Wikipedia
kiwiki
https://ki.wikipedia.org/wiki/Main_Page
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Gĩtaa
0
6441
24259
22459
2026-09-07T11:29:10Z
Sinatrasona
5365
24259
wikitext
text/x-wiki
[[File:Othello_and_Iago.gif|thumb|Othello (rwomotho) na Iago (kworĩo) kuuma ''Othello'' ya William Shakespeare. Ũrirũ wa macakaya ũcio ũrĩa ũrehaga thĩna mũnene mũno nĩ ũndũ wa kĩrĩra kĩrĩa Iago aheaga Othello arĩ gĩtaa na wĩhokeku mũũru.]]
Gĩtaa (Kĩratini: 'mala fides' Kĩcũmarĩ: 'qumayo' [[Abĩrika ya Kuthini|Kĩthuru:]]'angimphiwanga') nĩ mũthemba wa maheeni marĩa marathiĩ na mbere na kũingĩha na njĩra ya kũhĩtithia kana kũgeria kũmemeia kĩthithi kĩmwe na meciria mamwe rĩrĩa marĩa marekwo nĩ ta marathĩkĩrĩtio nĩ mangĩ. Nĩ ĩkuruhanagio na ũhinga, ũagararia kĩrĩkanĩro, kũhĩtĩrio, na kanua monjore. No kũhũthĩrũo kũheenia arĩa angĩ na njĩra ya kwĩyendera kana kwĩheenia.
Ngerekano imwe cia gĩtaa nĩ ta: mbirarũ iria ihiũragia bendera njerũ na thutha mũtheri kũratha mĩcinga rĩrĩa thũ yao ĩkuhĩrĩria gũkuua mĩgwate (thoma ũhinga); mũrũgamĩrĩri wa gatũndũ ũrĩa arĩkanagĩraga na aruti a wĩra a kĩama na atarĩ na muoroto wa kũhingia; mũrori wa watho ũrĩa aratetera mwahũ wa watho ũrĩa aramenya atĩ nĩ wa maheeni; na mũmbũkĩ ũrĩa ũhũthagĩra rũthiomi na meciria marĩa mena kĩruru nĩ getha aharũre akugie waara angogi.
Ibuku-inĩ rĩake rĩa ''L'Être et le néant : Essai d'ontologie phénoménologique'' (1943), mũciirithia wa maũndũ ma ŨgoJean-Paul Sartre, aatarĩirie gĩtaa ũhoro wa wĩtĩkio mũru (Fr. mauvaise foi) ta itanya rĩa mũndũ kwĩehuta na ũhoro wa ma kuuma kũrĩ we mwene. Nĩ gũkorũo "mũndũ ũrĩa ũheenagio na ũrĩa ũheenanagia nĩ mũndũ ũmwe, na ũguo nĩ kuuga atĩ no mũhaka ngorwo njũĩ ũhoro wa ma niĩ ndĩ mũheenania, o na gũtuĩka [maũndũ ma ma] nĩ mahithĩtwo ndĩ mũheenie"; na kwoguo, gĩtaa-inĩ "no mũhaka menye ma ĩyo na njĩra njega nĩguo ndĩmĩhithagie na njĩra njega makĩria, na ti hĩndĩ ya matĩna merĩ ngũrani".[the]
[[File:Sartre_and_de_Beauvoir_at_Balzac_Memorial.jpg|thumb|Jean-Paul Sartre na Simone de Beauvoir nĩ maacokire makĩambĩrĩria gũkuũrĩra meciria megiĩ mbũgĩ ya gĩtaa]]
Thĩinĩ wa gĩthomo kĩa mbũgĩ cia andũ, nongorio ya gĩtaa matacũkia-inĩ ma mũndũ nĩ magũcũngĩrĩria ngeko na kwĩrira.
Athomi a maũndũ ma meciria nĩ moririe itemi rĩa gĩtaa harĩ athomi a mbũgĩ arĩa maroraga na magatuĩra ũhũngi mahũri na njĩra ya ũtoi, rĩrĩa mamenyaga atĩ nĩ mahĩtia, ta kwa ngerekano, Nyayo Torture Chambers kana kambĩ-inĩ ya Guantanamo. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
0u429o3z3611727908h6sjpcnc0w37u
Gakũngũ
0
7346
24251
2026-09-07T09:51:42Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372526311|Pathogen]]"
24251
wikitext
text/x-wiki
Thoome-inĩ wa [[mũoyo]], '''gakũngũ''' nĩ [[Ciumbe cia mingini|kamingini]] karĩa kangĩrehe [[Ndwari (Mĩrimũ)|mũrimũ]].
[[File:Shigella_stool.jpg|thumb|273x273px|Mai rungu rwa [[ndurumeni]]; tũkũngũ twa Cingera (shigella dysentery)]]
8p9j2d4cu95et5zb4swqxyd76iwngbj
Mbimbira
0
7347
24252
2026-09-07T10:00:37Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373073922|Roller coaster]]"
24252
wikitext
text/x-wiki
[[File:Luna_Park_Melbourne_scenic_railway.jpg|thumb|Mũgithi wa Great Scenic ya Luna Park, Melbourne, nĩ ĩrĩa ya tene , ĩrĩa yakirũo mwaka wa 1912.]]
'''Mbimbira''' kana '''mbĩmbĩra''' nĩ mũthemba wa ngari cia gũkenia iria ciĩhũthagĩra njĩra ya [[koinone]] gũtwarithia andũ kũgerera ituri, mĩgongo mĩũmũ, na maũndũ mangĩ, nĩguo magĩe na hinya wa [[mbathing'a]] kũthithimũũra mwĩrĩ .
25fws93zud4legdwnuw5pwl5iciryml
Rũtuamba (kirini)
0
7348
24253
2026-09-07T10:06:42Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373294345|Elevator]]"
24253
wikitext
text/x-wiki
[[File:Spalding_Building,_Portland,_Oregon_(2012)_-_15.JPG|thumb|Nja ya rũtuambahĩinĩ wa wabici thĩinĩ wa Portland, Oregon]]
'''Rũtuamba''' (kana ''''kirini'''<nowiki/>' kuuma [[Ngeretha|Kĩngeretha]] 'crane') nĩ mũnaara ũtungataga ta mũharatĩ wa gũtwara andũ na mburungo mũhambatoinĩ.
f8k575k8er9225hkupl2fu79i6k4jrs
Gĩtuanda (thimũ)
0
7349
24254
2026-09-07T10:35:51Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1371875132|Telephone]]"
24254
wikitext
text/x-wiki
[[File:Telefon_BW_2012-02-18_13-44-32.JPG|thumb|Gĩtuanda gĩa tene gĩa kũbĩra]]
'''Gĩtuanda''' (kana '<nowiki/>'''thimũ'''<nowiki/>' kuuma [[Gĩthweri]] ''''''simu'''''<nowiki/>') nĩ kĩhũngĩro kĩrĩa kĩhotithagia andũ erĩ kana makĩria [[Cũamburina|kwaranĩria]] me kũnene.
0nk083heioe6x0yqvm4mc5ezcguoelh
Mũtuara
0
7350
24255
2026-09-07T10:45:53Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1365711613|Escalator]]"
24255
wikitext
text/x-wiki
[[File:Metro_Centrum_Nauki_Kopernik_Schody-AB.jpg|thumb|Mũtuara ũrĩ icũkĩro rĩa mũgithi [[Warszawa|Warsaw]]]]
'''Mũtuara''' (wingĩ; '''nduara''') nĩ ngathĩ kana ndaraca iria itwĩkanagia mũkũĩkũ ikitwarithia andũ matiemai-inĩ ma mũnaara kana ngoroba.
ffv0exq4s52eglcwg35c6kkos9eynsj
Kĩrĩra kĩa ndwari ndehe nĩ tũkũngũ
0
7351
24256
2026-09-07T10:53:38Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1363463071|Germ theory of disease]]"
24256
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cholera_bacteria_SEM.jpg|thumb|Kũgerekania mbica ya ''Vibrio cholerae,'' ĩrĩa ĩrehaga mũrimũ wa [[Gatema]]]]
'''Kĩrĩra kĩa ndwari nĩ tũkũngũ''' nĩyo [[Ngoingũa (Thayathi)|thayathi]] na [[ndamiano]] irĩa iyũkĩtio na njĩra nene ya gũtaũra kĩhumo kĩa [[Ndwari (Mĩrimũ)|ndwari]]. Nĩ ĩkindagĩrĩragia atĩ tũnyamũ [[Ciumbe cia mingini|mingini]] tũrĩ ngeko twĩtagwo '[[Gakũngũ|tũkũngũ]]' nĩ two tũrehaga ndwari.
ecvuk8afw9r2pco7th5b6mmqyxxxphh
Gĩtuanyaga (ũtuĩria wa rĩera-inĩ)
0
7352
24257
2026-09-07T11:18:08Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372708214|Rover (space exploration)]]"
24257
wikitext
text/x-wiki
[[File:Pia21486curiowheelpopping.jpg|thumb|mĩbaara ya gĩtuanyaga gĩa 'Curiosity' iria ciarĩ Mars, 2017]]
'''Gatuanyaga''' nĩ kĩhũngĩro kĩa gũthuthuria ũthiũ wa njata gĩture ta [[ngari]] cia [[koiri]].
btwanwmnnqqa6u5rl1lxcpwbv2y9hbr
Kĩreru (ngari)
0
7353
24258
2026-09-07T11:23:58Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372999490|Unmanned aerial vehicle]]"
24258
wikitext
text/x-wiki
[[File:Spying_quadcopter_(cropped).jpg|thumb|DJI Phantom, nĩ [[Ndege|gatege]] ya mũigĩ gature ka mawĩra ma kũhũra mbica cia kuuma naigũrũ na cia kũhũthĩra maũndũ ma gwĩkenia. Ningĩ mĩthemba ĩyo ya tũreru nĩ ĩhũthĩrĩtwo nĩ [[mbirarũ]]. ]]
'''Kĩrerũ''' nĩ [[ndege]] ĩtarĩ [[mũndũ]], kana athii.
h0td29bzchyvgm6uimicn9nrqhlqd7u