Wikipedia kgwiki https://kg.wikipedia.org/wiki/Muk%C3%A2nda_ya_ngudi MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Media Special Disolo Kisadi Disolo kisadi Wikipedia Disolo Wikipedia Fisye Disolo fisye MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Lusadisu Disolo lusadisu Kalasi Disolo kalasi TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Balazavile 0 1605 52666 47304 2026-07-18T15:25:42Z Milenioscuro 5402 ([[c:GR|GR]]) [[File:Congo-Brazzaville.png]] → [[File:Brazzaville in Congo.svg]] standard map 52666 wikitext text/x-wiki {|border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="margin-left:0.5em;" width="250px" <caption>'''Balazavile'''</caption> |- |<td colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;"|[[File:Brazzaville in Congo.svg|150px|Karte ya Balazavile]] |- |Mfumu ya mbanza||[[Hugo Ngelondele]] |- |Bandinga||[[Kikôngo-kituba|kituba]], [[kilâdi]], [[kifalanse]], [[lingala]] |- |Luyalumunu||100 [[km²]] |- |Bantu||1 373 382 |} [[File:Centre ville brazza.jpg|thumb|left|upright|Balazavile]] [[File:Kinshasa & Brazzaville - ISS007-E-6305.jpg|thumb|right|Kizizi ya satelite ya Balazavile, Kinsasa pe [[dizanga Malebo]] (NASA)]] '''Balazavile''' ('''Brazzaville''') to '''Ntambo''' to '''Mavula''' (nkûmbu na [[kilâdi]]) kele mbânza-kimfumu ya [[Repubilika ya Kôngo]]. == Kinkulu == [[Pierre Savorgnan de Brazza]] tungaka Balazavile na [[1880]] na ndâmbu ya bwala, yina [[bakôngo]] bingaka Ntambo to Kintambo na [[bateke]] bingaka Ntamo. Nga ti nkûmbu ya kisina ya Balazavile vwandaka Ntambo to Ntamo, kasi Pierre Savorgnan de Brazza me botikaka yawu na nkûmbu ya yandi mosi. Mfumu ya yinsi, [[mukoko]] ya bateke, sonikaka nkûmbu ya yandi na lusilu, yina pesaka bayinsi ya bateke na [[Falanse]]. Bafalanse tungaka mbânza na manima ya mvula 4 samu na kunwana Léopoldville (bubu yayi [[Kinsasa]]), mbânza ya [[Belzike]] na ngambu ya nzadi Kôngo. == Bandâmbu == Balazavile kele na bandâmbu 9: # [[Makelekele]] # [[Bakongo (Brazzaville)|Bakongo]] # [[Poto-Poto]] # [[Mungali]] # [[Wenze]] # [[Talangayi]] # [[Mfilu]] # [[Madibu]] # [[Djiri]] == Bântu == Bântu mîngi ke zingilaka Balazavile, bonso [[bakamba]], [[bakunyi]], [[balâdi]], [[bambosi]], [[bateke]] ná bamindele ya bayinsi mîngi. Balâdi kele dikânda ya kuluta nene ya Balazavile. Bântu ya Balazavile ke tubaka bandînga mîngi. Bandînga ya kuluta nene kele [[kilâdi]], [[kituba]], [[lingala]] ná [[kifalanse]]. Kituba ke tubamaka na ndâmbu ya sude ná lingala na ndâmbu ya node ya mbânza. Kilâdi ke tubamaka na Makelekele, Poto-Poto ná Mungali, kasi balâdi mîngi ke tubaka mpe kituba to lingala. ==Mazita na kondi== * [https://web.archive.org/web/20160527003409/http://brazzaville.cg/fr site web ya Balazavile] * [http://www.izf.net/izf/documentation/cartes/centreVille/brazzaville.htm IZF - Plan de Brazzaville] * [https://web.archive.org/web/20070927180502/http://www.univ-marien-ngouabi.net/ Université Marien Ngouabi] [[Category:Babwala ya Repubilika ya Kongo]] nmutduw7mee1vzj8n5zwf8f22sfb8xl Buenza 0 2405 52665 40914 2026-07-18T15:23:39Z Milenioscuro 5402 ([[c:GR|GR]]) [[File:Bouenza (Republic of the Congo).svg]] → [[File:Bouenza in Congo.svg]] standard map 52665 wikitext text/x-wiki {{Kizunga |zina=Buenza |yinsi=Repubilika ya Kongo |mbanza=[[Madingu]] |muene= |km2= 12 266 |bantu= 309 073 |mvula= [[2007]] |bantukm2= 25 |mapi=[[Image:Bouenza in Congo.svg|250px|]] }} '''Kizunga ya Buenza''' ([[kifalanse]]: ''Bouenza'') kele kizunga na [[Repubilika ya Kongo]]. Bizunga ya pembeni na yau kele [[Lekumu]], [[Niari]] ná [[Pool]]. Yau kele mpe na ndilu na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]. Mbanza-mfumu ya Buenza kele [[Mandigu]]. == Bandambu == * [[Boko-Songho]] * [[Nkayi]] * [[Kingue]] * [[Ludima]] * [[Mabombo]] * [[Madingu]] * [[Mfuati]] * [[Muyondzi]] * [[Tsiaki]] * [[Yamba]] {{Bwenza}} [[Kalasi:Bizunga ya Repubilika ya Kongo]] 58q26la3tc7ed3xdunlufvqh0a8qa8n