<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/who-really-runs-blacklivesmatter |title=Who Really Runs #BlackLivesMatter? |first1=Ben |last1=Collins |first2=Tim |last2=Mak |date=August 15, 2015 |newspaper=The Daily Beast |access-date=December 18, 2016}}</ref> ma a̱lyia̱ 2012, a̱ shyia̱ a̱ ya sot ba bai swang naai ani ma a̱merika ma̱ng ka̱na̱da.[1] kwang san cet huni nang ang gyei "swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan kwa" sot jhyang kan kyiak a̱lyoot ka ba.<ref>{{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-life-cb-black-lives-matter-chicago-20200903-xh75kbw5nfdk5joudlsgb2viwq-story.html |title=What you need to know about Black Lives Matter in 10 questions |first1=Lauren |last1=Leazenby |first2=Milan |last2=Polk |date=September 3, 2020 |work=Chicago Tribune |access-date=November 4, 2020}}</ref>
ma̱ 2013, a̱niet ággugut ma̱ng a̱kpandang a̱shon ngyei [[Alicia Garza]], [[Patrisse Cullors]], and [[Ayọ Tometi]] bibyia̱ gwuut ma̱ hattak o #swána̱dyudyunga̱nietjiyetkyanhwa ma̱ jet abwoi a̱lyiat mba ka din jen nang a̱ku hyiat a̱dyudyung a̱yin nang a̱ngyei George Zimmerman nang a̱ban nggon a̱fi̱rika-a̱merika ku hyiat nggu ma̱ng kyan taa nggu hu a̱ng gyei nggon ka ni Trayvon Martin.<ref name="theguardian.com">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2015/jul/19/blacklivesmatter-birth-civil-rights-movement |title=#BlackLivesMatter: the birth of a new civil rights movement |first=Elizabeth |last=Day |date=July 19, 2015 |work=The Guardian |access-date=December 18, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/news/how-the-black-lives-matter-movement-changed-america-one-year-later/ |title=Black Lives Matter: How the events in Ferguson sparked a movement in America |first=Shannon |last=Luibrand |date=August 7, 2015 |work=CBS News |access-date=December 18, 2016}}</ref> A̱ggugut hu ni sii yet kyan kakap bibyin swanta hu ni wa a̱ sa ku yet kyan a̱lyia̱ya wa nang a̱niet afi̱rika-a̱merika a̱feayang ku hwu ma 2014, Mi̱ked Brown wa ku tyia̱ a̱ciyet ággugut hu ni sii nstaa ma Ferguson, Missouri ma̱ng Eric Garner ma̱ fam Nii Yok a̱ shyia̱ a̱merika a̱ni.<ref>{{Cite news |last1=Eligon |first1=John |last2=Arango |first2=Tim |last3=Dewan |first3=Shaila |last4=Bogel-Burroughes |first4=Nicholas |date=April 20, 2021 |title=Derek Chauvin Verdict Brings a Rare Rebuke of Police Misconduct |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/04/20/us/george-floyd-chauvin-verdict.html |archive-date=December 28, 2021 |url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|date=June 7, 2020|title=Protesters around the world rally for George Floyd and against police brutality|work=France24|url=https://www.france24.com/en/20200607-protesters-on-four-continents-support-george-floyd-black-lives-matter|access-date=June 16, 2020}}</ref> neet nang Ferguson doot ma̱ng ággugut ani, a̱niet ba tyia mbwak mba na ma ággugut wuni ani danina kukwui a̱niet afi̱rika-amerika nang a̱niet shan ku tabat ani ke ba hyiat nba, din jen a̱kwai ma a̱lyia̱ 2015. ággugut kani ku shyia̱ llien a̱niet ba̱t ka̱kap bibying swanta hu ni ma a̱lyia 2020 nang a̱ ku hyiat George Flyod din bwuak a̱tyo nyia̱ tam shan nang a̱ngyei Derek chauvin. a̱niet ba tat swak ma fwuon si naat swang-feayang mang a̱taa ani ku tyia mbwak mba na ma ággugut si swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyan hwa ma̱ a̱byin amerika, ággugut huni wa ku yet a̱bandang ággugut nang a̱niet ba̱t ku ghuut a̱ni ma̱ng nhkang a̱byin.<ref>{{Cite news |last1=Buchanan |first1=Larry |last2=Bui |first2=Quoctrung |last3=Patel |first3=Jugal K. |date=July 3, 2020 |title=Black Lives Matter May Be the Largest Movement in U.S. History |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/07/03/us/george-floyd-protests-crowd-size.html|access-date=July 3, 2020 |issn=0362-4331}}</ref> a̱wot a̱niet ba lak li ággugut huni sii nyia̱ nyia̱ zwang ja nang a̱niet mba cat ba doot dyuo,a̱niet ba tsaa ággugut wuni sii nyia hu ba̱t ma̱ nyiyang ma̱ cat swat nyiyang a̱byin a̱merika.<ref>Sources:
*{{cite magazine |last1=Mansoor |first1=Sanya |title=93% of Black Lives Matter Protests Have Been Peaceful, New Report Finds |url=https://time.com/5886348/report-peaceful-protests/ |magazine=Time |date=September 5, 2020 |access-date=December 24, 2021 |archive-date=November 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011617/https://time.com/5886348/report-peaceful-protests/ |url-status=dead }}
*{{cite news |last1=Udoma |first1=Ebong |title=UConn Study: At Least 96% of Black Lives Matter Protests Were Peaceful |url=https://www.wshu.org/news/2020-10-19/uconn-study-at-least-96-of-black-lives-matter-protests-were-peaceful |date=October 19, 2020 |publisher=[[WSHU-FM]] }}
*{{cite news |title=This summer's Black Lives Matter protesters were overwhelmingly peaceful, our research finds |url=https://www.washingtonpost.com/politics/2020/10/16/this-summers-black-lives-matter-protesters-were-overwhelming-peaceful-our-research-finds/ |newspaper=The Washington Post |date=October 16, 2020 |author1=Erica Chenoweth |author2=Jeremy Pressman }}
*{{cite news|title='A fanciful reality': Trump claims Black Lives Matter protests are violent, but the majority are peaceful|url=https://www.usatoday.com/in-depth/news/nation/2020/10/24/trump-claims-blm-protests-violent-but-majority-peaceful/3640564001/|work=USA Today|date=October 24, 2020|author1=Grace Hauck|author2=Trevor Hughes|author3=Omar Abdel-Baqui|author4=Ricardo Torres|author5=Hayes Gardner}}
*{{cite news |last1=Watson |first1=Julie |title=Comparison between Capitol siege, BLM protests is denounced |url=https://apnews.com/article/donald-trump-capitol-siege-race-and-ethnicity-violence-racial-injustice-afd7dc2165f355a3e6dc4e9418019eb5 |publisher=Associated Press |date=January 14, 2021 }}
*{{cite news |last1=Corley |first1=Cheryl |title=Black Lives Matter Fights Disinformation To Keep The Movement Strong |url=https://www.npr.org/2021/05/25/999841030/black-lives-matter-fights-disinformation-to-keep-the-movement-strong |publisher=National Public Radio |date=May 25, 2021 }}</ref>
Á̱niet ba nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut huni sii swán a̱dyudyung a̱niet ji yet kyang wa, Lamba hu beayang a̱ sa corop a̱byin kya ma̱ a̱lyia̱ ba swak a̱ni,danian a̱didam a̱shon a̱merika ji shai ba̱t largely. ma 2020, 67% sii a̱niet ba̱ shii ani ma̱ a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian ággugut wuni, lamba hu sii corop a bai 51% sii a̱niet a̱merika ma 2023. Nwuak a̱pyia̱ si a̱niet si̱ sakhwuot vam, a̱wot, a̱ sa bang ma cet ba̱t, ma 81% sii afi̱rika-a̱merika,<ref name=":11">{{Cite web |first=Juliana Menasce|last=Horowitz|author2=Kiley Hurst|author3=Dana Braga |date=2023-06-14 |title=Support for the Black Lives Matter Movement Has Dropped Considerably From Its Peak in 2020 |url=https://www.pewresearch.org/social-trends/2023/06/14/support-for-the-black-lives-matter-movement-has-dropped-considerably-from-its-peak-in-2020/ |access-date=2023-07-04 |website=Pew Research Center's Social & Demographic Trends Project |language=en-US}}</ref><ref name=":16">{{Cite web |last=Bowman |first=Karlyn |title=Public Attitudes On The Police And Black Lives Matter |url=https://www.forbes.com/sites/bowmanmarsico/2024/05/22/public-attitudes-on-the-police-and-black-lives-matter/ |access-date=2025-07-25 |website=Forbes |language=en}}</ref> 61% sii Hispanics mang 63% sii a̱sia̱-a̱merika sii nwuak a̱pyia̱ mba danian swán a̱dyudyung á̱niet ji yet kyang hwa ma 2023.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
q8e9udlujzlfh0cai5jm9yik87nm12s
A̱tung A̱mgba̱m Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta
0
6415
44816
37735
2026-06-11T16:48:27Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44816
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ya/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ya/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ya/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
A̱tung A̱mgbam Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta din fi̱rans: Assemblée générale des Nations Unies,[1] AGNU ke AG) yet sot jhyung wa mami a̱ya sot a̱taa si̱ muna̱pyia bibyin, sot wuni wa yet a̱bandang sot,si̱ nyia̱ a̱bandang cham, mang a̱niet ba̱ yet a̱ya akwaka̱son mba hu.manini ba̱t ma a̱tung mba ka si̱ 79, ma cet mba hu, sisak ba nyia̱ nkyang mba hu, tam mba hu, sarai a̱lyuut ma sot naai si̱ kyang lyuut si̱ sot muna̱pyia bibyin swanta.
a̱tung muna̱pyia̱ ba byia̱ tam lyuut si̱sak ji a̱na hyaai kurum ma kuzang a̱lyia̱̱ nang a̱ nwuo a̱ni, ba si̱ byia̱ tam si khaai a̱niet ba na cam a̱niet a̱tung ka, a̱wot ba byia̱ tam khaayi a̱tyolyuut nhkang a̱tung swak si sot ji,a̱wor ba sa saii nhkaang si̱ a̱tung swak si sot ba̱ shyia̱ a̱vwuo ghyang,a̱wot ba sa nwuak a̱ya chuchuk a̱ didam mba hu da nkyang a̱na nwuak ba yaason ani.[2] a̱wot ba si nok aya banchuang sot madi̱dit ba na beayanga̱ya a̱kwsk a̱son mba hu nok a̱tung nka nka ni.[3] a̱tung muna̱pyia̱ nang angyei (UNGA) wa yet sot nang ka̱ka̱p a̱niet sot ji byia̱ á̱niet ba yong mba dyuo a̱ni.
A̱tung ka ni mim a̱wot a̱kwak a̱son hu ke a̱tyolyuit mba hu wa ni kwuak a̱son a̱tung ka ku zang a̱lyia̱ ma̱ nok nang va byia̱ a̱ni si̱ a̱tung kani, a̱ shyia̱ ma ba didai a̱keayang nu̱ yok. a̱ nin tsaa a̱tung ka neet di zwat a̱kubunyung si̱ naat zwat jhyung a̱tung ka ni tyak ka ba tyak a̱lyiat ma̱ a̱didam nkyang a na nwuak yaason bibyin swanta hu ani, a̱wot ba fwung a sa fwuong a̱tung chobai hu.[4] ba ni bwuok bang a̱tung ka kyang doot magigig ke ka ba byia̱ a̱tung a̱shii a̱ swak a̱ni. a̱ tsaa a̱tung ka a̱tuk mam 10 si zwat nyung 1946 ma bandang nyuo metodi̱t ma á̱niet 51 si̱ sot a̱tung muna̱pyia̱ a̱ni.
a̱ di̱dam madi̱dit nang á̱niet byia̱ a̱ni danian kyang yaason a̱byin mba ka a̱ ni shyim hu ba̱t ma a̱tung kani nang a̱yankanang ani. ku zang a̱byin ma swanta wuni ni shyia̱ a̱yin a̱na yong mba dyuo ani.ba ni nyia khaaui ma a̱didam ba̱t ma kyang madi̱dit nang kyang a̱ na nwuak swat nyiyang ma a̱byin mba ka; kyang nang a̱ nyia̱ ma kakurum a̱ni; mang khaayi á̱niet ba na yet a̱kwak a̱son mba ka a̱ni, shyia̱ fang, tin á̱niet ma sot mba, ke a̱fwu̱n mba sarai—ka á̱niet ba bai̱ syiii a̱kum á̱niet ani a̱ bai̱ shyii mba hu a̱feayang ani ban shyia̱ a̱ja ke ba nshyia̱ ba.a̱wot ma̱t ma shyim á̱niet lyuut kirum ma nkuang a̱na nyia mang hu a̱ni, ma̱ng á̱niet ba na shyim ma̱ kyang nang ba lyuut a̱ni, ka̱kap a̱ di̱dam nang a̱na nyia̱ a̱ja a̱ni á̱niet dot hu byia̱ cet ba lak khwuui csm hu nang a̱ sak a̱ja a̱ni. á̱niet sot ji si̱min nwuak a̱ chuchuk da sot a̱ghyang ke á̱niet ma kuzang kyang nang ba nyia̱ a̱di̱dam a̱ni ma a̱tung mba ka si muna̱pyia̱ bibyin swanta hu ani, a̱wot ka cam si swat nyiyang wa ma cam abyin mba ka nng ba lyoat a̱ni ma a̱tung mba ka.
Din jen a̱lyia̱ 1980, a̱tung ka ni si bwuak a̱ yet a̱tung si "a̱za jenshun mang a̱za tamam" mami á̱niet bibyin ba nyia̱ kaswuo mang cecet bibyin mang a̱ghyang ba shyia̱ man nyii a̱ni. a̱ didam madi̱dit si doot danian shyii mang shai nang ba shyia̱ ani ma sot ji nang a̱na nwuak mba shyia̱ nwuoo sot ji ani.ma 1945, a̱tung muna̱pyia̱ bibyin swsnta si̱ byia̱ á̱niet sot mba ji ba bai̱ 51, a̱wot ma alyia̱ si sa̱turi̱a̱ bai 21 á̱́niet ba si shyii a̱ bai 193, nang a̱lyia̱ mba ka yet á̱niet ba neet a̱byin a̱ si̱ doot wa a̱ni. ma̱t shyii mba hu, a̱byun a̱ shyia̱ di shyii a̱ni bibbyia̱ di shyia̱ cuchuk a̱ di̱dam nang mba ni ndyien ma̱t nyia̱ ntam na kyang a̱shing a̱shei a̱vwuo nang a̱yin nshyia̱ ani nang ba yei ( G77), sisak mba nyia̱ a̱didam mba ani, a̱wot mang sisak ba nin tyiak a̱ni.
3072lr3dgkq0l1p5rz7on80z6habxqw
44817
44816
2026-06-11T16:49:31Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44817
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱tung A̱mgba̱m Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱tung A̱mgba̱m Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱tung A̱mgba̱m Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱tung A̱mgba̱m Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱tung A̱mgba̱m Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱tung A̱mgba̱m Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
A̱tung A̱mgbam Á̱niet Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta din fi̱rans: Assemblée générale des Nations Unies,[1] AGNU ke AG) yet sot jhyung wa mami a̱ya sot a̱taa si̱ muna̱pyia bibyin, sot wuni wa yet a̱bandang sot,si̱ nyia̱ a̱bandang cham, mang a̱niet ba̱ yet a̱ya akwaka̱son mba hu.manini ba̱t ma a̱tung mba ka si̱ 79, ma cet mba hu, sisak ba nyia̱ nkyang mba hu, tam mba hu, sarai a̱lyuut ma sot naai si̱ kyang lyuut si̱ sot muna̱pyia bibyin swanta.
a̱tung muna̱pyia̱ ba byia̱ tam lyuut si̱sak ji a̱na hyaai kurum ma kuzang a̱lyia̱̱ nang a̱ nwuo a̱ni, ba si̱ byia̱ tam si khaai a̱niet ba na cam a̱niet a̱tung ka, a̱wot ba byia̱ tam khaayi a̱tyolyuut nhkang a̱tung swak si sot ji,a̱wor ba sa saii nhkaang si̱ a̱tung swak si sot ba̱ shyia̱ a̱vwuo ghyang,a̱wot ba sa nwuak a̱ya chuchuk a̱ didam mba hu da nkyang a̱na nwuak ba yaason ani.[2] a̱wot ba si nok aya banchuang sot madi̱dit ba na beayanga̱ya a̱kwsk a̱son mba hu nok a̱tung nka nka ni.[3] a̱tung muna̱pyia̱ nang angyei (UNGA) wa yet sot nang ka̱ka̱p a̱niet sot ji byia̱ á̱niet ba yong mba dyuo a̱ni.
A̱tung ka ni mim a̱wot a̱kwak a̱son hu ke a̱tyolyuit mba hu wa ni kwuak a̱son a̱tung ka ku zang a̱lyia̱ ma̱ nok nang va byia̱ a̱ni si̱ a̱tung kani, a̱ shyia̱ ma ba didai a̱keayang nu̱ yok. a̱ nin tsaa a̱tung ka neet di zwat a̱kubunyung si̱ naat zwat jhyung a̱tung ka ni tyak ka ba tyak a̱lyiat ma̱ a̱didam nkyang a na nwuak yaason bibyin swanta hu ani, a̱wot ba fwung a sa fwuong a̱tung chobai hu.[4] ba ni bwuok bang a̱tung ka kyang doot magigig ke ka ba byia̱ a̱tung a̱shii a̱ swak a̱ni. a̱ tsaa a̱tung ka a̱tuk mam 10 si zwat nyung 1946 ma bandang nyuo metodi̱t ma á̱niet 51 si̱ sot a̱tung muna̱pyia̱ a̱ni.
a̱ di̱dam madi̱dit nang á̱niet byia̱ a̱ni danian kyang yaason a̱byin mba ka a̱ ni shyim hu ba̱t ma a̱tung kani nang a̱yankanang ani. ku zang a̱byin ma swanta wuni ni shyia̱ a̱yin a̱na yong mba dyuo ani.ba ni nyia khaaui ma a̱didam ba̱t ma kyang madi̱dit nang kyang a̱ na nwuak swat nyiyang ma a̱byin mba ka; kyang nang a̱ nyia̱ ma kakurum a̱ni; mang khaayi á̱niet ba na yet a̱kwak a̱son mba ka a̱ni, shyia̱ fang, tin á̱niet ma sot mba, ke a̱fwu̱n mba sarai—ka á̱niet ba bai̱ syiii a̱kum á̱niet ani a̱ bai̱ shyii mba hu a̱feayang ani ban shyia̱ a̱ja ke ba nshyia̱ ba.a̱wot ma̱t ma shyim á̱niet lyuut kirum ma nkuang a̱na nyia mang hu a̱ni, ma̱ng á̱niet ba na shyim ma̱ kyang nang ba lyuut a̱ni, ka̱kap a̱ di̱dam nang a̱na nyia̱ a̱ja a̱ni á̱niet dot hu byia̱ cet ba lak khwuui csm hu nang a̱ sak a̱ja a̱ni. á̱niet sot ji si̱min nwuak a̱ chuchuk da sot a̱ghyang ke á̱niet ma kuzang kyang nang ba nyia̱ a̱di̱dam a̱ni ma a̱tung mba ka si muna̱pyia̱ bibyin swanta hu ani, a̱wot ka cam si swat nyiyang wa ma cam abyin mba ka nng ba lyoat a̱ni ma a̱tung mba ka.
Din jen a̱lyia̱ 1980, a̱tung ka ni si bwuak a̱ yet a̱tung si "a̱za jenshun mang a̱za tamam" mami á̱niet bibyin ba nyia̱ kaswuo mang cecet bibyin mang a̱ghyang ba shyia̱ man nyii a̱ni. a̱ didam madi̱dit si doot danian shyii mang shai nang ba shyia̱ ani ma sot ji nang a̱na nwuak mba shyia̱ nwuoo sot ji ani.ma 1945, a̱tung muna̱pyia̱ bibyin swsnta si̱ byia̱ á̱niet sot mba ji ba bai̱ 51, a̱wot ma alyia̱ si sa̱turi̱a̱ bai 21 á̱́niet ba si shyii a̱ bai 193, nang a̱lyia̱ mba ka yet á̱niet ba neet a̱byin a̱ si̱ doot wa a̱ni. ma̱t shyii mba hu, a̱byun a̱ shyia̱ di shyii a̱ni bibbyia̱ di shyia̱ cuchuk a̱ di̱dam nang mba ni ndyien ma̱t nyia̱ ntam na kyang a̱shing a̱shei a̱vwuo nang a̱yin nshyia̱ ani nang ba yei ( G77), sisak mba nyia̱ a̱didam mba ani, a̱wot mang sisak ba nin tyiak a̱ni.
25grp19yhtgeun719b6s2mjvqygqm9r
A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma̱ng Jhya Kau A̱guguut A̱fi̱rika
0
6420
44818
38000
2026-06-11T16:54:52Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44818
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ya/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ya/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ya/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Audley A̱gwam A̱byii̱k Moore''' (zwat aninai 27, 1898 – zwat fwuon 2, 1997) a̱ ku yet a̱tyo kwan danian cet á̱niet si a̱meri̱ka mang a̱dundyung a̱yin a̱ buia̱ a̱ya a̱kpandang ba cat tan kai ntam nang nggu nyia a̱ni á̱niet nang Marcud Garvii, Nelson Mandela, Winnie Mandela, Rosa Parks, mang Jesse Jackson.a̱ ku yet a̱ bandang a̱yin wa ma a̱kwak a̱son ba̱t ma ghughuut a̱niet kwan cet aniet huni ma a̱meri̱ka a̱wot a̱si yet a̱tyo a̱ tsaa sot si a̱fai Afi̱ri̱ka. Delois Blakely wa ku yet a̱tyi beauang nggu hi si̱ bai̱ a̱lyia̱ 20. a̱wot Blakely si shyia̱ shyii ma tyok a̱nit ghaná a̱ si yet (A̱gwam A̱byii̱k).
== shyii nggu ma̱ng byin nggu ==
A̱ ku bin A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma a̱fai a̱keayang ibe̱riá, ma̱ ayang nggu hu Ella a̱wot ma a̱tyia̱ nggu hu St. Cyr Moore a̱tuk 27 zwat anatat, 1898. a̱tyia̱ nggu hu, St. Cyr Moore, ku nyia̱ tam a̱tyu chok a̱li khwuii si̱ Iberiá Pari̱d.a̱ nyia̱ nyiang ka tat a̱ si shyia̱ yet a̱tyia si mman aninai. din jen nang nggu nyiang mang Ella Moore, a̱gwam a̱byii̱k moore wa ku yet a̱yanga̱li ka mami kakap angyuuk nggu ka atat, Lorita mang Eloise. ma nang ba yet mman a̱ni, Moore mang a̱shushuo nggu ba si̱ nyia̱ fang tat a̱ghyi mba hu ma a̱vwuo fang ban gyei din shong Saint Catherine’s a̱vwuo fsng si̱ a̱niet katolika
a̱yang nggu moore ku nsaan nang nggu yet a̱lyia̱ ataa wa,a̱wot nggu mang a̱ya nanyuuk nggu ku ba kaniam a̱ si̱ naat ma mba swat mang a̱yang a̱khoop mba hu. a̱yang akhoop nggu hu, Nora Henry, a̱ ku byin nggu din jen khwoo wa,a̱ wot a si kyiak a̱tyia mba hu nang nggu ni yet a̱ badidai ban nggon,a̱wot ayang mba hu wa si yet a̱tyo nan moore mang aya nangyuuk nggu ba shyii dyuo ani.a̱wot moore mang a̱ya nangyuuk nggu ka na bwuok swat mba hu si̱ naat a̱fai ó̱lan, si̱ swan mang a̱tyia̱ mba hu a̱wot a̱ si khuu nang moore ni shyia̱ tutu fang a̱naai danian ā̄nia wa a̱si fwung gang nggu hu.
nkyang a̱tyia̱ mba na kumin a̱gwam a̱byii̱k moore mang a̱ya nanyuuk nggu ba ba shyia̱ a̱ni, nanyuuk a̱tyia̱ mba hu si̱ san a̱eot a̱si fi̱n mba a̱sak toosa a̱li ka a̱wot ba damin kyang ma bwuák mba na.danian ba swan ba̱t a̱wot ba yet a̱niet cucuk ma swanta huni, Moore si kyan mu̱l si̱ a̱tyis̱ nggu hu a̱ naat lyiap a̱wot a̱si lyiap ba̱t a̱ si kyisk kurum hu a̱tan nyio ba na swan mami a̱ni. dabian gu shyia̱ tam bat a̱niey pyia̱ a̱ si bwoi a̱la nyia̱ a̱lyia nggu ka tst gu nyia̱ tam wu danian bat ba ka shyia̱ kyang ya ma kyang a̱ na beayang nggu ms a̱nanyuuk nggu ba
ba nwui sot a̱gguguut kwan danian a̱niet nang ba ni yet mang ba shyii ani ba, nggu moore wa mang a̱ya nanyuuk nggu ba wa lyiat mang aniet ba swan kpamkpaan ma mba ani ba bai̱ ba chong dun ma a̱gguguut kwan cet aniet ani din jen zwang si swanta nang a̱ku nyia̱ a̱ni danian ba beayang dundyung a̱niet ba nyia̱ tam shan a̱ni nang ba li nyia a̱niet chok a̱niet si a̱merika hu beayang a̱shong byia̱ a̱ sa wot dundyung a̱niet ba. a̱nanyuuk nggu Eloise wa ku tsaa tam a̱na bai beayang a̱niet ke a̱yet a̱dundyung ke a̱shing wa ma álabá̱ma; a̱ ku staa tam hu ni ma nok nang a̱ tyiak shyii ba nang a̱dundyung a̱nietctam shan si̱min naat ba fwung a̱ja, kyang nang a̱shing byia̱ ni shyia tnkai nyiyang a̱wa
ma 1919, Moore si shyia tat a̱ghyi mang lyien a̱tyo nang a̱ng gyei Markud Garvii ani a̱ si naat a̱tung nang gu fak a̱lyiat nggu markud Garvii ani ma a̱fai orlan ma a̱lyia̱ 1920. din jen hu ni, Moore wa kan nyia̱ nyiang a̱wot nggu mang ananyuuk nggu mba a̱tat si shyia̱ tat a̱ghyi bat din lyien tsatsak tazwa yet a̱niet aniet afirika mang a̱vwui ban neet a̱ni nang Garvii tyak a̱lyiat nggu na ani ma a̱tung ka.
269s99rzk0kheutiyi6kdc2nqtlrmaj
44819
44818
2026-06-11T16:55:38Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44819
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma̱ng Jhya Kau A̱guguut A̱fi̱rika/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma̱ng Jhya Kau A̱guguut A̱fi̱rika/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma̱ng Jhya Kau A̱guguut A̱fi̱rika/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma̱ng Jhya Kau A̱guguut A̱fi̱rika/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma̱ng Jhya Kau A̱guguut A̱fi̱rika/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma̱ng Jhya Kau A̱guguut A̱fi̱rika/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Audley A̱gwam A̱byii̱k Moore''' (zwat aninai 27, 1898 – zwat fwuon 2, 1997) a̱ ku yet a̱tyo kwan danian cet á̱niet si a̱meri̱ka mang a̱dundyung a̱yin a̱ buia̱ a̱ya a̱kpandang ba cat tan kai ntam nang nggu nyia a̱ni á̱niet nang Marcud Garvii, Nelson Mandela, Winnie Mandela, Rosa Parks, mang Jesse Jackson.a̱ ku yet a̱ bandang a̱yin wa ma a̱kwak a̱son ba̱t ma ghughuut a̱niet kwan cet aniet huni ma a̱meri̱ka a̱wot a̱si yet a̱tyo a̱ tsaa sot si a̱fai Afi̱ri̱ka. Delois Blakely wa ku yet a̱tyi beauang nggu hi si̱ bai̱ a̱lyia̱ 20. a̱wot Blakely si shyia̱ shyii ma tyok a̱nit ghaná a̱ si yet (A̱gwam A̱byii̱k).
== shyii nggu ma̱ng byin nggu ==
A̱ ku bin A̱gwam A̱byii̱k Audley Moore ma a̱fai a̱keayang ibe̱riá, ma̱ ayang nggu hu Ella a̱wot ma a̱tyia̱ nggu hu St. Cyr Moore a̱tuk 27 zwat anatat, 1898. a̱tyia̱ nggu hu, St. Cyr Moore, ku nyia̱ tam a̱tyu chok a̱li khwuii si̱ Iberiá Pari̱d.a̱ nyia̱ nyiang ka tat a̱ si shyia̱ yet a̱tyia si mman aninai. din jen nang nggu nyiang mang Ella Moore, a̱gwam a̱byii̱k moore wa ku yet a̱yanga̱li ka mami kakap angyuuk nggu ka atat, Lorita mang Eloise. ma nang ba yet mman a̱ni, Moore mang a̱shushuo nggu ba si̱ nyia̱ fang tat a̱ghyi mba hu ma a̱vwuo fang ban gyei din shong Saint Catherine’s a̱vwuo fsng si̱ a̱niet katolika
a̱yang nggu moore ku nsaan nang nggu yet a̱lyia̱ ataa wa,a̱wot nggu mang a̱ya nanyuuk nggu ku ba kaniam a̱ si̱ naat ma mba swat mang a̱yang a̱khoop mba hu. a̱yang akhoop nggu hu, Nora Henry, a̱ ku byin nggu din jen khwoo wa,a̱ wot a si kyiak a̱tyia mba hu nang nggu ni yet a̱ badidai ban nggon,a̱wot ayang mba hu wa si yet a̱tyo nan moore mang aya nangyuuk nggu ba shyii dyuo ani.a̱wot moore mang a̱ya nangyuuk nggu ka na bwuok swat mba hu si̱ naat a̱fai ó̱lan, si̱ swan mang a̱tyia̱ mba hu a̱wot a̱ si khuu nang moore ni shyia̱ tutu fang a̱naai danian ā̄nia wa a̱si fwung gang nggu hu.
nkyang a̱tyia̱ mba na kumin a̱gwam a̱byii̱k moore mang a̱ya nanyuuk nggu ba ba shyia̱ a̱ni, nanyuuk a̱tyia̱ mba hu si̱ san a̱eot a̱si fi̱n mba a̱sak toosa a̱li ka a̱wot ba damin kyang ma bwuák mba na.danian ba swan ba̱t a̱wot ba yet a̱niet cucuk ma swanta huni, Moore si kyan mu̱l si̱ a̱tyis̱ nggu hu a̱ naat lyiap a̱wot a̱si lyiap ba̱t a̱ si kyisk kurum hu a̱tan nyio ba na swan mami a̱ni. dabian gu shyia̱ tam bat a̱niey pyia̱ a̱ si bwoi a̱la nyia̱ a̱lyia nggu ka tst gu nyia̱ tam wu danian bat ba ka shyia̱ kyang ya ma kyang a̱ na beayang nggu ms a̱nanyuuk nggu ba
ba nwui sot a̱gguguut kwan danian a̱niet nang ba ni yet mang ba shyii ani ba, nggu moore wa mang a̱ya nanyuuk nggu ba wa lyiat mang aniet ba swan kpamkpaan ma mba ani ba bai̱ ba chong dun ma a̱gguguut kwan cet aniet ani din jen zwang si swanta nang a̱ku nyia̱ a̱ni danian ba beayang dundyung a̱niet ba nyia̱ tam shan a̱ni nang ba li nyia a̱niet chok a̱niet si a̱merika hu beayang a̱shong byia̱ a̱ sa wot dundyung a̱niet ba. a̱nanyuuk nggu Eloise wa ku tsaa tam a̱na bai beayang a̱niet ke a̱yet a̱dundyung ke a̱shing wa ma álabá̱ma; a̱ ku staa tam hu ni ma nok nang a̱ tyiak shyii ba nang a̱dundyung a̱nietctam shan si̱min naat ba fwung a̱ja, kyang nang a̱shing byia̱ ni shyia tnkai nyiyang a̱wa
ma 1919, Moore si shyia tat a̱ghyi mang lyien a̱tyo nang a̱ng gyei Markud Garvii ani a̱ si naat a̱tung nang gu fak a̱lyiat nggu markud Garvii ani ma a̱fai orlan ma a̱lyia̱ 1920. din jen hu ni, Moore wa kan nyia̱ nyiang a̱wot nggu mang ananyuuk nggu mba a̱tat si shyia̱ tat a̱ghyi bat din lyien tsatsak tazwa yet a̱niet aniet afirika mang a̱vwui ban neet a̱ni nang Garvii tyak a̱lyiat nggu na ani ma a̱tung ka.
bz4hhq24secnmk56ezgphcq0bvy9scv
Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba
0
6422
44820
37879
2026-06-11T16:57:02Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44820
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ya/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ya/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ya/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Hilary Beskles (a ku byin nggu atuk mama dwak ma̱ng nyung si̱ zwa̧t a̱kubunyung ma alyia̱ 1955) a̱yet a̱tyok lyien mang fang nhkang banbang wa si Bajan a̱wot a̱ si bu yet a̱kwak a̱son si̱ univasité̱ a̱ shyia̱ a zaa jen shun si indies a̱ shing ba ngyei (UWI) mang yet a̱ kwak a̱son si CARICOM a̱vwuo sai a̱niet bwuo a̱bun swanta.
a̱yia̱ fang nggu hu ms univasité si hu̱ll a̱ shyia̱ inglan a̱ni,Beskles tsaa fang nggu hu ma UWI a̱wot a̱ si shyi̱ shyii yet a̱bandang a̱yin fanng nang nggu ni shyia̱ a̱lyia̱ 37, nggu wa si̱ yet a̱badidai a̱yin a̱ byia̱ tankai shyii a̱wa ma nkhang a̱vwuo fang hu. a̱ si shyia̱ a̱lyoot shyii si̱ yet a̱ban dng a̱kwak a̱son si univasité hu mang a̱kwak a̱son si a̱niet didan si UWI's danian mman fang ma a̱lyia̱ 1998, ma alyia̱ 2002 a̱ si yet a̱kwak a̱son si univasité a̱shyia̱ ka̱p a̱ni. A̱wot a̱ si tyia̱ fwoo̱ nggu hu ma̱ fang nhkang si̱ a̱niet karibiya, a̱ si sak fwuo ma kyang muna̱pyia̱ ma̱ng shyia̱ kurum nang a̱niet shing ba san tyok ̱byin afi̱rika ma̱ng khwuo si a̱ta̱lanti̱ a̱ni, Beskles si byia̱ a̱ngwuaat ba̱t ma tam a̱fam a̱zaa si indiá a̱wot a̱ si nyia̱ tam yet a̱tyi nyung a̱ shyia̱ mami a̱ya a̱kwak a̱son mba ani.
===shyii nggu hu===
a̱ byin Beskles ma a̱keayang Ba̱rba̱dó,a̱wot a si̱ tsaa fang nggu hu ma bandang a̱vwuo fang a̱ng gyei Coleridge mang Parry ani, din shong [[Saint Peter, Barbados]]. a̱wot a̱ si haaait fang nggu hu ma ingla̱n, a̱ng gyei a̱lyoot ka din Pitmaston secondaryschool [[Bournville College|Bournville College of Further Education]] ma a̱ keayang Bi̱rmi̱ngha. Beskles si̱ naat univasité a̱ si bu hyaait fang nggu hu ma Univasité si hu̱ll, a̱ si tiyak fang nggu hu a̱ si shyia̱ shyii uet van dand dokto̱ si fang.
===fang nggu hu mang tam===
Beskles shyii nwuo Univasité si fam a̱zaa si̱ indiá (UWI) a̱wot a̱ si nyoa̱ tam a̱ja si̱ uet a̱tyo tyiat mman fan nkhang bambang hu ma akeayang mo̱na si jamaika, ma a̱lyi̱a 1979, a̱wot a̱ si shyia̱ a̱ shai a̱ naat univasité a̱ shyia̱ kap ani. nang nggu shyia̱ a̱lyoot yet a̱bandang a̱tyo lyuut ma̱ a̱vwuo fang a̱ shyia̱ london ani ma 1986,a̱ si shyia̱ yet a̱kwsk a̱son si a̱yet fang nkjang banbang ma 1992, a̱ si nyia̱ tam hu si tat 1996, Beskles si sjyia̱ naat dan son di uet a̱bandang a̱tyofang a̱shing ba ngyei propesor ani ma̱ a̱lyia̱ 1993, nggu wa si yet aban nggon din shyia̱ tan kai shyii hu ni bat. ntam nggu na si cat nkhang a̱niet si shyii bat a̱ si byia̱ a̱lyak nkhang si caribiya hu, a̱ si lyuut tazwa khwuo nang a̱ ya a̱tyia̱ zi ba nyia̱ a̱ ni banbang hu mang sisak hu ba kwan ba shyii cet a̱ni ma barbado, mang sisak nang a̱nyuuk ba si kwan mba mamiyan, a̱wot mang kyang nang tyok khwuoo hu bai mang a̱dundyung a̱niet dyuo ani ma a̱kabung na ba suwuo ani ma barbado. nhkang nggu na jhyang si lyiat tazwa barbado mang nkhang a̱vwuo ka mang fang hu a̱ja awot mang sisak ji ba nyia̱ nkyang mba na a̱ja.
kq8u2covtq4vyy7su2en5mfdto5nea1
44821
44820
2026-06-11T16:57:33Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44821
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Hilary Beskles (a ku byin nggu atuk mama dwak ma̱ng nyung si̱ zwa̧t a̱kubunyung ma alyia̱ 1955) a̱yet a̱tyok lyien mang fang nhkang banbang wa si Bajan a̱wot a̱ si bu yet a̱kwak a̱son si̱ univasité̱ a̱ shyia̱ a zaa jen shun si indies a̱ shing ba ngyei (UWI) mang yet a̱ kwak a̱son si CARICOM a̱vwuo sai a̱niet bwuo a̱bun swanta.
a̱yia̱ fang nggu hu ms univasité si hu̱ll a̱ shyia̱ inglan a̱ni,Beskles tsaa fang nggu hu ma UWI a̱wot a̱ si shyi̱ shyii yet a̱bandang a̱yin fanng nang nggu ni shyia̱ a̱lyia̱ 37, nggu wa si̱ yet a̱badidai a̱yin a̱ byia̱ tankai shyii a̱wa ma nkhang a̱vwuo fang hu. a̱ si shyia̱ a̱lyoot shyii si̱ yet a̱ban dng a̱kwak a̱son si univasité hu mang a̱kwak a̱son si a̱niet didan si UWI's danian mman fang ma a̱lyia̱ 1998, ma alyia̱ 2002 a̱ si yet a̱kwak a̱son si univasité a̱shyia̱ ka̱p a̱ni. A̱wot a̱ si tyia̱ fwoo̱ nggu hu ma̱ fang nhkang si̱ a̱niet karibiya, a̱ si sak fwuo ma kyang muna̱pyia̱ ma̱ng shyia̱ kurum nang a̱niet shing ba san tyok ̱byin afi̱rika ma̱ng khwuo si a̱ta̱lanti̱ a̱ni, Beskles si byia̱ a̱ngwuaat ba̱t ma tam a̱fam a̱zaa si indiá a̱wot a̱ si nyia̱ tam yet a̱tyi nyung a̱ shyia̱ mami a̱ya a̱kwak a̱son mba ani.
===shyii nggu hu===
a̱ byin Beskles ma a̱keayang Ba̱rba̱dó,a̱wot a si̱ tsaa fang nggu hu ma bandang a̱vwuo fang a̱ng gyei Coleridge mang Parry ani, din shong [[Saint Peter, Barbados]]. a̱wot a̱ si haaait fang nggu hu ma ingla̱n, a̱ng gyei a̱lyoot ka din Pitmaston secondaryschool [[Bournville College|Bournville College of Further Education]] ma a̱ keayang Bi̱rmi̱ngha. Beskles si̱ naat univasité a̱ si bu hyaait fang nggu hu ma Univasité si hu̱ll, a̱ si tiyak fang nggu hu a̱ si shyia̱ shyii uet van dand dokto̱ si fang.
===fang nggu hu mang tam===
Beskles shyii nwuo Univasité si fam a̱zaa si̱ indiá (UWI) a̱wot a̱ si nyoa̱ tam a̱ja si̱ uet a̱tyo tyiat mman fan nkhang bambang hu ma akeayang mo̱na si jamaika, ma a̱lyi̱a 1979, a̱wot a̱ si shyia̱ a̱ shai a̱ naat univasité a̱ shyia̱ kap ani. nang nggu shyia̱ a̱lyoot yet a̱bandang a̱tyo lyuut ma̱ a̱vwuo fang a̱ shyia̱ london ani ma 1986,a̱ si shyia̱ yet a̱kwsk a̱son si a̱yet fang nkjang banbang ma 1992, a̱ si nyia̱ tam hu si tat 1996, Beskles si sjyia̱ naat dan son di uet a̱bandang a̱tyofang a̱shing ba ngyei propesor ani ma̱ a̱lyia̱ 1993, nggu wa si yet aban nggon din shyia̱ tan kai shyii hu ni bat. ntam nggu na si cat nkhang a̱niet si shyii bat a̱ si byia̱ a̱lyak nkhang si caribiya hu, a̱ si lyuut tazwa khwuo nang a̱ ya a̱tyia̱ zi ba nyia̱ a̱ ni banbang hu mang sisak hu ba kwan ba shyii cet a̱ni ma barbado, mang sisak nang a̱nyuuk ba si kwan mba mamiyan, a̱wot mang kyang nang tyok khwuoo hu bai mang a̱dundyung a̱niet dyuo ani ma a̱kabung na ba suwuo ani ma barbado. nhkang nggu na jhyang si lyiat tazwa barbado mang nkhang a̱vwuo ka mang fang hu a̱ja awot mang sisak ji ba nyia̱ nkyang mba na a̱ja.
o417y52ijlemap26h9y98gpygcdp35a
Niccollò Machiavelli
0
6489
44822
38154
2026-06-11T16:58:50Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44822
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Hilary Beskles ma̱ng A̱yaat da̱nian Kari̱bi̱yan ba/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Niccolò-Machiavelli-Amelot-de-La-Houssaie-Il-principe MG 1089.tif|thumb|ghwughwu Niccolò-Machiavelli]]
Niccollò di Bernardo dei Machiavelli[a] (3 zwat fwuon 1469 – 21 zwat a̱taa 1527)a̱ ku yet a̱tyo Florinde̱ wa [4][5] a̱tyo a̱ lyien fang, a̱tyo lyuut, a̱byia̱ lyien a̱ zazarak a̱didam, mang nkhang banbang na a̱ ku swan din jen tuok a̱niet ita̱li. a̱wot a̱ lyien nggu ba̱t danian cat cet a̱byin nggon a̱gwam( si̱ Il Principé), a̱ lyuut din jen 1513 a̱wot a̱ si̱ shyia̱ gwut ndyo ba a̱ si yock hu a tat 1532, a̱lyia̱ fwuon si̱ nsaan nggu hu.[6] a̱ ni ngyei nggu a̱tyia̱ si̱ cat tyok si̱ jen ji ni mang ̱agwak sayent.[7]
ma̱ a̱lyia̱ madidit a̱si nyia̱ tam yet a bandang a̱kwak a̱son si a̱keayang florendé a̱ si̱ nyia̱ tam ba̱t mang jhyii a̱byin ka ma̱ tam ma̱ng a̱niet shan ba cok a̱keaynag ka ani. a̱ ku lyuut nkhang si tyia̱ mai, bubom si̱ song a̱niet nggu ba, ma̱ nkhang dyeap. ntam nggu na yet tsatsak wa bat da avwuo a̱niet lyuut ma̱ng famg nhkang si̱ itali ani.[8] a̱ nyia̱ tam si̱ yet a̱tyo lyuut di̱ a̱vwuo cam si̱ a̱kafeayang si̱ a̱keayang florend́ tsaa need 1498 si̱ tat 1512, nang a̱niet Medi̱cí bu byia̱ cet kwan ba.
hir91806946s4n88ey8eun754pc983t
44823
44822
2026-06-11T17:00:50Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44823
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Niccollò Machiavelli/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Niccollò Machiavelli/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Niccollò Machiavelli/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Niccollò Machiavelli/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Niccollò Machiavelli/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[File:Niccolò-Machiavelli-Amelot-de-La-Houssaie-Il-principe MG 1089.tif|thumb|ghwughwu Niccolò-Machiavelli]]
Niccollò di Bernardo dei Machiavelli[a] (3 zwat fwuon 1469 – 21 zwat a̱taa 1527)a̱ ku yet a̱tyo Florinde̱ wa [4][5] a̱tyo a̱ lyien fang, a̱tyo lyuut, a̱byia̱ lyien a̱ zazarak a̱didam, mang nkhang banbang na a̱ ku swan din jen tuok a̱niet ita̱li. a̱wot a̱ lyien nggu ba̱t danian cat cet a̱byin nggon a̱gwam( si̱ Il Principé), a̱ lyuut din jen 1513 a̱wot a̱ si̱ shyia̱ gwut ndyo ba a̱ si yock hu a tat 1532, a̱lyia̱ fwuon si̱ nsaan nggu hu.[6] a̱ ni ngyei nggu a̱tyia̱ si̱ cat tyok si̱ jen ji ni mang ̱agwak sayent.[7]
ma̱ a̱lyia̱ madidit a̱si nyia̱ tam yet a bandang a̱kwak a̱son si a̱keayang florendé a̱ si̱ nyia̱ tam ba̱t mang jhyii a̱byin ka ma̱ tam ma̱ng a̱niet shan ba cok a̱keaynag ka ani. a̱ ku lyuut nkhang si tyia̱ mai, bubom si̱ song a̱niet nggu ba, ma̱ nkhang dyeap. ntam nggu na yet tsatsak wa bat da avwuo a̱niet lyuut ma̱ng famg nhkang si̱ itali ani.[8] a̱ nyia̱ tam si̱ yet a̱tyo lyuut di̱ a̱vwuo cam si̱ a̱kafeayang si̱ a̱keayang florend́ tsaa need 1498 si̱ tat 1512, nang a̱niet Medi̱cí bu byia̱ cet kwan ba.
t6ydlug5lcdhxc0vyz4ywgeoeezec3t
Delila
0
6756
44828
41811
2026-06-11T17:18:11Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44828
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Delila/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Delila/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Delila/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Delila/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Delila/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Delila/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Delila (/dəlila/ də-li:-la'; Hiburu: דְּלִילָה, a̱roman: Dəlīlā, lit. 'kyang a̱ sang cet';[1] Arabic: دليلة, romanized: Dalīlah; Greek: Δαλιδά, romanized: Dalidá) a̱ yet a̱byiik wa nang kpam a̱lyiat a̱gwaza lyiat tazwa nggu di a̱banda̱ng zhwunzhwuo swak ma̱ng a̱taa si nkhang si̱ a̱ya a̱gwam ma̱ nang a̱ng lyuut ma kpam a̱lyiat a̱gwaza di a̱lyem hiburu.[2] samson ku cat nggu ba̱t,[2] a̱yet a̱fai nazaret a̱byia̱ a̱babyia̱ cet a̱ni[3] nggu wa ku yet a̱gwam cam a̱ng ghaan a̱ni ma̱ a̱keayang isirela.[4] Delila yet a̱nab fi̱li̱sti wa nang a̱niet nggu ba tan nggu kurum da̱niam gu ka muang nggu gu li̱yen a̱ji wa gu shiyat cet nggu hu.a̱ si̱ kwan ba̱t a̱ ba̱i a̱ ka̱ tat, nggu samson si tiyai nggu kyang gu kau nggu cet wu a̱ni nyia̱ pye̱ nggu hu wa. a̱ si miye a̱ khaan ndaa, Delila si yei a̱khwuo nyia̱ gu ba̱i a̱ kwuat pye̱ nggu samson hu,da̱nian gu ks shyia̱ gu jong a̱niet nggu ba si̱ fi̱li̱sti da̱nian bang ba tan nggu kurum ba̱t.
[[File:Gustave Moreau - Dalila.jpg|thumb|Ghwughwu Delila a̱nab fi̱li̱sti̱]]
Delila shyia̱ a̱lyoot ba̱t da̱ a̱vwuo a̱niet khwui a̱gwaza ma̱ng a̱niet ba yet ra̱ba̱ni̱d a̱ni din ku za̱ng a̱ di̱dam mba hu a̱ni; nkhang ra̱ba̱ni̱d wu lyiat tazwa nggu mang a̱yang mi̱ka a̱ shyia̱ kpam a̱lyiat a̱gwaza ma̱ng nkhang a̱bok nang gu khwui a̱ni, a̱wot a̱niet khwui gyang si̱ nyia̱ a̱ shyiak ma̱ng ya̱huda i̱cariod, a̱tyo a̱ liyap yesu a̱ni.a̱niet fang ma̱di̱dit ba̱t si̱ nwuak a̱ngyuik gyang nang nkhang ba na shyia̱ kpam bwuak a̱lyiat s̱gwaza na ani ma̱ng nggu Delila,a̱ngyuik nang jail mang jodit, ba si̱ dam ba̱t ke nkhang sa̱msin ma̱ng delila byia̱ a̱bbyia̱ nkhang ma̱ng zaghii a̱niet ntaa. a̱ya bandang nkhang nggu delilah wu yet ma̱ nang John Milton lyuut a̱tashikum nang a̱ngei a̱yaswiobwung Sa̱msin a̱wot Cecil B. DeMille's 1949 si̱ nyia̱ ghwughwu-aghwughwu si̱ a̱shong an gyei Sa̱msin mang Delila. a̱byia̱ nkyang nang nggu nyia̱ a̱ni wa tyia̱ a̱niet fsng nggu ma̱ a̱ngyuik nang ba byia̱ a̱bbyia̱ a̱lyoot.
==nkhang kpam a̱lyiat a̱gwaza==
[[File:Delilah (biblical figure).jpg|thumb|right|Delilah from the {{Lang|la|[[Promptuarium Iconum Insigniorum]]}}]]
Delilah ku yet a̱nap si [[Nahal Sorek|Sorek]].<ref name=ppp/> nggu wa ma̱ nying nggu yet a̱nap ma̱ nkhang [[Sa̱msin]]ma̱ nang a̱ kun ngyei nggu a̱ni.<ref name=jw/> nkhang kpam beuak a̱lyist a̱gwaza na nyia̱ nggu wa nang sa̱msin ku cat ba̱t({{a̱badi̱dai zhwunzhwuo |Judges|16:4|HE}}) a̱wot nggu delila ku cat nggu ba.<ref name=jw>{{cite web|title=Delilah|url=https://jwa.org/encyclopedia/article/delilah-bible|work=[[Jewish Women's Archive]] |access-date=November 1, 2017}}</ref> mba feaynang ba̱t a̱ng byia̱ nkhang nyia̱ ba nyeyang ba <ref name=jw/> a̱wot nyia̱ ba ku miyan ma̱ng a̱ghyang ku yet a̱didam si Josey Bridges Snyder, " nkhang a̱lyia̱t a̱gwaza na lyuut a̱nia ba̱t".<ref name="Newsome"/> mba̱ a̱tyok fi̱li̱sti si̱ tan nggu kurum danian gu ka lyien a̱ji wa nang sa̱msin shiyat cet nggu hu, ku zang a̱yin mam mba di̱ nyia̱ a̱na tan 1,100 si a̱nashing kurum.<ref name=ppp/><ref>{{Bibleverse|Judges|16|NRSVACE}}</ref> a̱ kwuan a̱ ka taat a̱wot a̱ si̱ shyia̱ lyien hu ba.<ref name=ppp/>
din tsaa hu,nggu sa̱msin si̱ nyia̱ nggu delila,nyia̱ gu la̱p nggu mang "a̱kut a̱ketuk a̱ninai ba bia̱ a̱sakhwuot a̱kwuop ani," mang a̱nia wu bat a̱ni shyia̱ cet ghwut hu ba̱t.<ref name=ppp/> a̱wot a̱si la̱p nghu ma̱ng a̱yuan a̱fai: ma̱t a̱nia ba̱t a̱ si shyia̱ nyia̱ nggu kyang ba̱t ba sarsi ba̱t ba nyia̱ nggu kyang ba.<ref name=ppp/> a̱wot, a̱ si̱ la̱p pyia̱ nggu hu a̱ si nu shyia̱ kyang a̱ kau nggu cet a̱ni ba.<ref name=ppp/> Din ngaa hu,nggu a̱nap delila si kwuop a̱dying nyia̱ nggu sa̱msin shyim ma̱ng nggu ba̱t ba,a̱ si hyes ma̱ng nggu nyia̱ a shiyaat cet nggu hu din byin nggu hu ws[[Nazirite]] ma̱ng cam nang gu san da a̱vwuo a̱gwaza a̱ni, nang a̱ na nyia̱ nggu kwuat ba̱t ba.<ref>Judges 16:17</ref><ref name=ppp/> nkhang na di a̱lyem hiburu nyia̱ a̱ si̱ keust pyia̱ nggu sa̱msin hu nang gu shyia̱ mang ndaa;a̱lyem nghyang si nyia̱ "a̱fai wa" ke "a̱tyo kwuat" wa nyia̱ kwust di sa̱mdin hu.<ref name=jw/> a̱ shyiip nggu ma̱ng ndaa na, a̱wot a̱ si naat a̱ neayap nggu din bwuak a̱tyok fi̱listi hu sarsi nang ba fwuong nggu.<ref name=ppp/>
nkhang a̱lyiat a̱gwaza na tak kyan ku shyia̱ nggu a̱ danian nang gu nyia̱ a̱nia a̱ni he,<ref name="chd">{{cite book|title=Chronicle of the Old Testament Kings: The Reign-By-Reign Record of the Rulers of Ancient Israel|last=Rogerson|first=John W.|year=1999|publisher=Thames & Hudson|location=London|isbn=0-500-05095-3|page=[https://archive.org/details/chronicleofoldte00john/page/62 62]|url=https://archive.org/details/chronicleofoldte00john/page/62}}</ref> ma̱t ania , nang [[James Dunn (theologian)|James D. G. Dunn]] ma̱ng John William Rogerson si kaat ma ''Eerdmans Commentary si a̱yiat agwaza na'', a̱ hyia̱ yi hwa wa ke insum kyang gu nyia̱ ke fwuong a̱liya kyang nang gu nyia̱ ani.
==Yafang==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
mme4l5hsseq0uzht8s02u3jwr5xhlh0
Esi̱ta
0
6960
44824
41805
2026-06-11T17:01:55Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44824
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Niccollò Machiavelli/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Niccollò Machiavelli/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Niccollò Machiavelli/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Niccollò Machiavelli/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Niccollò Machiavelli/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Esi̱ta (/ˈɛsitə/; Hiburu: אֶסְתֵּר, roman: ʾEstēr), da atin ka Hadassah (/həˈdɑːsə/; Hiburu: הֲדַסָּה, roman: Hăḏassā), a̱ yet s̱ ba̱ndsng a̱yin wa din nkhang a̱lyiat a̱gwaza si esita fi s̱lyrm hiburu.
[[File:Gentileschi, Artemisia - Esther before Ahasuerus - c. 1628–1635.jpg|thunb|esi̱ta za̱ghyi nggu a̱gwam ahasiru̱s]]
ma nang kwambuat a̱lyiat a̱gwaza na ku fang nkhang na ni a̱ni,nang a̱ku kwuok a̱vwuo ma a̱bandang a̱keayang tyok mba hu si A̱chaemeni̱d , nggu a̱gwam persia si cat nggu esi̱ta bat ma̱ng fwuo nggu a̱ngyuing a̱ si kan nyeayang nggu.[1] a̱bandang do̱gori nggu hu wa angei Haman a̱wot a̱nanyu̱ik nggu esi̱ta nang a̱ngei mo̱daka̱i ani si̱ bwu̱o a̱bun bat da a̱vwuo nggu haman hu danian a̱ lak mi̱yea a̱bin a̱kyuak ntong a̱zaghi mggu hu, a̱ wot a̱n dyip nggu a̱ni, nggu mo̱daka̱i si kaat nyia̱ a̱yet a̱fai yahuda wa. a̱ didam ma̱ng kyang nang mo̱dika̱i ku ndam a̱ni vwuon ba̱t. ma̱t a̱nia wa, Haman si kyak ma fwuo nggu a̱ tyia̱ a̱kan hyiat ka̱kap a̱niet yahuda ba shyia̱ a̱keayang persia a̱ni, ma̱t a̱ni wa nggu a̱gwam a̱hasiru̱s hu si shyim mang a̱didam nggu hu. a̱wot , esita si biyan a̱katuk kyang nang nggu haman cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni da a̱vwuo a̱hasiru̱s,a̱ si kan tyia̱ a̱ hyiat nggu haman a̱wot nyia̱ a̱wot a̱niet yahuda ba̱ kwan ma̱ng a̱ya a̱katuk a̱niet ba cat mba a̱ni ba;[2] esits si shyia diyep ba̱t daninian a̱ ting a̱niet yahuds ba̱ shyia̱ persia a̱ni da a̱babbyia̱ khukhwui.
Nkhang na si esi̱ta si tiyai zit a̱ghyi di taada a̱niet yahuda wu nang ban ngei Pu̱rim a̱ni,a̱ni song mam hu ni din nwuap mba hu nang a̱nietbyishi ni byia̱ jen naat nwuan song ji a̱ni, a̱ yet mam wa nang a̱niet yahuda wu ni hyiat ka̱kap a̱niet swanta ba kwau mba a̱pyia̱ saat a̱ni esi̱ta si tiyai a̱tyoli nggu hu kyang nang nggu hama̱n cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni; a̱nietvfsng va̱t wa dam ba̱t di nkhang nggu esi̱ta ba nyia̱ a̱ yet nkhang a̱banbang wa, ba dam ba̱t nyia̱ zang kai tashikun a̱ yet nkhang nggu esita wu mang nkhang song pu̱rim hu.[3][a]
nkhang na shi̱yak ma̱ng nkhang nggu esita nshyia̱: a̱ bankum nkhang a̱ shyia̱ kpam bwuak a̱lyiat a̱gwaza na a̱ni fi a̱lyem hiburu si aniet yahuda wu a̱ni mang lilyen ghang ba̱t,a̱wot abu si lyuut ma̱bg a̱lyeam grik nang a̱niet katolika ma̱ng a̱ya kwabwuat nang ba byia̱ ani.[4]
== a̱lyoot==
[[File:Edwin Long - Queen Esther - Google Art Project (frameless).jpg|thumb|a̱byiik a̱gwam esi̱ta]]
ma nang tsaa nkhang nggu hu, ma̱ esi̱ta 2:7, a̱ ku nggei nggu ma̱ alyoot nggu ka di a̱lyem hiburu ''Hadassah'',{{sfn|McKenzie|1995|p=330}} a̱lyoot nggu ka nyia̱ a̱ yet nang "[[a̱kwon mi̱rtle]]."<ref>{{Cite web |title=H1919 – hăḏasâ|work=Strong's Hebrew Lexicon (kjv) |url=https://www.blueletterbible.org/kjv/gen/1/1/s_1001 |access-date=2024-01-30 |via=Blue Letter Bible}}</ref> a̱wot a̱lyoot ka ni ndhyia̱ di nkhang nang si̱ a̱niet griik din jen a̱ ja wu ba, a̱wot ang shyia̱ ma nkhang[[Targum|targumic]] ma nang a̱ng lyuut ani, anggei ba bu si̱ lyuut nkhng na di a̱lyem hiburi di senturi̱ si a̱feayang da̱nian ba ka shei̱ nkhang a̱ya gwanzhwuang si yahuda din jen a̱ja sham sham.{{sfn|Macchi|2019|p=123}} a̱lyoot ka "Esi̱ta" a̱ neet di a̱niet ba̱bilon nang bang ngei a̱gwaza mba hu[[Inanna|Ishitar]] ke a̱neet di swa̱nga̱lyiat a̱niet persia manang ka nang ngei din shin a̱ na nyia̱ "a̱tangwuat" (a̱lyook ka byia̱ kyang mang a̱gwaza ba̱bilon nang ban ngei Ishtar) a̱nia hu ba̱t a̱niet fang a̱ghyang bu shyim a̱nia hu ba ba nyia̱ a̱lyoot ba neet di a̱ya swa̱nga̱lyiat si persia wa nang bang ngei "a̱byiik" ke "a̱kwon mitrle".
== Narrative ==
{{a̱tsak|nkhang esi̱ta}}
[[File:Esther Denouncing Haman.jpg|thumb|''Esther Denouncing Haman'' (1888) by [[Ernest Normand]]]]
{{Wide image|Mordecai and Esther.jpg|300|Early 3rd century CE Roman painting of Esther and Mordechai, [[Dura-Europos synagogue]], [[Syria]].|5=right|alt=3rd century CE Roman fresco of Esther and Mordechai from Dura-Europos Synagogue, Syria}}
[[File:Tomb of Esther and Mordechai exterior.jpg|thumb|The Shrine venerated as the [[Tomb of Esther and Mordechai]] in [[Hamadan]], [[Iran]]]]
di a̱lyia̱ a̱tat si̱ tyok nggu a̱gwam [[Ahasiru̱s]] si persia hu, a̱gwsm hu si fwun a̱byiik nggu hu, [[Vashti]] da̱nian a̱lak ba̱i zaghi nggu din jen nang gu ngei nggu a̱ni, ma̱t a̱nia wa a̱ si doot cat s̱byiik a̱gwam ghyang. a̱kaneayam ba yet a̱sham a̱sa yaa a̱ghyi ba̱t wa nang a̱ tung a̱ ba̱i ma gun dyuo ma [[ a̱li a̱gwam]]ma a̱bandang a̱keayang mba angyei[[Susa]] di̱n jen nang a̱khwuo nggu hu a̱byia̱ a̱ngeust ba̱t mang cet nang a̱ngei [[Hegai]].{{sfn|Solle|2006|p=107}}
Esi̱ta, yet a̱ ba a̱nangyui̱k [[Mo̱dakai]], ku yet a̱nyuing di a̱niet [[yahuda ba shyia̱ persia|yahuda]] a̱niet mba ba̱t shyia̱ [[din jen ba̱ shyia̱ khwuo]] ba si̱ nyia̱ a̱niet ba̱ yet a̱ya a̱tyia̱ ba̱ngbang ba na yet [[Kish (kpam a̱lyia̱t a̱gwaza)#ma̱ng a̱niet ghyang ba̱ shyia̱ nkhang kpam a̱lyiat a̱gwaza na a̱ngyei Kish|Kish]], a̱ yet a̱tyo [[Ba̱njami̱n]] nang a̱ ku kyak nggu neet a̱keayang nggu hu [[Jerusalem]] a̱ naay ndyuo khwui a̱ni. a̱ ku yetcnggon kunak wa si̱ a̱tyia̱ a̱khwuop nggu hu mo̱dakai, Abihail, a̱ neet din nwuap si Gad. ma̱ nang a̱lyiat a̱gwaza na lyuut nkhang na a̱ni, a̱ ku yet nggoneayam wa ba̱t ma̱ng shidham ba̱t. ma̱ nang a̱gwam hu si̱ nyia̱ a̱ni,a̱ si naat ma̱ng esi̱ta a̱li nggu a̱gwam ka a̱vwuo nang nggu hegai si̱ jhyii mba danian ba ka li nggu a̱gwam hu. nang nggu naat tsatswua a̱li a̱gwam ka a̱ni, a̱ si kwan a̱myia̱ a̱byia̱ swam yiyang ba̱t a̱ni si a̱nashong a̱wot a̱ si nyia̱ a̱ jing nggu kyayak ku na jhyi nggu vam hu a̱ni ma̱ng a̱ya a̱khwuo,a̱ si tyia̱ nggu avwuo nang a̱ tyia̱ nggu a̱ghyi ba̱t a̱ wor mo̱dakai si bu tyia̱ nggu a̱ghyi ma meayang, nang ba ni mim kuzan a̱tuk a̱ni, danian a̱niet yok liyen nyia̱ a̱yet a̱nap yahuda wa ani ba. a̱gwam hu si cat ka ba̱t a̱ si nyia̱ nggu wa na yet a̱byiik nggu hu.{{sfn|Solle|2006|p=107}}
nang a̱ khup nggu esi̱ta tyok yet a̱byiik a̱gwam hu,mo̱dakai si shyia̱ liyen nyia̱ [[Bigthan ma̱ng Teresh]] ba̱ cst hyia̱t nggu a̱gwam ahasi̱rus. Mo̱dakai si̱ hyia̱ ma̱ng nggu esi̱ta, a̱ si hyia̱ ma̱ng a̱gwam hu kyang nang nggu mo̱dakai hyia̱ ma̱ng nggu a̱ni, a̱ si san swan nggu ji. nyia̱ hu ni nang gu nyia̱ a̱ni wa a̱ si lyuut hu ba̱t di kuang a̱yey nang a̱ nyia̱ a̱keayang mba hu a̱ni.
==Yafang==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
ja9v4do9du5ncqvv5h8v711xx8px1r1
44825
44824
2026-06-11T17:03:02Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44825
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Esi̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Esi̱ta/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Esi̱ta/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Esi̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Esi̱ta/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Esi̱ta (/ˈɛsitə/; Hiburu: אֶסְתֵּר, roman: ʾEstēr), da atin ka Hadassah (/həˈdɑːsə/; Hiburu: הֲדַסָּה, roman: Hăḏassā), a̱ yet s̱ ba̱ndsng a̱yin wa din nkhang a̱lyiat a̱gwaza si esita fi s̱lyrm hiburu.
[[File:Gentileschi, Artemisia - Esther before Ahasuerus - c. 1628–1635.jpg|thunb|esi̱ta za̱ghyi nggu a̱gwam ahasiru̱s]]
ma nang kwambuat a̱lyiat a̱gwaza na ku fang nkhang na ni a̱ni,nang a̱ku kwuok a̱vwuo ma a̱bandang a̱keayang tyok mba hu si A̱chaemeni̱d , nggu a̱gwam persia si cat nggu esi̱ta bat ma̱ng fwuo nggu a̱ngyuing a̱ si kan nyeayang nggu.[1] a̱bandang do̱gori nggu hu wa angei Haman a̱wot a̱nanyu̱ik nggu esi̱ta nang a̱ngei mo̱daka̱i ani si̱ bwu̱o a̱bun bat da a̱vwuo nggu haman hu danian a̱ lak mi̱yea a̱bin a̱kyuak ntong a̱zaghi mggu hu, a̱ wot a̱n dyip nggu a̱ni, nggu mo̱daka̱i si kaat nyia̱ a̱yet a̱fai yahuda wa. a̱ didam ma̱ng kyang nang mo̱dika̱i ku ndam a̱ni vwuon ba̱t. ma̱t a̱nia wa, Haman si kyak ma fwuo nggu a̱ tyia̱ a̱kan hyiat ka̱kap a̱niet yahuda ba shyia̱ a̱keayang persia a̱ni, ma̱t a̱ni wa nggu a̱gwam a̱hasiru̱s hu si shyim mang a̱didam nggu hu. a̱wot , esita si biyan a̱katuk kyang nang nggu haman cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni da a̱vwuo a̱hasiru̱s,a̱ si kan tyia̱ a̱ hyiat nggu haman a̱wot nyia̱ a̱wot a̱niet yahuda ba̱ kwan ma̱ng a̱ya a̱katuk a̱niet ba cat mba a̱ni ba;[2] esits si shyia diyep ba̱t daninian a̱ ting a̱niet yahuds ba̱ shyia̱ persia a̱ni da a̱babbyia̱ khukhwui.
Nkhang na si esi̱ta si tiyai zit a̱ghyi di taada a̱niet yahuda wu nang ban ngei Pu̱rim a̱ni,a̱ni song mam hu ni din nwuap mba hu nang a̱nietbyishi ni byia̱ jen naat nwuan song ji a̱ni, a̱ yet mam wa nang a̱niet yahuda wu ni hyiat ka̱kap a̱niet swanta ba kwau mba a̱pyia̱ saat a̱ni esi̱ta si tiyai a̱tyoli nggu hu kyang nang nggu hama̱n cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni; a̱nietvfsng va̱t wa dam ba̱t di nkhang nggu esi̱ta ba nyia̱ a̱ yet nkhang a̱banbang wa, ba dam ba̱t nyia̱ zang kai tashikun a̱ yet nkhang nggu esita wu mang nkhang song pu̱rim hu.[3][a]
nkhang na shi̱yak ma̱ng nkhang nggu esita nshyia̱: a̱ bankum nkhang a̱ shyia̱ kpam bwuak a̱lyiat a̱gwaza na a̱ni fi a̱lyem hiburu si aniet yahuda wu a̱ni mang lilyen ghang ba̱t,a̱wot abu si lyuut ma̱bg a̱lyeam grik nang a̱niet katolika ma̱ng a̱ya kwabwuat nang ba byia̱ ani.[4]
== a̱lyoot==
[[File:Edwin Long - Queen Esther - Google Art Project (frameless).jpg|thumb|a̱byiik a̱gwam esi̱ta]]
ma nang tsaa nkhang nggu hu, ma̱ esi̱ta 2:7, a̱ ku nggei nggu ma̱ alyoot nggu ka di a̱lyem hiburu ''Hadassah'',{{sfn|McKenzie|1995|p=330}} a̱lyoot nggu ka nyia̱ a̱ yet nang "[[a̱kwon mi̱rtle]]."<ref>{{Cite web |title=H1919 – hăḏasâ|work=Strong's Hebrew Lexicon (kjv) |url=https://www.blueletterbible.org/kjv/gen/1/1/s_1001 |access-date=2024-01-30 |via=Blue Letter Bible}}</ref> a̱wot a̱lyoot ka ni ndhyia̱ di nkhang nang si̱ a̱niet griik din jen a̱ ja wu ba, a̱wot ang shyia̱ ma nkhang[[Targum|targumic]] ma nang a̱ng lyuut ani, anggei ba bu si̱ lyuut nkhng na di a̱lyem hiburi di senturi̱ si a̱feayang da̱nian ba ka shei̱ nkhang a̱ya gwanzhwuang si yahuda din jen a̱ja sham sham.{{sfn|Macchi|2019|p=123}} a̱lyoot ka "Esi̱ta" a̱ neet di a̱niet ba̱bilon nang bang ngei a̱gwaza mba hu[[Inanna|Ishitar]] ke a̱neet di swa̱nga̱lyiat a̱niet persia manang ka nang ngei din shin a̱ na nyia̱ "a̱tangwuat" (a̱lyook ka byia̱ kyang mang a̱gwaza ba̱bilon nang ban ngei Ishtar) a̱nia hu ba̱t a̱niet fang a̱ghyang bu shyim a̱nia hu ba ba nyia̱ a̱lyoot ba neet di a̱ya swa̱nga̱lyiat si persia wa nang bang ngei "a̱byiik" ke "a̱kwon mitrle".
== Narrative ==
{{a̱tsak|nkhang esi̱ta}}
[[File:Esther Denouncing Haman.jpg|thumb|''Esther Denouncing Haman'' (1888) by [[Ernest Normand]]]]
{{Wide image|Mordecai and Esther.jpg|300|Early 3rd century CE Roman painting of Esther and Mordechai, [[Dura-Europos synagogue]], [[Syria]].|5=right|alt=3rd century CE Roman fresco of Esther and Mordechai from Dura-Europos Synagogue, Syria}}
[[File:Tomb of Esther and Mordechai exterior.jpg|thumb|The Shrine venerated as the [[Tomb of Esther and Mordechai]] in [[Hamadan]], [[Iran]]]]
di a̱lyia̱ a̱tat si̱ tyok nggu a̱gwam [[Ahasiru̱s]] si persia hu, a̱gwsm hu si fwun a̱byiik nggu hu, [[Vashti]] da̱nian a̱lak ba̱i zaghi nggu din jen nang gu ngei nggu a̱ni, ma̱t a̱nia wa a̱ si doot cat s̱byiik a̱gwam ghyang. a̱kaneayam ba yet a̱sham a̱sa yaa a̱ghyi ba̱t wa nang a̱ tung a̱ ba̱i ma gun dyuo ma [[ a̱li a̱gwam]]ma a̱bandang a̱keayang mba angyei[[Susa]] di̱n jen nang a̱khwuo nggu hu a̱byia̱ a̱ngeust ba̱t mang cet nang a̱ngei [[Hegai]].{{sfn|Solle|2006|p=107}}
Esi̱ta, yet a̱ ba a̱nangyui̱k [[Mo̱dakai]], ku yet a̱nyuing di a̱niet [[yahuda ba shyia̱ persia|yahuda]] a̱niet mba ba̱t shyia̱ [[din jen ba̱ shyia̱ khwuo]] ba si̱ nyia̱ a̱niet ba̱ yet a̱ya a̱tyia̱ ba̱ngbang ba na yet [[Kish (kpam a̱lyia̱t a̱gwaza)#ma̱ng a̱niet ghyang ba̱ shyia̱ nkhang kpam a̱lyiat a̱gwaza na a̱ngyei Kish|Kish]], a̱ yet a̱tyo [[Ba̱njami̱n]] nang a̱ ku kyak nggu neet a̱keayang nggu hu [[Jerusalem]] a̱ naay ndyuo khwui a̱ni. a̱ ku yetcnggon kunak wa si̱ a̱tyia̱ a̱khwuop nggu hu mo̱dakai, Abihail, a̱ neet din nwuap si Gad. ma̱ nang a̱lyiat a̱gwaza na lyuut nkhang na a̱ni, a̱ ku yet nggoneayam wa ba̱t ma̱ng shidham ba̱t. ma̱ nang a̱gwam hu si̱ nyia̱ a̱ni,a̱ si naat ma̱ng esi̱ta a̱li nggu a̱gwam ka a̱vwuo nang nggu hegai si̱ jhyii mba danian ba ka li nggu a̱gwam hu. nang nggu naat tsatswua a̱li a̱gwam ka a̱ni, a̱ si kwan a̱myia̱ a̱byia̱ swam yiyang ba̱t a̱ni si a̱nashong a̱wot a̱ si nyia̱ a̱ jing nggu kyayak ku na jhyi nggu vam hu a̱ni ma̱ng a̱ya a̱khwuo,a̱ si tyia̱ nggu avwuo nang a̱ tyia̱ nggu a̱ghyi ba̱t a̱ wor mo̱dakai si bu tyia̱ nggu a̱ghyi ma meayang, nang ba ni mim kuzan a̱tuk a̱ni, danian a̱niet yok liyen nyia̱ a̱yet a̱nap yahuda wa ani ba. a̱gwam hu si cat ka ba̱t a̱ si nyia̱ nggu wa na yet a̱byiik nggu hu.{{sfn|Solle|2006|p=107}}
nang a̱ khup nggu esi̱ta tyok yet a̱byiik a̱gwam hu,mo̱dakai si shyia̱ liyen nyia̱ [[Bigthan ma̱ng Teresh]] ba̱ cst hyia̱t nggu a̱gwam ahasi̱rus. Mo̱dakai si̱ hyia̱ ma̱ng nggu esi̱ta, a̱ si hyia̱ ma̱ng a̱gwam hu kyang nang nggu mo̱dakai hyia̱ ma̱ng nggu a̱ni, a̱ si san swan nggu ji. nyia̱ hu ni nang gu nyia̱ a̱ni wa a̱ si lyuut hu ba̱t di kuang a̱yey nang a̱ nyia̱ a̱keayang mba hu a̱ni.
==Yafang==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
ra8izj0pvtt9qbw7d5wv89tz1a311mx
44826
44825
2026-06-11T17:10:22Z
Danjuma Anthony
411
44826
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Esi̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Esi̱ta/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Esi̱ta/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Esi̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Esi̱ta/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Esi̱ta (/ˈɛsitə/; Hiburu: אֶסְתֵּר, roman: ʾEstēr), da atin ka Hadassah (/həˈdɑːsə/; Hiburu: הֲדַסָּה, roman: Hăḏassā), a̱ yet s̱ ba̱ndsng a̱yin wa din nkhang a̱lyiat a̱gwaza si esita fi s̱lyrm hiburu.
[[File:Gentileschi, Artemisia - Esther before Ahasuerus - c. 1628–1635.jpg|thgumb|Esi̱ta za̱ghyi nggu a̱gwam A̱hasiru̱s]]
ma nang kwambuat a̱lyiat a̱gwaza na ku fang nkhang na ni a̱ni,nang a̱ku kwuok a̱vwuo ma a̱bandang a̱keayang tyok mba hu si A̱chaemeni̱d , nggu a̱gwam persia si cat nggu esi̱ta bat ma̱ng fwuo nggu a̱ngyuing a̱ si kan nyeayang nggu.[1] a̱bandang do̱gori nggu hu wa angei Haman a̱wot a̱nanyu̱ik nggu esi̱ta nang a̱ngei mo̱daka̱i ani si̱ bwu̱o a̱bun bat da a̱vwuo nggu haman hu danian a̱ lak mi̱yea a̱bin a̱kyuak ntong a̱zaghi mggu hu, a̱ wot a̱n dyip nggu a̱ni, nggu mo̱daka̱i si kaat nyia̱ a̱yet a̱fai yahuda wa. a̱ didam ma̱ng kyang nang mo̱dika̱i ku ndam a̱ni vwuon ba̱t. ma̱t a̱nia wa, Haman si kyak ma fwuo nggu a̱ tyia̱ a̱kan hyiat ka̱kap a̱niet yahuda ba shyia̱ a̱keayang persia a̱ni, ma̱t a̱ni wa nggu a̱gwam a̱hasiru̱s hu si shyim mang a̱didam nggu hu. a̱wot , esita si biyan a̱katuk kyang nang nggu haman cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni da a̱vwuo a̱hasiru̱s,a̱ si kan tyia̱ a̱ hyiat nggu haman a̱wot nyia̱ a̱wot a̱niet yahuda ba̱ kwan ma̱ng a̱ya a̱katuk a̱niet ba cat mba a̱ni ba;[2] esits si shyia diyep ba̱t daninian a̱ ting a̱niet yahuds ba̱ shyia̱ persia a̱ni da a̱babbyia̱ khukhwui.
Nkhang na si esi̱ta si tiyai zit a̱ghyi di taada a̱niet yahuda wu nang ban ngei Pu̱rim a̱ni,a̱ni song mam hu ni din nwuap mba hu nang a̱nietbyishi ni byia̱ jen naat nwuan song ji a̱ni, a̱ yet mam wa nang a̱niet yahuda wu ni hyiat ka̱kap a̱niet swanta ba kwau mba a̱pyia̱ saat a̱ni esi̱ta si tiyai a̱tyoli nggu hu kyang nang nggu hama̱n cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni; a̱nietvfsng va̱t wa dam ba̱t di nkhang nggu esi̱ta ba nyia̱ a̱ yet nkhang a̱banbang wa, ba dam ba̱t nyia̱ zang kai tashikun a̱ yet nkhang nggu esita wu mang nkhang song pu̱rim hu.[3][a]
nkhang na shi̱yak ma̱ng nkhang nggu esita nshyia̱: a̱ bankum nkhang a̱ shyia̱ kpam bwuak a̱lyiat a̱gwaza na a̱ni fi a̱lyem hiburu si aniet yahuda wu a̱ni mang lilyen ghang ba̱t,a̱wot abu si lyuut ma̱bg a̱lyeam grik nang a̱niet katolika ma̱ng a̱ya kwabwuat nang ba byia̱ ani.[4]
== a̱lyoot==
[[File:Edwin Long - Queen Esther - Google Art Project (frameless).jpg|thumb|a̱byiik a̱gwam esi̱ta]]
ma nang tsaa nkhang nggu hu, ma̱ esi̱ta 2:7, a̱ ku nggei nggu ma̱ alyoot nggu ka di a̱lyem hiburu ''Hadassah'',{{sfn|McKenzie|1995|p=330}} a̱lyoot nggu ka nyia̱ a̱ yet nang "[[a̱kwon mi̱rtle]]."<ref>{{Cite web |title=H1919 – hăḏasâ|work=Strong's Hebrew Lexicon (kjv) |url=https://www.blueletterbible.org/kjv/gen/1/1/s_1001 |access-date=2024-01-30 |via=Blue Letter Bible}}</ref> a̱wot a̱lyoot ka ni ndhyia̱ di nkhang nang si̱ a̱niet griik din jen a̱ ja wu ba, a̱wot ang shyia̱ ma nkhang[[Targum|targumic]] ma nang a̱ng lyuut ani, anggei ba bu si̱ lyuut nkhng na di a̱lyem hiburi di senturi̱ si a̱feayang da̱nian ba ka shei̱ nkhang a̱ya gwanzhwuang si yahuda din jen a̱ja sham sham.{{sfn|Macchi|2019|p=123}} a̱lyoot ka "Esi̱ta" a̱ neet di a̱niet ba̱bilon nang bang ngei a̱gwaza mba hu[[Inanna|Ishitar]] ke a̱neet di swa̱nga̱lyiat a̱niet persia manang ka nang ngei din shin a̱ na nyia̱ "a̱tangwuat" (a̱lyook ka byia̱ kyang mang a̱gwaza ba̱bilon nang ban ngei Ishtar) a̱nia hu ba̱t a̱niet fang a̱ghyang bu shyim a̱nia hu ba ba nyia̱ a̱lyoot ba neet di a̱ya swa̱nga̱lyiat si persia wa nang bang ngei "a̱byiik" ke "a̱kwon mitrle".
== Narrative ==
{{a̱tsak|nkhang esi̱ta}}
[[File:Esther Denouncing Haman.jpg|thumb|''Esther Denouncing Haman'' (1888) by [[Ernest Normand]]]]
{{Wide image|Mordecai and Esther.jpg|300|Early 3rd century CE Roman painting of Esther and Mordechai, [[Dura-Europos synagogue]], [[Syria]].|5=right|alt=3rd century CE Roman fresco of Esther and Mordechai from Dura-Europos Synagogue, Syria}}
[[File:Tomb of Esther and Mordechai exterior.jpg|thumb|The Shrine venerated as the [[Tomb of Esther and Mordechai]] in [[Hamadan]], [[Iran]]]]
di a̱lyia̱ a̱tat si̱ tyok nggu a̱gwam [[Ahasiru̱s]] si persia hu, a̱gwsm hu si fwun a̱byiik nggu hu, [[Vashti]] da̱nian a̱lak ba̱i zaghi nggu din jen nang gu ngei nggu a̱ni, ma̱t a̱nia wa a̱ si doot cat s̱byiik a̱gwam ghyang. a̱kaneayam ba yet a̱sham a̱sa yaa a̱ghyi ba̱t wa nang a̱ tung a̱ ba̱i ma gun dyuo ma [[ a̱li a̱gwam]]ma a̱bandang a̱keayang mba angyei[[Susa]] di̱n jen nang a̱khwuo nggu hu a̱byia̱ a̱ngeust ba̱t mang cet nang a̱ngei [[Hegai]].{{sfn|Solle|2006|p=107}}
Esi̱ta, yet a̱ ba a̱nangyui̱k [[Mo̱dakai]], ku yet a̱nyuing di a̱niet [[yahuda ba shyia̱ persia|yahuda]] a̱niet mba ba̱t shyia̱ [[din jen ba̱ shyia̱ khwuo]] ba si̱ nyia̱ a̱niet ba̱ yet a̱ya a̱tyia̱ ba̱ngbang ba na yet [[Kish (kpam a̱lyia̱t a̱gwaza)#ma̱ng a̱niet ghyang ba̱ shyia̱ nkhang kpam a̱lyiat a̱gwaza na a̱ngyei Kish|Kish]], a̱ yet a̱tyo [[Ba̱njami̱n]] nang a̱ ku kyak nggu neet a̱keayang nggu hu [[Jerusalem]] a̱ naay ndyuo khwui a̱ni. a̱ ku yetcnggon kunak wa si̱ a̱tyia̱ a̱khwuop nggu hu mo̱dakai, Abihail, a̱ neet din nwuap si Gad. ma̱ nang a̱lyiat a̱gwaza na lyuut nkhang na a̱ni, a̱ ku yet nggoneayam wa ba̱t ma̱ng shidham ba̱t. ma̱ nang a̱gwam hu si̱ nyia̱ a̱ni,a̱ si naat ma̱ng esi̱ta a̱li nggu a̱gwam ka a̱vwuo nang nggu hegai si̱ jhyii mba danian ba ka li nggu a̱gwam hu. nang nggu naat tsatswua a̱li a̱gwam ka a̱ni, a̱ si kwan a̱myia̱ a̱byia̱ swam yiyang ba̱t a̱ni si a̱nashong a̱wot a̱ si nyia̱ a̱ jing nggu kyayak ku na jhyi nggu vam hu a̱ni ma̱ng a̱ya a̱khwuo,a̱ si tyia̱ nggu avwuo nang a̱ tyia̱ nggu a̱ghyi ba̱t a̱ wor mo̱dakai si bu tyia̱ nggu a̱ghyi ma meayang, nang ba ni mim kuzan a̱tuk a̱ni, danian a̱niet yok liyen nyia̱ a̱yet a̱nap yahuda wa ani ba. a̱gwam hu si cat ka ba̱t a̱ si nyia̱ nggu wa na yet a̱byiik nggu hu.{{sfn|Solle|2006|p=107}}
nang a̱ khup nggu esi̱ta tyok yet a̱byiik a̱gwam hu,mo̱dakai si shyia̱ liyen nyia̱ [[Bigthan ma̱ng Teresh]] ba̱ cst hyia̱t nggu a̱gwam ahasi̱rus. Mo̱dakai si̱ hyia̱ ma̱ng nggu esi̱ta, a̱ si hyia̱ ma̱ng a̱gwam hu kyang nang nggu mo̱dakai hyia̱ ma̱ng nggu a̱ni, a̱ si san swan nggu ji. nyia̱ hu ni nang gu nyia̱ a̱ni wa a̱ si lyuut hu ba̱t di kuang a̱yey nang a̱ nyia̱ a̱keayang mba hu a̱ni.
==Yafang==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
hquvzwn2e52lz525ctwma1s0wp58e4j
44827
44826
2026-06-11T17:13:47Z
Danjuma Anthony
411
44827
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Esi̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Esi̱ta/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Esi̱ta/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Esi̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Esi̱ta/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Esi̱ta (/ˈɛsitə/; Hiburu: אֶסְתֵּר, roman: ʾEstēr), da atin ka Hadassah (/həˈdɑːsə/; Hiburu: הֲדַסָּה, roman: Hăḏassā), a̱ yet s̱ ba̱ndsng a̱yin wa din nkhang a̱lyiat a̱gwaza si esita fi s̱lyrm hiburu.
[[File:Gentileschi, Artemisia - Esther before Ahasuerus - c. 1628–1635.jpg|thumb|Esi̱ta za̱ghyi nggu a̱gwam A̱hasiru̱s]]
ma nang kwambuat a̱lyiat a̱gwaza na ku fang nkhang na ni a̱ni,nang a̱ku kwuok a̱vwuo ma a̱bandang a̱keayang tyok mba hu si A̱chaemeni̱d , nggu a̱gwam persia si cat nggu esi̱ta bat ma̱ng fwuo nggu a̱ngyuing a̱ si kan nyeayang nggu.[1] a̱bandang do̱gori nggu hu wa angei Haman a̱wot a̱nanyu̱ik nggu esi̱ta nang a̱ngei mo̱daka̱i ani si̱ bwu̱o a̱bun bat da a̱vwuo nggu haman hu danian a̱ lak mi̱yea a̱bin a̱kyuak ntong a̱zaghi mggu hu, a̱ wot a̱n dyip nggu a̱ni, nggu mo̱daka̱i si kaat nyia̱ a̱yet a̱fai yahuda wa. a̱ didam ma̱ng kyang nang mo̱dika̱i ku ndam a̱ni vwuon ba̱t. ma̱t a̱nia wa, Haman si kyak ma fwuo nggu a̱ tyia̱ a̱kan hyiat ka̱kap a̱niet yahuda ba shyia̱ a̱keayang persia a̱ni, ma̱t a̱ni wa nggu a̱gwam a̱hasiru̱s hu si shyim mang a̱didam nggu hu. a̱wot , esita si biyan a̱katuk kyang nang nggu haman cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni da a̱vwuo a̱hasiru̱s,a̱ si kan tyia̱ a̱ hyiat nggu haman a̱wot nyia̱ a̱wot a̱niet yahuda ba̱ kwan ma̱ng a̱ya a̱katuk a̱niet ba cat mba a̱ni ba;[2] esits si shyia diyep ba̱t daninian a̱ ting a̱niet yahuds ba̱ shyia̱ persia a̱ni da a̱babbyia̱ khukhwui.
Nkhang na si esi̱ta si tiyai zit a̱ghyi di taada a̱niet yahuda wu nang ban ngei Pu̱rim a̱ni,a̱ni song mam hu ni din nwuap mba hu nang a̱nietbyishi ni byia̱ jen naat nwuan song ji a̱ni, a̱ yet mam wa nang a̱niet yahuda wu ni hyiat ka̱kap a̱niet swanta ba kwau mba a̱pyia̱ saat a̱ni esi̱ta si tiyai a̱tyoli nggu hu kyang nang nggu hama̱n cat nyia̱ a̱niet nggu ba a̱ni; a̱nietvfsng va̱t wa dam ba̱t di nkhang nggu esi̱ta ba nyia̱ a̱ yet nkhang a̱banbang wa, ba dam ba̱t nyia̱ zang kai tashikun a̱ yet nkhang nggu esita wu mang nkhang song pu̱rim hu.[3][a]
nkhang na shi̱yak ma̱ng nkhang nggu esita nshyia̱: a̱ bankum nkhang a̱ shyia̱ kpam bwuak a̱lyiat a̱gwaza na a̱ni fi a̱lyem hiburu si aniet yahuda wu a̱ni mang lilyen ghang ba̱t,a̱wot abu si lyuut ma̱bg a̱lyeam grik nang a̱niet katolika ma̱ng a̱ya kwabwuat nang ba byia̱ ani.[4]
== a̱lyoot==
[[File:Edwin Long - Queen Esther - Google Art Project (frameless).jpg|thumb|a̱byiik a̱gwam esi̱ta]]
ma nang tsaa nkhang nggu hu, ma̱ esi̱ta 2:7, a̱ ku nggei nggu ma̱ alyoot nggu ka di a̱lyem hiburu ''Hadassah'',{{sfn|McKenzie|1995|p=330}} a̱lyoot nggu ka nyia̱ a̱ yet nang "[[a̱kwon mi̱rtle]]."<ref>{{Cite web |title=H1919 – hăḏasâ|work=Strong's Hebrew Lexicon (kjv) |url=https://www.blueletterbible.org/kjv/gen/1/1/s_1001 |access-date=2024-01-30 |via=Blue Letter Bible}}</ref> a̱wot a̱lyoot ka ni ndhyia̱ di nkhang nang si̱ a̱niet griik din jen a̱ ja wu ba, a̱wot ang shyia̱ ma nkhang[[Targum|targumic]] ma nang a̱ng lyuut ani, anggei ba bu si̱ lyuut nkhng na di a̱lyem hiburi di senturi̱ si a̱feayang da̱nian ba ka shei̱ nkhang a̱ya gwanzhwuang si yahuda din jen a̱ja sham sham.{{sfn|Macchi|2019|p=123}} a̱lyoot ka "Esi̱ta" a̱ neet di a̱niet ba̱bilon nang bang ngei a̱gwaza mba hu[[Inanna|Ishitar]] ke a̱neet di swa̱nga̱lyiat a̱niet persia manang ka nang ngei din shin a̱ na nyia̱ "a̱tangwuat" (a̱lyook ka byia̱ kyang mang a̱gwaza ba̱bilon nang ban ngei Ishtar) a̱nia hu ba̱t a̱niet fang a̱ghyang bu shyim a̱nia hu ba ba nyia̱ a̱lyoot ba neet di a̱ya swa̱nga̱lyiat si persia wa nang bang ngei "a̱byiik" ke "a̱kwon mitrle".
== Narrative ==
{{a̱tsak|nkhang esi̱ta}}
[[File:Esther Denouncing Haman.jpg|thumb|''Esther Denouncing Haman'' (1888) by [[Ernest Normand]]]]
{{Wide image|Mordecai and Esther.jpg|300|Early 3rd century CE Roman painting of Esther and Mordechai, [[Dura-Europos synagogue]], [[Syria]].|5=right|alt=3rd century CE Roman fresco of Esther and Mordechai from Dura-Europos Synagogue, Syria}}
[[File:Tomb of Esther and Mordechai exterior.jpg|thumb|The Shrine venerated as the [[Tomb of Esther and Mordechai]] in [[Hamadan]], [[Iran]]]]
di a̱lyia̱ a̱tat si̱ tyok nggu a̱gwam [[Ahasiru̱s]] si persia hu, a̱gwsm hu si fwun a̱byiik nggu hu, [[Vashti]] da̱nian a̱lak ba̱i zaghi nggu din jen nang gu ngei nggu a̱ni, ma̱t a̱nia wa a̱ si doot cat s̱byiik a̱gwam ghyang. a̱kaneayam ba yet a̱sham a̱sa yaa a̱ghyi ba̱t wa nang a̱ tung a̱ ba̱i ma gun dyuo ma [[ a̱li a̱gwam]]ma a̱bandang a̱keayang mba angyei[[Susa]] di̱n jen nang a̱khwuo nggu hu a̱byia̱ a̱ngeust ba̱t mang cet nang a̱ngei [[Hegai]].{{sfn|Solle|2006|p=107}}
Esi̱ta, yet a̱ ba a̱nangyui̱k [[Mo̱dakai]], ku yet a̱nyuing di a̱niet [[yahuda ba shyia̱ persia|yahuda]] a̱niet mba ba̱t shyia̱ [[din jen ba̱ shyia̱ khwuo]] ba si̱ nyia̱ a̱niet ba̱ yet a̱ya a̱tyia̱ ba̱ngbang ba na yet [[Kish (kpam a̱lyia̱t a̱gwaza)#ma̱ng a̱niet ghyang ba̱ shyia̱ nkhang kpam a̱lyiat a̱gwaza na a̱ngyei Kish|Kish]], a̱ yet a̱tyo [[Ba̱njami̱n]] nang a̱ ku kyak nggu neet a̱keayang nggu hu [[Jerusalem]] a̱ naay ndyuo khwui a̱ni. a̱ ku yetcnggon kunak wa si̱ a̱tyia̱ a̱khwuop nggu hu mo̱dakai, Abihail, a̱ neet din nwuap si Gad. ma̱ nang a̱lyiat a̱gwaza na lyuut nkhang na a̱ni, a̱ ku yet nggoneayam wa ba̱t ma̱ng shidham ba̱t. ma̱ nang a̱gwam hu si̱ nyia̱ a̱ni,a̱ si naat ma̱ng esi̱ta a̱li nggu a̱gwam ka a̱vwuo nang nggu hegai si̱ jhyii mba danian ba ka li nggu a̱gwam hu. nang nggu naat tsatswua a̱li a̱gwam ka a̱ni, a̱ si kwan a̱myia̱ a̱byia̱ swam yiyang ba̱t a̱ni si a̱nashong a̱wot a̱ si nyia̱ a̱ jing nggu kyayak ku na jhyi nggu vam hu a̱ni ma̱ng a̱ya a̱khwuo,a̱ si tyia̱ nggu avwuo nang a̱ tyia̱ nggu a̱ghyi ba̱t a̱ wor mo̱dakai si bu tyia̱ nggu a̱ghyi ma meayang, nang ba ni mim kuzan a̱tuk a̱ni, danian a̱niet yok liyen nyia̱ a̱yet a̱nap yahuda wa ani ba. a̱gwam hu si cat ka ba̱t a̱ si nyia̱ nggu wa na yet a̱byiik nggu hu.{{sfn|Solle|2006|p=107}}
nang a̱ khup nggu esi̱ta tyok yet a̱byiik a̱gwam hu,mo̱dakai si shyia̱ liyen nyia̱ [[Bigthan ma̱ng Teresh]] ba̱ cst hyia̱t nggu a̱gwam ahasi̱rus. Mo̱dakai si̱ hyia̱ ma̱ng nggu esi̱ta, a̱ si hyia̱ ma̱ng a̱gwam hu kyang nang nggu mo̱dakai hyia̱ ma̱ng nggu a̱ni, a̱ si san swan nggu ji. nyia̱ hu ni nang gu nyia̱ a̱ni wa a̱ si lyuut hu ba̱t di kuang a̱yey nang a̱ nyia̱ a̱keayang mba hu a̱ni.
==Yafang==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
osvgluqxbzc5595ilsobvk2n8mdqu13
Shana
0
6962
44769
42033
2026-06-11T15:31:48Z
KhaliMagani
2741
44769
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Lamia_Waterhouse.jpg|thumb|273x273px|''Xana'' (Lamia, John William Waterhouse, 1909).]]
The '''xana''' (Asturian: [[Asturian phonology|/ˈʃana/]]<nowiki/>or [[Asturian phonology|[ˈɕa.na]]]) yet atyu nyia aghwughwu-aguguut nang ashyia mi [[nkhyang]] [[Asturias|Asturian]] ani. Kuzang anap,a yet atyu nyia atanyeang asham shim adin nok can asakhwot, ka yet avwuo ka byia asai asakhwot da avwuo ka. ku [[Asturian waup|Asturian]]kalma ''xana' yet asham ku aghyang meam li a byia'aghwughwut mami bah [[Latin language|Latin]]aloyet nbah abyebyia [[Diana (mythology)|Diana]]. Neet din can atanyeang xanas adin can neet kpakpaan min Asturian [[toponyms]]. Ba bu nyuut di kyang ku shai a nat [[Galicia (Spain)|Galician]] mbeang nkhyang [[Cantabria|Cantabrian]] (Anjanas).''
==Yafang==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
4afzb9f3uh6m1zxynqd04ot9kw6ttxq
44770
44769
2026-06-11T15:32:45Z
KhaliMagani
2741
44770
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shana/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shana/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shana/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shana/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shana/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shana/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:Lamia_Waterhouse.jpg|thumb|273x273px|''Xana'' (Lamia, John William Waterhouse, 1909).]]
The '''xana''' (Asturian: [[Asturian phonology|/ˈʃana/]]<nowiki/>or [[Asturian phonology|[ˈɕa.na]]]) yet atyu nyia aghwughwu-aguguut nang ashyia mi [[nkhyang]] [[Asturias|Asturian]] ani. Kuzang anap,a yet atyu nyia atanyeang asham shim adin nok can asakhwot, ka yet avwuo ka byia asai asakhwot da avwuo ka. ku [[Asturian waup|Asturian]]kalma ''xana' yet asham ku aghyang meam li a byia'aghwughwut mami bah [[Latin language|Latin]]aloyet nbah abyebyia [[Diana (mythology)|Diana]]. Neet din can atanyeang xanas adin can neet kpakpaan min Asturian [[toponyms]]. Ba bu nyuut di kyang ku shai a nat [[Galicia (Spain)|Galician]] mbeang nkhyang [[Cantabria|Cantabrian]] (Anjanas).''
==Yafang==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
r4at6kbdjgwfpr4exw7z4rgkripwsxv
Ketura
0
6967
44830
41795
2026-06-11T21:06:09Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44830
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Esi̱ta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Esi̱ta/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Esi̱ta/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Esi̱ta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Esi̱ta/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Ketura(Hiburu: קְטוּרָה, Qəṭūrā, nyia̱ slyoot ka yet "swam a̱yiyang";[1] Arabic: قنطوراء، قنطورة، قطورة) a̱ ku yet a̱byii̱k [2] ma̱ng a̱nap[3] si̱ nggu a̱bandang a̱tyia̱ si kpambwuak alyiat a̱gwaza na a̱bra̱ham. din nkhang na shyia̱ ntsaa nkhang a̱lyiat a̱gwaza na a̱ni, A̱bra̱ham neayang ketura din jen nang a̱byiik nggu hu, Sa̱ratu. A̱bra̱ham mang Ketura si byin mman zam a̱taa.[2]di taada yahuda wu, a̱ neet ma̱li nggu nu̱hu wa di yet nggon japet.[4]
a̱niet fang a̱lyiat a̱gwaza na di a̱lyem hiburu nyea nggu ketura " yet a̱tyia̱ a̱ngyuing a̱byia̱ shyii̱ a̱ni ba̱t mu tora̱".[5] nggu a̱tyo fang a̱niet yahuda nang a̱ng gei Rashi, mang a̱gyang a̱niet, si̱ doot nyia̱ ketura shiyak ma̱ng nggu khwuo sa̱ratu an ngei Hagar, a̱nia hu ba̱t kpam bwuak a̱lyiat a̱gwaza na hyia̱ kyang nang a̱ni ba.[5] nggu, Hagar ws ku yet khwui nggu sa̱ratu a̱niet iji̱p a̱ni.[6]
== nggu ma̱ng a̱bra̱ham ==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
ex8e5gx4ucf5vskr7rcdewedqjqk584
44831
44830
2026-06-11T21:07:47Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44831
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ketura/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ketura/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ketura/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ketura/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ketura/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ketura/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Ketura(Hiburu: קְטוּרָה, Qəṭūrā, nyia̱ slyoot ka yet "swam a̱yiyang";[1] Arabic: قنطوراء، قنطورة، قطورة) a̱ ku yet a̱byii̱k [2] ma̱ng a̱nap[3] si̱ nggu a̱bandang a̱tyia̱ si kpambwuak alyiat a̱gwaza na a̱bra̱ham. din nkhang na shyia̱ ntsaa nkhang a̱lyiat a̱gwaza na a̱ni, A̱bra̱ham neayang ketura din jen nang a̱byiik nggu hu, Sa̱ratu. A̱bra̱ham mang Ketura si byin mman zam a̱taa.[2]di taada yahuda wu, a̱ neet ma̱li nggu nu̱hu wa di yet nggon japet.[4]
a̱niet fang a̱lyiat a̱gwaza na di a̱lyem hiburu nyea nggu ketura " yet a̱tyia̱ a̱ngyuing a̱byia̱ shyii̱ a̱ni ba̱t mu tora̱".[5] nggu a̱tyo fang a̱niet yahuda nang a̱ng gei Rashi, mang a̱gyang a̱niet, si̱ doot nyia̱ ketura shiyak ma̱ng nggu khwuo sa̱ratu an ngei Hagar, a̱nia hu ba̱t kpam bwuak a̱lyiat a̱gwaza na hyia̱ kyang nang a̱ni ba.[5] nggu, Hagar ws ku yet khwui nggu sa̱ratu a̱niet iji̱p a̱ni.[6]
== nggu ma̱ng a̱bra̱ham ==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
7kr62djb81xfxe3fqzptn8nksqk811p
44832
44831
2026-06-11T21:08:45Z
Danjuma Anthony
411
/* */
44832
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ketura/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ketura/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ketura/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ketura/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ketura/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ketura/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Ketura(Hiburu: קְטוּרָה, Qəṭūrā, nyia̱ slyoot ka yet "swam a̱yiyang";[1] Arabic: قنطوراء، قنطورة، قطورة) a̱ ku yet a̱byii̱k [2] ma̱ng a̱nap[3] si̱ nggu a̱bandang a̱tyia̱ si kpambwuak alyiat a̱gwaza na a̱bra̱ham. din nkhang na shyia̱ ntsaa nkhang a̱lyiat a̱gwaza na a̱ni, A̱bra̱ham neayang ketura din jen nang a̱byiik nggu hu, Sa̱ratu. A̱bra̱ham mang Ketura si byin mman zam a̱taa.[2]di taada yahuda wu, a̱ neet ma̱li nggu nu̱hu wa di yet nggon japet.[4]
a̱niet fang a̱lyiat a̱gwaza na di a̱lyem hiburu nyea nggu ketura " yet a̱tyia̱ a̱ngyuing a̱byia̱ shyii̱ a̱ni ba̱t mu tora̱".[5] nggu a̱tyo fang a̱niet yahuda nang a̱ng gei Rashi, mang a̱gyang a̱niet, si̱ doot nyia̱ ketura shiyak ma̱ng nggu khwuo sa̱ratu an ngei Hagar, a̱nia hu ba̱t kpam bwuak a̱lyiat a̱gwaza na hyia̱ kyang nang a̱ni ba.[5] nggu, Hagar ws ku yet khwui nggu sa̱ratu a̱niet iji̱p a̱ni.[6]
== nggu ma̱ng a̱bra̱ham ==
[[Sa:Feminizi̠m ma̠ng Tashikum/2026]]
03pr48fvowrfsugo1s7u4vh85sdzben
A̱ga̱faat
0
7720
44807
2026-06-11T16:34:39Z
Danjuma Anthony
411
Danjuma Anthony shyei wat hu [[A̱ga̱faat]] nat [[A̱ya]]: Misspelled title
44807
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[A̱ya]]
l5e15sj7e2ei9o40dj3quhs629qtpsv
Marcus Garvey
0
7721
44829
2026-06-11T21:05:59Z
Kambai Akau
15
Created page with "'''Marcus Mosiah Garvey Jr.''' (17 Zwat A̱ni̱nai 1887{{spaced ndash}}10 Zwat A̱taa 1940) ku yet a̱tyoguguut cat-a̱ka̱wat kwainfwuo-á̱niet Ja̱ma̱ika wa. Nggu wa ku yet a̱tyukpaat ma̱ng a̱son Pi̱resi̱den-Jenera sot ''Universal Negro Improvement Association and African Communities League'' (UNIA-ACL, commonly known as UNIA) ji, nang gu nyia̱ ma̱ng a̱nji a̱ si̱ shei a̱pyia̱ nggu A̱kwak A̱son Ba̱ng Kham Afi̱rika. Da̱ a̱lyiat a̱di̱dam, Garvey ku y..."
44829
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Mosiah Garvey Jr.''' (17 Zwat A̱ni̱nai 1887{{spaced ndash}}10 Zwat A̱taa 1940) ku yet a̱tyoguguut cat-a̱ka̱wat kwainfwuo-á̱niet Ja̱ma̱ika wa. Nggu wa ku yet a̱tyukpaat ma̱ng a̱son Pi̱resi̱den-Jenera sot ''Universal Negro Improvement Association and African Communities League'' (UNIA-ACL, commonly known as UNIA) ji, nang gu nyia̱ ma̱ng a̱nji a̱ si̱ shei a̱pyia̱ nggu A̱kwak A̱son Ba̱ng Kham Afi̱rika. Da̱ a̱lyiat a̱di̱dam, Garvey ku yet A̱tyucatmun-a̱byin a̱dyundyung kwa wa a̱ si̱ mun yet A̱tyucatmun-a̱pyia̱ Afi̱rika a̱ni. A̱di̱dam nggu wu wa á̱ si̱ bwuak yei Garveyizi̱m a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Byin 1887]]
[[Sa:Kukwi 1940]]
19lv6iovrpo38y2f0khty0ute5ypq8r
44835
44829
2026-06-11T21:30:51Z
Kambai Akau
15
44835
wikitext
text/x-wiki
'''Marcus Mosiah Garvey Jr.''' (17 Zwat A̱ni̱nai 1887{{spaced ndash}}10 Zwat A̱taa 1940) ku yet a̱tyoguguut cat-a̱ka̱wat kwainfwuo-á̱niet Ja̱ma̱ika wa. Nggu wa ku yet a̱tyukpaat ma̱ng a̱son Pi̱resi̱den-Jenera sot ''Universal Negro Improvement Association and African Communities League'' (UNIA-ACL, commonly known as UNIA) ji, nang gu nyia̱ ma̱ng a̱nji a̱ si̱ shei a̱pyia̱ nggu A̱kwak A̱son Ba̱ng Kham Afi̱rika. Da̱ a̱lyiat a̱di̱dam, Garvey ku yet A̱tyucatmun-a̱byin a̱dyundyung kwa wa a̱ si̱ mun yet A̱tyucatmun-a̱pyia̱ Afi̱rika a̱ni. A̱di̱dam nggu wu wa á̱ si̱ bwuak yei Garveyizi̱m a̱ni.
Á̱ ku byin Garvey mi̱ kyangbwak Ja̱ma̱ika ba̱ yet a̱dyundyung á̱niet ba̱ laai byia̱ kurum a̱ni mi̱ Saint Ann's Bay a̱wot jen nang gu ku yet a̱fai a̱ni, a̱ ku nwuo ma̱ a̱bwuanng tsot nkyangfang nia nang nggwonmyiam a̱ni. A̱ si̱ nyia̱ ta̱m mi̱ Kingston, a̱ si̱ nwuo ma̱ a̱guguut yuniyon kaswuo wu. A̱ sii du swan mi̱ bibyin Kosi̱ta Rika, Panama, ma̱ng Nggi̱lan da̱ a̱banjen. Ma̱nang gu si̱ bwuok a̱byin Ja̱ma̱ika a̱ni, a̱ si̱ ba̱ kpaat sot UNIA ji ma̱ a̱lyia̱ 1914. Ma̱ a̱lyia̱ 1916, a̱ si̱ shyei a̱ nat ma̱ [[A̱byin Badundung A̱merika]] a̱ si̱ ba̱ kpaat sa sot UNIA ji mi̱ fam Harlem ma̱ a̱keang Niyu Yok. Mi̱ da̱ la̱u a̱lyiat tazwa muna̱pyia̱ tsi̱tsak Á̱nietafi̱rika a̱mali ma̱ng Á̱nietafi̱rika ba̱ shyia̱ di̱ nta a̱ni, a̱ si̱ tsa kampen tyiai tyok ta̱wap-a̱byin A̱shong tazwa á̱niet mi̱ Afi̱rika ba a̱ si̱ tsa cat si̱sak nang tsung-a̱byin ji na muna̱pyia̱ di̱ fam kwainfwuo-á̱niet. A̱ si̱ ma ndam si̱sak nang Afi̱rika na yet mi̱ kyang nyiung hwa a̱tafa sot kwainfwuo-á̱niet jhyiung a̱wot nggu wa na si̱ ngyet a̱kwak a̱son wu, a̱wot a̱ na si̱ nkpa cám ji̱ na tyia̱ á̱dyundyung á̱niet ba ba̱ swan a̱dyundyung a̱ni. Shimba á̱ ku mak nwuo mi̱ tsung-a̱byin ji bah, a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia, a̱ tyia̱ fwuo nggu hu di̱ cat li nyia̱ a̱guguut Bwuok-a̱-bai-Afi̱rika wu shyia̱ ya a̱son a̱ni, a̱ si̱ ya fwuang nyia̱ kap á̱niet nta Afi̱rika ba ba̱ bwuok á̱ nat a̱ja̱u. Á̱niet ma̱ a̱di̱di̱t si̱ nwuo cat a̱di̱dam Garvey wu ba̱t, a̱wot a̱yaamemba sot UNIA ba si̱ laai á̱ shi. A̱di̱dam ghai á̱dyundyung á̱niet nggu wu—ma̱ng nyia̱ kpa̱ndang nggu ma̱ng á̱nietndak ntangka̱i nkwa nvam jhyang zan ma̱ng a̱shong kwa nang sot Ku Klux Klan (KKK) ji mi̱ di̱ cat mban a̱di̱dam ghai á̱niet ca̱caat ma̱ng tangka̱i kwa vam mba hu—si̱ bai ma̱ng zook tsi̱tsak Garvey ma̱ng á̱ghyang a̱ca̱cet á̱niet cat a̱ka̱wat Afi̱rika-A̱merica nang W. E. B. Du Bois, a̱nyan wa ku mban a̱di̱dam muna̱pyia̱ á̱niet nkwa vam nvwuon a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Byin 1887]]
[[Sa:Kukwi 1940]]
orcrd8z7zkxi5j5taudjqyh6klczbwz
44837
44835
2026-06-11T21:32:52Z
Kambai Akau
15
44837
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Marcus Garvey/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Marcus Garvey/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Marcus Garvey/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Marcus Garvey/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Marcus Garvey/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Marcus Garvey/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Marcus Mosiah Garvey Jr.''' (17 Zwat A̱ni̱nai 1887{{spaced ndash}}10 Zwat A̱taa 1940) ku yet a̱tyoguguut cat-a̱ka̱wat kwainfwuo-á̱niet Ja̱ma̱ika wa. Nggu wa ku yet a̱tyukpaat ma̱ng a̱son Pi̱resi̱den-Jenera sot ''Universal Negro Improvement Association and African Communities League'' (UNIA-ACL, commonly known as UNIA) ji, nang gu nyia̱ ma̱ng a̱nji a̱ si̱ shei a̱pyia̱ nggu A̱kwak A̱son Ba̱ng Kham Afi̱rika. Da̱ a̱lyiat a̱di̱dam, Garvey ku yet A̱tyucatmun-a̱byin a̱dyundyung kwa wa a̱ si̱ mun yet A̱tyucatmun-a̱pyia̱ Afi̱rika a̱ni. A̱di̱dam nggu wu wa á̱ si̱ bwuak yei Garveyizi̱m a̱ni.
Á̱ ku byin Garvey mi̱ kyangbwak Ja̱ma̱ika ba̱ yet a̱dyundyung á̱niet ba̱ laai byia̱ kurum a̱ni mi̱ Saint Ann's Bay a̱wot jen nang gu ku yet a̱fai a̱ni, a̱ ku nwuo ma̱ a̱bwuanng tsot nkyangfang nia nang nggwonmyiam a̱ni. A̱ si̱ nyia̱ ta̱m mi̱ Kingston, a̱ si̱ nwuo ma̱ a̱guguut yuniyon kaswuo wu. A̱ sii du swan mi̱ bibyin Kosi̱ta Rika, Panama, ma̱ng Nggi̱lan da̱ a̱banjen. Ma̱nang gu si̱ bwuok a̱byin Ja̱ma̱ika a̱ni, a̱ si̱ ba̱ kpaat sot UNIA ji ma̱ a̱lyia̱ 1914. Ma̱ a̱lyia̱ 1916, a̱ si̱ shyei a̱ nat ma̱ [[A̱byin Badundung A̱merika]] a̱ si̱ ba̱ kpaat sa sot UNIA ji mi̱ fam Harlem ma̱ a̱keang Niyu Yok. Mi̱ da̱ la̱u a̱lyiat tazwa muna̱pyia̱ tsi̱tsak Á̱nietafi̱rika a̱mali ma̱ng Á̱nietafi̱rika ba̱ shyia̱ di̱ nta a̱ni, a̱ si̱ tsa kampen tyiai tyok ta̱wap-a̱byin A̱shong tazwa á̱niet mi̱ Afi̱rika ba a̱ si̱ tsa cat si̱sak nang tsung-a̱byin ji na muna̱pyia̱ di̱ fam kwainfwuo-á̱niet. A̱ si̱ ma ndam si̱sak nang Afi̱rika na yet mi̱ kyang nyiung hwa a̱tafa sot kwainfwuo-á̱niet jhyiung a̱wot nggu wa na si̱ ngyet a̱kwak a̱son wu, a̱wot a̱ na si̱ nkpa cám ji̱ na tyia̱ á̱dyundyung á̱niet ba ba̱ swan a̱dyundyung a̱ni. Shimba á̱ ku mak nwuo mi̱ tsung-a̱byin ji bah, a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia, a̱ tyia̱ fwuo nggu hu di̱ cat li nyia̱ a̱guguut Bwuok-a̱-bai-Afi̱rika wu shyia̱ ya a̱son a̱ni, a̱ si̱ ya fwuang nyia̱ kap á̱niet nta Afi̱rika ba ba̱ bwuok á̱ nat a̱ja̱u. Á̱niet ma̱ a̱di̱di̱t si̱ nwuo cat a̱di̱dam Garvey wu ba̱t, a̱wot a̱yaamemba sot UNIA ba si̱ laai á̱ shi. A̱di̱dam ghai á̱dyundyung á̱niet nggu wu—ma̱ng nyia̱ kpa̱ndang nggu ma̱ng á̱nietndak ntangka̱i nkwa nvam jhyang zan ma̱ng a̱shong kwa nang sot Ku Klux Klan (KKK) ji mi̱ di̱ cat mban a̱di̱dam ghai á̱niet ca̱caat ma̱ng tangka̱i kwa vam mba hu—si̱ bai ma̱ng zook tsi̱tsak Garvey ma̱ng á̱ghyang a̱ca̱cet á̱niet cat a̱ka̱wat Afi̱rika-A̱merica nang W. E. B. Du Bois, a̱nyan wa ku mban a̱di̱dam muna̱pyia̱ á̱niet nkwa vam nvwuon a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Byin 1887]]
[[Sa:Kukwi 1940]]
7qhng1rgma116aymyjmp3jkf188r50b
44842
44837
2026-06-12T08:25:44Z
Kambai Akau
15
44842
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Marcus Garvey/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Marcus Garvey/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Marcus Garvey/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Marcus Garvey/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Marcus Garvey/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Marcus Garvey/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Marcus Mosiah Garvey Jr.''' (17 Zwat A̱ni̱nai 1887{{spaced ndash}}10 Zwat A̱taa 1940) ku yet a̱tyoguguut cat-a̱ka̱wat kwainfwuo-á̱niet Ja̱ma̱ika wa. Nggu wa ku yet a̱tyukpaat ma̱ng a̱son Pi̱resi̱den-Jenera sot ''Universal Negro Improvement Association and African Communities League'' (UNIA-ACL, á̱ ngyei UNIA ma̱ tai a̱ni) ji, nang gu nyia̱ ma̱ng a̱nji a̱ si̱ shei a̱pyia̱ nggu A̱kwak A̱son Ba̱ng Kham Afi̱rika. Da̱ a̱lyiat a̱di̱dam, Garvey ku yet A̱tyucatmun-a̱byin a̱dyundyung kwa wa a̱ si̱ mun yet A̱tyucatmun-a̱pyia̱ Afi̱rika a̱ni. A̱di̱dam nggu wu wa á̱ si̱ bwuak yei Garveyizi̱m a̱ni.
Á̱ ku byin Garvey mi̱ kyangbwak Ja̱ma̱ika ba̱ yet a̱dyundyung á̱niet ba̱ laai byia̱ kurum a̱ni mi̱ Saint Ann's Bay a̱wot jen nang gu ku yet a̱fai a̱ni, a̱ ku nwuo ma̱ a̱bwuanng tsot nkyangfang nia nang nggwonmyiam a̱ni. A̱ si̱ nyia̱ ta̱m mi̱ Kingston, a̱ si̱ nwuo ma̱ a̱guguut yuniyon kaswuo wu. A̱ sii du swan mi̱ bibyin Kosi̱ta Rika, Panama, ma̱ng Nggi̱lan da̱ a̱banjen. Ma̱nang gu si̱ bwuok a̱byin Ja̱ma̱ika a̱ni, a̱ si̱ ba̱ kpaat sot UNIA ji ma̱ a̱lyia̱ 1914. Ma̱ a̱lyia̱ 1916, a̱ si̱ shyei a̱ nat ma̱ [[A̱byin Badundung A̱merika]] a̱ si̱ ba̱ kpaat sa sot UNIA ji mi̱ fam Harlem ma̱ a̱keang Niyu Yok. Mi̱ da̱ la̱u a̱lyiat tazwa muna̱pyia̱ tsi̱tsak Á̱nietafi̱rika a̱mali ma̱ng Á̱nietafi̱rika ba̱ shyia̱ di̱ nta a̱ni, a̱ si̱ tsa kampen tyiai tyok ta̱wap-a̱byin A̱shong tazwa á̱niet mi̱ Afi̱rika ba a̱ si̱ tsa cat si̱sak nang tsung-a̱byin ji na muna̱pyia̱ di̱ fam kwainfwuo-á̱niet. A̱ si̱ ma ndam si̱sak nang Afi̱rika na yet mi̱ kyang nyiung hwa a̱tafa sot kwainfwuo-á̱niet jhyiung a̱wot nggu wa na si̱ ngyet a̱kwak a̱son wu, a̱wot a̱ na si̱ nkpa cám ji̱ na tyia̱ á̱dyundyung á̱niet ba ba̱ swan a̱dyundyung a̱ni. Shimba á̱ ku mak nwuo mi̱ tsung-a̱byin ji bah, a̱mgba̱m ma̱ng a̱nia, a̱ tyia̱ fwuo nggu hu di̱ cat li nyia̱ a̱guguut Bwuok-a̱-bai-Afi̱rika wu shyia̱ ya a̱son a̱ni, a̱ si̱ ya fwuang nyia̱ kap á̱niet nta Afi̱rika ba ba̱ bwuok á̱ nat a̱ja̱u. Á̱niet ma̱ a̱di̱di̱t si̱ nwuo cat a̱di̱dam Garvey wu ba̱t, a̱wot a̱yaamemba sot UNIA ba si̱ laai á̱ shi. A̱di̱dam ghai á̱dyundyung á̱niet nggu wu—ma̱ng nyia̱ kpa̱ndang nggu ma̱ng á̱nietndak ntangka̱i nkwa nvam jhyang zan ma̱ng a̱shong kwa nang sot Ku Klux Klan (KKK) ji mi̱ di̱ cat mban a̱di̱dam ghai á̱niet ca̱caat ma̱ng tangka̱i kwa vam mba hu—si̱ bai ma̱ng zook tsi̱tsak Garvey ma̱ng á̱ghyang a̱ca̱cet á̱niet cat a̱ka̱wat Afi̱rika-A̱merica nang W. E. B. Du Bois, a̱nyan wa ku mban a̱di̱dam muna̱pyia̱ á̱niet nkwa vam nvwuon a̱ni.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Byin 1887]]
[[Sa:Kukwi 1940]]
p9n4dqbg1edxcog0z1rknle0by1lb86
Ta̱mpi̱let:Spaced ndash
10
7722
44839
2026-06-11T21:34:24Z
Kambai Akau
15
Redirected page to [[Ta̱mpi̱let:Spaced en dash]]
44839
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Spaced en dash]]
tf4yxqbm030kxsp03hs7iyti9f6635o
Sa:Byin 1887
14
7723
44840
2026-06-11T21:38:57Z
Kambai Akau
15
Created page with "[[Sa:Byin]]"
44840
wikitext
text/x-wiki
[[Sa:Byin]]
qwk91dbshhmlcciy8wcblf39udd8f7w
Sa:Kukwi 1940
14
7724
44841
2026-06-11T21:39:54Z
Kambai Akau
15
Created page with "[[Sa:Kukwi]]"
44841
wikitext
text/x-wiki
[[Sa:Kukwi]]
7i8f38e9w212q23u3k7e9gymx6p31c2