Wikipedia kcgwiki https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Wat khwo A‌̱lyiat A‌̱tyunta̱m A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m Wukipedia A‌̱lyiat Wukipedia Fail A‌̱lyiat fail MediaWiki A‌̱lyiat MediaWiki Ta‌̱mpi‌̱let A‌̱lyiat ta‌̱mpi‌̱let Beang A‌̱lyiat beang Sa A‌̱lyiat nsa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk A̱merika A̱tak 0 45 50834 47481 2026-09-11T13:01:28Z Zichatmoses 2829 50834 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱merika A̱tak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱merika A̱tak/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱merika A̱tak/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱merika A̱tak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱merika A̱tak/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱merika A̱tak/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:South America (orthographic projection).svg|thumb|Ta̱si̱la vam-a̱byin Amerika A̱tak]] A̱byin '''A̱merika A̱tak''' yet vam-a̱byin hwa ku shyia̱ gba̱mgbam di̱ fam Á̱kum-a̱la̱u Jenshyung hu hwa a̱wot ku si̱ lan shyia̱ di̱ fam Á̱kum-a̱la̱u A̱tak hu hwa, ma̱ng a̱bada̱dei nkap di̱ fam Á̱kum-a̱la̱u A̱za hu. Á̱ si̱ maai ngwa̱i a̱byin ka nang a̱bavam-a̱byin a̱tak bibyin [[A̱merika]] ka. Si̱sak nang á̱niet yei a̱lyoot Amerika A̱tak ka da̱ a̱kwonu nfam-a̱byin nghyang (nang Amerika Lati̱n ku Kon A̱tak) sii hyaat mi̱ ndyia̱ na̱ si̱ swak a̱ni mat shai shishai naat mbwuot kwai nfwuo á̱niet mi̱ fam-a̱byin hu (kidee ja yet, ta̱ngam a̱byin [[Bi̱razi̱t]]). ==A̱ya̱fang== <references/> ==A̱ka̱fwuop nta== {{Bibyin Amerika A̱tak}} [[Sa:Nvam-a̱byin swanta]] [[Sa:Bibyin Amerika]] 376axju3cgnxhgyhqpbq6l7pi93wk0w A̱jure 0 157 50839 48392 2026-09-11T13:06:42Z Zichatmoses 2829 50839 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱jure/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱jure/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱jure/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱jure/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱jure/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱jure/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱jure''' (Kpat: Kajuru) yet A̱dadai A̱vwuo A̱gwanati kya nang a̱nietbyishyi ntung a̱ni a̱wot ka̱ shyia̱ A̱tak Kaduna, Si̱tet Kaduna, Naijeriya a̱ni. A̱keang tung a̱niet a̱kya kya a̱ ngyei A̱jure ji. A̱dam nyia̱ a̱vwuo ka ni kwup kyai a̱bin ku bai kilomita with 2,229 a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} {{Susot A̱gwomna̱ti Mali Si̱tet Ka̱duna}} [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali A̱tak Ka̱duna]] [[Sa:Susot a̱gwomna̱ti mali Si̱tet Ka̱duna]] 8dkkikpkurd99m6mox36grz6fahtevi Ka̱na̱da 0 495 50833 44471 2026-09-11T13:00:49Z Zichatmoses 2829 50833 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ka̱na̱da/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ka̱na̱da/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ka̱na̱da/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ka̱na̱da/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ka̱na̱da/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ka̱na̱da/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox|item=Q16}} A̱byin '''Ka̱na̱da''' (Shong: Canada), yet a̱byin kya di̱ vam-a̱byin [[Amerika A̱za]]. Ka̱ byia̱ a̱yaaprovin ma̱ng a̱yaateritori ba̱ ngaat neet [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] wu tat [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Pasi̱fi̱k]] wu, a̱wot ka̱ si̱ kin ngaat a̱za tat [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Atik]] wu. Ma̱ a̱gba̱mgbam, a̱byin ka byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntaa̱naai miliyon 9.98 (met a̱ma̱ntaa̱naai miliyon 3.85) hwa, ka̱ si̱ bai yet a̱byin a̱feang ka̱ swak ma̱ng shi a̱ni mami swanta hu di̱n vak shi kyai a̱byin. Gak fam a̱tak ma̱ng jenshyung nka hu ma̱ng [[Muná̱pyia̱ Sí̱tet]], ku ngaat kilomita 8,891 (met 5,525) a̱ni, huhwa yet gak a̱byin tsi̱tsak bibyin nfeang ku swak ma̱ng shi a̱swap mi̱ swanta hu. A̱keangtung a̱byin Ka̱na̱da ka, kikya yet Ottawa, a̱wot susot metropolitan tsat nka ji, ji̱ja yet Toronto, Montreal, ma̱ng Vancouver. ==A̱ya̱fang== <references/> {{Bibyin Amerika A̱za}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Amerika]] [[Sa:Bibyin Amerika A̱za]] 8ayspe32lf5gb1ojarpk5407a182me6 Shong (a̱lyem) 0 695 50825 47230 2026-09-11T12:26:48Z Zichatmoses 2829 50825 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Shong (a̱lyem)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Shong (a̱lyem)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Shong (a̱lyem)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Shong (a̱lyem)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Shong (a̱lyem)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Shong (a̱lyem)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱lyem '''Shong''' ku '''Nggi̱li̱t''' yet a̱lyem a̱nyiung kya di̱ lilyem Jaman Jenshyung ku yet kap sa lilyem Ndo-Yurop hu a̱ni, nang á̱tsak á̱niet ba̱ ku tsa lyiat ma̱ng a̱nka, bibya ku yet á̱niet jen tsa Nce A̱ka̱wa̱tyia̱ a̱byin [[Nggi̱lan]] ba. Á̱ ku si̱ mbwuo a̱lyoot '''Nggi̱li̱t''' ka neet Anggi̱let bibya, ba̱ yet a̱banwap a̱nyiung di̱ nwap A̱jaman gbangbang ji ka̱ ku neet bai a̱byin a̱k̃ya nang á̱ ngyei [[A̱gba̱ndang Bi̱ri̱ti̱n]] a̱ni, a̱wot á̱ si̱ ka nang fam a̱byin mba hu a̱lyoot mba ka, [[Nggi̱lan]] á̱zanson. A̱mgba̱m lyulyoot nfeang hu neet Anggi̱liya, a̱fi̱fap-a̱byin a̱ghyang di̱ [[Kyai A̱sa̱khwot Ba̱ltik]] hu ku vwuon ma̱ng fam-a̱byin Anggi̱liya A̱tyin, fam A̱tyin a̱byin Nggi̱lan ku byia̱ ma̱ng a̱nhu a̱yaakawunti nang Norfolk, Suffolk ma̱ng Essex a̱ni. Lilyem ku lan a̱ swak byia̱ a̱meang ma̱ng Shong ji hwa yet Frisiya ma̱ng Sakson A̱tak, a̱wot swáng a̱lyiat nji ji ku kyiai ma̱ng lilyem Jaman ghyáng nang A̱khwukhwop Norse (a̱lyem Jaman A̱za a̱ghyang), ma̱ng Lati̱n mbeang Fi̱ransa.<ref name="Wolff">Finkenstaedt, Thomas; Wolff, Dieter (1973). ''"Ordered profusion; studies in dictionaries and the English lexicon"''. C. Winter. ISBN 978-3-533-02253-4.</ref> [[File:Anglospeak (subnational version).svg|thumb|left|upright=1.5|A̱ka̱vwuo nang á̱ ndyiat Shong mi̱ swanta hu (a̱ka̱vwuo nang Shong ja yet a̱lyem mbyin ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet ma̱ a̱sa̱khwot bula ma̱ng a̱ka̱vwuo nang Shong ja yet a̱lyem a̱gwomna̱ti ku á̱ lyiat nji ba̱t a̱wot jija yet a̱lyem mbyin ka bah ma̱ a̱sa̱khwot kyai tswazwa)]] ==A̱Ya̱fang== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki}} [[Sa:Lilyem_swanta]] [[Sa:Lilyem_Yurop]] [[Sa:Lilyem_Yurop_Jenshyung]] [[Sa:Lilyem_A̱gba̱ndang_Bi̱ri̱ti̱n]] [[Sa:Lilyem Ndo–Yurop]] m6b98qogijynlhh1jwqx6qufs32zjjd A̱byin Ondo 0 725 50824 48464 2026-09-11T12:26:06Z Zichatmoses 2829 50824 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byin Ondo/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byin Ondo/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byin Ondo/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byin Ondo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byin Ondo/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byin Ondo/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{databox}} [[Fail:Akure City, Ondo State Nigeria Nigeria.jpg|thumb|A̱gba̱ndang A̱keang Akure]] [[Fail:Ondo_State_Flag.jpg|thumb|Tyiang a̱toot shi Si̱tet Ondo]] [[Fail:Nigeria - Ondo.svg|thumb|A̱vwuo ka nang Si̱tet Ondo nshyia̱ a̱ni mami Naijeriya]] '''Si̱tet Ondo''' yet jhyiung ja mi̱ a̱yaasi̱tet fam a̱tak-jenshyung [[Naijeriya]] hu. Á̱ ku kpaat nji mi̱ Zwat Sweang 1976 neet di̱ a̱khwukhwop Si̱tet Jenshyung wu. Si̱tet Ondo ji byia̱ a̱gi̱gak a̱byin ma̱ng [[Si̱tet Ikiti]] (ji̱ ku yet kap si̱tet hu gbangbang) di̱ fam a̱za hu, [[Si̱tet Kogi]] di̱ fam a̱za-a̱tyin hu, [[Si̱tet A̱do]] di̱ fam a̱tyin hu, [[Si̱tet Da̱li̱ta]] di̱ fam a̱tak-a̱tyin hu, [[Si̱tet Ogun]] di̱ fam a̱tak-jenshyung hu, [[Si̱tet Oshun]] di̱ fam a̱za-jenshyung hu, ma̱ng [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ati̱lantik]] wu di̱ fam a̱tak hu.<ref>[https://www.britannica.com/place/Ondo-state-Nigeria Ondo | state, Nigeria] (di̱n Shong). Encyclopedia Britannica.</ref> A̱keangtung si̱tet ka, kikya yet [[Akure]], a̱khwukhwop a̱keangtung Tyok Akure gbangbang wu.<ref name="Unnamed-20230316155550">[https://www.britannica.com/place/Ondo-state-Nigeria Ondo {{!}} state, Nigeria] (di̱n Shong). Encyclopedia Britannica.</ref> A̱byin Si̱tet Ondo ka mbyia̱ sop ''mangrove-swamp'' kpa̱mkpaan ma̱ng [[A̱ngam A̱sa̱khwot Bini]] wu.<ref name="Unnamed-20230316155550"/> ==A̱Ya̱fang== <references/> {{Sí̱tet Naijeriya}} [[Sa:Sí̱tet Naijeriya]] [[Sa:Sí̱tet_Fam_A̱tak-Jenshyung_Naijeriya]] [[Sa:Naijeriya]] e4r3paf8073x4knjnalud1biwnbecve Zi̱lan A̱fai 0 846 50821 46426 2026-09-11T12:15:17Z Zichatmoses 2829 50821 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Zi̱lan A̱fai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Zi̱lan A̱fai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Zi̱lan A̱fai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Zi̱lan A̱fai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Zi̱lan A̱fai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Zi̱lan A̱fai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} {{Country |name = ''Zi̱lan A̱fai''<br>New Zealand (Shong)<br>Aotearoa (Mawori) |flag = Flag of New Zealand.svg |caption = Tyiang a̱toot shi a̱byin Zi̱lan A̱fai |coa = Coat of arms of New Zealand.svg |image = NZL_orthographic NaturalEarth.svg |caption = A̱vwuo ka nang a̱byin Zi̱lan A̱fai nshyia̱ a̱ni, ma̱ng bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot nka hu mi̱ A̱ntatika, ma̱ng Tokela̱u |capital = Wellington |area = 268,021 |population = 5,138,440 |year = 2022 }} '''A̱bwom a̱byin''': "God Defend New Zealand" (''A̱gwaza Cok Zi̱lan A̱fai'')<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[Fail:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</div> A̱byin '''Zi̱lan A̱fai''' (Shong: New Zealand, Mawori: Aotearoa /aɔˈtɛaɾɔa/) yet a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot kya di̱ fam a̱tak-jenshyung [[A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Pasi̱fi̱k]] hu. Ka̱ byia̱ nkyai bibyin nfeang —A̱byin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot A̱za ka (Shong: North Island, Mawori: Te Ika-a-Māui) ma̱ng A̱byin A̱ka̱wa̱tyia̱ A̱sa̱khwot A̱tak ka (Shong: South Island, Mawori: Te Waipounamu)—ma̱ng si̱ ku swak a̱cyuang bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot 700. Kikya yet a̱byin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot ka̱ nyia̱ tyok a̱pyia̱ nka ka̱ byia̱ shi a̱taa mi̱ swanta hu a̱mgba̱m, ka̱ si̱ kup kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntanaai 268,021 (met a̱ma̱ntanaai 103,500). A̱byin Zi̱lan A̱fai swan kpa̱mkpaan kilomita 2,000 (met 1,200) ma̱ng fam a̱tyin [[A̱strelya]] a̱ma̱nyi Kyai A̱sa̱khwot Tasmeniya hu ma̱ng kilomita 1,000 (met 600) di̱ fam a̱tak bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot Kali̱doniya A̱fai, Fiji, ma̱ng Tongga. A̱byin ka vwuon vi̱vwuon mi̱ di̱ li lili a̱byin hu ma̱ng a̱jojwaat a̱ka̱fan nka wu, mbeang A̱yaa-ali̱p A̱tak. A̱keangtung nka, kikya yet Wellington, a̱wot a̱keang nka ka̱ swak ma̱ng shi á̱niet a̱ni, kikya yet Auckland. ==A̱Ya̱fang== <references/> {{Bibyin Osheniya}} [[Sa:Bibyin swanta]] [[Sa:Bibyin Osheniya]] [[Sa:Zi̱lan A̱fai]] nuid16phnvp2lv7roesg9qasx8i7ze4 Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu 0 2297 50842 45616 2026-09-11T13:08:52Z Zichatmoses 2829 50842 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱gwam Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu''' (27 Zwat A̱natat 1948 – 12 Zwat Tsat 2021)<ref>{{cite web |url=https://eservices.cipc.co.za/Search.aspx |title=Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu: HIS MAJESTY GZ XHOSA GLOBAL FOUNDATION - K2018455084 |website=CIPC |date=2021 |access-date=2022-08-21 |archive-date=2021-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210715100017/https://eservices.cipc.co.za/Search.aspx |url-status=dead }}</ref><!-- NOTE: Do NOT change this information (Date of Birth) as it is VERIFIED and taken from the website of the COMPANIES AND INTELLECTUAL PROPERTY COMMISSION (CIPC) which was established by the Government: Companies Act, 2008 (Act No. 71 of 2008). You can check on DIRECTOR DETAILS by searching the attached ENTERPRISE NUMBER on the website. --> ku yet A̱gwam A̱zulu kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1968 ba̱ng si̱ tat kwi nggu hu. =A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Byin 1948]] [[Sa:Kwi 2021]] qpxjxnl3hf02pn2j4kf3cpcvqrlano9 John Ba̱la Gora 0 3672 50844 41060 2026-09-11T13:31:24Z Zichatmoses 2829 50844 wikitext text/x-wiki {{Short description|A̱tyulyuut A̱gwatyap gbangbang}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[John Ba̱la Gora/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[John Bəla Gora/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[John Ba̱la Gora/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[John Ba̱la Gora/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[John Ba̱la Gora/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[John Ba̱la Gora/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱tyoli '''John Nwuanma̱ghyi Ba̱la Gora''' ku '''Yoona Nwuanma̱ghyi Ba̱la Gora''' (byin 7 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 1957)<ref name="CV"/> wa yet ''Danmadami'' A̱tyap wu. Nggu wa ku yet ntsa a̱tyulyuut [[A̱gwatyap]] wu kyiak neet di̱n jen nang á̱ kpaat a̱byintyok A̱tyap ka ma̱ a̱lyia̱ 1996 nang A̱gwam [[Ba̱la A̱de Da̱ukee]] si̱ yet A̱gwatyap ntsa wu. A̱ci̱t nggu wu wa yet A̱tyoli [[Yakubu Uma̱ru Gora]]. ==A̱son shyicet== Á̱ byin nggu a̱tuk mam 7 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 1957 ma̱ a̱bakeang [[A̱fan Tsaai]] ku (Magata). A̱tyia̱ mbyin nggu wa ku yet Madaki Ta̱una, a̱fai Ka̱bushyia̱, a̱fai Mungu, a̱fai Wanee, a̱fai Gwaza, a̱fai A̱la, a̱fai Gata, a̱fai Ga̱ya, a̱fai Njei, a̱fai A̱gbaat, a̱tyia̱ kwai A̱tyap a̱wa. A̱yang-a̱khwop nggu wu, Ka̱maca Payot (Pius), wa ku tyia̱ nggu a̱lyoot ''Nwuanma̱ghyi'' ka, a̱wot ma̱nang gu nsan Yesu a̱ si̱ nwuo khwi a̱ni mi̱ [[Sot Á̱nietkhwi Katolika|Cot Katolika]] mba wu a̱ja, a̱wot á̱ shim nggu cucuk wu, a̱ si̱si̱ nkhai a̱lyoot Yoona ku John ka. Ma̱ a̱lyia̱ 1968, Nwuanma̱ghyi si̱ shyia̱ nwuo da̱ a̱vwuofang ma̱ng a̱lyoot 'Nwuanma̱ghyi' (Ayuba Ta̱una) ka. A̱wot di̱n jen nang gu nnwuo khwi a̱ni, jija gu sii si̱ shai a̱lyoot ka a̱ntyia̱ John Ta̱una, á̱ si̱ lyen nggu ma̱ng a̱lyoot a̱kya ba̱ng si̱ tat jen tyiai A̱lifang Pi̱raimari nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1974. Da̱ a̱kwonu a̱kya, A̱na̱nyuk a̱yang mbyin nggu wu, (a̱ ku ba̱ yet A̱gwatyap ntsa wu a̱ni), nang a̱ ngyei [[Ba̱la A̱de Da̱ukee|A̱gwam Ba̱la A̱de Da̱ukee Gora]] a̱ni, si̱ shai nggu a̱lyoot a̱tyia̱ ka nat ndyo di̱ Ba̱la Gora. Huhwa mbyia̱ nang kyiak neet mi̱ tyak Pi̱ramari nggu hu tat a̱fwun, a̱lyoot nggu ka ngyet [[John Bala Gora]]. ==Tat-a̱pyia̱== A̱tyoli John ku tsa nat fang hu mi̱ L.E.A. Primary School, Mayayit kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ (1968-1971). A̱wot, doot ma̱ a̱lyia̱ 1972, a̱ si̱ shai a̱ nat L.E.A. Primary School Zango 1 (mat nang gu nnat swat mang a̱na̱nyuk a̱yang wu a̱ni), a̱ja wa nang gu nshyia̱ Yaa ntsa nggu ji nang a̱ ngyei ''First School Leaving Certificate'' a̱ni ma̱ a̱lyia̱ 1974. Nang gu ntyak a̱ni ma̱ a̱lyia̱ a̱kya a̱ni, a̱ si̱ swak a̱ nat Katsina Teachers College, a̱vwuo ka nang gu si̱ nshyia̱ kwaa̱mbwat ''Teachers Grade II'' nggu hu ma̱ a̱lyia̱ 1980. kang ma̱ng si̱ a̱hwa, ma̱ a̱lyia̱ 1981, a̱ si̱ yaa̱son a̱ nat Federal College of Education, Pankshin, a̱ si̱ tyak ma̱ng Yaa ''Nigeria Certificate in Education (NCE: CRS/HIST)'' ma̱ a̱lyia̱ 1984. Ku bu ba̱ gyet nggu a̱tan kyang wa gu mbeang fang hu a̱ni, a̱ si̱ cat vak nwuo Yunuvasi̱ti Nja̱t a̱ si̱ shyia̱ ma̱ a̱lyia̱ 1986, a̱ si̱ fang tyak ma̱ a̱lyia̱ 1989 a̱ si ghwut ma̱ng a̱gba̱ndang Yaa ''Bachelor of Arts Education (B.A. ED: REL)''. A̱wot a̱ si̱ bu bwok a̱nat gu si̱ mbeang fang hu a̱ja kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1990 ba̱ng si̱ nat 1991 a̱wot a̱ si ghwut ma̱ng a̱gba̱ndang Yaa ji swak si̱ gbangbang ji nang a̱ ngyei ''Master of Arts Education'' (M.A. ED: REL). A̱ si̱ yok a̱nia bah, a̱ si̱ bu swak nat [[Yunuvasi̱ti Ahmadu Bello]] nang á̱ ngyei (ABU) mi̱ [[Zariya]] ba̱ byia̱ mum a̱pyia̱ ma̱ng ''International Institute of Christian Studies'' (IICS) mi̱ a̱byin [[Muná̱pyia̱ Sí̱tet|Muná̱pyia̱ Sí̱tet A̱merika]] a̱ni, a̱ si̱ ta̱bat fang kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1994 a̱ si̱ tyak ma̱ a̱lyia̱ 1995 ma̱ng Yaa ''Internationl Christian Studies'', a̱ si̱ shyia̱ kwaa̱mbwat IICS. Nang gu ngyaa̱son mi̱ ki jhyam fang a̱hwa a̱ni, ma̱ a̱lyia̱ 2007, a̱ si̱ bu bwok nat gu ta̱bat fang mi̱ Yunuvasi̱ti Nja̱t mat fang ''PhD''. a̱wot nkyang ma̱di̱di̱t si̱ nvwuon gu tyak a̱nggang, a̱ si fang si̱nat ma̱ a̱lyia̱ 2018 a̱wot a̱ sii mang tyak ma̱ng PhD. A̱tyoli John ku ncong a̱yaawokshop, a̱yaasemina ma̱ng a̱yaakos ma̱ a̱di̱di̱t a̱mami ma̱ng a̱ta̱usa si̱tet ka.<ref name="CV">PROFILE OF MR JOHN BALA GORA (DANMADAMIN ATYAP, JP)</ref> ==Nta̱m== A̱tyoli John ku yet a̱tyutyiet mi̱ L.E.A. Primary School [[Nietcen A̱fakan]] kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 1977 si̱ nat 1978 (Kweam Tyiet A̱lyia̱ A̱nyiung), a̱wot a̱ si̱ bu tyiet a̱ja 1980-1981. A si̱ ma tyiet mi̱ GDSS Babban Duhu, [[Ka̱sina]] (1985-1987); GSS Kagarko (1987-1989); GSS Nietcen A̱fakan (1989-1992); ma̱ng GSS Takad (1992-1996). A̱ ku yet A̱kwak A̱son A̱byin sot ''Kataf Students Union'' (1983-1984), mbeang A̱kwak A̱son ''The Kataf Youth Wing'' (1982-1984). A̱tyoli John si̱ yet A̱tyulyuut Kansi̱t A̱byintyok A̱tyap wu ma̱ng A̱tyulyuut A̱pyia̱ [[A̱gwatyap]] kyiak neet mi̱ Zwat Tsat 1996 ba̱ng si̱ tat jen kwi A̱gwam [[Ba̱la A̱de Da̱ukee]] mi̱ Zwat Jhyiung 2005, a̱wot a̱ si̱ ba̱ ya a̱son kyiak neet mi̱ khwi tyok A̱gwam [[Harrison Bunggwon]] ma̱ a̱lyia̱ 1996 ba̱ng si̱ tat 2009. Di̱n jen a̱ja, á̱ si̱ nwuak cuk A̱tyulyuut ji ma̱ A̱tyoli [[Yakubu Uma̱ru Gora]], a̱wot ma̱nang nggu A̱tyoli Yakubu si̱ shyia̱ jen ba̱t a̱ni bah, A̱tyoli John si̱ ba̱ neap mbwak a̱ si̱ beang nggu ma̱ng ta̱m a̱hwa ba̱ng si̱ tat ma̱ a̱lyia̱ 2012. Mi̱ di̱n jen ji nang ta̱m A̱tyulyuut hu byia̱k a̱ nat da̱ a̱vwuo A̱tyoli Yakubu a̱ni, A̱tyoli John si̱ kin ngya a̱son ma̱ng ta̱m tyiet nggu hu mi̱ GSS [[A̱zali]] mi̱ [[Gwoot (a̱keang)|Gwoot]] kyiak neet mi̱ Zwat A̱taa 2009 ba̱ng si̱ tat Zwat Nyaai 2012. A̱ si̱ bu nyia̱ ta̱m mi̱ Tyantung Ministi̱ri Tat-a̱pyia̱ nang Byia̱k Darekto Nta̱m kyiak neet mi̱ Zwat Nyaai 2012 ba̱ng si̱ tat 2015. Á̱ si̱ khai nggu a̱ yet Darekto Tat-a̱pyia̱ A̱za-lan mi̱ Zwat Swak 2015 a̱ si̱ shyia̱ a̱ja, a̱ si̱ tat a̱tuk 27 Zwat Swak ma̱ng Sweang 2017 — a̱tuk ka nang gu nfwung ta̱m a̱gwomna̱ti nang Darekto Tat-a̱pyia̱ a̱ni.<ref name="CV"/> Á̱ ti̱n nggu gu yet A̱kpangcuk, Komiti Ntam Cam ma̱ng Swat Nyinyang A̱byintyok A̱tyap (ku ''Atyap Chiefdom Peace and Security Partnership Committee'' di̱n Shong; si̱ a̱yaamemba 86) nang á̱ kpaat a̱tuk mam 2 Zwat Swak 2020 a̱ni a̱ Magwatyap.<ref name="CV"/><ref>{{cite news|url=https://dailypost.ng/2021/08/02/atyap-unrest-foster-peace-dont-fuel-crisis-gora-charges-peace-committee/|title=Atyap unrest: Foster peace, don’t fuel crisis – Gora charges peace committee|date=2 Zwat A̱ni̱nai 2021|last=Gabriel|first=John|location=[[Ka̱duna]]|publisher=Daily Post|access-date=29 Zwat A̱taa 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://independent.ng/14-killed-houses-burnt-as-southern-kaduna-boils-again/|title=14 Killed, Houses Burnt As Southern Kaduna Boils Again|date=23 Zwat A̱ni̱nai 2021|publisher=Independent|access-date=29 Zwat A̱taa 2023}}</ref> ==Za̱náng== Mi̱ Zwat Jhyiung 2018, á̱ nang nggu za̱nang kwaa̱mbwat jhyem mat ''Behavioral Insights for Public Policy Program for Senior Executives Program'', Yunuvasi̱ti Harvard, A̱lifang A̱gwomna̱ti John Kennedy, Executive Education, [[A̱buja]], [[Naijeriya]]. ==Khwi tyok== Ma̱ a̱tuk mam 31 Zwat Jhyiung 2019, A̱gwatyap III wu, [[Dominic Yahaya|A̱gwam Dominic Ga̱mbo Yahaya]] si̱ kup nggu tyok ''Danmadami'' A̱tyap hu a̱ Magwatyap ka, [[A̱tak Njei]].<ref name="CV"/> ==Swat nyeang== A̱tyoli John shyia̱ di̱ nyeang A̱yang-a̱li Annah John Ba̱la A̱de, a̱wot ba̱ si̱ byia̱ mman a̱taa: Rose John, Amanda John Bitut (a̱ wa ka̱n nyeang), Brenda Kasang John, Monalda Ba̱la John Ba̱la, Mathilda Nkai John, Larrionda Ta̱una John.<ref name="CV"/> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} ==A̱ka̱fwuop nta== {{Commons category|John Bala Gora}} [[Sa:A̱tyap]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Byin_1957]] [[Sa:Mmanfang Yunuvasi̱ti Ahmadu Bello]] [[Sa:Mmanfang Yunuvasi̱ti Nja̱t]] [[Sa:Á̱niet ba̱ng tyok ma̱ A̱tyap]] 6oaw7mnxaltpib75p9gvseet9tiyyc1 Yakubu Uma̱ru Gora 0 3677 50828 48183 2026-09-11T12:34:45Z Zichatmoses 2829 50828 wikitext text/x-wiki {{Short description|A̱tyulyuut A̱gwatyap gbangbang}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Yakubu Uma̱ru Gora/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Yakubu Uma̱ru Gora/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Yakubu Uma̱ru Gora/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Yakubu Uma̱ru Gora/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Yakubu Uma̱ru Gora/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Yakubu Uma̱ru Gora/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱tyoli '''Yakubu Uma̱ru Gora''' wa ku yet a̱tyulyuut [[A̱gwatyap]] a̱feang wu. A̱shai nggu wu wa yet A̱tyoli [[John Ba̱la Gora]]. A̱ci̱t nggu wu wa si̱ yet A̱tyoli [[Si̱tibin A̱kut]]. A̱ bu shyia̱ ma̱ng swuan bah. [[Sa:A̱tyap]] [[Sa:Á̱niet ba̱ng tyok ma̱ A̱tyap]] =A̱ya̱fang= 85iub154lcjrfx7v69ye3kxoxwiipih A̱gbaat (kwai) 0 3706 50819 46625 2026-09-11T12:01:13Z Zichatmoses 2829 50819 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱gbaat (kwai)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gbaat (kwai)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gbaat (kwai)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gbaat (kwai)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱gbaat (kwai)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱gbaat (kwai)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱gbaat''' yet kwai ja ma̱ a̱byin A̱tyap. A̱gbaat ba byia̱ a̱cwang kukwaí a̱tat: [[A̱kpaisa]], [[Jei]] ma̱ng [[Kakwak]] ba. ==Bu nwuan== * [[A̱ku (kwai)|A̱ku]] * [[A̱minyam]] * [[A̱shokwa]] ==A̱Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:A̱tyap]] 10ntrpuy5z7x57hn1vdcheqntmz2rce A̱da̱dei a̱lyem 0 3991 50841 44964 2026-09-11T13:08:14Z Zichatmoses 2829 50841 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱da̱dei a̱lyem/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱da̱dei a̱lyem/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱da̱dei a̱lyem/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱da̱dei a̱lyem/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱da̱dei a̱lyem/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱da̱dei a̱lyem/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱da̱dei a̱lyem''' yet [[a̱lyem]] kya nang [[á̱niet]] ba̱ lat mi̱ shi á̱niet lyiat a̱ni ma̱ a̱byin a̱ghyang. Á̱ ka ngyei tangka̱i sot á̱niet a̱hwa di̱ tat-a̱pyia̱ lyenlilyem a̱da̱dei a̱lyem ku nwap da̱dei. Ma̱ng a̱kuu shi ku bai bibyin 196 ku yong ma̱sa̱t nang bibyin swanta shim nyia̱ ii, nyia̱ da̱ a̱nia wa ku ndi a̱ni (mi̱ da̱ a̱lyia̱ 2019)<ref>ONU members</ref> ma̱ng shi á̱niet nang á̱ tyan ku si̱ bai kpa̱mkpaan ma̱ng [[Lyulyoot lilyem di̱n vak a̱lyoot|lilyem]] 5,000 ba̱ng si̱ nat 7,000 nang á̱ lyiat mi̱ swanta hu a̱ni,<ref>{{Cite web|url = http://www.ethnologue.com/statistics|title = Ethnologue statistics|website = Summary by world area {{!}} Ethnologue|publisher = SIL|access-date = 18 Zwat Swak 2015|archive-date = 8 Zwat Jhyiung 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160108221353/http://www.ethnologue.com/statistics|url-status = live}}</ref> a̱gba̱ndang kap lilyem wu yet a̱cyuang lilyem hwa mi̱ kuzang a̱byin nang á̱ lyiat nhu a̱ni. A̱cyuang lilyem á̱ghyang mun yet [[a̱lyem a̱gwomna̱ti|lilyem a̱gwomna̱ti]] hwa a̱ni, nang [[Ayiri̱t (a̱lyem)|Ayiri̱t]] mi̱ [[Ri̱pobi̱lik Ayiri̱lan|Ayiri̱lan]] ku [[Lilyem Boliviya|a̱tsak lilyem a̱byin Boliviya]] a̱ni. Mameang, á̱ ka nkwok [[a̱lyem a̱byin|lilyem-a̱byin]] ghyáng nci̱ri̱ng nang a̱cyuang lilyem a̱ni, ka̱nang ku yet a̱lyem-a̱byin [[a̱byin ka̱ nwai byia̱ a̱gwomna̱ti]] kya a̱ni. ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Editing together in Tyap, Romanian and English]] 6245vlksn808p6gputx6fnft3tn6ja6 A‌̱tyunta̱m:Danjuma Anthony 2 4007 50872 46314 2026-09-11T23:40:10Z Danjuma Anthony 411 /* */ 50872 wikitext text/x-wiki {{Ka̱la̱nda}} {{User time pro|time|float=left|id=[[File:{{<includeonly>{{TEMPLATENAME}}</includeonly><noinclude>Ambox globe</noinclude>}}|x45px]]}}{{A̱tyunta̱m kcg-5}} <div style="height: 200px; overflow:auto; border: 1px solid gray; padding-right: 12px; background-color: #0ffff; "> [[File:Wikidata@11 editing Patience and Gwakhap.jpg |thumb|Gwakhap D. A.]] <gallery>Atyap emblem.png|thumb|A̱sok A̱tyap</gallery> {{wikidata|Q136682766}} == Tyai A̱pyia̱ ma̱ng Lyen kyang == Á̱ yei nung Danjuma Agwakhap Anthony ngyet byin a̱sok A̱tyap hwa neet ma̱ [[Nietcen A̱fakan|Nietcen A̱fakan]] LGEA ma̱ a̱tak [[Si̱tet Ka̱duna|si̱set Kaduna]] mi̱ [[Naijeriya]] . A̱keang mbyin ning ka shyia̱ [[A̱takmawai|A̱tak'mawai]], n sii̱ ngyet a̱za̱za̱ra̱k a̱fai á̱niet [[kwai]] [[A̱minyam|A̱minyam]] wa. n si̱ byia̱ za̱nang fang, lyuut, ma̱ng lyiat za̱za̱rak di̱n nwuap a̱tyotyap hu [[Tyap (a̱lyem)|(Tyap)]]. A̱wot, ku nang fang nung hu nnat gbang a̱ni bah, n ku shya̱ [[kwaa̱mbwat]] a̱si̱ (JSSCE ma̱ng SSCE), n si̱ ma̱ng fang , [[lyuut]] mbu ndyiat ra̱ra̱k di̱n nwuap [[Kpat (a̱lyem)|nkpat]] ji ma̱ng [[Tyap (a̱lyem)|Tyap]], ku nang n byia̱ cet nfwuo di̱ lyuut ku a̱lyiat di̱ shong ji a̱ni bah. Nung, Danjuma tyei sai ka̱ ku bai da̱ a̱pyia̱ nyia̱ á̱ lyiat Tyap ku Kpat, ma̱nang n byia̱ tsotswat ma̱ng [[mumwang]] si̱ lyiat, lyuut ma̱ng fang di̱ nnwap ma̱nyin, nbyia̱ fwuo yong di̱ nyian nzwop ma̱ a̱yaagban lyenkyang ma̱ng a̱si mbanlyen mbeaang a̱si̱ nkyangjhyuk, da̱nian nka shya̱ mbeang lyen kyang nci. Nbyia̱ a̱cucuk wu ni nyia̱; Da̱ zwa byia̱ tswotswat neet da̱vwuo [[A̱tyubishyi|a̱tyubishi]] kya bah, sai da̱vwuo A̱gwaza. N bu byia̱ lyen bwoi Tashikum gba̱mgba̱m, a̱wot si̱ a̱hwa n na khwuk a̱fwoup a̱wot ntak mumwang nung hu a̱ja. A̱gwai. </div> {{Commons category}} artkfe0c5sf4npyym4cu2okgnswccv8 50873 50872 2026-09-11T23:42:27Z Danjuma Anthony 411 50873 wikitext text/x-wiki {{Ka̱la̱nda}} {{User time pro|time|float=left|id=[[File:{{<includeonly>{{TEMPLATENAME}}</includeonly><noinclude>Ambox globe</noinclude>}}|x45px]]}}{{A̱tyunta̱m kcg-5}} <div style="height: 200px; overflow:auto; border: 1px solid gray; padding-right: 12px; background-color: #0ffff; "> [[File:Wikidata@11 editing Patience and Gwakhap.jpg |thumb|Gwakhap D. A.]] <gallery>Atyap emblem.png|thumb|A̱sok A̱tyap</gallery> == Tyai A̱pyia̱ ma̱ng Lyen kyang == Á̱ yei nung Danjuma Agwakhap Anthony ngyet byin a̱sok A̱tyap hwa neet ma̱ [[Nietcen A̱fakan|Nietcen A̱fakan]] LGEA ma̱ a̱tak [[Si̱tet Ka̱duna|si̱set Kaduna]] mi̱ [[Naijeriya]] . A̱keang mbyin ning ka shyia̱ [[A̱takmawai|A̱tak'mawai]], n sii̱ ngyet a̱za̱za̱ra̱k a̱fai á̱niet [[kwai]] [[A̱minyam|A̱minyam]] wa. n si̱ byia̱ za̱nang fang, lyuut, ma̱ng lyiat za̱za̱rak di̱n nwuap a̱tyotyap hu [[Tyap (a̱lyem)|(Tyap)]]. A̱wot, ku nang fang nung hu nnat gbang a̱ni bah, n ku shya̱ [[kwaa̱mbwat]] a̱si̱ (JSSCE ma̱ng SSCE), n si̱ ma̱ng fang , [[lyuut]] mbu ndyiat ra̱ra̱k di̱n nwuap [[Kpat (a̱lyem)|nkpat]] ji ma̱ng [[Tyap (a̱lyem)|Tyap]], ku nang n byia̱ cet nfwuo di̱ lyuut ku a̱lyiat di̱ shong ji a̱ni bah. Nung, Danjuma tyei sai ka̱ ku bai da̱ a̱pyia̱ nyia̱ á̱ lyiat Tyap ku Kpat, ma̱nang n byia̱ tsotswat ma̱ng [[mumwang]] si̱ lyiat, lyuut ma̱ng fang di̱ nnwap ma̱nyin, nbyia̱ fwuo yong di̱ nyian nzwop ma̱ a̱yaagban lyenkyang ma̱ng a̱si mbanlyen mbeaang a̱si̱ nkyangjhyuk, da̱nian nka shya̱ mbeang lyen kyang nci. Nbyia̱ a̱cucuk wu ni nyia̱; Da̱ zwa byia̱ tswotswat neet da̱vwuo [[A̱tyubishyi|a̱tyubishi]] kya bah, sai da̱vwuo A̱gwaza. N bu byia̱ lyen bwoi Tashikum gba̱mgba̱m, a̱wot si̱ a̱hwa n na khwuk a̱fwoup a̱wot ntak mumwang nung hu a̱ja. A̱gwai. </div> {{Commons category}} 9jqnvlp16q26ygjdr0qtjisdvrfp3g0 Muhammad Ibn Muhammad Al-Fulani Al-Kishwani 0 4076 50820 48055 2026-09-11T12:02:23Z Zichatmoses 2829 50820 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[ Muhammad Ibn Muhammad Al-Fulani Al-Kishwani/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[ Muhammad Ibn Muhammad Al-Fulani Al-Kishwani/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[ Muhammad Ibn Muhammad Al-Fulani Al-Kishwani/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[ Muhammad Ibn Muhammad Al-Fulani Al-Kishwani/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[ Muhammad Ibn Muhammad Al-Fulani Al-Kishwani/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[ Muhammad Ibn Muhammad Al-Fulani Al-Kishwani/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Muhammad ibn Muhammad al-Fulani al-Kishnawi''' ku yet a̱gba̱ndang a̱tyubyia̱lyen, a̱tyulyenfangnkyang, a̱gwaklyen-á̱ta̱ngwat, a̱gwak-a̱gi̱rama La̱ra̱ba ma̱ng a̱tyufak-a̱lyiat sa̱ncuri 18 a̱ ku yet a̱tyufa̱taa wa a̱ni, a̱ ku neet mi̱ [[Ka̱sina]], di̱ fam [[A̱za Naijeriya]] a̱fwun.<ref>[https://books.google.com/books?id=hMMq_FVfHx4C&dq=Muhammad+ibn+Muhammad+al-Fullani+al-Kishnawi&pg=PA259 Muhammad Ibn Muhammad Al-Kishnawi] Google Books</ref><ref>{{Cite web |title=Muhammed ibn Muhammed al-Fulani al-Kishnawi |url=https://muslimheritage.com/people/scholars/muhammed-ibn-muhammed-al-fulani-al-kishnawi/ |access-date=2022-12-18 |website=Muslim Heritage}}</ref> ==A̱Ya̱fang== {{Reflist}} j597uop1zvrui1o7n29uyi71y7jfcnk A̱kat nvak 0 4140 50827 48086 2026-09-11T12:34:00Z Zichatmoses 2829 50827 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kat nvak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kat nvak/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kat nvak/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kat nvak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱kat nvak/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱kat nvak/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱kat nvak''' yet za̱khat nvak ja ji li nang a̱kat a̱ni nang a̱yaama̱to mbeang kuzang kyangcung cong a̱ ba̱ mbwan a̱ni̱ mat ba̱ nat da̱ nvak ku a̱vwuo á̱ghyang a̱ni. ==A̱Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] hqh23bx0pmh468gamdjtrulfaag0bm4 A̱mwai 0 4155 50836 49041 2026-09-11T13:04:13Z Zichatmoses 2829 50836 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱mwai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱mwai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱mwai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱mwai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱mwai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱mwai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱mwai''', ku a̱kwak a̱son ku a̱gwak yet a̱lyoot ta̱m kya nang á̱ nwuak a̱tyu a̱ byia̱ cet a̱ swak konyan a̱ni ku da̱ a̱vwuo nta̱m ku mami á̱niet. [[Sa:Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] ==A̱ya̱fang== fnzmeggk0uc9cjp7p877mmaqgu8f7zy A̱kum a̱cyi (nwap) 0 4354 50830 48592 2026-09-11T12:36:58Z Zichatmoses 2829 50830 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱kum a̱cyi (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱kum a̱cyi (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱kum a̱cyi (nwap)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱kum a̱cyi (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱kum a̱cyi (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱kum a̱cyi (nwap)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Nwap '''A̱kum-a̱cyi''' ji (A̱kum-a̱cyi: {{lang|ig|'''Ṇ́dị́ Ìgbò'''}}) yet [[nwap]] ja ji̱ shyia̱ [[Naijeriya]] a̱ni. Ba̱ shyia̱ ma̱ng swat hu [[Si̱tet Abya|Abya]], [[Si̱tet A̱na̱mba̱ra|A̱na̱mba̱ra]], [[Si̱tet A̱bonyi|A̱bonyi]], [[Si̱tet Inugu|Inugu]], mbeang [[Si̱tet Imo|Imo]]. A̱ghyang mba á̱ shyiat mba [[Si̱tet Da̱li̱ta|Da̱li̱ta]] ma̱ng [[Si̱tet Rivat|Rivat]].<ref>{{cite web|title=About the Igbo people|website=Culture Trip|date=22 Zwat Tswuon 2018|url=https://theculturetrip.com/africa/nigeria/articles/an-introduction-to-nigerias-igbo-people|language=en|access-date=Zwat Sweang 15, 2022|archive-date=2023-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203043559/https://theculturetrip.com/africa/nigeria/articles/an-introduction-to-nigerias-igbo-people|url-status=dead}}</ref> Á̱ maai á̱ shyia̱ nwap A̱kum-a̱cyi ji mi̱ [[Kemerun]],<ref name="Forrest 1994 2722">{{cite book|last=Forrest|first=Tom|url=https://books.google.com/books?id=i0NinkShiHYC&pg=PA272|title=The Advance of African Capital: The Growth of Nigerian Private Enterprise|publisher=Edinburgh University Press|year=1994|isbn=978-0-7486-0492-0|edition=illustrated|page=272}}</ref> [[Gabon]], ma̱ng [[Gini A̱kwa̱toriya]], nang á̱nietcen a̱ni<ref name="Mwakikagile 2006 862">{{cite book|last=Mwakikagile|first=Godfrey|url=https://books.google.com/books?id=gE2iP2KSnmMC&pg=PA86|title=African Countries: An Introduction with Maps|publisher=Pan-African Books: Continental Press|year=2006|isbn=978-0-620-34815-7|page=86}}</ref><ref name="Igbo Defender2">{{Cite web|title=The Native Igbo Of Equatorial Guinea|url=https://igbodefender.com/2018/08/19/the-native-igbo-of-equatorial-guinea|access-date=2020-05-18|website=www.igbodefender.com|date=19 Zwat A̱ni̱nai 2018|archive-date=2020-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618125646/https://igbodefender.com/2018/08/19/the-native-igbo-of-equatorial-guinea/|url-status=dead}}</ref> mbeang nfam nta Afi̱rika. Á̱ ku koot a̱di̱dam ba̱t da̱ a̱vwuoneet A̱kum-a̱cyi ka,<ref name="britannica.com">{{Cite web |title=Igbo {{!}} Culture, Lifestyle, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Igbo |access-date=2022-03-07 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> a̱wot a̱yin lyen nka bah.<ref name="faculty.ucr.edu">{{Cite web|url=http://www.faculty.ucr.edu/~legneref/igbo/igbo1.htm|title=The Igbo People - Origins & History|website=www.faculty.ucr.edu|access-date=2019-04-22}}</ref> [[A̱ghyui Nija]] ka ku ka̱u a̱byin A̱kum-a̱cyi ka ntyia̱ nfam nfeang na̱ shyia̱ ca̱caat ma̱ng ghyáng a̱ni—fam a̱tyin (si̱ ku lan ma̱ng shi hu a̱ni mami feang hu) ma̱ng fam jenshyung.<ref name="www.faculty.ucr.edu">{{cite web |url=http://www.faculty.ucr.edu/~legneref/igbo/igbo1.htm |title=The Igbo People – Origins & History |first1= Katharine |last1=Slattery|publisher= School of English, Queen's University of Belfast|website=www.faculty.ucr.edu|access-date=Zwat Nyaai 20, 2016}}</ref><ref>{{cite book |title=Foreign Missionary Background and Indigenous Evangelization in Igboland: Igboland and The Igbo People of Nigeria |first1= Nkem Hyginus|last1=Chigere|publisher= Transaction Publishers, USA |year=2000 |isbn=978-3-8258-4964-1 |url=https://books.google.com/books?id=sAY8aQz4ztEC&q=igbo+in+the+east+and+west+of+niger&pg=PA17|page=17 |access-date=Zwat Jhyiung 17, 2016}}</ref> Nwap A̱kum-a̱cyi yet jhyiung mami nnwap Afi̱rika na̱ lyiak ma̱ng shi hu a̱ni.<ref>{{cite book|title=Nigeria: The Bradt Travel Guide |first=Lizzie |last=Williams |publisher=Bradt Travel Guides |year=2008 |isbn=978-1-84162-239-2 |page=32 |url=https://books.google.com/books?id=fwuQ71ZbaOcC&pg=PA32}}</ref> ==A̱Ya̱fang== {{Reflist}} {{Swánga̱lyiatwuki|A̱kum-a̱cyi}} [[Sa:Nnwap mi̱ Naijeriya]] [[Sa: Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] nwsu6fizzwcq6cme04lg0fd4f927fnh DJ Bally 0 4934 50831 47681 2026-09-11T12:37:53Z Zichatmoses 2829 50831 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[DJ Bally/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[DJ Bally/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[DJ Bally/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[DJ Bally/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[DJ Bally/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[DJ Bally/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{databox}} '''Bobai Balat''', á̱ ka ndyen nggu ma̱ng a̱lyoot nta̱m nggu ka '''Bally B.''' ku '''DJ Bally''' a̱ni, yet a̱tyutsot bubwom pepe rekwot wa, a̱tyunyian rekwot bubwom, a̱tyulyiat a̱nwuat tazwa a̱nwuat,<ref>{{cite web|url=http://olorisupergal.com/2017/04/04/bally-former-big-brother-naija-housemate-gets-immediate-request-dj-host-wedding/|title=BALLY FORMER BIG BROTHER NAIJA HOUSEMATE GETS IMMEDIATE REQUEST TO BE A DJ AND HOST A WEDDING|date=4 Zwat Nyaai 2017|publisher=Olorisupergal|accessdate=4 Zwat Nyaai 2017|archive-date=2017-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025073722/http://olorisupergal.com/2017/04/04/bally-former-big-brother-naija-housemate-gets-immediate-request-dj-host-wedding/|url-status=dead}}</ref> ma̱ng a̱tyu TV tsotswat.<ref>{{cite web |date=7 Zwat Nyaai 2017 |title=Housemate Bally's Interview that Got TBoss' Fans Upset |url=https://www.bellanaija.com/2017/04/watch-former-bbnaija-housemate-ballys-interview-that-got-tboss-fans-upset/ |accessdate=7 Zwat Nyaai 2017 |publisher=Bella Naija}}</ref> a̱ yet a̱tyu Naijeriya a̱ni. Á̱niet tsa lyen nggu ba̱t jen ji nang gu ku ngyet a̱tyonyiung ma̱ a̱yaabat-a̱li ''game show'' tsotswat [[Big Brother Naija 2017]]; a̱tangka̱i ''game show'' {{wikt-lang|kcg|A̱dot}} nang á̱ nyia̱ mi̱ Naijeriya a̱ni.<ref>{{cite web|url=http://akpraise.com/bbnaija-former-housemate-bally-declares-support-for-efe-with-a-customized-t-shirt-photos/|title=Housemate Bally Declares Support For Efe with a Customized T-shirt|publisher=Akpraise|accessdate=5 Zwat Nyaai 2017|archive-date=2017-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170405223028/http://akpraise.com/bbnaija-former-housemate-bally-declares-support-for-efe-with-a-customized-t-shirt-photos/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://dailypost.ng/2017/04/11/big-brother-naija-want-go-vacation-bally-bisola-video-2/|title=I want to go on vacation with Bally – Bisola|date=11 Zwat Nyaai 2017 |publisher=Olorisupergal|accessdate=11 Zwat Nyaai 2017}}</ref> Di̱ nta̱m jhyang nang gu ku nnyia̱ a̱ni,<ref>{{cite web|title=I was victimized by Bisola in the BBN house' – Bally speaks to Linda Ikeji TV |date=7 Zwat Nyaai 2017 |url=http://www.lindaikejisblog.com/2017/04/i-was-victimized-by-bisola-in-bbn-house.html|publisher=linda Ikeji|accessdate=7 Zwat Nyaai 2017}}</ref> a̱ ku yet a̱tyutyiet a̱lifang mi̱ [[Si̱tet Legwot|Legwot]] ma̱ng a̱tyu Tatiti̱k A̱gwomna̱ti Mundundung wu. A̱ yet a̱tyu a̱nwuat [[bariton]] wa,<ref>{{cite web|title=Don Jazzy, Others React To Bisola And Bally's Passionate Love Session|url=http://gistreel.com/2017/03/12/bbnaija-don-jazzy-others-react-to-bisola-and-ballys-passionate-love-session/|publisher=gistreel|accessdate=12 Zwat Tsat 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170313023402/http://gistreel.com/2017/03/12/bbnaija-don-jazzy-others-react-to-bisola-and-ballys-passionate-love-session/|archive-date=13 Zwat Tsat 2017|url-status=dead}}</ref> á̱ si̱ nta̱bat ngyei nggu '''Baritone Bally''' mi̱ show wu. Ma̱ a̱lyia̱ 2015, Balat ku bwuo a̱ tyia̱ a̱nwuat Afi̱ro mi̱ ri̱mik ''bootleg'' ili̱kti̱ronik ma̱ a̱bwom [[Rihanna]] ka ka̱ ku lyiai ba̱t nang á̱ ngyei [[FourFiveSeconds]] a̱ni, ma si̱ a̱hwa si̱ ghwut ma̱ng a̱nggu kpa̱sai a̱wot ku si̱ bu khwat nggu bai di̱ fam [[Mashup (a̱bwomtsot)|mash-up]] hu a̱mali ridyo a̱keang [[Si̱tet Legwot|Legwot]] ka; [[The Beat 99.9 FM]].<ref>{{cite web|url=http://www.musbizusblog.com/2017/04/bbnaija-nigerians-react-ballys-eviction-moving-highest-vote-lowest-vote/|title=Nigerians React to Bally's Eviction after moving from having Highest vote to the lowest vote|publisher=musbizusnlog|accessdate=2 Zwat Nyaai 2017|archive-date=2017-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170403103955/http://www.musbizusblog.com/2017/04/bbnaija-nigerians-react-ballys-eviction-moving-highest-vote-lowest-vote/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Bisola Confesses Her Affection For Bally During The Live Shows |url=http://www.informationng.com/2017/03/bbnaija-bisola-confesses-affection-bally-live-shows.html/|publisher=information ng}}</ref><ref>{{cite web|url=http://livebip.com/Entertainment/Celebrities/Fading-from-the-spotlight-BBNaija-s-Bally-has-been-too-quiet-lately-108387.html/|title=Fading From The Spotlight: BBNaija's Bally Has Been Too Quiet Lately|publisher=livebip}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thenet.ng/2017/04/big-brother-naija-feel-ballys-eviction-house/|title=How do you feel about Bally's eviction from the house?|publisher=The Net newspaper|accessdate=2 Zwat Nyaai 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406023028/http://thenet.ng/2017/04/big-brother-naija-feel-ballys-eviction-house/|archive-date=6 Zwat Nyaai 2017|url-status=dead}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:Á̱niet Si̱tet Ka̱duna]] [[Sa:A̱tyap]] ebjippb6s4afpm339laqm7vpeyqi6ih Venezwela 0 5182 50837 45589 2026-09-11T13:04:58Z Zichatmoses 2829 50837 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Venezwela/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Venezwela/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Venezwela/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Venezwela/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Venezwela/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Venezwela/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Venezwela''' (/ˌvɛnəˈzweɪlə/ ''VEN-ə-ZWAY-lə''; Latin A̱merika Panit: [beneˈsula] <sup>ⓘ</sup>), nwuan chichet ma ntyok nchat '''Bolivari̱ya A̱vwuotung si̱ Venezwela''' (Panit: ''República Bolivariana de Venezuela''), yet a̱byin kya ma jok a̱sa̱kwot a̱za ma̱ng a̱tak A̱merika, nsi̱ na tai a̱tsatsak a̱byin ma̱ng á̱fwuam bibyin ngyang ma̱ng fwuam a̱byin si̱ Jok Kari̱biya. Venezwela tai a̱ka̱vwuo na tak 916,445 km<sup>2</sup> (353,841 sq mi), a̱wot tyan shi nka hu na tat milion 29 ma̱ng a̱lyia 2022. A̱gba̱ndang a̱ka̱yeang a̱ si̱ ka nswak ma̱ng shi ma a̱ka̱yeang a̱ni wa yet a̱ka̱yeang ka̱ra̱kat. ==A̱ya̱fang== r3rrsgyb5pa1y2ah1nh0bxwhen9ba3j A̱gogo 0 5309 50832 47796 2026-09-11T12:39:07Z Zichatmoses 2829 50832 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱gogo/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱gogo/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱gogo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[A̱gogo/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[A̱gogo/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[A̱gogo/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱gogo''' ku '''A̱nanjen'''yet kyang hwa ku mai a̱wot ku tyai [[jen]] nang a̱ vwoi di̱ nbwak a̱ni. Agogo wu yet kyang nyiung hwa mami nkyang na nang á̱ ku bai dyo neet gbangbang mbwak Ashong ka, mat shei á̱kukum njen kang ma̱ng [[a̱tuk]] ka, [[zwat]] ji, ma̱ng [[a̱lyia̱]] ka. Nkyang nani ni̱ tyong ma̱ng cet mumwang vwuon hwa a̱wot na si̱ labeang da̱ a̱nia ndyia̱ ma̱ a̱di̱di̱t a̱di̱t. ==A̱yafang== fl2ogihbo6z210qjw214hb9kbg3g8hv 8 0 5459 50835 45465 2026-09-11T13:02:10Z Zichatmoses 2829 50835 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[8/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[8/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[8/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[8/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[8/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[8/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''8''' (a̱ni̱nai) {{audio|kcg-8.ogg|fa̱k|help=no}} yet a̱za̱za̱rak lamba wa a ntung di̱ 7 (a̱natat) a̱wot ku si̱ shyia̱ lilyim 9 (a̱kubunyiung). [[Sa: Atyapland WikiOutreach]] ==Bwoi a̱lyoot== Di̱n Tyap ji, á̱ shyia̱ a̱ni̱nai ka neet mi̱ *a̱naai + a̱naai. [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] ==A̱ya̱fang== rj2vepntbevgpeh26obdmy4nis8r0t8 Fi̱rang 0 5648 50822 48960 2026-09-11T12:24:21Z Zichatmoses 2829 50822 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Fi̱rang/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Fi̱rang/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Fi̱rang/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Fi̱rang/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Fi̱rang/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Fi̱rang/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Fi̱rang''' ji yet tangkai kurum hwa nang a hyaai ma abyin [[Shwit]] afwun. [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] ==A̱yafang== qfdwy0p9lcnh4yvxe43waqd0rmyvyx2 Bwari 0 5694 50838 49027 2026-09-11T13:05:52Z Zichatmoses 2829 50838 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Bwari/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Bwari/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Bwari/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Bwari/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Bwari/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Bwari/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Bwari''' yet a̱di̱dai a̱gwanati mali kya mi̱ a̱tyin tyok najeriya . A̱ tsatsak a̱nyiet byia̱ a̱keang ki kya yet anyiet lyat a̱lyem a̱gbagyi .A̱gwam ba wu wa nang a̱n gyai Esu nang a̱ lyen mang sa-bwaya a̱ni. [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] ==A̱ya̱fang== cy39ix8drav3lm95zbgaod1izxi29wv Za̱wai 0 5706 50847 50800 2026-09-11T13:48:17Z Zichatmoses 2829 50847 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Za̱wai/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Za̱wai/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Za̱wai/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Za̱wai/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Za̱wai/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Za̱wai/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}}''' '''Za̱wai''' (/zǝwai/; a̱ nin gyei zwan kam a̱lyia̱ a̱ninai. A yet zwan kwa vam hwa a yet zwan ayin na shyia̱ ma vam nat (0.2-0.45mm) mytes din shong hi an gyei sarcoptes scabiel, variety hominis. A̱ shyia̱ swánga̱lyiát hu ni neet latin hwa 'scabere' yet 'a kam kyang'. A̱ ya kyang surub ni gut ma aghyi ayin. Kyang surub na ni gut si nang ma nang mam swak mang a̱naai Ani. A bu doot na gut ani gut di mam nyuing hwa. A ni gut di ka anyuing saria vam hu ke ma mbwuak ke ma agafwuo. Kam za̱wai hu ni yet ba ma akau kyetuk. Ma kam vam hu bat zwam kwa vam agyiang ni tabat a̱ntyui zwan ji a mbeang. ==A̱yafang== {{Reflist}} [[Sa:Tyap Wiki Bootcamp Season 1]] 1o0xnkuslmqt9xw76xze9a2bk52ryjk A̱tuku (nwap) 0 5740 50829 42132 2026-09-11T12:36:09Z Zichatmoses 2829 50829 wikitext text/x-wiki {{Short description|a̱keangtung Si̱tet Ka̱duna, Naijeriya}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱tuku (nwap)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱tuku (nwap)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ətuku (nwap)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱tuku (nwap)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tuku (nwap)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tuku (nwap)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱tuku''' ba yet nwap hwa mi̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Jemaa]], [[A̱tak Ka̱duna]], di̱ [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] a̱byin [[Naijeriya]]. Á̱kpa̱ndang swat mba ba, bibya yet [[A̱ta̱kat]] ba, [[A̱gwoot]] ba, [[A̱tyap]] ba, [[A̱ni̱nza̱m (nwap)|A̱ni̱nza̱m]] ba, ma̱ng á̱kum nnwap nkak ka ma̱ A̱byintyok [[Godogodo]] ka. ==A̱yafang== 8sen4bfx7jazbfj6w42cqmotachxae5 Granville Woods 0 5871 50846 47548 2026-09-11T13:45:05Z Zichatmoses 2829 50846 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Granville Woods/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Granville Woods/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Granville Woods/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Granville Woods/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Granville Woods/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Granville Woods/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Granville Tailer Woods''' (Zwat Nyaai 23, 1856 &#x2013; Zwat Jhyiung 30, 1910) ku yet a̱tyubwoi nkyang nfai A̱merika wa a̱nyan wa ku byia̱ si̱ ku swak npaten 50 a̱ni ma̱ a̱byin Muná̱pyia̱ Sí̱tet A̱merika.<ref>{{cite web |title=Granville Woods |url=http://www.blackinventor.com/pages/granville-woods.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20121119143816/http://www.blackinventor.com/pages/granville-woods.html |archive-date=2012-11-19 |website=The Black Inventor On-Line Museum}}</ref> Nggu wa ku yet a̱tyu Afi̱rika a̱byin A̱merika a̱ yet a̱bwokntswam mekanik ma̱ng ili̱kti̱rik a̱zaghyi Zwang Á̱niet A̱merika ji.<ref>{{cite news |date=9 Zwat Tswuon 1912 |title=Interesting Statistics of the Coloured Race |at=page 2, column 3 |newspaper=Arizona sentinel and Yuma weekly examiner |location=Yuma, Arizona, United States Of America |url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn95060876/1912-05-09/ed-1/seq-2/;words=Woods+T+Granville?date1=1836&rows=20&searchType=basic&state=&date2=1922&proxtext=Granville+T.+Woods&y=0&x=0&dateFilterType=yearRange&index=13}}</ref> A̱ ku tyiet a̱pyia̱ nggu si̱sak nang á̱ njhyi [[A̱taintuut|a̱yaataintuut]] ma̱ng [[Ma̱to a̱zagaat|mma̱to a̱zagaat]]. Bwoi kyang fai nyiung nggu hu, huhwa yet Telegi̱rap La̱ri̱we Synchronous Multiplex hu, tangka̱i [[Electromagnetic induction|ndokshon]] telegi̱rap ghyang ku nyian ta̱m ma̱ng long la̱nta̱ri̱ki ku shyia̱ di̱ yong koji a̱ni neet mi̱ ndang [[Telegraphy|telegi̱rap]] na̱ ku shyia̱ a̱ni mat ta̱m ma̱ng tá̱m tsi̱tsak ntesha a̱taintuut ma̱ng a̱yaataintuut ba̱ shyia̱ di̱ ncong a̱ni.<ref>{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=2006 |title=Granville Woods |url=https://www.invent.org/inductees/granville-woods |access-date=2020-02-25 |website=invent.org |publisher=The [[National Inventors Hall of Fame]]}}</ref> Granville T. Woods ku bwuo a̱ si̱ san a̱ka̱wat bwoi Nok Tonet mat si̱tem [[Railway electrification|la̱ri̱we long la̱nta̱ri̱ki]], rolakosi̱ta ndong a̱wot mpepa-nkhang ma̱ a̱di̱di̱t si̱ tsa ngyei nggu "Edison A̱dyundyung-kwa".<ref>{{cite news |date=20 Zwat Nyaai 1902 |title='Black Edison's' Patents |at=wat 2, tsu. 4 |newspaper=Boston Sunday Journal |location=Boston, Massachusetts}}</ref><ref>{{cite news |title=Black Edison |at=wat 1, tsts. 1-2 |newspaper=The American Citizen |location=Kansas City, Kansas}}</ref><ref>{{cite news |date=7 Zwat A̱taa 1902 |title=The 'Black Edison' |at=wat 10, tsu. 2 |newspaper=The Evening Press |location=Grand Rapids, Michigan}}</ref><ref>{{cite news |last=Baker |first=Henry E. |date=14 Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 1903 |title=Inventions of the Negro |at=wat 3, tsu. 3 |newspaper=The Coloured American |location=Washington, D.C. |url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83027091/1903-11-14/ed-1/seq-3/ |via=Library of Congress, Chronicling America}} reprinted from ''The New York Evening Post'' (New York City)</ref><ref>{{cite news |last=Murray |first=Daniel |date=30 December 1904 |title=Colour Problem in the United States |page=2 |newspaper=The Seattle Republican |location=Seattle, Washington |url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn84025811/1904-12-30/ed-1/seq-2/ |via=Library of Congress, Chronicling America}}</ref> ==A̱Ya̱fang== {{Reflist}} 3fpkjyax2al0532y9m7rwzb0u7eevll Lusaka 0 5878 50845 44573 2026-09-11T13:32:19Z Zichatmoses 2829 50845 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lusaka/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lusaka/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lusaka/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lusaka/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lusaka/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lusaka/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} <b>Lusaka</b> yet ''capital'' a̱ngbam a̱ a̱ka̱yang ka lan mang shyi mami ''Zambia'' a̱ni. ma ka̱ka̱yang na lai a̱ngang a̱ni mami fam a̱tak a̱frika, <b>Lusaka</b> yet a̱nyiung.[7] <b>Lusaka</b> sheyi ma fam a̱tak platut a̱kauchi. A̱zah gu ka neet a̱bin yet a̱meta 1,279 (4,196 ft). da a̱lyia 2019 shi á̱́niet ma kayang <b>Lusaka</b> yhuo bai milian 3.3, awot shi á̱́niet ma a̱ba̱ndang a̱keang yhuo bai milian 2.5.[8] <b>Lusaka</b> yet akauci avuo nyei kaswo wa mang tyok a̱gwomnati mami ''Zambia'' a̱wot a̱ yet a̱fwuob wa mang chechet vak na sheyi ma kayeang ka ani si nat fam tazuwa, a̱tak,ayak mang a̱miyan. Shong ja yet ofisa ngwap alyiat akayeang ka, a̱wot ''Bemba'' mang ''Nyanja'' bya yet ngwap alyiat nciring mang strit. ==A̱ya̱fang== 1zj3k7ol9of066lmhski36chcip12um Rukuba (Naijeriya) 0 6288 50823 36738 2026-09-11T12:25:29Z Zichatmoses 2829 50823 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rukuba, Naijeriya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rukuba, Naijeriya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rukuba, Naijeriya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Rukuba, Naijeriya/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Rukuba, Naijeriya/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Rukuba, Naijeriya/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Rukuba''' ([[Kpat (a̱lyem)|Kpat:]] Ungwan Rukuba) yet fam hwa mi̱ [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|SA̱M]] [[Nja̱t A̱za]] mi̱ [[Si̱tet Pi̱lato]] di̱ fam-a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]].<ref name=Min>{{Cite web |url=https://www.mindat.org/feature-9113212.html |title=Ungwan Rukuba, Jos North, Plateau State, Nigeria |website=mindat.org |access-date=Zwat A̱kubunyiung 29, 2020}}</ref> Zwunzwuo-a̱muup fam jija yet 930.<ref>{{cite web|title=Post Offices- with map of LGA |publisher=NIPOST |url=http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx |accessdate=2009-10-20 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx |archivedate=2009-10-07 }}</ref> ==Nwap ma̱ng a̱lyem== Á̱niet-a̱byin bibya á̱ ngyei A̱ce a̱wot a̱lyem mba ka ka̱ yet a̱lyem Ni̱nzik a̱ni, kikya á̱ ngyei [[Ce (a̱lyem)|Ce]]. ==Bu nwuan== * [[Lyulyoot a̱baka̱keang Si̱tet Pi̱lato]] ==A̱Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ba̱t mi̱ Si̱tet Pi̱lato]] m6yamz7fx51yju9rydznvjqd1dvgdwf Lyulyoot á̱gwam Dagbon 0 6291 50843 44638 2026-09-11T13:10:36Z Zichatmoses 2829 50843 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Lyulyoot á̱gwam Dagbon/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Si̱ huni yet a̱kwon á̱gwam [[A̱byintyok Dagbon]] kya, a̱byintyok [[A̱dagba̱mba (nwap)|A̱dagba̱mba]] ba, ka̱ shyia̱ di̱ fam a̱za [[Gana]] a̱ni.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M1ZfDQAAQBAJ&pg=PT22&dq=darimani+andani#q=darimani%20andani|title=Re-Thinking Values in Africa: For Collective Wellbeing|last=Kuyini|first=Bawa|date=2013-07-22|publisher=BookBaby|isbn=9781922204882|language=en}}</ref> [[File:Gbewaa palace in Yendi.jpg|thumb|Magwam A̱byintyok Dagbon]] Swang a̱lyiat ji ''Yaa-Naa'' fa "a̱gwam cet" da̱ [[Dagbani (a̱lyem)|a̱lyem Dagbanli]] ka. A̱gwam (''Naa'') Shitobu wa ku tsa shim a̱lyoot-tyok kani, a̱wot neet di̱n jen tyok nggu ji a̱gba̱m á̱gwam Dagbon si̱ tsa shim a̱lyoot-tyok a̱kya. {{chart/start|align=center|summary=}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Naa Gbewaa]]<br /><small>A̱ ku byia̱ mman ma̱ a̱di̱di̱t<br />A̱bi nggu ka shyia̱ Pusiga.<br />(ndyia̱ 1300)<br />'''ndyia̱ 1300'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0= [[Shitobu|Naa Shitobu]]<br /><small>A̱fai Naa Gbewaa.<br />A̱ cyiet a̱ si̱ nat di̱ fam a̱tak hu.<br />(ndyia̱ 1300–1400)<br />'''ndyia̱ 1300–1400'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Nyaɣisi|Yaa Naa Nyaɣisi]]<br /><small>A̱fai Shitobu.<br />A̱ nok a̱keangtung a̱fai mi̱ Diyeli.<br />(1416–1432)<br />'''1415–1432'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zulandi|Yaa Naa Zulandi]]<br /><small>(1432–1442)<br />'''1432–1442'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Biriguyɔmda|Yaa Naa Biriyɔmda]]<br /><small>(1442–1456)<br />'''1442–1454'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Daligu Damda|Yaa Naa Daligu Damda ]]<br /><small>(1456–1469)<br />'''1454–1469'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zoligu|Yaa Naa Zoligu]]<small><br />(?–1486)<br />'''1469–1486'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zɔŋ|Yaa Naa Zɔŋ]]<br /><small>(?–1432)<br />'''1486–1506'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Niŋmitooni|Yaa Naa Niŋmitooni]]<br /><small>(?–1514)<br />'''1506–1514'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dimani|Yaa Naa Dimani]]<br /><small>(?–1527)<br />'''1514–1527'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yɛnzoo|Yaa Naa Yɛnzoo]]<br /><small>(?–1543)<br />'''1527–1543'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Dariʒiɛɣu|Yaa Naa Dariʒiɛɣu]]<br /><small>(?–1554)<br />'''1543–1554'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Luro|Yaa Naa Luro]]<br /><small>(?–1570)<br />'''1554–1570'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Titugri|Yaa Naa Titugri]]<br /><small>(?–1589)<br />'''1570–1589'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zaɣili|Yaa Naa Zaɣili]]<br /><small>(?–1608)<br />'''1589–1608'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Zokuli|Yaa Naa Zokuli]]<br />Á̱ ku byin nggu a̱fai, Bounkani, mi̱ Bouna, [[Khwong A̱ta̱m nZwuom]] a̱fwun, a̱wot á̱ka̱mbwon nggu na si̱ kpaat A̱byintyok Bouna ka.<br /><small>(?–1627)<br />'''1609–1627'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Gungobili|Yaa Naa Gungobili]]<br /><small>(?–1648)<br />'''1627–1648'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Zanjina|Yaa Naa Zanjina]]<br /><small>(?–1677)<br />'''1648–1677'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani I|Yaa Naa Andani I]]<br /><small>Andani Sighle "Bangumanga"<br />(?–1687)<br />'''1677–1687'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Binbiɛɣu|Yaa Naa Binbiɛɣu]]<br /><small>Binbiegu<br />(?–1700)<br />'''1687–1700'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Gariba I|Yaa Naa Gariba I]]<br /><small>(?–1720)<br />'''1700–1720'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Saalana Ziblim I|Yaa Naa Saalana Ziblim I]]<br /><small> Saalana Ziblim Saa<br />Naa saalana Ziblim<br />(?–1735)<br />'''1720–1735'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim Bandamda II|Yaa Naa Ziblim Bandamda II]]<br /><small>Ziblim Bandamda<br />(?–1740)<br />'''1735–1749'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Jaŋgbariga II |Yaa Naa Andani Jaŋgbariga II]]<br /><small>Andani Jaŋgbariga<br />(?–1740)<br />'''1749–1765'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahami I|Yaa Naa Mahami I]]<br /><small>Mahami Koringa<br />(?–1785)<br />'''1765–1785'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Naa Sumani Zoli|Yaa Naa Sumani Zoli]]<br /><small>Sumani Zoli<br />(?–1779)<br />'''1778–1779'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Ziblim III|Yaa Naa Ziblim III]]<br /><small>Ziblim Kuliŋku<br />(?–1760)<br />'''1740–1760'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu I|Yaa Naa Yakubu I]]<br /><small>Yakuba<br />(?–1839)<br />'''1799–1839'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai I|Yaa Naa Abdulai I]]<br /><small>Abdulai Naɣibiɛɣu<br />Ablai Naɣibiɛɣu<br />(?–1876)<br />'''1864–1876'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani II|Yaa Naa Andani II]]<br /><small>Andani Jirilɔŋ<br />(?–1899)<br />'''1876–1899'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Alaasani Tipariga|Yaa Naa Alaasani Tipariga]]<br /><small>(?–1917)<br />'''1899–1917'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Aburu Satankuɣili II|Yaa Naa Aburu Satankuɣili II]]<br /><small>Aburu Satankuɣili<br />A̱vku nyia̱ tyok nang byiek-a̱gwam ba̱ng si̱ tat a̱lyia̱ 1920.<br />(?–1938)<br />'''1917–1938'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama Kpɛma II|Yaa Naa Mahama Kpɛma II]]<br /><small>Mahama Kpɛma<br />(?–1948)<br />'''1938–6 Zwat Sweang 1948'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahama BilaIII|Yaa Naa Mahama BilaIII]]<br /><small>(?–1953)<br />'''1948–1953'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Abdulai Bila III|Yaa Naa Abdulai BilaIII]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1953–1967'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Andani Zɔlikuɣili III|Yaa Naa Andani Zɔlikuɣili III]]<br /><small>(?–1967)<br />'''1968–1969'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Mahamadu IV|Yaa Naa Mahamadu IV]]<br /><small>Mahamadu <br />(?–1967)<br />'''2 Zwat A̱kubunyiung 1969–1974''' Á̱ ti̱n nggu mi̱ tyok hu </small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Yakubu II|Yaa Naa Yakubu II]]<br /><small>Yakubu <br />Á̱ hyat nggu dundung ma̱ng á̱nietkhwop-á̱niet tyok 39 nggu ba.<br />(?–27 March 2002)<br />'''1974–27 Zwat Tsat 2002'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | |Al0 | | | | | | | | | | | | | | | Al0=[[Bukari II|Yaa Naa Gariba II]]<br /><small>Abukari Mahama<br />(1939–?)<br />'''18 Zwat Jhyiung 2019–?'''</small>| boxstyle_Al0=border-width:2px;}} {{chart|border=1| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{chart/end}} ==Bu nwuan== * [[Yaa Naa]] * [[Gana]] * Khwong A̱na-a̱shong * Lyulyoot á̱nietba̱ngtyong ==A̱ya̱fang == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Á̱gwam Dagbon}} [[Sa:Lyulyoot ku byia̱ a̱meang ma̱ng nkhang Gana|Á̱gwam]] [[Sa:Lyulyoot á̱gwam Afi̱rika|Dagbon]] ndzzjfkmilgsb0xw8cwqo17kj31ig6k Teang mat khwo 0 6378 50818 45730 2026-09-11T11:59:30Z Zichatmoses 2829 50818 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Teang mat khwo/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Teang mat khwo/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Teang mat khwo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Takad|[[Teang mat khwo/Takad|Takad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyecaat|[[Teang mat khwo/Tyeca̱rak|Tyeca̱rak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyuku|[[Teang mat khwo/Tyuku|Tyuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Team ma̱t khwo''' wa yet lak kurum, kan byan sheri̱ya, lap-a̱nu á̱niet ma̱ng a̱tan vak a̱ na vwuong á̱ mbwuot ma̱ khwo a̱ni. Bwoi a̱bun a̱khwo si̱ ngyet khwo tashikum ku khwo ku naat a̱ mbwut mi̱ ndyia̱ 21st nyia̱ a̱ ni. A̱tan a̱ghyang da̱nian khwo njhyang na swak a̱ni ma̱ mam ndyia̱ 18th. ==Muna̱pyia== Mundundung a̱tung swanta mat Teang Khwo 60/147 kuyet fak jhya nyiap kurum hwa da̱nian teang titeang mat khwo mun ma̱ bwuot dyo ma̱ng fak kunak.<ref name="e910">{{cite web | title=Reparations | website=OHCHR | date=15 December 2020 | url=https://www.ohchr.org/en/transitional-justice/reparations | access-date=31 May 2025}}</ref> ==Vwuon== ''Teang mat khwo'' kyiak nfa ma di̱di̱t, mun mai a̱ghyi ma̱ ghyi nang ta̱ngkai a̱yin a̱nyin a̱ni [[kurum]] teang;[[tana̱lahyia̱ (kpa̱ta̱la kurum)|teanga̱lahyia̱]]; [[fangdi̱mi̱nwaitan|fangdi̱mi̱nwaiteang]] ma̱ng zákwa nfang jhyang; yet a̱tan zágwa á̱ ka jhya lakli a̱gyang; ku a̱byin-swat ka tei tak tyok mundundung a̱ni. Ta̱ngkai vwuon seang njhyang mun kwokntong ma̱ng tak a̱gwai da̱nien wai teanga̱lahyia̱ ka;<ref name="UMass Reparations Article">{{cite web |url=https://guides.library.umass.edu/reparations |title=An Historical Timeline of Reparations Payments Made From 1783 through 2020 by the United States Government, States, Cities, Religious Institutions, Colleges and Universities, and Corporations |first=Allen |last=Davis |publisher=University of Massachusetts Amherst |access-date=July 12, 2020 |date=May 11, 2020}}</ref> ma̱nang á̱ ku nturung nkyang jhyung na̱ ma̱ng tei lilyoot nvak fai ku nwuak á̱khwo ba dyep ma̱ng a̱tyu a̱ cok khwo hu a̱ni; ku tin a̱lyoot nok li̱lyim a̱khwu a̱gyang ku a̱gyanga̱niet a̱ byia̱ vak mun ma̱ng a̱tyu a̱ na lyang a̱ni.<ref name="Black Asheville Demands">{{cite web |website=Black Asheville Demands (BAD)|title= Reparations Section |url=https://www.blackavldemands.org/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615185752/https://www.blackavldemands.org/ |url-status=usurped |archive-date=15 June 2020 |access-date=July 12, 2020 |date=June 26, 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Confederate monuments in downtown Asheville removed or covered|url=https://wlos.com/news/local/vance-monument-robert-e-lee-confederate-monuments-downtown-asheville-removed-covered |date=July 10, 2020 |access-date=July 12, 2020 |first1=Kristy |last1=Kepley-Steward |first2=Stephanie |last2=Santostasi |website=wlos.com}}</ref> [[Beang ya A̱son]] á̱ mun ndung á̱ si̱ fang da̱nian a̱tan bah.<ref name="u881"/> A̱lyiat a̱ka̱kurum njhyang á̱ na fang a̱wot á̱ shyia̱ kyang bah, a̱wot si̱ nat ma̱ a̱nak ka ma̱nang teang da̱nian a̱ka̱wat a̱khwo ba bai [[a̱mali|a̱cecet ma̱ng a̱tyu a̱byin]] ma̱ a̱byin byin ang ka̱fin [[a̱khwo]] ma̱ng "bai ma̱ a̱tyiak da̱nian kwai a̱fwuo a̱niet māng vak nkyangyak".<ref name="u881">{{cite journal | last=Andrews | first=Kehinde | title=The Knife is Still in Our Backs: Reparations Washing and the Limits of Reparatory Justice Campaigns | journal=Development and Change | publisher=Wiley | volume=55 | issue=4 | year=2024 | issn=0012-155X | doi=10.1111/dech.12848 | doi-access=free | pages=628–650}}</ref> == A̱Ya̱fang == {{Reflist}} ==Kyang A̱tuasa== * ''[https://policy.m4bl.org/wp-content/uploads/2019/07/Reparations-Now-Toolkit-FINAL.pdf Reparations Now Toolkit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191015100013/https://policy.m4bl.org/wp-content/uploads/2019/07/Reparations-Now-Toolkit-FINAL.pdf |date=15 October 2019 }}'', Movement for Black Lives, 2019. * ''[http://www.c-span.org/person/?richardamerica The Case for Black Reparations]'', Richard F. America, C-SPAN video of the TransAfrica Forum, 11 January 2000. * ''[https://www.npr.org/programs/specials/racism/010827.reparations.html Making Amends: Debate Continues Over Reparations for U.S. Slavery]'', National Public Radio, August 27, 2001. *[http://www.zinnedproject.org/news/reparations-and-climate-justice/ Reparations and Climate Justice] (w/ Olúfẹ́mi O. Táíwò), part of the Teach the Black Freedom Struggle online series. * [https://caricomreparations.org/ Caribbean Reparations Commission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250610110920/https://caricomreparations.org/ |date=2025-06-10 }} [[Sa:Reparations for slavery| ]] o35hinns7myus06ohf7zfs08nv8lt27 Ta̱mpi̱let:A̱tyunta̱m kcg-N 0 6486 50840 48865 2026-09-11T13:07:23Z Zichatmoses 2829 50840 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Kep1er/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Kep1er/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Kep1er/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Kep1er/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Kep1er/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Kep1er/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{databox}} {{userbox-level | level = | id = [[Tyap (a̱lyem)|kcg]] | info = Lyen '''[[:Sa:A̱tyunta̱m kcg|Tyap]]''' a̱tyunta̱m wuni yet si̱ '''[[:Sa:A̱tyunta̱m kcg-N|byina̱byin]]''' hwa. | usercategory = A̱tyunta̱m kcg-N | nocat = {{{nocat|}}} }}<noinclude> {{Documentation|Template:User x}} </noinclude> ==A̱ya̱fang== 9n6liyeuor0wbhe8hdik5vq6yrl9t59 A̱ghyi Nta̱m Jami̱ni 0 7068 50826 41439 2026-09-11T12:33:11Z Zichatmoses 2829 50826 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱ghyi Nta̱m Jami̱ni/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱ghyi Nta̱m Jami̱ni/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Əghyi Ntəm Jamɨni/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱ghyi Nta̱m Jami̱ni/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱ghyi Nta̱m Jami̱ni/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱ghyi Nta̱m Jami̱ni/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱ghyi Nta̱m Jami̱ni''' ba ({{lang|de|Deutsche Arbeitsfront}}, {{IPA|de|ˌdɔʏtʃə ˈʔaʁbaɪtsfʁɔnt|pron}}; DAF) ku yet sot-ta̱m á̱nietnta̱m a̱byin a̱si̱ Sot Kwainfwuo-á̱niet Natsi ji ja, ji̱ ku ci̱t susot a̱bwuanng ma̱ a̱di̱di̱t njhyang ma̱ a̱byin [[Jami̱ni]] di̱n jen ''Gleichschaltung'' ku Bwan-nkyang-na-kai-a̱di̱dam-Natsi ji. [[Sa:Susot-nta̱m Natsi]] ==A̱ya̱fang== i7x9sr3ul5glrg1bqgivgyp0vste2a2 Wukipedia:Bwan A̱yaati̱kut 200 á̱si̱ A̱nyiuk di̱n Tyap 4 7923 50860 50788 2026-09-11T22:24:08Z Genesis shan 44 /* Lyulyoot a̱yaati̱kut fai */ 50860 wikitext text/x-wiki A̱yangka̱nan '''Bwan A̱yaati̱kut 200 á̱si̱ A̱nyiuk di̱n Tyap''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong]]: '''''Translating 200 Women-related Articles into Tyap''''') wu na nyia̱ kyiak neet ma̱ a̱tuk mam 5 Zwat A̱kubunyiung ba̱ng si̱ nat mam 4 Zwat Swak a̱lyia̱ 2026. Ka̱ a cat a ri̱jisi̱ta, [[meta:Event:Translating 200 women-related articles into Tyap|'''nyap a̱ji''']] a nat mi̱ wat ta̱m hu ku shyia̱ mi̱ Meta-Wuki a̱ni. Á̱ na tsa ma̱ng a̱tung nang á̱niet ba na bai á̱pyia̱ mba a̱ni a̱tuk mam 5 - 6 Zwat A̱kubunyiung 2026, a̱wot á̱ kin ngya a̱son ma̱ng ta̱m bwan hu a̱zalang ba̱ng si̱ nat mam 4 Zwat Swak a̱lyia̱ 2026. [[File:Translating 200 Women Related Articles into Tyap Wikipedia Poster.gif|thumb|Ghwughwu a̱yangka̱nan hu]] == Lyulyoot a̱yaati̱kut fai == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ class="nowrap" | Nkhang ! La̱. !! Wukipedia nShong!! Wukipedia nTyap!!Tyia̱ bwak |- | 1|| [[w:en:Hadiza Balarabe|Hadiza Balarabe]] || [[Hadiza Ba̱lara̱be]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Kambai Akau|a̱lyiat]]) 11:03, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |2|| [[w:en:Comfort Amwe|Comfort Amwe]] || [[Comfot Amwe]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichatmoses|Zichatmoses]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichatmoses|a̱lyiat]]) 11:34, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |3|| [[w:en:Florence Aya|Florence Aya]] || [[Fi̱loren A̱ya]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Friday musa|Friday musa]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Friday musa|a̱lyiat]]) 11:34, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 4|| [[w:en:Binta Sukai|Binta Sukai]] || [[Binta Sukai]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Godiva Kajhyung|Godiva Kajhyung]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Godiva Kajhyung|a̱lyiat]]) 11:44, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 5|| [[w:en:Aisha Ahmad Suleiman|Aisha Ahmad Suleiman]] || [[Aisha Ahmad Suleiman]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Kasham Augustine|Kasham Augustine]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Kasham Augustine|a̱lyiat]]) 11:52, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 6|| [[w:en:Victoria-Idongesit Udondian|Victoria-Idongesit Udondian]] || [[Victoria-Idongesit Udondian]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Ashyia James|Ashyia James]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Ashyia James|a̱lyiat]]) 11:52, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 7|| [[w:en:Rahama Sadau|Rahama Sadau]] || [[Rahama Sadau]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Byenyet|Byenyet]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Byenyet|a̱lyiat]]) 11:53, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 8|| [[w:en:Uduak Isong|Uduak Isong]] || [[Udwak Isong]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Kambai Akau|a̱lyiat]]) 13:04, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 9|| [[w:en:Aisha Pamela Sadauki|Aisha Pamela Sadauki]] || [[Aisha Pamela Sadauki]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Grace Zakariah|Grace Zakariah]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Grace Zakariah|a̱lyiat]]) 11:47, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 10|| [[w:en:Chidinma Aaron|Chidinma Aaron]] || [[Cidinma Aaron]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Kambai Akau|a̱lyiat]]) 15:16, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 11|| [[w:en:Amina J. Mohammed|Amina J. Mohammed]] || [[Amina J. Mohammed]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Danjuma Anthony|Danjuma Anthony]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Danjuma Anthony|a̱lyiat]]) 17:41, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 12|| [[w:en:Aisha Augie-Kuta|Aisha Augie-Kuta]] || [[Aisha Augie-Kuta]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 00:02, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 13|| [[w:en:Amina Mohammed Baloni|Amina Mohammed Baloni]] || [[Amina Mohammed Baloni]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 11:46, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 14|| [[w:en:Hilda Baci|Hilda Baci]] || [[Hilda Basi]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Gwazayet|Gwazayet]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Gwazayet|a̱lyiat]]) 11:46, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 15|| [[w:en:Sarah Reng Ochekpe|Sarah Reng Ochekpe]] || [[Sarah Reng Ochekpe]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichat Boman12|Zichat Boman12]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichat Boman12|a̱lyiat]]) 13:38, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 16|| [[w:en:Glory Emmanuel Edet|Glory Emmanuel Edet]] || [[Glory Emmaniet Edet]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Godiva Kajhyung|Godiva Kajhyung]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Godiva Kajhyung|a̱lyiat]]) 13:30, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 17|| [[w:en:Eme Ufot Ekaette|Eme Ufot Ekaette]] || [[Eme Ufot Ekaette]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Kambai Akau|a̱lyiat]]) 13:46, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 18|| [[w:en:Ramatu Yaradua|Ramatu Yaradua]] || [[Ramatu Yaradua]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Kambai Akau|Kambai Akau]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Kambai Akau|a̱lyiat]]) 16:23, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 19|| [[w:en:Zainab Abdulkadir Kure|Zainab Abdulkadir Kure]] || [[Zainab Abdulkadir Kure]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Danjuma Anthony|Danjuma Anthony]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Danjuma Anthony|a̱lyiat]]) 15:45, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 20|| [[w:en:Hajiya Haidzatu Ahmed|Hajiya Haidzatu Ahmed]] || [[Hajiya Haidzatu Ahmed]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichatmoses|Zichatmoses]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichatmoses|a̱lyiat]]) 12:32, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |21|| [[w:en:Hannatu Salihu|Hannatu Salihu]] || [[Hannatu Salihu]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 19:44, 10 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |22||[[w:en:Francesca Martinez|Francesca Martinez]]||[[Fi̱ransi̱tka Matin]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichat Boman12|Zichat Boman12]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichat Boman12|a̱lyiat]]) 18:09, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |23||[[w:en:Lawrencia Mallam|Lawrencia Mallam]]||[[Lorensha La̱ra̱ba Mala̱m]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Godiva Kajhyung|Godiva Kajhyung]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Godiva Kajhyung|a̱lyiat]]) 15:11, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |24||[[w:en:Natasha Akpoti|Natasha Akpoti]]||[[Na̱tasha A̱kpoti]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Grace Zakariah|Grace Zakariah]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Grace Zakariah|a̱lyiat]]) 15:43, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |25||[[w:en:Diezani Alison-Madueke|Diezani Alison-Madueke]]||[[Da̱zani A̱lison Madoke]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 15:17, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |26||[[w:en:Pauline Tallen|Pauline Tallen]]||[[Polina Talen]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 16:24, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |27||[[w:en:Aisha Yesufu|Aisha Yesufu]]||[[Aisha Isuu]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 14:03, 7 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |28||[[w:en:Esther Audu|Esther Audu]]||[[Eta Audu]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 09:32, 10 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |29||[[w:en:Remi Tinubu|Remi Tinubu]]||[[Remi Ti̱ni̱bu]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Genesis shan|Genesis shan]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Genesis shan|a̱lyiat]]) 23:24, 11 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |30||[[w:en:Ini Edo|Ini Edo]]||[[Ini Edo]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Iya Madaki|Iya Madaki]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Iya Madaki|a̱lyiat]]) 13:55, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |31||[[w:en:Tonto Dikeh|Tonto Dikeh]]||[[Tonto Di̱ke]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 11:53, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |32||[[w:en:Aisha Buhari|Aisha Buhari]]||[[Aisha Baari]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:2be trusted|2be trusted]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:2be trusted|a̱lyiat]]) 06:00, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |33||[[w:en:Dolapo Osinbajo|Dolapo Osinbajo]]||[[Dolapo Osinbajo]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:2be trusted|2be trusted]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:2be trusted|a̱lyiat]]) 22:57, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |34||[[w:en:Kemi Adeosun|Kemi Adeosun]]||[[Kemi A̱deosun]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:2be trusted|2be trusted]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:2be trusted|a̱lyiat]]) 11:49, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |35||[[w:en:Stella Obasanjo|Stella Obasanjo]]||[[Si̱tella Obasanjo]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:2be trusted|2be trusted]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:2be trusted|a̱lyiat]]) 15:05, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |36||[[w:en:Janet Jackson|Janet Jackson]]||[[Jenet Jaksin]] ||''ȧ̱ ka̱n tyia bwak bah'' |- |37||[[w:en: ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |38||[[w:en:Bianca Odumegwu-Ojukwu|Bianca Odumegwu-Ojukwu]]||[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Dorothy Habila|Dorothy Habila]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Dorothy Habila|a̱lyiat]]) 12:18, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT) '̌' |- | 39|| [[w:en:Folorunso Alakija|Folorunso Alakija]] || [[Folorunso Alakija]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 14:27, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 40|| [[w:en:Folake Coker|Folake Coker]] || [[Folake Coker]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichatmoses|Zichatmoses]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichatmoses|a̱lyiat]]) 15:33, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- | 41|| [[w:en:Uche Pedro|Uche Pedro]] || [[Uche Pedro]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 42|| [[w:en:Kehinde Kamson|Kehinde Kamson]] || [[Kehinde Kamson]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 43|| [[w:en:Abibatu Mogaji|Abibatu Mogaji]] || [[Abibatu Mogaji]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |44||[[w:en:Rosemary Chukwuma|Rosemary Chukwuma]] || [[Rosemary Chukwuma]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |45||[[w:en:Debbie Collins|Debbie Collins]] || [[Da̱bi Kolin]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:2be trusted|2be trusted]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:2be trusted|a̱lyiat]]) 07:22, 11 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |46||[[w:en:Blessing Ejiofor|Blessing Ejiofor]] || [[Ba̱la̱sin Ejiofo]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |47||[[w:en:Chacha Eke|Chacha Eke]] || [[Caca Eke]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:AshiyaG|AshiyaG]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:AshiyaG|a̱lyiat]]) 14:42, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |48||[[w:en:Priscilla Ekwere Eleje|Priscilla Ekwere Eleje]] || [[Priscilla Ekwere Eleje]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichatmoses|Zichatmoses]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichatmoses|a̱lyiat]]) 14:27, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |49||[[w:en:Angela Okorie|Angela Okorie]] || [[Angela Okorie]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 00:18, 11 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |50||[[w:en:Ogodo Patience|Ogodo Patience]] || [[Ogodo Patience]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 00:18, 11 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |} {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ class="nowrap" | Nkhang ! La̱. !! Wukipedia nShong!! Wukipedia nTyap!!Tyia̱ bwak |- |51||[[w:en:Patricia Obila|Patricia Obila]] || [[Patricia Obila]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |52||[[w:en:Cynthia Shalom|Cynthia Shalom]] || [[Cynthia Shalom]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Danjuma Anthony|Danjuma Anthony]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Danjuma Anthony|a̱lyiat]]) 14:17, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |53||[[w:en:Sinach|Sinach]] || [[Sinach]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Dorothy Habila|Dorothy Habila]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Dorothy Habila|a̱lyiat]]) 12:23, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT) . .'' |- |54||[[w:en:Elizabeth Ogbaga|Elizabeth Ogbaga]] || [[A̱liza̱bet Ogbaga]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |55||[[w:en:Jennifer Ephraim|Jennifer Ephraim]] || [[Jennifer Ephraim]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |56||[[w:en:Adama Lamikanra|Adama Lamikanra]] || [[A̱dama Lamikanra]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |57||[[w:en:Franca Afegbua|Franca Afegbua]] || [[Franca Afegbua]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 17:34, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |58||[[w:en:Cordelia Agbebaku|Cordelia Agbebaku]] || [[Cordelia Agbebaku]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |59||[[w:en:Precious Imuwahen Ajoonu|Precious Imuwahen Ajoonu]] || [[Pi̱reshot Imuwahen Ajoonu]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |60||[[w:en:Elizabeth Ativie|Elizabeth Ativie]] || [[A̱liza̱bet A̱tivi]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bahd'' |- |61||[[w:en:Hauwa Ibrahim|Hauwa Ibrahim]] || [[Hauwa Ibi̱rahim]] ||''ná̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |62||[[w:en:Zainab Adamu Bulkachuwa|Zainab Adamu Bulkachuwa]] || [[Zainab Adamu Bulkachuwa]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 00:18, 11 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |63||[[w:en:Christina Hammer|Christina Hammer]]||[[Ki̱ri̱stina Hamma]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 00:18, 11 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |64||[[w:en:Amanda Serrano|Amanda Serrano]]||[[A̱ma̱nda Sa̱rano]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |65||[[w:en:Lucy Shapiro|Lucy Shapiro]]||[[Lusi Sha̱pi̱ro]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 02:50, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |66||[[w:en:Ibife Alufohai|Ibife Alufohai]]||[[Ibife Alufohai]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |67||[[w:en:Ana María Torres|Ana María Torres]]||[[Ana Mariya Toret]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |68||[[w:en:Elizabeth Nabel|Elizabeth Nabel]]||[[A̱liza̱bet Nabet]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak77 bah'' |- |69||[[w:en:Anne Francis|Anne Francis]]||[[Ana Fi̱ransit]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |70||[[w:en:Agnes Kalibata|Agnes Kalibata]]||[[Agi̱net Ka̱liba̱ta]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 04:28, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |71||[[w:en:Princess Pat Ajudua|Princess Pat Ajudua]]||[[Nggwon-a̱gwam Pat Ajudua]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |72||[[w:en:Emmanuella|Emmanuella]]||[[Emmanuella]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |73||[[w:en:Tonye Briggs-Oniyide|Tonye Briggs-Oniyide]]||[[Tonye Briggs-Oniyide]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |74||[[w:en:Monalisa Chinda|Monalisa Chinda]]||[[Monalisa Chinda]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |75||[[w:en:Rukky Sanda|Rukky Sanda]]||[[Rukky Sanda]] ||'[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 13:18, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |76||[[w:en:Patience Ozokwor|Patience Ozokwor]]||[[Patience Ozokwor]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |77||[[w:en:Hilda Dokubo|Hilda Dokubo]]||[[Hilda Dokubo]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |78||[[w:en:Kate Henshaw|Kate Henshaw]]||[[Kate Henshaw]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |79||[[w:en:Owanari Duke|Owanari Duke]]||[[Owanari Duke]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |80||[[w:en:Maureen Ihua|Maureen Ihua]]||[[Maureen Ihua]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Danjuma Anthony|Danjuma Anthony]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Danjuma Anthony|a̱lyiat]]) 18:25, 10 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |81||[[w:en:Liz Benson|Liz Benson]]||[[Liz Benson]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:2be trusted|2be trusted]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:2be trusted|a̱lyiat]]) 15:12, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |82||[[w:en:Regina Askia-Williams|Regina Askia-Williams]]||[[Regina Akiya-Wulyem]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 14:58, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |83||[[w:en:Amal Pepple|Amal Pepple]]||[[Amal Pepple]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |83||[[w:en:Jacinta A. Opara|Jacinta A. Opara]]||[[Jacinta A. Opara]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |84||[[w:en:Kiki Mordi|Kiki Mordi]]||[[Kiki Mordi]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 15:01, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |85||[[w:en:Simi (singer)|Simi]]||[[Simi (singer)|Simi]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Sankwai22|Sankwai22]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Sankwai22|a̱lyiat]]) 13:26, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |86||[[w:en:Matilda Lambert|Matilda Lambert]]||[[Matilda Lambert]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |87||[[w:en:Catherine Uju Ifejika|Catherine Uju Ifejika]]||[[Catherine Uju Ifejika]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |88||[[w:en:Mercy Akide|Mercy Akide]]||[[Mercy Akide]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |89||[[w:en:Mercy Chinwo|Mercy Chinwo]]||[[Mercy Chinwo]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Godiva Kajhyung|Godiva Kajhyung]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Godiva Kajhyung|a̱lyiat]]) 09:53, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |90||[[w:en:Regina Daniels|Regina Daniels]]||[[Regina Daniet]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 13:58, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |91||[[w:en:Danielle Reyna|Danielle Reyna]]||[[Danielle Reyna]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |92||[[w:en:Agbani Darego|Agbani Darego]]||[[Agbani Darego]] ||''ná̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |93||[[w:en:Ngozi Ebere|Ngozi Ebere]]||[[Ngozi Ebere]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |94||[[w:en:Tamara Eteimo|Tamara Eteimo]]||[[Tamara Eteimo]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |95||[[w:en:Sandra Ezekwesili|Sandra Ezekwesili]]||[[Sandra Ezekwesili]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |96||[[w:en:Ibinabo Fiberesima|Ibinabo Fiberesima]]||[[Ibinabo Fiberesima]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |97||[[w:en:Muma Gee|Muma Gee]]||[[Muma Gee]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |98||[[w:en:Bikiya Graham-Douglas|Bikiya Graham-Douglas]]||[[Bikiya Graham-Douglas]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:KhaliMagani|KhaliMagani]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:KhaliMagani|a̱lyiat]]) 11:44, 5 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |99||[[w:en:Faith Michael|Faith Michael]]||[[Faith Michael]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichatmoses|Zichatmoses]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichatmoses|a̱lyiat]]) 13:58, 6 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |100||[[w:en:Munachi Abii|Munachi Abii]]||[[Munachi Abii]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |} {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ class="nowrap" | Nkhang ! La̱. !! Wukipedia nShong!! Wukipedia nTyap!!Tyia̱ bwak |- |101||[[w:en:Eniola Abioro|Eniola Abioro]] || [[Eniola Abioro]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Zichatmoses|Zichatmoses]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Zichatmoses|a̱lyiat]]) 10:29, 8 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |102||[[w:en:Hannah Awolowo|Hannah Awolowo]] || [[Ana Awolowo]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 08:20, 7 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |103||[[w:en:Genevieve Nnaji|Genevieve Nnaji]] || [[Genevieve Nnaji]] ||''[[A‌̱tyunta̱m:Holiness Istifanus|Holiness Istifanus]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Holiness Istifanus|a̱lyiat]]) 19:25, 10 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |104||[[w:en:Zainab Balogun|Zainab Balogun]] || [[Zainab Balogun]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |105||[[w:en:Sarah Forbes Bonetta|Sarah Forbes Bonetta]] || [[Sarah Forbes Bonetta]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |106||[[w:en:Queen Victoria|Queen Victoria]] || [[A̱gwam-a̱byii̱k Victoria]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |107||[[w:en:Princess Victoria of Saxe-Coburg-Saalfeld|Princess Victoria of Saxe-Coburg-Saalfeld]] || [[Nggwon-a̱gwam Vitori̱ya a̱si Saxe-Coburg-Saalfeld]] ||''15:11, 10 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |108||[[w:en:Batife Bentley|Batife Bentley]] || [[Batife Bentley]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |109||[[w:en:Remi Tinubu|Remi Tinubu]] || [[Remi Tinubu]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |110||[[w:en:Jáde Osiberu|Jáde Osiberu]] || [[Jáde Osiberu]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |111||[[w:en:Emem Isong|Emem Isong]] || [[Emem Isong]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |} == Lyulyoot a̱yaati̱kut á̱ na mban jhyuk a̱ni== {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ class="nowrap" | Nkhang ! La̱. !! Wukipedia nShong!! Wukipedia nTyap!!Tyia̱ bwak |- | 1|| [[w:en:Rachel Bakam|Rachel Bakam]] || [[Rachel Ba̱kam]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 2|| [[w:en:Lois Auta|Lois Auta]] || [[Lois Auta]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 3|| [[w:en:Blessing Liman|Blessing Liman]]||[[Ba̱la̱si̱n Liman]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 4|| [[w:en:Ruth Jummai Ango|Ruth Jummai Ango]] || [[Rut Jummai A̱nggo]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 5|| [[w:en:Raquel Kasham Daniel|Raquel Kasham Daniel]] || [[Raquel Ka̱sham Daniel]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 6|| [[w:en:Abigail Marshall Katung|Abigail Marshall Katung]] || [[Abigail Marshall Ka̱tung]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 7|| [[w:en:Nenadi Usman|Nenadi Esther Usman]] || [[Nenadi Esther Usman]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- | 8|| [[w:en:Rita Akpan|Rita Akpan]] || [[Rita Akpan]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |9||[[w:en:Patience Jonathan|Patience Jonathan]]||[[Patience Jonathan]] ||''á̱ ka̱n tyia̱ bwak bah'' |- |10||[[w:en:Maggie L. Walker|Maggie L. Walker]]||[[Maggie L. Walker]]||''[[A‌̱tyunta̱m:Genesis shan|Genesis shan]] ([[A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m:Genesis shan|a̱lyiat]]) 22:48, 9 Zwat A̱kubunyiung 2026 (WAT)'' |- |} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] [[Sa:Nta̱m Wukipedia nTyap]] b6wwpb69dyi4vekyxxgxm55z3x94fg6 Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku 0 7976 50865 50017 2026-09-11T22:59:50Z Genesis shan 44 50865 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Bianca Odinakachukwu Olivia Odumegwu-Ojukwu''' nang a̱bu lyen a̱swak mi̱ng [[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku]] {{Audio|Ig-Bianca Odumegwu-Ojukwu.ogg|Listen|help=no}} ({{née|Onoh}}; born 5 August 1968)<ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2012/12/revealed-ojukwus-controversial-will/|location=Lagos, Nigeria|title=Revealed: Ojukwu's controversial Will - Vanguard News|date=23 December 2012|access-date=29 August 2017|language=en-US|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> yet a̱tyu kwai nfwuoa̱niet a̱byin Naijeriya wa, A̱ghyia̱byin, a̱tyu yong a̱lyia̱t, a̱tyua̱bwuang ma̱ a̱tyu yaa̱ywan di̱ shi̱sham.<ref>{{Cite news |last=Omoboye |first=Faith |date=2024-10-28 |title=Meet Bianca Ojukwu, ex beauty queen, Ambassador now Nigeria's minister of state for foreign affairs |url=https://businessday.ng/world/article/meet-bianca-ojukwu-ex-beauty-queen-ambassador-now-nigerias-minister-of-state-for-foreign-affairs/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-03-24 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref> She currently serves as the Minister of Foreign Affairs.<ref>{{Cite news |last=Rapheal |date=2024-11-20 |title=Igbo veterans in US congratulate Bianca Ojukwu |url=https://thesun.ng/igbo-veterans-in-us-congratulate-bianca-ojukwu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2024-11-25 |newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|language=en}}</ref> The [[widow]] of Biafra President [[C. Odumegwu Ojukwu|Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu]],<ref>{{Cite news |date=17 March 2022 |title=It was Bianca Ojukwu who slapped Obiano's wife, video reveals |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-east/517880-it-was-bianca-ojukwu-who-slapped-obianos-wife-video-reveals.html |access-date=18 March 2022 |language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref name=":1" /> she is a multiple international pageant titleholder, having won [[Most Beautiful Girl in Nigeria]], Miss Africa, and Miss Intercontinental. Formerly a presidential advisor,<ref name="nigeriansabroadlive.com">{{Cite web|url=https://nigeriansabroadlive.com/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110206182823/http://nigeriansabroadlive.com/beauty-queen-bianca-ojukwu-appointed-special-assistant-on-diaspora-affairs/|url-status=dead|title=Beauty Queen Bianca Ojukwu Appointed Senior Special Assistant on Diaspora Affairs| archive-date = 6 February 2011}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |title=Drama for Soludo inauguration as Obiano wife and Bianca Ojukwu clash |work=BBC News Pidgin |url=https://www.bbc.com/pidgin/world-60777062 |access-date=18 March 2022}}</ref> A̱ ku yet a̱ghyi a̱byin Naijeriya ba ma̱byin Gana a̱wot a̱ si̱ bu ba̱ yet a̱ghyi a̱byin Naijeriya ba ma̱byin Si̱pain ma̱ a̱lyia̱ 2012.<ref name=":0">{{Cite web|title=Bianca Ojukwu appointed Nigeria's new ambassador to Ghana|url=http://news2.onlinenigeria.com/news/top-stories/146758-bianca-ojukwu-appointed-nigeria-s-new-ambassador-to-ghana.html|access-date=2 January 2018|website=onlinenigeria|language=en|archive-date=6 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806215318/http://news2.onlinenigeria.com/news/top-stories/146758-bianca-ojukwu-appointed-nigeria-s-new-ambassador-to-ghana.html|url-status=dead}}</ref> A̱wot a̱ si̱ bu yet a̱tyu ba̱ng a̱gi̱nggi̱ng cuk ma̱ [[United Nations World Tourism Organization]] (UNWTO). Mi̱ mmam na̱ si swak a̱ni, a̱ku khai nggu yet a̱di̱da̱i mi̱nista da̱ a̱lyiat a̱ma̱nyi, after being mat nang gu nkyiak shyishyi kyangswat ji a̱ni a̱tuk 4 Zwatswakma̱jhyiung 2024.<ref>{{Cite news |last=Oamen |first=Samuel |date=4 November 2024 |title=BREAKING: Tinubu swears in seven new Ministers |url=https://thenationonlineng.net/breaking-tinubu-swears-in-seven-new-ministers/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=5 November 2024 |newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> == Vwuot swanta nggu == Byin a̱taa a̱mali a̱khwukhwop Gwomna Si̱tet former Anamba̱ra [[Christian Onoh]] mbeang a̱byik nggu wu Carol, a college principal, Bianca Onoh spent most of her childhood in rural [[Ngwo]] with her siblings Lilian, Josephine, Nuzo, Gabriel, Stella, Christian and Josef.<ref>{{Cite web |last=Naija |first=JoJo |date=2023-10-23 |title=CC Onoh: Meet The Man Whose 2 Daughters Became Nigerian Ambassadors |url=https://jojonaija.com/cc-onoh-meet-the-man-whose-2-daughters-became-nigerian-ambassadors/ |access-date=2026-03-24 |website=Jojo Naija |language=en-US}}</ref> She attended [[Ackworth School]], [[Pontefract]], [[St Andrew's College, Cambridge|St Andrews College, Cambridge]], and Cambridge Tutorial College where she obtained her A-levels. She soon began a combined honours degree in Politics, Economics and Law at the [[University of Buckingham]], but transferred to the [[University of Nigeria, Nsukka]] after her father, a lawyer by profession, insisted she concentrated solely on Law and join the family business. Following graduation, Odumegwu-Ojukwu attended the [[Nigerian Law School]] which eventually led to her [[call to the bar]].<ref name="My Life With Ojukwu">{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com:80/new/national/my-life-with-ojukwu-bianca/|location=Lagos, Nigeria|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012041355/http://sunnewsonline.com/new/national/my-life-with-ojukwu-bianca/|url-status=dead|title=My life with Ojukwu -Bianca| archive-date=12 October 2012|newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]}}</ref> ==A̱ya̱fang== [[Reflist]] [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] q3zs0jjcus44rpo06ej6i7ug052kgqk 50866 50865 2026-09-11T23:00:52Z Genesis shan 44 50866 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Bianca Odinakachukwu Olivia Odumegwu-Ojukwu''' nang a̱bu lyen a̱swak mi̱ng [[Biyanka A̱di̱megwu-A̱ji̱ku]] {{Audio|Ig-Bianca Odumegwu-Ojukwu.ogg|Listen|help=no}} ({{née|Onoh}}; born 5 August 1968)<ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2012/12/revealed-ojukwus-controversial-will/|location=Lagos, Nigeria|title=Revealed: Ojukwu's controversial Will - Vanguard News|date=23 December 2012|access-date=29 August 2017|language=en-US|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> yet a̱tyu kwai nfwuoa̱niet a̱byin Naijeriya wa, A̱ghyia̱byin, a̱tyu yong a̱lyia̱t, a̱tyua̱bwuang ma̱ a̱tyu yaa̱ywan di̱ shi̱sham.<ref>{{Cite news |last=Omoboye |first=Faith |date=2024-10-28 |title=Meet Bianca Ojukwu, ex beauty queen, Ambassador now Nigeria's minister of state for foreign affairs |url=https://businessday.ng/world/article/meet-bianca-ojukwu-ex-beauty-queen-ambassador-now-nigerias-minister-of-state-for-foreign-affairs/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-03-24 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref> She currently serves as the Minister of Foreign Affairs.<ref>{{Cite news |last=Rapheal |date=2024-11-20 |title=Igbo veterans in US congratulate Bianca Ojukwu |url=https://thesun.ng/igbo-veterans-in-us-congratulate-bianca-ojukwu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2024-11-25 |newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|language=en}}</ref> The [[widow]] of Biafra President [[C. Odumegwu Ojukwu|Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu]],<ref>{{Cite news |date=17 March 2022 |title=It was Bianca Ojukwu who slapped Obiano's wife, video reveals |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-east/517880-it-was-bianca-ojukwu-who-slapped-obianos-wife-video-reveals.html |access-date=18 March 2022 |language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref name=":1" /> she is a multiple international pageant titleholder, having won [[Most Beautiful Girl in Nigeria]], Miss Africa, and Miss Intercontinental. Formerly a presidential advisor,<ref name="nigeriansabroadlive.com">{{Cite web|url=https://nigeriansabroadlive.com/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110206182823/http://nigeriansabroadlive.com/beauty-queen-bianca-ojukwu-appointed-special-assistant-on-diaspora-affairs/|url-status=dead|title=Beauty Queen Bianca Ojukwu Appointed Senior Special Assistant on Diaspora Affairs| archive-date = 6 February 2011}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |title=Drama for Soludo inauguration as Obiano wife and Bianca Ojukwu clash |work=BBC News Pidgin |url=https://www.bbc.com/pidgin/world-60777062 |access-date=18 March 2022}}</ref> A̱ ku yet a̱ghyi a̱byin Naijeriya ba ma̱byin Gana a̱wot a̱ si̱ bu ba̱ yet a̱ghyi a̱byin Naijeriya ba ma̱byin Si̱pain ma̱ a̱lyia̱ 2012.<ref name=":0">{{Cite web|title=Bianca Ojukwu appointed Nigeria's new ambassador to Ghana|url=http://news2.onlinenigeria.com/news/top-stories/146758-bianca-ojukwu-appointed-nigeria-s-new-ambassador-to-ghana.html|access-date=2 January 2018|website=onlinenigeria|language=en|archive-date=6 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806215318/http://news2.onlinenigeria.com/news/top-stories/146758-bianca-ojukwu-appointed-nigeria-s-new-ambassador-to-ghana.html|url-status=dead}}</ref> A̱wot a̱ si̱ bu yet a̱tyu ba̱ng a̱gi̱nggi̱ng cuk ma̱ [[United Nations World Tourism Organization]] (UNWTO). Mi̱ mmam na̱ si swak a̱ni, a̱ku khai nggu yet a̱di̱da̱i mi̱nista da̱ a̱lyiat a̱ma̱nyi, after being mat nang gu nkyiak shyishyi kyangswat ji a̱ni a̱tuk 4 Zwatswakma̱jhyiung 2024.<ref>{{Cite news |last=Oamen |first=Samuel |date=4 November 2024 |title=BREAKING: Tinubu swears in seven new Ministers |url=https://thenationonlineng.net/breaking-tinubu-swears-in-seven-new-ministers/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=5 November 2024 |newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> == Vwuot swanta nggu == Byin a̱taa a̱mali a̱khwukhwop Gwomna Si̱tet former Anamba̱ra [[Christian Onoh]] mbeang a̱byik nggu wu Carol, a college principal, Bianca Onoh spent most of her childhood in rural [[Ngwo]] with her siblings Lilian, Josephine, Nuzo, Gabriel, Stella, Christian and Josef.<ref>{{Cite web |last=Naija |first=JoJo |date=2023-10-23 |title=CC Onoh: Meet The Man Whose 2 Daughters Became Nigerian Ambassadors |url=https://jojonaija.com/cc-onoh-meet-the-man-whose-2-daughters-became-nigerian-ambassadors/ |access-date=2026-03-24 |website=Jojo Naija |language=en-US}}</ref> She attended [[Ackworth School]], [[Pontefract]], [[St Andrew's College, Cambridge|St Andrews College, Cambridge]], and Cambridge Tutorial College where she obtained her A-levels. She soon began a combined honours degree in Politics, Economics and Law at the [[University of Buckingham]], but transferred to the [[University of Nigeria, Nsukka]] after her father, a lawyer by profession, insisted she concentrated solely on Law and join the family business. Following graduation, Odumegwu-Ojukwu attended the [[Nigerian Law School]] which eventually led to her [[call to the bar]].<ref name="My Life With Ojukwu">{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com:80/new/national/my-life-with-ojukwu-bianca/|location=Lagos, Nigeria|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012041355/http://sunnewsonline.com/new/national/my-life-with-ojukwu-bianca/|url-status=dead|title=My life with Ojukwu -Bianca| archive-date=12 October 2012|newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 4jn2pj3q4l5ou6mbguuroekgiojc5f4 Glory Emmaniet Edet 0 7998 50856 50807 2026-09-11T21:58:12Z Godiva Kajhyung 1671 50856 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Glory Emmaniet Edet/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Glory Emmaniet Edet/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Glory Emmaniet Edet/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Glory Emmaniet Edet/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Glory Emmaniet Edet/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Glory Emmaniet Edet/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Glory Emmaniet Edet''' {{Audio|Ig-Glory Emmanuel Edet.ogg|listen|help=no}} a̱yet A̱tyo Naijeriya a yet nggon a̱gwam ani ma̱ng a̱tyo a nyia̱ tam da̱nian a̱ngyui̱k ani ma̱ng mman ka̱ka̱p.a̱ ku yet comisiona a̱ka feayang si̱ sot ntam a̱ngyui̱k ma̱ sitet Akwa ibom.<ref name=Edet>{{Cite news|date=2016-06-11|title=We have transformed prostitutes into entrepreneurs|url=https://m.guardian.ng/guardian-woman/we-have-transformed-prostitutes-into-entrepreneurs/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-09-6|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2015, a ku tsaa sot si mi̱yam a̱nyui̱k ba sang a̱tyok, a nyia̱ ntam nani ma̱ng kakap a̱niet ba neet sarai a̱badi̱dai fam swang tat ma̱ng angyuing na nshyia̱ si̱tt hu. sot hu si jong kakap a̱ngyui̱k ba kurum nang ba na tsaa kaswuo a̱ni a̱awot a̱ si̱ mbeayang a̱niet ba kurum a̱bwuang mba na. Ma̱t a̱niat ba beayang mman ba shyia̱ si̱tet Akwa ibom ani, Glory Emmaniet Edet kan shyia̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱shong nang ba nyia̱ ntam beayang a̱niet ani(USAID) ma̱ng sot ba beayang cok vam ma̱ng shyii cet a̱niet ani.<ref>{{Cite news|date=2021-03-17|title=Betta Edu commissions University of Calabar Holding Bay/Isolation Center|url=https://www.vanguardngr.com/2021/03/betta-edu-commissions-university-of-calabar-holding-bay-isolation-center/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-02-23|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> A̱ lyen tam tung a̱ngyuik ba̱t, a̱ si̱ fwuo ba̱t ma̱ng ntam beayang a̱ngyui̱k a̱ni, ma̱ng a̱kunak ma̱ng a̱niet sang cet ma̱ fam nggu hu. a ku nyia̱ tam yet a̱tyo tyia̱t din sot a̱niet fang nkhang ntam a̱yit, ma uni̱vasi̱ti̱ si Uyo, bwuok lilyim naat din jen tam nggu hu si yet comi̱si̱ona̱si a̱ badi̱dai fam a̱gwana̱ti̱ nang nggu neet a̱ni. A̱wot nggu Dr Glory Edet yet a~tyu tam w ba̱t ma a̱vwuo madi̱di̱t.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|title=Dr Glory Edet - Akwa Ibom State Government|work=Akwa Ibom State Government|access-date=2018-05-22|language=en-US|archive-date=2 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702020621/https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|url-status=dead}}</ref> ==Da̱won ma̱ng tat a̱ghyi== a̱ ku byin nggu Glory ma̱ a̱badidai sot Akwa Ibom State, Naijeriya. yet abyiik [[Naijeriya]] a kwan danian ya ason angyuik mang mman ani.<ref name=Edet/> a ku nyia tam yet a comisiona si anyuik mang ya ason mba hu tat aka afeayang ma sitet nggu hu Akwa Ibom.<ref>{{ Cite web|url=http://www.thenigerianvoice.com/news/222038/her-excellency-martha-emmanuel-and-dr-glory-edet-synergy-th.html|title=Her Excellency Martha Emmanuel And Dr Glory Edet: Synergy That Is Changing The Face Of Women And Social Welfare In Akwa Ibom State|work=The Nigerian Voice|accessdate=16 July 2016}}</ref> == FANG NGGU HU == A̱ yet a̱tangwat a din jen nggu ji, Nggu Dr. Edet si̱ yet a̱kwak a̱son din jen tyiak fang nggu hu ma Uni̱vasi̱ti̱ si uyo a̱ni, neet sot fang nkhang ntam a̱yit ma̱ng jhyii nkyang a̱yit na ka̱kap, din jen fang si̱ di̱gi̱rí nggu hu. A̱wot nang nggu tyiak fang nggu hu ma a̱lyia̱ 2003, Edet si naat fang ma uni̱vasi̱ti̱ si i̱badan, a̱tyak fang a̱ si shyia̱ shyii si yey a̱tyo len nang a̱ng gyei M.Sc si̱ fang nkhang a̱yit ma̱ng Ph.D ma̱ Michael Okpara Uni̱vasi̱ti̱, Umudike, ma̱ si̱tet Abia.<ref name=":0" /> == Academic career == Before entering government, Edet worked as a lecturer in the Department of Agricultural Economics and Extension at the [[University of Uyo]]. She has also published research on agriculture, rural development and related subjects.<ref>{{cite web |title=A Profile Of Dr. Glory Edet |url=https://ma.akwaibomstate.gov.ng/a-profile-of-dr-glory-edet/ |publisher=Akwa Ibom State Government |access-date=30 July 2026 }}</ref> == Political career == She served as Commissioner for Agriculture in the state. In 2019, she also held responsibility for Women Affairs and Agriculture.<ref>{{cite news |title=Privileged women should see their positions as stepping-stones for others, says ex-commissioner |url=https://punchng.com/privileged-women-should-see-their-positions-as-stepping-stones-for-others-ex-commissioner/ |work=Punch Newspapers |access-date=30 July 2026 }}</ref> Edet left the state executive council in 2022 after serving as Commissioner for Agriculture. She had also expressed interest in representing the Ikono/Ini Federal Constituency in the National Assembly.<ref>{{cite news |title=More appointees resign in states over Electoral Act |url=https://thenationonlineng.net/more-appointees-resign-in-states-over-electoral-act/ |work=The Nation |date=2022 |access-date=30 July 2026 }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] ddjz8x8lyb8evuf1rwtp7ss43x5twc9 50857 50856 2026-09-11T22:05:38Z Godiva Kajhyung 1671 /* Academic career */ 50857 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Glory Emmaniet Edet/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Glory Emmaniet Edet/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Glory Emmaniet Edet/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Glory Emmaniet Edet/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Glory Emmaniet Edet/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Glory Emmaniet Edet/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Glory Emmaniet Edet''' {{Audio|Ig-Glory Emmanuel Edet.ogg|listen|help=no}} a̱yet A̱tyo Naijeriya a yet nggon a̱gwam ani ma̱ng a̱tyo a nyia̱ tam da̱nian a̱ngyui̱k ani ma̱ng mman ka̱ka̱p.a̱ ku yet comisiona a̱ka feayang si̱ sot ntam a̱ngyui̱k ma̱ sitet Akwa ibom.<ref name=Edet>{{Cite news|date=2016-06-11|title=We have transformed prostitutes into entrepreneurs|url=https://m.guardian.ng/guardian-woman/we-have-transformed-prostitutes-into-entrepreneurs/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-09-6|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2015, a ku tsaa sot si mi̱yam a̱nyui̱k ba sang a̱tyok, a nyia̱ ntam nani ma̱ng kakap a̱niet ba neet sarai a̱badi̱dai fam swang tat ma̱ng angyuing na nshyia̱ si̱tt hu. sot hu si jong kakap a̱ngyui̱k ba kurum nang ba na tsaa kaswuo a̱ni a̱awot a̱ si̱ mbeayang a̱niet ba kurum a̱bwuang mba na. Ma̱t a̱niat ba beayang mman ba shyia̱ si̱tet Akwa ibom ani, Glory Emmaniet Edet kan shyia̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱shong nang ba nyia̱ ntam beayang a̱niet ani(USAID) ma̱ng sot ba beayang cok vam ma̱ng shyii cet a̱niet ani.<ref>{{Cite news|date=2021-03-17|title=Betta Edu commissions University of Calabar Holding Bay/Isolation Center|url=https://www.vanguardngr.com/2021/03/betta-edu-commissions-university-of-calabar-holding-bay-isolation-center/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-02-23|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> A̱ lyen tam tung a̱ngyuik ba̱t, a̱ si̱ fwuo ba̱t ma̱ng ntam beayang a̱ngyui̱k a̱ni, ma̱ng a̱kunak ma̱ng a̱niet sang cet ma̱ fam nggu hu. a ku nyia̱ tam yet a̱tyo tyia̱t din sot a̱niet fang nkhang ntam a̱yit, ma uni̱vasi̱ti̱ si Uyo, bwuok lilyim naat din jen tam nggu hu si yet comi̱si̱ona̱si a̱ badi̱dai fam a̱gwana̱ti̱ nang nggu neet a̱ni. A̱wot nggu Dr Glory Edet yet a~tyu tam w ba̱t ma a̱vwuo madi̱di̱t.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|title=Dr Glory Edet - Akwa Ibom State Government|work=Akwa Ibom State Government|access-date=2018-05-22|language=en-US|archive-date=2 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702020621/https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|url-status=dead}}</ref> ==Da̱won ma̱ng tat a̱ghyi== a̱ ku byin nggu Glory ma̱ a̱badidai sot Akwa Ibom State, Naijeriya. yet abyiik [[Naijeriya]] a kwan danian ya ason angyuik mang mman ani.<ref name=Edet/> a ku nyia tam yet a comisiona si anyuik mang ya ason mba hu tat aka afeayang ma sitet nggu hu Akwa Ibom.<ref>{{ Cite web|url=http://www.thenigerianvoice.com/news/222038/her-excellency-martha-emmanuel-and-dr-glory-edet-synergy-th.html|title=Her Excellency Martha Emmanuel And Dr Glory Edet: Synergy That Is Changing The Face Of Women And Social Welfare In Akwa Ibom State|work=The Nigerian Voice|accessdate=16 July 2016}}</ref> == FANG NGGU HU == A̱ yet a̱tangwat a din jen nggu ji, Nggu Dr. Edet si̱ yet a̱kwak a̱son din jen tyiak fang nggu hu ma Uni̱vasi̱ti̱ si uyo a̱ni, neet sot fang nkhang ntam a̱yit ma̱ng jhyii nkyang a̱yit na ka̱kap, din jen fang si̱ di̱gi̱rí nggu hu. A̱wot nang nggu tyiak fang nggu hu ma a̱lyia̱ 2003, Edet si naat fang ma uni̱vasi̱ti̱ si i̱badan, a̱tyak fang a̱ si shyia̱ shyii si yey a̱tyo len nang a̱ng gyei M.Sc si̱ fang nkhang a̱yit ma̱ng Ph.D ma̱ Michael Okpara Uni̱vasi̱ti̱, Umudike, ma̱ si̱tet Abia.<ref name=":0" /> == Academic career == din jen nang a̱ shyia̱ nyia̱ tam a̱gwa̱nati ba, Edet si̱ nyia̱ tam yet a̱tyu tyia̱t ma sot a̱niet fang nkhang si ntam a̱yit ma uni̱va̱si̱ti̱ si̱ uyo. a si lyuut a̱ya kwambwuat di fang nkhang a̱yit, ma̱ng shii a̱k vwuo ma̱ swanta.<ref>{{cite web |title=A Profile Of Dr. Glory Edet |url=https://ma.akwaibomstate.gov.ng/a-profile-of-dr-glory-edet/ |publisher=Akwa Ibom State Government |access-date=30 July 2026 }}</ref> == Political career == She served as Commissioner for Agriculture in the state. In 2019, she also held responsibility for Women Affairs and Agriculture.<ref>{{cite news |title=Privileged women should see their positions as stepping-stones for others, says ex-commissioner |url=https://punchng.com/privileged-women-should-see-their-positions-as-stepping-stones-for-others-ex-commissioner/ |work=Punch Newspapers |access-date=30 July 2026 }}</ref> Edet left the state executive council in 2022 after serving as Commissioner for Agriculture. She had also expressed interest in representing the Ikono/Ini Federal Constituency in the National Assembly.<ref>{{cite news |title=More appointees resign in states over Electoral Act |url=https://thenationonlineng.net/more-appointees-resign-in-states-over-electoral-act/ |work=The Nation |date=2022 |access-date=30 July 2026 }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 8gmlg5jn2fwkituswpnh6k4sd5mgxul 50858 50857 2026-09-11T22:08:37Z Godiva Kajhyung 1671 /* Academic career */ 50858 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Glory Emmaniet Edet/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Glory Emmaniet Edet/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Glory Emmaniet Edet/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Glory Emmaniet Edet/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Glory Emmaniet Edet/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Glory Emmaniet Edet/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Glory Emmaniet Edet''' {{Audio|Ig-Glory Emmanuel Edet.ogg|listen|help=no}} a̱yet A̱tyo Naijeriya a yet nggon a̱gwam ani ma̱ng a̱tyo a nyia̱ tam da̱nian a̱ngyui̱k ani ma̱ng mman ka̱ka̱p.a̱ ku yet comisiona a̱ka feayang si̱ sot ntam a̱ngyui̱k ma̱ sitet Akwa ibom.<ref name=Edet>{{Cite news|date=2016-06-11|title=We have transformed prostitutes into entrepreneurs|url=https://m.guardian.ng/guardian-woman/we-have-transformed-prostitutes-into-entrepreneurs/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-09-6|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2015, a ku tsaa sot si mi̱yam a̱nyui̱k ba sang a̱tyok, a nyia̱ ntam nani ma̱ng kakap a̱niet ba neet sarai a̱badi̱dai fam swang tat ma̱ng angyuing na nshyia̱ si̱tt hu. sot hu si jong kakap a̱ngyui̱k ba kurum nang ba na tsaa kaswuo a̱ni a̱awot a̱ si̱ mbeayang a̱niet ba kurum a̱bwuang mba na. Ma̱t a̱niat ba beayang mman ba shyia̱ si̱tet Akwa ibom ani, Glory Emmaniet Edet kan shyia̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱shong nang ba nyia̱ ntam beayang a̱niet ani(USAID) ma̱ng sot ba beayang cok vam ma̱ng shyii cet a̱niet ani.<ref>{{Cite news|date=2021-03-17|title=Betta Edu commissions University of Calabar Holding Bay/Isolation Center|url=https://www.vanguardngr.com/2021/03/betta-edu-commissions-university-of-calabar-holding-bay-isolation-center/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-02-23|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> A̱ lyen tam tung a̱ngyuik ba̱t, a̱ si̱ fwuo ba̱t ma̱ng ntam beayang a̱ngyui̱k a̱ni, ma̱ng a̱kunak ma̱ng a̱niet sang cet ma̱ fam nggu hu. a ku nyia̱ tam yet a̱tyo tyia̱t din sot a̱niet fang nkhang ntam a̱yit, ma uni̱vasi̱ti̱ si Uyo, bwuok lilyim naat din jen tam nggu hu si yet comi̱si̱ona̱si a̱ badi̱dai fam a̱gwana̱ti̱ nang nggu neet a̱ni. A̱wot nggu Dr Glory Edet yet a~tyu tam w ba̱t ma a̱vwuo madi̱di̱t.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|title=Dr Glory Edet - Akwa Ibom State Government|work=Akwa Ibom State Government|access-date=2018-05-22|language=en-US|archive-date=2 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702020621/https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|url-status=dead}}</ref> ==Da̱won ma̱ng tat a̱ghyi== a̱ ku byin nggu Glory ma̱ a̱badidai sot Akwa Ibom State, Naijeriya. yet abyiik [[Naijeriya]] a kwan danian ya ason angyuik mang mman ani.<ref name=Edet/> a ku nyia tam yet a comisiona si anyuik mang ya ason mba hu tat aka afeayang ma sitet nggu hu Akwa Ibom.<ref>{{ Cite web|url=http://www.thenigerianvoice.com/news/222038/her-excellency-martha-emmanuel-and-dr-glory-edet-synergy-th.html|title=Her Excellency Martha Emmanuel And Dr Glory Edet: Synergy That Is Changing The Face Of Women And Social Welfare In Akwa Ibom State|work=The Nigerian Voice|accessdate=16 July 2016}}</ref> == FANG NGGU HU == A̱ yet a̱tangwat a din jen nggu ji, Nggu Dr. Edet si̱ yet a̱kwak a̱son din jen tyiak fang nggu hu ma Uni̱vasi̱ti̱ si uyo a̱ni, neet sot fang nkhang ntam a̱yit ma̱ng jhyii nkyang a̱yit na ka̱kap, din jen fang si̱ di̱gi̱rí nggu hu. A̱wot nang nggu tyiak fang nggu hu ma a̱lyia̱ 2003, Edet si naat fang ma uni̱vasi̱ti̱ si i̱badan, a̱tyak fang a̱ si shyia̱ shyii si yey a̱tyo len nang a̱ng gyei M.Sc si̱ fang nkhang a̱yit ma̱ng Ph.D ma̱ Michael Okpara Uni̱vasi̱ti̱, Umudike, ma̱ si̱tet Abia.<ref name=":0" /> == NTAM YET A̱TYOTYIA̱T == din jen nang a̱ shyia̱ nyia̱ tam a̱gwa̱nati ba, Edet si̱ nyia̱ tam yet a̱tyu tyia̱t ma sot a̱niet fang nkhang si ntam a̱yit ma uni̱va̱si̱ti̱ si̱ uyo. a si lyuut a̱ya kwambwuat di fang nkhang a̱yit, ma̱ng shii a̱k vwuo ma̱ swanta.<ref>{{cite web |title=A Profile Of Dr. Glory Edet |url=https://ma.akwaibomstate.gov.ng/a-profile-of-dr-glory-edet/ |publisher=Akwa Ibom State Government |access-date=30 July 2026 }}</ref> == Political career == She served as Commissioner for Agriculture in the state. In 2019, she also held responsibility for Women Affairs and Agriculture.<ref>{{cite news |title=Privileged women should see their positions as stepping-stones for others, says ex-commissioner |url=https://punchng.com/privileged-women-should-see-their-positions-as-stepping-stones-for-others-ex-commissioner/ |work=Punch Newspapers |access-date=30 July 2026 }}</ref> Edet left the state executive council in 2022 after serving as Commissioner for Agriculture. She had also expressed interest in representing the Ikono/Ini Federal Constituency in the National Assembly.<ref>{{cite news |title=More appointees resign in states over Electoral Act |url=https://thenationonlineng.net/more-appointees-resign-in-states-over-electoral-act/ |work=The Nation |date=2022 |access-date=30 July 2026 }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] nx4u31y44zehmcvxyz91mceobfc90y2 50859 50858 2026-09-11T22:10:14Z Godiva Kajhyung 1671 /* Political career */ 50859 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Glory Emmaniet Edet/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Glory Emmaniet Edet/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Glory Emmaniet Edet/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Glory Emmaniet Edet/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Glory Emmaniet Edet/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Glory Emmaniet Edet/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Glory Emmaniet Edet''' {{Audio|Ig-Glory Emmanuel Edet.ogg|listen|help=no}} a̱yet A̱tyo Naijeriya a yet nggon a̱gwam ani ma̱ng a̱tyo a nyia̱ tam da̱nian a̱ngyui̱k ani ma̱ng mman ka̱ka̱p.a̱ ku yet comisiona a̱ka feayang si̱ sot ntam a̱ngyui̱k ma̱ sitet Akwa ibom.<ref name=Edet>{{Cite news|date=2016-06-11|title=We have transformed prostitutes into entrepreneurs|url=https://m.guardian.ng/guardian-woman/we-have-transformed-prostitutes-into-entrepreneurs/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-09-6|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Ma̱ a̱lyia̱ 2015, a ku tsaa sot si mi̱yam a̱nyui̱k ba sang a̱tyok, a nyia̱ ntam nani ma̱ng kakap a̱niet ba neet sarai a̱badi̱dai fam swang tat ma̱ng angyuing na nshyia̱ si̱tt hu. sot hu si jong kakap a̱ngyui̱k ba kurum nang ba na tsaa kaswuo a̱ni a̱awot a̱ si̱ mbeayang a̱niet ba kurum a̱bwuang mba na. Ma̱t a̱niat ba beayang mman ba shyia̱ si̱tet Akwa ibom ani, Glory Emmaniet Edet kan shyia̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱shong nang ba nyia̱ ntam beayang a̱niet ani(USAID) ma̱ng sot ba beayang cok vam ma̱ng shyii cet a̱niet ani.<ref>{{Cite news|date=2021-03-17|title=Betta Edu commissions University of Calabar Holding Bay/Isolation Center|url=https://www.vanguardngr.com/2021/03/betta-edu-commissions-university-of-calabar-holding-bay-isolation-center/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-02-23|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> A̱ lyen tam tung a̱ngyuik ba̱t, a̱ si̱ fwuo ba̱t ma̱ng ntam beayang a̱ngyui̱k a̱ni, ma̱ng a̱kunak ma̱ng a̱niet sang cet ma̱ fam nggu hu. a ku nyia̱ tam yet a̱tyo tyia̱t din sot a̱niet fang nkhang ntam a̱yit, ma uni̱vasi̱ti̱ si Uyo, bwuok lilyim naat din jen tam nggu hu si yet comi̱si̱ona̱si a̱ badi̱dai fam a̱gwana̱ti̱ nang nggu neet a̱ni. A̱wot nggu Dr Glory Edet yet a~tyu tam w ba̱t ma a̱vwuo madi̱di̱t.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|title=Dr Glory Edet - Akwa Ibom State Government|work=Akwa Ibom State Government|access-date=2018-05-22|language=en-US|archive-date=2 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702020621/https://akwaibomstate.gov.ng/dr-glory-edet/|url-status=dead}}</ref> ==Da̱won ma̱ng tat a̱ghyi== a̱ ku byin nggu Glory ma̱ a̱badidai sot Akwa Ibom State, Naijeriya. yet abyiik [[Naijeriya]] a kwan danian ya ason angyuik mang mman ani.<ref name=Edet/> a ku nyia tam yet a comisiona si anyuik mang ya ason mba hu tat aka afeayang ma sitet nggu hu Akwa Ibom.<ref>{{ Cite web|url=http://www.thenigerianvoice.com/news/222038/her-excellency-martha-emmanuel-and-dr-glory-edet-synergy-th.html|title=Her Excellency Martha Emmanuel And Dr Glory Edet: Synergy That Is Changing The Face Of Women And Social Welfare In Akwa Ibom State|work=The Nigerian Voice|accessdate=16 July 2016}}</ref> == FANG NGGU HU == A̱ yet a̱tangwat a din jen nggu ji, Nggu Dr. Edet si̱ yet a̱kwak a̱son din jen tyiak fang nggu hu ma Uni̱vasi̱ti̱ si uyo a̱ni, neet sot fang nkhang ntam a̱yit ma̱ng jhyii nkyang a̱yit na ka̱kap, din jen fang si̱ di̱gi̱rí nggu hu. A̱wot nang nggu tyiak fang nggu hu ma a̱lyia̱ 2003, Edet si naat fang ma uni̱vasi̱ti̱ si i̱badan, a̱tyak fang a̱ si shyia̱ shyii si yey a̱tyo len nang a̱ng gyei M.Sc si̱ fang nkhang a̱yit ma̱ng Ph.D ma̱ Michael Okpara Uni̱vasi̱ti̱, Umudike, ma̱ si̱tet Abia.<ref name=":0" /> == NTAM YET A̱TYOTYIA̱T == din jen nang a̱ shyia̱ nyia̱ tam a̱gwa̱nati ba, Edet si̱ nyia̱ tam yet a̱tyu tyia̱t ma sot a̱niet fang nkhang si ntam a̱yit ma uni̱va̱si̱ti̱ si̱ uyo. a si lyuut a̱ya kwambwuat di fang nkhang a̱yit, ma̱ng shii a̱k vwuo ma̱ swanta.<ref>{{cite web |title=A Profile Of Dr. Glory Edet |url=https://ma.akwaibomstate.gov.ng/a-profile-of-dr-glory-edet/ |publisher=Akwa Ibom State Government |access-date=30 July 2026 }}</ref> ==Ta̱m kwainfwuo-á̱niet== She served as Commissioner for Agriculture in the state. In 2019, she also held responsibility for Women Affairs and Agriculture.<ref>{{cite news |title=Privileged women should see their positions as stepping-stones for others, says ex-commissioner |url=https://punchng.com/privileged-women-should-see-their-positions-as-stepping-stones-for-others-ex-commissioner/ |work=Punch Newspapers |access-date=30 July 2026 }}</ref> Edet left the state executive council in 2022 after serving as Commissioner for Agriculture. She had also expressed interest in representing the Ikono/Ini Federal Constituency in the National Assembly.<ref>{{cite news |title=More appointees resign in states over Electoral Act |url=https://thenationonlineng.net/more-appointees-resign-in-states-over-electoral-act/ |work=The Nation |date=2022 |access-date=30 July 2026 }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] be87ek0w5klczfkqmru8j0ttqg5yqnc Da̱bi Kolin 0 8034 50848 50806 2026-09-11T17:34:35Z 2be trusted 3033 /* */ 50848 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱bi Kolin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱bi Kolin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱bi Kolin/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱bi Kolin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱bi Kolin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱bi Kolin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱bi Kolin''' {{Audio|Ig-dabi Ugochukwu kolin.ogg|fa̱k|help=no}}(byin a̱tuk 15 Zwat nyaai, a̱lyia 1992) is a Nigerian model and beauty [[Beauty pageant|pageant]] titleholder who represented [[Nigeria]] at [[Miss World 2016]] pageant.<ref>{{cite news|url=http://www.bellanaija.com/2015/10/24/the-2015-mbgn-is-unoaku-anyadike/|title=The Most Beautiful Girl in Nigeria MBGN 2015 is Unoaku Anyadike|work=[[BellaNaija]]|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref> She also emerged first runner-up at the 2015 edition of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant thus earning her the opportunity to represent Nigeria at [[Miss Universe 2015]]. She is an [[Igbo people|Igbo]], from [[Ebonyi State]], located in the southeastern region of [[Nigeria]]. ==Ta̱m Yet A̱sham A̱nap== ===A̱gba̱m A̱sham A̱nap Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2015=== On 24 October 2015, Debbie was voted as the first runner-up of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria|Most Beautiful Girl in Nigeria 2015]] while representing [[Ebonyi State]]. She represented Nigeria at the [[Miss Universe 2015]] pageant in US.<ref>{{cite news|url=http://www.citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|title=Breaking: Miss Anambra wins MBGN 2015|work=City People Magazine|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114071955/http://citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|archive-date=14 November 2015|df=dmy-all}}</ref> ===Nggwoneam Swanta A̱gba̱m 2016=== Debbie represented Nigeria at the Miss World 2016. The [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant did not hold in 2016 and as first runner up in the previous 2015 event, she was selected to represent Nigeria at the Miss World 2016 pageant.<ref>{{cite web | url=https://dailytimes.ng/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |website=Dailytimes.ng |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121112145/https://dailytimes.ng/2016/12/16/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |archive-date=2020-01-21 |date=2016-12-16 |title=MBGN 2015 1st runner-up, Debbie Collins, represents Nigeria at Miss World pageant while Unoaku reps Nigeria at Miss Universe }}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] d94srhaw8v3y08gehi3thmn8yieh0sp 50849 50848 2026-09-11T17:35:35Z 2be trusted 3033 /* */ 50849 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱bi Kolin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱bi Kolin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱bi Kolin/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱bi Kolin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱bi Kolin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱bi Kolin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱bi Kolin''' {{Audio|Ig-da̱bi Ugochukwu kolin.ogg|fa̱k|help=no}}(byin a̱tuk 15 Zwat nyaai, a̱lyia 1992) is a Nigerian model and beauty [[Beauty pageant|pageant]] titleholder who represented [[Nigeria]] at [[Miss World 2016]] pageant.<ref>{{cite news|url=http://www.bellanaija.com/2015/10/24/the-2015-mbgn-is-unoaku-anyadike/|title=The Most Beautiful Girl in Nigeria MBGN 2015 is Unoaku Anyadike|work=[[BellaNaija]]|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref> She also emerged first runner-up at the 2015 edition of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant thus earning her the opportunity to represent Nigeria at [[Miss Universe 2015]]. She is an [[Igbo people|Igbo]], from [[Ebonyi State]], located in the southeastern region of [[Nigeria]]. ==Ta̱m Yet A̱sham A̱nap== ===A̱gba̱m A̱sham A̱nap Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2015=== On 24 October 2015, Debbie was voted as the first runner-up of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria|Most Beautiful Girl in Nigeria 2015]] while representing [[Ebonyi State]]. She represented Nigeria at the [[Miss Universe 2015]] pageant in US.<ref>{{cite news|url=http://www.citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|title=Breaking: Miss Anambra wins MBGN 2015|work=City People Magazine|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114071955/http://citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|archive-date=14 November 2015|df=dmy-all}}</ref> ===Nggwoneam Swanta A̱gba̱m 2016=== Debbie represented Nigeria at the Miss World 2016. The [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant did not hold in 2016 and as first runner up in the previous 2015 event, she was selected to represent Nigeria at the Miss World 2016 pageant.<ref>{{cite web | url=https://dailytimes.ng/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |website=Dailytimes.ng |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121112145/https://dailytimes.ng/2016/12/16/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |archive-date=2020-01-21 |date=2016-12-16 |title=MBGN 2015 1st runner-up, Debbie Collins, represents Nigeria at Miss World pageant while Unoaku reps Nigeria at Miss Universe }}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] q7fyjbhyxkqxdybfrp3thcyryga8ylv 50850 50849 2026-09-11T20:44:25Z 2be trusted 3033 50850 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱bi Kolin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱bi Kolin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱bi Kolin/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱bi Kolin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱bi Kolin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱bi Kolin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱bi Kolin''' {{Audio|Ig-da̱bi Ugochukwu kolin.ogg|fa̱k|help=no}}(byin a̱tuk 15 Zwat nyaai, a̱lyia 1992) is a Nigerian model and beauty [[Beauty pageant|pageant]] titleholder who represented [[Nigeria]] at [[Miss World 2016]] pageant.<ref>{{cite news|url=http://www.bellanaija.com/2015/10/24/the-2015-mbgn-is-unoaku-anyadike/|title=The Most Beautiful Girl in Nigeria MBGN 2015 is Unoaku Anyadike|work=[[BellaNaija]]|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref> She also emerged first runner-up at the 2015 edition of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant thus earning her the opportunity to represent Nigeria at [[Miss Universe 2015]]. She is an [[Igbo people|Igbo]], from [[Ebonyi State]], located in the southeastern region of [[Nigeria]]. ==Ta̱m Yet A̱sham A̱nap== ===A̱gba̱m A̱sham A̱nap Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2015=== On 24 October 2015, Debbie was voted as the first runner-up of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria|Most Beautiful Girl in Nigeria 2015]] while representing [[Ebonyi State]]. She represented Nigeria at the [[Miss Universe 2015]] pageant in US.<ref>{{cite news|url=http://www.citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|title=Breaking: Miss Anambra wins MBGN 2015|work=City People Magazine|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114071955/http://citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|archive-date=14 November 2015|df=dmy-all}}</ref> ===Nggwoneam Swanta A̱gba̱m 2016=== Debbie represented Nigeria at the Miss World 2016. The [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant did not hold in 2016 and as first runner up in the previous 2015 event, she was selected to represent Nigeria at the Miss World 2016 pageant.<ref>{{cite web | url=https://dailytimes.ng/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |website=Dailytimes.ng |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121112145/https://dailytimes.ng/2016/12/16/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |archive-date=2020-01-21 |date=2016-12-16 |title=MBGN 2015 1st runner-up, Debbie Collins, represents Nigeria at Miss World pageant while Unoaku reps Nigeria at Miss Universe }}</ref> sz527jdqmfddih40xteajup14umw376 50851 50850 2026-09-11T21:04:50Z 2be trusted 3033 /* */ 50851 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱bi Kolin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱bi Kolin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱bi Kolin/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱bi Kolin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱bi Kolin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱bi Kolin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱bi Kolin''' {{Audio|Ig-da̱bi Ugochukwu kolin.ogg|fa̱k|help=no}}(byin a̱tuk 15 Zwat nyaai, a̱lyia 1992) yet atyiu maat najeriya ma̱ng shisham[[Beauty pageant|pageant]] titleholder who represented [[Nigeria]] at [[Miss World 2016]] pageant.<ref>{{cite news|url=http://www.bellanaija.com/2015/10/24/the-2015-mbgn-is-unoaku-anyadike/|title=The Most Beautiful Girl in Nigeria MBGN 2015 is Unoaku Anyadike|work=[[BellaNaija]]|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref> She also emerged first runner-up at the 2015 edition of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant thus earning her the opportunity to represent Nigeria at [[Miss Universe 2015]]. She is an [[Igbo people|Igbo]], from [[Ebonyi State]], located in the southeastern region of [[Nigeria]]. ==Ta̱m Yet A̱sham A̱nap== ===A̱gba̱m A̱sham A̱nap Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2015=== On 24 October 2015, Debbie was voted as the first runner-up of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria|Most Beautiful Girl in Nigeria 2015]] while representing [[Ebonyi State]]. She represented Nigeria at the [[Miss Universe 2015]] pageant in US.<ref>{{cite news|url=http://www.citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|title=Breaking: Miss Anambra wins MBGN 2015|work=City People Magazine|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114071955/http://citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|archive-date=14 November 2015|df=dmy-all}}</ref> ===Nggwoneam Swanta A̱gba̱m 2016=== Debbie represented Nigeria at the Miss World 2016. The [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant did not hold in 2016 and as first runner up in the previous 2015 event, she was selected to represent Nigeria at the Miss World 2016 pageant.<ref>{{cite web | url=https://dailytimes.ng/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |website=Dailytimes.ng |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121112145/https://dailytimes.ng/2016/12/16/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |archive-date=2020-01-21 |date=2016-12-16 |title=MBGN 2015 1st runner-up, Debbie Collins, represents Nigeria at Miss World pageant while Unoaku reps Nigeria at Miss Universe }}</ref> mnmklkbmurcj807bs0ry82vhmlzc3hw 50852 50851 2026-09-11T21:05:33Z 2be trusted 3033 /* */ 50852 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱bi Kolin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱bi Kolin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱bi Kolin/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱bi Kolin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱bi Kolin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱bi Kolin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱bi Kolin''' {{Audio|Ig-da̱bi Ugochukwu kolin.ogg|fa̱k|help=no}}(byin a̱tuk 15 Zwat nyaai, a̱lyia 1992) yet atyiu maat najeriya ma̱ng shisham [[Beauty pageant|pageant]] titleholder who represented [[Nigeria]] at [[Miss World 2016]] pageant.<ref>{{cite news|url=http://www.bellanaija.com/2015/10/24/the-2015-mbgn-is-unoaku-anyadike/|title=The Most Beautiful Girl in Nigeria MBGN 2015 is Unoaku Anyadike|work=[[BellaNaija]]|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref> She also emerged first runner-up at the 2015 edition of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant thus earning her the opportunity to represent Nigeria at [[Miss Universe 2015]]. She is an [[Igbo people|Igbo]], from [[Ebonyi State]], located in the southeastern region of [[Nigeria]]. ==Ta̱m Yet A̱sham A̱nap== ===A̱gba̱m A̱sham A̱nap Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2015=== On 24 October 2015, Debbie was voted as the first runner-up of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria|Most Beautiful Girl in Nigeria 2015]] while representing [[Ebonyi State]]. She represented Nigeria at the [[Miss Universe 2015]] pageant in US.<ref>{{cite news|url=http://www.citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|title=Breaking: Miss Anambra wins MBGN 2015|work=City People Magazine|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114071955/http://citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|archive-date=14 November 2015|df=dmy-all}}</ref> ===Nggwoneam Swanta A̱gba̱m 2016=== Debbie represented Nigeria at the Miss World 2016. The [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant did not hold in 2016 and as first runner up in the previous 2015 event, she was selected to represent Nigeria at the Miss World 2016 pageant.<ref>{{cite web | url=https://dailytimes.ng/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |website=Dailytimes.ng |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121112145/https://dailytimes.ng/2016/12/16/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |archive-date=2020-01-21 |date=2016-12-16 |title=MBGN 2015 1st runner-up, Debbie Collins, represents Nigeria at Miss World pageant while Unoaku reps Nigeria at Miss Universe }}</ref> 1nbjqqmdp59bimtnrqih5y0jzfe4h62 50853 50852 2026-09-11T21:16:28Z 2be trusted 3033 /* */ 50853 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Da̱bi Kolin/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Da̱bi Kolin/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Da̱bi Kolin/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Da̱bi Kolin/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Da̱bi Kolin/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Da̱bi Kolin/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Da̱bi Kolin''' {{Audio|Ig-da̱bi Ugochukwu kolin.ogg|fa̱k|help=no}}(byin a̱tuk 15 Zwat nyaai, a̱lyia 1992) yet atyiu maat najeriya ma̱ng shisham [[mak shisham|a̱ ku ba̱ng tyiok da̱vwuo maika]] a̱ si yong who represented [[nijeriya dwio]] di yet[[ a̱ nab duyio ma̱ lyia 2016]] mak.<ref>{{cite news|url=http://www.bellanaija.com/2015/10/24/the-2015-mbgn-is-unoaku-anyadike/|title=The Most Beautiful Girl in Nigeria MBGN 2015 is Unoaku Anyadike|work=[[BellaNaija]]|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref> She also emerged first runner-up at the 2015 edition of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant thus earning her the opportunity to represent Nigeria at [[Miss Universe 2015]]. She is an [[Igbo people|Igbo]], from [[Ebonyi State]], located in the southeastern region of [[Nigeria]]. ==Ta̱m Yet A̱sham A̱nap== ===A̱gba̱m A̱sham A̱nap Naijeriya ma̱ a̱lyia̱ 2015=== On 24 October 2015, Debbie was voted as the first runner-up of the [[Most Beautiful Girl in Nigeria|Most Beautiful Girl in Nigeria 2015]] while representing [[Ebonyi State]]. She represented Nigeria at the [[Miss Universe 2015]] pageant in US.<ref>{{cite news|url=http://www.citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|title=Breaking: Miss Anambra wins MBGN 2015|work=City People Magazine|date=24 October 2015|access-date=24 October 2015|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114071955/http://citypeopleng.com/miss-anambra-wins-mbgn-2015/|archive-date=14 November 2015|df=dmy-all}}</ref> ===Nggwoneam Swanta A̱gba̱m 2016=== Debbie represented Nigeria at the Miss World 2016. The [[Most Beautiful Girl in Nigeria]] pageant did not hold in 2016 and as first runner up in the previous 2015 event, she was selected to represent Nigeria at the Miss World 2016 pageant.<ref>{{cite web | url=https://dailytimes.ng/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |website=Dailytimes.ng |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200121112145/https://dailytimes.ng/2016/12/16/mbgn-2015-1st-runner-debbie-collins-represents-nigeria-miss-world-pageant-unoaku-reps-nigeria-miss-universe/ |archive-date=2020-01-21 |date=2016-12-16 |title=MBGN 2015 1st runner-up, Debbie Collins, represents Nigeria at Miss World pageant while Unoaku reps Nigeria at Miss Universe }}</ref> 2879kzk1f7irup06f66udz10lwr5amx Ki̱ri̱stina Hamma 0 8035 50854 2026-09-11T21:24:02Z Sankwai22 1666 Created page with "'''kiristina Hammer''' Abyin ggu a̱tuk 16 Zwat Ani̱nai da alyia̱ 1990 a̱ yet atyu tam kwan aswan abyin Jamani wa. nang ang dyen gu gu gyet a̱tatghyi a̱tyu tam kwan aswan a kan ngya lamba nyung ma di̱di̱̇t si swanta tutu mai ncet tutu kwan aswan Mai cet, mbeang WBO SI Nap. mai cet b . '''Christina Hammer''' (born 16 August 1990) is a German boxer. As a [[Professional boxing|professional]], she has held multiple world championships in two Weight class (boxing)|w..." 50854 wikitext text/x-wiki '''kiristina Hammer''' Abyin ggu a̱tuk 16 Zwat Ani̱nai da alyia̱ 1990 a̱ yet atyu tam kwan aswan abyin Jamani wa. nang ang dyen gu gu gyet a̱tatghyi a̱tyu tam kwan aswan a kan ngya lamba nyung ma di̱di̱̇t si swanta tutu mai ncet tutu kwan aswan Mai cet, mbeang WBO SI Nap. mai cet b . '''Christina Hammer''' (born 16 August 1990) is a German boxer. As a [[Professional boxing|professional]], she has held multiple world championships in two [[Weight class (boxing)|weight classes]], including the [[WBO]] female [[middleweight]] title from 2010 to 2019 1nnglxoul2jezcntezqmm7r88n7dehy 50855 50854 2026-09-11T21:25:32Z Sankwai22 1666 /* */ 50855 wikitext text/x-wiki '''kiristina Hammer''' Abyin ggu a̱tuk 16 Zwat Ani̱nai da alyia̱ 1990 a̱ yet atyu tam kwan aswan abyin Jamani wa. nang ang dyen gu gu gyet a̱tatghyi a̱tyu tam kwan aswan a kan ngya lamba nyung ma di̱di̱̇t si swanta tutu mai ncet tutu kwan aswan Mai cet, mbeang WBO SI Nap. mai cet. pc1wnpj9ky9yie76dk7kyek2i6v6tl9 Remi Ti̱ni̱bu 0 8036 50861 2026-09-11T22:42:18Z Genesis shan 44 Created page with "'''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱nin {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politicia..." 50861 wikitext text/x-wiki '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱nin {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet )gwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwun]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012}}</ref> ==Nat Fang== Tinubu started her educational career at Our Lady of Apostles Secondary [[School]] Ijebu-Ode where she obtained her West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE) in 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03}}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Kwai Nfwuo A̱niet== She became the first lady of Lagos State when her husband [[Bola Tinubu]] was elected as governor. As first lady, she established the New Era Foundation, dedicated to establishing centers for "all round development of young ones and promote public awareness on environmental health and community service."<ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite news|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|access-date=23 May 2012|archive-date=22 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|url-status=usurped|newspaper=[[National Mirror]]}}</ref> When Tinubu was elected, it was challenged at the Legislative House Election Petition Tribunal - which later convened and upheld the election in 2012.<ref name=Election>{{cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|access-date=20 May 2012|newspaper=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu was one of over 100 senators elected in the 8th assembly in 2015. Six of these were women. The others were [[Stella Oduah]] and [[Uche Ekwunife]], who both represent [[Anambra]], [[Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] and [[Binta Garba]].<ref name=sixof100>[https://www.naij.com/448960-the-6-female-senators-in-8th-national-assembly-photos.html The 6 female senators in 8th National Assembly], Naij.com, Retrieved 15 February 2016</ref> At the [[2019 Nigerian Senate election in Lagos State|2019 general elections]], she retained her senatorial seat representing [[Lagos]] Central, making it her third tenure in office.<ref>{{cite news |last1=News Agency of Nigeria |first1=(NAN) |title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat |url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=11 March 2019 |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=25 February 2019|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> In 2016, [[Senate of Nigeria|Senator]] Tinubu requested adequate security from the Inspector General of Police as a result of an alleged threat of assault by colleague and fellow party member [[Dino Melaye]] during a senate closed-door session.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|access-date=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news |last1=Rebecca |first1=Ejifoma |title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/ |newspaper=[[This Day]]|access-date=26 October 2019}}</ref> In 2020, she called for the creation of state police as a way of tackling the rising spate of insecurity in the country.<ref>{{Cite news|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|location=New York City, United States|access-date=2021-04-19|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> She supports investing in Society Human Capital and Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme in collaboration with Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) has produced 1,172 beneficiaries. About 164 youths were tranined on various skills and received start up kits and capital of about N40,000 each. In March 2021, Senator Tinubu proposed a bill to reform the [[Nigerian Postal Service|Nigerian Postal Service (NIPOST)]] to make it a more viable entity.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|access-date=2021-04-19|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> She also received the award for the most impactful female senator at ''The Guardian''-organized Inter national Women's Day Summit 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> == Personal life == Despite herself being a Christian, she married [[Bola Tinubu]], a Muslim who later became the [[List of presidents of Nigeria|16th President of Nigeria]]; they have three children: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu and Olayinka Tinubu.<ref>{{cite web|url=http://www.bellanaija.com/2016/01/senator-oluremi-tinubu-the-change-that-was-expected-is-not-the-change-that-is-being-experienced-now/|title=Senator Oluremi Tinubu: The Change that was Expected is not the Change that is being Experienced Now - BellaNaija|website=www.bellanaija.com|date=26 January 2016 |access-date=24 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Who Are Bola Tinubu's Children and What Do They Do For A Living? |url=https://answersafrica.com/who-are-bola-tinubus-children-and-what-do-they-do-for-a-living.html |website=Answers Africa |date=15 October 2021 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a stepmother to his three children from previous relationships, Olajide Tinubu (deceased), [[Ìyál'ọ́jà|Folashade Tinubu]] and Oluwaseyi Tinubu.<ref>{{cite web |last1=Ekowa |first1=Stephanie |title=Meet Bola Tinubu's Six Children |url=https://buzznigeria.com/meet-bola-tinubus-six-children/ |website=Buzz Nigeria |date=17 March 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |last=Madu |first=Golden |title=Full details of Bola Tinubu's marriage, wife and children |url=https://dnbstories.com/2022/05/full-details-of-bola-tinubus-marriage-wife-children.html |website=DNB Africa |date=25 May 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a [[Christians|Christian]]<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/03/its-a-life-of-service-remi-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|title=It's a life of service — Remi Tinubu|newspaper = [[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date = 2 March 2015|access-date = 30 August 2015}}</ref> and on august 2018 she became an ordained pastor of the [[Redeemed Christian Church of God]].<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/news/redeem-ordains-tinubu-as-pastor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|title=Redeem ordains Tinubu as pastor |date=7 August 2018 }}</ref> Her ordination took place in 2018 at the Old Arena of [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]], Lagos/Ibadan Expressway where the church held its 66th annual convention themed “Dominion”. She is also Grand Matron of the Committee of Wives of Lagos State Officials (COWLSO).<ref>{{Cite news|date=2016-10-24|title=Award for Senator Tinubu|url=https://thenationonlineng.net/award-senator-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-21|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} slc27n8iozkj7yt0uls8l17lw28ssre 50862 50861 2026-09-11T22:53:03Z Genesis shan 44 50862 wikitext text/x-wiki '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱nin {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode where she obtained her West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE) in 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03}}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Kwai Nfwuo A̱niet== She became the first lady of Lagos State when her husband [[Bola Tinubu]] was elected as governor. As first lady, she established the New Era Foundation, dedicated to establishing centers for "all round development of young ones and promote public awareness on environmental health and community service."<ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite news|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|access-date=23 May 2012|archive-date=22 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|url-status=usurped|newspaper=[[National Mirror]]}}</ref> When Tinubu was elected, it was challenged at the Legislative House Election Petition Tribunal - which later convened and upheld the election in 2012.<ref name=Election>{{cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|access-date=20 May 2012|newspaper=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu was one of over 100 senators elected in the 8th assembly in 2015. Six of these were women. The others were [[Stella Oduah]] and [[Uche Ekwunife]], who both represent [[Anambra]], [[Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] and [[Binta Garba]].<ref name=sixof100>[https://www.naij.com/448960-the-6-female-senators-in-8th-national-assembly-photos.html The 6 female senators in 8th National Assembly], Naij.com, Retrieved 15 February 2016</ref> At the [[2019 Nigerian Senate election in Lagos State|2019 general elections]], she retained her senatorial seat representing [[Lagos]] Central, making it her third tenure in office.<ref>{{cite news |last1=News Agency of Nigeria |first1=(NAN) |title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat |url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=11 March 2019 |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=25 February 2019|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> In 2016, [[Senate of Nigeria|Senator]] Tinubu requested adequate security from the Inspector General of Police as a result of an alleged threat of assault by colleague and fellow party member [[Dino Melaye]] during a senate closed-door session.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|access-date=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news |last1=Rebecca |first1=Ejifoma |title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/ |newspaper=[[This Day]]|access-date=26 October 2019}}</ref> In 2020, she called for the creation of state police as a way of tackling the rising spate of insecurity in the country.<ref>{{Cite news|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|location=New York City, United States|access-date=2021-04-19|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> She supports investing in Society Human Capital and Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme in collaboration with Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) has produced 1,172 beneficiaries. About 164 youths were tranined on various skills and received start up kits and capital of about N40,000 each. In March 2021, Senator Tinubu proposed a bill to reform the [[Nigerian Postal Service|Nigerian Postal Service (NIPOST)]] to make it a more viable entity.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|access-date=2021-04-19|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> She also received the award for the most impactful female senator at ''The Guardian''-organized Inter national Women's Day Summit 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> == Personal life == Despite herself being a Christian, she married [[Bola Tinubu]], a Muslim who later became the [[List of presidents of Nigeria|16th President of Nigeria]]; they have three children: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu and Olayinka Tinubu.<ref>{{cite web|url=http://www.bellanaija.com/2016/01/senator-oluremi-tinubu-the-change-that-was-expected-is-not-the-change-that-is-being-experienced-now/|title=Senator Oluremi Tinubu: The Change that was Expected is not the Change that is being Experienced Now - BellaNaija|website=www.bellanaija.com|date=26 January 2016 |access-date=24 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Who Are Bola Tinubu's Children and What Do They Do For A Living? |url=https://answersafrica.com/who-are-bola-tinubus-children-and-what-do-they-do-for-a-living.html |website=Answers Africa |date=15 October 2021 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a stepmother to his three children from previous relationships, Olajide Tinubu (deceased), [[Ìyál'ọ́jà|Folashade Tinubu]] and Oluwaseyi Tinubu.<ref>{{cite web |last1=Ekowa |first1=Stephanie |title=Meet Bola Tinubu's Six Children |url=https://buzznigeria.com/meet-bola-tinubus-six-children/ |website=Buzz Nigeria |date=17 March 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |last=Madu |first=Golden |title=Full details of Bola Tinubu's marriage, wife and children |url=https://dnbstories.com/2022/05/full-details-of-bola-tinubus-marriage-wife-children.html |website=DNB Africa |date=25 May 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a [[Christians|Christian]]<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/03/its-a-life-of-service-remi-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|title=It's a life of service — Remi Tinubu|newspaper = [[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date = 2 March 2015|access-date = 30 August 2015}}</ref> and on august 2018 she became an ordained pastor of the [[Redeemed Christian Church of God]].<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/news/redeem-ordains-tinubu-as-pastor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|title=Redeem ordains Tinubu as pastor |date=7 August 2018 }}</ref> Her ordination took place in 2018 at the Old Arena of [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]], Lagos/Ibadan Expressway where the church held its 66th annual convention themed “Dominion”. She is also Grand Matron of the Committee of Wives of Lagos State Officials (COWLSO).<ref>{{Cite news|date=2016-10-24|title=Award for Senator Tinubu|url=https://thenationonlineng.net/award-senator-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-21|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} lwggc9geqninl1cpffep3qqzunnvf4r 50863 50862 2026-09-11T22:54:05Z Genesis shan 44 50863 wikitext text/x-wiki '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode where she obtained her West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE) in 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03}}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Kwai Nfwuo A̱niet== She became the first lady of Lagos State when her husband [[Bola Tinubu]] was elected as governor. As first lady, she established the New Era Foundation, dedicated to establishing centers for "all round development of young ones and promote public awareness on environmental health and community service."<ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite news|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|access-date=23 May 2012|archive-date=22 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|url-status=usurped|newspaper=[[National Mirror]]}}</ref> When Tinubu was elected, it was challenged at the Legislative House Election Petition Tribunal - which later convened and upheld the election in 2012.<ref name=Election>{{cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|access-date=20 May 2012|newspaper=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu was one of over 100 senators elected in the 8th assembly in 2015. Six of these were women. The others were [[Stella Oduah]] and [[Uche Ekwunife]], who both represent [[Anambra]], [[Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] and [[Binta Garba]].<ref name=sixof100>[https://www.naij.com/448960-the-6-female-senators-in-8th-national-assembly-photos.html The 6 female senators in 8th National Assembly], Naij.com, Retrieved 15 February 2016</ref> At the [[2019 Nigerian Senate election in Lagos State|2019 general elections]], she retained her senatorial seat representing [[Lagos]] Central, making it her third tenure in office.<ref>{{cite news |last1=News Agency of Nigeria |first1=(NAN) |title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat |url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=11 March 2019 |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=25 February 2019|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> In 2016, [[Senate of Nigeria|Senator]] Tinubu requested adequate security from the Inspector General of Police as a result of an alleged threat of assault by colleague and fellow party member [[Dino Melaye]] during a senate closed-door session.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|access-date=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news |last1=Rebecca |first1=Ejifoma |title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/ |newspaper=[[This Day]]|access-date=26 October 2019}}</ref> In 2020, she called for the creation of state police as a way of tackling the rising spate of insecurity in the country.<ref>{{Cite news|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|location=New York City, United States|access-date=2021-04-19|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> She supports investing in Society Human Capital and Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme in collaboration with Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) has produced 1,172 beneficiaries. About 164 youths were tranined on various skills and received start up kits and capital of about N40,000 each. In March 2021, Senator Tinubu proposed a bill to reform the [[Nigerian Postal Service|Nigerian Postal Service (NIPOST)]] to make it a more viable entity.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|access-date=2021-04-19|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> She also received the award for the most impactful female senator at ''The Guardian''-organized Inter national Women's Day Summit 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> == Personal life == Despite herself being a Christian, she married [[Bola Tinubu]], a Muslim who later became the [[List of presidents of Nigeria|16th President of Nigeria]]; they have three children: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu and Olayinka Tinubu.<ref>{{cite web|url=http://www.bellanaija.com/2016/01/senator-oluremi-tinubu-the-change-that-was-expected-is-not-the-change-that-is-being-experienced-now/|title=Senator Oluremi Tinubu: The Change that was Expected is not the Change that is being Experienced Now - BellaNaija|website=www.bellanaija.com|date=26 January 2016 |access-date=24 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Who Are Bola Tinubu's Children and What Do They Do For A Living? |url=https://answersafrica.com/who-are-bola-tinubus-children-and-what-do-they-do-for-a-living.html |website=Answers Africa |date=15 October 2021 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a stepmother to his three children from previous relationships, Olajide Tinubu (deceased), [[Ìyál'ọ́jà|Folashade Tinubu]] and Oluwaseyi Tinubu.<ref>{{cite web |last1=Ekowa |first1=Stephanie |title=Meet Bola Tinubu's Six Children |url=https://buzznigeria.com/meet-bola-tinubus-six-children/ |website=Buzz Nigeria |date=17 March 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |last=Madu |first=Golden |title=Full details of Bola Tinubu's marriage, wife and children |url=https://dnbstories.com/2022/05/full-details-of-bola-tinubus-marriage-wife-children.html |website=DNB Africa |date=25 May 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a [[Christians|Christian]]<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/03/its-a-life-of-service-remi-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|title=It's a life of service — Remi Tinubu|newspaper = [[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date = 2 March 2015|access-date = 30 August 2015}}</ref> and on august 2018 she became an ordained pastor of the [[Redeemed Christian Church of God]].<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/news/redeem-ordains-tinubu-as-pastor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|title=Redeem ordains Tinubu as pastor |date=7 August 2018 }}</ref> Her ordination took place in 2018 at the Old Arena of [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]], Lagos/Ibadan Expressway where the church held its 66th annual convention themed “Dominion”. She is also Grand Matron of the Committee of Wives of Lagos State Officials (COWLSO).<ref>{{Cite news|date=2016-10-24|title=Award for Senator Tinubu|url=https://thenationonlineng.net/award-senator-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-21|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} n0anzawb29sbdlws0dqzs1dn7lcng2d 50864 50863 2026-09-11T22:59:19Z Genesis shan 44 50864 wikitext text/x-wiki '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode where she obtained her West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE) in 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03}}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Kwai Nfwuo A̱niet== She became the first lady of Lagos State when her husband [[Bola Tinubu]] was elected as governor. As first lady, she established the New Era Foundation, dedicated to establishing centers for "all round development of young ones and promote public awareness on environmental health and community service."<ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite news|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|access-date=23 May 2012|archive-date=22 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|url-status=usurped|newspaper=[[National Mirror]]}}</ref> When Tinubu was elected, it was challenged at the Legislative House Election Petition Tribunal - which later convened and upheld the election in 2012.<ref name=Election>{{cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|access-date=20 May 2012|newspaper=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu was one of over 100 senators elected in the 8th assembly in 2015. Six of these were women. The others were [[Stella Oduah]] and [[Uche Ekwunife]], who both represent [[Anambra]], [[Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] and [[Binta Garba]].<ref name=sixof100>[https://www.naij.com/448960-the-6-female-senators-in-8th-national-assembly-photos.html The 6 female senators in 8th National Assembly], Naij.com, Retrieved 15 February 2016</ref> At the [[2019 Nigerian Senate election in Lagos State|2019 general elections]], she retained her senatorial seat representing [[Lagos]] Central, making it her third tenure in office.<ref>{{cite news |last1=News Agency of Nigeria |first1=(NAN) |title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat |url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=11 March 2019 |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=25 February 2019|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> In 2016, [[Senate of Nigeria|Senator]] Tinubu requested adequate security from the Inspector General of Police as a result of an alleged threat of assault by colleague and fellow party member [[Dino Melaye]] during a senate closed-door session.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|access-date=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news |last1=Rebecca |first1=Ejifoma |title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/ |newspaper=[[This Day]]|access-date=26 October 2019}}</ref> In 2020, she called for the creation of state police as a way of tackling the rising spate of insecurity in the country.<ref>{{Cite news|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|location=New York City, United States|access-date=2021-04-19|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> She supports investing in Society Human Capital and Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme in collaboration with Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) has produced 1,172 beneficiaries. About 164 youths were tranined on various skills and received start up kits and capital of about N40,000 each. In March 2021, Senator Tinubu proposed a bill to reform the [[Nigerian Postal Service|Nigerian Postal Service (NIPOST)]] to make it a more viable entity.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|access-date=2021-04-19|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> She also received the award for the most impactful female senator at ''The Guardian''-organized Inter national Women's Day Summit 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> == Personal life == Despite herself being a Christian, she married [[Bola Tinubu]], a Muslim who later became the [[List of presidents of Nigeria|16th President of Nigeria]]; they have three children: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu and Olayinka Tinubu.<ref>{{cite web|url=http://www.bellanaija.com/2016/01/senator-oluremi-tinubu-the-change-that-was-expected-is-not-the-change-that-is-being-experienced-now/|title=Senator Oluremi Tinubu: The Change that was Expected is not the Change that is being Experienced Now - BellaNaija|website=www.bellanaija.com|date=26 January 2016 |access-date=24 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Who Are Bola Tinubu's Children and What Do They Do For A Living? |url=https://answersafrica.com/who-are-bola-tinubus-children-and-what-do-they-do-for-a-living.html |website=Answers Africa |date=15 October 2021 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a stepmother to his three children from previous relationships, Olajide Tinubu (deceased), [[Ìyál'ọ́jà|Folashade Tinubu]] and Oluwaseyi Tinubu.<ref>{{cite web |last1=Ekowa |first1=Stephanie |title=Meet Bola Tinubu's Six Children |url=https://buzznigeria.com/meet-bola-tinubus-six-children/ |website=Buzz Nigeria |date=17 March 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |last=Madu |first=Golden |title=Full details of Bola Tinubu's marriage, wife and children |url=https://dnbstories.com/2022/05/full-details-of-bola-tinubus-marriage-wife-children.html |website=DNB Africa |date=25 May 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a [[Christians|Christian]]<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/03/its-a-life-of-service-remi-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|title=It's a life of service — Remi Tinubu|newspaper = [[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date = 2 March 2015|access-date = 30 August 2015}}</ref> and on august 2018 she became an ordained pastor of the [[Redeemed Christian Church of God]].<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/news/redeem-ordains-tinubu-as-pastor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|title=Redeem ordains Tinubu as pastor |date=7 August 2018 }}</ref> Her ordination took place in 2018 at the Old Arena of [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]], Lagos/Ibadan Expressway where the church held its 66th annual convention themed “Dominion”. She is also Grand Matron of the Committee of Wives of Lagos State Officials (COWLSO).<ref>{{Cite news|date=2016-10-24|title=Award for Senator Tinubu|url=https://thenationonlineng.net/award-senator-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-21|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] kfii4g88xj8viseltqk1i9y4lk4eles 50867 50864 2026-09-11T23:04:27Z Genesis shan 44 50867 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Remi Ti̱ni̱bu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Remi Ti̱ni̱buu/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Remi Ti̱ni̱bu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Remi Ti̱ni̱bu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode where she obtained her West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE) in 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03}}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Kwai Nfwuo A̱niet== She became the first lady of Lagos State when her husband [[Bola Tinubu]] was elected as governor. As first lady, she established the New Era Foundation, dedicated to establishing centers for "all round development of young ones and promote public awareness on environmental health and community service."<ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite news|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|access-date=23 May 2012|archive-date=22 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|url-status=usurped|newspaper=[[National Mirror]]}}</ref> When Tinubu was elected, it was challenged at the Legislative House Election Petition Tribunal - which later convened and upheld the election in 2012.<ref name=Election>{{cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|access-date=20 May 2012|newspaper=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu was one of over 100 senators elected in the 8th assembly in 2015. Six of these were women. The others were [[Stella Oduah]] and [[Uche Ekwunife]], who both represent [[Anambra]], [[Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] and [[Binta Garba]].<ref name=sixof100>[https://www.naij.com/448960-the-6-female-senators-in-8th-national-assembly-photos.html The 6 female senators in 8th National Assembly], Naij.com, Retrieved 15 February 2016</ref> At the [[2019 Nigerian Senate election in Lagos State|2019 general elections]], she retained her senatorial seat representing [[Lagos]] Central, making it her third tenure in office.<ref>{{cite news |last1=News Agency of Nigeria |first1=(NAN) |title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat |url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=11 March 2019 |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=25 February 2019|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> In 2016, [[Senate of Nigeria|Senator]] Tinubu requested adequate security from the Inspector General of Police as a result of an alleged threat of assault by colleague and fellow party member [[Dino Melaye]] during a senate closed-door session.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|access-date=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news |last1=Rebecca |first1=Ejifoma |title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/ |newspaper=[[This Day]]|access-date=26 October 2019}}</ref> In 2020, she called for the creation of state police as a way of tackling the rising spate of insecurity in the country.<ref>{{Cite news|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|location=New York City, United States|access-date=2021-04-19|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> She supports investing in Society Human Capital and Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme in collaboration with Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) has produced 1,172 beneficiaries. About 164 youths were tranined on various skills and received start up kits and capital of about N40,000 each. In March 2021, Senator Tinubu proposed a bill to reform the [[Nigerian Postal Service|Nigerian Postal Service (NIPOST)]] to make it a more viable entity.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|access-date=2021-04-19|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> She also received the award for the most impactful female senator at ''The Guardian''-organized Inter national Women's Day Summit 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> == Personal life == Despite herself being a Christian, she married [[Bola Tinubu]], a Muslim who later became the [[List of presidents of Nigeria|16th President of Nigeria]]; they have three children: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu and Olayinka Tinubu.<ref>{{cite web|url=http://www.bellanaija.com/2016/01/senator-oluremi-tinubu-the-change-that-was-expected-is-not-the-change-that-is-being-experienced-now/|title=Senator Oluremi Tinubu: The Change that was Expected is not the Change that is being Experienced Now - BellaNaija|website=www.bellanaija.com|date=26 January 2016 |access-date=24 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Who Are Bola Tinubu's Children and What Do They Do For A Living? |url=https://answersafrica.com/who-are-bola-tinubus-children-and-what-do-they-do-for-a-living.html |website=Answers Africa |date=15 October 2021 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a stepmother to his three children from previous relationships, Olajide Tinubu (deceased), [[Ìyál'ọ́jà|Folashade Tinubu]] and Oluwaseyi Tinubu.<ref>{{cite web |last1=Ekowa |first1=Stephanie |title=Meet Bola Tinubu's Six Children |url=https://buzznigeria.com/meet-bola-tinubus-six-children/ |website=Buzz Nigeria |date=17 March 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |last=Madu |first=Golden |title=Full details of Bola Tinubu's marriage, wife and children |url=https://dnbstories.com/2022/05/full-details-of-bola-tinubus-marriage-wife-children.html |website=DNB Africa |date=25 May 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a [[Christians|Christian]]<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/03/its-a-life-of-service-remi-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|title=It's a life of service — Remi Tinubu|newspaper = [[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date = 2 March 2015|access-date = 30 August 2015}}</ref> and on august 2018 she became an ordained pastor of the [[Redeemed Christian Church of God]].<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/news/redeem-ordains-tinubu-as-pastor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|title=Redeem ordains Tinubu as pastor |date=7 August 2018 }}</ref> Her ordination took place in 2018 at the Old Arena of [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]], Lagos/Ibadan Expressway where the church held its 66th annual convention themed “Dominion”. She is also Grand Matron of the Committee of Wives of Lagos State Officials (COWLSO).<ref>{{Cite news|date=2016-10-24|title=Award for Senator Tinubu|url=https://thenationonlineng.net/award-senator-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-21|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] n43bhvhl118lhpmjsyf6dy8syz3l41t 50870 50867 2026-09-11T23:27:34Z Genesis shan 44 /* Nat Fang */ 50870 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Remi Ti̱ni̱bu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Remi Ti̱ni̱buu/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Remi Ti̱ni̱bu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Remi Ti̱ni̱bu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode a̱jawa gu ku nshyia ya (West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE)) nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03}}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Kwai Nfwuo A̱niet== She became the first lady of Lagos State when her husband [[Bola Tinubu]] was elected as governor. As first lady, she established the New Era Foundation, dedicated to establishing centers for "all round development of young ones and promote public awareness on environmental health and community service."<ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite news|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|access-date=23 May 2012|archive-date=22 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|url-status=usurped|newspaper=[[National Mirror]]}}</ref> When Tinubu was elected, it was challenged at the Legislative House Election Petition Tribunal - which later convened and upheld the election in 2012.<ref name=Election>{{cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|access-date=20 May 2012|newspaper=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu was one of over 100 senators elected in the 8th assembly in 2015. Six of these were women. The others were [[Stella Oduah]] and [[Uche Ekwunife]], who both represent [[Anambra]], [[Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] and [[Binta Garba]].<ref name=sixof100>[https://www.naij.com/448960-the-6-female-senators-in-8th-national-assembly-photos.html The 6 female senators in 8th National Assembly], Naij.com, Retrieved 15 February 2016</ref> At the [[2019 Nigerian Senate election in Lagos State|2019 general elections]], she retained her senatorial seat representing [[Lagos]] Central, making it her third tenure in office.<ref>{{cite news |last1=News Agency of Nigeria |first1=(NAN) |title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat |url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=11 March 2019 |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=25 February 2019|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> In 2016, [[Senate of Nigeria|Senator]] Tinubu requested adequate security from the Inspector General of Police as a result of an alleged threat of assault by colleague and fellow party member [[Dino Melaye]] during a senate closed-door session.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|access-date=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news |last1=Rebecca |first1=Ejifoma |title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/ |newspaper=[[This Day]]|access-date=26 October 2019}}</ref> In 2020, she called for the creation of state police as a way of tackling the rising spate of insecurity in the country.<ref>{{Cite news|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|location=New York City, United States|access-date=2021-04-19|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> She supports investing in Society Human Capital and Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme in collaboration with Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) has produced 1,172 beneficiaries. About 164 youths were tranined on various skills and received start up kits and capital of about N40,000 each. In March 2021, Senator Tinubu proposed a bill to reform the [[Nigerian Postal Service|Nigerian Postal Service (NIPOST)]] to make it a more viable entity.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|access-date=2021-04-19|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> She also received the award for the most impactful female senator at ''The Guardian''-organized Inter national Women's Day Summit 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> == Personal life == Despite herself being a Christian, she married [[Bola Tinubu]], a Muslim who later became the [[List of presidents of Nigeria|16th President of Nigeria]]; they have three children: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu and Olayinka Tinubu.<ref>{{cite web|url=http://www.bellanaija.com/2016/01/senator-oluremi-tinubu-the-change-that-was-expected-is-not-the-change-that-is-being-experienced-now/|title=Senator Oluremi Tinubu: The Change that was Expected is not the Change that is being Experienced Now - BellaNaija|website=www.bellanaija.com|date=26 January 2016 |access-date=24 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Who Are Bola Tinubu's Children and What Do They Do For A Living? |url=https://answersafrica.com/who-are-bola-tinubus-children-and-what-do-they-do-for-a-living.html |website=Answers Africa |date=15 October 2021 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a stepmother to his three children from previous relationships, Olajide Tinubu (deceased), [[Ìyál'ọ́jà|Folashade Tinubu]] and Oluwaseyi Tinubu.<ref>{{cite web |last1=Ekowa |first1=Stephanie |title=Meet Bola Tinubu's Six Children |url=https://buzznigeria.com/meet-bola-tinubus-six-children/ |website=Buzz Nigeria |date=17 March 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |last=Madu |first=Golden |title=Full details of Bola Tinubu's marriage, wife and children |url=https://dnbstories.com/2022/05/full-details-of-bola-tinubus-marriage-wife-children.html |website=DNB Africa |date=25 May 2022 |access-date=5 March 2023}}</ref> She is a [[Christians|Christian]]<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/03/its-a-life-of-service-remi-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|title=It's a life of service — Remi Tinubu|newspaper = [[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date = 2 March 2015|access-date = 30 August 2015}}</ref> and on august 2018 she became an ordained pastor of the [[Redeemed Christian Church of God]].<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/news/redeem-ordains-tinubu-as-pastor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|title=Redeem ordains Tinubu as pastor |date=7 August 2018 }}</ref> Her ordination took place in 2018 at the Old Arena of [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]], Lagos/Ibadan Expressway where the church held its 66th annual convention themed “Dominion”. She is also Grand Matron of the Committee of Wives of Lagos State Officials (COWLSO).<ref>{{Cite news|date=2016-10-24|title=Award for Senator Tinubu|url=https://thenationonlineng.net/award-senator-tinubu/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-21|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] odho2pvv29fufwugfjoejo27wx34yf5 Za̱ina̱b A̱li̱kali 0 8037 50868 2026-09-11T23:10:36Z Genesis shan 44 Created page with "'''Za̱ina̱b A̱li̱kali'' yet a̱byik" 50868 wikitext text/x-wiki '''Za̱ina̱b A̱li̱kali'' yet a̱byik azot1fu5mkruilg0nojc3d8z2zyzlc5 50869 50868 2026-09-11T23:17:26Z Genesis shan 44 50869 wikitext text/x-wiki '''Za̱ina̱b A̱li̱kali''' ({{Pronunciation|Ha-Zaynab Alkali.ogg|help=no}}; born 1950) is a Nigerian novelist.<ref name=":0">{{Cite book |last=Kabir |first=Hajara Muhammad |title=Northern women development |date=2010 |isbn=978-978-906-469-4 |oclc=890820657}}</ref> She is also a poet and short story writer, recognized as the first female novelist in [[Northern Nigeria]].<ref>{{Cite web |last=Ijewere |first=Esther |date=2019-01-07 |title=Meet Zaynab Alkali, the first woman novelist from Northern Nigeria |url=https://womenofrubies.com/meet-zaynab-alkali-the-first-woman-novelist-from-northern-nigeria/ |access-date=2026-03-19 |website=Women of Rubies |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ovuakporie |first=Emman |date=2024-12-02 |title=Meet first female novelist from Northern Nigeria, Zainab Alkali |url=https://thenewsguru.ng/news/meet-first-female-novelist-from-northern-nigeria-zainab-alkali/ |access-date=2026-03-19 |website=TheNewsGuru |language=en-US}}</ref> ==Life and education== Alkali was born in Tura-Wazila in Borno State in 1950.<ref>{{Cite web |date=2016-11-09 |title=ALKALI, Dr. Zaynab |url=https://blerf.org/index.php/biography/alkali-dr-zaynab/ |access-date=2026-03-19 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref> She graduated from [[Bayero University Kano]] with a BA in 1978 <ref name=busby>[[Margaret Busby]], ''[[Daughters of Africa]]'', London: Cape, 1992, p. 782.</ref> and then obtained a doctorate in African Studies in the same university and became the principal of Shekara Girls' Boarding School. She went on to be a lecturer in English at two universities in Nigeria.<ref name="Jr.Akyeampong2012">{{cite book|author1=Professor [[Henry Louis Gates Jr.]]|author2=Professor [[Emmanuel Akyeampong]]|author3=Steven J. Niven|title=Dictionary of African Biography|url=https://books.google.com/books?id=39JMAgAAQBAJ&pg=PA301|date=2 February 2012|publisher=OUP USA|isbn=978-0-19-538207-5|pages=177–178}}</ref> Alkali married the former vice-chancellor of the [[University of Maiduguri]], Mohammed Nur Alkali, and they had six children.<ref name="Nigeria Personality Profile"/> She became the dean in the faculty of arts at [[Nasarawa State University]] in [[Keffi]], where she taught creative writing.<ref name="Jr.Akyeampong2012"/> She is regarded as the first woman novelist from [[Northern Region, Nigeria|Northern Nigeria]].<ref name="mmm">[https://web.archive.org/web/20100613095145/http://www.ips.siu.edu/ISS/WID/MWP/Files/biography_accomplishment/Nigeria_narrative.pdf Zainab Alkali], SIU.edu</ref> 1dpcxeakzl8wericb9stxr6lz043foy 50871 50869 2026-09-11T23:34:46Z Genesis shan 44 50871 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Za̱ina̱b A̱li̱kali''' ({{Pronunciation|Ha-Zaynab Alkali.ogg|help=no}}; born 1950) is a Nigerian novelist.<ref name=":0">{{Cite book |last=Kabir |first=Hajara Muhammad |title=Northern women development |date=2010 |isbn=978-978-906-469-4 |oclc=890820657}}</ref> She is also a poet and short story writer, recognized as the first female novelist in [[Northern Nigeria]].<ref>{{Cite web |last=Ijewere |first=Esther |date=2019-01-07 |title=Meet Zaynab Alkali, the first woman novelist from Northern Nigeria |url=https://womenofrubies.com/meet-zaynab-alkali-the-first-woman-novelist-from-northern-nigeria/ |access-date=2026-03-19 |website=Women of Rubies |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ovuakporie |first=Emman |date=2024-12-02 |title=Meet first female novelist from Northern Nigeria, Zainab Alkali |url=https://thenewsguru.ng/news/meet-first-female-novelist-from-northern-nigeria-zainab-alkali/ |access-date=2026-03-19 |website=TheNewsGuru |language=en-US}}</ref> ==Life and education== Alkali was born in Tura-Wazila in Borno State in 1950.<ref>{{Cite web |date=2016-11-09 |title=ALKALI, Dr. Zaynab |url=https://blerf.org/index.php/biography/alkali-dr-zaynab/ |access-date=2026-03-19 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref> She graduated from [[Bayero University Kano]] with a BA in 1978 <ref name=busby>[[Margaret Busby]], ''[[Daughters of Africa]]'', London: Cape, 1992, p. 782.</ref> and then obtained a doctorate in African Studies in the same university and became the principal of Shekara Girls' Boarding School. She went on to be a lecturer in English at two universities in Nigeria.<ref name="Jr.Akyeampong2012">{{cite book|author1=Professor [[Henry Louis Gates Jr.]]|author2=Professor [[Emmanuel Akyeampong]]|author3=Steven J. Niven|title=Dictionary of African Biography|url=https://books.google.com/books?id=39JMAgAAQBAJ&pg=PA301|date=2 February 2012|publisher=OUP USA|isbn=978-0-19-538207-5|pages=177–178}}</ref> Alkali married the former vice-chancellor of the [[University of Maiduguri]], Mohammed Nur Alkali, and they had six children.<ref name="Nigeria Personality Profile"/> She became the dean in the faculty of arts at [[Nasarawa State University]] in [[Keffi]], where she taught creative writing.<ref name="Jr.Akyeampong2012"/> She is regarded as the first woman novelist from [[Northern Region, Nigeria|Northern Nigeria]].<ref name="mmm">[https://web.archive.org/web/20100613095145/http://www.ips.siu.edu/ISS/WID/MWP/Files/biography_accomplishment/Nigeria_narrative.pdf Zainab Alkali], SIU.edu</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan A̱yaatikut 200 adj3wz306e96mwqt1ejiiokzl2g5asu 50874 50871 2026-09-12T08:55:38Z Genesis shan 44 50874 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Za̱ina̱b A̱li̱kali/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Za̱ina̱b A̱li̱kali''' ({{Pronunciation|Ha-Zaynab Alkali.ogg|help=no}}; byin a̱lyia̱ 1950) yet A̱naijeriya wa a̱ lyuut nkhang a̱ni.<ref name=":0">{{Cite book |last=Kabir |first=Hajara Muhammad |title=Northern women development |date=2010 |isbn=978-978-906-469-4 |oclc=890820657}}</ref> She is also a poet and short story writer, recognized as the first female novelist in [[Northern Nigeria]].<ref>{{Cite web |last=Ijewere |first=Esther |date=2019-01-07 |title=Meet Zaynab Alkali, the first woman novelist from Northern Nigeria |url=https://womenofrubies.com/meet-zaynab-alkali-the-first-woman-novelist-from-northern-nigeria/ |access-date=2026-03-19 |website=Women of Rubies |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ovuakporie |first=Emman |date=2024-12-02 |title=Meet first female novelist from Northern Nigeria, Zainab Alkali |url=https://thenewsguru.ng/news/meet-first-female-novelist-from-northern-nigeria-zainab-alkali/ |access-date=2026-03-19 |website=TheNewsGuru |language=en-US}}</ref> ==Swat Ma̱ng Fang== A̱li̱kali yet byin (Tura-Wazila) hwa Si̱tet Borno ma̱ a̱lyia̱ 1950.<ref>{{Cite web |date=2016-11-09 |title=ALKALI, Dr. Zaynab |url=https://blerf.org/index.php/biography/alkali-dr-zaynab/ |access-date=2026-03-19 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref> A̱ ku tyak fang mi̱ Yunivasi̱ti Bayero Kano a̱ si̱ ghwut ma̱ng BA ma̱ a̱lyia̱ 1978 <ref name=busby>[[Margaret Busby]], ''[[Daughters of Africa]]'', London: Cape, 1992, p. 782.</ref> a̱wot a̱ si̱ ba̱ shyia̱ doctorate mi̱ (African Studies) mi̱ ma̱ nji Yunivasi̱ti a̱ja a̱wot a̱ si̱ shyia̱ yet (principal) si̱ (Shekara Girls' Boarding School). A̱ si̱ nat a̱swon a̱ si̱ yet (lecturer) nShong ma̱ Yunivasi̱ti sweang ma̱ a̱byin Naijeriya. A̱li̱kali ku nyeang a̱khwukhwop (vice-chancellor) si̱ Yunivasi̱ti Maiduguri wa, a̱ ngyei Mohammed Nur A̱li̱kali, a̱wot ba̱ si̱ mbyia̱ mman a̱taa.<ref name="Nigeria Personality Profile"/> A̱ ku ba̱ yet dean mi̱ kpang faculty of arts mi̱ YUnivasi̱ti Si̱tet Nasarawa ji shyia̱ mi̱ Keffi a̱ni, a̱vwuo ka nang gu ntyiet (creative writing) a̱ni.<ref name="Jr.Akyeampong2012"/> Nggu wa nang a̱ nwuan di̱ yet a̱byik ntsa di̱ lyuut nkhang hu mi kyai Fam A̱za a̱byin Naijeriya hu.<ref name="mmm">[https://web.archive.org/web/20100613095145/http://www.ips.siu.edu/ISS/WID/MWP/Files/biography_accomplishment/Nigeria_narrative.pdf Zainab Alkali], SIU.edu</ref> ==Ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan A̱yaatikut 200 6h3m36ysntdn3ki01dg1bozrzbonw49