Wikipedia
kgwiki
https://kg.wikipedia.org/wiki/Muk%C3%A2nda_ya_ngudi
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Media
Special
Disolo
Kisadi
Disolo kisadi
Wikipedia
Disolo Wikipedia
Fisye
Disolo fisye
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Lusadisu
Disolo lusadisu
Kalasi
Disolo kalasi
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Balazavile
0
1605
52666
47304
2026-07-18T15:25:42Z
Milenioscuro
5402
([[c:GR|GR]]) [[File:Congo-Brazzaville.png]] → [[File:Brazzaville in Congo.svg]] standard map
52666
wikitext
text/x-wiki
{|border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="margin-left:0.5em;" width="250px"
<caption>'''Balazavile'''</caption>
|-
|<td colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;"|[[File:Brazzaville in Congo.svg|150px|Karte ya Balazavile]]
|-
|Mfumu ya mbanza||[[Hugo Ngelondele]]
|-
|Bandinga||[[Kikôngo-kituba|kituba]], [[kilâdi]], [[kifalanse]], [[lingala]]
|-
|Luyalumunu||100 [[km²]]
|-
|Bantu||1 373 382
|}
[[File:Centre ville brazza.jpg|thumb|left|upright|Balazavile]]
[[File:Kinshasa & Brazzaville - ISS007-E-6305.jpg|thumb|right|Kizizi ya satelite ya Balazavile, Kinsasa pe [[dizanga Malebo]] (NASA)]]
'''Balazavile''' ('''Brazzaville''') to '''Ntambo''' to '''Mavula''' (nkûmbu na [[kilâdi]]) kele mbânza-kimfumu ya [[Repubilika ya Kôngo]].
== Kinkulu ==
[[Pierre Savorgnan de Brazza]] tungaka Balazavile na [[1880]] na ndâmbu ya bwala, yina [[bakôngo]] bingaka Ntambo to Kintambo na [[bateke]] bingaka Ntamo. Nga ti nkûmbu ya kisina ya Balazavile vwandaka Ntambo to Ntamo, kasi Pierre Savorgnan de Brazza me botikaka yawu na nkûmbu ya yandi mosi. Mfumu ya yinsi, [[mukoko]] ya bateke, sonikaka nkûmbu ya yandi na lusilu, yina pesaka bayinsi ya bateke na [[Falanse]]. Bafalanse tungaka mbânza na manima ya mvula 4 samu na kunwana Léopoldville (bubu yayi [[Kinsasa]]), mbânza ya [[Belzike]] na ngambu ya nzadi Kôngo.
== Bandâmbu ==
Balazavile kele na bandâmbu 9:
# [[Makelekele]]
# [[Bakongo (Brazzaville)|Bakongo]]
# [[Poto-Poto]]
# [[Mungali]]
# [[Wenze]]
# [[Talangayi]]
# [[Mfilu]]
# [[Madibu]]
# [[Djiri]]
== Bântu ==
Bântu mîngi ke zingilaka Balazavile, bonso [[bakamba]], [[bakunyi]], [[balâdi]], [[bambosi]], [[bateke]] ná bamindele ya bayinsi mîngi. Balâdi kele dikânda ya kuluta nene ya Balazavile.
Bântu ya Balazavile ke tubaka bandînga mîngi. Bandînga ya kuluta nene kele [[kilâdi]], [[kituba]], [[lingala]] ná [[kifalanse]]. Kituba ke tubamaka na ndâmbu ya sude ná lingala na ndâmbu ya node ya mbânza. Kilâdi ke tubamaka na Makelekele, Poto-Poto ná Mungali, kasi balâdi mîngi ke tubaka mpe kituba to lingala.
==Mazita na kondi==
* [https://web.archive.org/web/20160527003409/http://brazzaville.cg/fr site web ya Balazavile]
* [http://www.izf.net/izf/documentation/cartes/centreVille/brazzaville.htm IZF - Plan de Brazzaville]
* [https://web.archive.org/web/20070927180502/http://www.univ-marien-ngouabi.net/ Université Marien Ngouabi]
[[Category:Babwala ya Repubilika ya Kongo]]
nmutduw7mee1vzj8n5zwf8f22sfb8xl
Buenza
0
2405
52665
40914
2026-07-18T15:23:39Z
Milenioscuro
5402
([[c:GR|GR]]) [[File:Bouenza (Republic of the Congo).svg]] → [[File:Bouenza in Congo.svg]] standard map
52665
wikitext
text/x-wiki
{{Kizunga
|zina=Buenza
|yinsi=Repubilika ya Kongo
|mbanza=[[Madingu]]
|muene=
|km2= 12 266
|bantu= 309 073
|mvula= [[2007]]
|bantukm2= 25
|mapi=[[Image:Bouenza in Congo.svg|250px|]]
}}
'''Kizunga ya Buenza''' ([[kifalanse]]: ''Bouenza'') kele kizunga na [[Repubilika ya Kongo]]. Bizunga ya pembeni na yau kele [[Lekumu]], [[Niari]] ná [[Pool]]. Yau kele mpe na ndilu na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]. Mbanza-mfumu ya Buenza kele [[Mandigu]].
== Bandambu ==
* [[Boko-Songho]]
* [[Nkayi]]
* [[Kingue]]
* [[Ludima]]
* [[Mabombo]]
* [[Madingu]]
* [[Mfuati]]
* [[Muyondzi]]
* [[Tsiaki]]
* [[Yamba]]
{{Bwenza}}
[[Kalasi:Bizunga ya Repubilika ya Kongo]]
58q26la3tc7ed3xdunlufvqh0a8qa8n