Wikipedia
kcgwiki
https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Media
Wat khwo
A̱lyiat
A̱tyunta̱m
A̱lyiat a̱tyunta̱m
Wukipedia
A̱lyiat Wukipedia
Fail
A̱lyiat fail
MediaWiki
A̱lyiat MediaWiki
Ta̱mpi̱let
A̱lyiat ta̱mpi̱let
Beang
A̱lyiat beang
Sa
A̱lyiat nsa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
A̱ga̱swan
0
127
49289
48627
2026-08-27T10:31:19Z
AshiyaG
2949
49289
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Gini/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Gini/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Gini/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gini/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Gini/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Gini/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ga̱swan''' ''ka'' (á̱kpa: '''á̱ga̱swan''' ''na'') yet a̱da̱dei kyang cet wa a̱ cong ma̱ng a̱ti̱tak a̱byin ma̱ a̱ta̱i a̱ni, a̱ shyia̱ ma̱ kyangbwak nkyangcet ''Formicadae'' nia<ref>{{cite encyclopedia |last1=Franks |first1=Nigel R. |title=Chapter 7 - Ants |encyclopedia=Encyclopedia of Insects (Second Edition) |date=2009 |pages=24–27 |doi=10.1016/B978-0-12-374144-8.00007-2 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-374144-8 |editor1-last=Resh |editor1-first=Vincent H.|editor2-last=Cardé |editor2-first=Ring T.}}</ref>. á̱ga̱swan mi̱n á̱ kyia̱i ma̱ng vespoid swai a̱yaatyia̱-a̱ghwop mi̱ a̱bibyia̱ njen. Ba̱ng swak 13,800 di mun tyan si̱ tat 22,000 kwái ma̱nang á̱ khap a̱ni. Ba̱ vwuan a̱khwu di̱ khap bah á̱ ni ndyen mba da̱ a̱ti̱ta̱m a̱za̱ngwan mba bi bya a̱wot a̱cucuk kyang á̱ nswak a̱ni wa yet ka̱gbang-ntai mba ji kap ku mun a̱dung a̱fa ka ma̱ng didyang ji a̱ni.
A̱ga̱swan ni̱ nok ntyok na̱ tak mi̱ shi a̱ni da̱ a̱vwuo a̱kum a̱cwuang a̱ghyiang mba di̱ mjen jhyang cong mi̱ ce a̱cyuang li si̱ nat tyok muna̱pyia̱ ku mi̱n jen jhyang san a̱kpa ka ma̱ng á̱ a̱baka̱lee na kyok shyia̱ a̱nyanyin mba a̱ ka̱ milyon, mi̱ a̱ka̱wat njhyang ba̱ ni̱ ntat milyon cyicyi di̱ a̱nyanyin mba mi̱ tyok shi a̱ga̱swan hu.
[[File:Ants and aphids.ogv |thumb| a̱ga̱swan shyia̱ di̱ cat yak]]
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nkyangcet]]
[[Sa:Nyám]]
jl23jtjxz8fp3a4ff00gknyon3b5qrz
49290
49289
2026-08-27T10:31:52Z
AshiyaG
2949
49290
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ga̱swan/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ga̱swan/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ga̱swan/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Gini/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Gini/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Gini/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ga̱swan''' ''ka'' (á̱kpa: '''á̱ga̱swan''' ''na'') yet a̱da̱dei kyang cet wa a̱ cong ma̱ng a̱ti̱tak a̱byin ma̱ a̱ta̱i a̱ni, a̱ shyia̱ ma̱ kyangbwak nkyangcet ''Formicadae'' nia<ref>{{cite encyclopedia |last1=Franks |first1=Nigel R. |title=Chapter 7 - Ants |encyclopedia=Encyclopedia of Insects (Second Edition) |date=2009 |pages=24–27 |doi=10.1016/B978-0-12-374144-8.00007-2 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-374144-8 |editor1-last=Resh |editor1-first=Vincent H.|editor2-last=Cardé |editor2-first=Ring T.}}</ref>. á̱ga̱swan mi̱n á̱ kyia̱i ma̱ng vespoid swai a̱yaatyia̱-a̱ghwop mi̱ a̱bibyia̱ njen. Ba̱ng swak 13,800 di mun tyan si̱ tat 22,000 kwái ma̱nang á̱ khap a̱ni. Ba̱ vwuan a̱khwu di̱ khap bah á̱ ni ndyen mba da̱ a̱ti̱ta̱m a̱za̱ngwan mba bi bya a̱wot a̱cucuk kyang á̱ nswak a̱ni wa yet ka̱gbang-ntai mba ji kap ku mun a̱dung a̱fa ka ma̱ng didyang ji a̱ni.
A̱ga̱swan ni̱ nok ntyok na̱ tak mi̱ shi a̱ni da̱ a̱vwuo a̱kum a̱cwuang a̱ghyiang mba di̱ mjen jhyang cong mi̱ ce a̱cyuang li si̱ nat tyok muna̱pyia̱ ku mi̱n jen jhyang san a̱kpa ka ma̱ng á̱ a̱baka̱lee na kyok shyia̱ a̱nyanyin mba a̱ ka̱ milyon, mi̱ a̱ka̱wat njhyang ba̱ ni̱ ntat milyon cyicyi di̱ a̱nyanyin mba mi̱ tyok shi a̱ga̱swan hu.
[[File:Ants and aphids.ogv |thumb| a̱ga̱swan shyia̱ di̱ cat yak]]
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nkyangcet]]
[[Sa:Nyám]]
d8qy9wzlupfu4nwqh9nxe4kfhhw7xrp
49291
49290
2026-08-27T10:32:28Z
AshiyaG
2949
49291
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ga̱swan/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ga̱swan/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ga̱swan/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ga̱swan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ga̱swan/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ga̱swan/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱ga̱swan''' ''ka'' (á̱kpa: '''á̱ga̱swan''' ''na'') yet a̱da̱dei kyang cet wa a̱ cong ma̱ng a̱ti̱tak a̱byin ma̱ a̱ta̱i a̱ni, a̱ shyia̱ ma̱ kyangbwak nkyangcet ''Formicadae'' nia<ref>{{cite encyclopedia |last1=Franks |first1=Nigel R. |title=Chapter 7 - Ants |encyclopedia=Encyclopedia of Insects (Second Edition) |date=2009 |pages=24–27 |doi=10.1016/B978-0-12-374144-8.00007-2 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-374144-8 |editor1-last=Resh |editor1-first=Vincent H.|editor2-last=Cardé |editor2-first=Ring T.}}</ref>. á̱ga̱swan mi̱n á̱ kyia̱i ma̱ng vespoid swai a̱yaatyia̱-a̱ghwop mi̱ a̱bibyia̱ njen. Ba̱ng swak 13,800 di mun tyan si̱ tat 22,000 kwái ma̱nang á̱ khap a̱ni. Ba̱ vwuan a̱khwu di̱ khap bah á̱ ni ndyen mba da̱ a̱ti̱ta̱m a̱za̱ngwan mba bi bya a̱wot a̱cucuk kyang á̱ nswak a̱ni wa yet ka̱gbang-ntai mba ji kap ku mun a̱dung a̱fa ka ma̱ng didyang ji a̱ni.
A̱ga̱swan ni̱ nok ntyok na̱ tak mi̱ shi a̱ni da̱ a̱vwuo a̱kum a̱cwuang a̱ghyiang mba di̱ mjen jhyang cong mi̱ ce a̱cyuang li si̱ nat tyok muna̱pyia̱ ku mi̱n jen jhyang san a̱kpa ka ma̱ng á̱ a̱baka̱lee na kyok shyia̱ a̱nyanyin mba a̱ ka̱ milyon, mi̱ a̱ka̱wat njhyang ba̱ ni̱ ntat milyon cyicyi di̱ a̱nyanyin mba mi̱ tyok shi a̱ga̱swan hu.
[[File:Ants and aphids.ogv |thumb| a̱ga̱swan shyia̱ di̱ cat yak]]
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Swánga̱lyiatwuki}}
[[Sa:Nkyangcet]]
[[Sa:Nyám]]
gy0xh6gw3gigrjublcj6z3349s4bg0u
A̱ma̱nta
0
215
49298
43820
2026-08-27T10:44:57Z
AshiyaG
2949
49298
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Si̱ri̱t/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Si̱ri̱t/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Si̱ri̱t/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Si̱ri̱t/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Si̱ri̱t/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Si̱ri̱t/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Swang a̱lyiat '''a̱ma̱nta''' ji bye fa:
# [[A̱ma̱nta a̱li]]
# [[A̱ma̱nta nfwuo]]
# [[A̱ma̱nta (fam)]]
fgxohwmtkagwiffc4f62694a2m4myrl
49299
49298
2026-08-27T10:45:28Z
AshiyaG
2949
49299
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ma̱nta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ma̱nta/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ma̱nta/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Si̱ri̱t/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Si̱ri̱t/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Si̱ri̱t/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Swang a̱lyiat '''a̱ma̱nta''' ji bye fa:
# [[A̱ma̱nta a̱li]]
# [[A̱ma̱nta nfwuo]]
# [[A̱ma̱nta (fam)]]
molxxwydxvn5tpjxr9g2u9r53o5gisj
49300
49299
2026-08-27T10:45:46Z
AshiyaG
2949
49300
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ma̱nta/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ma̱nta/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ma̱nta/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ma̱nta/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ma̱nta/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ma̱nta/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
Swang a̱lyiat '''a̱ma̱nta''' ji bye fa:
# [[A̱ma̱nta a̱li]]
# [[A̱ma̱nta nfwuo]]
# [[A̱ma̱nta (fam)]]
96vwdcould4l45ifi9b01j5owa1b13z
Naijeriya
0
614
49287
49174
2026-08-27T00:32:02Z
InternetArchiveBot
45
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
49287
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Naijeriya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Naijeriya/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Naijeriya/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Naijeriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Naijeriya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Naijeriya/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Country
|name = Ga̱maá̱niet Badundung Naijeriya<br><small>Orílẹ̀-èdè Olómìniira Àpapọ̀ Nàìjíríà (A̱ghwangkpang)</small><br><small>Jamhuriyar Tarayyar ta Najeriya (Kpat)</small><br><small>Ọ̀hàńjíkọ̀ Ọ̀hànézè Naìjíríyà (A̱kum-a̱cyi)</small><br><small>Federal Republic of Nigeria (Shong)</small>
|flag = Flag of Nigeria.svg
|coa = Coat of arms of Nigeria.svg
|image = Nigeria (orthographic projection).svg
|capital = [[A̱buja]]
|area = 923,769
|population = 211,400,708
|year = 2021
}}
{{Databox}}
'''A̱bwom a̱byin''': "Arise, O Compatriots" ("[[Á̱na̱nyiuk, Nyi Ta̱ngam]]") [[File:Former national anthem of Nigeria (1978–2024).oga|thump|A̱bwom A̱byin Naijeriya]]
A̱byin '''Naijeriya''' (Shong: Nigeria), á̱ lyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti nka nang '''Ga̱maá̱niet Badundung Naijeriya''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: Federal Republic of Nigeria, A̱ghwangkpang: Orílẹ̀-èdè Olómìniira Àpapọ̀ Nàìjíríà, [[Kpat (a̱lyem)|Kpat]]: Jamhuriyar Taraiyar ta Najeriya; A̱kum-a̱cyi: Ọ̀hàńjíkọ̀ Ọ̀hànézè Naìjíríyà), yet a̱byin ka̱ shyia̱ ma̱sa̱t kya di̱ fam [[Jenshyung Afrika]] ka̱ byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Ni̱njer (a̱byin)|Ni̱njer]] di̱ fam [[Gak Ni̱njer−Naijeriya|a̱za hu]], [[Caad]] di̱ fam [[Gak Cadi–Naijeriya|a̱za-a̱tyin hu]], [[Kemerun]] di̱ fam [[Gak Kemerun–Naijeriya|a̱tyin hu]], ma̱ng [[Bini (a̱byin)|Bini]] di̱ fam [[Gak Bini–Naijeriya|jenshyung]] hu. Khwong kyai a̱sa̱khwot a̱tak hu myiai da̱ [[A̱ngam A̱sa̱khwot Gini]] di̱ [[Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] hu. A̱ yet ri̱pobi̱lik [[Si̱tet mundundung|badundung]] wa nang á̱ ka̱u di̱ [[Sí̱tet Naijeriya|sí̱tet 36]] a̱wot [[A̱gba̱ndang A̱keangtung Mundundung, Naijeriya|A̱gba̱ndang A̱keang Badundung]] nggu wu, a̱vwuo ka nang a̱keangtung ka nshyia̱ a̱ni wa yet [[A̱buja]]. [[Legwot]] ja si̱ yet a̱gba̱ndang a̱keang ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ a̱byin ka ma̱ng [[Afi̱rika|vam-a̱byin Afi̱rika hu]] meang, a̱wot ji̱ si̱ ka ngyet a̱nyiung da̰ a̱ca̱cet a̱ka̱keang swanta na.
A̱byin Naijeriya ku yet mali [[Á̱ka̱k á̱gwam Naijeriya|a̱tsatsak bibyin a̱ka̱k kya a̱zanson tyok á̱nietcen]] ka ma̱ng [[Ntyok Sahet|ntyok]] na̱ neet Mileniyom feang hu A̱zaghyi Kristi a̱ni, a̱wot [[Taada Nok|Tat-a̱ghyi Nok]] hu hwa si̱ yet a̱byin a̱son ka̱ ku byia̱ muná̱pyia̱ da̱ a̱beam sa̱ncuri 15 gbangbang A̱zaghyi Kristi. A̱byin mam a̱fwun ka ku ntsa ma̱ng [[Naijeriya a̱si̱ Tyok Á̱nietcen|Tyok á̱nietcen Bi̱ri̱ti̱n]] hu hwa ma̱ a̱cak sa̱ncuri 19 wu, ka̱ si̱ shyia̱ gak a̱fwun nka hu di̱ jen fwuop [[A̱byincok A̱tak Naijeriya]] ma̱ng [[A̱byincok A̱za Naijeriya]] ma̱ a̱lyia̱ 1914 mbwak [[Frederick Lugard|A̱tyoli Frederick Lugard]]. A̱bi̱ri̱ti̱n ba si̱ kpaat nvak tyok ma̱ng nyian shi̱ri̱ya di̱n vak ta̱gurup tyok mbwak á̱ka̱k ntyok. A̱gwomna̱ti a̱byin Naijeriya si̱ shyia̱ sa̱t tyok a̱pyia̱, a̱byin ka si̱si̱ nta̱bat yet [[Si̱tet mundundung|a̱byin badundung]] ma̱ a̱tuk mam 1 Zwat Swak 1960. Ka̱ si̱ li [[Zwang Byina̱byin Naijeriya|zwang byina̱byin]] kyiak neet 1967 ba̱ng si̱ nat 1970, a̱wot si̱ ji ji̱ khwi a̱ni ja yet shai shi̱shai a̱gwomna̱ti a̱sai a̱toot nang á̱ ku khai di̱n vak [[di̱mokrasi]] a̱ni ma̱ng [[Tyok a̱khwot á̱kwop Naijeriya si̱ 1966–79 ma̱ng 1983–98|ntyok yebaat-a̱la a̱khwot á̱kwop]], ba̱ng si̱ tat shyiat [[Ri̱pobi̱lik A̱naai Naijeriya|a̱di̱ndi̱ng di̱mokrasi]] mi̱ [[Khai a̱kwak a̱son a̱byin Naijeriya 1999|1999]]; [[Khai a̱mgba̱m a̱byin Naijeriya 2015|khai a̱kwak a̱son a̱byin 2015]] huhwa yet jen a̱son ji nang a̱swan [[A̱yaakwak A̱son A̱byin Naijeriya|a̱kwak a̱son a̱byin]] na fwan di̱ ya khai a̱ka̱feang a̱ni.<ref>"[https://www.reuters.com/article/us-nigeria-election-idUSKBN0MR0VN20150331 Nigeria's Buhari wins historic election landslide]".</ref>
Naijeriya yet a̱byin nnwap ma̱ a̱di̱di̱t kya nang [[Nnwap mi̱ Naijeriya|nnwap 250]] na̱ lyiat di̱ [[Lilyem Naijeriya|lilyem ku vwuon vi̱vwuon tat 500]], a̱mgba̱m nna ma̱ng taada ma̱ a̱di̱di̱t a̱di̱t mun nshyia̱ a̱ni.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/updates/africa-jan-june07-ethnic_04-05/ Ethnicity in Nigeria]</ref><ref>[https://www.ethnologue.com/country/NG Nigeria]</ref><ref>[https://www.languagesoftheworld.info/geolinguistics/linguistic-diversity-in-africa-and-europe.html |Linguistic diversity in Africa and Europe – Languages Of The World]</ref> Nnwap a̱tat na̱ lan byia̱ shi á̱niet ni̱nia yet sot nwap A̱kpat ji̱ kyiai ma̱ng A̱fa̱taa a̱ni di̱ fam [[A̱za Naijeriya|a̱za hu]], [[A̱ghwangkpang (a̱lyem)|A̱ghwangkpang]] di̱ fam [[A̱byin A̱yoruba|jenshyung hu]], ma̱ng [[A̱kum-a̱cyi]] di̱ fam [[A̱byin A̱kum-a̱cyi|a̱tyin hu]], a̱mgba̱m nna mun a̱ swak %60 a̱mgba̱m á̱niet a̱byin Naijeriya ba.<ref>"[https://web.archive.org/web/20200923163518/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/attachments/summaries/NI-summary.pdf NIGERIA – CIA WORLD FACTBOOK 2019]".</ref> A̱lyem a̱gwomna̱ti nka, kikya yet [[Shong Naijeriya|Shong]], nang á̱ ku nkhai mat mban muná̱pyia̱ lilyem a̱byin hu a̱mgba̱m.<ref>Mann, Charles C. (1990). "[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED397681.pdf Choosing an Indigenous Official Language for Nigeria]".</ref> A̱byin Naijeriya ku ka̱u kpa̱mkpaan ma̱ng nkap nfeang tsi̱tsak [[Khwi Kpa A̱pyia̱|A̱musulumi (Á̱niet kpa a̱pyia̱)]] ba̱ shyia̱ ma̱ a̱di̱di̱t di̱ fam a̱za hu, ma̱ng [[Khwikristi|Ki̱risi̱ta (Á̱nietkhwiki̱risi̱ti)]] ba̱ la̱u shyia̱ di̱ fam a̱tak hu. A̱byin ka si̱ yet [[Khwi Kpa A̱pyia̱ di̱n vak a̱byin|a̱fwuon mi̱ bibyin A̱musulumi]] swanta hu ma̱ng [[Khwikristi di̱n vak a̱byin|a̱taa mi̱ bibyin Ki̱risi̱ta]],<ref>"[https://www.pewresearch.org/fact-tank/2019/04/01/the-countries-with-the-10-largest-christian-populations-and-the-10-largest-muslim-populations/ The countries with the 10 largest Christian populations and the 10 largest Muslim populations]"</ref> a̱wot á̱kum á̱niet ka si̱ yet nka ka̱ khwi [[Khwí A̱ka̱ka̱rak Afi̱rika|Khwí a̱ka̱ka̱rak]], nang á̱si̱ ba̱ yet a̱ka̱ka̱rak á̱si̱ nnwap [[Odinani|Igbo]] ma̱ng [[Khwi A̱yoruba|A̱yoruba]] a̱ni.<ref>"[https://web.archive.org/web/20201018101915/https://photos.state.gov/libraries/nigeria/487468/pdfs/Nigeria%20overview%20Fact%20Sheet.pdf Nigeria Fact Sheet]"</ref> Cam Tyok Naijeriya hu shim ma̱ng sa̱t khwi.<ref>"[http://www.nigeria-law.org/ConstitutionOfTheFederalRepublicOfNigeria.htm#Powers_of_Federal_Republic_of_Nigeria Nigerian Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200515002448/https://www.nigeria-law.org/ConstitutionOfTheFederalRepublicOfNigeria.htm#Powers_of_Federal_Republic_of_Nigeria |date=2020-05-15 }}"</ref>
A̱byin Naijeriya kya yet [[Lyulyoot bibyin Afrika di̱n vak shi á̱niet|a̱byin ka̱ swak mi̱ shi á̱niet mami Afi̱rika]], ka̱ si̱ yet [[Lyulyoot bibyin di̱n vak shi á̱niet|a̱byin a̱natat ka̱ swak mi̱ shi á̱niet swanta hu]], ma̱ng tyan á̱niet miliyon 206 ca̱caat ma̱ a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱lyia̱ 2019.<ref>"[https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-09-20/nigeria-to-give-all-of-its-200-million-people-identity-numbers Nigeria to Give All of Its 200 Million People Identity Numbers]".</ref><ref>"[https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population Nigeria | Population]".</ref><ref>"[https://www.worldbank.org/en/country/nigeria/overview Nigeria Overview]".</ref> Kikya yet a̱byin a̱tat ka̱ swak ma̱ng á̱niet á̱fi̱ng swanta hu, lilyim [[Ndiya]] ma̱ng [[Caina]], kpa̱mkpaan ma̱ng á̱kum á̱niet ka shyia̱ a̱tafa ndyia̱ swak ma̱ng a̱ni̱nai.<ref>The CIA World Fact Book 2014 (2013). Skyhorse Publishing, Inc. ISBN: 978-1-62636-073-0</ref><ref name="Profile">Library of Congress – Federal Research Division (July 2008). [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Nigeria.pdf Country profile: Nigeria]. P. 9.</ref> [[A̱za̱za̱rak nzwa Naijeriya|A̱za̱za̱rak nzwa Naijeriya wu]] wa yet [[Lyulyoot bibyin Afrika di̱n vak GDP (nominal)|si̱ nggu a̱ lan swak ma̱ng shi a̱ni mi̱ Afi̱rika]] a̱wot a̱ si̱ yet [[Lyulyoot bibyin di̱n vak GDP (PPP)|a̱si̱ 24 a̱ lan swak ma̱ng shi a̱ni]] ma̱mi̱ swanta hu, ka̱ ka mbyia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng biliyon $450 a̱wot triliyon trio$1 di̱n vak nominal GDP ma̱ng tyei ca̱caat cet kwai nkyang, ma̱ ca̱caat a̱cat.<ref>[http://www.aljazeera.com/news/africa/2014/04/nigeria-becomes-africa-largest-economy-20144618190520102.html Nigeria becomes Africa's largest economy]</ref><ref>[https://www.bloomberg.com/news/2014-04-06/nigerian-economy-overtakes-south-africa-s-on-rebased-gdp.html Nigerian Economy Overtakes South Africa's on Rebased GDP]</ref><ref>Si̱sak nang data 2020 [[International Monetary Fund|IMF]] ji ntak.</ref> Á̱ ni̱ ngyei a̱byin Naijeriya "A̱ngi̱ri̱m Afi̱rika", mat [[Demographics of Nigeria|a̱gba̱ndang shi á̱nietbishyi]] nka wu ma̱ng [[Tung nzwa Naijeriya|tung nzwa]],<ref>[[The Round Table (journal)|The Round Table]] (1959). Nigeria: The African giant. Vol. 50. No. 197. Pp. 55–63. DOI: 10.1080/00358535908452221</ref> a̱wot á̱ si̱ ma nkyiak nka nang [[Kaswuó ji̱ laai shi|kaswuo ji̱ laai shi]] a̱ni gba̱mgbam mbwak A̱lisaaikurum Swanta ka;<ref>[http://data.worldbank.org/country/nigeria Nigeria]. World Bank.</ref> á̱ ka ndyen nkaa ka̱ yet cet fam a̱byin a̱ni mi̱ kyai a̱byin Afi̱rika hu,<ref name="NigeriaTradesmark">[https://web.archive.org/web/20180303110039/https://www.trademarksa.org/news/nigeria-poised-become-africa-s-most-powerful-nation Nigeria is poised to become Africa's most powerful nation]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.westafricagateway.org/west-africa/country-profiles/nigeria |title=Nigeria |access-date=2020-12-12 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203055729/http://www.westafricagateway.org/west-africa/country-profiles/nigeria |url-status=dead }}</ref><ref>[http://library.fes.de/pdf-files/bueros/nigeria/09372.pdf Nigeria]</ref> [[cet a̱tyia̱ka̱u]] mi̱ nkyang bibyin swanta,<ref>Andrew F. Cooper, Agata Antkiewicz and Timothy M. Shaw, 'Lessons from/for BRICSAM about South-North Relations at the Start of the 21st Century: Economic Size Trumps All Else?', ''International Studies Review'', Vol. 9, No. 4 (Winter, 2007), pp. 675, 687.</ref><ref>Meltem Myftyler and Myberra Yyksel, 'Turkey: A Middle Power in the New Order', in ''Niche Diplomacy: Middle Powers After the Cold War'', edited by Andrew F. Cooper (London: Macmillan, 1997).</ref><ref>Mace G, Belanger L (1999) [https://books.google.com/books?id=kZlDRD2vL6IC The Americas in Transition: The Contours of Regionalism] (p. 153)</ref><ref name="Solomon">Solomon S (1997) [https://web.archive.org/web/20150426220103/http://www.issafrica.org/Pubs/Monographs/No13/Solomon.html South African Foreign Policy and Middle Power Leadership], ''ISS''</ref> a̱wot á̱ si̱ ka ndyen nkaa nang [[ncet na̱ laai shi|cet swanta ku laai shi]] a̱ni meang.<ref>[https://web.archive.org/web/20190513060523/https://www.bet.com/news/global/2011/07/20/nigeria-an-emerging-african-power.html Nigeria, an Emerging African Power]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190513060455/http://thestreetjournal.org/2014/01/mint-countries-nigeria-now-listed-among-emerging-world-economic-powers/ MINT Countries: Nigeria Now Listed Among Emerging World Economic Powers.]</ref><ref>BBC (6 January 2014). [https://www.bbc.com/news/magazine-25548060 The Mint countries: Next economic giants?]</ref> Da̱ a̱kwonu a̱kya, [[Ga̱fang Yaa̱son Á̱nietbishyi]] nka ji shyia̱ kpa̱mkpaan [[Lyulyoot bibyin di̱n vak Ga̱fang Yaa̱son Á̱nietbishyi|158]] ma̱ ta̱cya̱ ka, a̱ghwon a̱byin ka si̱ shyia̱ a̱tutu a̱za̱za̱rak nzwa kurum-nwuai a̱tak-a̱ka̱wa̱tyia̱, ma̱ng [[a̱gba̱ndang kurum-nwuai a̱byin]] kuzang a̱tyubishyi tsi̱tsak $1,026 ma̱ng $3,986.<ref>[https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups|access-date=2020-06-04 World Bank Country and Lending Groups – World Bank Data Help Desk]</ref>
A̱byin Naijeriya yet a̱nyiung mami a̱yaamemba ba̱ ku kpaat Muna̱pyia̱ Bibyin Afrika hu a̱ni, ka̱ si̱si̱ ngyet memba susot bibyin swanta jhyáng nang [[Muná̱pyia̱ Bibyin Swanta]] hu, Commonwealth of Nations hu, ECOWAS hu, ma̱ng OPEC ji. A̱byin Naijeriya ma ngyet memba sot bibyin [[MINT (economics)|MINT]] ji ji̱ nwai byia̱ a̱wat a̱ni, zang ja á̱ ndi nang ntung nzwa ba̱ laai shi ba̱ na ngyet á̱cobai swanta ba a̱ni zang ja ma̱ a̱di̱di̱t nnwuan nang ntung nzwa swanta ba̱ laai shi cobai ba a̱ni, a mbeang ntung nzwá "[[Jim O'Neill, Baron O'Neill a̱si̱ Gatley#Swak Ma̱ng A̱nyiung Cobai|Swak Ma̱ng A̱nyiung Cobai]]" ba nang á̱ ku tyan ba̱ na nshyia̱ a̱ca̱cet lan swak ma̱ ta̱cya̱ ka.
==Khwi==
Mami Naijeriya, Á̱kpaa̱pyia̱ ba ma̱ng Krista ba nyia̱ kpa̱mkpaan di̱ shyia̱ ca̱caat ma̱ng shi. Krista ba ma a̱di̱di̱t shyia̱ di̱ fam a̱tak hu hwa, a̱wot a̱di̱di̱t Á̱kpaa̱pyia̱ wu si̱ di̱ fam a̱za hu hwa. Mi̱ di̱ nyia̱ fi̱p ma̱ng nwuak a̱cucuk ghyáng, da̱ziya nang zwang á̱niet a̱byin Naijeriya ji ku nyia̱ mat nwai nyap fwuo ma̱ng a̱dini á̱ghyang wa ma̱nyin. Zwang ji ji̱ ku nyia̱ kyiak neet ma̱ a̱tuk mam 6 Zwat A̱natat 1967 – 15 Zwat Jhyiung 1970, ku yet jhya̱ kwai-nfwuo-á̱niet ja nang kyang ku khwat nji bai a̱ni hwa yet cat sa̱t a̱yaaprovin fam a̱tak-a̱tyin Naijeriya ba ba̱ yong a̱pyia̱ mba nang Ri̱pobi̱lik Byafra wu ma̱ng si̱sak nang ba̱ ku yei a̱pyia̱ mba a̱ni. Jhya̱ ji ja ku yet zang mwuat ndyen tung nzwa, nwap, taada ma̱ng khwi tsi̱tsak á̱niet vwuon a̱byin Naijeriya ba.
==Ya̱fang==
<div style="height: 200px; overflow:auto; border: 1px solid gray; padding-right: 12px; background-color: #EEEEEE; ">
<references />
</div>
==A̱ka̱fwuop nta==
{{Bibyin Afrika}}
[[Sa:Bibyin swanta]]
[[Sa:Bibyin Afrika]]
[[Sa:Bibyin Jenshyung Afrika]]
[[Sa:Naijeriya]]
haxnl8858j6gyb0pr1fxz94kridmgmk
Uyo
0
805
49301
10534
2026-08-27T10:48:27Z
AshiyaG
2949
49301
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Uyo''', nggu wa yet a̱gba̱ndang a̱keangtung mi̱ Si̱tet Akwa Ibom, di̱ fam a̱tak a̱byin Naijeriya. Nwap Ibibio ji, jija yet nwap Uyo ji. A̱ yet a̱gbandang a̱keangtung a̱tuk Zwat A̱kubunyiung 23,1987, jen ji á̱ ku ti̱n Akwa Ibom mi̱ Si̱tet Cross River a̱ni. Fang á̱niet 2006 mi̱ Naijeriya, á̱niet mi̱ Uyo mbyiak si̱ ku yet 427,873.
==Ya̱fang==
<references/>
ppq2d2qrfcimw6x298uij6l76z4mh1j
49302
49301
2026-08-27T10:49:02Z
AshiyaG
2949
49302
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Uyo/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Uyo/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Uyo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Uyo''', nggu wa yet a̱gba̱ndang a̱keangtung mi̱ Si̱tet Akwa Ibom, di̱ fam a̱tak a̱byin Naijeriya. Nwap Ibibio ji, jija yet nwap Uyo ji. A̱ yet a̱gbandang a̱keangtung a̱tuk Zwat A̱kubunyiung 23,1987, jen ji á̱ ku ti̱n Akwa Ibom mi̱ Si̱tet Cross River a̱ni. Fang á̱niet 2006 mi̱ Naijeriya, á̱niet mi̱ Uyo mbyiak si̱ ku yet 427,873.
==Ya̱fang==
<references/>
ffirla472pn9zjruwtgubiq5g3ro0a4
49303
49302
2026-08-27T10:49:33Z
AshiyaG
2949
49303
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Uyo/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Uyo/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Uyo/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Uyo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Uyo/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Uyo/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Uyo''', nggu wa yet a̱gba̱ndang a̱keangtung mi̱ Si̱tet Akwa Ibom, di̱ fam a̱tak a̱byin Naijeriya. Nwap Ibibio ji, jija yet nwap Uyo ji. A̱ yet a̱gbandang a̱keangtung a̱tuk Zwat A̱kubunyiung 23,1987, jen ji á̱ ku ti̱n Akwa Ibom mi̱ Si̱tet Cross River a̱ni. Fang á̱niet 2006 mi̱ Naijeriya, á̱niet mi̱ Uyo mbyiak si̱ ku yet 427,873.
==Ya̱fang==
<references/>
sz35du0fhl1x1y3kkm6yvx7723fjsge
Rosh HaShanah
0
2456
49288
44618
2026-08-27T00:33:32Z
InternetArchiveBot
45
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
49288
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rosh HaShanah/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rosh HaShanah/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rosh HaShanah/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rosh HaShanah/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rosh HaShanah/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rosh HaShanah/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
[[Fail:May you all have a sweet year (365-271) (6194230350).jpg|thumb|]]
'''Rosh HaShanah''' ({{lang-he|רֹאשׁ הַשָּׁנָה}}, {{transl|he|Rōʾš hašŠānā}}, lyuut ca̱caat: "a̱pyia̱ a̱lyia̱ ka") wa yet [[A̱lyia̱ A̱fai]] [[A̱yahuda]] ka. A̱lyoot ka nang [[Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza]] ngyei fwung huni a̱ni, kikya yet '''Yom Teruah''' ({{lang|he|יוֹם תְּרוּעָה}}, {{transl|he|Yōm Tərūʿā}}), lyuut ca̱caat: "a̱tuk tyei nkun ku tyiap". Nggu wa yet a̱son ka da̱ [[A̱ca̱cet Á̱za̱za̱rak Mmam]] ({{lang|he|יָמִים נוֹרָאִים}}, {{transl|he|Yāmīm Nōrāʾīm}}; "Mmam A̱wun") [[A̱yahuda]], ma̱nang á̱ ku lyuut di̱ kwaa̱mbwat [[Li̱vitikut]] 23:23–25,<ref>{{Bibleverse|Leviticus|23:23–25|HE}}</ref> ba̱ nyia̱ di̱n jen a̱won/ntsa a̱vwuoshyim di̱ fam A̱kungkurung-á̱kum A̱za Swanta hu. Rosh HaShanah wa ntsa a̱cak mmam swak jhyi swat ghyang ka̱ tyiai ma̱ng [[Yom Kippur]], mbeang a̱tsan á̱za̱za̱rak nsong a̱vwuoshyim ma̱ a̱di̱di̱t ba̱ keang [[Sukkot]] ba̱ si̱ ba̱ng si̱ tat [[Shemini Atzeret]] a̱ni.
==Ya̱fang==
{{Reflist}}
==A̱ka̱fwuop nta==
{{Commons category|Rosh Hashanah}}
* [https://www.yeshiva.co/tags/rosh%20hashana Torah Content on Rosh Hashana] – Á̱tutumyiam lyuut, a̱nwuat & ghwughwu a̱guguut, Jén, ma̱ng Lyip tazwa Rosh HaShana (di̱n Shong)
* [https://www.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/rosh_hashana/index.asp Marking the New Year From the Yad Vashem's Collections] – Online exhibition on the celebration of Rosh Hashanah and Yom Kippur before, during, and after the Holocaust
* [https://www.tefilah.com.au/lesson/borchu-nusach Rosh Hashanah Prayers by Chazzanim] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220921183928/https://www.tefilah.com.au/lesson/borchu-nusach/ |date=2022-09-21 }} – an audio, video and printed guide to the Rosh Hashanah prayers
[[Category:Rosh HaShanah| ]]
[[Category:A̱da̱mu ma̱ng Hawa]]
[[Category:Sóng a̱vwuoshyim]]
[[Category:Lyulyoot a̱yaaza̱za̱rak mmam A̱yahuda da̱ a̱lyem A̱biru]]
[[Category:Sóng A̱lyia̱ A̱fai]]
eaps51v7fg6yvrdsljygmo8la6yfndx
Si̱ri̱t
0
3825
49295
48210
2026-08-27T10:42:51Z
AshiyaG
2949
49295
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Kinshasa/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Kinshasa/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Kinshasa/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Kinshasa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Kinshasa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Kinshasa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''(1) Si̱ri̱t''' (Shong: ''Ceres''; a̱lama: [[file:Ceres symbol (fixed width).svg|16px|⚳]]) yet tangka̱i [[a̱bapi̱lanet]] hwa ma̱ng [[a̱sta̱roid]] mi̱ [[Si̱tem Mam]] hu.
[[Sa:Si̱tem Mam]]
==A̱yafang==
oimsl9kefcc2g8pry168thdloktuiip
49296
49295
2026-08-27T10:43:33Z
AshiyaG
2949
49296
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Si̱ri̱t/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Si̱ri̱t/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Si̱ri̱t/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Kinshasa/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Kinshasa/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Kinshasa/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''(1) Si̱ri̱t''' (Shong: ''Ceres''; a̱lama: [[file:Ceres symbol (fixed width).svg|16px|⚳]]) yet tangka̱i [[a̱bapi̱lanet]] hwa ma̱ng [[a̱sta̱roid]] mi̱ [[Si̱tem Mam]] hu.
[[Sa:Si̱tem Mam]]
==A̱yafang==
4t84kwt2c8jtl0qavd8ks44h8o41z8g
49297
49296
2026-08-27T10:44:16Z
AshiyaG
2949
49297
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Si̱ri̱t/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Si̱ri̱t/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Si̱ri̱t/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Si̱ri̱t/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Si̱ri̱t/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Si̱ri̱t/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''(1) Si̱ri̱t''' (Shong: ''Ceres''; a̱lama: [[file:Ceres symbol (fixed width).svg|16px|⚳]]) yet tangka̱i [[a̱bapi̱lanet]] hwa ma̱ng [[a̱sta̱roid]] mi̱ [[Si̱tem Mam]] hu.
[[Sa:Si̱tem Mam]]
==A̱yafang==
0gzd6t54c4iht7i76v6rux38gvywf4d
Takum (Si̱tet Ta̱raba)
0
5340
49304
36645
2026-08-27T10:55:03Z
AshiyaG
2949
49304
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Uyo/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Uyo/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Uyo/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Uyo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Uyo/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Uyo/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Takum''' yet [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] ja mi̱ [[Si̱tet Ta̱raba]], [[Naijeriya]]. Tyantung jija á̱ bu ngyei Takum. Mi̱ nZwat A̱taa a̱lyia̱ 1976 ja á̱ ku nkhap Takum neet mi̱ SA̱M [[Wukari]]. Takum byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng [[Kemerun|Ri̱pobi̱lik Kemerun]] di̱ fam a̱tak, SA̱M Usa di̱ fam jenshyung, SA̱M Donga di̱ fam a̱za. Di̱ nfam na na̱ shyia̱ mami Takum, á̱ mbyia̱ Angwan Dutse, Angwan A̱buja, Ti̱kari, Fadama, Gahwetun, A̱kenten, A̱ca Nyim, Cancanji (Peva), Sufa, Shimta, Kufi, Muji, Akenten, Lufu, Kashimbilla, Kpaasan, Likam, Bete, Malumshe, Jidu, Tampwa, Dumse, Nyayirim, Bari̱ki Lissa,Acha Sarka, Sabon Gida Yukuben, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
[[Sa:Si̱tet Ta̱raba]]
37lxwsjwhk0tz574b98cenl98lkkm6g
49305
49304
2026-08-27T10:56:51Z
AshiyaG
2949
49305
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Uyo/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Uyo/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Uyo/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Takum(Si̱tetTa̱raba)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Takum''' yet [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] ja mi̱ [[Si̱tet Ta̱raba]], [[Naijeriya]]. Tyantung jija á̱ bu ngyei Takum. Mi̱ nZwat A̱taa a̱lyia̱ 1976 ja á̱ ku nkhap Takum neet mi̱ SA̱M [[Wukari]]. Takum byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng [[Kemerun|Ri̱pobi̱lik Kemerun]] di̱ fam a̱tak, SA̱M Usa di̱ fam jenshyung, SA̱M Donga di̱ fam a̱za. Di̱ nfam na na̱ shyia̱ mami Takum, á̱ mbyia̱ Angwan Dutse, Angwan A̱buja, Ti̱kari, Fadama, Gahwetun, A̱kenten, A̱ca Nyim, Cancanji (Peva), Sufa, Shimta, Kufi, Muji, Akenten, Lufu, Kashimbilla, Kpaasan, Likam, Bete, Malumshe, Jidu, Tampwa, Dumse, Nyayirim, Bari̱ki Lissa,Acha Sarka, Sabon Gida Yukuben, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
[[Sa:Si̱tet Ta̱raba]]
9uns3g6btrtnzt73o4ivva21ipa5rjb
49306
49305
2026-08-27T10:59:02Z
AshiyaG
2949
49306
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwaa̱lyiatFantswam[[Takum(Si̱tetTa̱raba)/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Takum(Si̱tetTa̱raba)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Takum''' yet [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] ja mi̱ [[Si̱tet Ta̱raba]], [[Naijeriya]]. Tyantung jija á̱ bu ngyei Takum. Mi̱ nZwat A̱taa a̱lyia̱ 1976 ja á̱ ku nkhap Takum neet mi̱ SA̱M [[Wukari]]. Takum byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng [[Kemerun|Ri̱pobi̱lik Kemerun]] di̱ fam a̱tak, SA̱M Usa di̱ fam jenshyung, SA̱M Donga di̱ fam a̱za. Di̱ nfam na na̱ shyia̱ mami Takum, á̱ mbyia̱ Angwan Dutse, Angwan A̱buja, Ti̱kari, Fadama, Gahwetun, A̱kenten, A̱ca Nyim, Cancanji (Peva), Sufa, Shimta, Kufi, Muji, Akenten, Lufu, Kashimbilla, Kpaasan, Likam, Bete, Malumshe, Jidu, Tampwa, Dumse, Nyayirim, Bari̱ki Lissa,Acha Sarka, Sabon Gida Yukuben, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
[[Sa:Si̱tet Ta̱raba]]
tsql6ane829f94us05dafleoqoo6lwu
49307
49306
2026-08-27T11:02:27Z
AshiyaG
2949
49307
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Takum''' yet [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] ja mi̱ [[Si̱tet Ta̱raba]], [[Naijeriya]]. Tyantung jija á̱ bu ngyei Takum. Mi̱ nZwat A̱taa a̱lyia̱ 1976 ja á̱ ku nkhap Takum neet mi̱ SA̱M [[Wukari]]. Takum byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng [[Kemerun|Ri̱pobi̱lik Kemerun]] di̱ fam a̱tak, SA̱M Usa di̱ fam jenshyung, SA̱M Donga di̱ fam a̱za. Di̱ nfam na na̱ shyia̱ mami Takum, á̱ mbyia̱ Angwan Dutse, Angwan A̱buja, Ti̱kari, Fadama, Gahwetun, A̱kenten, A̱ca Nyim, Cancanji (Peva), Sufa, Shimta, Kufi, Muji, Akenten, Lufu, Kashimbilla, Kpaasan, Likam, Bete, Malumshe, Jidu, Tampwa, Dumse, Nyayirim, Bari̱ki Lissa,Acha Sarka, Sabon Gida Yukuben, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
[[Sa:Si̱tet Ta̱raba]]
bl2wvfka1kx0b6mmdk2bbh938rytsn3
49308
49307
2026-08-27T11:03:22Z
AshiyaG
2949
49308
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Takum (Si̱tet Ta̱raba)/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Takum''' yet [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] ja mi̱ [[Si̱tet Ta̱raba]], [[Naijeriya]]. Tyantung jija á̱ bu ngyei Takum. Mi̱ nZwat A̱taa a̱lyia̱ 1976 ja á̱ ku nkhap Takum neet mi̱ SA̱M [[Wukari]]. Takum byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng [[Kemerun|Ri̱pobi̱lik Kemerun]] di̱ fam a̱tak, SA̱M Usa di̱ fam jenshyung, SA̱M Donga di̱ fam a̱za. Di̱ nfam na na̱ shyia̱ mami Takum, á̱ mbyia̱ Angwan Dutse, Angwan A̱buja, Ti̱kari, Fadama, Gahwetun, A̱kenten, A̱ca Nyim, Cancanji (Peva), Sufa, Shimta, Kufi, Muji, Akenten, Lufu, Kashimbilla, Kpaasan, Likam, Bete, Malumshe, Jidu, Tampwa, Dumse, Nyayirim, Bari̱ki Lissa,Acha Sarka, Sabon Gida Yukuben, ba̱ng si̱ nat.
==Ya̱fang==
{{reflist}}
[[Sa:Atyapland WikiOutreach]]
[[Sa:Si̱tet Ta̱raba]]
1lhqj9xbhxr5gdhhjygjvrdep57yu9x
A̱jiya (a̱lyem)
0
6268
49292
47992
2026-08-27T10:34:46Z
AshiyaG
2949
49292
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ga̱swan/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ga̱swan/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱ga̱swan/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ga̱swan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ga̱swan/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ga̱swan/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱jiya''' (nang á̱ bu ngyei '''Idong''' ke '''Idong''') a̱ni yet [[Lilyem Pi̱lato|a̱lyem Pi̱lato]] [[Naijeriya]] kya.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Lilyem Naijeriya}}
[[Sa:Lilyem Naijeriya]]
[[Sa:Lilyem Pi̱lato A̱za]]
ef1snnqe06ndkgbxju6rvr28sfjux00
49293
49292
2026-08-27T10:35:30Z
AshiyaG
2949
49293
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱jiya (a̱lyem)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱jiya (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱jiya (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱jiya (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ga̱swan/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ga̱swan/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱jiya''' (nang á̱ bu ngyei '''Idong''' ke '''Idong''') a̱ni yet [[Lilyem Pi̱lato|a̱lyem Pi̱lato]] [[Naijeriya]] kya.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Lilyem Naijeriya}}
[[Sa:Lilyem Naijeriya]]
[[Sa:Lilyem Pi̱lato A̱za]]
q4yocpio0k9e2yissmcdfzlipux7dfg
49294
49293
2026-08-27T10:35:54Z
AshiyaG
2949
49294
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱jiya (a̱lyem)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱jiya (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱jiya (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱jiya (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱jiya (a̱lyem)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱jiya (a̱lyem)/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱jiya''' (nang á̱ bu ngyei '''Idong''' ke '''Idong''') a̱ni yet [[Lilyem Pi̱lato|a̱lyem Pi̱lato]] [[Naijeriya]] kya.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
{{Lilyem Naijeriya}}
[[Sa:Lilyem Naijeriya]]
[[Sa:Lilyem Pi̱lato A̱za]]
jxnl2hkknv2p2cx6d28t663g3zm41h3