Wikipedia
kcgwiki
https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Wat khwo
A̱lyiat
A̱tyunta̱m
A̱lyiat a̱tyunta̱m
Wukipedia
A̱lyiat Wukipedia
Fail
A̱lyiat fail
MediaWiki
A̱lyiat MediaWiki
Ta̱mpi̱let
A̱lyiat ta̱mpi̱let
Beang
A̱lyiat beang
Sa
A̱lyiat nsa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no
0
5349
51115
50901
2026-09-17T18:58:45Z
A09
1023
Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-49797-93|~2026-49797-93]] ([[User talk:~2026-49797-93|talk]]) to last revision by [[User:KhaliMagani|KhaliMagani]]
47401
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''A̱byintyok Ka̱nem–Ba̱ri̱no''' ka ku shyia̱ gbangbang da̱ a̱ka̱vwuo na̱ yet kap bibyin [[Naijeriya]], [[Ni̱njer (a̱byin)|Ni̱nja̱t]], [[Kemerun]], [[Li̱biya]] ma̱ng [[Caad]] a̱fwun. A̱la̱ra̱ba ba̱ yet a̱yaagwaklyen swanta a̱bya gbangbang ku lyen nka nang '''A̱byintyokshan Ka̱nem''' kyiak neet mi̱ sa̱ncuri 8 A̱K wu ba̱ng si̱ nat a̱wot si̱ ba̱ng bai di̱n jen shyia̱ sa̱t a̱byintyok '''Ba̱ri̱no''' ('''A̱byintyokshan Ba̱ri̱no''' ka) ba̱ng si̱ tat ma̱ a̱lyia̱ 1900.<ref>{{cite web |date=2008-12-29 |title=Empire of Kanem-Bornu (ca. 9th century-1900) |url=https://blackpast.org/global-african-history/places-global-african-history/empire-kanem-bornu-c-9th-century-1900/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220723105108/https://www.blackpast.org/global-african-history/places-global-african-history/empire-kanem-bornu-c-9th-century-1900/ |archive-date=2022-07-23 |access-date=2022-07-23 |language=en-US |last=Bilow |first=Ali}}</ref>
A̱byintyokshan Ka̱nem ka (kp. 700–1380) ku shyia̱ bibyin Caad, Naijeriya ma̱ng Li̱biya a̱fwun.<ref>{{cite encyclopedia |title=Kanem-Bornu |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/310975/Kanem-Bornu |access-date=24 September 2014}}</ref> Da̱ a̱ta̱n cet nka hu, ka̱ ku keang kyai a̱byin ku mi̱ yai a̱lyiak a̱byin Caad bah a̱wot ka̱ si̱ mbeang nkap fam a̱tak Li̱biya ([[Fa̱zan]]) ma̱ng nfam a̱tyin Ni̱nja̱t, a̱za-a̱tyin Naijeriya ma̱ng a̱za [[Kemerun]]. A̱byintyokshan Ba̱ri̱no ka (1380s–1893) ku yet a̱byin kya da̱ a̱vwuo ka nang á̱ ndyen ka̱ yet fam a̱za-a̱tyin Naijeriya a̱fwun a̱ni, a̱wot di̱ njen ka̱ si̱ bai swak a̱byin Ka̱nem ma̱ng shi, ka̱ si̱ kup a̱ka̱vwuo na nang á̱ ndyen na̱ yet nkap bibyin Caad, Ni̱nja̱t ma̱ng Kemerun a̱fwun.<ref>{{Cite journal |date=2016 |title=The Encyclopedia of empire |url=https://www.academia.edu/3617569 |journal=Choice Reviews Online |volume=53 |issue=12 |page=53 |issn=0009-4978 |access-date=2024-05-06 |archive-date=2023-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031173103/https://www.academia.edu/3617569 |url-status=dead }}</ref>
A̱lyiak á̱son nkhang a̱byintyokshan ka ku shyia̱ Kwaa̱mbwat Nkhang Tyok, ku ''[[Girgam]]'' hu hwa, nang a̱tyucyet A̱jaman wu, Heinrich Barth, ku ta̱taat ma̱ a̱lyia̱ 1851 a̱ni. Á̱ kpaat a̱ka̱shai ntyok a̱byintyokshan na, nang [[A̱byinkpaa̱pyia̱ Ba̱ri̱no]] ma̱ng [[A̱byinkpaa̱pyia̱ Di̱kwa]], kpa̱mkpaan ma̱ng a̱lyia̱ 1900 kya a̱wot na̱ ni̱ nshyia̱ ba̱ng si̱ bai a̱fwun nang bibyin-taada mami Naijeriya.
==A̱ya̱fang==
{{reflist}}
6cjv0h8gso6xa7n3pf49t17kavcli60
Rahama Sadau
0
7953
51112
49887
2026-09-17T13:12:30Z
Godiva Kajhyung
1671
51112
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rahama Sadau/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rahama Sadau/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rahama Sadau/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rahama Sadau/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rahama Sadau/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rahama Sadau/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
''Rahama Ibrahim Sadau ''(pronunciationⓘ born 7 December 1993) is a Nigerian actress and filmmaker. She rose to prominence in late 2013 after joining the Kannywood film industry with her debut in the movie Gani ga Wane.[1]
Rahama Ibrahim Sadau byin atuk anatat dacamba alya swag anatat Mang akubunyung ma tat anab Wu yet atu huhwuk asa shya Mang anyiat Nyan huhwuk.Anab Wu sa shi nbiyang shi datyak alya swag fiyang Mang swag ma tat nang gun shya nwo Ali Nyan huhwuk Kano man hwuk an gyai "Di nun di ayin"
[[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]]
She received the Best Actress (Kannywood) award at the City People Entertainment Awards in both 2014 and 2015.[4][5] In 2015, she was named Best African Actress at the 19th African Film Awards organized by African Voice.[6][7] In 2017, she was listed among the top ten hottest female Nigerian celebrities, reportedly becoming the first Hausa-language film actress to achieve that distinction.[8][9][10][11][12]
Anab Wu shya alama shi Mang dyep anyet anyet nyi huhwuk kano ma vwo chechet .
Mang alya swagfiyang Manng swag ma nai.mang alya swagfiyang mang swag ma fwon a sa shya dydyep San anab a lan Mang huhwuk Mang swag ma mwah dyep Mang Ali nwag dyep huhwuk afrika
Ma lya swagfiyang Mang swag ma natat alyot kuka shya nwo Mang Anab ba yet a lan Ani ma li nyi huhwuk Najiriya.Sheda hya nya guwa net abab anyet Mali nya huhwuk kpat ashya nwo an lan ani
Sadau was born and raised in Kaduna State, where she took part in dance competitions during her childhood and school years.[13][7] Sadau studied Human Resource Management at school of Business and Finance of Eastern Mediterranean University in Northern Cyprus.[14]
==Da̱won ma̱ng tat-a̱pyia̱==
Sadau yet bin Mang lai Kaduna,a man a nyi gasa Mang swing Mang Jen lai Mang fang.sadau fang Mang tu myam Chong Mang anyetbishi man azwo fang Eastern Mediterranean University Mang Cyprus.
ttczul0fotqzrk4mabeliu7ou3jsgjz
51113
51112
2026-09-17T13:13:29Z
Godiva Kajhyung
1671
51113
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rahama Sadau/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rahama Sadau/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rahama Sadau/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rahama Sadau/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rahama Sadau/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rahama Sadau/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
''Rahama Ibrahim Sadau ''(pronunciationⓘ born 7 December 1993) is a Nigerian actress and filmmaker. She rose to prominence in late 2013 after joining the Kannywood film industry with her debut in the movie Gani ga Wane.[1]
Rahama Ibrahim Sadau byin atuk anatat dacamba alya swag anatat Mang akubunyung ma tat anab Wu yet atu huhwuk asa shya Mang anyiat Nyan huhwuk.Anab Wu sa shi nbiyang shi datyak alya swag fiyang Mang swag ma tat nang gun shya nwo Ali Nyan huhwuk Kano man hwuk an gyai "Di nun di ayin"
[[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]]
She received the Best Actress (Kannywood) award at the City People Entertainment Awards in both 2014 and 2015.[4][5] In 2015, she was named Best African Actress at the 19th African Film Awards organized by African Voice.[6][7] In 2017, she was listed among the top ten hottest female Nigerian celebrities, reportedly becoming the first Hausa-language film actress to achieve that distinction.[8][9][10][11][12]
Anab Wu shya alama shi Mang dyep anyet anyet nyi huhwuk kano ma vwo chechet .
Mang alya swagfiyang Manng swag ma nai.mang alya swagfiyang mang swag ma fwon a sa shya dydyep San anab a lan Mang huhwuk Mang swag ma mwah dyep Mang Ali nwag dyep huhwuk afrika
Ma lya swagfiyang Mang swag ma natat alyot kuka shya nwo Mang Anab ba yet a lan Ani ma li nyi huhwuk Najiriya.Sheda hya nya guwa net abab anyet Mali nya huhwuk kpat ashya nwo an lan ani
Sadau was born and raised in Kaduna State, where she took part in dance competitions during her childhood and school years.[13][7] Sadau studied Human Resource Management at school of Business and Finance of Eastern Mediterranean University in Northern Cyprus.[14]
==Da̱won ma̱ng tat-a̱pyia̱==
Sadau yet bin Mang lai Kaduna,a man a nyi gasa Mang swing Mang Jen lai Mang fang.sadau fang Mang tu myam Chong Mang anyetbishi man azwo fang Eastern Mediterranean University Mang Cyprus.
p8tom69byw9632fcacwsmytih4j0bhm
51114
51113
2026-09-17T13:14:03Z
Godiva Kajhyung
1671
51114
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Rahama Sadau/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Rahama Sadau/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Rahama Sadau/Gworog|Gworog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Rahama Sadau/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Rahama Sadau/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Rahama Sadau/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
''Rahama Ibrahim Sadau ''(pronunciationⓘ born 7 December 1993) is a Nigerian actress and filmmaker. She rose to prominence in late 2013 after joining the Kannywood film industry with her debut in the movie Gani ga Wane.[1]
Rahama Ibrahim Sadau byin atuk anatat dacamba alya swag anatat Mang akubunyung ma tat anab Wu yet atu huhwuk asa shya Mang anyiat Nyan huhwuk.Anab Wu sa shi nbiyang shi datyak alya swag fiyang Mang swag ma tat nang gun shya nwo Ali Nyan huhwuk Kano man hwuk an gyai "Di nun di ayin"
[[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]]
She received the Best Actress (Kannywood) award at the City People Entertainment Awards in both 2014 and 2015.[4][5] In 2015, she was named Best African Actress at the 19th African Film Awards organized by African Voice.[6][7] In 2017, she was listed among the top ten hottest female Nigerian celebrities, reportedly becoming the first Hausa-language film actress to achieve that distinction.[8][9][10][11][12]
Anab Wu shya alama shi Mang dyep anyet anyet nyi huhwuk kano ma vwo chechet .
Mang alya swagfiyang Manng swag ma nai.mang alya swagfiyang mang swag ma fwon a sa shya dydyep San anab a lan Mang huhwuk Mang swag ma mwah dyep Mang Ali nwag dyep huhwuk afrika
Ma lya swagfiyang Mang swag ma natat alyot kuka shya nwo Mang Anab ba yet a lan Ani ma li nyi huhwuk Najiriya.Sheda hya nya guwa net abab anyet Mali nya huhwuk kpat ashya nwo an lan ani
Sadau was born and raised in Kaduna State, where she took part in dance competitions during her childhood and school years.[13][7] Sadau studied Human Resource Management at school of Business and Finance of Eastern Mediterranean University in Northern Cyprus.[14]
==Da̱won ma̱ng tat-a̱pyia̱==
Sadau yet bin Mang lai Kaduna,a man a nyi gasa Mang swing Mang Jen lai Mang fang.sadau fang Mang tu myam Chong Mang anyetbishi man azwo fang Eastern Mediterranean University Mang Cyprus.
skv68a9fa1x37683gp3mv8p3hm4iru3
Catherine Uju Ifejika
0
8040
51108
51107
2026-09-17T12:17:05Z
Godiva Kajhyung
1671
/* TAM NGGU HU */
51108
wikitext
text/x-wiki
'''Catherine Uju Ifejika''' {{IPAc-en||audio=Ig-Catherine Uju Ifejika.ogg}} a̱ ku byin nggu mam 28 si̱ zwat swak ma a̱lyia̱ 1959 a yet la̱uya Naijeriya ma̱ng ma̱ng akwak a̱son si Brittania-U Naijeriya Limi̱ted (BUNL); a̱ yet sotntam si̱ hyiow pe̱tro a̱ si̱ a̱li hyiow Upstream ma̱ng jhyii hyiow hu, ma̱ng Brittania-U Ghana Limi̱ted (BUGL).<ref name="Brittania-U"/> a̱niet shyim nyia̱ a̱shyia ma̱ng angyui̱k a̱taa babyia̱ avwuo nyong di̱ ntam hyiow ma̱ng ga̱d a̱ni ka̱kap ma̱ swanta hu ni<ref name="Topf">{{cite news|last1=Topf|first1=Andrew|title=Top 6 Most Powerful Women In Oil And Gas|url=http://www.nasdaq.com/article/top-6-most-powerful-women-in-oil-and-gas-cm502914|accessdate=20 October 2016|work=Nasdaq|date=30 July 2015}}</ref> ma̱ng a̱ngyuik ba byia̱ zwa ani ba̱t ma̱ a̱byin afri̱ka.<ref name="City">{{cite news|title=City People Set To Honour Oil Tycoon Uju Ifejika|url=http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|accessdate=20 October 2016|work=City People|date=22 April 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|url-status=usurped}}</ref><ref>{{cite news|title=10 Nigerian Billionaires You've Never Heard Of|url=http://venturesafrica.com/10-nigerian-billionaires-youve-never-heard-of/|work=Ventures}}</ref> a̱byiik hu ni kan shyia̱ a̱zanang ba̱t si̱ lyen nyi̱a kaswuo mang a̱niet neet ma ̱abyin nggu hu si naat to̱sa.<ref name="GoWoman"/>
==Da̱won==
Catherine Uju Ifejika a̱ ku byin nggu a̱tuk mam 28 si̱ zwat swak ma̱ a̱lyia̱ 1959<ref name="GoWoman"/> ma̱ akeayang opobo m̱a Si̱tet Rivers ma̱li a̱gwam Clifford Ogwu ma̱ng Elizabeth Ikpeze of Ogidi, neet Si̱tet Rivers ma̱nini.<ref name="Maestro">{{cite news|title=Uju Ifejika, Africa's Most Successful Female Oil Tycoon|url=http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|accessdate=20 October 2016|work=Think Maestro|date=2014|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|url-status=dead}}</ref> a̱ kutsaa fang nggu hu di a̱vwuofang mman si̱ uni̱vsi̱ti̱, si̱ akeayang Nsukka ma̱ng faang se̱condari ma̱ Queens School, si̱ Inugu, ma̱ng a̱gyang.<ref name="Maestro"/><ref name="GoWoman">{{cite news|title=Uju Ifejika|url=http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|accessdate=20 October 2016|work=GoWoman|archive-date=6 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706015943/http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika si̱ tyiak fang nggu hu ma̱ Uni̱vasi̱ti̱ Ahmadu Bello, Zaria a̱ tyiak fang di̱piloma si̱ lyen cam ma̱ng fang di̱gi̱ri yet la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1985. a̱ku shyia̱ yet a̱ tsatsk la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1986. ma̱ng nyia̱ tam nngu hu ma̱ng shyia̱ ma̱ sot La̱uya si̱ Naijeriya, abu yet a̱tyu tam ma̱ng a̱vwuo a̱niet lyuut ma̱ng yet a̱ya a̱kwak a̱son ntam si̱ Naijeriya ang ngyei mba ICSAN Ma̱ng nyia̱ tam ma a̱niet lyen cam.<ref name="City"/>
==TAM NGGU HU==
Catherine Uju Ifejika si nyia̱ tam khwuo si̱ naijeria nang ang ngyei NYSC manini ani si̱ a̱lyia̱ anyuing ma Texaco a̱wot a̱ si̱ yaason ma̱ng tam mang a̱niet ba li̱ai hyiou ma̱ ga̱d ma Texaco ma̱ng a̱vwuo ntam Chevron.<ref name="City"/> a̱ tsaa tam ma̱ Texaco di yet a̱badi̱dai La̱uya wa ma̱ a̱lyia̱ 1987, a̱ si̱ nyia̱ tam a̱ bai a̱lyia̱ afeayang ani ma̱ avwuo ntam Texaco si̱ manyii a̱shong neet 1988 si̱ tat 1989, ma̱t a̱nia a̱ si bu yet a̱tyo a̱yong a̱kwak ason a̱ La̱uya mba hu ma̱ a̱lyia̱ 1991. ntam na ni wa jong nggu lyen nang nggu nyia̱ tam ma̱ a̱vwuo ntam Upstream ma̱ng Downstream si̱ ntam hyiou. ma̱ a̱lyia̱ 1997, nggu wa ku yet a̱tyo yuut nkhang si̱ avwuo ntam hu ma̱ng a̱tyo tam yet a̱kwak a̱son si ntam a̱gwamna̱ti̱.<ref name="GoWoman"/> A̱wot ma a̱lyia̱ 2003, a̱ si bu yet a̱tyolyuut nkhang si̱ a̱vwuo ntamnggu ka ma ntam a̱gwana̱ti̱ si fam a̱za si afri̱ri̱ka, tam hu ni wa nang nggu nyia̱ ma̱ bibyin nang Cameroon,Togo,Benin,Côte d'Ivoire, ma̱ng Congo. a̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱ya akwak a̱son si̱ mi̱ni̱stri̱ si maat ma̱ng taada si̱ Nijeriya neet 2001 si tat 2002.<ref name="City"/><ref name="Brittania-U"/>
In 2007, Uju Ifejika became the Chairperson/CEO of Brittania-U Nigeria Limited, a Nigeria-based affiliate of the oil and gas company Brittania-U Group.<ref name="Brittania-U">{{cite web|title=Catherine Uju Ifejika Chairman/Chief Executive Officer|url=http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|website=Brittania-U|accessdate=20 October 2016|archive-date=21 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021093733/http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|url-status=dead}}</ref> the company was registered on 15 December 1995 according to the Nigerian Company and Allied Matters Act but did not become active until 2003.<ref name="Maestro"/> Brittania-U Nigeria bought a stake in the Ajapa Marginal Field, an oil and gas field which is believed to have reserves worth $4.3bn.<ref name="Gordon">{{cite news|last1=Gordon|first1=Orin|title=Nigeria's growing number of female oil bosses|url=https://www.bbc.com/news/business-29127436|accessdate=20 October 2016|work=BBC News|date=11 September 2014}}</ref> They took advantage of a government initiative for the development of marginal fields, and raised money through local investors.<ref name="Ugwuanyi">{{cite news|last1=Ugwuanyi|first1=Emeka|title=First Nigerian E&P firm set to begin production|url=http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=79908|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=2009-03-19|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> In additional to Brittania-U Nigeria, Uju Ifejika has established Data Appraisal Co. Ltd. (2001), Nexttee Oil & Gas Trading Co. Nigeria Ltd. (2009), and Brittania-U Ghana Limited (2010).<ref name="GoWoman"/>
As an indigenous company, Brittania-U Nigeria has partnered with local Nigerian communities, hiring locals, and engaging in community-development programs.<ref name="Schmidt">{{cite news|last1=Schmidt|first1=Kathrine|title=Houma companies complete Nigerian barge|url=http://www.houmatoday.com/news/20090317/houma-companies-complete-nigerian-barge|accessdate=20 October 2016|work=Houma Today|date=17 March 2009}}</ref> Uju Ifejika has stated that Brittania-U's main objectives include people's well-being, better quality of life, job opportunities, and a safe and clean environment.<ref>{{cite news|title=The Meticulous Female Oil Mogul|date=27 October 2015|url=http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|accessdate=26 October 2018|work=FinIntell|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135454/http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika byia̱ a̱ya zanang ma̱di̱dit si nyia shisham tam ma̱ng twot mbwak a̱niet <ref name="GoWoman"/><ref name="LubePoint">{{cite news|title=The women behind Nigeria's first producing marginal oil field|url=https://lubepoint.wordpress.com/2013/06/13/the-woman-behind-nigerias-first-producing-marginall-oil-field/|accessdate=20 October 2016|work=LubePoint|date=13 June 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=President Joyce Banda bags the 2012 African Most Inspirational Leader of the Year Award|url=http://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|website=Center for Economic and Leadership Development|date=22 September 2012|access-date=20 October 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135456/https://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|url-status=usurped}}</ref><ref name="Shosanya">{{cite news|last1=Shosanya|first1=Mohammed|title=Brittania-U boss is Africa's successful female oil tycoon|url=http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|accessdate=20 October 2016|date=8 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021011719/http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|archive-date=21 October 2016|url-status=dead|newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref> nang zanang si̱ a̱lyia̱ 2013 si̱ angyui̱k kaswuo si̱ afi̱ri̱ka si dundyung a̱niet, sot si beayang a̱nyui̱k ba shyia̱ Los Angeles,California.<ref name="Kayode">{{cite news|last1=Kayode|first1=Alfred|title=Uju Ifejika for honours in US|url=http://thenationonlineng.net/uju-ifejika-for-honours-in-us/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=28 September 2013|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref>
==Personal life==
Catherine Uju Ifejika is married to Emmanuel Ifejika<ref name="Maestro"/> and is a mother of six children<ref name="City"/>
jpylmtlq9hg5g6gbles2hviw434ful5
51109
51108
2026-09-17T12:48:12Z
Godiva Kajhyung
1671
/* TAM NGGU HU */
51109
wikitext
text/x-wiki
'''Catherine Uju Ifejika''' {{IPAc-en||audio=Ig-Catherine Uju Ifejika.ogg}} a̱ ku byin nggu mam 28 si̱ zwat swak ma a̱lyia̱ 1959 a yet la̱uya Naijeriya ma̱ng ma̱ng akwak a̱son si Brittania-U Naijeriya Limi̱ted (BUNL); a̱ yet sotntam si̱ hyiow pe̱tro a̱ si̱ a̱li hyiow Upstream ma̱ng jhyii hyiow hu, ma̱ng Brittania-U Ghana Limi̱ted (BUGL).<ref name="Brittania-U"/> a̱niet shyim nyia̱ a̱shyia ma̱ng angyui̱k a̱taa babyia̱ avwuo nyong di̱ ntam hyiow ma̱ng ga̱d a̱ni ka̱kap ma̱ swanta hu ni<ref name="Topf">{{cite news|last1=Topf|first1=Andrew|title=Top 6 Most Powerful Women In Oil And Gas|url=http://www.nasdaq.com/article/top-6-most-powerful-women-in-oil-and-gas-cm502914|accessdate=20 October 2016|work=Nasdaq|date=30 July 2015}}</ref> ma̱ng a̱ngyuik ba byia̱ zwa ani ba̱t ma̱ a̱byin afri̱ka.<ref name="City">{{cite news|title=City People Set To Honour Oil Tycoon Uju Ifejika|url=http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|accessdate=20 October 2016|work=City People|date=22 April 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|url-status=usurped}}</ref><ref>{{cite news|title=10 Nigerian Billionaires You've Never Heard Of|url=http://venturesafrica.com/10-nigerian-billionaires-youve-never-heard-of/|work=Ventures}}</ref> a̱byiik hu ni kan shyia̱ a̱zanang ba̱t si̱ lyen nyi̱a kaswuo mang a̱niet neet ma ̱abyin nggu hu si naat to̱sa.<ref name="GoWoman"/>
==Da̱won==
Catherine Uju Ifejika a̱ ku byin nggu a̱tuk mam 28 si̱ zwat swak ma̱ a̱lyia̱ 1959<ref name="GoWoman"/> ma̱ akeayang opobo m̱a Si̱tet Rivers ma̱li a̱gwam Clifford Ogwu ma̱ng Elizabeth Ikpeze of Ogidi, neet Si̱tet Rivers ma̱nini.<ref name="Maestro">{{cite news|title=Uju Ifejika, Africa's Most Successful Female Oil Tycoon|url=http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|accessdate=20 October 2016|work=Think Maestro|date=2014|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|url-status=dead}}</ref> a̱ kutsaa fang nggu hu di a̱vwuofang mman si̱ uni̱vsi̱ti̱, si̱ akeayang Nsukka ma̱ng faang se̱condari ma̱ Queens School, si̱ Inugu, ma̱ng a̱gyang.<ref name="Maestro"/><ref name="GoWoman">{{cite news|title=Uju Ifejika|url=http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|accessdate=20 October 2016|work=GoWoman|archive-date=6 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706015943/http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika si̱ tyiak fang nggu hu ma̱ Uni̱vasi̱ti̱ Ahmadu Bello, Zaria a̱ tyiak fang di̱piloma si̱ lyen cam ma̱ng fang di̱gi̱ri yet la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1985. a̱ku shyia̱ yet a̱ tsatsk la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1986. ma̱ng nyia̱ tam nngu hu ma̱ng shyia̱ ma̱ sot La̱uya si̱ Naijeriya, abu yet a̱tyu tam ma̱ng a̱vwuo a̱niet lyuut ma̱ng yet a̱ya a̱kwak a̱son ntam si̱ Naijeriya ang ngyei mba ICSAN Ma̱ng nyia̱ tam ma a̱niet lyen cam.<ref name="City"/>
==TAM NGGU HU==
Catherine Uju Ifejika si nyia̱ tam khwuo si̱ naijeria nang ang ngyei NYSC manini ani si̱ a̱lyia̱ anyuing ma Texaco a̱wot a̱ si̱ yaason ma̱ng tam mang a̱niet ba li̱ai hyiou ma̱ ga̱d ma Texaco ma̱ng a̱vwuo ntam Chevron.<ref name="City"/> a̱ tsaa tam ma̱ Texaco di yet a̱badi̱dai La̱uya wa ma̱ a̱lyia̱ 1987, a̱ si̱ nyia̱ tam a̱ bai a̱lyia̱ afeayang ani ma̱ avwuo ntam Texaco si̱ manyii a̱shong neet 1988 si̱ tat 1989, ma̱t a̱nia a̱ si bu yet a̱tyo a̱yong a̱kwak ason a̱ La̱uya mba hu ma̱ a̱lyia̱ 1991. ntam na ni wa jong nggu lyen nang nggu nyia̱ tam ma̱ a̱vwuo ntam Upstream ma̱ng Downstream si̱ ntam hyiou. ma̱ a̱lyia̱ 1997, nggu wa ku yet a̱tyo yuut nkhang si̱ avwuo ntam hu ma̱ng a̱tyo tam yet a̱kwak a̱son si ntam a̱gwamna̱ti̱.<ref name="GoWoman"/> A̱wot ma a̱lyia̱ 2003, a̱ si bu yet a̱tyolyuut nkhang si̱ a̱vwuo ntamnggu ka ma ntam a̱gwana̱ti̱ si fam a̱za si afri̱ri̱ka, tam hu ni wa nang nggu nyia̱ ma̱ bibyin nang Cameroon,Togo,Benin,Côte d'Ivoire, ma̱ng Congo. a̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱ya akwak a̱son si̱ mi̱ni̱stri̱ si maat ma̱ng taada si̱ Nijeriya neet 2001 si tat 2002.<ref name="City"/><ref name="Brittania-U"/>
Ma̱ a̱lyia̱ 2007, Uju Ifejika si̱ yet a̱kwak a̱son si̱ Brittania-U Naijeriya, sot a̱ shyia̱ naijeriya si̱ hyiou mang ga̱d si̱ sot Brittania-U.<ref name="Brittania-U">{{cite web|title=Catherine Uju Ifejika Chairman/Chief Executive Officer|url=http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|website=Brittania-U|accessdate=20 October 2016|archive-date=21 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021093733/http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|url-status=dead}}</ref> a̱ shyia̱ tsaa a̱vwuo tam ka a̱tuk 15 si zwat swak ma̱ng afeayang ma̱ a̱lyia̱ 1995 nang CAC Ku lyuut ani a̱wot a̱ si shyia̱ nyia ta ba si tat a̱lyia̱ 2003.<ref name="Maestro"/> Brittania-U si Naijeriya si san a̱vwuo ka ma̱ Ajapa Marginal, sot ntam hyiou ma̱ng ga̱d nang a̱niet nyia̱ a̱byia kurum a̱tata bi̱li̱on $4.3bn ani.<ref name="Gordon">{{cite news|last1=Gordon|first1=Orin|title=Nigeria's growing number of female oil bosses|url=https://www.bbc.com/news/business-29127436|accessdate=20 October 2016|work=BBC News|date=11 September 2014}}</ref> ba si doot a̱nyia̱ tam ma̱ a̱ ba jen ji nang bashyia ani si nok ntam a̱gwamna̱ti̱, ma̱ng shyiat kurum hu di vak cat a̱niet bana beayang ani.<ref name="Ugwuanyi">{{cite news|last1=Ugwuanyi|first1=Emeka|title=First Nigerian E&P firm set to begin production|url=http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=79908|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=2009-03-19|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> ma̱t ania Brittania-U si naijeriya, Uju Ifejika nyia̱ ntam dyep madi̱dit a si̱ tsaa a`-vwuo tam Data Appraisal Co. Ltd. ma̱ a̱lyia̱ 2001) Nexttee Oil & Gas Trading Co. Nigeria Ltd. ma̱ a̱lyia̱ 2009), ma̱ng Brittania-U si Ghana ma̱ a̱lyia̱ 2010.<ref name="GoWoman"/>
Di̱ yet a̱vwuo tam a̱tsatsk, Brittania-U Naijeriya nyi̱ ntam ma̱ng a̱ya di̱dai fam ma̱ naijeriya, si̱ nwuak a̱niet tam, ma̱ nyia̱ ntam jhyii a̱keayang mba ka.<ref name="Schmidt">{{cite news|last1=Schmidt|first1=Kathrine|title=Houma companies complete Nigerian barge|url=http://www.houmatoday.com/news/20090317/houma-companies-complete-nigerian-barge|accessdate=20 October 2016|work=Houma Today|date=17 March 2009}}</ref> Uju Ifejika si̱ kaat nyia̱ a̱tsak ntam Brittania-U's yet nwuang yaason a̱niet, swat nyiyang, ntam ma̱di̱dit,ma̱ng a̱keayang ji li a̱zazarak ani.<ref>{{cite news|title=The Meticulous Female Oil Mogul|date=27 October 2015|url=http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|accessdate=26 October 2018|work=FinIntell|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135454/http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika byia̱ a̱ya zanang ma̱di̱dit si nyia shisham tam ma̱ng twot mbwak a̱niet <ref name="GoWoman"/><ref name="LubePoint">{{cite news|title=The women behind Nigeria's first producing marginal oil field|url=https://lubepoint.wordpress.com/2013/06/13/the-woman-behind-nigerias-first-producing-marginall-oil-field/|accessdate=20 October 2016|work=LubePoint|date=13 June 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=President Joyce Banda bags the 2012 African Most Inspirational Leader of the Year Award|url=http://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|website=Center for Economic and Leadership Development|date=22 September 2012|access-date=20 October 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135456/https://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|url-status=usurped}}</ref><ref name="Shosanya">{{cite news|last1=Shosanya|first1=Mohammed|title=Brittania-U boss is Africa's successful female oil tycoon|url=http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|accessdate=20 October 2016|date=8 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021011719/http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|archive-date=21 October 2016|url-status=dead|newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref> nang zanang si̱ a̱lyia̱ 2013 si̱ angyui̱k kaswuo si̱ afi̱ri̱ka si dundyung a̱niet, sot si beayang a̱nyui̱k ba shyia̱ Los Angeles,California.<ref name="Kayode">{{cite news|last1=Kayode|first1=Alfred|title=Uju Ifejika for honours in US|url=http://thenationonlineng.net/uju-ifejika-for-honours-in-us/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=28 September 2013|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref>
==Personal life==
Catherine Uju Ifejika is married to Emmanuel Ifejika<ref name="Maestro"/> and is a mother of six children<ref name="City"/>
4i0uuskhodxubn6qq8xp29c3ocg86t1
51110
51109
2026-09-17T12:54:09Z
Godiva Kajhyung
1671
/* Personal life */
51110
wikitext
text/x-wiki
'''Catherine Uju Ifejika''' {{IPAc-en||audio=Ig-Catherine Uju Ifejika.ogg}} a̱ ku byin nggu mam 28 si̱ zwat swak ma a̱lyia̱ 1959 a yet la̱uya Naijeriya ma̱ng ma̱ng akwak a̱son si Brittania-U Naijeriya Limi̱ted (BUNL); a̱ yet sotntam si̱ hyiow pe̱tro a̱ si̱ a̱li hyiow Upstream ma̱ng jhyii hyiow hu, ma̱ng Brittania-U Ghana Limi̱ted (BUGL).<ref name="Brittania-U"/> a̱niet shyim nyia̱ a̱shyia ma̱ng angyui̱k a̱taa babyia̱ avwuo nyong di̱ ntam hyiow ma̱ng ga̱d a̱ni ka̱kap ma̱ swanta hu ni<ref name="Topf">{{cite news|last1=Topf|first1=Andrew|title=Top 6 Most Powerful Women In Oil And Gas|url=http://www.nasdaq.com/article/top-6-most-powerful-women-in-oil-and-gas-cm502914|accessdate=20 October 2016|work=Nasdaq|date=30 July 2015}}</ref> ma̱ng a̱ngyuik ba byia̱ zwa ani ba̱t ma̱ a̱byin afri̱ka.<ref name="City">{{cite news|title=City People Set To Honour Oil Tycoon Uju Ifejika|url=http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|accessdate=20 October 2016|work=City People|date=22 April 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|url-status=usurped}}</ref><ref>{{cite news|title=10 Nigerian Billionaires You've Never Heard Of|url=http://venturesafrica.com/10-nigerian-billionaires-youve-never-heard-of/|work=Ventures}}</ref> a̱byiik hu ni kan shyia̱ a̱zanang ba̱t si̱ lyen nyi̱a kaswuo mang a̱niet neet ma ̱abyin nggu hu si naat to̱sa.<ref name="GoWoman"/>
==Da̱won==
Catherine Uju Ifejika a̱ ku byin nggu a̱tuk mam 28 si̱ zwat swak ma̱ a̱lyia̱ 1959<ref name="GoWoman"/> ma̱ akeayang opobo m̱a Si̱tet Rivers ma̱li a̱gwam Clifford Ogwu ma̱ng Elizabeth Ikpeze of Ogidi, neet Si̱tet Rivers ma̱nini.<ref name="Maestro">{{cite news|title=Uju Ifejika, Africa's Most Successful Female Oil Tycoon|url=http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|accessdate=20 October 2016|work=Think Maestro|date=2014|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|url-status=dead}}</ref> a̱ kutsaa fang nggu hu di a̱vwuofang mman si̱ uni̱vsi̱ti̱, si̱ akeayang Nsukka ma̱ng faang se̱condari ma̱ Queens School, si̱ Inugu, ma̱ng a̱gyang.<ref name="Maestro"/><ref name="GoWoman">{{cite news|title=Uju Ifejika|url=http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|accessdate=20 October 2016|work=GoWoman|archive-date=6 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706015943/http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika si̱ tyiak fang nggu hu ma̱ Uni̱vasi̱ti̱ Ahmadu Bello, Zaria a̱ tyiak fang di̱piloma si̱ lyen cam ma̱ng fang di̱gi̱ri yet la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1985. a̱ku shyia̱ yet a̱ tsatsk la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1986. ma̱ng nyia̱ tam nngu hu ma̱ng shyia̱ ma̱ sot La̱uya si̱ Naijeriya, abu yet a̱tyu tam ma̱ng a̱vwuo a̱niet lyuut ma̱ng yet a̱ya a̱kwak a̱son ntam si̱ Naijeriya ang ngyei mba ICSAN Ma̱ng nyia̱ tam ma a̱niet lyen cam.<ref name="City"/>
==TAM NGGU HU==
Catherine Uju Ifejika si nyia̱ tam khwuo si̱ naijeria nang ang ngyei NYSC manini ani si̱ a̱lyia̱ anyuing ma Texaco a̱wot a̱ si̱ yaason ma̱ng tam mang a̱niet ba li̱ai hyiou ma̱ ga̱d ma Texaco ma̱ng a̱vwuo ntam Chevron.<ref name="City"/> a̱ tsaa tam ma̱ Texaco di yet a̱badi̱dai La̱uya wa ma̱ a̱lyia̱ 1987, a̱ si̱ nyia̱ tam a̱ bai a̱lyia̱ afeayang ani ma̱ avwuo ntam Texaco si̱ manyii a̱shong neet 1988 si̱ tat 1989, ma̱t a̱nia a̱ si bu yet a̱tyo a̱yong a̱kwak ason a̱ La̱uya mba hu ma̱ a̱lyia̱ 1991. ntam na ni wa jong nggu lyen nang nggu nyia̱ tam ma̱ a̱vwuo ntam Upstream ma̱ng Downstream si̱ ntam hyiou. ma̱ a̱lyia̱ 1997, nggu wa ku yet a̱tyo yuut nkhang si̱ avwuo ntam hu ma̱ng a̱tyo tam yet a̱kwak a̱son si ntam a̱gwamna̱ti̱.<ref name="GoWoman"/> A̱wot ma a̱lyia̱ 2003, a̱ si bu yet a̱tyolyuut nkhang si̱ a̱vwuo ntamnggu ka ma ntam a̱gwana̱ti̱ si fam a̱za si afri̱ri̱ka, tam hu ni wa nang nggu nyia̱ ma̱ bibyin nang Cameroon,Togo,Benin,Côte d'Ivoire, ma̱ng Congo. a̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱ya akwak a̱son si̱ mi̱ni̱stri̱ si maat ma̱ng taada si̱ Nijeriya neet 2001 si tat 2002.<ref name="City"/><ref name="Brittania-U"/>
Ma̱ a̱lyia̱ 2007, Uju Ifejika si̱ yet a̱kwak a̱son si̱ Brittania-U Naijeriya, sot a̱ shyia̱ naijeriya si̱ hyiou mang ga̱d si̱ sot Brittania-U.<ref name="Brittania-U">{{cite web|title=Catherine Uju Ifejika Chairman/Chief Executive Officer|url=http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|website=Brittania-U|accessdate=20 October 2016|archive-date=21 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021093733/http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|url-status=dead}}</ref> a̱ shyia̱ tsaa a̱vwuo tam ka a̱tuk 15 si zwat swak ma̱ng afeayang ma̱ a̱lyia̱ 1995 nang CAC Ku lyuut ani a̱wot a̱ si shyia̱ nyia ta ba si tat a̱lyia̱ 2003.<ref name="Maestro"/> Brittania-U si Naijeriya si san a̱vwuo ka ma̱ Ajapa Marginal, sot ntam hyiou ma̱ng ga̱d nang a̱niet nyia̱ a̱byia kurum a̱tata bi̱li̱on $4.3bn ani.<ref name="Gordon">{{cite news|last1=Gordon|first1=Orin|title=Nigeria's growing number of female oil bosses|url=https://www.bbc.com/news/business-29127436|accessdate=20 October 2016|work=BBC News|date=11 September 2014}}</ref> ba si doot a̱nyia̱ tam ma̱ a̱ ba jen ji nang bashyia ani si nok ntam a̱gwamna̱ti̱, ma̱ng shyiat kurum hu di vak cat a̱niet bana beayang ani.<ref name="Ugwuanyi">{{cite news|last1=Ugwuanyi|first1=Emeka|title=First Nigerian E&P firm set to begin production|url=http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=79908|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=2009-03-19|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> ma̱t ania Brittania-U si naijeriya, Uju Ifejika nyia̱ ntam dyep madi̱dit a si̱ tsaa a`-vwuo tam Data Appraisal Co. Ltd. ma̱ a̱lyia̱ 2001) Nexttee Oil & Gas Trading Co. Nigeria Ltd. ma̱ a̱lyia̱ 2009), ma̱ng Brittania-U si Ghana ma̱ a̱lyia̱ 2010.<ref name="GoWoman"/>
Di̱ yet a̱vwuo tam a̱tsatsk, Brittania-U Naijeriya nyi̱ ntam ma̱ng a̱ya di̱dai fam ma̱ naijeriya, si̱ nwuak a̱niet tam, ma̱ nyia̱ ntam jhyii a̱keayang mba ka.<ref name="Schmidt">{{cite news|last1=Schmidt|first1=Kathrine|title=Houma companies complete Nigerian barge|url=http://www.houmatoday.com/news/20090317/houma-companies-complete-nigerian-barge|accessdate=20 October 2016|work=Houma Today|date=17 March 2009}}</ref> Uju Ifejika si̱ kaat nyia̱ a̱tsak ntam Brittania-U's yet nwuang yaason a̱niet, swat nyiyang, ntam ma̱di̱dit,ma̱ng a̱keayang ji li a̱zazarak ani.<ref>{{cite news|title=The Meticulous Female Oil Mogul|date=27 October 2015|url=http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|accessdate=26 October 2018|work=FinIntell|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135454/http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika byia̱ a̱ya zanang ma̱di̱dit si nyia shisham tam ma̱ng twot mbwak a̱niet <ref name="GoWoman"/><ref name="LubePoint">{{cite news|title=The women behind Nigeria's first producing marginal oil field|url=https://lubepoint.wordpress.com/2013/06/13/the-woman-behind-nigerias-first-producing-marginall-oil-field/|accessdate=20 October 2016|work=LubePoint|date=13 June 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=President Joyce Banda bags the 2012 African Most Inspirational Leader of the Year Award|url=http://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|website=Center for Economic and Leadership Development|date=22 September 2012|access-date=20 October 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135456/https://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|url-status=usurped}}</ref><ref name="Shosanya">{{cite news|last1=Shosanya|first1=Mohammed|title=Brittania-U boss is Africa's successful female oil tycoon|url=http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|accessdate=20 October 2016|date=8 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021011719/http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|archive-date=21 October 2016|url-status=dead|newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref> nang zanang si̱ a̱lyia̱ 2013 si̱ angyui̱k kaswuo si̱ afi̱ri̱ka si dundyung a̱niet, sot si beayang a̱nyui̱k ba shyia̱ Los Angeles,California.<ref name="Kayode">{{cite news|last1=Kayode|first1=Alfred|title=Uju Ifejika for honours in US|url=http://thenationonlineng.net/uju-ifejika-for-honours-in-us/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=28 September 2013|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref>
==Personal life==
Catherine Uju Ifejika yet a̱byii̱k Emmanuel Ifejika<ref name="Maestro"/> a̱wot a̱ si byia̱ mman a̱taa<ref name="City"/>
oqtx0ndlg8avspcbb5zozhdzndeduqg
51111
51110
2026-09-17T13:03:31Z
Godiva Kajhyung
1671
51111
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Catherine Uju Ifejika/Ca̱crak|Ca̱crak]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Catherine Uju Ifejika/Fantswam|Fantswam]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Catherine Uju Ifejika/Gwolog|Gwolog]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Catherine Uju Ifejika/Sholyia̱|Sholyia̱]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Catherine Uju Ifejika/Ta̱kad|Ta̱kad]]}}
{{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Catherine Uju Ifejika/Tuku|Tuku]]}}
{{2}}
{{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}}
{{Databox}}
'''Catherine Uju Ifejika''' {{IPAc-en||audio=Ig-Catherine Uju Ifejika.ogg}} a̱ ku byin nggu mam 28 si̱ zwat swak ma a̱lyia̱ 1959 a yet la̱uya Naijeriya ma̱ng ma̱ng akwak a̱son si Brittania-U Naijeriya Limi̱ted (BUNL); a̱ yet sotntam si̱ hyiow pe̱tro a̱ si̱ a̱li hyiow Upstream ma̱ng jhyii hyiow hu, ma̱ng Brittania-U Ghana Limi̱ted (BUGL).<ref name="Brittania-U"/> a̱niet shyim nyia̱ a̱shyia ma̱ng angyui̱k a̱taa babyia̱ avwuo nyong di̱ ntam hyiow ma̱ng ga̱d a̱ni ka̱kap ma̱ swanta hu ni<ref name="Topf">{{cite news|last1=Topf|first1=Andrew|title=Top 6 Most Powerful Women In Oil And Gas|url=http://www.nasdaq.com/article/top-6-most-powerful-women-in-oil-and-gas-cm502914|accessdate=20 October 2016|work=Nasdaq|date=30 July 2015}}</ref> ma̱ng a̱ngyuik ba byia̱ zwa ani ba̱t ma̱ a̱byin afri̱ka.<ref name="City">{{cite news|title=City People Set To Honour Oil Tycoon Uju Ifejika|url=http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|accessdate=20 October 2016|work=City People|date=22 April 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://citypeopleng.com/city-people-set-honour-oil-tycoon-uju-ifejika/|url-status=usurped}}</ref><ref>{{cite news|title=10 Nigerian Billionaires You've Never Heard Of|url=http://venturesafrica.com/10-nigerian-billionaires-youve-never-heard-of/|work=Ventures}}</ref> a̱byiik hu ni kan shyia̱ a̱zanang ba̱t si̱ lyen nyi̱a kaswuo mang a̱niet neet ma ̱abyin nggu hu si naat to̱sa.<ref name="GoWoman"/>
==Da̱won==
Catherine Uju Ifejika a̱ ku byin nggu a̱tuk mam 28 si̱ zwat swak ma̱ a̱lyia̱ 1959<ref name="GoWoman"/> ma̱ akeayang opobo m̱a Si̱tet Rivers ma̱li a̱gwam Clifford Ogwu ma̱ng Elizabeth Ikpeze of Ogidi, neet Si̱tet Rivers ma̱nini.<ref name="Maestro">{{cite news|title=Uju Ifejika, Africa's Most Successful Female Oil Tycoon|url=http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|accessdate=20 October 2016|work=Think Maestro|date=2014|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135440/http://www.thinkmaestro.com/2014/11/uju-ifejika-africas-most-successful.html|url-status=dead}}</ref> a̱ kutsaa fang nggu hu di a̱vwuofang mman si̱ uni̱vsi̱ti̱, si̱ akeayang Nsukka ma̱ng faang se̱condari ma̱ Queens School, si̱ Inugu, ma̱ng a̱gyang.<ref name="Maestro"/><ref name="GoWoman">{{cite news|title=Uju Ifejika|url=http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|accessdate=20 October 2016|work=GoWoman|archive-date=6 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706015943/http://gowomanafrica.com/women4africa-awards-2014/special-recognition-awardees/|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika si̱ tyiak fang nggu hu ma̱ Uni̱vasi̱ti̱ Ahmadu Bello, Zaria a̱ tyiak fang di̱piloma si̱ lyen cam ma̱ng fang di̱gi̱ri yet la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1985. a̱ku shyia̱ yet a̱ tsatsk la̱uya ma̱ a̱lyia̱ 1986. ma̱ng nyia̱ tam nngu hu ma̱ng shyia̱ ma̱ sot La̱uya si̱ Naijeriya, abu yet a̱tyu tam ma̱ng a̱vwuo a̱niet lyuut ma̱ng yet a̱ya a̱kwak a̱son ntam si̱ Naijeriya ang ngyei mba ICSAN Ma̱ng nyia̱ tam ma a̱niet lyen cam.<ref name="City"/>
==TAM NGGU HU==
Catherine Uju Ifejika si nyia̱ tam khwuo si̱ naijeria nang ang ngyei NYSC manini ani si̱ a̱lyia̱ anyuing ma Texaco a̱wot a̱ si̱ yaason ma̱ng tam mang a̱niet ba li̱ai hyiou ma̱ ga̱d ma Texaco ma̱ng a̱vwuo ntam Chevron.<ref name="City"/> a̱ tsaa tam ma̱ Texaco di yet a̱badi̱dai La̱uya wa ma̱ a̱lyia̱ 1987, a̱ si̱ nyia̱ tam a̱ bai a̱lyia̱ afeayang ani ma̱ avwuo ntam Texaco si̱ manyii a̱shong neet 1988 si̱ tat 1989, ma̱t a̱nia a̱ si bu yet a̱tyo a̱yong a̱kwak ason a̱ La̱uya mba hu ma̱ a̱lyia̱ 1991. ntam na ni wa jong nggu lyen nang nggu nyia̱ tam ma̱ a̱vwuo ntam Upstream ma̱ng Downstream si̱ ntam hyiou. ma̱ a̱lyia̱ 1997, nggu wa ku yet a̱tyo yuut nkhang si̱ avwuo ntam hu ma̱ng a̱tyo tam yet a̱kwak a̱son si ntam a̱gwamna̱ti̱.<ref name="GoWoman"/> A̱wot ma a̱lyia̱ 2003, a̱ si bu yet a̱tyolyuut nkhang si̱ a̱vwuo ntamnggu ka ma ntam a̱gwana̱ti̱ si fam a̱za si afri̱ri̱ka, tam hu ni wa nang nggu nyia̱ ma̱ bibyin nang Cameroon,Togo,Benin,Côte d'Ivoire, ma̱ng Congo. a̱ nyia̱ tam ma̱ng a̱ya akwak a̱son si̱ mi̱ni̱stri̱ si maat ma̱ng taada si̱ Nijeriya neet 2001 si tat 2002.<ref name="City"/><ref name="Brittania-U"/>
Ma̱ a̱lyia̱ 2007, Uju Ifejika si̱ yet a̱kwak a̱son si̱ Brittania-U Naijeriya, sot a̱ shyia̱ naijeriya si̱ hyiou mang ga̱d si̱ sot Brittania-U.<ref name="Brittania-U">{{cite web|title=Catherine Uju Ifejika Chairman/Chief Executive Officer|url=http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|website=Brittania-U|accessdate=20 October 2016|archive-date=21 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021093733/http://www.brittania-u.com/about/board-and-executive-team/catherine-uju-ifejika|url-status=dead}}</ref> a̱ shyia̱ tsaa a̱vwuo tam ka a̱tuk 15 si zwat swak ma̱ng afeayang ma̱ a̱lyia̱ 1995 nang CAC Ku lyuut ani a̱wot a̱ si shyia̱ nyia ta ba si tat a̱lyia̱ 2003.<ref name="Maestro"/> Brittania-U si Naijeriya si san a̱vwuo ka ma̱ Ajapa Marginal, sot ntam hyiou ma̱ng ga̱d nang a̱niet nyia̱ a̱byia kurum a̱tata bi̱li̱on $4.3bn ani.<ref name="Gordon">{{cite news|last1=Gordon|first1=Orin|title=Nigeria's growing number of female oil bosses|url=https://www.bbc.com/news/business-29127436|accessdate=20 October 2016|work=BBC News|date=11 September 2014}}</ref> ba si doot a̱nyia̱ tam ma̱ a̱ ba jen ji nang bashyia ani si nok ntam a̱gwamna̱ti̱, ma̱ng shyiat kurum hu di vak cat a̱niet bana beayang ani.<ref name="Ugwuanyi">{{cite news|last1=Ugwuanyi|first1=Emeka|title=First Nigerian E&P firm set to begin production|url=http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=79908|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=2009-03-19|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> ma̱t ania Brittania-U si naijeriya, Uju Ifejika nyia̱ ntam dyep madi̱dit a si̱ tsaa a`-vwuo tam Data Appraisal Co. Ltd. ma̱ a̱lyia̱ 2001) Nexttee Oil & Gas Trading Co. Nigeria Ltd. ma̱ a̱lyia̱ 2009), ma̱ng Brittania-U si Ghana ma̱ a̱lyia̱ 2010.<ref name="GoWoman"/>
Di̱ yet a̱vwuo tam a̱tsatsk, Brittania-U Naijeriya nyi̱ ntam ma̱ng a̱ya di̱dai fam ma̱ naijeriya, si̱ nwuak a̱niet tam, ma̱ nyia̱ ntam jhyii a̱keayang mba ka.<ref name="Schmidt">{{cite news|last1=Schmidt|first1=Kathrine|title=Houma companies complete Nigerian barge|url=http://www.houmatoday.com/news/20090317/houma-companies-complete-nigerian-barge|accessdate=20 October 2016|work=Houma Today|date=17 March 2009}}</ref> Uju Ifejika si̱ kaat nyia̱ a̱tsak ntam Brittania-U's yet nwuang yaason a̱niet, swat nyiyang, ntam ma̱di̱dit,ma̱ng a̱keayang ji li a̱zazarak ani.<ref>{{cite news|title=The Meticulous Female Oil Mogul|date=27 October 2015|url=http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|accessdate=26 October 2018|work=FinIntell|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135454/http://www.myfinancialintelligence.com/entrepreneur/meticulous-female-oil-mogul|url-status=dead}}</ref>
Uju Ifejika byia̱ a̱ya zanang ma̱di̱dit si nyia shisham tam ma̱ng twot mbwak a̱niet <ref name="GoWoman"/><ref name="LubePoint">{{cite news|title=The women behind Nigeria's first producing marginal oil field|url=https://lubepoint.wordpress.com/2013/06/13/the-woman-behind-nigerias-first-producing-marginall-oil-field/|accessdate=20 October 2016|work=LubePoint|date=13 June 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=President Joyce Banda bags the 2012 African Most Inspirational Leader of the Year Award|url=http://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|website=Center for Economic and Leadership Development|date=22 September 2012|access-date=20 October 2016|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701135456/https://celdng.org/2012/09/president-joyce-banda-bags-the-2012-african-most-inspirational-leader-of-the-year-award/|url-status=usurped}}</ref><ref name="Shosanya">{{cite news|last1=Shosanya|first1=Mohammed|title=Brittania-U boss is Africa's successful female oil tycoon|url=http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|accessdate=20 October 2016|date=8 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021011719/http://www.dailytrust.com.ng/daily/business/13966-brittania-u-boss-is-africa-s-successful-female-oil-tycoon|archive-date=21 October 2016|url-status=dead|newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref> nang zanang si̱ a̱lyia̱ 2013 si̱ angyui̱k kaswuo si̱ afi̱ri̱ka si dundyung a̱niet, sot si beayang a̱nyui̱k ba shyia̱ Los Angeles,California.<ref name="Kayode">{{cite news|last1=Kayode|first1=Alfred|title=Uju Ifejika for honours in US|url=http://thenationonlineng.net/uju-ifejika-for-honours-in-us/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 October 2016|date=28 September 2013|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref>
==Personal life==
Catherine Uju Ifejika yet a̱byii̱k Emmanuel Ifejika<ref name="Maestro"/> a̱wot a̱ si byia̱ mman a̱taa<ref name="City"/>
mm0ds4l8f08cfgeos9fzbx244e5sbya