Wikipedia
kgwiki
https://kg.wikipedia.org/wiki/Muk%C3%A2nda_ya_ngudi
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Special
Disolo
Kisadi
Disolo kisadi
Wikipedia
Disolo Wikipedia
Fisye
Disolo fisye
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Lusadisu
Disolo lusadisu
Kalasi
Disolo kalasi
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kalasi:Bibulu ya mfinda na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7797
53167
2026-10-10T12:02:18Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53167
wikitext
text/x-wiki
== Bibulu ya mfinda na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
0ryysej8r93snolzdyge9yxij2ibydg
Kalasi:Bibulu ya Nene
14
7798
53168
2026-10-10T12:05:02Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53168
wikitext
text/x-wiki
== Bibulu ya Nene ==
39em6bb2228hi4pjb9buqj7pazooyll
Kalasi:Kutanina bima ya ntama ya lugangu
14
7799
53169
2026-10-10T12:05:52Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53169
wikitext
text/x-wiki
== Kutanina bima ya ntama ya lugangu ==
6y3cs30uwybyxjhu5lxbkwej69en696
Kalasi:Kusengumuna ya bibulu ya nene
14
7800
53170
2026-10-10T12:06:21Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53170
wikitext
text/x-wiki
== Kusengumuna ya bibulu ya nene ==
742kj5p23nc7emorgj7ut22zudwo3gt
Kalasi:Nzadi ya Kongo
14
7801
53171
2026-10-10T12:07:33Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53171
wikitext
text/x-wiki
== Nzadi ya Kongo ==
5fjciwhp8agaspyc4fw3v37lnwfwaht
Kalasi:Ba inzo ya bisalu ya bibulu ya mfinda mpe ya nziunga
14
7802
53172
2026-10-10T12:08:13Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53172
wikitext
text/x-wiki
== Ba inzo ya bisalu ya bibulu ya mfinda mpe ya nziunga ==
6h086ri47hhtrjurdahpwnj27h0strq
Kalasi:2010 na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7803
53173
2026-10-10T12:08:44Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53173
wikitext
text/x-wiki
== 2010 na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
t009eiijn30bb8v3346au07s18kfm8d
Kalasi:Ntoto na luzingu
14
7804
53174
2026-10-10T12:09:05Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53174
wikitext
text/x-wiki
== Ntoto na luzingu ==
1w91gdp1wd396dk1jp6fwq6dsnryurd
Centre ya mbote ya bima
0
7805
53175
2026-10-10T12:10:44Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création en Traduction | Centre ya mbote ya bima "
53175
wikitext
text/x-wiki
[[image: CSB UNIKIS.jpg |vignette |thumb |left |300 px |''Nzo ya CSB mpi Faculté ya Siansi]]
'''Centre pour la Conservation de la Biodiversité''' ('''CSB''') kele kisika ya bansosa na ''Nzo-Nkanda ya Nene ya Kisangani'' (''UNIKIS''), yina kele na kisika ya nzo-nkanda ya nene ya [[Kisangani]], na mbanza [[Kisangani]], na kizunga ya [[Tshopo]] [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]<ref name="ADAM&WINEUR-001">{{fr}} ; ''[https://wikimapia.org/38604508/fr/UNIKIS-Campus-Facult%C3%A9-de-Sciences, Congo (Dem. Rep.) / Haut-Congo / Kisangani: UNIKIS - Campus Faculté de Sciences (Kisangani)], sur wikimapia.orge, consulté le 07 Octobre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-002">{{fr}} ; ''[https://www.google.com/search?q=Alternatives+Surveys+%E2%80%93+Centre+de+Surveillance+de+la+Biodiversit%C3%A9&biw=1358&bih=644&sca_esv=b1c981e37f55a22b&udm=local&sxsrf=APpeQnsIy50HPnSar7-luq8l2WtGHjRpKQ%3A1791399350360&ei=tpXGaoW6FfT1i-gP4eLaqQo&ved=0ahUKEwiF7bbPyqiXAxX0-gIHHWGxNqUQ4dUDCBA&uact=5&oq=Alternatives+Surveys+%E2%80%93+Centre+de+Surveillance+de+la+Biodiversit%C3%A9&gs_lp=EhZnd3Mtd2l6LW1vZGVsZXNzLWxvY2FsIkNBbHRlcm5hdGl2ZXMgU3VydmV5cyDigJMgQ2VudHJlIGRlIFN1cnZlaWxsYW5jZSBkZSBsYSBCaW9kaXZlcnNpdMOpSN_kAVAAWABwAHgAkAEAmAHdAqAB3QKqAQMzLTG4AQPIAQD4AQL4AQGYAgCgAgCYAwCSBwCgB3OyBwC4BwDCBwDIBwCACAE&sclient=gws-wiz-modeless-local, Centre de Surveillance de la Biodiversité], sur www.google.com, 2023, consulté le 07 octobre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-003">{{fr}} ; ''[https://mapcarta.com/fr/W361369842, République démocratique du Congo : Bassin versant du Congo : Kisangani : Faculté des Sciences / UNIKIS], sur mapcarta.com, consulté le 07 octobre 2026</ref>.
== Ntu-dyambu na bisalu ==
Programe mosi ya Belgique, na nsi ya lutwadisu ya ''Ministère ya Maladi ya Zoonose, ya Kutunga Mavimpi, mpe ya Economie ya Mpa ya Climat''<ref name="ADAM&WINEUR">{{fr}} ; ''[https://medd.gouv.cd/a-propos/, Ministère de l’Environnement, Développement Durable et Nouvelle Economie du Climat (MEDD-NEC) de la RD Congo], sur medd.gouv.cd, consulté le 09 octobre 2026</ref> (MEDDNEC), Centre ya malongi ya mutindu ya kuzinga mpe ya mitindu mingi (CSB) ya Université ya Kisangani, yina kele na kisika ya Faculté ya Science ya Université<ref name="ADAM&WINEUR-003" />{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-004">{{fr}} ; ''[https://www.gbif.org/fr/publisher/3fc079e3-9654-4be8-a917-db7394752193, Centre de Surveillance de la Biodiversité de l'Université de Kisangani], sur www.gbif.org, 02 Juillet 2018, consulté le 07 octobre 2026</ref>.
CSB kele na nzila ya kukutana :<ref name="ADAM&WINEUR-005">{{fr}} ; ''[https://faolex.fao.org/docs/pdf/Cng169379.pdf, REPUBLIQUE DEMOCRATIQUE DU CONGO : (MINISTERE DE L’ENVIRONNEMENT, CONSERVATION DE LA NATURE ET DEVELOPPEMENT DURABLE) : "STRATEGIE ET PLAN D’ACTION NATIONAUX DE LA BIODIVERSITE (2016-2020)"], sur faolex.fao.org, Octobre 2016, consulté le 07 octobre 2026</ref> :
* Kutanina mpe kusadila na mutindu ya mbote bibulu ya mutindu na mutindu na kati ya Bassin ya Congo .
* Kupanzana ya bansangu, kusala bonso kisika ya referansi ya biodiversité .
* Kupesa ba nzila ya kuzabisa bantu mambu ya bibulu, nzingulu, mpe bima ya mvingu ya bantu ya RDC .
* Kupesa maboko na kutunga kimvuka ya bantu
== Bisalu ==
Bisalu yina bo me sala<ref name="ADAM&WINEUR-006">{{fr}} ; ''UNESCO : [https://www.unesco.org/fr/articles/tshopo-lapproche-participative-de-lunesco-presentee-au-groupe-de-coordination-des-partenaires-gcp, Tshopo : L’approche participative de l’UNESCO présentée au Groupe de Coordination des Partenaires (GCP)], surl www.unesco.org, 05 Octobre 2026, consulté le 07 octobre 2026</ref> :
* Formation ya mayele ya kulamba
* Kulonga ba ntuadisi ya CHM mpe ya PFC ya Belgique .
* Kupanzana ya CHM na provense ya Tshopo
* Formation ya MRV
* Kusala bisalu ya CSB na nzila ya Internet (ba nsangu, ba rapore, mpi buna na buna)
Kutala bisika yankaka ya nzo-nkanda: kusala diaka mambu na Centre de Conservation de la Biodiversité (CSB) yina kele na kati ya nzo-nkanda<ref name="ADAM&WINEUR-007">{{fr}} ; Pierre Grega (DRIS, Belgique), Anicet Mayira (GAAD,
Kinshasa, RDC) et Prof. Jean Pierre Mpiana Tshitenge et (Unikin, Kinshasa, RDC) : [https://www.vliruos.be/sites/default/files/2025-04/2021%20-%20Eval%20finale%20rapport%20UNIKIS%20-%20Kisangani.pdf, Evaluation finale du Programme de Coopération Universitaire Institutionnelle – CUI à l’UNIKIS - Université de Kisangani, RDC Rapport final], sur www.vliruos.be, Juin 2021, consulté le 07 Octobre 2026</ref>. Kukota na laboratoire kele na bana ya nzo-nkanda ya P1 mpe bayina me manisa nzo-nkanda ya nene yina ke longuka mambu ya agronomie mpe IFA Yangambi. CSB ke sadisaka bimvuka ya luyalu mutindu ICCN, INERA, ministère ya mambu ya nzingulu, na ba parc ya Maiko na Epulu<ref name="ADAM&WINEUR-007" />.
== Kukangula lukutakanu ya nene ya insi ya 2023 ==
Centre ya kutanina bima ya luzingu (CSB) na nzo-nkanda ya nene ya Kisangani (UNIKIS)—yina kele na Kisangani, na provense ya Tshopo, na République Démocratique du Congo—yambaka lukutakanu ya bima ya luzingu ya Kongo banda kilumbu ya 6 tii na 10 ya ngonda tatu ya mvu 2023<ref name="ADAM&WINEUR-008">{{fr}} ; ''Radio Okapi : [https://www.radiookapi.net/2023/03/07/actualite/societe/kisangani-ouverture-de-la-deuxieme-conference-internationale-sur-la, Kisangani : ouverture de la deuxième conférence internationale sur la biodiversité], sur www.radiookapi.net, Publié le lundi, 06/03/2023 - 23:51' ; Modifié le mardi, 07/03/2023 - 08:56', consulté le 07 Octobre 2026</ref>.
== Nimero ya 2025 ==
[[Kisangani]], 25 juin 2025 — Na diambu yayi—yina Université ya Kisangani (UNIKIS) vuandaka na kima ve na yau—ba mfumu ya ba departema tatu na kati ya Nzo-Nkanda ya Bansiku mekaka kusoba bansiku, bau kudipesaka kiyeka ya kukonda kufwana mpe yau salaka ti mambu kufwa<ref name="ADAM&WINEUR-009">{{fr}} ; ''Mukendi David Gaston : [https://www.kis24.info/unikis-bongilo-suspend-3-autorites-de-la-faculte-des-sciences/, UNIKIS : BONGILO suspend 3 (trois) autorités de la faculté des sciences], sur www.kis24.info, 26 juin 2025 à 08:05', consulté le 07 octobre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-010">{{fr}} ; Rédaction : [https://echosducongo243.com/universite-de-kisangani-trois-hauts-cadres-de-la-faculte-des-sciences-suspendus-les-causes-ici%F0%9F%91%89/, Université de Kisangani : Trois hauts cadres de la Faculté des Sciences suspendus. Les causes ici👉], sur echosducongo243.com, 25 juin 2025, consulté le 07 octobre 2026</ref>.
Na kutadila mutindu Rectorat me tala, mambu yayi ya kubebisa mambu me bebisa diaka kisika ya Faculté ya Sciences, yau me bebisa kaka ve bisalu ya malongi kansi mpe bisalu ya Centre ya Conservation ya Biodiversité mpe unité ya Conservation ya Bima ya Ntoto yina ke vutukaka na luzingu. Bo pusaka bantu ya kisalu na ngolo na kukatuka na biro yina mambu yina kusalamaka, mpi bo monaka nde dyambu yina kusalamaka vandaka kufwa ndonga ya bantu yonso<ref name="ADAM&WINEUR-009" />.
== Tala mpe ==
* [[Kisangani]]
== Ba referansi ==
{{références}}
[[Category:Bibulu ya mfinda na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Nzo-Nkanda ya Nene ya Kisangani]]
[[Category:Tshopo (provense)]]
[[Category:Kisangani]]
[[Category:Bibulu ya Nene]]
[[Category:Kutanina bima ya ntama ya lugangu]]
[[Category:Kusengumuna ya bibulu ya nene]]
[[Category:Nzadi ya Kongo]]
[[Category:Ba inzo ya bisalu ya bibulu ya mfinda mpe ya nziunga]]
[[Category:2010 na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Ntoto na luzingu]]
nbckdlf6p2r5vq2uknmu4bwsqvl63p2
Kalasi:Bifwanisu na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7806
53176
2026-10-10T12:50:01Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53176
wikitext
text/x-wiki
== Bifwanisu na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
cw6txs71j8f0fl513ul8izsgb1px3nw
Kalasi:Banzila ya nziunga na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7807
53177
2026-10-10T12:50:20Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53177
wikitext
text/x-wiki
== Banzila ya nziunga na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
7scpju996c6ucops7up6a27jbbdv0ke
Kalasi:Bima ya kuyibuka bitumba
14
7808
53178
2026-10-10T12:50:38Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53178
wikitext
text/x-wiki
== Bima ya kuyibuka bitumba ==
jhz2dcdqsftk8knkc1pkraqd6g0zlqo
Kalasi:Force Publique (Kongo ya Belgique)
14
7809
53179
2026-10-10T12:50:58Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53179
wikitext
text/x-wiki
== Force Publique (Kongo ya Belgique) ==
o2nsqncw0z8ewdaoukvjqqm4swbhezo
Kalasi:Mvita ya Ntete ya Ntoto ya Mvimba
14
7810
53180
2026-10-10T13:07:40Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53180
wikitext
text/x-wiki
== Mvita ya Ntete ya Ntoto ya Mvimba ==
nb6zq9qvwcduiruftidxzqz1k0mgmeb
Kalasi:Mvita ya Zole ya Ntoto ya Mvimba
14
7811
53181
2026-10-10T13:08:13Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53181
wikitext
text/x-wiki
== Mvita ya Zole ya Ntoto ya Mvimba ==
kqmo9txtwqjro3nu1vz1g1rh9fwz5td
Kalasi:Makiso (kimvuka)
14
7812
53182
2026-10-10T13:09:54Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53182
wikitext
text/x-wiki
== Makiso (kimvuka) ==
6oijb6k76bfg70gix7744sdi5nrx3jq
Kalasi:Baplaza na Kisangani
14
7813
53183
2026-10-10T13:10:23Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53183
wikitext
text/x-wiki
== Baplaza na Kisangani ==
aj55zgqofxmew7x4mfoytowqcs3lx4x
Kalasi:2021 na République Démocratique du Kongo
14
7814
53184
2026-10-10T13:10:52Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53184
wikitext
text/x-wiki
== 2021 na République Démocratique du Kongo ==
o50sb4lu9bdul18appskkdeb0vtk13y
Rond-point ya Canon
0
7815
53185
2026-10-10T13:14:19Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création en Traduction | Rond-point ya Canon "
53185
wikitext
text/x-wiki
[[image: Place (rond-point) du canon Kisangani.jpg |vignette |thumb |left |350 px |''Bo kangulaka Rond-point ya Canon yina bo me yidika diaka na Yuni 29, 2021]]
'''Rond-point ya Canon''', yina me zabana mpi na zina ya '''Place Canon''', kele nzila ya nziunga mpi ya kifwanisu yina kele na [[Kisangani]], mbanza-mfumu ya Province ya [[Tshopo]] na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]], na kati ya commune [[Makiso]] du Juule, na 30<ref name="ADAM&WINEUR-111">{{fr}} ; ''[https://acp.cd/2021/07/02/linauguration-officielle-du-rond-point-du-canon-renove-a-kisangani/, L'inauguration officielle du rond-point du Canon rénové à Kisangani], sur ACP, 02 juillet 2021, consulté le 08 octobre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-222">{{fr}} ; ''[https://wikimemoires.net, Le rôle des monuments publics : mémoire et identité à travers l'exemple du Canon de Kisangani], sur Wikimemoires, 2020, consulté le 05 octobre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-333">{{fr}} ; ''[https://www.radiookapi.net/2016/07/04/emissions/dialogue-entre-congolais/bilan-du-role-joue-par-la-ville-de-kisangani-56-ans, Bilan du role joué par la ville de Kisangani 56 ans après l'indépendance], sur www.radiookapi.net, 30 Juin 2016, consulté le 08 octobre 2026</ref>.
== Lusansu ==
Zina "Canon" ke tadila kitini ya minduki ya nene—mosi na kati ya minduki zole yina ''Force Publique'' vutulaka katuka na Tabora na ngonda ya nsambwadi ya mvu 1916, na ntangu ya mvita ya ntete ya ntoto ya mvimba<ref name="ADAM&WINEUR-444">{{fr}} ; ''[https://acp.cd/economie/tshopo-le-commandant-de-la-31eme-region-militaire-salue-la-renovation-du-rond-point-du-canon/, Tshopo : le commandant de la 31ème Région militaire salue la rénovation du rond-point du Canon], sur ACP, 03 juillet 2021, consulté le 08 octobre 2026</ref>.
Nzila yayi ya nziunga, ya bo me tunga na kisika yina me zabana na zina ya "Place du Canon," me pesamaka na ''Force Publiqu''. Mosi ya ba kanoni—yina bo kangaka ntete na basoda ya bitumba ya Allemagne na basoda ya Congo ya ''Force Publique'' na ntangu ya mvita ya zole ya ntoto ya mvimba (1940–1945)—me katuka kuvutuka na mutindu ya kifwani na kisika yai<ref name="ADAM&WINEUR-111"/>.
Yo telamaka pana ntangu mingi na nzila ya nziunga na Place du Canon. "Inzi me kuma na kanoni na mvu 1973?" Ke diakala diaka ko; na nsi ya banti ya ba palme yina ke monana na nima ya station ya Fina na Place du Canon, kele ti maziamu ya bantu ya ntete yina fwaka kuna. Yau zabanaka na nkumbu ya "Maziamu ya ba Pionniers." Na ngonda ya ntete ya mvu 2016, "Kisika ya Canon" na Kisangani me zabana mpi na zina ya "Kisika ya Canon." Bo me sobaka kisika yina mpi bo me kumisaka yo kitoko na mikubu ya kompani ya telefone ya maboko "Artel"<ref name="ADAM&WINEUR-333"/>.
== Kuyidika diaka 2020–2021 ==
[[image:Rond point du canon.jpg|center|vignette|thumb|500 px|''Rond-point ya Canon na Kisangani na mvu 2010, na ntwala ya kuyidika yo]]
Na Kitatu, Septembri 2, 2020, kisalu ya kutunga Rond-point ya Canon yantikaka na mutindu ya me fwana na luyalu ya provense ya Tshopo. Projet yayi me yantika na kilumbu yina na Philippe Ibrahim Aluta, ministre ya kizunga ya bisalu ya kutunga, bisalu ya leta, mpe kutunga diaka (ITPR).<ref name="ADAM&WINEUR-444"/>. Mfumu ya luyalu ya kizunga ya Tshopo, Maurice Abibu Sakapela Bin Mungamba, me kangula nzila ya nziunga ya Place du Canon na kilumbu ya zole na nima ya kuyidika yau na luyalu ya kizunga<ref name="ADAM&WINEUR-111"/>.
Guvernere ya kisalu Maurice Abibu Sakapela me kangula "Rond-point ya Canon"—mosi ya bisika ya mfunu ya Kisangani Boyoma Singa Mwambe—na kilumbu ya zole ya ngonda ya sambanu 29, 2021<ref name="ADAM&WINEUR-555">{{fr}} ; ''La Rédaction : [https://lebarometre.cd/2021/06/30/tshopo-a-kisangani-le-gouv-abibu-sakapela-a-inaugure-la-place-du-canon-relookee/, Tshopo: A Kisangani, le Gouv’ Abibu Sakapela a inauguré la « Place du Canon » relookée], sur lebarometre.cd, 30 juin 2021, consulté le 08 octobre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-666">{{fr}} ; ''[https://www.congo-press.com/provinces/tshopo-les-fardc-honorees-a-travers-un-monument-sur-la-place-canon-a-kisangani/, Tshopo : les Fardc honorées à travers un monument sur la place Canon à Kisangani], sur www.congo-press.com, 30 juin 2021 à 10:03' pm, consulté le 08 octobre 2026</ref>.
E salu kiaki kiavangilwa kwa kompani dia KIS NET, e nzimbu zafwana tezo kia 76.000 za dólare<ref name="ADAM&WINEUR-555"/>. Yau kele nzo-zulu ya nda ya bametre 10 ya me ziunga na biteki tatu yina ke monisa basoda ya leta, basoda ya Zaïre, ti basoda ya Republique Démocratique du Congo (FARDC)<ref name="ADAM&WINEUR-666"/>. Kisika yai ya nene vandaka me bwa na kigonsa ya kukonda dikebi na nima ya kusala yo diaka na mbala ya ntete na mvu 2010. Kisalu ya kuyidika yina guvernere ya ntama Louis-Marie Walle Lufungula yantikaka vandaka ti lukanu ya kuvutula mfunu ya kieleka ya disolo na yo<ref name="ADAM&WINEUR-666"/>.
== Kifwanisu na bisadilu ya ntangu yai ==
Général Kazadi Balengele, mfumu ya 31e région militaire des forces armées de la RDC (FARDC), monisaka lukumu na yandi na lukumu yina bo pesaka na basoda ya kikesa ya basoda ya ntangu yonso na nzila ya kuyidika diaka nzila ya nziunga ya "Canon" (Cannon)—yina kele na kati-kati ya mbanza ya Kisangamor participation ya ''Force Publique'' na Mvita ya Ntete ya Ntonto ya Mvimba<ref name="ADAM&WINEUR-444"/>.
Banda bo me yidika yo, kisika yai ya nene ke bendaka bantu na mpimpa sambu na kubaka bafoto na bo. Dyambu yai vandaka kumonana mingi na Februari 14, Kilumbu ya Bazola. Kisika yina ke yambaka balukutakanu ya bantu ya bwala, bonso yina ya ke salamaka na kilumbu ya insi ya mvimba ya kuyibuka bantu yina fwaka na mambu ya lufwa ya bantu ya Congo (GENOCOST)<ref name="ADAM&WINEUR-999">{{fr}} ; ''Radio Okapi : [https://www.radiookapi.net/2024/08/02/actualite/politique/genocost-kisangani-douleur-et-revolte-la-suite-des-temoignages-de, GENOCOST à Kisangani : douleur et révolte à la suite des témoignages de ceux qui ont perdu des êtres chers et opportunités], sur www.radiookapi.net, 02 août 2026 à 19:40', consulté le 08 octobre 2026</ref>, Lukutakanu mosi ya kuzabisa bantu na ntoto ya mvimba me vukisa bankama mingi ya bantu na kilumbu ya lumingu yayi, kilumbu ya zole ya ngonda nana, na nzila ya nziunga ya Canon na commune ya [[Makiso]] ya [[Kisangani]]<ref name="ADAM&WINEUR-777">{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2025/08/03/genocost-les-ecrivains-appeles-theoriser-les-differentes-guerres-de-kisangani, Genocost : les écrivains appelés à théoriser les différentes guerres de Kisangani], actualite.cd, 03 août 2025, consulté le 08 octobre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAM&WINEUR-888">{{fr}} ; ''[https://acp.cd/nation/genocost-a-kisangani-le-gouverneur-appelle-a-preserver-la-memoire-des-victimes/, Genocost à Kisangani : le gouverneur appelle à préserver la mémoire des victimes], sur acp.cd, 02 août 2026, consulté le 08 octobre 2026</ref>.
== Tala mpe ==
* [[Kisangani]]
* [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]].
* [[Tshopo]]
== Références ==
{{Références}}
[[Category:Kisangani]]
[[Category:Tshopo (provense)]]
[[Category:Bifwanisu na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Banzila ya nziunga na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Bima ya kuyibuka bitumba]]
[[Category:Force Publique (Kongo ya Belgique)]]
[[Category:Mvita ya Ntete ya Ntoto ya Mvimba]]
[[Category:Mvita ya Zole ya Ntoto ya Mvimba]]
[[Category:Makiso (kimvuka)]]
[[Category:Baplaza na Kisangani]]
[[Category:2021 na République Démocratique du Kongo]]
3wtit9td54fp1ne2d55buk6ud2t9gmm